SHAVKAT MIRZIYOYEV — YANGI O'ZBEKISTON ME'MORI
Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning siyosiy faoliyati, rahbarlik tamoyillari hamda “Yangi O‘zbekiston” g‘oyasining mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Prezidentning davlat boshqaruvi, iqtisodiyot, ta’lim, so‘z erkinligi, tashqi siyosat va inson huquqlarini himoya qilish sohalaridagi islohotlari ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, “Yangi O‘zbekiston strategiyasi”ning mazmun-mohiyati va xalqaro maydondagi ijobiy natijalari tahliliy yondashuvda ko‘rib chiqilgan.
Full text
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 263 SHAVKAT MIRZIYOYEV — YANGI O‘ZBEKISTON ME’MORI Низамов Баxтиёр Тохирович 67-сонли умумий ўрта таълим мактаби бошланғич синф ўқитувчиси Ўзбекистон Республикаси, Наманган вилояти, Поп тумани (шаҳри). Annotatsiya: Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning siyosiy faoliyati, rahbarlik tamoyillari hamda “Yangi O‘zbekiston” g‘oyasining mamlakat ijtimoiy-siyosiy hayotidagi o‘rni tahlil qilinadi. Prezidentning davlat boshqaruvi, iqtisodiyot, ta’lim, so‘z erkinligi, tashqi siyosat va inson huquqlarini himoya qilish sohalaridagi islohotlari ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, “Yangi O‘zbekiston strategiyasi”ning mazmun-mohiyati va xalqaro maydondagi ijobiy natijalari tahliliy yondashuvda ko‘rib chiqilgan. Kalit so‘zlar: Shavkat Mirziyoyev, Yangi O‘zbekiston, islohotlar, strategiya, demokratiya, ta’lim, iqtisodiyot, tashqi siyosat, fuqarolik jamiyati, taraqqiyot. Аннотация: В данной статье анализируется политическая деятельность Президента Республики Узбекистан Шавката Миромоновича Мирзиёева, его принципы руководства и значение идеи «Новый Узбекистан» в общественно-политической жизни страны. На основе научных источников освещаются реформы Президента в сфере государственного управления, экономики, образования, свободы слова, внешней политики и защиты прав человека. Также рассматриваются сущность и содержание стратегии «Новый Узбекистан», а также её положительные результаты на международной арене в аналитическом аспекте. Ключевые слова: Шавкат Мирзиёев, Новый Узбекистан, реформы, стратегия, демократия, образование, экономика, внешняя политика, гражданское общество, развитие. Abstract: This article analyzes the political activities of the President of the Republic of Uzbekistan, Shavkat Miromonovich Mirziyoyev, his leadership principles, and the role of the “New Uzbekistan” concept in the country’s socio-political life. Based on scholarly sources, the article highlights the President’s reforms in public administration, economy, education, freedom of speech, foreign policy, and human rights protection. The content and essence of the “New Uzbekistan Strategy,” as well as its positive outcomes in the international arena, are examined through an analytical approach. Keywords: Shavkat Mirziyoyev, New Uzbekistan, reforms, strategy, democracy, education, economy, foreign policy, civil society, development. Kirish O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyev zamonaviy davlat boshqaruvi tarixida yangilanish va taraqqiyot davrining asoschisi sifatida e’tirof etiladi. U o‘z faoliyatini inson manfaatlari, adolat va taraqqiyot tamoyillariga tayangan holda olib borib, mamlakatni modernizatsiya qilish, xalq bilan ochiq muloqotga asoslangan boshqaruv tizimini shakllantirish yo‘lida keng ko‘lamli islohotlarni amalga oshirmoqda.
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 264 Shavkat Mirziyoyevning siyosiy faoliyati, birinchi navbatda, “Yangi O‘zbekiston — inson qadri ulug‘langan jamiyat” g‘oyasi bilan chambarchas bog‘liqdir. U rahbarlikka kelgan 2016-yildan boshlab, davlat boshqaruvi tizimini yangilash, xalq bilan muloqotni kuchaytirish va jamiyat hayotining barcha jabhalarini modernizatsiya qilishga qaratilgan aniq chora-tadbirlarni amalga oshirdi. Tahlil va muhokama Shavkat Mirziyoyevning mamlakatni boshqarishdagi siyosiy strategiyasi O‘zbekistonni yangi bosqichga olib chiqqan davr sifatida tarixda o‘z o‘rnini topmoqda. “Yangi O‘zbekiston” g‘oyasi nafaqat siyosiy sohada, balki iqtisodiyot, ta’lim, ijtimoiy hayot, tashqi siyosat, huquqiy tizim va inson qadriyatlarini tiklashda ham tub o‘zgarishlarni keltirib chiqardi. Quyida ushbu islohotlar tahliliy yondashuv asosida yoritiladi. Davlat boshqaruvi va islohotlar tizimi Prezident Shavkat Mirziyoyev 2016-yilda davlat rahbari etib saylanganidan so‘ng, birinchi navbatda xalq bilan ochiq muloqot va mas’ul boshqaruv tizimini yo‘lga qo‘yishga kirishdi. U “Davlat xalq uchun xizmat qilishi kerak” degan tamoyilni bosh mezon qilib oldi [2]. Shu asosda “Xalq qabulxonalari” va “Virtual qabulxona” tizimi joriy qilindi. 2017–2023-yillar mobaynida 10 milliondan ortiq murojaatlar ko‘rib chiqilib, ularning 85 foizi ijobiy hal etilgan [3]. Davlat boshqaruvida ochiqlik va shaffoflik tamoyillarining joriy etilishi natijasida korruptsiyaga qarshi kurashning yangi mexanizmlari ishlab chiqildi. 2020-yilda “Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi” tashkil etildi va u bevosita Prezidentga hisobot beruvchi organ sifatida faoliyat yurita boshladi [4]. Iqtisodiy islohotlar va raqamli o‘zgarishlar O‘zbekiston iqtisodiyotida 2017–2024-yillar mobaynida yalpi ichki mahsulot (YaIM) o‘sish sur’ati o‘rtacha 5–6 foiz atrofida saqlanib kelmoqda [6]. Xorijiy investitsiyalar hajmi 2023-yilda 11 milliard AQSh dollariga yetdi, bu 2016-yilga nisbatan 2,5 barobarga ko‘p [4]. Quyidagi jadvalda iqtisodiy islohotlarning asosiy ko‘rsatkichlari keltirilgan: Yil YaIM o‘sish sur’ati (%) Xorijiy investitsiyalar (mlrd $) Eksport hajmi (mlrd $) 2016 3.5 4.3 12.1 2018 5.4 6.7 14.2 2020 1.7 (pandemiya davri) 8.1 13.9 2022 5.6 10.4 16.3 2023 6.0 11.0 18.0 Manba: O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi ma’lumotlari [4]. Bu ko‘rsatkichlar Prezident Mirziyoyev rahbarligida iqtisodiyotning barqaror o‘sishini va tashqi iqtisodiy aloqalarning kengayishini isbotlaydi. U “Harakatlar strategiyasi”da iqtisodiyotni
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 265 diversifikatsiya qilish, energetika sohasini modernizatsiya qilish va raqamli iqtisodiyotga o‘tish vazifalarini belgilab berdi [1]. Ayni paytda, “Raqamli O‘zbekiston – 2030” dasturi doirasida davlat xizmatlarining 70 foizdan ortig‘i elektron shaklga o‘tkazildi. Natijada byurokratiya darajasi kamaydi va korrupsion xavf holatlari qisqardi [6]. Ta’lim tizimidagi tub o‘zgarishlar Prezident Shavkat Mirziyoyev “Yoshlar – kelajagimiz” tamoyilini davlat siyosatining markaziga qo‘ydi. 2017–2024-yillar oralig‘ida 35 ta yangi oliy ta’lim muassasasi, 25 ta xorijiy universitet filiali ochildi [5]. Bu esa ta’lim sifatining oshishiga, yoshlarning xorijda ta’lim olish imkoniyatlari kengayishiga sabab bo‘ldi. Ta’lim tizimida xalqaro standartlarga asoslangan baholash mezonlari joriy qilindi. Jumladan, xalqaro PISA (Programme for International Student Assessment) tizimi bo‘yicha O‘zbekiston 2022-yildan ishtirok eta boshladi [5]. Bu ta’lim sifati bo‘yicha global reytingda mamlakatning o‘rnini aniqlashga xizmat qiladi. Shuningdek, o‘qituvchilarning oylik maoshlari so‘nggi yillarda 3 barobarga oshirildi [6]. Prezident Mirziyoyevning “Inson qadri uchun” g‘oyasi aynan ta’lim tizimida o‘z ifodasini topdi. So‘z erkinligi va fuqarolik jamiyati rivoji So‘nggi yillarda O‘zbekistonning xalqaro nufuziga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan eng muhim soha — bu so‘z erkinligi va demokratik jarayonlarning mustahkamlanishidir. Freedom House tashkiloti hisobotlariga ko‘ra, O‘zbekiston 2016-yildan 2023-yilgacha “eng yopiq davlatlar” toifasidan chiqib, “islohotchi davlatlar” qatoriga kirgan [8]. Ommaviy axborot vositalarida mustaqil fikr bildirish, ijtimoiy tarmoqlarda tanqidiy tahlillar yuritish imkoniyati oshdi. 2021-yilda 500 dan ortiq mustaqil onlayn OAV faoliyat yurita boshlagan [6]. Quyidagi jadvalda O‘zbekistonning xalqaro indekslardagi o‘zgarishlari keltirilgan: Ko‘rsatkich 2016-yil 2020-yil 2023-yil Freedom House reytingi (0–100 ball) 10 31 45 Transparency International korrupsiya indeksi 21 28 33 Global Innovation Index (GII) o‘rni 118 95 82 Manba: Freedom House (2023), Transparency International (2023), WIPO (2023) [8]. Ushbu ko‘rsatkichlar mamlakatdagi ochiqlik siyosati va fuqarolik jamiyati institutlarining faollashganini ko‘rsatadi. Shavkat Mirziyoyevning “xalq hokimiyat manbai” degan g‘oyasi real hayotda o‘z ifodasini topmoqda [2]. Tashqi siyosatda yangi bosqich
ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 266 O‘zbekistonning tashqi siyosati “do‘stlik diplomatiyasi” tamoyiliga asoslanib, barcha qo‘shni davlatlar bilan o‘zaro hurmat va manfaat asosida hamkorlikni kuchaytirdi [3]. 2017–2023yillarda Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston bilan 50 dan ortiq ikki tomonlama shartnomalar imzolandi [3]. O‘zbekiston 2020-yilda Shanxay Hamkorlik Tashkiloti doirasida “Markaziy Osiyo mintaqaviy xavfsizlik konsepsiyasi”ni ilgari surdi [7]. Shuningdek, Yevropa Ittifoqi bilan GSP+ savdo imtiyozlarini olish orqali eksport imkoniyatlari kengaydi [9]. Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston BMT Inson huquqlari kengashiga a’zo bo‘lib, xalqaro nufuzini mustahkamladi [10]. “Yangi O‘zbekiston” g‘oyasining ma’naviy asoslari Prezident Mirziyoyev tashabbusi bilan 2021-yilda “Yangi O‘zbekiston – inson qadri uchun” konsepsiyasi qabul qilindi [1]. Ushbu hujjatda davlat siyosatining barcha yo‘nalishlarida inson manfaatlarini birinchi o‘ringa qo‘yish belgilangan. Bundan tashqari, “Milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari” shiori doirasida madaniyat va ma’naviyat sohalariga katta e’tibor berildi. 2017–2023-yillar oralig‘ida 250 dan ortiq tarixiy obida restavratsiya qilindi, 80 dan ziyod yangi madaniy markazlar tashkil etildi [6]. Mirziyoyev o‘z nutqlarida “Vatan taraqqiyoti – xalq birligi va ma’naviy yuksalishdan boshlanadi” degan fikrni ko‘p bora ta’kidlagan [2, 42-bet]. Xulosa Shavkat Mirziyoyev — O‘zbekistonning yangi davr me’mori, mamlakatni modernizatsiya yo‘liga olib chiqqan davlat arbobidir. U nafaqat siyosiy, balki ijtimoiy va ma’naviy sohalarda ham tub islohotlarni amalga oshirib, millatni yangilanish g‘oyasi atrofida birlashtirdi. Prezidentning inson manfaatlarini ustuvor qo‘ygan siyosati, ta’limga e’tibori, demokratiya va so‘z erkinligiga yo‘l ochgan tashabbuslari O‘zbekistonni global maydonda yangi bosqichga olib chiqdi. Shavkat Mirziyoyev faoliyati zamonaviy O‘zbekiston tarixida yangilanish, taraqqiyot va xalq ishonchining timsoliga aylandi. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati 11. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: “O‘zbekiston”, 2021. – 320 b. – 42–45-betlar. 12. Mirziyoyev Sh. M. Biz birgalikda erkin va farovon O‘zbekistonni quramiz. – Toshkent: “O‘zbekiston”, 2017. – 288 b. – 15–30-betlar. 13. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti rasmiy sayti. – https://president.uz (2024-yil 10-iyun holatiga ko‘ra). 14. “Yangi O‘zbekistonni rivojlantirish strategiyasi 2022–2026 yillar uchun” davlat dasturi. – Toshkent: Vazirlar Mahkamasi nashriyoti, 2022. – 7–10-betlar.