“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
103
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
MAKTAB JIHOZLARNING BOLALAR SALOMATLIK HOLATIGA
TAʼSIRI
Ib agimo Nu mama Xujamkulo ich, Xudoybe diye Ak am Tu diye ich
Toshken da la ibbiyo uni e si e i Te miz iliali Mik obiologiya, jamoa
saloma ligi, gigiyena a menejmen ka ed asi
Oʻzbekis on, Te miz shaha
Mak abla ida aʼlim olayo gan oʻqu chila o asida sogʻlom muhi ya a ish bilan
bi galikda jahon andozala i alabla iga ja ob be adigan ye uk a zandla ni
a biyalash, ba kamol a lodni kamol op i ish a shakllan i ish, ula ning saloma lik
hola ini himoyalash a mus axkamlash, go monik no mal a zda i ojlangan ye uk
mu axassisla ye ish i ib chiqa ish, bugungi kunda na aqa Bolala a oʻsmi la
gigiyenasi boʻlimi xodimla i, balki ba cha jamoa chilik oldida u gan asosiy
azi ala dan bi i hisoblanadi.
Sogʻlom a ba kamol ye uk insonni a biyalashda mak abning oʻziga xos u gan
oʻ ni bo . Tayanch mak abla ining asosiy azi ala idan bi i jismonan baqu a
no mal i ojlangan ba kamol a lodni a biyalab ye ish i ishdan ibo a di . Bu
yoʻnalishda oʻsu chi o ganizmning go monik i ojlanishida mak ab ichki muhi i
bilan bi galikda jihozla , da slikla a mebella ning ahamiya i ka adi .
Mak ab oʻqu chila i o asida sogʻlom, ba kamol a ye uk mu axassisla boʻlib
ye ishishining asosini oqilona uzilgan kun a ibi a mak ab jihozla i (mebella ,
yo i ilganlik, da slikla ) ka a axamiya ga egadi .
Tadqiqo maqsadi: Oʻqu chila saloma lik hola iga mak ab jihozla ini aʼsi ini
oʻ ganish a uni gigiyenik ahlil qilishdan ibo a .
Tadqiqo ma e ialla i a usulla i: 161-oʻ a umum aʼlim mak abining
sin xonala i a jihozla i, ibbiy koʻ ik na ijala ining maʼlumo la idan oydalanildi.
Ushbu ilmiy ish baja ilishida sani a iya-gigiyenik a s a is ik usulla dan
oydalanildi.
Na ijala muxokamasi. Mak ab jihozla ni gigiyenik baholash usulla i. Mak ab
oʻqu xonla ining oʻlchamla i SanM aQ 01-02-2000 “Gigiyenicheskiye
ebo aniya k uslo iyam obucheniya shkolniko obщeob azo a elnыx shkolax”
qonuniy hujja la i bilan solish i ildi a gigiyenik baholandi.
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
104
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
Mak abla dagi sin xonala ida a boshqa oʻqu xonala ida jixozla ning
joylash i ilish a ibi GOST 0159-2003 “GOST shkolnыx mebeli” asosida ahlili
qilinib baholanadi.
Ula ning asosiy oʻlchamla i pa ala ning oʻqu chila ga qa agan yuzasining
kengligi a sin xonala ning ye dan balandligi san ime li len a yo damida
aniqlanib baholanadi.
Mak ab jihozla ning unksional oʻlchamla i, yaʼni dis ani siya a di e ensiya esa
aniq belgilangan GOST 0159-2003 “GOST shkolnыx mebeli” boʻyicha baxolandi
a axlil qilindi.
Xonala ning xa osining almash i ilishi abbiy yoʻl ae a siya yo damida o ochka
a amugla yo damida olib bo iladi. Mexanik o u chi en ilya siya oshxona a
xoja xonala ga oʻ na ilgan bi oq ishlamaydi. Buning oqiba ida sin xonala da
changning miqdo i – 0,25 mg/m3 ni ashkil qildi.
Tabbiy yo i ilganlik xonala ga chap omomdan ushishiga qa masdan TYOK
qishda 0,5%, yozda – 1% (no mada – 1,5%), spo zali a mexna aʼlim
xonala ida esa 0,6-0,7%ni ashkil qildi.
Ba cha oʻqu xonala ida suʼniy chi oqla choʻgʻlanma chi oqla asosida yo i iladi
a gigiyenik alabla ga mos kelmaydi.
Yo i ilganlikning ye ishmo chilik da ajasi asosan chi oqla oʻ ni a sonining
ye ishmasligi asosida kelib chiqqanligini bildi adi.
Nazo a os iga olingan mak abning binosi a undagi xonala soni, ula ning
oʻlchamla i a belganlingan koʻ sa kichla idan kam ekanligi aniqlandi. Shuni
aʼkidlashimiz lozimki, nazo a os iga olingan mak abning ba cha koʻ sa kichla i
sani a iya meʼyo koʻ sa kichla iga mos kelmasligi aniqlandi. Mak abning ye
maydoni a binosining sani a iya meʼyo a qoidala i bilan solish i ma
a si nomasi shuni koʻ sa adiki, belgilangan koʻ sa kichla a ula ning mos
kelmasligi na ijasida quyidagi muammola hosil boʻlishi olib keldi. Bu esa oʻz
oʻ nida ye maydoning no oʻgʻ i aqsimlanish oqiba ida binoning qu ilish %
oshganligi, spo maydonining ye a li emasligi a undagi jihozla ning
ye ishmasligi, ichki a ashqi su amino ining ye ishmasligi, asosan issiq su ning
ye ishmasligi, sani a - exnik qu ilmala ning ish sha oi ida emasligi, sin la dagi
bolala soning o iqcha ekanligi eng asosiysi mak ab jihozla ining oʻqu chila ning
boʻyiga a saloma lik hola iga, yaʼni koʻ ish a eshi ish izimi o ganla i aoliya i
a ula ning da ajasi, shuningdek sin xonala da joylash i ilishining gigiyenik
alabla ga mos kelmasligi oqiba ida oʻqu chila o aisda jismoniy i ojlanishidan
o qada qolish a qoma idagi oʻzga ishla ning yuzaga kelish a xonala ning
mik oiqlim a yo i ilganlik da ajasini ye ishmasligi hola la iga olib kelganligi
aniqlandi.
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
105
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
Xulosa. Mak ab jixozla ini oʻqu chila ning boʻyiga mos a ishda anlash a
oydalanishni a siya e ish ke ak. Dis ani siya a di e ensiyaning oʻlchamla ini
da iy a ishda mak ab achi a oʻqi u chila omonidan nazo a qilish ke ak.
Kun da omida da iy a ishda e alabki badan a biya, chiniq i ish muolajala i,
jismoniy a biya a a siya e ilgan 18 a spo u la idan yoshi, jinsi a saloma lik
hola iga mos spo oʻga akla ida shugʻullanishi a siya e iladi.
