Stereotypes of Villains and Antiheroes by Comparing Coco and Dolphin Boy Animations

Volume 30, No. 4, Winter 2025 Journal of Fine Arts: Performing Arts and Music 53 Research Article A Comparative Study of Recurring Patterns of Villains and Anti-Heroes in Coco and Dolphin Boy Animations Abstract In this study, to understand the methods and guidelines that shape villain and antihero characters, we investigate the chief aspects of creating and developing the antiheroes and villains of two animations from two countries, one from the United States and another from Iran. This study aims to identify the similarities and differences of these characters in different cultural and geographical contexts. The reason for choosing this topic stems from the appearance of two child heroes and the lack of redemption for the villains in these animations. The research question inquires about the stereotypes of villains and antiheroes in the current mainstream animations and how these stereotypes have been represented in the two animations, Coco and Dolphin Boy. This study is a qualitative research, and the data has been collected through the library method using articles from scientific databases. After data acquisition based on art books and reviewing the forenamed animations, the result is delivered through descriptive and analytical techniques. According to the findings in this study, in today's animations, while concealing themselves, most villains can be friendly on the surface and the audiences are oblivious to their true nature until the ending moments. Therefore, to convey danger to the audience through the villain characters’ design, triangular shapes are used due to their sharp and abrasive corners. Furthermore, the color palettes for their character design are often violet, black, and red to represent the sense of despair, death, and rage within this character. The villains in the past, meanwhile, revealed themselves to the audiences, possessing deformed ugly faces, while their figures, lines, and forms were divergent from the rest of the characters. Contrary to the villains, the antiheroes have not undergone much change from their past, for they’ve been the mirror for the genuine core of society since the very beginning. They are typically outlaws, quick-witted, confident, and filled with sadness from within; and in spite of their tender and witty appearance, they have suffered abundantly. Their features seem ordinary, but as far as possible, they seek to make their design look supportive. Character design for the villain, antihero, and hero also manifests in other dimensions such as set design, background music, camera angle, accessory, costume design, and values. And they prefer to portray these characters in such a picture that makes them entirely believable, historically, geographically, and in terms of behaviorism. On the other hand, due to the evolution of character development in recent years, fate and circumstances have been added to these characters. In Coco and Dolphin Boy, stereotypes have followed the same patterns. While Coco's animation seeks a more up-to-date regulation and standard for the characters, Dolphin Boy is somehow traditional. Both heroes of these animations are innocent, brave, and jolly kids; while the main villains, Delacruz and the Strange Old Man, are both secretive and scheming villains. However, in the Dolphin Boy, Octopus presents another villain who is a bully and downright evil. In conclusion, contemporary villains often remain hidden, sometimes even adopting a friendly façade, so that their true nature is revealed to the audience only in the final moments, perhaps functioning as a cautionary signal for today’s viewer in confronting the technology-based virtual world. Keywords: animation, anti-hero, character, hero, villain Received: 28 Aug 2024 Received in revised form: 11 Oct 2024 Accepted: 20 Nov 2024 Mansour Kolahkaj1 iD (Corresponding Author) Associate Professor, Department of Graphics, Faculty of Art, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. E-mail: m.ko[email protected] Mina Behmanaesh2 iD MA in Art Research, Department of Art Research, Faculty of Art, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran. E-mail: minast[email protected] https://doi.org/10.22059/jfadram.2024.381228.615928 Citation: Kolahkaj, Mansour, & Behmanaesh, Mina. (2025). A comparative study of recurring patterns of villains and anti-heroes in Coco and Dolphin Boy animations. Journal of Fine Arts: Performing Arts and Music, 30(4), 53-67. (in Persian) © Authors retain the copyright and the full publishing. Publisher: University of Tehran Press. 54 1404 ناتسمز ،4 هرامش ،30 هرود یقیسوم و یشیامن یاهرنه :ابیز یاهرنه هیرشن :نامرهقدض و رورش یاه تیصخش یرصب ییامنزاب یقیبطت لیلحت ینیفلد رسپ و وکوک یاه نشیمینا یدروم هعلاطم ه دیکچ تخادرپ طباوض و اه هویش تخانش فده اب هک شهوژپ نیا رد تسا نیا رب شلات ،هدش شراگن ، نامرهقدض و رورش یاهرتکاراک یاه تیصخش تخادرپ و تخاس هدش یسررب رتمک و یساسا هوجو ات ناریا و اکیرما روشک ود زا نشیمینا ود رد رورش و نامرهقدض یراگتسر مدع و کدوک نامرهق تیصخش ود دوجو .دنوش یسررب نیا لاؤس .تسا عوضوم نیا باختنا لیلد اه نشیمینا نیا رد اهرورش ود رد اهوگلا نیا و تسیچ اه نشیمینا ،رضاح ینامز عطقم تادیلوت رد نامرهقدض و رورش تیصخش هدنوشرارکت یاهوگلا هک تسا نآ شهوژپ هعجارم و اه کوب ترآ هب هجوت اب تاعلاطا یروآ عمج زا سپ هک تسا یفیک شهوژپ نیا ؟دنا هدش ییامنزاب هنوگچ ینیفلد رسپ و وکوک نشیمینا یکینورتکلا عبانم و یا هناخباتک تاعلاطم اب یدانسا شور هب اب نآ یاه هداد و هدش هئارا یلیلحت یفیصوت هویش هب نآ هجیتن هدشرکذ یاه نشیمینا هب رطخ ءاقلا یارب لکش یثلثم یبلاق اب یتروص ،اهرورش یارب هدنوشرارکت یاهوگلا ،شهوژپ نیا یاه هتفای ساسا رب .تسا هدمآ تسد هب یملع ربتعم ،هبیرغ درمریپ و زورکلاد ینعی یلصا رورش ود ره نشیمینا ود هسیاقم اب .دنتسه نامرهق زا رت گرزب یموتانآ رظن زا ًلاومعم اه نامرهقدض و تسا .دنا توافتم یرهاظ یاه یگژیو اب اما ،رگتیامح ینادرم نشیمینا ود ره نامرهقدض و دنرگ هسیسد و یفخم رتکاراک ،نامرهق ،نامرهقدض ،رورش ،نشیمینا : ی دیلک یاه هژاو 1403/06/07 :هلاقم تفایر د خیرات 1403/07/20 :یرگنزاب خیرات 1403/08/30 :ییاهن شریذپ خیرات هاگشناد ،رنه هدکشناد ،کیفارگ هورگ رایشناد :)لوئسم هدنسیون( 1جک هلاک روصنم E-mail: m.ko[email protected] .ناریا ،زاوها ،زاوها نارمچ دیهش نارمچ دیهش هاگشناد ،رنه هدکشناد ،رنه شهوژپ هورگ دشرا یسانشراک :2شنمهب انیم E-mail: [email protected] .ناریا ،زاوها ،زاوها https://doi.org/10.22059/jfadram.2024.381228.615928 هیرشن . ینیفلد رسپ و وکوک یاه نشیمینا یدروم هعلاطم :نامرهقدض و رورش یاه تیصخش یرصب ییامنزاب یقیبطت لیلحت .)1404( انیم ،شنمهب و روصنم ،جک هلاک : دانتسا .67-53 ،)4( 30 ، یقیسوم و یشیامن یاهرنه :ابیز یاهرنه .نارهت هاگشناد تاراشتنا هسسؤم :رشان .دننک یم ظفح ار دوخ هلاقم راشتنا لماک زایتما و ریثکت قح ،ناگدنراگن © )یشهوژپ هلاقم( 67 - 53 تاحفص 55 هعلاطم :نامرهقدض و رورش یاه تیصخش یرصب ییامنزاب یقیبطت لیلحت ینیفلد رسپ و وکوک یاه نشیمینا یدروم همدقم یزادرپ تیصخش ،ینشیمینا تادیلوت تخاس یاه شخب نیت مهم زا یکی نیرت یلصا هک هدش لیکشت رتکاراک یدادعت زا ناتساد ره ًلاومعم .تسا رد .تسا 4رورشدض و 3رورش ،2نامرهقدض ،1نامرهق تیصخش راهچ اه نآ زا .دننک یم شقن یافیا اه تیصخش نیا زا رتکاراک دنچ ای کی ناتساد ره رش ای نامرهقدض و ریخ نامه ای نامرهق تیصخش ،اهرتکاراک نیرت مهم مه رانک رد رش و ریخ .دریگ یم لکش اه نآ روحم رب ناتساد رتشیب هک تسا رد .دننک یم باذج و زیگنا ناجیه ار ناتساد مه اب لباقت رد و دنتسه دنمشزرا تیصخش ود و نامرهق تیصخش تخادرپ یگنوگچ ات هدش شلات هلاقم نیا رد هک یا هدنوشرارکت یاهوگلا هب هجوت اب نامرهقدض و رورش ینعی ،رگید ،7اه کوب ترآ هب دانتسا اب ؛دنا هدش ارجا 6ینزید 5کیسلاک یاه نشیمینا رگید هوجو نینچمه .دوش نییبت اه ییامنایوپ نیا یا هنحص دقن و تلااقم ،رون و گنر ،نیدامن رصانع ،یرهاظ تخادرپ نوچ اهرتکراک نیا شیامن و طوطخ ،سابل یحارط ،نیبرود هیواز ،8درب یروتسا رد رتکاراک هاگیاج اب اهرتکاراک نیا طابترا دننام ،ینورد یاه یگژیو رانک رد ؛یصخش یاضف کرد یارب .دوش یسررب ماجنارس ات ادتبا زا یناتساد تیاور هویش و نامرهق هدش هسیاقم مه اب 11 ینیفلد رسپ و 10 وکوک 9نشیمینا ود عوضوم نیا رتهب رد اه تیصخش نیا زیامت و هباشت ،تخانش شهوژپ نیا زا فده .تسا نامرهق تیصخش ود دوجو .تسا توافتم ییایفارغج و یگنهرف تفاب ود عوضوم نیا باختنا لیلد اه نشیمینا نیا رد اهرورش یراگتسر مدع و کدوک رورش تیصخش هدنوشرارکت یاهوگلا هک تسا نآ شهوژپ نیا لاؤس .تسا اهوگلا نیا و تسیچ اه نشیمینا ،رضاح ینامز عطقم تادیلوت نامرهقدض و ؟دنا هدش ییامنزاب هنوگچ ینیفلد رسپ و وکوک نشیمینا ود رد شهوژپ شور هب هجوت اب تاعلاطا یروآ عمج زا سپ هک تسا یفیک شهوژپ نیا یفیصوت هویش هب نآ هجیتن هدشرکذ یاه نشیمینا هب هعجارم و اه کوب ترآ و یا هناخباتک تاعلاطم اب یدانسا شور هب نآ یاه هداد و هدش هئارا یلیلحت و .تسا هدمآ تسد هب یملع ربتعم یکینورتکلا عبانم شهوژپ هنیشیپ روط هب )1386( درب یروتسا باتک رد ینابش داوج دیس و رف یمیهف رغصا هچخیرات هب باتک نیا رد .دنا هتخادرپ درب یروتسا هلوقم هب یصاصتخا رد هک هدش هتخادرپ نشیمینا رد نآ دربراک یحارط هویش سپس ،درب یروتسا .نآ .یچ .دش هتفرگ هرهب درب یروتسا شخب رد نآ یاه هزومآ زا شهوژپ نیا تیوه عیرس صیخشت یارب یدیلک :یناوخ ه رهچ ناونع اب شباتک رد یوک هب هجوت اب ار هرهچ یاضعا تبسن و هزادنا ،لکش )1379/1976( صاخشا هنیزگ کی زا یدامن ار مادکره و هداد رارق یسررب دروم تروص یلک مرف رتکاراک کی یحارط رد دناوت یم هک دناد یم یسانشناور و یتخانشراتفر یسانشناور ناونع اب دوخ باتک رد نمزیآ .دشاب رثؤم رایسب یرهاظ دعب رد هتخادرپ گنر نیدامن یفرعم هب )1396/2017( )نوتنپ( اه گنر یدربراک هدیجنس بطاخم نهذ یور رب نآ یریذپریثأت و تیباذج هبنج زا ار نآ و .تسا یکیفارگ رصانع رد اه گنر دربراک رب رتشیب باتک نیا دیکأت .تسا ار تعیبط رد شدازمه اب گنر ره طابترا و دامن باتک نیا رد نینچمه رد تیباذج رصانع ناونع اب یباتک رد تسودناریا یداهدمحم .تفای ناوت یم نیدنچ ار ملیف و امنیس تیباذج هک ییاه ناملا هب )1389( نشیمینا یامنیس مه یرذگ و هتخادرپ همان ملیف یدنب نامز و نیبرود هیواز دننام ؛دنک یم ربارب ردناسکلا ،رموش .دراد یزادرپ تیصخش هوحن و رتکاراک یحارط ثحب رب نایب هب )1401/2008( هاتوک نشیمینا یارب ییاه هدیا باتک رد ناویلاس و نیا رب هولاع .دنا هتخادرپ هاتوک نشیمینا تخاس ییاه کینکت و اه شور و یزادرپ تیصخش هویش صوصخ رد ،نشیمینا کی تخاس یارب تاکن هویش و یدنب سناکس زا نینچمه .تسا هدش هدروآ یبلاطم رتکاراک تلاصا نآ یل .تسا هدش یروآ عمج یدیفم رایسب بلاطم مه درب یروتسا میسرت لحارم یمامت )2017( وکوک کوب ترآ باتک رد انیلوم نایردآ و چیرک .تسا هدرک یسررب ناتساد قلخ ینعی ادتبا زا ار وکوک نشیمینا تخاس نامتفگ :رورش کی ینابز یموتانآ ناونع اب دوخ همان نایاپ رد چیژرام ید ویدوتسا کیسلاک یاه نشیمینا زا نشیمینا 9 یسررب هب )2019( ترارش ،تیسنج ،داژن و ؛هدش هتخادرپ 1999 ات 1989 یاه لاس نیب رد ینزید هداد رارق یسررب دروم ار اه نشیمینا نیا رورش 12یاهرتکاراک هجهل و نابز نامرهق اب وگتفگ ماگنه رد ار اه نآ تکا و یرونخس هوحن نینچمه .تسا رورش تیصخش یشخب تیوه رد هک ینابزریغ و ینابز رصانع زا و هدیجنس باتک رد شیدناریخ دمحم .تسا هدرک یروآدرگ یبلاطم مه دنا هتشاد شقن یاه تپسناک و هیلوا یاه حرط زا )1401( ینیفلد رسپ نشیمینا کوب ترآ نامدرم گنهرف صوصخ رد و ؛تسا هدرک ییامنور ار نشیمینا هب طوبرم نشیمینا هدافتسا هب هجوت اب یفاک اما یئزج یبلاطم مه سراف جیلخ و بونج نوماریپ دهد یم ناشن هنیشیپ هک هنوگ نامه .تسا هدش هدروآ عبانم نیا زا .تسا هدماین تسد هب یبلطم هدمآ تسد هب عبانم نایم رد نشیمینا نیا ناونع شهوژپ یرظن ینابم لماش ار اه تیصخش زا یعونتم یایند ،یرنه هناسر کی ناونع هب نشیمینا تیصخش .دنراد یدرف هبرصحنم تافص و اه یگژیو مادکره هک دوش یم یوق هدارا و تقادص ،تعاجش دننام ییاه یگژیو یاراد ًلاومعم ،نامرهق عون نیا زا ییاه لاثم .دنا ییوگ تسار و لدع ظفح لابند هب اه نآ .دنتسه نامرهقدض کی .دنتسه 14یتوبکنع درم و 13نمرپوس لماش تیصخش ،15یگتفیشدوخ ینعی ،کیرات هناگ هس یتیصخش یاه یگژیو زا یکی ًلاومعم Jonason( دهد یم ناشن دوخ زا ار 17قلاخا هب یهجوت یب و 16یشیرپ ناور هن ،دوخ هدارا و لیم هب ،نامرهقدض کی نینچمه .)et al., 2012, p. 192 لیلد نیمه هب .دوش یم ارجام دراو ریخ یفده یارب ،یعمج ناوخارف کی ریظن ،رگید دراوم سپس و دنک یم زکرمت دوخ فده رب ادتبا نامرهقدض رارق تیمها مود هجرد رد ار ناشفادها و اهرتکاراک رگید هب ندرک کمک تسا یدب و ثیبخ تیصخش نامه رورش .)Clapp, 1984, p. 135( دهد یم دض اما ؛دوش یبارخ ای بیسآ ثعاب یعون هب ات دشک یم یناطیش یاه هشقن هک رد اما ،تسا هعماج هب کمک لاح رد هک دنک رکف تسا نکمم رورش .دنتسه یبدا رثا ره رد یمهم ءزج اهرورش .دوش یم بیسآ ثعاب دنور نیا .تسا بوخ ردقچ نامرهق هک مینیبب میتسناوت یمن ،رورش تیصخش نودب درف کی ای یا هعماج ره هک ییاه یریگرد و تارطخ میتسناوت یمن نینچمه همه یارب هک تشاد میهاوخن ار یسک و مینک کرد ار تسا هجاوم نآ اب .)Iteraryterms, 2015( مینک شنزرس ار وا و میشاب رفنتم وا زا تلاکشم یزادرپ تیصخش یارب هیلوا لوصا هک دنتسه ناتساد هب هدنهد لکش یلصا یاه تیصخش ،ناتساد ره رد رییغت دوخ یگنهرف میدق تفاب هب تبسن اه تیصخش اه نشیمینا رد یهاگ 56 1404 ناتسمز ،4 هرامش ،30 هرود یقیسوم و یشیامن یاهرنه :ابیز یاهرنه هیرشن راکمه و جک هلاک روصنم ۀدننکدعاقتم یاه تیصخش و اه تیاور قیرط زا اه نشیمینا نیا .دنک یم یریگارف شرورپ و اهراجنه ندیشک شلاچ هب ،عونت شریذپ تیمها ،دوخ دناوت یم تیصخش ره .)40 ،1403 ،نارگید و ییازریم( دننک یم هتسجرب ار دوخ عفن هب ار ناتساد دراد رهاظ و نطاب رد هک ییاه یگژیو هب هجوت اب فادها و لماکت لوح دیاب ناتساد .دناخرچب هدنسیون یاه یزادرپ هدیا اب و هدننک لابند و باذج بطاخم یارب ات دریگب لکش و دخرچب اه تیصخش یاه ناملا اب رتکاراک یرهاظ یاه ناملا باختنا تسا مزلا ور نیازا .دشاب ریوصت رتریذپرواب دیاب هک روط نآ تیصخش ات هتشاد یگنهامه نآ یراتفر ای دشخبب تیوقت ار مهم نیا دناوت یم یزادرپ تیصخش هوحن دنچره ؛دوش توافتم یگژیو راهچ اب یلصا تیصخش راهچ ناتساد ره رد .دنک فیعضت ؛دننک یم افیا ناتساد رد ار یدیلک یاه شقن هک دشاب هتشاد دوجو دناوت یم یعس هلاقم نیا رد .دنوش یم رورشدض و رورش ،نامرهقدض ،نامرهق لماش و لوصا هب هجوت اب عماج لکش هب ار رورش و نامرهقدض رتکاراک ود ات هدش .دریگ رارق یسررب دروم یزادرپ تیصخش نامرهق رتکاراک .تخانش ار نآ دض دیاب زیچ ره تخانش یارب ادتبا رایسب دناوت یم هک تسا هناراکادف و بوخ رایسب ییاه یگژیو اب یرتکاراک ره تیصخش نیرت هاوخریخ و تبثم لک رد ؛دشاب هتشذگدوخزا و هدنشخب رتکاراک .دنراد دوجو مه یرگید یاهرتکاراک نامرهق رانک رد .تسا ناتساد بوخ فادها هک تسا ماع و یلومعم یاه یگژیو اب یرتکاراک نامرهقدض و ینوناق یب تمس هب ار وا یمک دناوت یم هک ؛دراد رس رد هناهاوخدوخ اما فادها هک تسا ناتساد ره رتکاراک نیرتدب مه رورش .دهد قوس فلاخ دزادنا یم رطخ هب ار تادوجوم ناج یتح و شمارآ شا هناهاوخدوخ و دب وا ؛دبای تسد دوخ فادها هب ات دنک شلات مامت یهاوخدوخ اب دناوت یم وا .تسا قلطم رش راب نیلوا یارب 1714 لاس رد ،فوسلیف ،18وردید سیند :نامرهقدض نیا تیبوبحم اما ؛درک هدافتسا دوخ یاه هتشون رد نامرهقدض هملک زا ینازابرس اریز ؛دش رتشیب مود یناهج گنج زا سپ اه ملیف رد اهرتکاراک تلع هب دوخ یداع یگدنز هب تشگزاب یارب دنتشگ یمزاب گنج زا هک اب نازابرس نیا .دندوب هدش لکشم راچد ،گنج زا یشان نادجو باذع ناششور هار اما ،دندرک یم لابند ار یبوخ فادها هک ییاهرتکاراک نیا Studio( دندرک یم یرادنپ تاذ مه دوب صقن و بیع یاراد و ینوناقریغ هتشاد دنناوت یم کیرات یگژیو هس ًلاومعم نانامرهقدض .)Binder, 2023 یزیرگ نوناق ای قلاخا هب یهجوت یب و یگتفیشدوخ ،یشیرپ ناور ؛دنشاب .)Jonason et al, 2012, p. 192( راچد وکوک نشیمینا رد 19روتکه نوچ یشیرپ ناور یاه تیصخش دننک ادیپ ناهج رد ار دوخ هاگیاج دنناوت یمن و دنتسه یگتشگ مگ یعون .دندرگ یم ناش یگدنز تقیقح و یعقاو دوخ یوجو تسج رد هراومه و وا .درب مان ار 21 اناوم رد 20یووئام ناوت یم هتفیشدوخ یاه تیصخش زا ،رتدنمتردق یسک رگید دنک یم رکف و تسا دوخ زا فیرعت لاح رد هراومه ناوت یم ار دراوم نیا .درادن دوجو ناهج رد وا زا رت هفایق شوخ و رت شوهاب رگید ءزج مه نوناق هب یهجوت یب .دش هجوتم وا راتفر و تاکرح یمامت زا ادخان تیصخش دننام ؛دنهد یم تبسن نانامرهقدض هب هک تسا ییاه یگژیو دنراد یعس ود ره هک 24 ایپوتوز رد 23دلیاو کین و ینیفلد رسپ رد 22دیراورم لوزن و رامق اب یکی ؛دنسرب دوخ فده هب و هدز رود ار نوناق یعون هب ات رد توافتم یاهدصرد اب ناوت یم ار اه یگژیو نیا .یرادرب هلاک اب یرگید و .درک هدهاشم نانامرهقدض زا یرایسب و ینکشراتخاس ،نابطاخم نایم رد اه نامرهقدض تیبوبحم یلصا تلع اه تیصخش نیا یاشامت .تسا موسرم یاه بوچراچ زا اه نآ نتفر رتارف .دنک هبرجت ار نیناوق ضقن هب هیبش یناجیه دهد یم ناکما بطاخم هب نیرت باذج زا یکی ،نامرهق هب نامرهقدض کی ینوگرگد دنیآرف ،نینچمه .دنک یم بلج دوخ هب ار رگاشامت هجوت هک تسا ییاه هبنج هک دنتسه بوخ ًاتبسن یاه یگژیو اب ییاهرتکاراک نانامرهقدض لک رد و هدش نامرهق هارمه ًلاومعم فادها نیا یپ رد و تسا یصخش ناشفادها هب تیاهن رد اما ؛دنریگ یم یپ تایقلاخا و نوناق هب هجوت نودب ار ناشفادها .دنوش یم نامرهق هب لیدبت و دننک یم راتفر نامرهق کی دننام فلاخم ًلاماک و رش هدنراد هک تسا یتیصخش و رتکاراک رورش :رورش دنناوت یم .دنتسه اه یدب لامک و مامت هدنیامن اهرورش .تسا نامرهق و یبوخ ار رورش یناطیش حطس دراوم نیا .دنشاب کانسرت و دوسح هاوخدوخ رایسب میسقت هتسد دنچ هب اهرورش .شلامعا هن دهد یم ناشن وا ینهذ تلایامت رد میهد یم رارق یسررب دروم ار اه یدنب میسقت زا مادکره همادا رد .دنوش یم .)1 ریوصت( )شهوژپ یاه هتفای( رورش عاونا .1 ریوصت نامرهقدض: ردید سیند و 18 ، لاس رد ،فوسلیف1۷1۴ هتشون رد نامرهقدض هملک زا راب نیلوا یارب رد اهرتکاراک نیا تیبوبحم اما ؛درک هدافتسا دوخ یاه ملیف گنج زا هک ینازابرس اریز ؛دش رتشیب مود یناهج گنج زا سپ اه یمزابدنتشگ زا یشان نادجو باذع تلع هب دوخ یداع یگدنز هب تشگزاب یارب یم لابند ار یبوخ فادها هک ییاهرتکاراک نیا اب نازابرس نیا .دندوب هدش لکشم راچد ،گنج دوب صقن و بیع یاراد و ینوناقریغ ناششور هار اما ،دندرک مه تاذ یم یرادنپ( دندرکStudio Binder, 2023 ). نانامرهقدض الومعم یم کیرات یگژیو هس ناور ؛دنشاب هتشاد دنناوت و یگتفیشدوخ ،یشیرپ یب ای قلاخا هب یهجوتنوناقرگیزی (Jonason et al, 2012, p. 192 ) . تیصخش یاه ناوریشیرپ ه نوچ روتک 19 نشیمینا رد وکوک یعون راچد م گیگتشگ یمن و دنتسه رد هراومه و دننک ادیپ ناهج رد ار دوخ هاگیاج دنناوت یگدنز تقیقح و یعقاو دوخ یوجتسج یم ناش.دندرگ تیصخش زاهتفیشدوخ یاه یم ناوت یووئام 20 رد اناوم 21 زا فیرعت لاح رد هراومه وا .درب مان ار رکف و تسا دوخ ی مدنک شوهاب ،رتدنمتردق یسک رگید و رت ش و خهفایقرت یم ار دراوم نیا .درادن دوجو ناهج رد وا زا وا راتفر و تاکرح یمامت زا ناوت .دش هجوتم ی ب یگژیو رگید ءزج مه نوناق هب یهجوت یم تبسن نانامرهقدض هب هک تسا ییاه دننام ؛دنهد دیراورم ادخان تیصخش 22 رد ینیفلد رسپ و دلیاو کین 23 رد ایپوتوز 2۴ ات دنراد یعس ود ره هکهبیعون اب یرگید و لوزن و رامق اب یکی ؛دنسرب دوخ فده هب و هدز رود ار نوناقهلاکیرادرب . نیا یگژیو یم ار اه .درک هدهاشم نانامرهقدض زا یرایسب رد توافتم یاهدصرد اب ناوت لصا تلعی بوبحمیت نامرهقدضم رد اهینا نکشراتخاس ،نابطاخمی نآ نتفر رتارف و بوچراچ زا اهاهی اشامت .تسا موسرمی ای ن صخشی تاه بطاخم هب م ناکما یدهد هی ناجی بشیه ناوق ضقن هبین نچمه .دنک هبرجت اری،ن آرفیدن نوگرگدی ی ک ،نامرهق هب نامرهقدضیکی باذج زارتین هبنجاهیی تسا ه ک بلج دوخ هب ار رگاشامت هجوت ی مدنک. اب ییاهرتکاراک نانامرهقدض لک رد یگژیو یاهااتبسن فادها نیا یپ رد و تسا یصخش ناشفادها هک دنتسه بوخ الومعم ناشفادها و هدش نامرهق هارمه یم یپ تایقلاخا و نوناق هب هجوت نودب ار یم راتفر نامرهق کی دننام هب تیاهن رد اما ؛دنریگ نامرهق هب لیدبت و دننکیمدنوش . :رورش و رش هدنراد هک تسا یتیصخش و رتکاراک رورشالاماک یدب لامک و مامت هدنیامن اهرورش .تسا نامرهق و یبوخ فلاخمیم .دنتسه اه رایسب دنناوت یم ناشن وا ینهذ تلایامت رد ار رورش یناطیش حطس دراوم نیا .دنشاب کانسرت و دوسح هاوخدوخشلامعا هن دهد . میسقت هتسد دنچ هب اهرورش ی مدنوش . همادا ردمادکره میسقت زایدنب یم رارق یسررب دروم ار اه.میهد ریوصت1 . عاونا( رورشهتفای )شهوژپ یاه رورش عاونا ندوب راکشآ راکشآ یفخم عامتجا و تردق هدش درط تردق یاراد راتفر محر یب ای دساف ،راکهبت تنوشخ ای نشخزیمآ رگ هسیسد ای یذوم ناتساد لوط رد یتیصخش نایب ظاحل زا اهرورش :یفخم و راکشآ رورش ملیف یادتبا زا راکشآ یاهرورش .دنوش یم میسقت یفخم و راکشآ عون ود هب ار دوخ هناراکشآ تروص هب اه نآ ؛دنتسه صخشم ًلاماک بطاخم یارب اهرورش نیا .کانسرت و نشخ یرهاظ هچ و راتفر اب هچ ؛دنهد یم ناشن اما ؛دنهد یم ناشن نامرهق هب ناتساد ینایاپ همین رد ار دوخ یقیقح هرهچ ًابلاغ کیسلاک یاهرورش .دنتسه صخشم ًلاماک ناتساد یادتبا زا بطاخم یارب ییایرد یرپ رد 25لاسروا دننام ؛دنوش یم لماش ار اهرتکاراک نیا ینزید رد 31راکسا و 30 لوکره رد 29سیدیه ،28 نیدلاءلاع رد 27رفعج ،26 کچوک تاظحل ات هک دنتسه ییاهرتکاراک یفخم یاهرورش لباقم رد .32 هاشریش دوخ ًلاومعم اه نآ ؛دنوش یمن صخشم بطاخم مه و نامرهق یارب مه ینایاپ هارمگ ار نامرهق و بطاخم ات دننز یم اج نامرهق تسود و هاوخریخ ار هناتسود یرهاظ ًلاومعم اهرتکاراک نیا .دنناشنب رمث هب ار ناشفادها و هدرک نامرهق زا و هدرک بلج ار نامرهق دامتعا دنناوتب ات دنراد هنانابرهم یراتفر و طقف ناشتیوه اهرورش نیا نینچمه دننک هدافتساءوس ناشفادها هب ندیسر رد 34مراهچ راوید یتح اهرتکاراک نیا .دوش یم صخشم ینایاپ 33یاه سناکس رد ؛تسا شا هنارورش یاهراک ماجنا لاح رد تولخ رد رورش ًلاومعم هک ار 57 هعلاطم :نامرهقدض و رورش یاه تیصخش یرصب ییامنزاب یقیبطت لیلحت ینیفلد رسپ و وکوک یاه نشیمینا یدروم دوجو یا هدنوشرارکت یوگلا اه نشیمینا رد :نامرهق اب رورش طابترا هطبار نیا .دننک یم یراذگ هیاپ ار رورش و نامرهق نیب هطبار هک دراد ًلاومعم نامرهق دشاب هدشدرط هعماج زا رورش رگا ؛تسا سوکعم ًلاومعم دیاب هک تسا یتنطلس یا هداوناخ زا ای و بوخ تشونرس اب یا هدیزگرب نشیمینا دننام ؛دریگب دای ار یریذپ تیلوئسم و تعاجش ،ینامرهق رفس رد تلع هب ًلاومعم نارورش هتسد نیا . هاشریش و 38 دنمک وسیگ ، ییایرد یرپ مکاح نشیمینا هب وگلا نیا یتقو .دنا هدش هدنار ملاس هعماج زا ناش یبلط هاج فلتخم تاقبط یعامتجا عون و نشیمینا یاضف هک دیوش یم هجوتم دشاب رگا اما ؛دننک یم یگدنز مه رانک رد شمارآ و حلص رد یگمه هعماج یدرف دناوت یم دشاب وگروز و دنمتردق رورش ینعی ،دهد خر قافتا نیا سکع و فیعض ،هدشدرط نامرهق ضوع رد ،دشاب ناتساد رد روهشم ای نارمکح هتشاد تسود ،دسانشب ار دوخ دیاب نامرهق طیارش نیا رد .تسا هدننکش انب تلادع هیاپ رب ًارثکا هعماج نیا .دریگ سپزاب ار هدش هتفرگ قح و دشاب و دزیخ اپ هب ،رامیب هعماج نیا یاه شزرا فلاخرب دیاب نامرهق و هدشن و رهاظت زا هک تسا یشروش کی ًلاومعم وا .دهد تاجن ار مدرم و دوخ رورش نایم هطبار نیا یاه هنومن زا .)The Take, 2018( تسا رازیب غورد .درب مان ار 39 راکبارخ فلار و نیدلاءلاع یاه نشیمینا ناوت یم نامرهق و رورش یتیصخش یاه یگژیو یناطیش یاهورین زا یدامن نارورش زا هتسد نیا : محر یب و دساف رورش Zhao & Park,( دنهد یم ماجنا هنارورش یاهراک لیلد نودب و دنتسه کی و دص رد 40لیود لاورک و نیدلاءلاع رد رفعج دننام ؛)2020, p. 5 .41 رادلاخ گس روز تسارف و شوه یاج هب ًلاومعم نارورش زا هتسد نیا : نشخ رورش اه نآ .دننک یم هدافتسا ناشفادها هب ندیسر یارب ییوگروز زا و دنراد یدایز زج یفده و هدرک ملظ نافیعض هب نینچمه ؛دنربکتم و بدا یب ،اورپ یب رایسب هک دنراد هدیزرو یمادنا ًلاومعم .دنرادن هعماج رد للاتخا داجیا و بیرخت ؛)Zhao & Park, 2020, p. 5( دوش یم هدید فیعض ناشلباقم رد نامرهق .46 نازرات رد 45نوتیلاک و اناوم رد 44اوتامات ،43 ربلد و وید رد 42نوتسگ دننام دنرب یم ار هرهب نیرتشیب ناششوه زا اهرتکاراک نیا : رگ هسیسد رورش یتروص رد ؛دننز یم اج نامرهق تسود و هاوخریخ هار دوخ ًلاومعم اه نآ نارورش عون نیرت کیرات اهرتکاراک نیا .دنتسه محر یب و هاوخدب رایسب هک قلخ اه ناسنا ینورد یاه یگدیچیپ شیامن یارب بلغا و )نامه( دنتسه 49زورکلاد و 48 3 یزاب بابسا ناتساد رد 47وستلا رتکاراک دننام ؛دنوش یم . وکوک نشیمینا رد تشذگرس ندش هفاضا رد یمهم رایسب شخب دناوت یم ناتساد ره یاه تیصخش ِماجنارس هزورما .دریگ یمرب رد ار ناتساد هجیتن مامت اریز دشاب اه نآ یزادرپ تیصخش یاهرتکاراک هژیو هب اه تیصخش یارب هک یماجنارس و هنیشیپ هب هجوت اب اهرتکاراک یور رب یرظندیدجت ناوت یم ،دوش یم هتفرگ رظن رد رورش کیسلاک یاه هخسن رد لاثم روط هب ؛تشاد رگیدکی اب ناشطابترا و رد دنیاشوخ تشونرس رورش یاهرتکاراک یارب ًلاومعم ینزید یاه نشیمینا رد و دندش یم درط ای و ینادنز تلاح نیرتهب رد اه نآ .دش یمن هتفرگ رظن اه نآ یارب هک یتیصخش هنیشیپ هب هجوت اب هزورما اما ؛هتشک تلاح نیرتدب دوش یم هداد اه نآ هب هک ینادجو یساسحا دعب و دوش یم هتفرگ رظن رد Kjeldgaard-Christiansen & Schmidt,( دهد یمن ناشن بطاخم هب رد زورک لاد دننام ؛دنامب یفخم ینایاپ تاظحل ات زار نیا ات ؛)2019, p. 11 .37 نزورف رد 36سناه و ایپوتوز رد 35رتولب ، وکوک رد .دش هجوتم مه زین اه نشیمینا رتسوپ یور زا ناوت یم ار دراوم نیا یکی و کچوک ییایرد یرپ نشیمینا رتسوپ پچ تمس ریوصت ،2 ریواصت مادک دینیبب دیناوت یم تقد یمک اب .تسا ینزید کیسلاک یاه نشیمینا زا هب قلعتم هک تسار تمس یاهرتسوپ رد اما تسا ناتساد رورش تیصخش .تسا مادک ناتساد رورش هک دز سدح ناوت یمن ًلاصا ،تسایپوتوز نشیمینا ولوچوک ییایرد یرپ نشیمینا رتسوپ :نییاپ ؛)2016( ایپوتوز نشیمینا رتسوپ :لااب .2 ریوصت )1989( 58 1404 ناتسمز ،4 هرامش ،30 هرود یقیسوم و یشیامن یاهرنه :ابیز یاهرنه هیرشن راکمه و جک هلاک روصنم دننام هب رگید اهرتکاراک نیا .تشاذگ زاب ناش یراگتسر یارب ار هار ناوت یم یارب ار سک همه و زیچ همه و دننک یمن لمع راو نونجم هتشذگ نارورش تخس هتشذگ نداد ناشن اب هکلب ؛دنک یمن ادف ناشفادها و اهراک دربشیپ .دنروآ یم لیلد دوخ لامعا یارب و کیسلاک یاه نشیمینا رد هچ رورش یاهرتکاراک ماجنارس لک رد رورش دوخ هب رتشیب و تسین نامرهق هب هتسباو یزورما یاه نشیمینا رد هچ هشیمه هک مینیب یم کیسلاک یاه نشیمینا رد لاثم روط هب .دراد یگتسب شریذپ و یبوخ هب تشگزاب یارب هرابود یسناش رورش هب ناتساد رخآ رد تیاهن رد و دریذپ یمن رورش دوخ یلو دوش یم هداد نامرهق طسوت تسکش یاه تیصخش دننام ؛دور یم نیب زا یعیبط لماوع ای و شدوخ تسد هب .دندرم یم ناشدوخ یراگنا لهس تلع هب نشیمینا رد هک نوتیلاک و نوتسگ نتشادن تسد ثحب تشاد هجوت نآ هب صوصخ نیا رد ناوت یم هک یا هتکن .دراد هگن رود یتشز هنوگره زا ار وا ات تسا رورش یدوبان رد نامرهق اه لاس لوط رد مه نامرهقدض تیصخش تخادرپ یاه هویش و تیهام هتشذگ رد .تسین شحاف نادنچ رییغت نیا اما ؛دندش یتارییغت راچد یظفاحادخ ناتساد نامرهق زا ًلاومعم ینامرهق رفس زا سپ نانامرهقدض رد 50نومیت دننام ؛دنتشگ یمزاب دوخ یلبق یگدنز هویش هب هرابود و هدرک دننام هب اهتنا رد و ینامرهق رفس رد دیدج نانامرهقدض اما ؛ هاشریش نشیمینا ملظ دروم ی هیاس اریز ؛دنام یم نامرهق هارمه ًلاومعم و هدش نامرهق کی دوخ فده تیاهن رد و دبای یم مایتلا نامرهق اب یهارمه رد اه نآ ی هدش عقاو دننام ؛دنهد یم رییغت یراکادف و رتهب فادها هب ،نامرهق دنیاشوخ هب ار . دنمک وسیگ رد 51نیجوی و ایپوتوز رد دلیاو کین شیپزا شیب ار رورش رتکاراک کی دناوت یم هک یدراوم زا رگید یکی هک یزیچ ،تسوا رد ندوب ینیب شیپ لباقریغ رصنع زا هدافتسا دنک باذج ترارش اراکشآ رگید اهرورش .دوش یم سح حوضو هب اه نشیمینا رد هزورما شیامن ار دوخ تیعقاو ناتساد یاهتنا رد و دنتسه یفخم هکلب دننک یمن دیاب اه ملیف ،دسیون یم دوخ باتک رد 53رتسل ناج نابز زا 52ناه ناد .دنهد یم .)16 ،1392 ،ناه ناد( دهد هئارا ،دراد راظتنا بطاخم هچنآ زا شیب یزیچ یزادرپ تیصخش رد لاکشا و طوطخ حلاس ،سابل لثم رتکاراک مزاول و تیصخش یحارط رد هتکن نیرت مهم لحم ،گنهرف ،تیلم ،رتکاراک تسیز یخیرات ی هرود هب هجوت ،هریغ و فده و یتیصخش و یراتفر یاه یگژیو ،تیسنج ،لاس و نس ،ییایفارغج هب یارب دناوت یم یطوطخ و لاکشا هچ دنک یم صخشم هک تسوا ماقم و .)11 ،1392 ،ناه( دشاب بسانم رتکاراک ندیشکریوصت ،دنراد هک ینیدامن یانعم هب هجوت اب لکش یثلثم لاکشا ای زیت طوطخ لیلد نیمه هب ؛دنشاب رتکاراک ندوب یمجاهت و ندوبدرس زا ناشن دنناوت یم ینحنم طوطخ .دنتسه رورش یاه تیصخش یحارط یارب هنیزگ نیرتهب دنناوت یم ،دنراد هک یتفاطل و یمرن تلع هب مه لکش یا هریاد لاکشا و رد مه حوضو هب ناوت یم ار لاکشا نیا .دنهد زورب ار دوخ رد هتفهن تیمیمص هک تسا لیلد نیمه هب ؛درک هدهاشم تیصخش ره هب بسانتم ،اضف یحارط نابرهم یاه تیصخش ای ناکدوک دننام هانگ یب و کاپ یاه تیصخش ًلاومعم لکش .دننک یم یرادربوگلا نآ یور زا ار نانامرهق دننام تسود عون و یحارط یارب دناوت یم ،ندوبدامتعا لباق و ماکحتسا سح تلع هب مه عبرم ناتساد نامرهق هب ینامرهق رفس رد ًلاومعم هک نامرهقدض یاه تیصخش رتکاراک دننام ؛دوش هدافتسا دنهد یم رارق تیامح دروم ار وا و هدرک کمک هدافتسا لکش عبرم لاکشا زا ًامامت نآ یحارط یارب هک راکبارخ فلار رتکاراک لباقم رد و ؛دهد ناشن ار وا یرگتیامح و تردق سح ات هدش و لکش یا هریاد لاکشا زا ًلاماک هک راکبارخ فلار ناتساد نامرهق ،54هپولنپ رورش نینچمه .دهد لاقتنا یبوخ هب ار تیمیمص سح ات هدش هتخاس ینحنم تقد یمک اب ؛تسا ناتساد یفخم نارورش هتسد زا هکنیا هب هجوت اب ناتساد یفخم نارورش سکعرب .درک هدهاشم ناوت یم وا رد ار لکش یثلثم لاکشا و زیت طوطخ زا یحضاو لکش هب کیسلاک نارورش یحارط رد ،دیدج و ،نیدلاءلاع رد رفعج تیصخش لاثم یارب .دش یم هدافتسا لکش ثلثم لاکشا اب وا لیاتسا توافت ،یثلثم لاکشا و زیت طوطخ زا دایز هدافتسا رب هولاع چکسا طوطخ 2 ریوصت .تسا هدهاشم لباق حوضو هب ار اهرتکاراک رگید .دهد یم ناشن ار نیدلاءلاع نشیمینا یاه رتکاراک رانک رد نیدلاءلاع نشیمینا یاه رتکاراک داعبا و مرف و رفعج رتکاراک چکسا .2 ریوصت مه مادنا و هرهچ تایئزج هب ،رتکاراک یحارط یلک تاکن نتفرگرظن رد اب زا ،لئاسم یرایسب هب هجوت اب تایئزج نیا .دوش یم هتخادرپ اهرتکاراک هریغ و تیلم ،یراتفر تایصوصخ ،ناتساد رد رتکاراک ماقم ،تیسنج هلمج و ینیب ،ناوربا ،مشچ ،یناشیپ لماش هرهچ یازجا .دنوش یم ارجا و نییعت .دوش یم هراشا اه نآ یاه یگژیو زا دروم دنچ هب همادا رد هک دنتسه ناهد هک ؛دهد یم ناشن ار رتکاراک شوه و رکفت و تسا زغم هاگیاج یناشیپ لاثم روط هب .داد ناشن ار رتکاراک تیصخش نآ هزادنا سایقم اب ناوت یم .تسا یشوه مک ناشن کچوک و هاتوک یناشیپ و شوه رگنایامن دنلب یناشیپ ،ندوب مظنم رگنایامن مشچ هب کیدزن ای مه هب کیدزن و کزان ناوربا یساسحا تیصخش کی ناشن تفلک ناوربا .دنتسه یبلط هاج و یراکبیرف هک ؛دنتسه صخش هقیلس و قوذ زا ناشن ینامک ناوربا هک یلاحرد ؛دنراد نییعت رد دناوت یم مه مشچ .دوش یم هدید ینزید نز یاهرتکاراک رد رتشیب یناپمک صوصخ هب اه نشیمینا رد یلو ؛دشاب رثؤم رایسب رتکاراک تیصخش لیلد نیمه هب ،دنوش یم هدیشک گرزب و ناسکی ًلاومعم اه مشچ ،ینزید ینامشچ نارورش ًلاومعم لاثم روط هب .دنک یم ادیپ تیمها رتشیب اه نآ گنر ینامشچ نانامرهق و تسا نوسفا و ترارش ،تداسح دامن هک زبس گنر هب ،تسا اه نآ یتسود عون و تیمیمص دامتعا زا ناشن هک یا هوهق ای یبآ گنر هب ندوب شوهاب هدنیامن گرزب نامشچ یسانش هرهچ ملع رد لک رد اما ؛دنراد صاخشا رگناشن ًلاومعم کچوک نامشچ و تسا صخش ندوبارگنورب و .دنشاب مه شوهاب دنناوت یم هک تسا تاذدب یهاگ و دوسح یا هنوگ هب ،دشاب هتشاد یزاس رتکاراک رد ییازسب شقن دناوت یم مه ینیب 59 هعلاطم :نامرهقدض و رورش یاه تیصخش یرصب ییامنزاب یقیبطت لیلحت ینیفلد رسپ و وکوک یاه نشیمینا یدروم رد .دهد رارق دوخ ریثأت تحت مه ار تروص یازجا رگید دناوت یم هک رگا ،تروص طسو رد ینیب یریگرارق تلع هب هک دش هداد ناشن یا هلاقم رت یمیمص ار درف هرهچ دناوت یم دشاب هتشاد ابیز یرهاظ اب بسانم لکش ینیب طسو رد ینیب اریز ؛دهد ناشن بسانمان ینیب اب یا هرهچ زا رتدامتعا لباق و لیلد نیمه هب ؛دنک یم تیاده اه مشچ تمس هب ار هاگن و دراد رارق تروص سوق و بسانم رهاظ اب ینیب رگا و دریگب لکش دناوت یم رثؤم طابترا کی .)Allen et al., 2021( دریذپ یم تروص رت تخس طابترا نیا دشابن یعیبط تحارص و ییابیز ،رورغ زا ناشن هدیشک یاه ینیب مه یسانش هرهچ ملع رد .دنوش یم روآدای ار یزودنا تورث و ندوب جازم یمدمد ،هاتوک یاه ینیب .دنراد .دنراد درف یرنه کرد زا ناشن دنلب یاه ینیب و ینیبدب زا ناشن نهپ یاه ینیب .دنتسه درف یهاوخدوخ و تداسح زا یدامن هاتوک یاه ینیب نینچمه .دنشاب رثؤم رایسب دنناوت یم رتکاراک کی یحارط رد مه هناچ و اه بل یراک تسرد و تحارص زا یا هدنیامن خرس یاه بل یسانش هرهچ ملع رد ناهد .دنتسه ندوب صیرح و ندوب یدام یدامن هریت یاه بل لباقم رد ،تسا ناشن ار صخش ندوبارگ نورد کچوک ناهد و ندوبارگ نورب گرزب ندوب شلاترپ و وجگنج ،ندوب ملع بلاط کیراب یاه بل نینچمه .دهد یم .دهد یم ناشن ار صخش سفن هبدامتعا اب ،راکتسرد ؛درگ هناچ اب صاخشا ،اه هناچ یدنب میسقت رد هناچ اب صاخشا و راکبیرف و شوهاب نهپ هناچ اب صاخشا ،یژرنارپ و لااب رورش یاه تیصخش یسررب و هدش هتفگ یاهوگلا هب هجوت اب .دنراکبیرف ،زیت هدش هدید ینزید یاه نشیمینا رد اهوگلا نیا لامک و مامت ینزید نامرهق و نامشچ دننام هباشم یاهوگلا ناوت یم 3 ریواصت هعومجم رد تقد اب .تسا ،کیراب یاه بل ،لکش و وم شیور طخ هارمه هب هاتوک یناشیپ ،گنرزبس ار مشچ هب کیدزن ناوربا و لکش یثلثم و زیت یاه هیواز و مرفدب یاه ینیب ،یا هوهق و یبآ نامشچ لباقم رد .درک هدهاشم نارورش هرهچ یحارط رد یزادرپ هرهچ رد ناوت یم ار ینحنم طوطخ و درگ هناچ ،ابیز یاه ینیب ندوب یماح و تسود تلع هب مه نانامرهقدض .دید نامرهق یاهرتکاراک یداع یاه ناسنا هب رتکاراک نیرت کیدزن ًلاومعم نوچ و ینامرهق رفس رد هجوت اب اما ؛دنشاب اراد ار هرهچ کی لومعم یاه یگژیو دنناوت یم دنتسه و هرهچ یحارط رد عبرم یاه مرف زا ًلاومعم ،ناش یرگتیامح یاه یگژیو هب .دوش یم هدافتسا یبآ ای یا هوهق یاه گنر اب ینامشچ .دشاب وا تیصخش یایوگ دیاب مه رتکاراک 55یموتانآ ،هرهچ رب هولاع ای رتدنلبدق ًلاومعم ناش یبلط تردق و یرگ هطلس سح تلع هب نارورش دنناوتب ات ؛دنوش یم یحارط لکش ثلثم و زیت طوطخ اب نامرهق زا رت گرزب ًلاومعم نامرهق لباقم رد .دننک یثنخ ار وا و هتشاذگ رثا نامرهق رب یبوخ هب .دسرب رظن هب تسا نکمم رت ترپ ساوح یمک ای رت هاتوکدق ،رت فیرظ ناتساد رورش لاسروا .دش روآدای ار کچوک ییایرد یرپ نشیمینا ناوت یم ،»لیرآ« تسناوت یم هک یا هنوگ هب ؛دوب دایز یاهاپ اب و رت گرزب رایسب لکیه دوجو مه یتائانثتسا هشیمه هتبلا .دراد هگن دوخ یاهاپ اب ار ناتساد نامرهق یزادرپ تیصخش یفخم لکش هب نارورش هک دیدج یاه نشیمینا رد .دراد یعس اما ،دروخ یم مشچ هب رتمک رورش یمادنا یرترب یگژیو ؛دنوش یم رد 56تابن بآ هاش لاثم روط هب .دننک ناربج یدراوم اب ار دوبمک نیا دوش یم یلدنص یتشپ اما ،تسا شقنزیر و کچوک رایسب ، راکبارخ فلار نشیمینا سح رب ات ؛دسر یم فقس هب ییوگ هک تسا دنلب یا هنوگ هب وا یهاشداپ .دنک دیکأت سوسحمان یلکش هب وا یرگ هطلس یوگلا دنناوت یم مه نانامرهقدض ،نانامرهق و نارورش رب هولاع کی یرهاظ و یموتانآ ظاحل زا نانامرهقدض رثکا .دنشاب هتشاد یصخشم وا زا دنناوتب ات دنتسه ناتساد نامرهق زا رت یوق ای رت گرزب یمدق دنچ ای روفو هب اه نآ یحارط رد .دنشاب شبقارم و هدرک تیامح ینامرهق رفس رد یماح و دنمتردق ار اه نآ ات هدش هدافتسا لکش عبرم لاکشا و طوطخ زا دننام ؛دنک دامتعا وا هب لاح همه رد دناوت یم نامرهق هک یسک ؛دهد ناشن یاه هرهچ زا یخرب هرهچ 3 ریوصت رد .اناوم رد یووئام ای راکبارخ فلار .دوش یم هدید نانامرهق و نانامرهقدض نارورش گنر درف هبرصحنم رایسب رتکاراک ره یارب دناوت یم لکش دننام هب مه گنر شوماخ هدنشورف ناونع هب گنر زا دوخ باتک رد 57نمزیآ .دوش باختنا نهذ رد رثؤم نیلوا ار گنر هکلب ار دربراک هن و لکش هن وا .دنک یم دای گنر صوصخ رد زین 58میاهنرآ .)11 ،1396/2017( دنک یم دای بطاخم فذح مینک یم هدهاشم هک ییاهزیچ و ایشا زا ار گنر ام رگا ،دسیون یم ،1386/1954(؟هن ای تشاد میهاوخ اه نآ ییاسانش رد یللاتخا ایآ مینک .داد باوج گنر کی هب ندرک هاگن اب ناوت یم طقف ار لاؤس نیا .)406 یرس کی هدنیامن دناوت یم گنر ره و تسا ییانیب هب هتسباو یرصنع گنر اب و دیشروخ دای هب هاگآدوخان درز گنر ندید اب لاثم روط هب .دشاب اهزیچ .میتفا یم بآ و نامسآ دای هب هاگآدوخان یبآ گنر ندید هتسباو گنر ره نیدامن نییعت رایعم ،اه گنر توافت رب هولاع :دنک یم ناونع دوخ باتک رد 59نتیا .تسا نآ یمرگ و یدرس هجرد هب )پچ هب تسار زا( نانامرهق و نانامرهقدض ،نارورش هرهچ .3 ریوصت 60 1404 ناتسمز ،4 هرامش ،30 هرود یقیسوم و یشیامن یاهرنه :ابیز یاهرنه هیرشن راکمه و جک هلاک روصنم یا هدنیامن دنناوت یم و دنوش یم هداد شیامن نزو یب فافش و درس یاه گنر« ،یتام اب مرگ یاه گنر نینچمه ؛دنشاب ندوب ینامسآ و شمارآ ،یرود یارب -92 ،1396/1973( »دنا طابترا رد یکیدزن و ینیگنس ،یکشخ ،ناجیه هک یلاحرد ،دننک یم توعد تکراشم هب ار ام ییوگ مرگ یاه گنر« .)93 شیپ مرگ یاه گنر .دننک یم ظفح ام اب ار دوخ هلصاف درس یاه گنر .)463 ،1386/1954 ،میاهنرآ( دنشک یم سپ اپ درس یاه گنر و دنیآ یم ناوت یم ،ینزید یاه نشیمینا رورش نیدنچ یسررب و لااب تاکن هب هجوت اب یاهرتکاراک یحارط یارب هدافتسا دروم گنر نیرتشیب هک درک هدهاشم و تردق ،گرم دامن هایس ؛تسا شفنب و زمرق ،هایس یاه گنر ،رورش و وداج ،راوهاش گنر شفنب و ؛شوجو بنج ،تنوشخ دامن زمرق ؛سای نانامرهق یارب هک تسا ییاه گنر فلاخ اه گنر نیا .تسا ندوبزومرم یاه گنر زا ًلاومعم نانامرهق یحارط یارب .دنریگ یم رارق هدافتسا دروم ،شمارآ ،ینابرهم ،دامتعا زا یدامن هکارچ ؛دوش یم هدافتسا یا هوهق و یبآ یارب هدافتسا دروم یاه گنر .دنتسه تینما و یرطخ یب ،ندوب هناتسود و ناش ندوب رت یعقاو و یناسنا دعب هب هجوت اب مه نامرهقدض یاهرتکاراک یا هدرتسگ یگنر یاه فیط زا ًلاومعم ناشندوب یداع مدرم هعماج سنج زا باختنا رتکاراک لغش و تایصوصخ هب هجوت اب طقف و یرواد شیپ نودب توافتم و هدرتسگ فیط هجوتم ناوت یم تقد یمک اب هچنانچ ؛دنوش یم .دش ناشششوپ رد اه گنر یاه سناکس رد مه یگنر رون عون باختنا ،گنر عون باختنا رب هولاع و تنوشخ تدش اب ییاه هنحص یارب ًلاومعم .تسا مهم رایسب فلتخم دننام لااب 60تسارتنک اب ییاه گنر زا رورش تردق و رتشیب یزیگنا مهو تبسن رورش یاهرتکاراک و اه هنحص ات دوش یم هدافتسا زبس و شفنب ،زمرق سح یارب اما ؛دنسرب رظن هب زومرم و کانسرت ،نشخ رون گنر هب ییاه گنر زا ،نامرهق یفرعم و یزوریپ هب طوبرم یاه هنحص و تیمیمص حلص و شمارآ سح ات ؛دوش یم هدافتسا هداوناخ مه و میلام ،مک تسارتنک اب فلتخم یاه تیصخش هدنوشرارکت هصلاخ رصانع 1 لودج .دنک لقتنم ار .تسا ینشیمینا )2021( ینیفلد رسپ و )2017( وکوک نشیمینا ود قیبطت تاعوضوم یسررب هب نشیمینا ود قیبطت اب ات هدش یعس شخب نیا رد و رورش رتکاراک یحارط رد هدنوشرارکت یاهوگلا صوصخ رد هدش ناونع نامرهقدض و رورش یاهرتکاراک دوش هتخادرپ نشیمینا ود ره نامرهقدض لوصحم وکوک و 61میرف یاکسا ویدوتسا هتخاس ینیفلد رسپ نشیمینا ود نیا باختنا تلع .دنریگ یم رارق هسیاقم دروم ینزید و 62راسکیپ یاهویدوتسا یاه نشیمینا نیرت یوق زا یکی رد یزادرپ رتکاراک هویش یسررب نشیمینا ود اه نآ ناوتب ات ؛تسا ینزید ویدوتسا یاه نشیمینا نیرت یوق زا یکی و یناریا تخاس رد هتفرراک هب شناد و اه تیدودحم ،هجدوب نتفرگرظن رد اب ار نامرهق و ناتساد عون هب هجوت اب نینچمه .داد رارق یسررب دروم نشیمینا دنتسه یا هچبرسپ نامرهق ود ره .تفریذپ تروص زین باختنا نیا ناتساد تیاهن رد و دنوش یم انشآ نابرهم ینامرهقدض اب دوخ ینامرهق رفس رد هک و یدوبان زا ییابا یتح هک ؛دریگ یم رارق اه نآ هار رس رب محر یب یرورش اه نآ یارب یراگتسر و هدش دوبان رورش تیاهن رد و درادن مه کدوک نتشک .دریذپ یمن تروص ،دوب نشیمینا ود نیا باختنا مهم یاهرایعم زا یکی نامرهق تیصخش و دشاب یسک هچ وا لباقم رش هطقن دنک یم نییعت هک تسا نامرهق نیا اریز کی هک دنک یم نییعت هعماج کی هک روط نامه .دنک راتفر وا اب هنوگچ .دنک دروخرب اه نآ اب هنوگچ مکاح دوخ ردام ندرکادیپ یپ رد ینیفلد رسپ نشیمینا نامرهق ینیفلد رسپ عاجش یرسپ وا .درادن قلعت وا هب هک دنک یم یگدنز یا هعماج رد و تسا نامرهق وکوک نشیمینا رد .ددرگ یم تقیقح لابند هب هک تسوجارجام و )شهوژپ یاه هتفای( ینشیمینا فلتخم یاه تیصخش هدنوشرارکت رصانع .1 لودج عون تیصخش تیهام تیصخش بلاغ ،یقلاخا تایصوصخ هدنوشرارکت هدنوشرارکت بلاغ یحارطهدنوشرارکت بلاغ یاه گنرماجنارس نامرهقدیفسصقن یب ،نابرهم ،هتشذگدوخزا ،راکادف یاه پیش و ینحنم ،مرن طوطخ هک نیشن لد و ابیز یتروص ،یا هریاد .دنک یم بلج ار دامتعا ،شمارآ ،دامتعا دامن یبآ ،یا هوهق و یبآ دامن یا هوهق و تسا ینابرهم و حلص .تسا ندوب هناتسود و تینما ،تیقفوم ندشادف ،درب نامرهقدضیرتسکاخ لومعم یاه ناسنا هب هیبش ،صقن یاراد ،قلاخا هب هجوت یب ،هتفیشدوخ ،هعماج یاه هدقع ای یناور تلاکشم یاراد ینورد و مکحم و راوتسا طوطخ ًلاومعم سح اقلا یارب لکش عبرم یاه پیش ای رت گرزب یندب ظاحل زا ،تظفاحم نامرهق زا رت یوق دارفا هب هیبش دایز تایصوصخ تلع هب دنرادن یصاخ یگنر دک هعماج لومعم نامرهق یگنر دک هب هجوت اب ًلاومعم و ینومراه کی ات دنوش یم گنهامه .دوش لیکشت اه نآ نایم هب ندش لیدبت نامرهق رورش )راکشآ( هایس ،یعامتجا و یدرف رظن زا کیرات یاه هشقن اب دب و ثیبخ یدعُب کی و یتسود عون سح دقاف ،یناطیش ،رتشیب تردق یوجو تسج رد صیرح ملیف مامت رد تیصخش ییاه یگژیو نیا دوش یم هداد شیامن بطاخم هب و بروم و تسارو زیت ،طوطخ یعس ،راکشآ تروص هب لکش ثلثم یرهاظ لکش اب ار رتکاراک نیا دوش یم ار وا رتکاراک هارمه تاییزج ای و .دنهد ناشن نامرهق زا رتدنمتردق یدامن شفنب - هایس و زمرق ،شفنب زا یدامن زمرق ،تورث و وداج یارب هایس و یژرنا و ماقتنا ،تردق ،تنوشخ تردق و یدیماان و گرم دامن ،ندش ینادنز ،ندش درط یراگتسر رورش )یفخم( هایس ،یعامتجا و یدرف رظن زا کیرات یاه هشقن اب دب و ثیبخ یدعُب کی و یتسود عون سح دقاف ،یناطیش ،رتشیب تردق یوجو تسج رد صیرح ملیف مامت رد تیصخش ییاه یگژیو نیا دوش یمن هداد شیامن بطاخم هب ثلثم و بروم و تسارو زیت ،طوطخ یعس ،سوسحمان تروص هب لکش یرهاظ لکش اب ار رتکاراک نیا دوش یم ار وا رتکاراک هارمه تاییزج ای و .دنهد ناشن نامرهق زا رتدنمتردق زا سوسحمان و ییزج هدافتسا رد شفنب و زمرق ،هایس یاه گنر دوشم یعس رتشیب ،رتکاراک یفرعم .دوشن هتخانش ات دشاب تعامج گنرمه ،ندش ینادنز ،ندش درط یراگتسر 61 هعلاطم :نامرهقدض و رورش یاه تیصخش یرصب ییامنزاب یقیبطت لیلحت ینیفلد رسپ و وکوک یاه نشیمینا یدروم وا فده .تسا عاجش و تسود هداوناخ ،بلق شوخ یرسپ ،لگیم ناتساد رد وا .دنا فلاخم وا رظن اب شا هداوناخ اما ؛تسا نیسیزوم کی هب ندش لیدبت دیئات ار وا هک تسا یصخش ندرک ادیپ یوجو تسج رد دوخ ینامرهق رفس ینیفلد رسپ دننامه زین وا .درادب تسود تسه هک روط نامه ار وا و هدرک رسپ هک روط نامه و دریگ یم رارق شا یگداوناخ تقیقح فشک ریسم رد هعماج هب قلعتم مه وا ؛دنک یم یگدنز درادن قلعت نآ رد هک ییاج هب ینیفلد .دنک یم رارف نآ زا شا یعقاو دوخ نایب یارب هراومه و تسین دوخ یتسیز ار نامرهق دیاب ادتبا ،دش هتفگ هک روط نامه :)نامرهق( ینیفلد رسپ رسپ .دنوش یحارط ناتساد رورش و نامرهقدض نآ هب هجوت اب ات تخانش نازرات رتکاراک هب دایز یاه تهابش اب یکدوک کی ،ناتساد نامرهق ینیفلد ینیفلد رسپ نشیمینا کوب ترآ باتک رد هک روط نامه .تسا )1999( و رغلا ندب ،دنلب تبسن هب ییاهوم ،درگ یتروص رسپ نیا ؛دش نایب مه ناکدوک یارب یا هریاد یاه مرف زا هدافتسا تلع( .دراد نهپ ییاهاپو تسد اب تیمیمص سح داجیا نینچمه و اه نآ ندوب هداس و یهانگ یب نداد ناشن مه نهپ یاهاپ و یاه تسد یحارط تلع دسر یم رظن هب ).تسا بطاخم یحارط رد هک روط نامه .دشاب رتکاراک نیا ندرک انش یارب ییاراک و یتحار اه هخاش نتفرگ هب یارب ار وا گرزب یاهاپ و اه تسد نازرات رتکاراک یششوپ طقف و دراد مه نازرات هب هیبش یسابل رتکاراک نیا .دندرک یم کمک تعیبط و یدازآ و ییاهر سح نآ ات ؛دشوپ یم دوخ هنت نییاپ شخب رد ندیشوپ دهاش نشیمینا زا ییاه تمسق رد دنچره .دنک نایب ار شندوب تسود هب هیبش یا هنتلااب و تسا یبآ گنر هب سابل نیا هک میتسه وا نت رب سابل روآدای ام هب ار نانامرهقربا سابل ییاه تلاح هک دراد سکعرب ثلثم کی ییایرد ناتسود تاجن رکف رد هراومه وا هکنیا هب هجوت اب اما ؛دوش یم اهر و دازآ دهاوخ یم وا اریز ؛دشوپ یمن هشیمه ار سابل نیا تسا شدوخ 4 ریوصت .دنک یگدنز دوخ ناتسود رانک رد و ایرد رد هراومه و دشاب .تسا ینیفلد رسپ نشیمینا رد ینیفلد رسپ تیصخش )ینیفلد رسپ نشیمینا نامرهق( ینیفلد رسپ رتکاراک .4 ریوصت )وکوک نشیمینا نامرهق( لگیم رتکاراک .5 ریوصت شوگیزاب یرسپ ، وکوک نشیمینا نامرهق لگیم :)نامرهق( 63لگیم رد وا .دنارورپ یم رس رد ار ندش هدنزاون یوزرآ هک تسوجارجام و مه لگیم .دنرازیب زاس و 64یقیسوم زا تدش هب هک هدش گرزب یا هداوناخ یحارط رد ،شحور ندوب کاپ و ندوب کدوک تلع هب ینیفلد رسپ دننام هب و یریذپ فاطعنا هک هدش هدافتسا ینحنم و لکش یا هریاد طوطخ زا وا اب قباطم یو نتفر هار هویش و تاکرح .دوش یم رکذتم ار وا تیمیمص تلع هب و دراد یمرب مدق عیرس و کباچ رایسب وا هدش میسرت کدوک کی یاه تلکسا اب ار ینومراه نیرتهب دناوت یم شا ینزو کبس و یمادنارغلا کیدزن شنامدرم و نیمزرس نآ هب شیپزا شیب و دشاب هتشاد ناگدرم رهش حیضوت هنوگ نیا ، وکوک نشیمینا ناگدرم صوصخ رد »زوتناس ینیج« .دنک نیمه هب ؛دهد یم لیکشت ار ندب نزو دصرد 20 اهنت تلکسا هک دهد یم هدش ریوصت ناگدنز زا رت کبس و رت کباچ رایسب ناگدرم تاکرح لیلد نایم یگنهامه داجیا یارب یا هنیمز دوخ نیا .)Santos, 2020( تسا نشیمینا رد لگیم تیصخش 5 ریوصت .دنک یم داجیا ناگدرم و لگیم .تسا وکوک نابرهم لاس نایم یدرم دیراورم ادخان :)نامرهقدض( دیراورم ادخان فیصوت هنوگ نیا ار وا ینیفلد رسپ کوب ترآ باتک .تسا لایخ یب و خوش نیا یموتانآ یحارط رد .دراد نابرهم یبلق هارمه هب گرزب یندب ؛دنک یم ات هدش هدافتسا یا هریاد یاه لکش و ینحنم طوطخ زا روفو هب رتکاراک هرهچ یاه یگژیو زا .دشاب وا ینابرهم و یشوگیزاب ،تیمیمص هدنهد ناشن درگ هناچ و نهپ ناوربا ،هاتوک ینیب ،کیراب یناشیپ هب ناوت یم مه وا هک ییوگلا هب هجوت اب هرهچ یاه یگژیو نیا زا مادکره .هدرک هراشا وا دنشاب یدراوم هدنیامن دنناوت یم میا هتخادرپ نآ هب یسانش هرهچ شخب رد لمع رکف نودب زا ناشن کیراب یناشیپ .میزادرپ یم نآ هب همادا رد هک تحار یلیخ وا ؛دش هداد شیامن ملیف رد هک روط نامه .دراد وا ندرک