scieee Science in your language
[en] (orig)

क्रांतीसुर्य बिरसा मुंडा यांचे भारतीय स्वातंत्र्य लढ्यातील अविस्मरनिय आदिवासी नेतृत्व

Author: प्रताप उत्तम मोरे; प्रा. डॉ. ह. उ. उईके
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17656348
Source: https://zenodo.org/records/17656348/files/S064007.pdf
36
In e na ional Jou nal o Ad ance and Applied Resea ch
www.ijaa .co.in
ISSN – 2347-7075
Impac Fac o – 8.141
Pee Re iewed
Bi-Mon hly
Vol. 6 No. 40
Sep embe - Oc obe - 2025
 
1, ....2
1
, .., ,
., 
2
,
, , , .
Co esponding Au ho –

DOI - 10.5281/zenodo.17656348
 :
    
     
    
   .
‘   ,   
’(      
 )    
     . 
    ‘’ 
 .
15  1875   
      
       
      . 
     
  . 2021    15
      ‘
 ’ (  ) 
  .   
      
25       
      
.    , 
    
      
       
.
  :
1.     
   .
2.     
  .
3.      
    .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
, ....
37
  :
   :
  
      
.      
       .
   
    .
   
   ,  , 
,      .
      
.       
  .    
  .  , 
,  ,     
  .   
   .  
    
   .   
.      
.         
      .  
     
 .   
   . 
  .   
  .    
.      
.
   :
     
      
     .
      .
    . 
     
 .   ,    . 
     
  .    
  .    .  
  ‘’   .
       
   .   
       
.     .  
       
.
     
      
    
     
     .
    
  .    
    ,
     
  ‘ ’   .
  , ,
,      
     
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
, ....
38
 .     
     .  
    . ,
, -   
       
   .  
      
.      
     
     -
 ‘30  1885’   ‘ ’
   .   30 
 ‘ ’    .
      
 .   ‘ ’ 
.
    :
1897  1900    
     . 
    .  1897 ,
   400  -
       .
1898      
      
 .       
     . 
1900       
      . 
      
.      
.   :   3
  1900    .   
     
.    
     .
     
 .       
 .
  ‚   ,
  ‛    
     .
     
 .  , , ,
      
    -   .
  :
 1869     
 .    
 .     . 
   1890  
 ‘’    .  
   ‘’  .
      .  1895
     .
,       
    .  
      .
      . 
     
.      
    .
‚    
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
, ....
39
     
     
    ,
        
!   ‚
    . 
    .  
   .    
     
 .    
     
. 9  1895    
     
   2    50 
  .
30  1897   

    
       
   ‘’  
 .      
     ,  
  .   
    .   
      .   1898
      
     1899 
     
.      
.
    
     
. , , , , ,
     
.       
    . 
1900    
  .   
    .  
    
       .
  2000    
.       . 
 200     . 
    
 .   ‘  ’ 
 .    
80   :  
 .     25   

     
 .     
,    
       
.
     
  ‘’    
 .     
     .
      
 .    
     .
    () 
     .  
      
   
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
, ....
40
     .
  :   
   .  
    ‘
’ 1908 ‘()’    
  .   
     
   
 .
 :
1.     
   
      
 .
2.    
    
    
  .
3.    
   
    
   .
4.     
    
  .
 :
1.   ,  ’  
  -2011
2. Chand a Bipin and o he s, ‘India’s
s uggle o Independence’ : 1857-
1947
3.  , ‘ 
’  ,  - 2011
4.  , ‘  
’,  ,  - 2013.
5. .  , ‘
 ’  , 
- 2003.
6.   , ‘   
’  ,  .
7.  , ‘   
’,  -2018.
8. h p://ma a hi ish kosh.o g.