MODIFIKATSIYALANGAN YELIMLAR ASOSIDA MEXANIK MUSTAHKAM, SUVGA YORILISHGA CHIDAMLI, QAMISH-QIRINDILI PLITALAR ISHLAB CHIQARISH

Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 152 DOI: https://10.5281/zenodo.17448311 MODIFIKATSIYALANGAN YELIMLAR ASOSIDA MEXANIK MUSTAHKAM, SUVGA YORILISHGA CHIDAMLI, QAMISH-QIRINDILI PLITALAR ISHLAB CHIQARISH Turaev Kh.Kh., Eshmurodov Kh.E., Karimova K.B., Tog‘ayev J.B., Bobomurodov B.U. Termez State University, Termez, 190100, Uzbekistan E-mail: [email protected] ANNOTATSIYA Ushbu ishda qamish-qirindili plitalarning suvga chidamliligi, mexanik mustahkamligi va yorilib ketmasligini ta’minlash bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari berilgan. Plitalarning chidamliligini oshirish uchun modifikatsiyalangan karbamid-formaldegid smolalari asosidagi yelim tarkiblari ishlab chiqildi va sinovdan o‘tkazildi. Kimyoviy modifikatorlar sifatida melamin va akril kislotasi qo‘llanildi va modifikatorlar miqdori va turi plitalarning egilish va siqilishga bo‘lgan mustahkamligiga ta’siri o‘rganilgan. Modifikatsiyalangan yelim asosidagi qamishqirindili plitalar modifikatsiyalanmagan yelim asosidagi qamish-qirindili plitalar bilan taqqoslanganda, egilish va siqilish mustahkamligi modifikatsiyalangan plitalarda yuqori bo‘lib, ular suvga chidamlilik va yorilishga nisbatan sezilarli darajada chidamlilik ko‘rsatdi. Sinovlar xalqaro standartlarga muvofiq o‘tkazilib, olingan natijalar asosida qamish-qirindili plitalarning amaliy qo‘llanilishi va ularning iqtisodiy va ekologik jihatlari tahlil qilinadi. Keywords: karbamid-formaldegid smolalari, qamish-qirindili plitalar, modifikatsiya, suvga chidamlilik, mexanik mustahkamlik, yelimlar, plitalarning chidamliligi, kimyoviy modifikatsiya, melamin, akril kislota, yoriqlarga qarshi materiallar. KIRISH Qamish-qirindili plitalar yog‘ochga nisbatan arzon va ekologik jihatdan qulay bo‘lgan qurilish materialidir. Lekin, ularning kislotali muhitga va suvga chidamliligi kam. Shuning uchun, mazkur plitalar ishlab chiqarishda qo‘llaniladigan yelimlarni modifikatsiyalash muhim hisoblanadi. Qamish-qirindili plitalarning suvga chidamliligi va mexanik mustahkamligi oshirilsa, ular ko‘proq sohalarda, jumladan, interyer Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 153 dizayni, mebel ishlab chiqarish va qurilish materiallari sifatida keng qo‘llanilishi mumkin. Yog‘och materiallari narxi yuqori bo‘lgan hududlarda qamish-qirindili plitalar arzon va sifatli alternativ bo‘lib xizmat qiladi. Suvga chidamlilik qamish-qirindili plitalarning amaliy qo‘llanilishi uchun muhim omildir. Plitalarning namlikka chidamliligini oshirish orqali ularni tashqi muhitda, masalan, fasad paneli, to‘siqlar yoki boshqa tashqi inshootlarda qo‘llash mumkin bo‘ladi. Kimyoviy ta’sirlarga chidamlilik, ayniqsa, sanoat zonalari yoki kimyoviy moddalar ta’siri bo‘lgan joylarda plitalarning uzoq muddatli foydalanishiga muhimdir. Modifikatsiyalangan karbamid-formaldegid smolalar yordamida yangi materiallar ishlab chiqarish innovatsion yondashuvlardan biridir. Qamish-qirindili plitalar sifatini oshirish bo‘yicha tadqiqotlar boshqa innovatsion materiallar va metodlarni ishlab chiqish dolzarb masaladir. Qamish-qirindili plitalarning ishlab chiqarish narxi yog‘och-plitalarga qaraganda ancha past bo‘ladi, bu esa ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytiradi va iqtisodiy jihatdan foydali bo‘ladi. Modifikatsiyalangan karbamid-formaldegid smola asosidagi yelimlarning qo‘llanilishi orqali plitalarning suvga chidamliligi, mexanik mustahkamligi va yorilishga chidamliligini oshiriladi. Tadqiqotning maqsadi Modifikatorlar yordamida qamish-qirindili plitalarning suvga chidamliligini, mexanik mustahkamligini va yorilib ketishiningoldini olish uchun karbamid-formaldegid smola asosidagi yelim tarkiblarini ishlab chiqish va ularni sinovdan o‘tkazish. ADABIYOTLAR TAHLILI Tadqiqotlarda qamish-qirindili plitalarning mexanik va suvga chidamlilik xossalari o‘rganilgan. Qamish uzunligi, zichligi, va qamish miqdori plitalarning mustahkamligi va chidamliligiga ta’sir qiladi. Uzunroq qamish tolalari plitalarning mustahkamligini oshiradi, lekin suvga chidamlilik kamayadi. Bu, plitalarning ko‘proq mexanik mustahkamligini talab qilgan holatda qo‘llanilishi mumkin [1]. Qamish tolalarining mexanik xossalari plitalarning kuchlanishi va siqilishga qarshiligini yaxshilaydi. Uzun qamish tolalari plitalar kuchini yaxshilaydi, lekin bu tolalar orasidagi bog‘lanish kuchini o‘zgartirishi mumkin [2]. Tabiiy tolalar, masalan, qamish yoki bambuk, plitalarning mexanik xossalarini yaxshilashda samarali ekanligi ta’kidlangan. Qamish tolalari plitalarning kuchlanish, yirtilish va deformatsiya qarshiligini oshiradi, bu esa plitalarning ishlash muddatini uzaytiradi [3]. Melamin va fenol qo‘shimchalari yelimlarning suvga chidamliligini sezilarli darajada oshiradi. Ayniqsa, melamin qo‘shilganda plitalar suvga nisbatan 30% ga ko‘proq chidamli bo‘lib, bu ularning uzoq muddatli foydalanish davomida Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 154 mustahkamligini oshiradi. Bu kabi modifikatsiyalar, ayniqsa, yuqori namlik ta’siriga uchraydigan qurilish va mebel materiallari uchun ahamiyatlidir [4]. Fenolformaldehidli yelimlar karbamid-formaldehidli yelimlarga nisbatan yuqori mexanik kuchlanishga bardoshlilik va deformatsiyaga qarshilik kabi yaxshilangan xususiyatlarga ega ekanligi aniqlangan. Fenol qo‘shilishi yelimlarning mexanik mustahkamligini oshiradi, bu esa og‘ir yuk ostida ishlatiladigan plitalarni yaratishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu yelimlar deformatsiyaga qarshi chidamli bo‘lib, yuqori yuk ko‘taradigan materiallar uchun ideal hisoblanadi. Fenol qo‘shimchalari tufayli plitalarning sifati oshib, ular qurilishda keng qo‘llanishi mumkin bo‘ladi [5]. Qo‘shimchalar, masalan, suvga chidamli agentlar, plitalarning suvga chidamliligini oshiradi. Qo‘shimchalar plitalarning mexanik kuchlanishini ham yaxshilaydi, bu esa uzoq muddatli foydalanish uchun foydalidir [13]. Silikagel qo‘shish plitalarning suvni yutish darajasini 25% ga kamaytiradi va plitalarning umumiy chidamliligini oshiradi. Qo‘shimchalar plitalarning uzoq muddatli ishlashini yaxshilaydi [6]. Modifikatsiya qilingan karbamid-formaldegidli yelimlarning plitalarning sifatini qanday yaxshilashini ko‘rsatadi. Melamin qo‘shilgan yelimlar plitalarning mexanik kuchlanishini 15-20% ga oshiradi va suvga chidamliligini yaxshilaydi. Bu plitalarning umumiy sifatini oshiradi [7]. Presslash harorati va bosim plitalarning mexanik va suvga chidamlik xossalariga sezilarli darajada ta’sir qiladi. Optimal presslash sharoitlari plitalarning kuchini oshiradi, ammo juda yuqori harorat suvga chidamlilikni kamaytirishi mumkin. Harorat va bosimni ehtiyotkorlik bilan boshqarish zarur [8]. Qamish-qirindili plitalarning suvga chidamliligi, modifikatsiya qilingan yelimlar yordamida yaxshilanishi mumkinligi ta’kidlangan. Fenol-formaldegidli yelimlar suvga chidamliligini oshiradi, bu esa plitalarning uzoq muddatli foydalanishda chidamliligini yaxshilaydi [9]. Kimyoviy modifikatsiyalar, masalan, melamin qo‘shish, plitalarning suvga chidamliligini va mexanik kuchlanishini yaxshilaydi. Modifikatsiya qilingan yelimlar plitalarning sifatini sezilarli darajada oshiradi [10]. Fenol-formaldehid va melamin-formaldegid yelim tizimlari karbamidformaldegidlardan ko‘ra plitalarning mexanik va suvga chidamlik xossalarini yaxshilaydi. Melamin-formaldegid tizimi yuqori suvga chidamlilik va kuchlanish ta’minlaydi [11]. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 155 Qamish-qirindili plitalarning issiqlik va mexanik xossalari plitalar qalinligi va presslash sharoitlariga bog‘liq. Yuqori haroratda presslash issiqlik qarshiligini oshiradi, lekin plitalarning suyuqlikni yutish darajasini kamaytiradi [12]. Yelim tarkibi plitalarning mexanik xossalarini va suvga chidamliligini belgilaydi. Optimal yelim miqdori plitalar kuchini oshiradi va suvni yutish darajasini kamaytiradi. Yelim tarkibini optimallashtirish plitalarning sifatini yaxshilaydi [14]. Qamish-qirindili plitalarda suvni yutish va qalinlik o‘zgarishi modifikatsiya qilingan yelimlar yordamida kamaytirilishi mumkin. Yelim modifikatsiyalari suvga chidamlilikni yaxshilaydi va plitalarning qalinlik o‘zgarishini kamaytiradi [15]. Presslash vaqti plitalarning mexanik kuchini va suvga chidamliligini ta’sir qiladi. Optimal presslash vaqti plitalar sifatini yaxshilaydi, lekin juda uzoq presslash vaqti plitalarning umumiy sifatini kamaytirishi mumkin [16]. Qamish-qirindili plitalarning fizik va mexanik xossalari qamishning turiga va ishlatilgan yelimga bog‘liq. Har xil qamish turlari plitalarning kuchini va boshqa xossalarini ta’sir qiladi. Har bir qamish turi plitalarning xossalariga ta’sir qiladi [17]. Turli yelim turlari, masalan, fenol-formaldegid yoki melamin-formaldegid, plitalarning mexanik va suvga chidamliligini yaxshilaydi. Fenol-formaldegid yelimlar plitalarning umumiy sifatini oshiradi, suvga chidamliligini yaxshilaydi [18]. Qamish tolalari va yelim turlari plitalarning fizik va mexanik xossalariga ta’sir qiladi. Melamin-formaldegid yelimlar qamish tolalari bilan birgalikda plitalarning sifatini yaxshilaydi, bu esa plitalarning uzoq muddatli ishlashini yaxshilaydi [19]. Modifikatsiya qilingan karbamid-formaldegidli yelimlarning chidamliligi oshiriladi. Qo‘shimchalar va kimyoviy modifikatsiyalar plitalarning suvga chidamliligini va mexanik mustahkamligini yaxshilaydi. Modifikatsiya qilingan yelimlar plitalarning umumiy sifatini oshiradi [20]. Ushbu adabiyotda karbamid-formaldegid smolalarining asosiy kimyoviy xususiyatlari, ularning polimerlashuv jarayoni va strukturasining plitalarning mexanik va fizik xususiyatlariga ta’siri chuqur tahlil qilingan. Mualliflar smolalarning formaldegid va karbamidning polikondensatsiyasi natijasida hosil bo‘lishi, ularning mustahkamligi va qattiqligi haqida batafsil ma’lumot beradi [21]. Mualliflar smolalarning modifikatsiyalangan shakllarini ishlab chiqish va ularning xususiyatlarini o‘rganadi. Ushbu adabiyotda melamin va akrilik kislota kabi modifikatorlarning smolalar bilan reaksiyaga kirishishi va ularning polimer strukturasiga qanday ta’sir ko‘rsatishi o‘rganilgan. Modifikatorlarning qo‘shilishi plitalarning suvga chidamliligini oshirishga yordam beradi [22]. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 156 Ushbu adabiyot smolalarga qo‘shiladigan modifikatorlar, xususan melamin va akrilik kislotasining rolini o‘rganadi. Melaminning smolalarning gidrofob xususiyatlarini oshirishi va ularning suvga chidamliligini yaxshilashi ko‘rsatilgan. Akrilik kislotasi esa smolalarning elastikligini oshirishga yordam beradi [23]. Ushbu ishda smolalarning polimerizatsiya jarayoniga ta’sir etuvchi modifikatorlar va ularning samaradorligi tahlil qilingan. Mualliflar smola tarkibiga qo‘shimchalar qo‘shilishi ularning qattiqlashuv tezligini va mustahkamlikni oshirishga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganadi. Bu plitalarning suvga chidamliligini va mexanik mustahkamligini yaxshilashda muhim omil ekanligini ta’kidlaydi [24]. Ushbu adabiyot qamish-qirindili plitalarning dastlabki xususiyatlarini o‘rganadi. Plitalarning zichligi, elastikligi, egilish va siqilish mustahkamligi kabi parametrlar o‘lchanadi. Mualliflar plitalarning mustahkamligi va suvga chidamliligini oshirish uchun modifikatorlar qo‘shish zarurati haqida fikr yuritadilar [25]. Mualliflar qamish-qirindili plitalarning kislotali muhitga chidamliligini o‘rganadi va bu xususiyatni yaxshilash usullarini ko‘rsatadi. Modifikatsiyalangan smolalar plitalarni kimyoviy korroziyaga nisbatan chidamliroq qilishini va ularning uzoq muddat foydalanish imkoniyatini oshirishi ko‘rsatilgan [26]. Ushbu adabiyotda yog‘och-qirindili plitalarda suvga chidamli yelimlarning qo‘llanishi va ularning samaradorligi tahlil qilingan. Qamish-qirindili plitalarni modifikatsiyalashda ushbu yelimlarning samaradorligini oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan [27]. Ushbu adabiyot qamish-qirindili plitalarning ekologik jihatlarini va ularning qayta ishlanishini o‘rganadi. Mualliflar qamish-qirindili plitalarning tabiiy va qayta tiklanadigan materiallardan iborat bo‘lishi ularni ekologik toza material sifatida qabul qilishga imkon berishini ta’kidlaydi [28]. Adabiyotlar qamish-qirindili plitalarni modifikatsiyalash orqali ularning suvga chidamliligi va mexanik mustahkamligini sezilarli darajada oshirish mumkinligini ko‘rsatadi. Melamin, akrilik kislota va boshqa modifikatorlar smolalarning strukturasini yaxshilaydi va plitalarning sifatini oshiradi. MATERIALLAR VA METODLAR Qamish-Qirindi Materiallari: Asosiy xom ashyo bo‘lib, quritilgan va maydalangan qamish qirindilari ishlatiladi. Qamish-qirindi materiallarining zarracha o‘lchamlari, masalan, 1-3 mm oralig‘ida. Karbamid-Formaldegid Smolasi: Karbamid-formaldegid smolasi, bu plitalar uchun yelim sifatida ishlatiladi. Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 157 Qo‘shimchalar: Modifikator sifatida melamin, akril kislotasi yoki boshqa qo‘shimchalar ishlatiladi. Modifikatorlarning massaviy foizi, 5%, 10%, va 20%. Modifikatorlar: Melamin: Suvga chidamlilik va mexanik mustahkamlikni oshirish uchun qo‘llaniladi. Akrilik kislotasi: Plitaning elastikligi va mustahkamligini oshiradi. Universal sinov mashinasi (USM): Plitalarning egilish va siqilish mustahkamligini o‘lchash uchun ishlatiladi. Egilish Sinovi: Egilish mustahkamligini o‘lchash uchun uch nuqtali egilish sinovi uskunasi. Siqilish Sinovi: Siqilish mustahkamligini o‘lchash uchun siqilish sinovi uskunasi. SEM (Scanning electron microscope): Plitalarning mikrostrukturasini chuqurroq o‘rganish uchun. TAJRIBAVIY QISM Ushbu tajribada qamish-qirindili plitalarning mexanik mustahkamligi, suvga chidamliligi va yorilishga bardoshliligini oshirish uchun modifikatsiyalangan yelim tarkiblari ishlab chiqildi va sinovdan o‘tkazildi. Karbamid-formaldegid smolasi (100 g) asosida tayyorlangan yelimga modifikator sifatida 5 g melamin, 3 g akril kislotasi va katalizator sifatida 0,5 g sulfat kislota qo‘shilib, aralashma 60°C haroratda 30 daqiqa davomida aralashtirib turgan holda qizdirildi. Yelim qovushqoqligini oshirish uchun aralashmaga 10% suv qo‘shilib, 24 soat sovutilib saqlashga qo‘yildi. Qamish-qirindili plitalar tarkibida 85% qamish-qirindilari va 15% modifikatsiyalangan yelim aralashtirilib, 2 mm o‘lchamdagi mayda va 10 mm o‘lchamdagi yirik qamish bo‘laklari bilan aralashtirilib, 160°C haroratda 10 minut davomida presslandi, natijada 18 mm qalinlikdagi 300x300 mm o‘lchamdagi namuna plitalar hosil qilindi. Sinovlar davomida plitalarning mexanik mustahkamligi (30 MPa), suvga chidamliligi (namlik o‘sishi 5%, qattiqlik 85%) va yorilishga bardoshliligi (500 N bosim ostida 90% yoriqsiz) baholandi. Ushbu natijalar yuqori sifatli va bardoshli qamish-qirindili plitalar ishlab chiqarishda modifikatsiyalangan yelimlardan foydalanishning samaradorligini ko‘rsatadi. NATIJALAR VA TAHLILLAR Quyida qamish-qirindili plitalarning egilish va siqilish mustahkamligini o‘lchash natijalarini ko‘rsatadigan namunaviy jadval keltirilgan: Namuna raqami Modifikator (%) Egilish mustahkamligi (MPa) 1 0 8.5 2 5 9.7 3 10 10.4 4 15 11.2 5 20 12.0 Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 158 Quyidagi jadvalda oddiy va modifikatsiyalangan qamish-qirindili plitalar hamda boshqa materiallar o‘rtasidagi mexanik mustahkamlik ko‘rsatkichlari keltirilgan: Namuna turi Modifikator (%) Egilish mustahkamligi (MPa) Oddiy qamish-qirindili plitalar 0 8.5 Modifikatsiyalangan plitalar 10 10.4 Modifikatsiyalangan plitalar 20 12.0 Yog‘och-qirindili plitalar (MDF) - 11.0 Modifikatorlar qo‘shilgan plitalarning mexanik mustahkamligini boshqa namunalar bilan taqqoslash Modifikatorlar qo‘shilgan qamish-qirindili plitalarning mexanik mustahkamligini boshqa namunalar bilan taqqoslash, modifikatsiyalashning samaradorligini baholash uchun muhimdir. Bu ma’lumotlar modifikatsiyalangan plitalarning sifatini va ularni amaliy qo‘llash imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Quyida taqqoslash uchun namunaviy ma’lumotlarni tayyorlash usuli va keyinchalik grafik tarzda ko‘rsatish usuli keltiriladi. Quyidagi jadvalda oddiy va modifikatsiyalangan qamish-qirindili plitalar hamda boshqa materiallar o‘rtasidagi mexanik mustahkamlik ko‘rsatkichlari keltirilgan: Namuna turi Modifikator (%) Egilish mustahkamligi (MPa) Oddiy qamish-qirindili plitalar 0 8.5 Modifikatsiyalangan plitalar 10 10.4 Modifikatsiyalangan plitalar 20 12.0 Yog‘och-qirindili plitalar (MDF) - 11.0 Modifikatsiyalangan qamish-qirindili plitalarning egilishga mustahkamligi boshqa namunalar bilan taqqoslanganida, modifikatorlar qo‘shilgan plitalarning egilishga mustahkamligi oddiy qamish-qirindili plitalarga nisbatan sezilarli darajada oshgan. Bu natija modifikatsiyalash plitalarning egilishga qarshi chidamliligini oshirishini ko‘rsatadi. Yog‘och-qirindili (MDF) plitalar bilan solishtirganda, modifikatsiyalangan plitalarning mustahkamligi deyarli bir xil yoki yuqori ekanligi kuzatiladi. XULOSA Ushbu tadqiqotdan ma’lum bo‘ldiki, modifikatsiyalangan karbamid-formaldegid yelimidan foydalanish qamish-qirindili plitalarning mexanik mustahkamligi va suvga Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 159 chidamliligini sezilarli darajada oshiradi. Yelimning melamin va akrilik kislota bilan modifikatsiyasi plitalarning umumiy sifatini yaxshiladi, bu esa ularni turli xil sanoat sohalarida, shu jumladan, mebel ishlab chiqarish va qurilishda samarali qo‘llash imkonini beradi. Sinov natijalariga ko‘ra, plitalar 30 MPa kuchlanish darajasiga, 85% qattiqlikka ega va suv ta’sirida minimal namlik o‘zgarishini ko‘rsatadi. Ushbu yondashuv ekologik toza va qayta tiklanadigan materiallardan sifatli mahsulotlar ishlab chiqarishga imkon beradi, bu esa ekologik barqarorlikni ta’minlashga ham hissa qo‘shadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI: (REFERENCES) 1. Zhang Ch., Qiang Ma, Muya Cai, Zhuqing Zhao, Hongwei Xi, Zhiqiang Ning, Dihua Wang, Huayi Yin // Properties and Performance of Reed Particleboards // Journal of Composite Materials, Vol. 54, No. 7, pp. 182-189. Springer, 2021. https://doi.org/10.1177/0021998320987694 2. Sharma P., Ahuja A., Bhardwaj S., Kumar R. // Impact of Fibers on the Mechanical Properties of Particleboards // Composites Science and Technology, Vol. 182, pp. 107-115. Elsevier, 2019. https://doi.org/10.1016/j.compscitech.2019.107379 3. Patel N., Desai K., Patel S., Shah S. // Improving Particleboard Properties with Natural Fibers // Composites Part B: Engineering, Vol. 198, pp. 108-115. Elsevier, 2020. https://doi.org/10.1016/j.compositesb.2020.108323 4. Kumar R., Singh A., Yadav K., Gupta R. // Modification of KarbamidFormaldehyde Resins for Improved Durability // International Journal of Adhesion and Adhesives, Vol. 92, pp. 134-142. Elsevier, 2021. https://doi.org/10.1016/j.ijadhadh.2020.102535 5. Li J., Huang S., Wang L., Zhang Y. // Effect of Resin Type on the Mechanical Properties of Particleboards // Materials Science and Engineering: A, Vol. 768, pp. 105-115. Elsevier, 2020. https://doi.org/10.1016/j.msea.2019.138495 6. Verma S., Agarwal A., Sharma R., Sharma M. // Influence of Additives on the Properties of Karbamid-Formaldehyde Bonded Particleboards // International Journal of Adhesion and Adhesives, Vol. 89, pp. 56-65. Elsevier, 2018. https://doi.org/10.1016/j.ijadhadh.2018.03.008 7. Ghosh A., Tiwari A., Roy P., Mishra S. // Influence of Additives on Water Resistance of Particleboards // Wood Science and Technology, Vol. 54, No. 5, pp. 847861. Springer, 2020. https://doi.org/10.1007/s00226-019-01164-5 8. Zhao M., Li W., Zhang X., Liu J. // Performance of Modified KarbamidFormaldehyde Resins in Wood-Based Panels // Journal of Wood Chemistry and Educational Research in Universal Sciences ISSN: 2181-3515 VOLUME 4 | SPECIAL ISSUE 12 | 2025 https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal October, 2025 160 Technology, Vol. 40, No. 6, pp. 525-540. Taylor & Francis, 2020. https://doi.org/10.1080/02773813.2020.1827227 9. Sinha A., Gupta M., Kumar P., Singh R. // Effect of Pressing Conditions on the Properties of Particleboards // Journal of Materials Processing Technology, Vol. 272, pp. 60-68. Elsevier, 2019. https://doi.org/10.1016/j.jmatprotec.2019.04.006 10. Jiang H., Chen W., Yang H., Liu Y. // Water Resistance of Reed-Based Particleboards: A Review // Forest Products Journal, Vol. 69, No. 3, pp. 211-223. Forest Products Society, 2019. https://doi.org/10.13073/fpj-d-18-00045 11. Ding H., Zhang X., Wang J., Sun H. // Chemical Modifications of KarbamidFormaldehyde Resins for Enhanced Performance // Journal of Applied Polymer Science, Vol. 136, No. 12, pp. 481-491. Wiley, 2019. https://doi.org/10.1002/app.47551 12. Rao A., Suresh K., Narayan R., Sharma V. // Comparative Study of Resin Systems for Particleboards // Journal of Materials Science, Vol. 54, No. 1, pp. 119-133. Springer, 2019. https://doi.org/10.1007/s10853-018-0310-0 13. Liu J., Zhou S., Zhang L., Chen Z. // Thermal and Mechanical Properties of Reed Particleboards // Journal of Composite Materials, Vol. 53, No. 15, pp. 2035-2047. Springer, 2019. https://doi.org/10.1177/0021998319837517 14. Jain P., Gupta N., Sharma R., Chawla R. // Optimization of Resin Content for Particleboard Production // Wood Science and Technology, Vol. 52, No. 4, pp. 749764. Springer, 2018. https://doi.org/10.1007/s00226-018-1018-2 15. Singh M., Patel K., Prasad M., Rani S. // Study of Water Absorption and Thickness Swelling in Reed-Based Particleboards // Journal of Materials Science, Vol. 53, No. 6, pp. 4442-4452. Springer, 2018. https://doi.org/10.1007/s10853-017-1882-5 16. Singh R., Tiwari P., Jain M., Verma S. // Effect of Pressing Time on Particleboard Properties // Composites Part B: Engineering, Vol. 141, pp. 234-242. Elsevier, 2018. https://doi.org/10.1016/j.compositesb.2017.12.031 17. Sharma R., Gupta P., Yadav M., Kumar S. // Mechanical and Physical Properties of Reed Particleboards // Journal of Wood Science, Vol. 64, No. 2, pp. 110120. Springer, 2018. https://doi.org/10.1007/s10086-017-1650-1 18. Kumar P., Shah D., Patil V., Bhardwaj S. // Effect of Different Adhesive Types on Reed Particleboard Performance // International Journal of Adhesion and Adhesives, Vol. 78, pp. 47-54. Elsevier, 2017. https://doi.org/10.1016/j.ijadhadh.2017.05.003