ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
655
MASOFAVIY TA’LIMDA MUTAXASSISLIK FANI AMALIY MASHG’ULOTLARINI
TALABLAR ASOSIDA LOYIHALASHTIRISH
Yusupo a Dila uz Muhammad qizi
ISFT ins i u i Sama qand iliali
Pedagogika yo‘nalishi, 1-bosqich magis an i.
h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17683654
Anno a siya. Ushbu maqolada maso a iy a’lim sha oi ida mu axassislik anla i bo‘yicha
amaliy mashg‘ulo la ni loyihalash i ishning naza iy-me odik asosla i, exnologik yondashu la i
a didak ik alabla i chuqu ahlil qilinadi. Raqamli a’lim pla o mala i imkoniya la i,
o‘qi ishning in e ak i usulla i, kon en anlash a uzish p insipla i, baholash mezonla i hamda
amaliy mashg‘ulo la ni sama ali ashkil e ish bo‘yicha ilmiy yondashu la yo i ilgan.
Shuningdek, loyihalash ja ayonida uch aydigan muammola , exnologik xa ola a
ula ning ba a a e ish mexanizmla i, mu axassislikka oid eal case-s udy ahlilla i kel i iladi.
Maqola yakunida maso a iy amaliy mashg‘ulo la ning is iqbolla i a a’lim si a iga
a’si i bo‘yicha xulosala be ilgan.
Kali so’zla : maso a iy a’lim, amaliy mashg‘ulo , pedagogik loyihalash, a’lim
exnologiyala i, LMS, in e ak i lik, baholash izimi, kon en ya a ish, pedagogik s anda la ,
aqamli pla o mala , case-s udy, i ual labo a o iya.
KIRISH. Bugungi globallashu , aqamlash i ish a inno a sion exnologiyala da ida
a’lim ja ayoni obo a yangi shakl a mazmun kasb e moqda. Ayniqsa, maso a iy a’limning ez
su ’a la da i ojlanishi pedagogik ja ayonni boshqa ish, loyihalash, moni o ing qilish a
baholashning amoman yangi mexanizmla ini alab qilmoqda. Mu axassislik anla ining amaliy
mashg‘ulo la ini maso a iy o ma ga moslash i ish esa zamona iy pedagogikaning eng
mu akkab a dolza b yo‘nalishla idan bi i hisoblanadi. Chunki amaliy opshi iqla aqa naza iy
ayyo ga lik emas, balki alabaning mus aqil aoliya i, ko‘nikma hosil qilishi, ijodiy yondashu i
a eal kasbiy kompe ensiyala ini shakllan i ishga qa a ilgan.
Mu axassislik anla i doi asida amaliy mashg'ulo la naza iy bilimla ni kasbiy
ko'nikmala ga aylan i ish, alabala ning anqidiy a ijodiy ik lashini i ojlan i ish hamda kasbiy
kompe ensiyala ini shakllan i ish uchun hal qilu chi ahamiya ga ega. An'ana iy sin sha oi ida
amalga oshi iladigan amaliyo a labo a o iya ishla i maso a iy o ma ga o' kazilganda, ula ni
loyihalash i ish a amalga oshi ish me odikasi ubdan qay a ko' ib chiqishni alab qiladi. Amaliy
mashg'ulo la ni loyihalash i ishdagi asosiy maqsad — alabala ning aolligi, mus aqil ishi a
be ilgan opshi iqla o qali didak ik maqsadla ga e ishishni a'minlashdi .
Muammoning dolza bligi shundaki, amaliy mashg'ulo la ni maso adan u ib o' kazishda
alabala ning aolligini oshi ish uchun in e aol me odla ni (Keys-s adi, aqliy hujum,
simulya siyala ) o'g' i anlash a ula ni aqamli muhi ga moslash i ish za u a i ma jud. Amaliy
opshi iqla ning mu akkablik da ajasi a a'lim na ijala i bilan uz iyligini a'minlagan holda,
ula ni maso a iy baholash izimini (au en ik baholash, Po olio, o'za o baholash)
loyihalash i ish me odikasi aniq emas. Vi ual labo a o iyala a simulya siya osi ala idan
sama ali oydalanish, shuningdek, ke akli o'qu a exnik esu sla ni ejalash i ish alohida
me odik yondashu ni alab qiladi.
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
656
Ushbu ilmiy maqolaning maqsadi — maso a iy a'lim sha oi ida mu axassislik ani
amaliy mashg'ulo la ini a'lim na ijala i a zamona iy me odik alabla asosida sama ali
loyihalash i ishning naza iy a amaliy asosla ini ishlab chiqishdan ibo a .
Maso a iy o‘qu muhi i o‘ziga xos didak ik alabla , exnik s anda la , in e ak i
esu sla a o‘qi u chi- alaba o‘za o hamko ligining yangicha mexanizmla ini aqozo e adi.
Amaliy mashg‘ulo la ni mazmunli, izimli a alabla ga mu o iq loyihalash i ishning
mu a aqiya i aynan pedagogning exnologik, me odik a aqamli kompe en ligiga be osi a
bog‘liqdi . Shu sababli maso a iy amaliy mashg‘ulo la ni ashkil e ishda alabala ning aol
ish i okini a’minlash, opshi iqla ning qiyinlik da ajasini o‘g‘ i belgilash, LMS
pla o mala idan sama ali oydalanish, i ual labo a o iyala a simulya o la yo damida amaliy
ko‘nikmala ni shakllan i ish, mul imedia esu sla i asosida a’lim be ish kabi mu akkab
ja ayonla pux a loyihalash i ilishi alab e iladi. Bundan ashqa i, a’lim s anda la i, o‘qu
das u la i a mu axassislik anla i mazmuniga qo‘yilgan da la alabla i ham maso a iy amaliy
mashg‘ulo la ning si a ini belgilashda muhim omildi .
O‘z na ba ida, baholash izimi ham zamona iy, sha o , mezonla ga asoslangan bo‘lishi
lozim. Masalan, ub ikala , ey ing baholash, es la , muammoli aziya la , loyiha iy ishla ,
e leksi ahlil kabi usulla maso a iy o ma da juda sama ali hisoblanadi. Shu nuq ai naza dan,
shuni inoba ga olib maso a iy a’limda mu axassislik anla i amaliy mashg‘ulo la ini alabla
asosida loyihalash i ishning didak ik, me odik a exnologik asosla ini ilmiy yondashu la bilan
keng ahlil qiladi.
I. Maso a iy a’limning dolza bligi a o‘ ni: Maso a iy a’lim inno a sion a’lim
izimining eng muhim bo‘g‘ini bo‘lib, alabala ning moslashu chan o‘qish imkoniya la ini
kengay i adi...
II. Talabla a s anda la : Da la a’lim s anda la i, mu axassislik anla iga qo‘yilgan
alabla , exnik a me odik me’yo la ...
ISSN:
2181-3906
2025
In e na ional scien i ic jou nal
«MODERN SCIENCE АND RESEARCH»
VOLUME 4 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ
657
III. Amaliy mashg‘ulo la ni loyihalash i ish amoyilla i: In e ak i lik, izimlilik,
in eg a i yondashu , mus aqil ishlash imkoniya ini ya a ish...
IV. Kon en ni anlash a uzish: O‘qu maqsadiga mos kon en ya a ish, mul imedia
osi ala dan oydalanish, amaliy opshi iqla ni o‘g‘ i ejalash...
V. Texnologiyala ni qo’llash: LMS pla o mala , ideo da sla , i ual labo a o iyala ,
simulya o la , onlayn es la ...
VI. Baholash izimi: Mezonli baholash, ub ikala , p og ess moni o ing, ey ing izimi...
VII. Amaliy aj ibala a misolla : Tu li mu axassislik anla i bo‘yicha eal loyiha
namunala , case-s udy...
Xulosa. Maso a iy a’lim sha oi ida mu axassislik anla i bo‘yicha amaliy
mashg‘ulo la ni alabla asosida pux a loyihalash i ish a’lim si a ini oshi ishning asosiy
omilla idan bi idi .
To‘g‘ i ashkil e ilgan maso a iy amaliy mashg‘ulo la alabala da kasbiy ko‘nikmala ,
anali ik a akku , mus aqil a’lim olish madaniya i a ijodiy yondashu ni i ojlan i adi. Raqamli
pla o mala a inno a sion exnologiyala esa o‘qu ja ayonini yanada moslashu chan, sama ali
a in e ak i qiladi. Shu sababli pedagogla exnologik sa odxonlik, aqamli kompe ensiya a
me odik ayyo ga likni uzluksiz i ojlan i ib bo ishi za u . Kelgusida maso a iy amaliy
mashg‘ulo la ning akomillash i ilishi a’lim sohasida inno a sion loyihala a yangi pedagogik
yondashu la ning keng jo iy e ilishiga xizma qiladi.
Foydalanilgan adabiyo la :
1. And ee A.A. Pedagogicheskoe p oek i o anie uslo iyax si o oy s edy. – Mosk a,
2021.
2. Pola E.S., Bukha kina M.Y. So emennie pedagogicheskie exnologii dis an sionnom
obuchenii. – Mosk a, 2020.
3. Moo e M., Ande son W. Handbook o Dis ance Educa ion. – New Yo k: Rou ledge,
2019.
4. Yuldashe J., Qodi o B. Raqamli a’lim exnologiyala i. – Toshken , 2022.
5. UNESCO. Digi al Lea ning S a egy and Global F amewo k. – 2020.
6. Siemens G. Connec i ism: A Lea ning Theo y o he Digi al Age. – In e na ional
Jou nal o Ins uc ional Technology, 2018.
7. E gashe ich, E. A., & Hayi mu od, B. (2023). Zamona iy a’lim ja ayonida maso a iy
a’lim izimla ining o ‘ ni. Jou nal o .
8. E gashe ich, E. A., & Su 'a , T. (2023). Maso a iy Ta’lim Texnologiyala i Va Ula ning
Ta’lim Ja ayonida Qo ‘Llanilishi. Jou nal o Inno a ion in Educa ion and Social
Resea ch, 1(4), 177-179.
