scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

ТОЛЫҚ ЕМЕС ОТБАСЫНДА ТӘРБИЕЛЕНЕТІН ЖАСӨСПІРІМДЕРДЕГІ АГРЕССИЯНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫНДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ФАКТОРЛАР

Малғайдарова Гүлсара Тұрғанбайқызы

Abstract

Толық емес отбасында тәрбиеленетін жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқы қазіргі қоғамда жиі кездесетін әлеуметтік-психологиялық мәселелердің бірі ретінде қарастырылады. Мұндай отбасыларда бала эмоциялық қолдау мен тұрақты тәрбие үлгісін жеткілікті деңгейде сезіне алмауы мүмкін, бұл оның өз сезімдерін реттеу қабілетіне, қарым-қатынастағы мінез-құлқына және ішкі психологиялық тепе-теңдігіне теріс ықпал етеді. Агрессия көбіне қорғаныс реакциясы ретінде байқалып, өзін-өзі бекіту, назар аударту немесе ішкі күйзелісті сыртқа шығару тәсіліне айналады. Осы мақалада толық емес отбасындағы жасөспірімдердің агрессиясын қалыптастыратын әлеуметтік және психологиялық факторлар ғылыми талданады. Эмоциялық депривация, ата-ана рөлдерінің теңгерімсіздігі, құрдастар ықпалы, цифрлық ортадағы мінез-құлық ерекшеліктері мен әлеуметтік бейімделу қиындықтары зерттеу назарында болады. Сонымен қатар, педагогикалық қолдаудың, психопрофилактикалық жұмыстардың және эмоционалдық сауаттылықты дамыту әдістерінің маңыздылығы айқындалады. Бұл зерттеу мектепке дейінгі және орта білім беру мекемелеріндегі тәрбиелік-психологиялық қолдау жүйесін жетілдіруге бағытталған практикалық нәтижелер ұсынуға мүмкіндік береді.

Full text

INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “INTERNATIONAL AND HISTORICAL EXPERIENCE, PROBLEMS, SOLUTIONS”, OCTOBER 30-31, 2025 70 ТОЛЫҚ ЕМЕС ОТБАСЫНДА ТӘРБИЕЛЕНЕТІН ЖАСӨСПІРІМДЕРДЕГІ АГРЕССИЯНЫҢ ҚАЛЫПТАСУЫНДАҒЫ ӘЛЕУМЕТТІК-ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ФАКТОРЛАР Малғайдарова Гүлсара Тұрғанбайқызы М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті Жалпы педагогика және психология кафедрасының 2 курс докторанты Қазақстан Республикасы. Шымкент қаласы https://doi.org/10.5281/zenodo.17562125 Түйіндеме: Толық емес отбасында тәрбиеленетін жасөспірімдердің агрессивті мінез-құлқы қазіргі қоғамда жиі кездесетін әлеуметтік-психологиялық мәселелердің бірі ретінде қарастырылады. Мұндай отбасыларда бала эмоциялық қолдау мен тұрақты тәрбие үлгісін жеткілікті деңгейде сезіне алмауы мүмкін, бұл оның өз сезімдерін реттеу қабілетіне, қарым-қатынастағы мінез-құлқына және ішкі психологиялық тепе-теңдігіне теріс ықпал етеді. Агрессия көбіне қорғаныс реакциясы ретінде байқалып, өзін-өзі бекіту, назар аударту немесе ішкі күйзелісті сыртқа шығару тәсіліне айналады. Осы мақалада толық емес отбасындағы жасөспірімдердің агрессиясын қалыптастыратын әлеуметтік және психологиялық факторлар ғылыми талданады. Эмоциялық депривация, ата-ана рөлдерінің теңгерімсіздігі, құрдастар ықпалы, цифрлық ортадағы мінез-құлық ерекшеліктері мен әлеуметтік бейімделу қиындықтары зерттеу назарында болады. Сонымен қатар, педагогикалық қолдаудың, психопрофилактикалық жұмыстардың және эмоционалдық сауаттылықты дамыту әдістерінің маңыздылығы айқындалады. Бұл зерттеу мектепке дейінгі және орта білім беру мекемелеріндегі тәрбиелікпсихологиялық қолдау жүйесін жетілдіруге бағытталған практикалық нәтижелер ұсынуға мүмкіндік береді. Кілт сөздер: толық емес отбасы, агрессия, жасөспірім психологиясы, эмоциялық депривация, әлеуметтік бейімделу, профилактика, тәрбиелік қолдау.