scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

АРРАЛИ ЖИН МАШИНАСИГА ЎРНАТИЛГАН ТЕЗЛАТГИЧЛАРНИНГ ХОРИЖИЙ АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ

Муаззам Кенжаева Исроилжон қизи

Abstract

x

Full text

ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 616 АРРАЛИ ЖИН МАШИНАСИГА ЎРНАТИЛГАН ТЕЗЛАТГИЧЛАРНИНГ ХОРИЖИЙ АДАБИЁТЛАР ТАҲЛИЛИ Муаззам Кенжаева Исроилжон қизи ([email protected]) Йиллар давомида пахтадан толани ажратиш жараёни барча мамлакатларда тезлик билан юқори даражада ошиб борди. Бундан кўзланган асосий мақсад – тола ва чигитни табиий хусусиятларини сақлаб қолишдан иборатдир. АҚШ ўзининг етакчи “Dominator”, “Avenger”, “Continental-Eagle”, “Consolidated”, “Hardwick-Etter Regal”, “Lummus Imperial” ва “Murrey” фирмалари орқали аррали жин машинасининг янги русумларини ишлаб чиқариб, улардан самарали натижаларни ола бошлади. Аррали жин машималар асосий технологик жараённинг технологик жиҳози бўлганлиги учун, АҚШ машинасозлик фирмалари томонидан ишлаб чиқарилаётган, бу машиналарнинг конструктив фарқлар иккикамерали бўлиб, камералардан биринчиси (титиш камераси) пахтани тозалаш ва алоҳида бўлакчаларга ажратиш учун, иккинчиси ишчи камерасига телатгич ўрнатилган (хомашё камераси) жинлаш учун мўлжалланган (1расм). Ишчи камерага қаратилган олд бруснинг ички томони зичлик клапани вазифасини бажаради ва фақат колосниклар томонида шарнирли ўрнатилган. Юқори қисми эркин қолади. Зичлик клапани ричаглар тизими орқали таъминлаш ростлагичи билан боғланган. Таъминлаш ростлагичи шестерняли редуктор билан жуфтланган ўзгармас ток двигатели ва “Polisped A” русумдаги тезлик ростлагичидан иборат. Агарда ишчи камердаги хомашё валигининг зичлиги берилган қийматдан ошса, босим зичлик клапанига узатилади, у эса юқорига сурилиб, таъминлаш ростлагичига сигнал узатади. Натижада, таъминловчи валиклар айланиш тезлиги ва жинга пахтани узатилиши ҳам камаяди. Жиндаги ортиқча юкланишларни олдини олиш учун зичлик клапанидан таъминлаш ростлагичига келаётган ричаглар тизими учиргич билан боғланган. Учиргич ишга тушганда ишчи камера ишчи ҳолатдан чиқарилади. Ҳиндистоннинг узун ва калта толали пахта етиштириладиган Шимолий штатларида Панжоб, Харияна ва Ража штатлардаги заводларда аррали жин машиналаридан фойдаланилади. Таъмнловчи валиклардан пахта 2 та тишли цилиндрга тушади. У ерда пахта майда ифлосликдан тозаланиб, стационар чўткага узатилади. Стационар чўтка пахтани бош аррали цилиндрга илаштриб беради. Бош аррали цилиндрли пахтани ерик ифлосликлардан тозаланиб, кейинг жараёнга узатилади. Сеткадан ўтган ифлослик кичик аррали цилиндрга тушади. Кичик аррали цилиндрга ифлослик билан пахта ҳам қўшилиб ўтади. Ифлослик билан қўшилиб ўтган пахтани қозиқчали барабан арра тишларидан илиб олиб, пахта оқимига қўшиб боради. Машина ҳаракатини автомалик тарзда бошқариш мумкин ишлатилади (2-расм). ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 617 4 1-расм. “Империал” русумли 128-аррали жин 2-расм. Lummus корпорациясининг аррали жини 1 – чигит тароғи; 2 – илиб олувчу ролик; 3 – арранинг таг қисми; 4 – тезлатгич; 5 – чўткали барабан; 6 – улюк ажратиш қурилмаси Америка машинасозлик фирмаларининг аррали жинлар техник кўрсаткичлари тахлилидан ва ўзимизда ишлаб чиқарилаётган жинлар билан солиштириб, бизни қизиқтирадиган қуйидаги омилларни кўрсатиш мумкин: хомашё камерасини иш ҳолатига киритиш ва ундан чиқариш механизмини мавжудлиги оператор ишини енгиллаштиради ва жинлаш жараёнини автоматлаштириш имконини беради; иш камерасини суриш механизмини толатозалагич ва конденсор билан блокировкаси тиқилишни олдини олади; хомашё валиги зичлигини бир ҳил ушлаб турувчи жинни автоматлаштирилган бошқаруви; жин унумдорлигини ва ажратилаётган толанинг табиий хусусиятларини сақлаш учун катта диаметрли арраларни ва хомашё валигини айлантириш тезлатгичини қўлланилиши; ISSN: 3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 10, issue 1, Oktabr 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAK Index bazalari : research gate, research bib. Qo’shimcha index bazalari: zenodo, open aire. google scholar. Original article 618 улюк козирёгидан чиқиндиларни резиналанган паррак билан ажратилиши ҳисобига машинанинг тозалаш самарадорлигини оширувчи улюкажратиш тизимидан фойдаланилиши. Ишчи органларни юқори сифатда тайёрланишини, юза тозалиги ва қаттиқлигини ошириш мақсадида никел ва вольфрам карбиди билан қопланиб, деталларни аниқ ишлов берилишини, машинанинг ташқи кўринишига эътибор берилишини алоҳида таъкидлаш керак