scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

संत्री या फळ पिकाचे अध्ययन

वानखेडे, मयुरी जयप्रकाश; पाटील, एल एच

Abstract

संत्र्याचे झाड हे तुलनेने लहान सदाहरित, फुलांचे झाड आहे. झाडाची सरासरी उंची ९ ते १० मीटर (३० ते ३३ फूट) असते.काही खूप जुने नमुने १५ मीटर (४९ फूट) पर्यंत पोहोचू शकतात. त्याची अंडाकृती पाने जी आळीपाळीने व्यवस्थित केली जातात. ४ ते १० सेमी लांब असतात आणि त्यांना क्रेन्युलेट कडा असतात. गोड संत्री वेगवेगळ्या आकारात आणि आकारात वाढतात आणि गोलाकार ते आयताकृती असतात. आत आणि सालीला जोडलेले एक सच्छिद्र पांढरे ऊतक असते. पांढरा, कडू मेसोकार्प किंवा अल्बेडो ( पिथ ).संत्र्यामध्ये आत अनेक वेगळे कार्पेल (भाग वनस्पतिशास्त्रीयदृष्ट्या फळे) असतात, सामान्यतः सुमारे दहा, प्रत्येकी एका पडद्याने विभाजित केले जाते आणि त्यात अनेक रसाने भरलेले पुटिका आणि सहसा काही पिप्स असतात.कच्चे असताना फळ हिरवे असते. पिकलेल्या फळाची अनियमित दाणेदार साल चमकदार नारिंगी ते पिवळ्या-नारिंगी असते. उबदार हवामान परिस्थितीत पूर्णपणे हिरवे राहते. इतर सर्व लिंबूवर्गीय फळांप्रमाणे गोड संत्रा हा हवामानाशिवाय पिकतो. लिंबूवर्गीय सायनेन्सिस गट चार वर्गांमध्ये विभागला गेला आहे ज्यामध्ये विशिष्ट वैशिष्ट्ये आहेत. सामान्य संत्री रक्त किंवा रंगद्रव्ययुक्त संत्री, नाभी संत्री आणि आम्लविरहित संत्री. हे फळ हेस्पेरिडियम आहे.एक सुधारित बेरी ते अंडाशयाच्या भिंतीच्या खडबडीत जाडपणामुळे तयार झालेल्या सालीने झाकलेले असते.

Full text

Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-9| September 2025 291 󰭃    󰬀  󰭈 1, .   2 1 , , . 2 , , . [email protected] Manuscript ID: JRD -2025-170955 ISSN: 2230-9578 Volume 17 Issue 9 Pp.291-294 September 2025 Submitted:22 Aug. 2025 Revised: 3 Aug. 2025 Accepted: 21 Sept. 2025 Published: 30 Sept. 2025 , .   (  ) .  ( ) . .   . .   . , ( ). ( ) , ,  . . - . .  . . , . . . - , , , , , .. 󰭈󰬎  󰮇  󰫼 󰭃 󰫵  󰭃  󰬆.  󰰈     . 󰬎󰲌  ‘’  ‘’ 󰭃 󰫳 󰲐 󰬾 × 󰬁 . 󰮇  󰫤 , 󰬁   󰬆  󰭈 .  󰮇 󰫦  󰬉  󰫽 󰫦  󰬀 . 󰮇  󰫽󰫳   󰬍󰲐  󰬍󰲐  󰱚 󰭈  . 󰮇󰫳    󰬉   󰲕 󰫽  󰲕   󰭈󰲑󰬴   . 󰬀   󰫤  󰮇  . 󰫽󰬀 󰭊  % 󰫽 . 󰫽    󰬴 . 󰭈   󰬎 󰭃 󰬊 󰰩  .  󰭈  󰬋   󰬉 󰰤󰬉 󰬾󰰘󰬀 󰲀󰫽  󰲑.     󰫽 󰭃   .  󰲓󰬶󰫳 󰬁 󰫳 󰫽󰫳 󰭃  󰭃   󰭃, 󰱿 󰰩 󰬋󰫦 󰰗󰬀 󰲑 󰭃 󰬀 󰭈󰲈 󰬎  . , 󰬋󰬁󰰗 󰬋 ,  󰬎  󰭇 󰲐 󰫯  󰫽󰫳 󰭃󰬀 󰭃  . Quick Response Code: Website: https://jrdrvb.org/ DOI: Creative Commons (CC BY-NC-SA 4.0) This is an open access journal, and articles are distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International Public License, which allows others to remix, tweak, and build upon the work noncommercially, as long as appropriate credit is given and the new creations ae licensed under the idential terms. Address for correspondence: , , , . How to cite this article: ,   , (2025). Journal of Research & Development, 17(9) 291-294. Original Article Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-9| September 2025 292  󰲑󰱯󰲆 –    󰲑󰱯󰲆 󰫦󰲐  .  󰭃    󰫽󰰌 󰬅.  󰭃       󰬎 󰰍 󰬅.  󰭃 󰫽  .  󰱮 – 󰭈󰬎   󰫦󰫽  󰫽 . 󰫾  – 󰫾 󰬆 . 󰫽  󰫾    󰰍 . 󰫾    󰰍    . 󰭈󰬎  󰫾   󰬇 󰭓   . 󰬀  󰫦󰭃, , , 󰭃 ,󰬎, 󰫦 󰬶 ,    .  - 󰲓󰰏  󰬎󰬆󰫦   󰰀 󰭈  󰫦 󰲘 . 󰭅󰫤 , 󰲓 , 󰭃   󰲓󰰏    . 󰭃   󰲓󰰏 󰫳 󰲘 󰫯 󰲐   󰫦 󰬉    󰫽󰲐󰫦    .󰲓󰰏 󰰏  󰱮  .  󰭃 󰬾 x 󰬁    .  󰫦 󰬀  󰭈󰫼󰬀 . 󰫽 󰫽󰰌 󰫤 , 󰬁   󰬆󰫳 󰭈 .  󰮇   󰲐 󰭈 󰫦 󰬉  󰫵 󰭅󰫤  .   󰭃 x  󰬴   .  󰭃   󰭃 󰲕 󰰗󰲐 󰫽󰬎󰫦  󰭃󰲒 󰬴 󰫮󰰗     . 󰬆󰬎   󰲐  󰭃 x (󰫦  x 󰫮󰰗)  . 󰬾󰰗   󰭃 x 󰬾 󰮇 ( 󰬾 󰬾 ) 󰲐 󰭈󰰎   . 󰭊          󰬶󰬋 󰬎  .  -󰲐   󰫦󰫤  󰫵   󰬉   󰬀 󰫽󰫳  󰬉. - 󰱉   󰬀  󰬀   󰮇 󰬶󰬋  . 󰬉 󰬉󰬎   󰬀  󰬀 󰫽  .  󰰩 󰫽󰫳 󰬀 󰫵   󰮇  . 󰲗 󰫦 󰰏 󰮇  . 󰫽󰫳 󰬋   󰫵  󰬀 󰬎󰰏 󰫼  .    󰬎 .  󰫳 󰫳 󰰈 󰬉󰬎 󰭈  $, 󰫳 󰬃  󰲑 . 󰫽 󰬀- 󰲀  󰲓󰰏 󰫳  󰲗 .  󰫳  󰲐 󰫳 󰰎 󰲐 .  󰬀 󰭊  󰮇󰫳 󰬎󰰎  󰲐󰫳   .  . 󰲐󰫸   󰲐󰫸  󰲐󰬋󰬀 󰬎󰲐󰫽 󰫽  . 󰫵 ,  󰬉  󰮇 󰱿    󰲗 󰲓󰰏 󰱳  .  󰬀  󰬋󰬁 󰭃 󰬁󰬊   󰬀 󰲐󰱅 . 󰬊 󰬬     󰫦 󰭃 . 󰭈 󰬉󰫦 (  󰬀 󰫤 󰲑   󰬀   ) 󰫦 󰬉   󰫮󰫳 󰲐  󰬴 . 󰲇  󰬉  󰫤 󰲗󰬀  󰫽 󰫦 .  󰰩 󰲗󰬀 󰲓󰰏  󰫯 , 󰰉 ( 󰬀)     󰰩 . 󰫤 .  󰫳  󰲒 󰭃 󰭈  (, )   󰫤 (,   󰭃). 󰲗 󰱳  󰬀 󰫽 󰬾 󰭈 󰰗󰭅 󰬎 .    󰬴 󰲔  .  󰬀 󰲗 󰭉 󰬶󰫦 󰫮󰰗󰫳 󰬎    .  󰲑󰬎 󰬶󰫦 . 󰬆  , 󰫵  󰲗 󰬾 󰲒  󰬴󰲒 󰫼  .  󰫳 󰰩, 󰲗  󰬃󰲐  󰲐 󰬬 󰬴 󰫦  󰭃 󰫽 . 󰱿󰫽󰰌 - “󰭃”  󰬄 󰬎  ( nāraṅga )   . 󰫵 󰫦 ‘󰮇 ’  . 󰬎 󰬄 󰲗  ( nārang )  󰫽  󰱿󰫽󰱷  ( nāranj ) 󰱨  󰬀 .  󰬄  󰱿  󰬁 󰭉󰰗 󰬆 ’󰰗 󰱨 󰬀 󰬶 .  󰰉󰬀  󰭈󰬋󰬁 ,  , 󰰏    .  󰬀  󰬄󰫳 󰰏󰫳 󰰉󰬀 󰬎  󰭈 n  󰬄 󰫼      n 󰬀 󰱺 󰬬 󰲀   󰬆   . 󰫦. 󰭉󰰗󰬀 une norenge  une orenge    .    juncture loss 󰬆 .    󰫳 󰰉 󰫼  . 󰫵󰬀  󰬀 󰬶󰬀   󰬆 󰮇  󰬉 󰰣󰫼  . Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-9| September 2025 293  - 󰮇  󰭈󰫯   󰬆󰫳 󰰌  . 󰮇   󰬉,󰬉󰫺, 󰬁 , 󰰘󰬁  󰬎 󰬎 󰰗󰲑󰭅  .      󰬆   .  󰬎   󰫳 󰬀     . 󰫳  󰬋 /󰬆 󰭈 󰬎      󰬋  󰰌 . 󰲓󰰏  󰬆, 󰭃 󰬆󰱇 , 󰫵 pH  2.9  4.0 󰰩 . 󰲂󰫦 󰬆 󰫦 󰲐󰬎, 󰫳  ,  󰲐󰬎  󰲒      . 󰮇 󰫽 –   󰫽 (󰫤  ) 󰭊 .  .  . 󰫮 . 󰱺 . 󰲐 󰱇 󰬎 .  . 󰭓- 󰱇 󰲇 FAOSTAT.  󰬀  󰬎 󰮇 󰫽  󰫤  . 󰫵󰬀 󰭊 % 󰫽 . 󰫽 ,   󰫮 󰬴 .  󰬎󰫸 󰫦󰰗   󰬶󰬉 󰬃󰲐 󰮇 󰬶 󰬎    󰭈󰫯   󰬆 󰬉 󰬬 󰮇.  󰬎󰫸󰬀 󰬶󰬋 󰭈󰫯 󰬃󰲐 , 󰲗  󰫮󰬀 . 󰲗 󰰀    󰬆  . 󰬃󰲐 󰮇  󰫽  . 󰬃󰲐󰫳  󰲐󰬋 󰫤󰭃 󰱍 󰫦   .  󰰀      󰭈   .   󰲐󰬋󰫳   󰭃     󰭈. 󰬎  - 󰲆󰱷    - 󰭃 󰫵        󰬁   󰱍 󰲆󰱷 󰬆 󰬉 . 󰮇     ( 󰫵 󰲕 󰬎󰱅󰲒 )    󰫽 󰬾 󰲕 󰲒󰬀   󰰉  .   󰲕 󰱚 󰭈 󰱳󰲐󰫽  . 󰮇   󰬁󰰗 󰫮󰰗 󰱿    󰬎 . 󰬉 󰮇  󰫵 󰬉  󰲑󰬉 󰬉   .  -  󰬀 󰮇   . 󰭊󰬀,  󰬋 󰮇  󰫼   . 󰱯  󰫦 󰬎 󰫽 󰭊 󰫦  . 󰫦       .󰬀 󰫮    󰱖 󰫼  .    󰬀  󰬶   󰲐󰬉  .  󰫳  󰫳     󰭈  .󰫵  󰲆   󰫦 . 󰮇󰫳 󰬀   󰲔   󰫦  . 󰫦 - 󰫳    󰬎     󰲆󰱷  󰬀    󰬆  .  󰮇    󰱳 -󰫽        .  󰱷    󰫼  ;  󰬃 󰱳  󰫽󰫳  󰬀  .    90%  -  .  󰲗     󰲓󰰏  – 󰰩󰫸   󰬎󰫳  󰫯  󰬀   󰭅 .   󰫦󰫤 󰬎󰫳   󰫵   . 󰫦  󰬆 󰭈    󰬆 󰬾󰬉󰫤 󰭑󰬎 . ,  󰫽 󰭃    .  󰬎 - 󰭈   󰬎 󰮇 󰬎 .  󰫽  󰮇 󰫦  󰬉   󰫦   .  󰲐 󰲐󰬋󰬏󰬀 󰲐      󰲒  󰭃 󰲀󰫤   󰬀 󰬄 .   󰲒  󰲓󰬶    󰭃   󰲐    󰬉 󰫳  󰫤  . 󰱨 󰲑󰬴󰬎      󰫽 󰫳   󰫤  ,  󰲒      󰫦 󰱇 󰭃 󰬉  󰭀 󰲐 󰫽󰫳 󰮇󰫳  󰭈  󰭃  .  󰰣 󰲒 󰭃 󰲒 󰫳  󰰌 󰭈     󰭈 . Journal of Research and Development Peer Reviewed International, Open Access Journal. ISSN : 2230-9578 | Website: https://jrdrvb.org Volume-17, Issue-9| September 2025 294 󰫳 󰬀 󰫽󰫳  󰫦 .   󰲐󰬂   󰲒  󰬋   󰬉 󰰤󰬉 󰬾󰰘󰬀 󰲀󰫽  󰮇󰫳 󰬉 󰭈󰫽󰲒    ,  󰱿 󰰤󰬉 󰬎 󰱿  .  󰱿 󰰩,  󰱚 󰬀 󰮇   , 󰰉  󰬎   󰭈󰲈  . 󰬀 󰫦 󰬉 󰬋󰫦 󰰗󰬀 󰲑 .  - 󰭈 󰲐    󰲇 󰰎󰫳 󰫥󰫳 󰰎 󰲐 . 󰮇󰫳 󰬀 % , % 󰰤 ,% 󰭈   󰫽 󰫼  .  󰬶 󰫳 󰭈 󰮇󰫳       󰬋  󰱮 󰭓 .  󰬉󰫳 % 󰭈 .   󰬐   󰫤 󰭈 .󰮇󰬀  󰬉 . 󰫵 󰫺, 󰬃󰬋󰫺  󰫯 󰬎 󰰗󰲑󰭅    󰮇  󰫦  󰫵 󰬉󰫺 , 󰬎 , 󰰘󰬁 , 󰬉  󰬁   . 󰮇󰫳 󰬀 󰲓 󰲕 󰲓󰫳 󰫳 󰲐󰬾 󰬆󰫳 󰱇    . 󰫦  -  󰬋󰫦 󰰗,.  -󰬂󰬎 󰭀 ,  󰰗 󰬾 , .  󰬎 󰲂 ()  󰫽   󰫦󰲌, . 󰭈 󰭃 ,  󰱳 ,.   󰰗󰭅 ( ), 󰫦󰱿󰬎,󰫮 󰬄, .   , (), 󰫦󰲌,  󰭈, .  󰲓 , () , 󰭈 󰬄, .    ( )   󰁰󰬶, (󰲑.   )   󰰌 (󰲑. 󰭊 ).    (  )  Michalska, Magda (23 December 2023) “The Scent of Orange in the Air: Paintings with Oranges” Daily Art Magazine.