“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
13
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
GEPATIT A VIRUSINING TARQALISHI
DJu aye a Muxabba E gasho na
Toshken Da la Tibbiyo Uni e si e i Te miz Filiali. Mik obiologiya, jamoa
saloma ligi, gigiyena a menejmen ka ed asi assis en i
Alma dano a Zulxumo Djalilo na
Toshken Da la Tibbiyo Uni e si e i Te miz Filiali. Mik obiologiya, jamoa
saloma ligi, gigiyena a menejmen ka ed asi assis en i
Ma zuning dolza bligi: Gepa i A i usi — jiga hujay ala ini za a lo chi o‘ ki
yuqumli kasallik bo‘lib, u ko‘pincha su a oziq-o qa o qali yuqadi. Bugungi
kunda gepa i A dunyo bo‘yicha eng keng a qalgan en e o i usli in eksiyala dan
bi i hisoblanadi. Aholining sani a iya-gigiyena madaniya i pas bo‘lgan
hududla da, ayniqsa bolala o asida kasallikning yuqo i da ajada uch ashi
kuza iladi. O‘zbekis on Respublikasida ham ushbu kasallikning ma sumiy o‘sish
da la i qayd e ilmoqda. Shu boisdan i usning a qalish yo‘lla i, epidemiologik
omilla i a oldini olish cho ala i haqida ilmiy adqiqo la olib bo ish dolza b
hisoblanadi.
Tadqiqo maqsadi: Tadqiqo ning asosiy maqsadi — gepa i A i usining a qalish
manbala i, yuqish mexanizmla i a ij imoiy-gigiyenik omilla ni aniqlash hamda
kasallikning oldini olish bo‘yicha a siyala ishlab chiqishdi .
Ma e ial a usulla : Tadqiqo da omida 2023–2024 yilla o alig‘ida espublikaning
u li iloya la ida qayd e ilgan gepa i A hola la i ahlil qilindi. Epidemiologik
usulda aholi o asidagi kasallanish ko‘ sa kichla i, su namunala ining
mik obiologik ahlilla i a sani a iya hola la i o‘ ganildi. Ma’lumo la s a is ik
qay a ishlanib, yosh, jins, ma sumiylik a yashash sha oi la iga ko‘ a ahlil qilindi.
Na ijala a muhokamala : Olingan ma’lumo la ga ko‘ a, gepa i A bilan
kasallanish asosan 5–15 yoshli bolala o asida yuqo i bo‘lgan. In eksiya ko‘pchilik
holla da su o qali yuqadi, ammo oziq-o qa a maishiy aloqa yo‘lla i ham
aniqlangan. Yoz a kuz aslla ida kasallanish da ajasi sezila li oshgani kuza ildi.
Su ha zala i a quduq su la ida i usli i loslanish belgila i qayd e ilgan holla da,
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
14
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
sani a iya nazo a ining sus ligi kasallik a qalishiga sabab bo‘lgan. Shuningdek,
immuni e da ajasi pas bo‘lgan aholida kasallik og‘i kechishi aniqlangan.
Xulosa: O‘ kazilgan adqiqo la shuni ko‘ sa diki, gepa i A i usining a qalishi
asosan su a oziq-o qa o qali, shuningdek, gigiyena qoidala iga amal qilmaslik
bilan chamba chas bog‘liqdi . Kasallikning yuqo i da ajada uch ashi bolala a
sani a iya hola i pas hududla da kuza iladi. Ma sumiy ahlilla yoz a kuz
oyla ida in eksiya ko‘ sa kichla i keskin oshishini ko‘ sa di, bu esa i usning
ashqi muhi da ba qa o saqlanishi bilan izohlanadi.
Oldini olish cho ala ining sama ado ligi aholining gigiyenik madaniya i, ichimlik
su i si a ini nazo a qilish, shuningdek, p o ilak ik emlash das u la ini keng jo iy
e ish bilan bog‘liq. Shu sababli, gepa i A i usiga qa shi ku ashda sog‘liqni
saqlash izimining mun azam epidemiologik nazo a i, sani a iya-ma’ i iy ishla a
emlash adbi la ini kuchay i ish eng muhim omil hisoblanadi.
