scieee Science in your language
[en] (orig)

भारतीय कला, नाट्य, संगीत व सांस्कृतिक क्षेत्रातील आदिवासी समाजाचे योगदान एक अभ्यास

Author: प्रा. वळेकर गहिनीनाथ नारायण
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17657039
Source: https://zenodo.org/records/17657039/files/S064034.pdf
175
In e na ional Jou nal o Ad ance and Applied Resea ch
www.ijaa .co.in
ISSN – 2347-7075
Impac Fac o – 8.141
Pee Re iewed
Bi-Mon hly
Vol. 6 No. 40
Sep embe - Oc obe - 2025
 , ,         
.   
,  ,
 ,  ,  
Co esponding Au ho –
.   
DOI - 10.5281/zenodo.17657039
:
  
(Adi asi/T ibal Communi ies)   
    . 
      
  , ,  
    . 
    
 .    
 .    
       
 .   
  , , ,  
    .  
      ,
    . 
   
    .
     
    .
 (Hypo heses):
1.  , ,   
   
   .
2.  ,    
     
   .
3.      
    
    
  .
4. ,  
  -
    .
5.     
     
     .
 (Objec i es):
1.  , ,   
   
    .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
.   
176
2. , , , ,  
  ,   
  .
3.     
 -  
 .
4.  ,   
    ,
     .
5.   ,
   
    .
6.     , 
   
.
 :
  (Na u e o Resea ch) : 
    (His o ical &
Desc ip i e Resea ch)  . ,
, ,     
       
 .
  (Scope o Resea ch):
 :  
 .  : 
   –  (), 
/),  (/), 
(//..),  () .
  : , , ,  
   .
  (Sou ces o Da a):
)   (P ima y Sou ces):
1.  ,  , 
  (In e iew Me hod).
2.  ,  ,  ,
     (Field
Obse a ion).
3.       
(Pa icipan Obse a ion).
)   (Seconda y Sou ces):
1. , ,  , .
2.     
(Minis y o T ibal A ai s Repo s).
3.  ,  , 
.
4.     .
  (Resea ch Tools):
  (Obse a ion Me hod),
  - ,
   (Con en Analysis,
Quali a i e Analysis).
   (Da a Collec ion
Me hod):
   
.      
 . , ,  ,  
 .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
.   
177
  (Da a Analysis):
   
(Quali a i e Analysis)   
.     
Compa a i e S udy).   
  .
 (Limi a ions):
   
    . 
    . 
     
.
  :
1.    (Wall Pain ings &
Mu als):
   -
   .  ,
,    .  
(  )   
  - , , 
  . UNESCO   
   .  
(, )   
 .  , -  
  .  
 -  
   . 
 (  ) 
     ,
    .  
(Gond A )  -, , 
   .
2.   :
    (Dok a
A )     
  .  ,
, ,    
    .
      
    ‘- ’
 .  ,  ,
       
   . , ,
     
   .
    :
1.  :
, , , ,  
-    .
      
    . 
     .
      
   .   
      ,
      .
  , 
     
   .  
     
.  -     
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
.   
178
        
   .
  ,    
 .    
    
  .   , 
 . ,    
   .
2. :
  (, , 
)  -   
,      
.  ,  ,   
    .   
     
 , , , 
    
    . 
  ,   
.      
.       
 .  -  
        
   . , 
    . 
 () – -    
  .   – , , 
    
 .  
(Dhemsa/Dhimsa)   
-,  , -
, , , , -
, , -    
   .   -
     
 ;      –
    - 
    .  
    ,  ,
  (/)   
  ,   
  .   /
  (  , 
, , )  
     . 
-/  , -
    -
     
     . 
    -  
  .
  
    
 . , , , , ,  
 . , ,  
     (, ,
). , ,  ,   
, , ,   
  .    
      
.
 
, ,  , ,
     
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075
.   
179
  .   , ,
     . 
     -
 .  -, ,
     
 .
:
 , ,   
     
 .      
      .
 ,    
    . 
        
.     
  .  ,  
    . 
,     
    . 
    
,      .
 (Re e ences):
1. Elwin, Ve ie . The T ibal A o
Middle India. Ox o d Uni e si y
P ess, 1951, P-25-26
2. Thaku , Gopal. Folk and T ibal
Dances o India. Publica ions
Di ision, Go . o India, 1986, P-46-
47
3. Deogaonka , Shashishekha . The
Gond and hei Cul u e. Concep
Publishing, 2007, P-101
4.  ,  , ,
, P- 
5. Minis y o T ibal A ai s, Go . o
India. T ibal Cul u al He i age
Repo s. New Delhi, 2018, P-205
6. , .   
 .   , ,
2015, P-68
7. , .    
.   , 2012, P-
59