scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

DAVLAT SEKTORIDA ICHKI NAZORAT TIZIMINI BAHOLASHDA SUN'IY INTELEKTDAN FOYDALANISH: XAVF YOKI IMKONIYAT

Azamat Ostonokulov; Erkin Tadjiyev

Abstract

Maqolada davlat sektorida ichki nazorat tizimini baholashda sun’iy intellekt (SINT) texnologiyalaridanfoydalanish imkoniyatlari va ehtimoliy xavflari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot KPMG [2024], PwC [2023], WorldBank [2024] va OECD [2025] hisobotlari, shuningdek, Scopus/Web of Science bazalaridagi ilmiy manbalar asosidaamalga oshirilgan. Natijalar sun’iy intellektning ma’lumotlarni tahlil qilish, xatolarni aniqlash va risklarni bashorat qilishjarayonlarini avtomatlashtirish orqali ichki nazorat tizimining samaradorligini oshirish imkoniyatiga ega ekanini ko‘rsatadi.Shu bilan birga, kadrlar malakasining yetishmasligi, axloqiy me’yorlarning aniq belgilanmaganligi va ma’lumot xavfsizligibilan bog‘liq muammolar mavjudligi aniqlangan

Full text

2025 №5 2025 №6№11 https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 2 Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir oʻrinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich Muharrir: Qurbonov Sherzod Ismatillayevich Elektron nashr. 723 sahifa. 2025-yil, noyabr Tahrir hay’ati: Salimov Oqil Umrzoqovich, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi Abduraxmanov Kalandar Xodjayevich, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich, texnika fanlari doktori (DSc), professor Rae Kvon Chung, Janubiy Koreya, TDIU faxriy professori, “Nobel” mukofoti laureati Osman Mesten, Turkiya parlamenti a’zosi, Turkiya – O‘zbekiston do‘stlik jamiyati rahbari Axmedov Durbek Kudratillayevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Axmedov Sayfullo Normatovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Abduraxmanova Gulnora Kalandarovna, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Kalonov Muxiddin Baxritdinovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Siddiqova Sadoqat G‘afforovna, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Xudoyqulov Sadirdin Karimovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Maxmudov Nosir, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Yuldashev Mutallib Ibragimovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Samadov Asqarjon Nishonovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, professor Slizovskiy Dimitriy Yegorovich, texnika fanlari doktori (DSc), professor Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Axmedov Ikrom Akramovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Eshtayev Alisher Abdug‘aniyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Xajiyev Baxtiyor Dushaboyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Hakimov Nazar Hakimovich, falsafa fanlari doktori (DSc), professor Musayeva Shoira Azimovna, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), professor Ali Konak (Ali Ko‘nak), iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor (Turkiya) Cham Tat Huei, falsafa fanlari doktori (PhD), professor (Malayziya) Foziljonov Ibrohimjon Sotvoldixo‘ja o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dots. Utayev Uktam Choriyevich, O‘z.Respub. Bosh prokuraturasi boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari Ochilov Farkhod, O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi IJQKD boshlig‘i Buzrukxonov Sarvarxon Munavvarxonovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Axmedov Javohir Jamolovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Toxirov Jaloliddin Ochil o‘g‘li, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), katta o‘qituvchi Bobobekov Ergash Abdumalikovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), v.b. dots. Djudi Smetana, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent (AQSH) Krissi Lyuis, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent (AQSH) Glazova Marina Viktorovna, Iqtisodiyot fanlari doktori (Moskva) Nosirova Nargiza Jamoliddin qizi, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Sevil Piriyeva Karaman, falsafa fanlari doktori (PhD) (Turkiya) Mirzaliyev Sanjar Makhamatjon o‘g‘li, TDIU ITI departamenti rahbari Ochilov Bobur Baxtiyor o‘g‘li, TDIU katta o‘qituvchisi Golisheva Yelena Vyacheslavovna, Iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent. https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 3 Editorial board:Editorial board: Salimov Okil Umrzokovich,Salimov Okil Umrzokovich, Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Abdurakhmanov Kalandar Khodjayevich,Abdurakhmanov Kalandar Khodjayevich, Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich,Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich, Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Rae Kwon Chung, South Korea,Rae Kwon Chung, South Korea, Honorary Professor at TSUE, Nobel Prize Laureate Honorary Professor at TSUE, Nobel Prize Laureate Osman Mesten,Osman Mesten, Member of the Turkish Parliament, Head of the Turkey–Uzbekistan Friendship Society Member of the Turkish Parliament, Head of the Turkey–Uzbekistan Friendship Society Akhmedov Durbek Kudratillayevich,Akhmedov Durbek Kudratillayevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Akhmedov Sayfullo Normatovich,Akhmedov Sayfullo Normatovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Abdurakhmanova Gulnora Kalandarovna,Abdurakhmanova Gulnora Kalandarovna, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Kalonov Mukhiddin Bakhriddinovich,Kalonov Mukhiddin Bakhriddinovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Siddikova Sadokat Gafforovna,Siddikova Sadokat Gafforovna, Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Khudoykulov Sadirdin Karimovich,Khudoykulov Sadirdin Karimovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Makhmudov Nosir,Makhmudov Nosir, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Yuldashev Mutallib Ibragimovich,Yuldashev Mutallib Ibragimovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Samadov Askarjon Nishonovich,Samadov Askarjon Nishonovich, Candidate of Economic Sciences, Professor Candidate of Economic Sciences, Professor Slizovskiy Dmitriy Yegorovich,Slizovskiy Dmitriy Yegorovich, Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich,Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Akhmedov Ikrom Akramovich,Akhmedov Ikrom Akramovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Eshtayev Alisher Abduganiyevich,Eshtayev Alisher Abduganiyevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Khajiyev Bakhtiyor Dushaboyevich,Khajiyev Bakhtiyor Dushaboyevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Khakimov Nazar Khakimovich,Khakimov Nazar Khakimovich, Doctor of Philosophy (DSc), Professor Doctor of Philosophy (DSc), Professor Musayeva Shoira Azimovna,Musayeva Shoira Azimovna, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Professor Ali Konak,Ali Konak, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor (Turkey) Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor (Turkey) Cham Tat Huei,Cham Tat Huei, Doctor of Philosophy (PhD), Professor (Malaysia) Doctor of Philosophy (PhD), Professor (Malaysia) Foziljonov Ibrokhimjon Sotvoldikhoja ugli,Foziljonov Ibrokhimjon Sotvoldikhoja ugli, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Utayev Uktam Choriyevich,Utayev Uktam Choriyevich, Deputy Head of Department, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Deputy Head of Department, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Ochilov Farkhod,Ochilov Farkhod, Head of DCEC, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Head of DCEC, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Buzrukkhonov Sarvarkhon Munavvarkhonovich,Buzrukkhonov Sarvarkhon Munavvarkhonovich, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Akhmedov Javokhir Jamolovich,Akhmedov Javokhir Jamolovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences Tokhirov Jaloliddin Ochil ugli,Tokhirov Jaloliddin Ochil ugli, Doctor of Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senior Lecturer Doctor of Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senior Lecturer Bobobekov Ergash Abdumalikovich,Bobobekov Ergash Abdumalikovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Acting Associate Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Acting Associate Professor Judi Smetana,Judi Smetana, Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Chrissy Lewis,Chrissy Lewis, Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Glazova Marina Viсtorovna,Glazova Marina Viсtorovna, Doctor of Sciences in Economics (Moscow)) Doctor of Sciences in Economics (Moscow)) Nosirova Nargiza Jamoliddin kizi,Nosirova Nargiza Jamoliddin kizi, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Sevil Piriyeva Karaman,Sevil Piriyeva Karaman, Doctor of Philosophy (PhD) (Turkey) Doctor of Philosophy (PhD) (Turkey) Mirzaliyev Sanjar Makhamatjon ugli,Mirzaliyev Sanjar Makhamatjon ugli, Head of the Department of Scientific Research and Innovations, TSUE Head of the Department of Scientific Research and Innovations, TSUE Ochilov Bobur Bakhtiyor ugli,Ochilov Bobur Bakhtiyor ugli, Senior lecturer at TSUI Senior lecturer at TSUI Golisheva Yelena Vyacheslavovna,Golisheva Yelena Vyacheslavovna, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor. Candidate of Economic Sciences, Associate Professor. https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 4 Muassis: “Ma’rifat-print-media” MChJ Hamkorlarimiz: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, OʻzR Tabiat resurslari vazirligi, OʻzR Bosh prokuraturasi huzuridagi IJQK departamenti. Jurnalning ilmiyligi: ““Yashil” iqtisodiyot va taraqqiyot” jurnali Oʻzbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi rayosatining 2023-yil 1-apreldagi 336/3-sonli qarori bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan. Ekspertlar kengashi: Berkinov Bazarbay, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Po‘latov Baxtiyor Alimovich, texnika fanlari doktori (DSc), professor Aliyev Bekdavlat Aliyevich, falsafa fanlari doktori (DSc), professor Isakov Janabay Yakubbayevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Xalikov Suyun Ravshanovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Rustamov Ilhomiddin, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Hakimov Ziyodulla Ahmadovich, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent Kamilova Iroda Xusniddinovna, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) G‘afurov Doniyor Orifovich, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Fayziyev Oybek Raximovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Tuxtabayev Jamshid Sharafetdinovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Xamidova Faridaxon Abdulkarim qizi, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent Yaxshiboyeva Laylo Abdisattorovna, katta o‘qituvchi Babayeva Zuhra Yuldashevna, mustaqil tadqiqotchi Komilova Nilufar Karshiboyevna, Geografiya fanlari doktori, professori Umirzoqov Ja’sur Artiqboy o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), dotsent Zebo Kuldasheva, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc ), dotsent Board of Experts: Berkinov Bazarbay, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Pulatov Bakhtiyor Alimovich, Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Aliyev Bekdavlat Aliyevich, Doctor of Philosophy (DSc), Professor Isakov Janabay Yakubbayevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Khalikov Suyun Ravshanovich, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Rustamov Ilkhomiddin, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Khakimov Ziyodulla Akhmadovich, Doctor of Economic Sciences, Associate Professor Kamilova Iroda Khusniddinovna, Doctor of Philosophy (PhD) in Economics Gafurov Doniyor Orifovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogy Fayziyev Oybek Rakhimovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economics, Associate Professor Tukhtabayev Jamshid Sharafetdinovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economics, Associate Professor Khamidova Faridakhon Abdulkarimovna, Doctor of Economic Sciences, Associate Professor Yakhshiboyeva Laylo Abdisattorovna, Senior Lecturer Babayeva Zuhra Yuldashevna, Independent Researcher Komilova Nilufar Karshiboyevna, Doctor of Geographical Sciences, Professor Umirzokov Jasur Artiqboy ugli, Doctor of Economic Sciences (DSc), Associate Professor Zebo Kuldasheva, Doctor of Economic Sciences (DSc), Associate Professor 08.00.01 Iqtisodiyot nazariyasi 08.00.02 Makroiqtisodiyot 08.00.03 Sanoat iqtisodiyoti 08.00.04 Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti 08.00.05 Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti 08.00.06 Ekonometrika va statistika 08.00.07 Moliya, pul muomalasi va kredit 08.00.08 Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit 08.00.09 Jahon iqtisodiyoti 08.00.10 Demografiya. Mehnat iqtisodiyoti 08.00.11 Marketing 08.00.12 Mintaqaviy iqtisodiyot 08.00.13 Menejment 08.00.14 Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari 08.00.15 Tadbirkorlik va kichik biznes iqtisodiyoti 08.00.16 Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya 08.00.17 Turizm va mehmonxona faoliyati https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 5 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son. MUNDARIJA YASHIL TRANSPORT SIYOSATINING BARQAROR RIVOJLANISH VA TARMOQLARARO INTEGRATSIYADAGI OʻRNI .........................................................................................................................................................21 Rahmonov Rasul Neʼmatovich BANK AKTIVLARI VA PASSIVLARINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTIRISH ....................................................34 Safarov Sanjar Ravshan o‘g‘li O‘ZBEKISTONNING INVESTITSION JOZIBADORLIGINI OSHIRISH STRATEGIYALARI ......................................38 Madraximova Irodaxon Sherzodbek qizi HUDUDIY XIZMAT KO‘RSATISH KORXONALARIDA MENEJMENT SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING RAQAMLI TRANSFORMATSIYA MODELI .............................................................................................43 Maxmudova Nozimaxon Baxriddinxonovna DAVLATNING BUDJET SIYOSATINI TAKOMILLASHTIRISHNING DOLZARB MASALALARI ............................50 A.A. Ismailov DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIGINING MEXANIZMINI SAMARALI TASHKILLASHTIRISHDA MOLIYAVIY MANBALARNI SHAKLLANTIRISHNI YO‘NALISHLARI ...........................................................................56 Mansurov Mansur Alisherovich ANTIKRIZISLI BOSHQARUV TIZIMLARIDA RANGLI SIGNAL MEXANIZMLARINING FUNKSIYALARI .................................................................................................................................................................................61 Aliqulov Aziz Haydarjonovich XODIMLARNI MOTIVATSIYALASHNING XALQARO MODELLARINI O‘ZBEKISTON KORXONALARIDA QO‘LLASH IMKONIYATLARI .................................................................................................................66 Yormamatov Qodirjon Juraqulovich RAQAMLI IQTISODIYOT OMILLARI VA ULARNING QISHLOQ XO‘JALIGI KORXONALARINING SAMARADORLIGIGA TA’SIRI ......................................................................................................................................................71 Yaxshiyev Shahzod Sherali o‘g‘li ОLIY TА’LIM MUASSASALARI VА MEHNАT BОZОRI INTEGRАTSIYАSI BO‘YICHA XОRIJ TАJRIBАLАRI ....................................................................................................................................................................................78 Haqqulov Fazliddin Faxriddinovich YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHDA RIVOJLANGAN VA RIVOJLANAYOTGAN DAVLATLAR TAJRIBASI ...........................................................................................................................................................................................84 Aripov Abdulaziz Sakijonovich YASHIL ENERGETIKA RIVOJLANISHINING IQTISODIY SAMARADORLIGINI EKONOMETRIK BAHOLASH .........................................................................................................................................................................................89 Bobokulova Muhabbat Mahammadiyeva ELEKTRON TO‘LOVLAR VA POS TIZIMLARI — KICHIK BIZNESDA SAMARASI VA XAVFLARI .....................93 To‘lqinov Dilshodxo‘ja Olim o‘g‘li MINTAQADA RAQAMLI IQTISODIYOTNI BARQAROR RIVOJLANTIRISHNING ISTIQBOLLI YO‘NALISHLARI ...............................................................................................................................................................................98 Yusubov In’omjon Ikram o‘g‘li SOLIQ SIYOSATINI RAQAMLI BOSHQARISH ORQALI BUDJET DAROMADLARINI BARQARORLASHTIRISH STRATEGIYASI ............................................................................................................................103 Xodjimatov Xamidullo Mamirjonovich OZIQ-OVQAT TOVARLARI B2B BOZORINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY MARKETING STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ...............................................................................................................................108 Hayitboyeva Ullijon Bobonazar qizi FARMASEVTIKA SANOATIDA INVESTITSION FAOLIYAT SAMARADORLIGINI BAHOLASH ........................113 Yaqubov Timurbek G‘anibekovich SHAXSNI OVOZI ASOSIDA IDENTIFIKATSIYALASH VA AUTENTIFIKATSIYALASH ALGORITMLARI .......123 Ozoda Sabirova Shermaxamatovna https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 6 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son. YASHIL IQTISODIYOT — BARQAROR RIVOJLANISH GENERATORI .......................................................................129 Berdibekova Dilfuza Xoldorbekovna CHET EL MEHMONXONA TARMOQLARINING BRENDING STRATEGIYALARINI O‘RGANISH ....................133 Ergashev Oybek Mamarasul o‘g‘li MILLIY IQTISODIYOTDA KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SOHASINING MOLIYAVIY SAMARADORLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARINI TAKOMILLASHTIRISH .................................144 Arzikulov Otabek Ali o‘g‘li TRANSPORT TIZIMI SOHASI KORXONALARININING INNOVATSION SALOHIYATINI BAHOLASH YO‘NALISHLARI ............................................................................................................................................................................152 Ismailov Akmal Maxsudovich, Abilqosimova Shaxlo Sodiq qizi MEHMONXONALAR SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA XODIMLARNING O‘RNI VA AHAMIYATI ............158 Abduxamidov Sarvar Adxamovich, Normurodov Tal’at Normurod o‘g‘li KОRXОNАLАRDА HR TIZIMINI TАKОMILLАSHTIRISH YО‘NАLISHLАRI ...........................................................163 Aminova Shaxnoza Aziz qizi JAHON IQTISODIYOTIDA OZIQ-OVQAT XAFSIZLIK RO‘LI ...........................................................................................168 Abdusamatov Barkamol Rustamjon o‘g‘li ТУРИСТИЧЕСКИЕ РЕСУРСЫ КАРАКАЛПАКСТАНА И СУЩЕСТВУЮЩАЯ ИНФРАСТРУКТУРА ..........174 Хошимова Камилла Навфал қизи DAVLAT-XUSUSIY SHERIKLIK MEXANIZMLARI: REKREATSION TURIZM SOHASIDA QO‘LLASH TAJRIBASI VA ISTIQBOLLARI ..................................................................................................................................................184 Najmitdinov G‘ayratbek Sharifovich O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA VIRTUAL TA’LIM PLATFORMALARI: TEXNIK VA PEDAGOGIK TALABLAR, TIZIMLI TAHLIL VA IQTISODIY JIHATLAR ............................................................................................... 189 Turayeva Adiba Ikramovna ICHKI AUDIT TIZIMI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH MASALALARI .......................................................................193 Nuridinova Barchinoy Xusniddin qizi MINTAQA IQTISODIYOTIDA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNING IQTISODIY SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘LLARI ......................................................................................................................... 199 Xaitbaev Jasurbek Otaxanovich MINTAQANING EKSPORT SALOHIYATINI OSHIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MEXANIZMI ..............204 Raimboyeva Mashhura Davronbek qizi SURXONDARYO VILOYATIDA RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA XODIMLARNI BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH ...........................................................................................................................................210 Jobborov Anvar Egamberdiyevich ISLOMIY MOLIYALASHTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKTNING DOLZARBLIGI ................................................................................................................................................................................ 217 Nazarov Nodirjon Namoz o‘g‘li JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKINI SOLIQQA TORTISH MASALALARI ................................................. 222 Mamadjanov Shuxrat Jalolidinovich ENTREPRENEURSHIP AND BUSINESS MANAGEMENT IN UZBEKISTAN ...........................................................225 Abdukhalikova Komila Abdukhalikovna BANKLARDA BARQARORLIKNI TA’MINLASH UCHUN RAQAMLI YECHIMLARNI TAKOMILLASHTIRISH ................................................................................................................................................................229 Saydamatova Muxlisabonu Rasuljon qizi PAXTA-TO‘QIMACHILIK SANOATINI MODERNIZATSIYA QILISH YO‘NALISHLARI: TAHLIL VA TAKLIFLAR ..............................................................................................................................................................233 Abdullayev Hamidulla Abdug‘ani o‘g‘li WAYS TO IMPROVE THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL REGULATION MECHANISMS IN ENSURING THE CAPITALIZATION OF INSURANCE ORGANIZATIONS ...........................................................238 Abdullaev Erkinjon Azamovich YASHIL IQTISODIYOTNI SHAKLLANTIRISHDA YASHIL MOLIYALASHTIRISHNING NAZARIY JIHATLARI ...................................................................................................................................................................................... 245 Xalikov S. X. https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 7 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son. QISHLOQ XOʻJALIGI MAHSULOTLARI BOZORIDA KORXONALAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA MARKETING STRATEGIYALARIDAN FOYDALANISH ......................................................................245 Xudayberganov Jasur Baxodirovich WAYS TO IMPROVE THE EFFICIENCY OF STATE FINANCIAL REGULATION MECHANISMS IN ENSURING THE CAPITALIZATION OF INSURANCE ORGANIZATIONS ........................................................................................251 Abdullaev Erkinjon Azamovich NATIJAVIYLIKKA YO‘NALTIRILGAN BYUDJETLASHTIRISH JARAYONINING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI VA UNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI ..............................................................257 Allakuliyev Akmal Baltayevich SURXONDARYO VILOYATIDA RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA XODIMLARNI BOSHQARISH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH .............................................................................................................261 Jobborov Anvar Egamberdiyevich TO‘QIMACHILIK KORXONALARIDA BOSHQARUV TIZIMINI RESURSLARNI OPTIMALLASHTIRISH ORQALI TAKOMILLASHTIRISH .............................................................................................. 268 Avulchayeva Feruza Jurakuziyevna BANKLARDA BARQARORLIKNI TA’MINLASH UCHUN RAQAMLI YECHIMLARNI TAKOMILLASHTIRISH ............................................................................................................................... 272 Saydamatova Muxlisabonu Rasuljon qizi ZAMONAVIY ISH JOYLARINI SHAKLLANTIRISHDА AYOLLARNING ROLI .........................................................276 Tulyaganova Aziza ISLOMIY MOLIYALASHTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA SUN’IY INTELLEKTNING DOLZARBLIGI ........................................................................................................................... 281 Nazarov Nodirjon Namoz o‘g‘li TURIZM MARKETINGINING NAZARIY ASOSLARI, ZAMONAVIY YO‘NALISHLARI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH ISTIQBOLLARI ......................................................................................................................286 Xamidov Otabek Bakidjanovich KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIK SOHASINING IQTISODIY KOʻRSATKICHLAR TIZIMINI STATISTIK BAHOLASHNING USLUBIY JIHATLARI ...................................................................................290 Arzikulov Otabek Ali oʻgʻli ЭКОЛОГАМ ПОЧЕТ И УВАЖЕНИЕ ....................................................................................................................................298 Максудова Шахиста DEBITOR VA KREDITOR QARZDORLIKNING MOHIYATI VA ULARNING O‘ZGARISH TENDENTSIYALARI ...................................................................................................................304 Jo‘raev Farruxbek Muxiddin o‘g‘li OʻZBEKISTONDA ISLOMIY MOLIYALASHTIRISH XIZMATLARI BOZORINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI...................................................................................................................307 Inomjonov Islomjon Ilxomjon oʻgʻli ENTREPRENEURSHIP AND BUSINESS MANAGEMENT IN UZBEKISTAN ..........................................................311 Abdukhalikova Komila Abdukhalikovna МОБИЛЬНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ КАК СРЕДСТВО ФОРМИРОВАНИЯ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ КОМПЕТЕНЦИЙ БУДУЩИХ ИНЖЕНЕРОВ .....................................................................................................................315 Хурамова Фарангиз Учкун кизи ЦИФРОВИЗАЦИЯ НАЛОГОВ И АКЦИЗНАЯ РЕФОРМА УЗБЕКИСТАНА В ВТО ...........................................319 Дамир Рустамович Абдулов BANK TIZIMIDAGI ISLOHOTLAR SHAROITIDA LIKVIDLILIK RISKINI BOSHQARISHNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘LLARI ...........................................................................................................................................324 Alimov Baxtiyor Murodovich BANK AUDITINING NAZARIY-USLUBIY ASOSLARI VA UNI TAKOMILLASHTIRISH YOʻNALISHLARI ...... 335 Narziyev Xayotjon Azamatovich O‘ZBEKISTON SUG‘URTA SOHASIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI QO‘LLASH MASALALARI .............343 Abdimuminova Saodat Taxirjonovna TOʻQIMACHILIK SANOAT MAXSULOTLARI EKSPORT FAOLIYATI TAHLILI VA BRENDDA LIDERLIK TUSHINCHALARI .........................................................................................................................................................................352 Abdulazizova Xushnoza Nayabovna https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 8 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son. ИНСТИТУЦИОНАЛЬНО-ПРАВОВЫЕ МОДЕЛИ УПРАВЛЕНИЯ ОТХОДАМИ НА ОСНОВЕ ОПЫТА РАЗВИТЫХ СТРАН И ВОЗМОЖНОСТИ ИХ АДАПТАЦИИ В УСЛОВИЯХ УЗБЕКИСТАНА .........................357 Д. Мейлиева O‘ZBEKISTON AUDITORLIK TIZIMIDA KASBDOSHLAR TOMONIDAN BAHOLASH (PEER REVIEW) TIZIMINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI ...............................................................................................................................361 Parpiyev Jaxongir Ilxomjonovich ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ И БОЛЬШИЕ ДАННЫЕ (BIG DATA) В УПРАВЛЕНЧЕСКИХ РЕШЕНИЯХ .................................................................................................................................................................................... 366 Шарипов Бахтиёр Михлибаевич O‘ZBEKISTONDA SUVGA BO‘LGAN TALABNI VAQTLI QATORLAR ORQALI TAHLIL QILISH ......................375 Sarvar Mamasoliyev BOSHQARUV VA NAZORAT MAQSADLARIDA XARAJATLAR HISOBINI TASHKIL ETISH ..............................383 Isomuxamedov Akbarjon Boxodir o‘g‘li MINTAQALAR BARQAROR RIVOJLANISHINI TA’MINLASHNING ASOSIY YO‘NALISHLARI ..........................389 Salomat NOROVA O‘ZBEKISTON TURIZM BREND BOZORINING HOZIRGI HOLATI VA TENDENSIYALARI ...............................394 Zufarov Akmal Gulamiddinovich INNOVATSION IQTISODIYOTDA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARI SAMARADORLIGINI OSHIRISH METODOLOGIYASI .................................................................................................................................................404 Qodirov Baxodirjon Tursunovich O‘ZBEKISTON SOLIQ TIZIMINI MODERNIZATSIYA QILISHDA YAGONA INTERAKTIV DAVLAT XIZMATLARI PORTALINING O‘RNI VA AHAMIYATI ......................................................................................................408 Dehqonov G‘ayratjon Raximovich OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA INNOVATSION HAMDA TIJORATLASHTIRISH MASALALARI ................414 Inoyatov Mardonbek Mo‘min o‘g‘li OLIY IQTISODIY TA’LIM ORQALI EKO-INNOVATSIYALAR VA “YASHIL” INVESTITSIYALARNI RAG‘BATLANTIRISH MEXANIZMLARI: SIYOSIY VA INSTITUTSIONAL DOIRALAR ........................................418 Xasanova Zarina Maxamadalievna XODIMLAR MALAKASINI OSHIRISH — ZAMON TALABI ............................................................................................427 Narzullaev Oybek Narzullaevich BUXGALTERIYA HISOBINI YURITISHDA JURNAL-ORDER SHAKLINING AHAMIYATI ....................................433 Axmedjanov Abdufato KENDALL VA SPEARMAN TARTIBIY KORRELYATSIYA KOEFFITSIYENTLARI ASOSIDA YASHIL IQTISODIYOT INDIKATORLARINING STATISTIK O‘ZARO TA’SIRINI MODELLASHTIRISH ..........................437 Muradov Rustamjon Sobitxonovich ИНТЕНСИВНЫЕ И ЭКСТЕНСИВНЫЕ ОГРАНИЧЕНИЯ В РЕГУЛИРОВАНИИ СПРОСА ..............................442 Аминджанова Румейса Батыровна, Камилова Наргиза Абдукахоровна ИНКЛЮЗИВНЫЙ ПОДХОД В ТУРИЗМЕ: ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ И УЗБЕКСКАЯ ПРАКТИКА ...............445 Азимова Шахло Таировна AKSIYADORLIK JAMIYATLARIDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XAQARO STANDARTLARIGA O‘TISHNING HOLATI VA TAHLILI .........................................................................................................................................450 Bayjanov Sarsengaliy Xalmuratovich UZUM EKSPORT QILUVCHI KOMPANIYALARDA YASHIL O‘TISH JARAYONINI QO‘LLAB-QUVVATLASH UCHUN EKO-MARKETING VA AYLANMA IQTISODIYOT TAMOYILLARINI INTEGRATSIYALASH ...............................................................................................................................454 Usmonova Diyora Mahmud qizi UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA XARAJATLAR SMETASI VA SHTATLAR JADVALINING TAHLILI: OPTIMALLASHTIRISH VA SAMARADORLIKNING YANGICHA USULLARI (NAMANGAN VILOYATI MISOLIDA) ......................................................................................................................................................................................461 Umarov Avzaljon Yodgorali o‘g‘li INVESTITSIYALARNING KIRIB KELISHIGA TO‘SQINLIK QILUVCHI MUAMMOLARNI BARTARAF ETISH YO‘LLARI ............................................................................................................................................................................467 Alimova Dilafro‘z Tohir qizi https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 9 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, noyabr. № 11-son. FARMATSEVTIKA KORXONALARIDA MOLIYAVIY HISOBOT SHAKLLARINI TAKOMILLASHTIRISH VA INVESTORLAR UCHUN AXBOROT OCHIQLIGINI TA’MINLASH .........................................................................470 Turdikulova Gulshad Nurmamatovna ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA MOLIYAVIY HISOBOTLARNING SHAFFOFLIGINI OSHIRISHDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XALQARO STANDARTLARINING AHAMIYATI ............................. 477 Uztemirov Alisher Aktam o‘g‘li INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA SANOAT TARMOQLARI RAQOBATBARDOSHLIGINI TAʼMINLASHGA YO‘NALTIRILGAN BANDLIK TUZILMASINI OPTIMALLASHTIRISH .....................................482 Tursunov Bekmuxammad Omonovich XORIJ TAJRIBALARIDA SOLIQ BAZASINI ANIQLASH TARTIBI METODOLOGIYASINING MAVJUD METODLARI VA ULARNING XUSUSIYATLARI ..................................................................................................................489 Xalikchayeva Sadokat Ilxomjonovna IQTISODIY XAVFSIZLIKNING KONSEPTUAL ASOSLARI VA UNING MAMLAKAT IQTISODIYOTIDAGI O‘RNI ........................................................................................................................................................496 Ramatillaev M.R. TIJORAT BANKLARIDA KREDIT RISKLARINI SUG‘URTALASH VA DIVERSIFIKATSIYA QILISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH .......................................................................................................................502 Eshboyev Shahobiddin Anorqul o‘g‘li TIJORAT BANKLARI O‘RTASIDAGI RAQOBATNI BAHOLASH VA KUCHAYTIRISHNING ZAMONAVIY METODOLOGIYASI: O‘ZBEKISTON TAJRIBASI ......................................................................................506 Qulmetov Mansurbek Ro‘zmatovich XALQARO REYTING TASHKILOTLARINING OLIY TA’LIM MUASSASALARIGA TA’SIRI VA MAVJUD PLATFORMALAR .......................................................................................................................................................................... 515 O‘rozboyev Xayrulla Murodboy o‘g‘li TALABALAR MOTIVATSIYASINING MEXANIZMLARI: LOYIHA ASOSIDAGI TA’LIM TEXNOLOGIYALARIDA...............................................................................................................................................................523 Kasimova (Mulladjanova) Nasiba Azimdjanovna ISH KUCHIDAN SAMARALI FOYDALANISH VA NORASMIY BANDLIKNI SOYADAN CHIQARISH BOʻYICHA TAKLIFLAR ISHLAB CHIQISH ...........................................................................................................................531 Pulatov Dilshod Xaqberdiyevich, Maxkamova Shaxlo Yulchiyevna, Absamatov Baxrom Danakulovich KASBIY TA’LIM MAZMUNIDA TA’LIM VA ISHLAB CHIQARISH INTEGRATSIYASINI RAG‘BATLANTIRISH ORQALI O‘RTA BO‘G‘IN KADRLAR TAYYORLASHNING JOZIBADORLIGINI OSHIRISH YO‘NALISHLARI ......................................................................................................................................................538 Tojiyev Sirojiddin Sayriddinovich O‘ZBEKISTONDA TURIZM INFRATUZILMASINI BOSHQARISH TIZIMINING TURLARI VA SHAKLLARI .............................................................................................................................................................................. 542 Muminova Mavjuda Sharifovna SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISHNI STRATEGIK BOSHQARISH SAMARADORLIGI MASALALARI .................................................................................................................................................................................547 Kadirhodjayeva Nilufar Rahmatullayevna MHXSGA MUVOFIQ ASOSIY VOSITALAR HISOBINI TASHKIL ETISH MASALALARI ........................................552 Aliyev Sherzod Abdixomidovich ФАКТОРЫ ЭФФЕКТИВНОГО РАЗВИТИЯ ПРОИЗВОДСТВЕННОГО ПОТЕНЦИАЛА ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ .................................................................................................................................558 Аллаева Г.Ж. YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISH SHAROITIDA INVESTITSION MUHITNI YAXSHILASH YO‘NALISHLARI ............................................................................................................................................................................564 Irisqulova Munisa Akmal qizi TASHABBUSLI BUDJET JARAYONLARI DOIRASIDA 2024-YILDA AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR TAHLILI ............................................................................................................................................................................................569 Xamidov Xabibullo Xikmatulla oʻgʻli MINTAQA SANOATIDA AHOLI JON BOSHIGA YAQQ O‘ZGARISHINING DINAMIK TAHLILI ..........................574 Nabiyev G‘ulom Abdisalomovich IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 721 2025-yil, noyabr. № 11-son. tamoyillariga asoslanmoqda; risk-menejment takomillashuvi — mashinali o‘rganish modellari orqali operatsion va moliyaviy xatarlar ertaroq aniqlanmoqda. Biroq sun’iy intelekt integratsiyasi bilan bir qator xatarlar ham mavjud: algoritmlarning o‘z-o‘zidan o‘zgaruvchanligi (accountability risk), inson omilining pasayishi (human oversight risk) va axloqiy muammolar (ethical bias). Shuning uchun sun’iy intelektni ichki nazorat tizimiga joriy etishda e’tibor berilishi zarur bo‘lgan tamoyillar quyidagicha: Human-in-the-loop model — inson nazorati saqlanishi kerak; Explainable AI (XAI) — algoritmlar qarorining izohlanishi shart; AI Governance Framework — huquqiy va axloqiy boshqaruv tizimini ishlab chiqish talab qilinadi. XULOSA VA TAKLIFLAR Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, sun’iy intelekt texnologiyalarini davlat sektoridagi ichki nazorat tizimiga joriy etish nafaqat texnik innovatsiya, balki davlat boshqaruvining samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi tizimli islohotdir. Ilmiy jihatdan sun’iy intelekt ma’lumotlarni qayta ishlash, anomaliyalarni aniqlash va risklarni bashorat qilish jarayonlarini avtomatlashtirib, ichki nazorat tizimining sifatini sezilarli darajada oshiradi (Liu et al., 2024; Plata et al., 2024). Amaliyot nuqtayi nazaridan, KPMG [2024], PwC [2023] va World Bank [2024] hisobotlariga ko‘ra, sun’iy intelekt asosidagi audit tizimlari tekshiruv tezligini 35–40 foizga, nazorat aniqligini 25–30 foizga oshirgan. Institutsional jihatdan esa davlat sektorlaridagi raqamli islohotlar (OECD, 2025; IMF, 2023) axborot shaffofligini va hisobdorlikni kuchaytiradi, biroq axloqiy va huquqiy cheklovlar hali yetarlicha mustahkam emas. O‘zbekiston amaliyotida “Digital Uzbekistan 2030” strategiyasi doirasida sun’iy intelektni joriy qilish uchun infratuzilma yaratilgan, ammo kadrlar salohiyati va ma’lumot xavfsizligi bo‘yicha islohotlar davom ettirilishi zarur. Shu asosda tadqiqot gipotezasi tasdiqlangan: davlat sektorida ichki nazorat tizimida sun’iy intelektdan foydalanish samaradorlikni oshiradi, ammo inson omili va axloqiy cheklovlar inobatga olinmasa, natija cheklangan bo‘ladi. Tadqiqot natijalari asosida quyidagi ilmiy va amaliy tavsiyalar ilgari suriladi: institutsional darajada davlat sektorida sun’iy intelektni joriy qilish bo‘yicha milliy AI governance modelini ishlab chiqish (AI ethics, data protection va accountability tamoyillari asosida). Har bir davlat idorasida AI–Audit Monitoring Unit tashkil etish, u orqali ma’lumotlar tahlili va xatar monitoringini avtomatlashtirish. Sun’iy intelekt texnologiyalari uchun ISO 42001 “AI Management System Standard” talablariga mos milliy standartlar qabul qilinishi zarur. Tashkiliy va kadrlar sohasida davlat xizmatchilari uchun “AI va ichki audit” mavzusida maxsus malaka oshirish dasturlarini joriy etish (Prezident huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi va Axborot texnologiyalari universiteti bilan hamkorlikda). Ichki audit xodimlarini data literacy va AI etikasi bo‘yicha tayyorlash inson omilining sifatini oshiradi. “Human-in-the-loop” modeli asosida sun’iy intelekt qarorlarini inson tomonidan tasdiqlash tizimi yaratilishi lozim. Texnologik va huquqiy yo‘nalishda davlat nazoratidagi ma’lumotlar bazalarini integratsiyalashgan Big Data Platform ko‘rinishida qayta ishlash, axborot xavfsizligi bo‘yicha national cybersecurity code for AI ishlab chiqish, sun’iy intelekt algoritmlarining shaffofligi va izohlanuvchanligini ta’minlovchi Explainable AI (XAI) tizimlarini joriy etish zarur. Ilmiy-tadqiqot yo‘nalishida davlat sektorida sun’iy intelekt joriy etilishi natijasini baholovchi metrik ko‘rsatkichlar tizimi (AI–IC Index) ishlab chiqish, xalqaro hamkorlik doirasida OECD va World Bank bilan qo‘shma tadqiqotlar tashkil etish, universitetlar va ilmiy markazlarda “Public AI Audit Lab” laboratoriyalarini tashkil etish orqali davlat sektoridagi muammolarga tajribaviy yechimlar yaratish mumkin bo‘ladi. Sun’iy intelekt integratsiyasining davlat boshqaruv samaradorligiga makroiqtisodiy ta’sirini empirik baholash (econometric model based on panel data) uchun ichki nazorat tizimida “AI trust index” orqali axloqiy ishonchni o‘lchash usullarini ishlab chiqish hamda sun’iy intelekt va inson nazorati o‘rtasidagi optimal muvozanat modelini (Hybrid governance framework) yaratish zarur. Sun’iy intelekt davlat sektorida ichki nazorat tizimining yangi bosqichini belgilaydi. U nazoratni samarali, tezkor va ilmiy asoslangan qiladi. Biroq uning haqiqiy qiymati inson omilini yo‘qotmasdan, axloqiy va huquqiy asoslar bilan muvozanatlangan holda qo‘llanilganda namoyon bo‘ladi. Demak, sun’iy intelekt — xavf emas, balki mas’uliyat bilan boshqarilgan holda davlat nazoratini isloh qilish imkoniyatidir. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2021). “Sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” PQ-4996-son qaror. Lex.uz. https://lex.uz/docs/5715929 2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. (2024). Artificial Intelligence Development Strategy to 2030. Gov.uz. https://gov.uz/en/digital/news/view/24510 3. O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari vazirligi. (2020). Digital Uzbekistan – 2030 Strategy. Tashkent: MITC Press. IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 722 2025-yil, noyabr. № 11-son. 4. Deloitte Insights. (2023). AI and audit analytics: Enhancing trust in public sector reporting. https://www.deloitte.com/ insights 5. Ernst & Young (EY). (2024). AI-enabled risk assessment in internal audit. London: EY Global Research. 6. KPMG International. (2024). AI in financial reporting and audit: Navigating the new era. https://kpmg.com/xx/en/ourinsights/ai-in-financial-reporting-and-audit.html 7. PwC Global. (2023). The impact of AI on auditing and assurance services. https://www.pwc.com/gx/en/issues/analytics/ artificial-intelligence.html 8. World Bank. (2024). Digital governance review: Leveraging AI for transparency and accountability. Washington, DC: World Bank Publications. 9. OECD. (2025). Governing with artificial intelligence: OECD framework for public sector AI governance. Paris: OECD Publishing. 10. International Monetary Fund (IMF). (2023). Public sector innovation and digital oversight report 2023. Washington, DC: IMF Working Paper Series. 11. United Nations E-Government Survey. (2024). Digital government in the age of AI. New York: UN Publications. 12. Abounaser, N., & El Fakir, M. (2025). Barriers to the integration of artificial intelligence in public sector internal audit functions: Evidence from Morocco. Economics, Development and Sustainability Journal (RePEc), 9(5), 1291–1302. https://ideas.repec.org/a/ajp/edwast/v9y2025i5p1291-1302.html 13. Broniatowski, D. (2023). Human–AI interactions in public sector decision-making. Journal of Public Administration Research and Theory, 33(1), 153–174. https://doi.org/10.1093/jopart/muac048 14. Liu, Y., Lin, W., & Wang, H. (2024). The relationship between AI adoption intensity and internal control system quality. Systems (MDPI), 12(11), 536. https://doi.org/10.3390/systems12110536 15. Plata, J., López-Pérez, F., & López-Hernández, A. M. (2024). Artificial intelligence and public sector auditing: Opportunities and challenges. Public Sector Audit Journal (MDPI), 6(2), 78. https://doi.org/10.3390/psaj6020078 16. Schroeder, R., & Lee, H. (2025). Good governance of public sector AI: Ethics, accountability, and transparency. AI & Society (Springer), 40(3), 411–428. https://doi.org/10.1007/s43681-025-00751-3 17. Soliev, M., & Mamarasulov, A. (2025). Artificial intelligence in the management sphere of Uzbekistan. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/396792277 18. Rakhmatov, D. (2025). Balancing innovation and regulation: Uzbekistan’s strategy for AI-driven digital transformation. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/396700988 19. Toshpolatova, Sh. M. (2025). Ethics of AI technologies as a task in the training of public civil servants in the Republic of Uzbekistan. International Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 13(2), 115–122. https://www. sciencepublishinggroup.com/article/10.11648/j.ijp.20251302.15 20. 12. Yuldashev, U. (2025). The role of artificial intelligence in auditing public sector companies in Uzbekistan. Asian Pacific Journal of Management and Marketing Research, 12(3), 44–56. https://gejournal.net/index.php/APJMMR/ article/view/2656 21. Quwanishbaevna, M. (2025). Transforming public sector accounting in Uzbekistan. Spanish Journal of Innovation and Informatics, 8(1), 660–672. https://www.sjii.es/index.php/journal/article/view/660 Manzilimiz: Toshkent shahar, Mirzo Ulug‘bek tumani Kumushkon koʻchasi, 26-uy. Jurnal sayti: https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 2025. № 11 Ingliz tili muharriri: Feruz Hakimov Musahhih: Zokir ALIBEKOV Sahifalovchi va dizayner: Oloviddin Sobir o‘g‘li © Materiallar koʻchirib bosilganda ““Yashil” iqtisodiyot va taraqqiyot” jurnali manba sifatida koʻrsatilishi shart. Jurnalda bosilgan material va reklamalardagi dalillarning aniqligiga mualliflar ma’sul. Tahririyat fikri har vaqt ham mualliflar fikriga mos kelamasligi mumkin. Tahririyatga yuborilgan materiallar qaytarilmaydi. Jurnalga istalgan payt quyidagi rekvizitlar orqali obuna boʻlishingiz mumkin. Obuna boʻlgach, @iqtisodiyot_77 telegram sahifamizga toʻlov haqidagi ma’lumotni skrinshot yoki foto shaklida joʻnatishingizni soʻraymiz. Shu asosda har oygi jurnal yangi sonini manzilingizga joʻnatamiz. Mazkur jurnalda maqolalar chop etish uchun quyidagi havolalarga maqola, reklama, hikoya va boshqa ijodiy materiallar yuborishingiz mumkin. Materiallar va reklamalar pullik asosda chop etiladi. El.Pochta: [email protected] Bot: @iqtisodiyot_77 Tel.: 93 718 40 07 ““Yashil” iqtisodiyot va taraqqiyot” jurnali 03.11.2022-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Adminstratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan №566955 reyestr raqami tartibi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazilgan. Litsenziya raqami: №046523. PNFL: 30407832680027