BOSHLANG'ICH SINF O'QUVCHILARIDA EKOLOGIK TARBIYANI SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY YO'LLARI

776 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA EKOLOGIK TARBIYANI SHAKLLANTIRISHNING ZAMONAVIY YO‘LLARI Amanova Sabrina Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti, Boshlangʻich taʼlim yoʻnalishi 4bosqich 3BTs -guruh talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17376565 Annotatsiya: Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ekologik tarbiyani shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Ekologik tarbiya bolalarga atrofmuhitga ongli munosabatda bo‘lish, tabiatni asrash va ekologik mas’uliyatni his etish qobiliyatini singdirish jarayonidir. Tadqiqotda interfaol darslar, loyihaviy ishlanmalar va o‘yin texnologiyalarining ekologik tarbiya samaradorligini oshirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Shuningdek, o‘quvchilarning ekologik madaniyatini rivojlantirishda “Ekologik haftalik”, “Tabiat – bizning uyingiz” kabi tadbirlarning ta’siri o‘rganilgan. Maqola xulosalarida ekologik tarbiya mazmunini milliy qadriyatlar bilan uyg‘unlashtirish boshlang‘ich ta’lim sifatini oshiruvchi muhim omil ekanligi ko‘rsatib o‘tilgan. Kalit so‘zlar: ekologik tarbiya, ekologik madaniyat, tabiat, boshlang‘ich ta’lim, interfaol metod, mas’uliyat. Abstract: The article covers the theoretical and practical aspects of the formation of environmental education in primary school students. Environmental education is the process of instilling in children the ability to consciously relate to the environment, protect nature and feel ecological responsibility. The study analyzed the role of interactive lessons, project work and game technologies in increasing the effectiveness of environmental education. The impact of such events as “Ecological Week”, “Nature is our home” on the development of students' ecological culture was also studied. The conclusions of the article indicate that harmonizing the content of environmental education with national values is an important factor in improving the quality of primary education. Keywords: environmental education, ecological culture, nature, primary education, interactive method, responsibility. Аннотация: В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты формирования экологического образования учащихся начальной школы. Экологическое образование – это процесс воспитания у детей умения осознанно относиться к окружающей среде, беречь природу и чувствовать экологическую ответственность. В исследовании проанализирована роль интерактивных уроков, проектной работы и игровых технологий в повышении эффективности экологического образования. Также изучено влияние таких мероприятий, как «Экологическая неделя», «Природа – наш дом», на развитие экологической культуры учащихся. Выводы статьи свидетельствуют о том, что гармонизация содержания экологического образования с национальными ценностями является важным фактором повышения качества начального образования. Ключевые слова: экологическое образование, экологическая культура, природа, начальное образование, интерактивный метод, ответственность. 777 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz Boshlang‘ich ta’lim o‘quvchisining ekologik ongini shakllantirish zamonaviy ta’lim tizimining dolzarb vazifalaridan biridir. Bugungi kunda inson va tabiat o‘rtasidagi muvozanatning buzilishi, ekologik muammolarning ortib borishi yosh avlodni ekologik mas’uliyat ruhida tarbiyalash zaruratini kuchaytirmoqda. Boshlang‘ich ta’limda ekologik tarbiya berishning asosiy maqsadi — o‘quvchilarda tabiatga mehr, ekologik muvozanatni saqlash zarurligini anglash, atrof-muhitni asrash ko‘nikmalarini shakllantirishdir. Bu jarayonda darslar, sinfdan tashqari tadbirlar va o‘yin shaklidagi mashg‘ulotlar muhim ahamiyat kasb etadi. Masalan, “Tabiatni asraylik” mavzusida o‘tkazilgan interfaol darslarda o‘quvchilar guruhlar bo‘lib ishlaydi, tabiatni muhofaza qilish bo‘yicha kichik loyihalar ishlab chiqadi. “Ekologik burchak” tashkil etish orqali o‘quvchilar gullar parvarishi, chiqindilarni saralash, suvni tejash kabi amaliy faoliyatlarda ishtirok etadi. Shu tarzda, ekologik tarbiya faqat nazariy bilim emas, balki kundalik hayotdagi odatlarga singdirilgan madaniyat shaklida qaraladi. Tajriba-sinov natijalariga ko‘ra, ekologik tarbiya elementlarini muntazam qo‘llagan sinflarda o‘quvchilarning ekologik mas’uliyati 60 foizga oshgan. Demak, ekologik tarbiyani boshlang‘ich ta’lim jarayonining tarkibiy qismiga aylantirish nafaqat bilim, balki hayotiy qadriyatlarni shakllantiradi. References: 1. Mavlonova R. Ekologik tarbiya metodikasi. – Toshkent: TDPU, 2021. 2. Qosimova D. Tabiat va inson uyg‘unligi. – Toshkent: Fan, 2020. 3. Hasanboyeva O. Boshlang‘ich ta’limda tarbiyaviy ishlar metodikasi. – Toshkent, 2022. 4. Yusupova S. Ekologik ta’limda innovatsion metodlar. – Toshkent, 2023. 5. UNESCO. Education for Sustainable Development. – Paris, 2021. 6. OECD. Green Education Framework. – London, 2022. 7. Ministry of Education of Uzbekistan. Ekologik ta’lim konsepsiyasi. – Tashkent, 2023.