scieee Science in your language
[en] (orig)

"АРВТ ДАВРИДА ОИВ БЕМОРЛАРНИНГ КЛИНИК КЎРИНИШЛАРИ"

Author: Касимова Раъно Иброхимовна
Publisher: Zenodo
DOI: 10.5281/zenodo.17684419
Source: https://zenodo.org/records/17684419/files/114_116-117PDFsam_2-konferensiya.pdf
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
116
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
"АРВТ ДАВРИДА ОИВ БЕМОРЛАРНИНГ КЛИНИК
КЎРИНИШЛАРИ"
Касимова Раъно Иброхимовна, Кучкарова Наргиза Матякубовна,
Атаходжиева Хуршида Абдуллахатовна
Вирусология илмий тадқиқот институти, Тошкент, Ўзбекистон
ОИВ-инфекцияси беморларида антиретровирус терапия (АРТ) воситасига
вирус юкламини бостириш ва хаёт сифатини ошириш максадларига эришиш
билан бирга янги куйидаги муаммолар юзaga кyймокда: терапининг узук
муддатли токсик таъсири, ноинфекцион хамрох касалликларнинг кўпайиши
ва инфекциянинг сурункалошув шароитида стационарга ётқизиш
мезонларини оптималлаштириш зарурияти.
Tadqiqo maqsadi: 2024 йилда 10 ой давомида стационарга ётқизилган
беморларнинг клиник-эпидемиологик профили, шикоятлари, хамрох
касалликларини тахлил қилиш.
Материал ва усуллар: 2024 йилда 10 ой давомида Вирусология институти
клиникасининг бўлимнга ётқизилган 127 беморнинг нафаринг картаси
ретроспектив тахлил қилинди. Демографик кўрсаткичлар, ОИВ-
инфекциянинг клиник босқичлари, иммунологик ва вирусологик статус,
шикоятлар тузилиши, АРТга риоя қилиш ва хамрох касалликларнинг спектри
бахоланди.
Тадқиқот натижалари. Беморларнинг кўпчилиги еш (50,4%) ва ўрта (39,4%)
ешдагилардан иборат эди. Кўпчилиги (63%) ВИЧ-инфекциянинг IV клиник
босқичида бўлса, 81,4% ремиссия босқичида эди. Беморларнинг 79,5% да
аниқланмайдиган вирус юклaми (<500 нусха/мл) қайд этилди, бу АРТга
умумий юкори риoя қилишни кўрсатади. СД4+ лимфоцитлар миқдори
беморларнинг 39,3% да ≥500 х/мкл бўлган, аммо 16,5% чуқур
иммунотанқислик холати (<200 х/мкл) қайд этилган. Беморларнинг
шикоятлари носпецифик астеник шикоятлар: холсизоик (99,2%),
иштаханинг пасайиши (96%), бош оғриши (86,6%). Ўнг қовурга остидаги
оғриқ (37%) ва бўғимлардаги оғриқ (45,6%) тўғрисидаги шикоятлар АРТнинг
узоқ муддатли қабул қилиниши билан боғлиқ бўлган ва гепато- ва
остеотоксикликни кўрсатади. Беморларнинг 66,9% да хамрох касалликлар
аниқланди. Энг кўп учрагани жигар патологияси (цирроз - 20%, стеатоз -
17,6%) ва асаб тизими патологиялари (23,5%), ундан кейин юрак қон томир
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
117
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
касалликлари (18,8%) эди. Оппортунистик инфекциялар (сил, ЦМВ) кам
холларда (2,4%) аниқланган. Беморларнинг 70,8% АРТнинг дастлабки
схемасида эди. Беморларнинг 29,4% 10 йилдан ортиқ АРВТда, бу эса дорини
ножуя таъсирини эътиборга олинишини талаб қилади.
Хулоса: ОИВ-инфекцияси билан стационарга ётқизилган беморнинг
профили - бостирилган вирус юклaмига эга бўлган, лекин ифодаланган
астеник синдроми ва жигар ва асаб тизимларида хамрох касалликлари
мавжуд еш ва ўрта ешдаги шахсдир. Даволанишга юқори риоя этиши паст
вирус юкламаси билан тасдиқланса-да, бир вактнинг ўзида АРТнинг
кумулятив токсиклиги муаммосинн долзарблаштирaди. Невролог, кардиолог,
гепатолог ва эндокринологни жалб қилинган холда мультидисциплинар
даволашни талаб этади.