“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
169
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
PNEVMONIYA VA BRONXOPNEVMONIYANING ZAMONAVIY
KLINIK VA RENTGENOLOGIK BELGILARINI O‘RGANISH
Mahmudo a Ma juda Cho iye na
Toshken ibbiyo Uni e si e i Te miz iliali
Yuqumli kasallikla , de ma o ene ologiya, izia iya a pulmonologiya ka ed asi
o dina o i
e-mail: ma judamah[email p o ec ed]m
Xolbaye A.Yu.
Toshken Tibbiyo Uni e si e i Te miz iliali
Yuqumli kasallikla , de ma o ene ologiya, izia iya a pulmonologiya ka ed asi
assis en i
e-mail: akba 2585@mail. u
Dolza bligi: Pne moniya a b onxopne moniya bugungi kunda na aqa
i ojlanayo gan, balki i ojlangan mamlaka la sog‘liqni saqlash izimi uchun ham
dolza b muammo bo‘lib qolmoqda. Jahon sog‘liqni saqlash ashkilo i (JSST)
ma’lumo la iga ko‘ a, ha yili 450 millionga yaqin inson pne moniyaga chalinadi,
shula dan 4 milliongacha hola o‘lim bilan yakunlanadi. Ayniqsa bolala a keksa
yoshdagi bemo la o asida bu kasallik yuqo i o‘lim ko‘ sa kichla iga ega.
B onxopne moniya esa o‘pka o‘qimala ining di uz yallig‘lanishi bilan kechib,
ko‘pincha i usli yoki bak e ial in eksiya bilan bog‘liq holda i ojlanadi.
Zamona iy sha oi da ushbu kasallikla ning klinik kechishi a en gen belgila ini
chuqu ahlil qilish o‘g‘ i ashxis qo‘yish, sama ali da olash usulla ini anlash a
aso a la ning oldini olishda muhim ahamiya kasb e adi.
Tadqiqo maqsadi: Pne moniya a b onxopne moniyaning zamona iy klinik a
en genologik belgila ini aniqlash, ula ning o‘za o a qla ini ahlil qilish hamda
kasallikning og‘i lik da ajasini e a bosqichda baholash imkonini be u chi
diagnos ik mezonla ni ishlab chiqish.
Ma e ialla a usulla : Tadqiqo 2022–2024 yilla da omida Su xonda yo iloya
izia iya a pulmonologiya ma kazida pne moniya a b onxopne moniya
ashxisi bilan da olanib chiqgan 120 na a bemo la da o’ kazildi. Shula dan 75
na a i loba pne moniya, 45 na a i b onxopne moniya bilan og‘ igan. Ba cha
bemo la da klinik simp omla (ha o a , yo‘ al, balg‘am aj alishi, na as qisishi,
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING O‘ZIGA XOS KECHISHI”
170
“ISSIQ IQLIM SHAROITIDA YUQUMLI KASALLIKLARNING
O‘ZIGA XOS KECHISHI”
TERMIZ
-
2025
in oksika siya aloma la i) qayd e ildi. Ren genologik ekshi u la aqamli en gen
appa a la i a kompyu e omog a iyasi (KT) yo damida amalga oshi ildi. Qon
ahlili, C- eak i oqsil a p okal si onin da ajala i aniqlanib, yallig‘lanish
ko‘ sa kichla i baholandi.
Na ijala : Tadqiqo na ijala iga ko‘ a, pne moniya bilan og‘ igan bemo la ning
82% ida ana ha o a i 38,5°C dan yuqo i bo‘lgan, 69% da esa nam yo‘ al a
balg‘am aj alishi kuza ilgan. B onxopne moniyada esa simp omla sekin
i ojlanib, na as qisishi (77%), ko‘k ak og‘ igi (55%) a holsizlik (62%) us unlik
qilgan.
Ren genologik ahlilla da:
Loba pne moniyada o‘pkaning bi bo‘lagi chega alangan qo ayish
(in il a ) bilan as i langan;
B onxopne moniyada esa mayda, ko‘p o‘choqli, di uz in il a siya hola la i
aniqlangan;
KT na ijala iga ko‘ a, 43% bemo la da b onx de o la i qalinlashgan, 28% da
esa “su li shisha” (g ound-glass opaci y) ko‘ inishla i qayd e ilgan;
17% bemo la da pleu al suyuqlik o‘planishi (ekssuda ) aniqlangan.
Labo a o ko‘ sa kichla da esa C- eak i oqsil da ajasi o‘ acha 65 mg/L,
p okal si onin 1,2 ng/ml a o ida bo‘lgan.
Xulosa: Pne moniya a b onxopne moniyaning zamona iy klinik a
en genologik belgila ini aniqlash, e a ashxis qo‘yish a indi idual da olash
p o okolla ini anlashda hal qilu chi ahamiya ga ega.
Tadqiqo na ijala i shuni ko‘ sa diki, kompyu e omog a iyasi oddiy
en genog a iyaga nisba an yallig‘lanish o‘choqla ini aniq oq ko‘ sa adi a
aso a la ni e a aniqlash imkonini be adi. Klinik amaliyo da C- eak i oqsil a
p okal si onin ahlilla ini keng jo iy e ish pne moniya a b onxopne moniyani
di e ensial diagnos ika qilishda muhim ahamiya kasb e adi.
Shuningdek, an ibio ik e apiyasi bilan bi qa o da, bemo la ning immun
izimini mus ahkamlo chi, b onxla ni kengay i u chi a eabili a sion usulla ni
qo‘llash kasallikning qay alanish hola la ini kamay i ishga yo dam be adi.
