SUN'IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANIB INGLIZ TILI O'QITUVCHILARINING PEDAGOGIK FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH

PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI № 1,Oktabr, 2025 ISSN: 3060-4923, Impact Factor – 7,212 worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/search/publication?q=worldly%20knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3060-4923 62 SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANIB INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINING PEDAGOGIK FAOLIYATINI TAKOMILLASHTIRISH Yunusova Sitora Sherdil qizi Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘qituvchisi E-mail address: sitoray[email protected] Anotatsiya: Mazkur maqolada ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik faoliyatini takomillashtirishda sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘rni va imkoniyatlari tahlil qilinadi. Raqamli ta’lim muhitida o‘qituvchining kasbiy salohiyatini oshirish, dars jarayonlarini avtomatlashtirish, o‘quvchilarning individual ehtiyojlarini aniqlash va ularga moslashtirilgan ta’lim yo‘nalishlarini ishlab chiqishda SI texnologiyalari katta ahamiyat kasb etmoqda. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, SI texnologiyalaridan foydalanish o‘qituvchilarning metodik kompetensiyasini rivojlantiradi, vaqtni samarali boshqarish imkonini yaratadi hamda ta’lim jarayonini interfaol va shaxsga yo‘naltirilgan tarzda tashkil etishga xizmat qiladi. Kalit so‘zlar: Sun’iy intellekt, ingliz tili o‘qitish, pedagogik faoliyat, raqamli texnologiyalar, metodik kompetensiya, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, interfaol metodlar. Аннотация: В данной статье анализируются роль и потенциал технологий искусственного интеллекта (ИИ) в совершенствовании педагогической деятельности преподавателей английского языка. В условиях цифрового образования технологии ИИ приобретают всё большее значение для повышения профессионального потенциала преподавателей, автоматизации процессов обучения, выявления индивидуальных потребностей учащихся и разработки образовательных программ, адаптированных к ним. Результаты исследования показали, что использование технологий ИИ развивает методическую компетентность преподавателей, позволяет эффективно управлять своим временем и способствует организации образовательного процесса в интерактивной и личностно-ориентированной форме. Ключевые слова: Искусственный интеллект, преподавание английского языка, педагогическая деятельность, цифровые технологии, методическая компетентность, личностно-ориентированное образование, интерактивные методы. Abstract: This article analyzes the role and potential of artificial intelligence (AI) technologies in improving the pedagogical activities of English language teachers. In a digital educational environment, AI technologies are gaining great importance in increasing the professional potential of teachers, automating lesson processes, identifying individual needs of students and developing educational programs tailored to them. The results of the study showed that the use of AI technologies develops teachers' methodological competence, allows for effective time management, and serves to organize the educational process in an interactive and personoriented manner. Key words: Artificial intelligence, English language teaching, pedagogical activity, digital technologies, methodological competence, person-centered education, interactive methods. PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI № 1,Oktabr, 2025 ISSN: 3060-4923, Impact Factor – 7,212 worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/search/publication?q=worldly%20knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3060-4923 63 Kirish Zamonaviy ta’lim tizimida yuz berayotgan globallashuv jarayonlari o‘qituvchilardan nafaqat fan sohasida chuqur bilim, balki yangi texnologiyalarni tez o‘zlashtirish va ularni o‘z pedagogik faoliyatiga samarali integratsiya qilishni ham talab qilmoqda. Ayniqsa, ingliz tilini o‘qitish sohasida bu talab yanada keskinlashmoqda, chunki ushbu fan o‘quvchilarning xalqaro kommunikativ kompetensiyasini shakllantirishda asosiy vosita hisoblanadi. Shu nuqtai nazardan, sun’iy intellekt texnologiyalari ingliz tili o‘qituvchilarining ish faoliyatini yengillashtirish, ta’lim jarayonini optimallashtirish hamda o‘qituvchilarning kasbiy o‘sishini rag‘batlantirishda muhim omil sifatida e’tirof etilmoqda. So‘nggi yillarda ingliz tili o‘qitish metodikasida sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llash bo‘yicha ko‘plab ilmiy tadqiqotlar amalga oshirilmoqda. Xususan, UNESCO va OECD tomonidan taqdim etilgan hisobotlarda SI texnologiyalarining ta’lim sifatiga ta’siri chuqur o‘rganilgan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, SI asosida ishlab chiqilgan adaptiv ta’lim platformalari (masalan, Duolingo,Grammarly,ChatGPT) o‘quvchilarning bilim darajasini tahlil qilib, ularga individual topshiriqlar taklif eta oladi. SI texnologiyalaridan foydalanish o‘qituvchilarning yuklamasini kamaytiradi, baholash va tahlil jarayonlarini avtomatlashtiradi, shu orqali o‘qituvchilarning kreativ va innovatsion faoliyatga ko‘proq vaqt ajratishlariga imkon yaratadi. Shu bilan birga, ba’zi tadqiqotlarda SI texnologiyalaridan foydalanishda o‘qituvchilarning texnologik tayyorgarligi va axborot madaniyatini oshirish zarurligi ham ta’kidlangan. Tahlil va natijalar Ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik faoliyatini takomillashtirishda zamonaviy raqamli texnologiyalar, xususan, Sun’iy intellekt (SI) texnologiyalaridan foydalanish, nafaqat dars jarayonini interaktiv va samarali qilish, balki o‘qituvchining o‘z ustida ishlash, darslarni loyihalash va natijalarni monitoring qilish imkoniyatlarini ham keskin oshiradi. Sun’iy intellekt texnologiyalariga asoslangan ingliz tili o‘qituvchisining kasbiy rivojlanish modelini yaratishda quyidagi boshqichlar amalga oshiriladi: Diagnostika bosqichi -SI asosidagi diagnostik platformalar (masalan, Duolingo English Test, Grammarly) orqali o‘qituvchining mavjud til kompetensiyasi, dars rejalashtirish ko‘nikmalari, texnologik savodxonligi aniqlanadi. -Chiqariladigan natija: boshlang‘ich malaka profili. Rejalashtirish bosqichi -SI yordamida shaxsiylashtirilgan o‘quv reja va rivojlanish trayektoriyasini tuzish (masalan, ChatGPT va Microsoft Copilot asosida). -Chiqariladigan natija: moslashtirilgan rivojlanish yo‘l xaritasi. Amaliyot va tajriba bosqichi -Virtual sinflar, interaktiv platformalar (Kahoot!, Quizlet, Nearpod) orqali dars o‘tish, natijalarni real vaqt rejimida SI tomonidan tahlil qilish. -Chiqariladigan natija: o‘qituvchining interaktiv-pedagogik kompetensiyasi oshadi. Monitoring va refleksiya bosqichi -SI algoritmlari orqali o‘quvchilarning natijalari, dars samaradorligi, o‘qituvchi faoliyati bo‘yicha analitik hisobotlarni avtomatik yaratish. -Chiqariladigan natija: uzluksiz baholash va o‘zini tahlil qilish imkoniyati. An’anaviy va sun’iy intellekt asosidagi ingliz tili o‘qitish yondashuvlari taqqoslanishi Ko‘rsatkichlar An’anaviy yondashuv SI asosidagi yondashuv Dars tayyorlash Qo‘lda, ko‘p vaqt talab Avtomatlashtirilgan, tez va PEDAGOGIK TADQIQOTLAR JURNALI № 1,Oktabr, 2025 ISSN: 3060-4923, Impact Factor – 7,212 worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/search/publication?q=worldly%20knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3060-4923 64 qiladi moslashtirilgan O‘quv materiallari Cheklangan, statik Dinamik, multimediaviy, interaktiv O‘quvchilarning faolligi Past yoki o‘rtacha Yuqori (gamifikatsiya, interaktiv topshiriqlar) Baholash jarayoni Subyektiv Avtomatik, obyektiv va shaffof O‘qituvchining rivojlanishi O‘z tashabbusiga bog‘liq SI orqali shaxsiylashtirilgan reja asosida Natijalarni monitoring qilish Qo‘lda, vaqt talab qiladi SI asosida real vaqt rejimida Mualliflik takliflari -Ingliz tili o‘qituvchilari uchun "SI asosida pedagogik kompetensiyalarni rivojlantirish" nomli modulli malaka oshirish dasturini ishlab chiqish. -Har bir umumta’lim maktabida ingliz tili o‘qituvchilari uchun sun’iy intellekt texnologiyalariga ixtisoslashgan raqamli laboratoriyalarni tashkil etish. -O‘qituvchilarning dars jarayonida SI texnologiyalarini qo‘llaganlik darajasini baholash uchun raqamli kompetensiyalar reyting tizimini joriy etish. -Ingliz tili faniga oid barcha darsliklar, qo‘llanmalar, topshiriqlarni SI yordamida avtomatik tarzda moslashtiriladigan platformaga integratsiya qilish (masalan, adaptiv o‘quv tizimlari orqali). Muallif taklif etayotgan yondashuv ingliz tili o‘qituvchilarining kasbiy rivojlanishini tizimli asosda yo‘lga qo‘yish, zamonaviy raqamli kompetensiyalarni shakllantirish, va ta’lim sifati hamda samaradorligini oshirishga qaratilgan. Bu model, ayniqsa, raqamli ta’lim infratuzilmasi jadal rivojlanayotgan O‘zbekiston sharoitida o‘z dolzarbligini topadi. Xulosa Sun’iy intellekt texnologiyalari ingliz tili o‘qituvchilarining pedagogik faoliyatini takomillashtirishda keng imkoniyatlar yaratmoqda. Ular o‘qituvchilarga dars jarayonini shaxsga yo‘naltirilgan, interfaol va individual tarzda tashkil etish imkonini berib, ta’lim sifatini sezilarli darajada oshiradi. SI texnologiyalarini samarali joriy etish orqali ingliz tili o‘qituvchilari o‘z faoliyatini zamonaviy raqamli ta’lim muhitiga moslashtira oladi, bu esa ta’lim tizimida innovatsion o‘zgarishlar uchun asos yaratadi. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. UNESCO (2023). Artificial Intelligence in Education: Challenges and Opportunities. 2. OECD (2022). AI and the Future of Teaching and Learning. 3. Kukulska-Hulme, A. (2021). AI in language learning: New frontiers. Language Learning & Technology Journal. 4. Selwyn, N. (2022). Education and Technology: Key Issues and Debates. 5. Alzahrani, M. (2023). The impact of AI tools on English language teaching practices. ELT Journal..