scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

PEDAGOGIKA, RUHSHUNOSLIK VA INNOVATSIYALAR ORQALI BOSHLANG'ICH TA'LIMNI RIVOJLANTIRISH

Ergasheva Oyjamol Jahongirovna; Xayrullayeva Nargiza Vahob qizi

Full text

619 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz PEDAGOGIKA, RUHSHUNOSLIK VA INNOVATSIYALAR ORQALI BOSHLANG‘ICH TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH Ergasheva Oyjamol Jahongirovna Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti Boshlang`ich ta`lim kafedrasi o‘qituvchisi [email protected] Xayrullayeva Nargiza Vahob qizi Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti Boshlang`ich ta`lim yo`nalishi 3-bosqich talabasi [email protected] https://doi.org/10.5281/zenodo.17372151 Annotatsiya: Maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida pedagogika, psixologiya va innovatsion yondashuvlarning o‘zaro uyg‘unligi hamda ularning samaradorlikka ta’siri yoritilgan. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining yosh xususiyatlarini hisobga olgan holda interfaol metodlar, axborot texnologiyalari va psixologik yondashuvlardan foydalanishning afzalliklari tahlil qilingan. Kalit so‘zlar: pedagogika, ruhshunoslik, psixologiya, innovatsiya, boshlang‘ich ta’lim, interfaol metodlar, motivatsiya, ijodiy fikrlash. Аннотация: В статье рассматривается интеграция педагогики, психологии и инновационных подходов в начальном образовании и их влияние на эффективность обучения. Анализируются преимущества использования интерактивных методов, информационных технологий и психологических подходов с учетом возрастных особенностей учеников. Ключевые слова: педагогика, психология, инновации, начальное образование, интерактивные методы, мотивация, творческое мышление. Abstract: The article examines the interrelation of pedagogy, psychology, and innovative approaches in primary education and their impact on learning efficiency. It analyzes the advantages of applying interactive methods, information technologies, and psychological approaches considering the age characteristics of primary school students. Keywords: pedagogy, psychology, innovation, primary education, interactive methods, motivation, creative thinking. Kirish Bugungi globallashuv davrida boshlang‘ich ta’lim tizimi jamiyat taraqqiyotida alohida ahamiyat kasb etadi. Bolaning shaxs sifatida shakllanishi, tafakkuri va qobiliyatlari asosan maktabning ilk bosqichida rivojlanadi. Shu sababli pedagogika, ruhshunoslik (psixologiya) va innovatsion texnologiyalarni qo‘llash boshlang‘ich ta’lim sifatini yuksaltirishning muhim omili hisoblanadi. Pedagogika fani bolalarni ta’lim-tarbiyalash jarayonini ilmiy asosda tashkil etishga xizmat qiladi. Boshlang‘ich ta’lim jarayonida: didaktik tamoyillar asosida dars o‘tish; o‘quvchilarning yosh va psixologik xususiyatlariga mos metodlardan foydalanish; tarbiyaviy maqsadlarni ta’lim jarayoni bilan uyg‘unlashtirish muhim ahamiyatga ega.[1] Ruhshunoslikning (psixologiya) ahamiyati Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari yoshiga xos xususiyatlarni chuqur o‘rganish ta’lim samaradorligini oshiradi. Psixologik yondashuvlar orqali: bolaning diqqat va xotirasini 620 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz rivojlantirish; motivatsiyasini shakllantirish; ijtimoiy-emotsional ko‘nikmalarini rivojlantirish; qobiliyat va iste’dodlarni erta aniqlash imkoniyati yaratiladi. Psixologik yondashuv o‘quvchi va o‘qituvchi o‘rtasidagi muloqotni yanada samarali qiladi hamda ijobiy psixologik iqlimni ta’minlaydi.[2] Innovatsiyalarning roli. Zamonaviy ta’lim jarayonida innovatsiyalar muhim o‘rin egallaydi. Xususan: axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish; STEAM yondashuvi asosida fanlararo integratsiyani ta’minlash; interfaol metodlar yordamida mustaqil fikrlashga yo‘naltirish; mental xaritalar va ta’limiy o‘yinlar orqali ijodiy tafakkurni rivojlantirish; elektron resurslar va multimedia vositalari yordamida ta’limni qiziqarli qilish mumkin. 1. O‘zbekistonda boshlang‘ich ta’limda innovatsion texnologiyalarni qo‘llash bo‘yicha islohotlar ta’lim sifatini oshirishda muhim omil hisoblanadi [1]. 2. Pedagogika va psixologiya fani o‘quvchilarning yosh xususiyatlariga mos holda metodlarni tanlashni talab etadi [2]. Uyg‘unlik va natija.Pedagogika, psixologiya va innovatsion texnologiyalarni uyg‘unlashtirish natijasida: 1)o‘quvchilarda mustaqil fikrlash va ijodiy qobiliyat shakllanadi. 2) Ta’lim samaradorligi oshadi, dars jarayonida faol ishtirok kuchayadi. 3) Shaxsiy rivojlanish, ijtimoiy ko‘nikmalar va axloqiy qadriyatlar mustahkamlanadi. [3] 4) Raqobatbardosh, zamon talablari darajasidagi shaxs tarbiyalanadi. Xulosa Boshlang‘ich ta’limda pedagogika, ruhshunoslik va innovatsiyalarning uyg‘un qo‘llanishi ta’lim sifatini yuksaltirishga xizmat qiladi. Bu yondashuv orqali o‘quvchilarning bilim olish jarayoni qiziqarli, samarali va ijodiy ruhda kechadi. Shunday ekan, ta’lim jarayoniga innovatsion texnologiyalarni tatbiq etish, psixologik yondashuvlarni chuqurlashtirish va pedagogik tamoyillarni to‘g‘ri qo‘llash boshlang‘ich ta’lim taraqqiyotining kafolati hisoblanadi. References: 1. Abduqodirov, A. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Toshkent: O‘qituvchi, 2018. 2. Alimov, R. Psixologiya asoslari. Toshkent: Fan va texnologiya, 2019. 3. G‘ulomov, A., va Jo‘rayev, M. Innovatsion ta’lim texnologiyalari. Toshkent: Innovatsiya, 2020. 4. Hasanboyeva, O. Umumiy pedagogika. Toshkent: TDPU, 2017. 5. Jalolov, J. Ta’limda interfaol metodlar. Toshkent: Ilm ziyo, 2021. 6. Karimova, V. Ruhshunoslik asoslari. Toshkent: Yangi asr avlodi, 2016. 7. Shodmonov, E., va Qosimov, A. Boshlang‘ich ta’lim metodikasi. Toshkent: Fan, 2015. 8. Xolbekov, A. Psixologiya va pedagogika integratsiyasi. Toshkent: Ma’naviyat, 2022. 9. Yo‘ldoshev, J. Innovatsion pedagogika nazariyasi. Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2018.