scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

भारतीय आदिवासी समुदाय: भूतकाळ, वर्तमान व भविष्य

अशोक भीमराव वाघमोडे; प्रा. डॉ. भिल्लारे व्ही. बी.

Abstract

भारतीय समाजाची सांस्कृतिक व ऐतिहासिक संरचना विविधतेने परिपूर्ण आहे. या विविधतेतील महत्त्वाचा घटक म्हणजे आदिवासी समुदाय. भारतीय आदिवासी हे प्राचीन काळापासून जंगल, डोंगर व निसर्गाच्या सानिध्यात राहून स्वतःची वेगळी सामाजिक, आर्थिक व सांस्कृतिक ओळख जपत आले आहेत. परंतु, बदलत्या सामाजिक-आर्थिक परिस्थितीमध्ये त्यांचे पारंपारिक जीवनमान, सांस्कृतिक परंपरा, शिक्षण व आरोग्य या क्षेत्रात मोठे परिवर्तन दिसून येते. प्रस्तुत संशोधनात आदिवासींच्या भूतकाळातील स्थिती, वर्तमानातील आव्हाने‌‌ व‌ भविष्याची संधी यांच्या दृष्टिकोनातून अभ्यास केला आहे.

Full text

170 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025   : ,      1, . .  . .2 1   (.)   ,    , . 2     ,   , , ... Corresponding Author –    DOI - 10.5281/zenodo.17657017  :         .       .      ,        ,       . ,  -    ,  ,         .     ,           .  :  , , , .  :    , ,     .          .     -,       .      .           . ,             ‘’    .       (Schedule Tribes)   .           .      .  . , ,          .     ,        .     : Tribes          .              . IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   , . .  . . 171     ,   ‘Aboriginal’   . ‘Aboriginal’   ‘ ’  .  : )  :  ,‛          ‛. )    :  ,‛                   ‛.    : )   () ‚  ‛:               .                 .    ,           .            . ) .   ..  () ‚ ‛:        ,          .   ,  , -, , ,  ,         .                  .            .    : )         . )     ,      . )        .   :          .         ,  , ,       . IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   , . .  . . 172   : :          .         .         .    ‘  ’   ‘’   .     . , ,          . , ,              .   ,        .  -        .        . , , , , ,      .      ,   .         .         . ,            ‘’, ‘’   ‘’     .           .    , , ,         .         .      , ,     ,   ,        ,         .   : : )   :   ‘ ’  .        .       . , , ,         . )   :        .       .           .  ,         . )   :       ,         .       ,      . )    :        . ,   IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   , . .  . . 173     .          . )   :       .   ‘ ’          .        .    : : ‘’           .  ,  ,‛       ‛.  ,               . )   :       .       .  ,                   . )   :        ,      .        ,   , -              . )  :       .   ,   , , -           .             . )   :          .   , ,            . )   :         .               .              :         .         ,        .   ,          IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075   , . .  . . 174   . ,                .   : )  , (),’  ’,   , .  .  )  ., (),’    ’,   , .  .  )  , (),’     ’,   , .  . )  , (),’  ’,  , .  . ) .    .. , (),’ ’,  , .  .