ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
617
O‘ZBEK OILASIDA MA’NAVIY-AXLOQIY TARBIYA MAS’ULIYATI VA QADR-
QIYMATI
Najimidino a Dilnoza Gulomjono na
“Tilla a gumani a anla ” ka ed asi assis en i,
Andijon da la exnika ins i u e
Anno a siya: Ushbu maqolada o‘zbek oilasida ma’na iy-axloqiy a biya ja ayonining mazmuni a
uning yosh a lodni ba kamol shaxs si a ida shakllan i ishdagi o‘ ni ahlil qilinadi. Oilaning a biya iy
muhi ini belgilo chi omilla , o a-onaning mas’uliya i hamda globallashu sha oi ida milliy a
umuminsoniy qad iya la ning uyg‘unligi yo i iladi. Tadqiqo na ijala i oila ins i u ining ma’na iy
ba kamollikni mus ahkamlashdagi ahamiya ini ko‘ sa adi.
Kali so‘zla : oila, ma’na iy a biya, axloqiy qad iya la , o a-ona mas’uliya i, milliy qad iya la , yosh
a lod.
RESPONSIBILITY AND VALUE OF MORAL-SPIRITUAL EDUCATION IN THE UZBEK
FAMILY
Najimidino a Dilnoza Gulomjono na
Assis an o he Depa men o Languages and Humani ies,
Andijan S a e Technical Ins i u e
Abs ac : This a icle analyzes he essence o mo al and spi i ual educa ion in Uzbek amilies and i s
ole in shaping he younge gene a ion in o well- ounded indi iduals. I highligh s he educa ional
in luence o he amily en i onmen , pa en al esponsibili y, and he balance be ween na ional and
uni e sal alues in he con ex o globaliza ion. The indings emphasize he impo ance o he amily
ins i u ion in s eng hening mo al de elopmen .
Keywo ds: amily, mo al educa ion, e hical alues, pa en al esponsibili y, na ional alues, you h.
ОТВЕТСТВЕННОСТЬ И ЦЕННОСТЬ ДУХОВНО-НРАВСТВЕННОГО ВОСПИТАНИЯ
В УЗБЕКСКОЙ СЕМЬЕ
Наджимидинова Дилноза Гуломжоновна
Ассистент кафедры “Языков и гуманитарных наук“,
Андижанский государственный технический институт
Аннотация: В статье рассматривается сущность духовно-нравственного воспитания в
узбекской семье и его роль в формировании гармонично развитой личности молодого
поколения. Раскрыто влияние семейной среды, ответственность родителей, а также
необходимость гармонии национальных и общечеловеческих ценностей в условиях
глобализации. Результаты исследования подтверждают значимость семьи в укреплении
духовно-нравственного развития.
Ключевые слова: семья, духовное воспитание, нравственные ценности, ответственность
родителей, национальные ценности, молодёжь.
Oila — jamiya ning eng kichik bo‘g‘ini bo‘lib, unda shaxsning ma’na iy a axloqiy azila la i
shakllanadi. Insonning das labki dunyoqa ashi, qad iya la i a hulqiy me’yo la i aynan oilada paydo
bo‘ladi. Bugungi globallashu ja ayonida oilaning ma’na iy-axloqiy a biyadagi o‘ ni yanada oshib,
unga qo‘yilayo gan ij imoiy alabla ham o ib bo moqda [1]. Shu bois, yosh a lodni milliy
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
618
qad iya la asosida a biyalash, ula ni ma’na iy ba kamollikka ye aklash oilaning us u o
azi ala idan bi i hisoblanadi.
O a-onala a zand a biyasida be osi a mas’ul bo‘lib, ula ning xulqi, kundalik oda la i a oila
ichidagi muloqo madaniya i bolaga kuchli a’si ko‘ sa adi. Hu ma , halollik, a anpa a lik, sab -
oqa kabi azila la ko‘pincha o a-onaning shaxsiy namunasi o qali bolaga singadi [3]. Ayniqsa,
oila iy muhi ning meh ga boy, iliq a ishonchli bo‘lishi a zandda ij imoiy mas’uliya ni
shakllan i u chi psixologik omil si a ida ka a ahamiya ga ega.
Shu bilan bi ga, da la da ajasida qabul qilingan qa o la oilaning a biya iy unksiyasini
mus ahkamlashga xizma qiladi. Masalan, yoshla ni ha omonlama ba kamol qilib a biyalashga doi
no ma i -huquqiy hujja la oila a a’lim izimining o‘za o hamko ligini kuchay i ish azi asini
belgilab be adi [1]. Bu hujja la oilada ma’na iy a biyani i ojlan i ishning amaliy yo‘nalishla ini
ko‘ sa ib, o a-onala ga me odik ko‘mak be adi.
O‘zbek oilasida ma’na iy-axloqiy a biya ja ayonida milliy qad iya la bilan bi qa o da
umuminsoniy amoyilla ni uyg‘unlash i ish muhim. Fa zandni mus aqil ik laydigan, boshqala ga
hu ma bilan yondashadigan shaxs si a ida oyaga ye kazish — a biyaning asosiy maqsadla idan
bi idi . Mazku ja ayonda oilaning o‘ziga xos an’anala i, u -oda la i, ma osim madaniya i ham o‘ a
ka a a biya iy kuchga ega [4].
Bundan ashqa i, zamona iy exnologiyala ning jadal i ojlanishi, axbo o oqimining kuchayishi
yoshla ning ma’na iy olamiga u licha a’si ko‘ sa moqda. Shuning uchun o a-onala a zandni
axbo o madaniya iga o‘ ga ish, za a li a’si la dan himoya qilish, ayni aq da dunyoqa ashini
kengay i ish kabi azi ala ni baja ishi lozim [6]. Bu ja ayonda milliy qad iya la ga sodiqlik bilan
bi ga, umuminsoniy axloqiy no mala ni anglash a anqidiy ik lashni i ojlan i ish muhim
hisoblanadi.
Oila iy a biyaning sama ado ligi ko‘p jiha dan oila a’zola ining o‘za o muloqo i a hamjiha ligiga
bog‘liq. O a-onaning a zand bilan olib bo adigan suhba la i, bi galikdagi aoliya i, kundalik
hayo dagi odob-axloq amaliyo la i a biyaning eng a’si chan osi ala idan bi idi [3]. Ta’lim
muassasala i, mahalla a jamoa chilik o ganla i bilan hamko lik esa a biya ja ayonining
uzluksizligini a’minlaydi.
Oila a biyasining mazmuni na aqa axloqiy me’yo la ni o‘ ga ish, balki a zandning shaxs si a ida
kamol opishiga ko‘maklashishdi [5]. Mas’uliya , mus aqil ik lash, odob, muloqo madaniya i kabi
azila la oilada shakllanadi a bu azila la a zandning bu un hayo i da omida asosiy yo‘l-yo‘ iq
azi asini baja adi.
O‘zbek oilasida ma’na iy-axloqiy a biyaning mas’uliya i a qad i qiyma i jamiya ning ba qa o
a aqqiyo i a yosh a lodning ba kamol bo‘lib oyaga ye ishida hal qilu chi omilla dandi . O a-
onala ning shaxsiy namunasi, oila iy muhi ning ijobiy bo‘lishi, da la ning oilaga oid siyosa i a
jamoa chilik qo‘llo i bi galikda a biya iy ja ayonning sama ado ligini a’minlaydi. Milliy a
umuminsoniy qad iya la ning uyg‘unlash i ilgan holda singdi ilishi esa yoshla ni ma’na iy ye uk a
mas’uliya li shaxs si a ida a biyalashga mus ahkam zamin ya a adi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. PQ 3907-son qa o . “Yoshla ni ma’na iy-axloqiy a jismoniy ba kamol e ib a biyalash
izimini yangi bosqichga ko‘ a ish…”. Toshken , 2018.
2. O‘zbekis on Respublikasi Kons i u siyasi. Toshken : Adliya azi ligi, 2023.
3. Rohma o A. Oilada ma’na iy-axloqiy a biya a yoshla . Toshken : Ta biya xaba la i, 2022.
ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261,SJIF 2022-
2.889, 2024-6.875 Resea chBib IF: 9.948 / 2024
VOLUME-5, ISSUE-11
619
4. Saido a L. Oila iy a biya muhi ida milliy a umuminsoniy qad iya la . Toshken : Ta’lim
nash iyo i, 2021.
5. Husniddino J. Ma’na iy-axloqiy a biya me odikasi. Toshken : Fan a madaniya nash iyo i,
2020.
6. PQ 1059-son qa o . “O‘zbekis onda uzluksiz ma’na iy a biya konsepsiyasi…”. Toshken ,
2019.
7. Ka imo S. Ma’na iya a axloqiy a biya amoyilla i. Toshken : Ilmiy nash , 2020.
