“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
19
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
BOLALARDA SURUNKALI YIRINGLI O’RTA OTITNI MUKOZIT
BILAN KECHISHINI DAVOLASH USULLARINI O’RGANISH.
Temi o Da on Fu qa o ich
Bolala milliy ibbiyo ma kazi, O’zbekis on, Toshken sh, Pa ken ko’chasi
294, Tel: +998953410003 e-mail: in o@bm m.uz
Dolza bligi: LOR a’zola i pa ologiyasi a kibida quloq kasallikla i 31,5 oizni,
su unkali yi ingli o‘ a o i (SYO‘O) esa quloq a so‘ g‘ichsimon o‘siqning ba cha
kasallikla i o asida 27,2 oizni ashkil e adi. Dunyoda SYO‘O bilan kasallanish ha
1000 aholiga 4,76 hola ni (1,7 dan 9,4 gacha) ashkil qiladi (yoki yiliga 31 million
hola ), ula ning 22,6 oizi 5 yoshgacha bo‘lgan bolala di . 12 yoshgacha bo‘lgan
bolala da SYO‘O bilan kasallanish haqida aniq oq ma’lumo la Saudiya A abis oni
olimla ining adqiqo ida kel i ilgan. Unda 9540 na a bola ekshi ilganda, 116
(1,2%) hola da xoles ea omasiz SYO‘O aniqlangan.
Tadqiqo ning maqsadi: Bolala da kechu chi su unkali yi ingli o’ a o i ning
mukozi bilan kechishini o’ ganish a da olash usulla ini akomillash i ish.
Usul a uslubla : SYO‘O ning eng ko‘p uch aydigan klinik shakli, ayniqsa
bolalik da ida, o‘ a quloq shilliq qa a ining sus kechu chi ka a al yallig‘lanishi,
ya’ni mukozi di . Mukozi - nog‘o a bo‘shlig‘i shilliq qa a ining su unkali ka a al
yallig‘lanishi bo‘lib, nog‘o a bo‘shlig‘idagi hilpillo chi epi eliy aolligi
pasayganda sek e o elemen la , kapillya la o‘ i a e men a i aollikning
sezila li da ajada oshishi bilan a si lanadi. Ko‘pgina adqiqo chila SYO‘Oning
uzoq mudda li kechishida shilliq qa a ning ka a al yallig‘lanishi ib ozlanish
sohala i a impanoskle oz bilan bi ga kelishini kuza ganla . Bu su unkali
yallig‘lanish i ojlanishi a uning oqiba la idan dalola be adi. Shilliq qa a dagi
o‘zga ishla ning xususiya iga ko‘ a, nog‘o a bo‘shlig‘i mukozi ining 3 bosqichi
aj a iladi: sek e o , gipe plas ik a a o ik. Mukozi da shilliq pa dadagi
o‘zga ishla dan ashqa i, eshi u suyakchala i zanji i ham yemi ilishi mumkin.
Bunda suyak so‘ ilishi lizosomal gid oli ik e men la aj alib chiqishi na ijasida pH
ning mahalliy o‘zga ishi a kasallik qo‘ziganidan keyin boshlanadigan degene a i
ja ayonla u ayli kuza iladi.
Mukozi e iologiyasi o‘g‘ isida hozi gacha yagona ik ma jud emas. Ko‘pchilik
mu axassisla o‘ a quloq mukozi i e iopa ogenezining asosiy omili si a ida
espi a o - i usli in eksiyaning ez- ez ak o lanishi a eshi u nayi unksiyasining
doimiy buzilishini ko‘ sa adi. Bu hola ayniqsa yosh bolala da ez- ez uch aydi.
Bugungi kunda ja ohlik SYO‘O bilan og‘ igan ba cha bemo la ni da olashning
asosiy usuli hisoblanadi a nog‘o a bo‘shlig‘i shilliq qa a i mukozi i bilan og‘ igan
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
20
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
bemo la ham bundan mus asno emas. Konse a i da olash aqa SYO‘Oning
aso a lanmagan zo‘ ayishida a impanoplas ikaning mo ologik a unksional
na ijasini yaxshilash uchun ja ohlik a alashu iga ayyo ga lik bosqichi si a ida
qo‘llaniladi. Ushbu oi adagi bemo la ni da olash imkoniya la i juda cheklangan
bo‘lib, ko‘pincha mahalliy mik obla ga qa shi a yallig‘lanishga qa shi do i
osi ala idan oydalanishga o‘g‘ i keladi. SYO‘O xu ujla i sonini kamay i ish
maqsadida espi a o kasallikla ni oldini olish, komo bid pa ologiyani sama ali
da olash a ashqi salbiy omilla a’si ini kamay i ish muhim ahamiya ga ega.
Na ijala : Mukozi bilan og‘ igan bemo la da impanoplas ika kasallikning
zo‘ ayishini da olash a oldini olishning asosiy usuli hisoblanadi. Ope a siya
qilingan bemo la ning aksa iya ida shilliq qa a ning ope a siyadan keyin no mal
ishlaydigan epi eliyga aylanishi mukozi da impanoplas ika sama ado ligini
asdiqlaydi.
Bi oq, so‘nggi yilla da mi ingo- a impanoplas ika sohasida ma’lum yu uqla ga
e ishilgan bo‘lsa-da, aqa ay im ishla bolala da SYO‘O a o‘ a quloq mukozi ini
ja ohlik yo‘li bilan da olashga bag‘ishlangan. Shu sababli biz ushbu oi adagi
bemo la ni da olash bo‘yicha o‘z aj ibamizni aqdim e ishga qa o qildik.
Hulosala : Pedia iya amaliyo ida SYO‘Oning eng keng a qalgan shakli mukozi
hisoblanadi. Bu hola ambula o iya-poliklinika shi oko la idan ushbu oi adagi
bemo la ni o‘z aq ida aniqlash a o‘g‘ i ashxis qo‘yish uchun hushyo likni alab
e adi. E iologiyasi a pa ogenezi ye a licha o‘ ganilmaganligi sababli, konse a i
da olash aqa SYO‘Oning aso a siz kuchayish da ida asosli bo‘ladi. Nog‘o a
bo‘shlig‘i shilliq qa a i mukozi ini da olashning eng sama ali usuli o‘z aq ida
mi ingoplas ika a impanoplas ika o‘ kazishdan ibo a . Bizning ik imizcha,
ope a siyadan keyingi das labki da da mahalliy yallig‘lanishga qa shi do i
osi ala ini (deksame azon) qo‘llash muhim ahamiya ga ega. Bi oq, da olashning
ushbu a kibiy qismining sama ado ligi a xa sizligini yanada chuqu oq
o‘ ganish za u .
