A compa a i e s udy o he elec o al model in he opinions o
Allameh Taba abai and William Glase wi h an emphasis on "
Fo ma ion" and he "qouali y wo ld"
Ma yam Jameh Bozo gi ¹,Tayebeh Mah ouzadeh ²*,Ali Sa a i ³,Shahnaz Shayan a 4
Abs ac : Educa ion is always in luenced by he image ha philosophical app oaches
and, consequen ly, social and psychological app oaches p esen o humans, and in ac , hey
in oduce humans om hei own pe spec i e. The p esen esea ch is in sea ch o an
app oach ha p o ides co ec and ealis ic knowledge ega ding he in as uc u es o
human choice and beha io . Acco dingly, a compa a i e s udy o he human choice pa e n
in he iews o Allameh Taba abai and William Glasse has been conduc ed wi h ega d o
he concep s o o m and he desi ed wo ld. In his esea ch, i s , he wo concep s o o m
and he desi ed wo ld ha e been de ined and explained using a desc ip i e-analy ical
me hod, and hen he di e ences and simila i ies o hese wo concep s ha e been examined
using a compa a i e analysis me hod. The inal s ep o his esea ch is o compa e and ex ac
di e en educa ional implica ions esul ing om he wo concep s o s uc u e and he
desi ed wo ld using he in e en ial me hod. Compa ing hese wo concep s showed ha he
desi ed wo ld, as one o he in luen ial in as uc u al elemen s in human choice and
beha io , deals only wi h in e nal ac o s. The e o e, Glasse has eached an incomple e
unde s anding o he e ec i e in as uc u es in choice and beha io . Howe e , on his issue,
Allameh Taba aba'i's iew is ele an , conside ing he concep o s uc u e as one o he
impo an and e ec i e ac o s in choice and beha io esul ing om in e nal and ex e nal
ac o s. The e o e, no only can a comple e unde s anding o he in as uc u es o choice
and beha io be achie ed, bu he concep o s uc u e can also be conside ed as a solid and
demons a i e basis o c i icizing and moni o ing iewpoin s such as Glasse 's iewpoin .
Keywo ds: William Glasse , Allameh Taba abai, ideal wo ld, s uc u e, choice,
eedom
Submi ed: 2024/11/2
Recei ed in e ised o m
:
2024/12/27
Accep ed: 2025/2/13
Published online
:
2025/9/6
1.PhD Candida e in Philosophy o Educa ion, Alzah a Uni e si y, Teh an, I an,
Jamehbozo [email protected]
2.Associa e P o esso o Philosophy o Educa ion, Alzah a Uni e si y, Teh an, I an
(Co esponding Au ho ) Mah iuzadeh. @gmail.com
3.Associa e P o esso , Depa men o Educa ional Managemen and Planning, Facul y o
Educa ional Sciences and Psychology, Alzah a Uni e si y, Teh an, I an. alisa a i@alzah a.ac.i
4.Associa e P o esso , Depa men o Philosophy and Islamic Wisdom, Facul y o Theology,
Alzah a Uni e si y, Teh an, I an. sh.shayan a @alzah a.ac.i
Biannual Jou nal O
Vol.4, No.7, sp ing and summe 2025/P.29
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما کأت اب رسلگ ی د رب
هلکاش ند و ی يا بولطم
رمیم هماجگرزب ی
1
، طیهب هدازورهام
2
،لعی يراتس
3
،اش زانهشیرفنا
4
:هدیکچ لعتیم برت ویت ووصت زا رثأتم هراومهیير توسا هک وریياهدرک وسلفی هب و عبت ور نآی ياهدرک
عامتجای وسااوشناور وی ههارا ناوسنا زا میداهد عقاو رد و اوز زایه دید هب دوخ فرعمی م ناوسنایدنزادرپ
شهوژپ. پیشور تسج رد هر يوج ویتفای تسا هک تخااشی حصیح وعقاوبیهناا هطبار رد ز ابیتخاسر
ههارا ناوسنا راتفر و باختنا ياه ا رب .دهدبین هب اوسا وسرربی بطتیقی رد ناوسنا يرگباختنا يوگلا
هملاع يارآابطابطیی و ویلیما هب ر ن اب رووسلگ ها میم ند و هلکاووشیيا هتخادرپ بولطم تووساا رد .ین
شهوژپ وصوت شور اب ادتبای ی-تلحیلی هلکاوش موه م ود ند ویيا رعت بولطمیف بت ویین و توسا هدوش
ووس لحت شور ابیل بطتیقی، تهابووش و اهتوا تا ياهین ووسررب دروم موه م ودی تووسا هتفرگ ماگ .
اهنیی این شهوژپ اقمیهوس تللد ارختوسا وبرت ياهیتی لوصاح توا تم هلکاوش موه م ود زا ند ویيا
جاتاتوسا شور زا هدا توسا اب بولطمی توسااقم .یهوس این موه م ود ند ،داد ناوشنیيا هب بولطم ناواع
یکی ز روصااع زایتخاوسری ثأتیراذگر هب اهات ناوسنا راتفر و باختنا رد لماوع نوردی میدزادرپاربااب .ین
هب روسلگ تخااوشی صقان ز زایتخاوسر وسر راتفر و باختنا رد رثؤم ياهیهد توساا باب رد اما .ین هلاوسم
هملاع هاگن هابطابطی هجوت اب هب هلکاوش موه م هب ناواعیکی لماوع زا مهم راتفر و باختنا رد رثؤم و
آربیيدوا لوماوع زا نوردی ب وینوری توووسا درومارباواب .ین هون م اوهاتیناوت هوب تخاواوووشی لوماوک زا
زیتخاوووسرياه د راتفر و باختناتوووس یتفا، هکلب هلکاوووش موه م میدناوت هب اابم ناواعیی نقتم و
ناهربی تهج اپ و دقنیش دیهاگداهیی د نوچیهاگد هجوت دروم رسلگ گرارقیدر .
:یدیلک ناگژاو ویلیما هملاع ،رسلگابطابطیی، ندیيا هلکاش ،بولطمتخا ،يرگباختنا ،یرا
:تفایرد خیرات 12 /8/1403 خیرات یرگنزاب : 7/10 /1403
خیرات شریذپ : 25/11/1403 خیرات راشتنا : 15/6/1404
1 . وجشناد ی ارتكد ی )س( ارهزلا هاگشناد تيبرت و ميلعت هفسلف ناریا ،نارهت ، Jamehbozo [email protected]
2 . )س( ارهزلا هاگشناد تيبرت و ميلعت هفسلف رايشناد ناریا ،نارهت ، ( لوئسم هدنسیون ) Mah iuzadeh. @gmail.com
3 . شناد ي را دم هورگ ی ر ی ت ر همانرب و ی ز ی شزومآ ی ، برت مولع هدکشناد ي ت ی سانش ناور و ی ، ا ،نارهت ،ارهزلا هاگشناد ی نار ، alisa a i@alzah a.ac.i
4 . شناد ي را ملاسا تمکح و هفسلف هورگ ی هلا هدکشناد ي تا ا ،نارهت )س( ارهزلا هاگشناد ی نار ،sh.shayan a @alzah a.ac.i
یملع هماالصفود
هرودمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404هحفص ، 29-56
31 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
همدقم
چی تتسی گنوگچ وی برت تیت ب تت ات تتتسنا
وری درک ت تسنا ت اتشی ن بم وی فل خم تآ
تتتتسا تلتلتج زا . تمتمرتت تین تن تبتمی
ت تتتسنا ت تاتتشی تک چی تتسی برت تیت و
تمجگی يري ه تس تسای قر ار تآ می ادنز
ذ یل تا و ربجیرعتر یف میدوتشر عت . یف
لحت و تیلي ته فل خمی برت زا تیت روتتص
فرگ تتسا ک سررب ردی زجت و ی لحت وی ل
تب اتآ تن تبمی تفتلت تخمی تحتبم زا و رتبج
تا تیر می تتسری ؛ تب تک يوحن میتاوت
تختب تلتمتمی ر تعتت ت ت تتا زا تیف و
لحت تیل ته ن اری تج ن تبم ت تای له ردین
مزی ا ور رگا .درلتشربیيدرک تشاد ارگربج
تش بی نولن يارب ودقت يرظام زا ا ی ارگری ن
رگابی ا برت تیت تتمج ت تتتسناگی ير ت ک
تن عفام دتهاوت يا تیتتف تک ومفم تب
ولتتسمیت بی ن گ تتتسا ؛ی ارگ ب رگای تتش ی
ارگر ت فر تی تن ا حم ربج ربیط ک تت تید اکی ا رد
برت تیت تب ت تتتسنا ت تبندییر زا وا ر ت فر
رطیق طرشیيز س لماوع حمیطی اوتهی
ت تت دوتب تیتیر درتبتهار ر تتتسارتب ر ت تفر
طرتتشیيز تتتس ي تهرازبا زا د تف تتسا تب و
وتتشت یقی بات ویمی ه .اچین ا ور رگایدرک
ارگربج تی تن ا بم تمی ي تهر ت ت تتتس ربج رب
ع تل جای برت ادتتتش تب تیت تتسدتامم ار ی
ع ل جای عم ج رعتیف میاکی ؛ ب يوحن
تک بط تخمین تن عفام اتآ وت و دراو پیيور
تب .دولن دتاهاوت لهین ترت تیب ا میتاوت زا
تط تیف تعوتات تمی ور زا تیي تهدرتک تغ تیارتگرتبتجر
نتختتتس تتفتگ تک رته تیک وتگت ایتی زا
تب ت تتتسنا يرگب تخ نا تتتتسد میدتاهد و
بتتتس تا م ا تبین رعت اوگ ایف برت تیت و
تگتنوتگتچی تتو تفت تم روتتتص تآی تب دوتت
میبیدا.
رب این تظن ار تتتسالعت ي تهی و
تبرتت تیت تماوتج آ راوتلته تی تا تلتت ي تلتن
وریي هدرک فسلفی ب و بت ور تآی ي هدرک
ع ل جای تاور و تس اتشی دا تسه رتصع رد .
تج ارتتتر تحیتی تک تلتتتصت تی تگ تی ير و
ب خ ناع ل جا و يدرف ي هی بی پ زای
پیچ تی د مجو دتاچ وی دتتتش ومفم ادتنا
ب ب خ نا تاواعی کی تس تسا ي هروحم زای
مف رد ن تتسنا ر فری ا لهایت وی ژيا ی ف
تتتتسا تجوت تب . تب ثتتی ار در تتسگ تک يا
رظن تی ته میدتاناوت زوح ربفل خم ي ته زا
للج تاور تس اتشی ا فتسلف ع ل جا ولع ی
ح وی تتسیتتتس يراذگي ه تتشاد ت ک
تتسررب ادتاتتش تبی لحت و تیل لها زا تمنآ تیت
لا بیی تتتسا رادوترب تتصرع رد . چرپ
لعتی برت و تیت ا رظن تی ي ه عوا می تده ب
بتیین آرف یي تهدتا لتتصت و ب تخ نای گیير
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 32
دتتتش درتطتم يدرتف تم زا .دتنا تیت ا تین
تآرظنا ته تی تب رتتسلگ د تیل کثتت تید رب
تج ادازآ ب تخت تنا و ير ت تختمدوتت تی تگ
وی ژيا ی ف تتتساا .ین ک ايرولت اد با رد
تب تاواع تیک وری درک ون ین و شزومآ رد
فرعم شرورپی تب ادتتتش تتعرتتس تجوت
لعت ةزوح ت صصخ م و ت ققحمی برت ویت
تب ار بتلج دوت تب .درک وی ژ لتب تقت و يدتج
وپ یي این رظنی تاور ب تس اتشی رد ارگر فر
لعت ةزوحی برت و تیت تتسب دولن تیر پر گنری
یتف تس اتشناور .ی ارگر فری ب بعتیر رتسلگ
تاور تس اتشی ب ر اکینوری ا تس روحم ب ه
لتماوع تداد رارق بینوری تب و كرحم تاواع
تتلع ور ات تتتسنا ي تهر ت فریيدرک م تک
لقت تیل ارگ تی تن تب ت تتشاد ت تتتسنا ثتتتشام و
ب تخ نامدآ ي تهی تب ار لک روطی رب تی د زا
وردت میدنادا .ین لقتیل ارگیی بحتص رد ی
کتسا زایرا ابمی ا ربی کا رد و راوله ت تسنا
ر تت وط یخ تتحت لتماوع ر اک فیز ی کی و
ع تل جای تتتتسا دوب کتتسا(ی ارا ١٣٩١
14 ب ا) م دوت جوایدتسرظن يدارفا ما .یر
تتحت و ز تم و زرجار ر تک ثتتیر تفتتسلف
زگا ی تسن تسی ی تس ا ب قن لماوع نورد ی
للع و ب خ نا رد جوت ت تسنا دنداد ت تشن
ک مزی ا بولطمی لکتش ياربگی ير ضرع و
رظن ادنای هیی رظن توچی ک رتسلگ لت
بت تغ ت تلت تفتگ رتبارتب رد دتق ارتگر ت تفر یتی
ای اد ت تتس اید تج رظن .دتتتش تی يا تک دتق عم
تتتتسا ب تخ نامدآ ي تهی آرب یدتا نی تهور و
اوعلتم بینوری نیتتتس تلت دوت ت تتسنا و
ب خ نا ولتسم هی میدتش بوتس زا .یی
دیرگ ب تسا ت مج ردین رظنی نازادرپی ک
ب تا ومفمیر ب و ب خ نا و لک روص ی
ز یتتت تتتسري ته تجوت ت تتتسنا ر ت فر وی ژ
يروآون و داد ت تتتشن تهیی ا ردین مزی تا
تتشاد تتتسام ایتاوت ب م ع بط بط یی
و تگن تب وا .درک ر تتتشای ژيا تک تب ومفم
تلک تتتش تتتتشاد تار تک با تب وی ظنیر دورو
ر تب عا ومفم تی زوح رد ۀ بتیین مدآ لتلعی
ک گدوشگیي ه سبیير ن سنا ولع رد اری
اید تج م ادرکیدتناوت بتتس تام درومی يارب
تتسرربی ز یتتت تتتسري ته ر ت فر و ب تخ نا
.دش ب
رد هوژپ پی ور راد دتتتصق ی زا
م تیت د مم رتتصاع و ومفم ته رظن رد تی
و ب خ نایلی م ع و رتتسلگ بط بطیی ک
ق تتسمی تل تب تا تیر وبرم يرگب تخ نا و
مم ومفم ود رب دا تسه تس تسا ویرت ر ؤم
ک ب خ نا رب لک تش« زا داتر بعند«و »یي
زادرپب »بولطم ی ا .ین م ود ومف تگن رد
دنا ود ره یدالتتش لماوع زا تتسبیراذگر ار و
ابید ین لکتش ردگی ير ب و دا تسه ب خ نا
و فت دوجو تتشچ ي هگی ار ته بتتش ي ه
جوت دروم ب يایدک یرگ .دنراد
33 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
ي عدا ا رد مین هوژپ این تسا ک
ند« ومفم تیي تب ا»بولطم د تیل ن تتشادتن
تله تگن تبن تج تتسفت ای ير ق تن لتماوع زا
لکتش رب ر ؤمگی ير هارا ت تسنا رد ب خ نا
میدتهدمز رتتسلگ .ی تاي ته ع تل جای -
گاهرفی تب و ب تین ی دیرگ ثتتی ير تک حمیط ا
تاهرف برت و تیت نا ربب تخ لتلع و ت تتسنا
جوت دروم ر لک ار دراد تتسا داد رارقا این
ح ردی تتسا ک لک تش گن ر تسا رب يا
بت وییای تک تم ع تبط تبطیی ادراد تآ زا
میتاوت تب وریيدرک تله تبن تج لتم تک و زا
لماوع لکش رب ر ؤمگی ير سر ب خ ناید.
این سم میدناوت بیرگن این عقاوی ت
ک دتش ب رظن ردی ي ه تس اتشناوری برغی زا
للج رظنی ب ب خ نا دیل تت اتتش دع
لتم تک م تج ا ن تم و ات تتتسنا زا تیک دتعب تی
نر رپ ت تسنا دوجو زا ص ت يد عبا دتش
د د تعبا زا ویرگ دن م وف م تمن رد و دنا تی ت
ا وتتصحمین تگنا اید تج وتتصت ی ير تن
ه گو توزومی ضق ا م تتتسا ت تتسنا زا ک
قاو رد ب تیرگن رقتیر تتتتسرد تن لتماوع زا
تاتچتلته و ب تخت تنا رتب رت ؤتم تین تب تبتترا تی ن
نی هز بولطم ومدآ ي هی تتتسا ت لجرت .
این رقتی تهر لعت ي تتتضف ردی برت و تیت ار
میتاوت تله رد تللج زا تآ ت تکرا رب تم تن
تسردی ا تشزرا ظن و او حمیب ی من رد وی ت
ناد ردب خ نا ازومآللع و ه ده شم وا
.درک
ارب تابین ا این تقم ب تتتسا تآ تبند
تک ور زا د تف تتسا تبی درک لحتیلی-کرتیبیا
ب تتسرربی ند« ومفم دقن ویي و »بولطم
تقمی تتتس تگن زا » تلک تتتش« ومفم تب تآ
تم تع تبتط تبتطیتی لتب تقتت و دزادرتپتب و ته
تتبارقا ي تهین د ود تی تگد تتسررب دروم اری
اد ت تتتشن تب و داد رارقتد گنوگچ ةوحن ی
لتم تعت این تب ودیدتک ی ارگ تب ب ي تاغیر تتش
تلتعتت ةزوتح رد ب تخت تنا وتمتفتم تی تبرتت و تیت
یير ا رب .دن سرین تمج ر سا سریتد ب
هوژپ تدته پی ور تب تتسرپز ي ته یر
خس پ میهدی
1.ترعیف لک تش ند ویي چ بولطمیتتس؟
ک لحت شور زا د ف تتسا بیلی تتصوتیفی ب
خس پ تآ م دادیدوش .
2ته بتتش. لک تتش ي متو فت و ه ند ویي
چ رد بولطم هروحمیی تسا؟
3 تلک تتتش ومفم ي تابم رب. تچ تهدتقنیی رب
ند ومفمیي تتسا دراو بولطم ک ؟ ود ره
تتسرپ ب ب گر کی ير لحت شوریل بطتیقی
سرربی میدوش .
4 من رد.یت ب این تتسرپ ت لاد ک ي ه
برتی ی ند ومفم دقنیي ر تتسا رب بولطم
لک تش ومفم چیتتس؟ شور زا د ف تسا ب
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 34
ج ا سای سرربی میدوش.
رد تمز تی تا رتظتن تی رتتتسلتگ ب تخت تنا
هوژپ هیی طتسوت جر ت تارگتشهوژپی و
لتادی تتسا دتش جناا .ین هوژپ ب ه
تسد ود لکی تسقتی می؛دنوش یک سد زا
تآ تب تمات ته تطبار رظن تی ثتت و ب تخ نای شر
تاور رب تتس اتتشی تادرپ تتسد و دنا دیرگ
ا ي هدرو تتسدین رظنی ب ار و روتتصی ژ
لعت ي تضف ردی برت ویت تسررب درومی رارق
دادا رد .دتناین هوژپ ناواع ر تتتسا ربی
ک تتتسا دتتش ب خ نا تتسد تآ مات زا
هوژپ تهیی تک تطبار رد لعت تبی برت و تیت
ب ا دش جنا پ تاواعیشی ا م رورمیدوش.
رد خب جر تت ر ت آی میتاوت تب این
؛درک ر شا ر آ
1 تپ. ت وتتتشر تی تکتتتسندروتب وی( .٢٠١٤ رد )
تتشهوژپی زرا شور یب ی وکت یای پی تفرتتش
ناد تطقن زا تازومآ رظن رظن تی ب تخ نا
هارا درکا رد .دناین هوژپ آرف یدا ر ظن
هزج ب دنز تسی ارای دتشتتسا طتسوت و
رظن تی دتم وتتصا اب تخ نا یر تیت رد ربهر
لب قم دم یریت يدادب تساو تسردم وتصا
کیفی ویلی لح رتسلگیت تتسا دتشا .ین
قم آرف رب یدا تییر ب ت للعم ر فر زا رود
تا و ر بجا لعا زا د ف تتسایر ب( تاواع
تتس تاتتشناور ا تثمی جر تت ر اکی تب ا)
ورتیج نورد ر اکی ناد ر تتسارب تازومآ
متتست تیل زرا دوت تیب ی کرت و تیب زا دروتز تب
د او ین م زکرلت ت للعم ویداک.
٢ تکتتتسندروتب .ی ( رتاتکت تف و٢٠١٤ رد )
تشهوژپی وجتشناد يز تس دالناوت یت ج ک
ن ي تررا ياربیي هز تس تسای ه فم دوتی
التتری برم يارب تیت ادت بایی ا تلاهاریی و
تطتتسو م ارا ار تی ا .دتندرکین تع تطم تب
تسرربی این تتادرپ وتروم ک چ ت دح
ن فرگ رارق رظن ضرعم رد تی ب تخ نا تب
تقوم روط ترریت جاپ نیز تس تسای دوت
قلعت زامرگرتتس ايدازآ ا ردتق ای دتنز و
م دروآرب ار تدتن تمیدتاک نلتتر رد و ت نیج
ک داد ت تشن وجتشناد شزومآ یت وا تس
جت تک زرا يارتب تی تب ی رت تمتب تدرتک دروآرتب و
نیي هز تتس تتسای ت منآیر تبثم پیراد رب
منآ كردزا ترریت ن زایز قلعت ترر ای ت
ن زایز کرتیبی سفن زع و .دراد منآ
و خب رد پی تشی ا لتادی نیز میتاوت
ب ز ر آ یر درک ر شا
١- م تمفی (١٤٠٠ تتشهوژپ رد )ی تتحت
تتسررب» تاواعی لحت ویل ند«یي »بولطم
ع رظام زاین تتتضق ا نادتلهی ت تمبزور و
لقبی تجوت تب تب رظن تی و« ب تخ نایل تی
ب »رتسلگ قمی تس ند ومفمیي رد بولطم
بدای ع و رسلگین نادله ضق ای ک زا
ا رادتم تن ي تفرعیناری تتتتسا پ ت تادر .دتنا
ون یت تگدتاتتس ا ردین هوژپ تب این نی تج
35 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
تتسری ددنا ک بدا ردی ن فرعی م تتسای
نی ومفمز ند تیي ک تب بولطمیفی ی و رتلا تب
واعم زا ر تتشرتتس یت تتتسا دوجومند ؛ی یی
تک قح تتتصو تآ رد تعتی ف ي تاف وی اﷲ
ققحم .دوش
٢- ( يرق ب١٣٩٩ تاواع ب دوت ب ک رد ا)
لم ع«یت ور ات سنایيدرک دیای فسلف وی»
ب ا رظن دقنی رظن رظام زا رسلگ ب خ نای
لم تع تیت ت تادرپ تتتتساا رد يرق تب .ین
هوژپ تب تتتس تچ رظن رد دوجوم تی
م ر تتتشا ب تخ نایدتاک تک زا دتاتر تبع١ .
عم جیت نیي هز تس تسای ت تسنا٢ و اعم.
تلتک ر ت تفر وتمتفتمی ٣ ز تتتس . ارتگیتی و
قاورگیيز تب . تنولن تاواع تچ رد وا
تتسخن ب ته بتش نی هز رظن ردی ب خ نا
رظن بی تادرپ و ز م تتتسا ک لعی غر
رظن رد تدوب يزاوم تی لتب تقمرد ب تخ نا
لتسلتسبتارمی ا يروآون اتآ تدوبین رظنی
ار شدت ر چد تسا درک روص ب وا ما .
وی ژ ر تتتشاای ند تب تی ی رظن رد بولطم تی
.تسا درکن رسلگ
تب تب رظن هوژپ تهیی ه( خب رد
تجر تتی ته و تختب رد تلتتادی تک ) رد
طبار رظن بی ا دتتش جنا رتتسلگ ب خ نا
تمیتاوتت رد تیتتف تک تختب ز تیيد زا
ع م ک ي تضف رد فرتص تارگتشهوژپیای و
تب يد تق نا تگن زا ير تع ا دربر تکین رظن تی
تسردم رد ي ه تضف و گتشناد ا تشزومآ ی
درک ف کا ب و دنا تسررب و دقنی ه ارگیی ی
ه دع ارگیی گاهرف بی ک ز تآ رد یتتتس
میدتااک ت تادرپنا رد تمات و دتناین م تی ات
تتشخب رد يرق تبی زا ار تآ دوت ب ت ک زا
رد ی تچ رظن تی لم تع تیت د تعبا و درک يو تکاو
دج یيد بط خم يارب ار نتشور میداک زا .
تسویی دیرگ هیچ تشهوژپی ک این رظنی ار
د زا تی تگد تم ع تبط تبطیی و يو تکاو دروم
تتسرربی ن دتتتش تب داد رارقیز دتتتشن تجنا
تتساا .ین ح ردی تسا ک ي ج ي ج رد
تم ع ر ت آ تب تبطیی ذ تیل و تاعیای ربج توچ
وفت و یض ا لحارم لعف رودص اردق و ضق ا
ر ب عا ی ا لک تتش ب ... و تتسم تایر و
فل خم د تعبا زا يرگب تخ نا ت تادرپ دتتش
تتتتسا تک فرظ تیت تتسب تیر بوتی مز ردی تا
للع تتس اتتشی ع ل جا و يدرف دعب ود زا ی
تتساا رب .ین هوژپ ر تسا پی ور ش ت
تسا درک ا زاین فرظیت ابمیی يدربر ک و
رظن و دولن د ف تتسای اماد رپ ايرگب خ ن
تک ار رتتسلگ تا ي تم تتس ردیر تب تتلتتس
گارفیر لعت ي تتضف رد تدتتشی برت ویت ب
وی ژ غ ررادمیر ع ف نای پی میدور دروم
تتسررب ادتقنی تپ وی تک ارچ .دتهد رارق
تعم ج عدم می پیيور زومآ زابرت ي ه تیت
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 36
م تسای تتسا م ش ت وی ب داک تسثتی و
تپرب تی این زومآلتلع ته برتی ی ار دوت
ا ده تتش .دز تتس راو تتساین ي ه رازگ عدا
اب وحت داتسید ین تتسا شرورپ و شزومآ
تک تپ تآ ردیيدتاب تب این تتسثتتی تتقب تطم و
کثت درومید قاو تتتسا دتتش ک رعت ردیف
برتیت ب اشوری دی د میدوش
برت» ی ت تسا ترابع آرف زا یدا لماعت ی مز ی ها زاس
وکت ی ن لاعت و ی پ ی هتسو وه ی ت برتم ی ،نا هب تروص ی
ی هچرا ک اتبم و ی عم ما ن رب ی را ملاسا ی ، هب رو ام
اده ی ت ای ناش سم رد ی ر تهج ندش هدامآ ققحت
هناهاگآ تخا و ی يرا بتارم ح ی تا ط ی هب همه رد «داعبا
اب لوحت داس( یدا ی ن ،١٣ :١٣٨٩.)
ق تید ققحت» تن ته تگآ تا و تی«ير رد
رعتیف و لا بنچمهین ب ر تتشا و يدازآ
تایر ذ ت تسنا یل ح بم تس اتش ت تسنا یا
تتفرتعتم تتتس تاتتتشی ا د تین تتتس تاتتتشی و
تعم تج تتس تاتتشی ب ا وحت دتاتتس رد تیرگن
تلتها تیت تج و تی تگ ت تتا تیر و ب تخت تنا و
اچلهین فرظ دوجو تیت تهیی تتتتسا تک رد
ا تین تمز تی تا رد تاتهرتف ا تی تناری- تم تتتسا ی
تسا دوجوم.
رتتتصاتع تک يروتحتم و رتظتن رد تی
م ع بط بطیی ب ار منآ رتسلگ و ه پیدنو
می ادهد کثتیيد تتسا ک این ومفم رب ود
قاو رد .دتنراد يرگب تخ نا و ب تخ نا این
هوژپ رد يزکرم اد ومفم پی ور تسا
تند« وتمتفم ود ت زا و تیي و »بوتلتطم
لک تتش«م شزادرپ »یدوتتشللع . ر فر و
مدآی ا لحارم زورب و رومظی تسا ک ت سنا
ط دوت تورد ردی میدتاک تب تت این تطقن
طقن .دتسرب ک يا تتشونرتس عت و ز تسیی ن
تسا دااک م ع و رسلگ . بط بطیی ود ره
تمج نشور لا تدرکی ي ه ز یرین ور ویین
این تسی ار تارظنی هارا داد ک دنا لعت ردی و
برتیت تسبیر خب م ا ثت ویراذگر تتسا .
تقم ردی تتتس این دتنا ود یدتالتتش تهروحمیی
تک دراد دوتجو تتتسررتب تبی تم تمتنآیتاوتت
و فتته بتتش و ها ي هین دنا ود ی تتش ار
یتف ارب اب .ین مادا رد تتتسخن ب يرورم
لجای ب رظنی دنا ود ره ب خ نا ی دالتتش
تادرپ سپتس و جوت ب ب لک تش« ومفم »
تب رظن دتقن تی تب و رتتسلگ و روتتصی ژ رت
ند« ومفمیي م »بولطمیزادرپ ی .
1 شسرپ. شسخن رعت ؛یف ههلکشش ند ویيک
چ بوهطمی س ؟
رد هوژپ پی ور لتبق ا زای تکا تحب دراو
لتتصای یاعی ند« ومفم دتقن تیي »بولطم
ویلی لک تتش« ومفم ي ابم رب رتتسلگ رد »
دتنا ی تتتش تم ع تبط تبطیی وتتش ی ا تتمج
نتتشور اوز تدتتشیي فل خم ک وتتروم
تع تب اید تج تیک د تید تتتتسرد بتط تخم رد
می ادوش ب اد با رعت غارسیف این ومفم ود
ابمیی میوری .
37 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
1-3 رظن رب يرورم . یه و بکختنایهیمک رسهگ
ویلی تتس زا رتتسلگ١٩٦٥ ر اتتشناور
رمآی کیی ا عقاویت ن مردی ي مهزوح رد ار
فل خم اير تبج( دومزآ١٤٠٢ ٢٥ تک )
تقاو رد ستکتع تلتلتعت ای تبتلتغ رتبارتب رد دوتب
تتس اتتشناوری تتس رد وا .ارگر فر١٩٩٨
رظن تی دتج تید رظن» ار دوت تی «ب تخ نا٨
م تن تی اد ز ی ار تب قع تیةد تلت يو تلعای تک تم
م تجنایهدی ا تب ر ت فر م ر تلتتشیدتنور .
واین تم تتس ن ب رتتسلگ ب ک ناوری ی
بیير تل ناوری (١٩٦١ تپ ) تی ر تتتسا و
عقاویت ن مردی و .دتشیلی تس رد رتسلگ
١٩٦٥ رظنی دج یيد تسآ صوتصت ردیب
تس اتشی ناوری ناور و ير فر لا تای و
ا تآ ت تمرد شور تهار عقاو ار تآ و دولن تیت
ن مردی و .د من نیلی م م ارتتسلگ نارو رد
ور رتبارتب تی درتک طتلتتتسم ت تاتتتسی تاور-
لحتیل يرگ ترومگی ير » درک عدا و درک
ز یر تتت تتتسلتتصا ي تهی تاور لا تا
ت اتتشی ن تتشن و تتررم ي هی بی اتار ل ن
برجت تتشذگ ي ه ی ارط ت و مبوکرتتس
سپاو ر دتنا تب دتتتش ادرف تگآدوت تن ةزوح
تکلب ولتتسم تیترگیيز د تن و تی د ير تگنا
عقاو تیت تتتتساعقاو رد «. تیت ن تمردی ت فگ
می تک يدارفا دوتتش ولتتسم تیت و دوت
م ار ت تشر فریذپیدنر ب و نیي هز تس تسا ی
د رازآ تودتب دتنرد تق و دتاه تگآ دوتیتارگ این
نی هز ل حا دااک دروآرب ارلا گدنزی و د تش
تتشاد داهاوت ير برپطباور رب رتسلگ . نیز
ب ولتسم زادنایتذپی ير کثتید تتشادا .ین
ن تمرد تظنی عقاو تن تب تم تتتس تیت ن تمرد ی/
رظنی ت اتتش ر اک میدتتشا ب .ین دوجو
تس رد١٩٩٦ ب رتسلگ این نی ج تسرید ک
عقاو تیت ن تمردی لتتصای ا رظن تی ا ب تخ ن
تتسا ن و رظنی لتس( ر اکینلگ ا دی اتارگ
١٣٩٥.)
زا ن وا رظن تیي تهز روتوم» ت تتتسنا
ب تخ نا «دتا تتسه وا دوجو روحم و وا ي ته
دت وبوو( ی تا ا ربیلتک ا٢٠٠٨عقاو ) تی ت
ن مردی ا ربین تتسا رو ب ک ا ب مننتسناین
جاپ نیز تس تسای ب ندی میآ یدا ک ت مز رد
تب د وت بتتسن ردق و دا تتسهی این جاپ
نیز تتصختتشیت ار دارفا و ف م می دز تتس
د وبوو( ی ا ا ١٩٩١.)
١-قلعتتتتسود ن تتشاد تتتسود و تتشاد
گ تسباو اتدتشی ه و م عت و ط بترا
د دارفا ب بترایرگ.
٢- نسح ردق قفومیت ب تدن سر جنا
یک تش و ر کیگ تسی ا سفن زعقفوم ای ت
گدنز رب ر اک وی .دوت
- مرگرتتسی/ ناوت ا ذ ذ یی دات ی اتد
ن سناد ار ت سنا ردق و تدرک يز ب.
٤- تناوتت تقت تتتسا/يدازآیتی اب تخت تنا
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 44
2-3-1-لحارم لعف رودص رظن زا
هملاع کبطکبطیی :
تلکح ف ویت تفوتتسل لتبق تم ع زا تبط تبط یی
تطبار رد لتحارم تب لتعف رودتتتص دوجو تب ا
هزج ي متو فتی له ق ب یک كر شم ر ت س
لک وی ک دا تسه ب این تتسا اوام ک رد
للع ره لعف تآ ت سنا اد با ايدارا روصت ار
میداک سپس و فن ف ویةد م ار تآیادجاس
تگنآرگا دتتتصت ار تآ یق تآ ، ت تتشم درک
می ادوتش قوتش رگا ح ار تآ دتش دکؤم
سپتتس و درک دتهاوت دارا ير تجم ار زا
بتتصعی ندب ي تتضعا و تتضع ب ار
تتکرح تتتادتنا دتهاوت ا وین تنوگ لتلع
ا رب ؛داد دتهاوت تجنا ار دوتین ر تتتسا
لتکتتش يد تبمگی ير لتلع تب ترت تیب اچین
تتساروتصت ا دتصت یق ا ادکؤم ،وتش ا،وتش
تکرح و دارا نبا( تتسی ا ا ١٤٠٤ف ا ص ا
١٦م ای اد مادر ١٣٦٧ص ا٣٢٨ ااردص م ؛
١٤٢٢ص ا،١٨٢ و١٨٣ و١٣٧٨ ا
ص٣٢٤ ايراوزبتس ؛١٣٦٩-١٣٧٩ج ا٢ ا
ص٤١١-٤١٣ تم ع .) تبط تبطیی دوجو تب
تمتو تفتیی تک پ ي تلکح تبی دراد دوت زا
لحارم لعف رودتتص ر ت تتسنا رد ا این اچین
بیت تتتسخن دن هدرک تتسنالعف تی ک ار
خشت دوت لکی میدهد سپس و روصت
دتصت یق میداک لحرم رد . ر تسا رب يدعب
دتصت و روتصت یقی ک فرگ روتص ب ،وتش
لتعف تآ تجنا اید تج میدوتتش تب و تبند
لکتش ت تسنا رد دارا ا،وتش میگی در ا وین
ن دارایيور ع لم رحت ت سنا رد اریک درک
تب ار تتضع و تتکرح ماوی دراد تک این
لعف ت له تتتسا بط بط ك.ر(یی ا ١٤١٦
١٢١-١٢٢.)
ارب ابین ترتیب لعف رودتتص ت تتسنا رد
م اریتاوت ای نوگا ب وصت یر شکید
روتصت ← یدتصتق ← ،وتش ← دارا ←
ةوق لم ع ← للع
رد ره تیک لحارم زای تک دتتتش رکذ
تحت راوله ت سنا ثتیر تسا يرص اع ک
تو ف م تتص خمی قر ت تتسنا ب خ نا رد
میدنز قاو رد . ب دیل لک تتش رد و فت ا
ا دته تتتش تهر تبین تهدوبی تک دوجو تب دارفا
ن فرگ رارق عقوم ردی ی یت تتتسک ي تمب تخ نا
تو ف می تشادا و .دناین تسمتتسا يا ک
پ ربیچیگدی تبتسن رد ت تسنا يدوجو ب وا
تتتسیر م ادوجومی ازفا تید تمادا رد . تب
لک ش ومفم میزادرپ ی .
2-3-2- ههلکش هملاع رظنم زا کبطکبطیی
رد بدا تی آ اتآرق تی تطبار رد يددتع م تب
لعف و مب خ نا ثتشام دراد دوجو ت تسنا ي ه
ک رهیک ب ماتیی يور ربیک جو کثتید
آ آ ثم .دتن تهدرک تیت ی ظنیر آ تی ٢٩ ةروتتس
فمک ک ن تتسنا عفا ثتتشامی درف دوت ار
می ادتاناد تی آ تیت ی تک لتماوع رد ار ثتتتشام
45 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
ع تل جای میبیدتاا آ توچله تی ١١ ةروتتس
ن و دعریز آ یت ی ک تتشم و دارایت دنوادت
تب ار فرعم ثتتتشام تاواعی میدتااک آ دتان تم تی
٢٦ ا رب . تارلع آ ةروسین ره ر سایک
ا زاین آ ی ماتیک لکتش رد ار ثتشامگیير
م درطم ار ت تتتسنا ب تخ نایدتااک تما .
مومفمی تک این فرظ تیت ا ارید تج میدتاک تک
تتتس ره لتم تع ر تاک ردیدتک یرگ لتم تعت رد و
بیدک یرگ فرگ رظن رد ر ا ثتتشام ب .دنوتتش
لک تش ومفم آ رد ی ٨٤ ر تشا اارتسا ةروتس
تتتسا دتتش َ َ َلَک َ
تتش یَلَع ُ
لَ
لْعَی ٌّ
لُک ْ
لُق
َ
دْهَأ َوُه ْ
نَ
لَب ُ
َلْعَأ ْ
ُکٌُّبَ
رَفی آ
یَبَ
س
لک تتش ت رد »لکتتش« ةد م زا ب
ن تسب ي اعم تتسا پر چب اط تا و ای ک ار
ح ي تپ تآ تبیتاو م اریدتندتاب تب( » تکتتش«
تتش رتتسکینم )یوگ ی ادا لک تتش و ب ي اعم
تسا ، تا و يوتقلت رگا و ا ار يوت و
لک تش دب دن هدناوت ین تتس اعم ک مدآ ی
قم و دودتحم ار تید میدتاک لن وی دراذتگ رد
چنا میدهاوت کلب ادتتش ب دازآ راداو ار وا
می دز تتس قبط و تتض قم ت ر فر ، تا تآ
بغار( داک ن مفصای ا ١٤٢٢ج ا١ ٤٦٢ .)
تتضعبی دیرگ فگ ک دنا لک تتش لک ش زا
ب( ح ف تتشینتتتسا ) ک ا ب لثم ي اعم و
تتسا دان م تضعب ای دیرگ فگا دناین للک
لکتش زا ب( تش رتسکین فرگ ) ک ا دتش ب
ه ي تاعمیتتل تتتتسا رف و تبط تبط( ییا
١٣٦٦ج ا١٣ ٢٦٢.)
تتسفتیي هر فل خمی لک تتش ومفم زا
تب ؛دراد دوجو ب تعت تثم روطی ير دتان تم
تتتشونرتتس م ای ا لع تفرعم وت ح ا ا
د تین ا تبتط تیتتع ا رتط تیتتق ا تن ٌّ
تیت تک ... و
تتتشادرب ةداهدن تتشنا رد و ف م ي هین
تمز تی تا تتتتسا ت تله(٢٦١-٢٦٢ تما .)
م ع بط بطیی لحت ر تسا ربیلي ه ترژ
تفتتتسلتفی ا تن تفرتعی اور ویتی ا تم زا تیت
د تی تگدي ته تطبار رد و تف م تلک تتتش تب ا
دی گد کلم فرگرب ار ير گنا تتتسا ک رد
تتسفتیر ل ایتاز ذ تیل آ تی يا تک دتتتش رکذ
لتصفمرتین تسفتیر هارا ار تتسا درک ک ن
فتتسلف تماتی تتتتسا تکلب تنر يوب و
ت تاتتشناوری برت وی ی نیز اد دره تم(یای و
کلمارقی ا ١٣٩٣ ٣٨ تتسفت رد .)یر ل ایتاز
ذ یل لک تش ومفم م ع بط بطیی ت کنی ار
م درطمیدتااک تک تجوت تب تب وتتروم
هوژپ ب ا تربی م ر شا منآ زایدوش
1 م ع رظن زا. بط بطیی لک تش تحت ثتیر
لتماوع نوردی ارغ ولجم(ی از اب و جازم تی
ن لتتسجیب و )ینوری لماوع( جر تی ر وم
لتثتم تبرتت تیت ا لتتکتتتش ) د تع و ترتع
تتمی تتگ تتی در تتبتتط تتبتتط(یتتی ا ١٣٦٦ج ا١٣
٢٦٢و٢٦٥.)
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 46
٢ تلک تتتش . ح تی گدتااک وعدی تک دراد
ب ا این ب وعد ن و تتض قا روط يور زا
ح و ربج تتتسا قاو رد . ثتیر لک تتش رد
للع و ب خ نا تلع دح رد تصق ن تتسا و
ن تلع م ت لک ش داچره سبیر نیدامور و
ثت ردق بیر تتسا تاوارف ب . د ر بعیرگ
لک تتش نلیدناوت ب روبجم ار ت تتسنا جنا
لتعف تی لتعف كرت ا و دتاکی تنوگا نیتتتتس تک
لتتلتتع تت تتتا زا ار تتیير جر تتت تدوتتب
بط بط(داکیی ا ج١٣ ٢٦٣.)
3ا رظن زا .یت تتش لک تتشتاذ و يوه م ای
نیتس تسا تآ رب ضر ع و دوسر ر ا رب ما
ستفتن رد تکتلتم تم ایدتناوتت و يوته تم
ت ب ا .دوتتش يرهوج این تدتتتش يوه تم
اد بایی نیتتس ت وییر ذپیر تتسا قاو رد .
ا ردین ج ه تایير للع تدوب ت تسنا زا
بلس لنیدوش بط بط(یی ا ٢٦٧-٢٦٨.)
٤ م ع . تتسا دق عم بین لک تش لعا وی
ک م جنا ت تسنایدهد یک طبار وتس ود ی
تفر و تشگرب وی ب ؛دراد دوجو نوگ ک يا
گدتنز تتتروای مدآ تکلم و تلعا رد ی
ثتتیر می دراذتگ گدتنز تتتروا ب تق م وی و
ن تلعایز مدآ تکلم زای ثتتیر میذتپی در .
قاو رد اترع د ع و وتسر و اد ع ي ه
لقت تیيد روتتص ت تتتسنا رد تهیی اید تج
تمیدتاک تک ت تب ا رتارف ا تتتض قا دتح زا
لنیدور ات له(٢٦٥.)
5 لک تش ياراد ت تسنا اوا رظن زا .تتس ه ن ا
یک لک تش لک تش ؛ قل َ
تی لک تش و قل ُ
تی .
یک لک ش فرگ ثشن تقلت ون زا مدآ ی
کرت و تیب تی ت ف کرت زا تیب تتتتسوا جازم تک
لک تش تصختشی قلت وی تتسا لعف زا و و
ندب مج لا عفنای لتص ح وا میدوتش و
لک تتش دیرگ تتصوتتصتی قل ُ
تی مدآ ی
تتسا ک لماوع زا ر ث م تاذ زا جر ت رد
دتپ وا تید میآ تیدص ت تله(٢٦٦ا رب .)ین
رعت ر تتتسایف وه تیت ن ت تتتسنایز م تک
ختتشم می؛دوتتش وه تیت قاو رد تچنآ
قح دوتیقی تطقن و يرطف و بولطمی تک
تب تید تب شدادتع تتسا ر تتتسا رب دتتتسرب تآ
نیتتتس ا تکلب وه تیت قاو رد تتتسه ي ه
تسا ت سنا يدوجوتسه . هیی ک ثشن
فرگ لک تتش زا هیی تتصختتش(یت هیی )
تتتتسا تک لتماوع ر ا رب نوردی ب وینوری
بتتتسک تتتتسا دتتتش تب . د ر تبعیرگ
صخشیت سک ره س سحیتي ه ناوریيا
تتتسا ک بیت تتش ةدااکیةو جوت و ف م ا
اکاو و رکفت ب درف له تتسم تتتسا ک رد
لتماوع ر ا نوردی حم ویطی دتپ وا رد تید
میآ تید ارب تاب .ین میتاوت تتفگ تلک تتتش و ته
قاو رد تتصختتش تیتي ته تو تف می ای د تج
میدوتش ک لع رد تس اتشناوری ب تیپي ه
تصختشی ی تتسا تورعمه م(یای ا دیتارگ ا
١٣٩٤ ٤٤.)
47 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
رب ت کن ر تسای ک م دتش رکذیناوتی
ب این تسرپ ختس پ هدی ک چ رب تس تسا ی
عقوم رد من تسنایتي ه یت تسک ب خ نا ه
لتلع و تم زورب دوت زا و تفت می؛دتاهد
ا باوتج تین تتتسرتپ تجوتت تب تب وتمتفتم
لک تشتتسا ت فتش م ک م ویتاوت اچین
تتتشاد ر مظاتتتسرد تتتسا ک عقومیت
یت تسک تتسا لک تش ما ه ب من تسنا ي ه
لتلع و ب تخ نا و دراد ،رف تتصختتش ره ی
آرب یدتا تلک تتتش تتتتسوا تم ع . تجوت تب تب
تسی،
لُک ر بع َی ُ
لَ
لع لَعی ب تآ ... َلَک تش
آ تی لتبق یاعی ا َ
تف َ
تتش َوُه َم َ
تآ ْ
رُ
قْ ا َ
نَم ُ
ٌَّزَاُنَ
و
َاَمْ
ؤُ
لْلَ ٌَ
تل ْ
حَ
رَ
و َ
نی ٌَّ
لاَلَ َ
نی َ
لَ ٌَّ
تظ ا ُ
دتیَزَی َ
لاَ
و
لک تتش آ
ر َ
تتس َ
ت لم ع اری میدناد ک رمبرد
لحر و فتش و تآرق زا يدام تتسا ر ؤم .
تقاو ردا ر تتتسا رتب ا تین آ تی ا رتتتش
رمبام لک ش ار يد ایت ل ن م و يدالهرمب
تلک تتتش ار لظ فرعمی میدتاک ت تله(
ص٢٥٢له رب .)ین تلک تتتش وا ر تتتسا ار
کیفیت ب تس کا اوحا وی فرعم ت تسنا دی
تمیدتاتکا . تین تتتتسا اوتحا تک رد تیک
عقومیت یت تتسک ب ار يدرف ن يوتتسی کیا
تم ق تتسا و ربتتص د درف ویرگ ب ار يوتتس
کتتتش ا زت زتت ر و تیب تلتظ و وتعد
میداک ت له(٢٥٣.)
رب تتروت ر تتتسایت تحی تک ب تب رد
مم ومفم لک تتش م ع رظامزا بط بط یی
تهارا تب دتتتش داد ت نیج اق می تطبار رد تب
للع و ب خ نا مدآی میتاوت تتسد یتف .
تهوژتپ رد تم تپ تی ور تم ش تتی تاتک تی تب
رازگن تقع ي تهی فتتسلف وی تک ا ردین
تلتسق دنا زا ی تش م عط بط بیی ب ب رد
لک تتش ب ن بم تاواعی تتتسد رد راد ی ا ب
رازگ غارتس هیی ک ویلی رظن رد رتسلگی
ند ب ب رد دوتیي هارا بولطم تسا درک
وربی نتشور ةرجاپ زا و ف فتش وی ک م ع
تا رد تیت تمر ت تتشاذتگ تتتتسا تب تآ دتقن
زادرپب ی بط .ی ع تسم ردیر پ رپیچ ت و دقن
تسررب وی ا ط قنی ک دا تسه بیرگن كار تشا
ه و دا تسه رظن ط قنی دی د میدنوتش ک
سکعام ود تترر عت و تتضق ات ةدااک
دی گد مادا رد .دا تسه ب لجا روتصی
تب تتسرربی د تی تگد تطبار رد رتتسلگ تب
تای ايدامر للع و ب خ نا مدآی تادرپ
میدوش.
4 شسرپ. ش کشبشش :مود يکشيتوکشات وکش
ههلکش ند ویيک ؟دنمادک بوهطم
سپ تتسررب زای تلک تتتش ومفم ودند و تیي
تم ع تگن زا بولطم تبط تبطیی و ویل تی
ته بش رسلگ متو فت و هیی توشکم م رب
تک دتتتش تب تمنآ رکذ تب لتتصا تدتهی این
هوژپ ایاعی ند ومفم دتقن تیي تب بولطم
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 48
تمات تاواعی کی ا رتتص تاع زاین رظن تی ا
تتسر تید ی هوژپ رد . پی ور دتتتش ش ت
لک تش ومفم ب تاواعیک لتصا ومفمی و
تتتس تتتسای تموتظتاتم رد ت تتا تیيدتاتمر و
م ع رظن زا ت تتسنا يرگب خ نا بط بط ییا
تب تابم تاواعیی نق م تتمج ومفم دتقن
ند تیي تک بولطم رظن رد تق تفتا تی ب تخ نا
ی کی ه تفم زای اب تیيد تتتتسا تتروت ایح و
رتشتیح .دوتش دادرد این تسرربی سپ و زا
قدتتیق ند ومفم تیي تته تبتتش بولطم و ته
متو فتیی ا گن ردین دنا یدالتتش لتتص ح
تک دتتتش م تآ ت زایتاوت تب يدتقن
قاو ارگ تی تن تتتادرپز ودتج ود رد . یر این
ته بتش و متو فت ب ه تحارتص بیت دتش
تسا.
ر لش ودج(ۀ )ود
توافت بولطم يایند و هلکاش موهفم ود ياه
بولطم یايند
هلکاش
)ینورد لماوع( یصخش ریواضت زا رثأتم
ینوريب و ینورد لماوع زا رثأتم
اهدیاب زا یدنیآرب
تسه زا یدنیآرب اهدیاب و اه
49 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
4-1-ضوتیح کبشههلکش مويام ود يک و
ندی يک :بوهطم
رد تم ع تگن تبط تبطیی تن تلک تتتش تمات
ب دودحم یک وننیتتتس ا کلب میتاوت زا
لک تتشنختتس ه ب میت ي ابم رب وا .دروآ
ت تتتسنا تتس تاتتشی تک دوت رظن ي تابم رب تی
تکرح تتتسا يرهوج من تتسنا دراد د ق عا
تو تفت ر تتتسا ربی تک اب اجازم رد تی ندتبی ا
برت تیت ا ادا و ترعب موتتسر وی تک تآ رد
ز یتتتتس می ادتااک تب و ته ب تخ نا بت تآ
لتعفتو تف م ي تهی تک دتنراد لتکتتش ربگیير
لک تش تصختش ویت تتسا ر وم منآ ب ح .
ن فرگ رظن رد تک يرتتص تاع رد و تفت رکذ
م دتتشیتاوت عاونای لک تتش زا رظن رد ار ه
تفرگوتتسزا .یی دیرگ ویلی ن رتتسلگیز ب
کثتید ا ربی کا و تصت ر تسا رب يدرف ره ی ر
صخشی ق ع دروم و دش لکش دوت اشا
ند ةداهدیي بولطم تتتساا رب این ةرازگ
تس تسای ک دراد د ق عا ا و فت ر تسا ربین
و تتصتیر تتصختتشی م ا دتتشیتاوت و رثکت
عواتی ند زا تیي ته تمن تتتسنا رد ار بولطم
د تید ارب تاب .ین دتنا ود ره یدتالتتش تب دتق عم
عاونای تصختش زایت ه ماوج رد ن تسنا ی
جوت ب .دتا تتسه ب لهین ثتتسم رد رثکت
لک تتشند و هیي ه تتتسا بولطم ک رد
ر تت وتط تیخ ا تکاردا و تفتت دته تتتش
تتتتشادربد و ته تی تگد ته تطبار رد تب تیک
تتسه ص تت وتترومی پ .یير ت تتسو زا
وری هدرک مز ردی ا چرپ وروم تایر
يرگب خ نا وی کی ا زاین د تتصمیق تتتسا .
ت ب ا تک این و تفت تعوتتروم رد ار ته
هزجیرت گدنزی نیز ب م ارکیتاوت دید.
تب تتقد و تفت ردد ي ته تیه تگدی رد
م تمن تتتسنایتاوت حی تب تلحرملتبق يا رت
ک درک ر تشا رد ار دارفا رظن ت تا ثتشام
یک سم م ت شن ص تیدهد ثت تآ وی ير
تتسا ک لک تش ند ویي تمج رد بولطم
تب تداد تجوت تب و بت تب تآ ن تیي تهز مدآ ی
ب .دنراد د ر بعیرگ این لک ش( ود/ندی ي
لتم تع )بولطم عتیین دتااک تک دتا تتسه يا
تتسم و وتتروم تارازه ربارب رد ت تتسنا ب
مادکیک ن منآ زایز تتشاد جوت و می داک .
ارب تابین ب تخ نا تیک وری درک تی د تی تگد
ن ص تتی تج تجوت تب تم ص تت وتتروم تی
تتتسا ص ت عوتتروم لک تتش . ند ویي
تتمج تب بولطم تب تداد ن تی ا تهز تجوت ا
تمن رد و ب تخ نا تیت لتلع مدآی ا ی کی زا
مم رتتص اع لکتتش ردگی ير تتصختتشی ت
ت تتسناا .دتا تتسه تهین تب رازگ تاواع تیک
مم ي ابم نق م و لعت ردی برت ویت تسبیر
خبم تم ا عت ویین تتتتسا دتااک تک رد
خب تت لادبرت ي تهی ی تب ر تتتشا تآ
هاوتی .درک
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 50
4-2- ضوتیح ههلکش مويام ود يکيتوکات ند وی يک
:بوهطم
زا رد ی تچ ره تیک تلک تتتش ومفم ود زا و
ند تیي و ر ت خم يدوجوم ت تتتسنا بولطم
تتسا رگب خ نا و رظن كار تشا دوجو ب ما .
ته بتتش هیی ک ا ادتتش رکذ لا ب ردین ود
متو فت ومفمیی مم تس تسا وی ک دنراد ب
لکی تتشونرتس تحت ار ت تسنا دوت عتش
م رارقیدتاهد .ی کی تفت زاي تمتو اب تید یای تک
ا ردین هوژپ رظن دتقن ي تابم تی ب تخ نا
تتتتسا رتتسلگلتماوع ا کثتت دروم تید رد وا
لکتشگی ير ندیي تتسا بولطم روطن له ؛
ک تروت ردی ح ب وبرم این تلتسق ه
ند دوب دتتش ر تتشایي و تتصت زا بولطمی ر
تتصختتشی چ ادارفا زا دتتشی هز ا وی مهد و
تهرو تبیی تتتتسا تک تتتتسود راد ی ق . تید
تصختش«ی» اچله وین کثتیيد ک ب رتسلگ
تتک تتح دور تاوتتاتتع رتتظتتن رتتب تتی شا رتتب
تت«یذتپ تنری ير لتماوع زا ت تتتسنا ب تخ نا
بینوری» درادی کی تتس تتسا ي متو فت زا ی
این تلک تتش تب ومفم تتتسا ح .ی زا غر تف
تتس تتتسا ي تمتو تفتی دیرگ رتتص تاع رد
کتتشت تیلةدتاهد ند تیي تلک تتتش تب بولطم ا
لهین ف تک و تفتی تتتتسا ةدودتحم تت
تا تیيدتامر ود ره رد ار ت تتتسنا ب تخ نا و
رظنی تحت ثتیر لک تش .دهد رارق آرب یيدا
لماوع زا بینوری نورد وی تتسا تروتص ردی
ک ندیي ند زا ر ث م م لت و فرص بولطمی
نورد رتتص اع وی تتتسا ت تتسنا ب ؛ تر بع ی
دیرگ لک تتش بیرگن این تتتسا ک ب خ نا
وتتس ود بترا وتتصحم ت تتسنا ی لماوع
نوردی رغ اجازم دتان تمی ز اب و تی ندتبی و
لماوع بینوری برت توچیت ا وتسر و اد ع
تتتسا ا وی نوگا نیتتتس ک رب مات ت تتسنا
تتش تن اروتتصت ر تتسای عقاو زا تیت ي ته
تف تیز تی تکی ا رتغ تیيز تجازتم وی دوتت تک
تتشادنورد ي هیشا م بوتتسحمیدنوتتش
تتسد ب للع تآ ر تسا رب و دنزب ب خ نا
قاو رد .داک للع و ب خ نا رد ت تسنایک
تفر تتشگرب و ثت ویر لماوع ر ثت و نورد ی
ب وینوری ب صام م زورب و رومظیدسر.
رد ای تجا میتاوت رد تیتتف تک دوجو تب
ای تکا پ رد رتتسلگیر ت تتسو تا تیر رد ربج و
پ ي م نایر تسو تای ارگر یی ب ما ادراد رارق
م رظنیدسر ثت تذح بیر لماوع بینوری ی
تتتتسد ک لقت تگنیلی تب این ت ثتتتسم
ب تخ نا تب دودتحم ار ت تتسنا ي ته نورد تی
تب و درک دوت يربج نماد ت تماپ می دتنز .
تروتتص ردی ک لک تتش گن رد ت تتسنا ايا
میدتناوت برت تب تیت تتتتسه يوتتس زا ي ته
حیناوی ب دوت ب يوتتسیي هد ن تتسنای و
ع می زع یتل تتتشونرتتس و درک ار دوت
تییر ت کن .دتهد لها زه تح تیت دی يرگ تک
میتاوت ب ا درک ر تتشا تآین تتتسا ک رد
51 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
گن لک تش ن فرگرظن رد دوجو ب ت تسنا ايا
تتتسهرغ( هی ا ز اب اجازمی ن لتتسجی و )
بی هد برت دان م(یت ک میدهاوت ار ت تسنا
ب تلتتس چنآ بید دتتش ب تکرح و )دهد
آرب یيدا مب خ نا اود ره زای ر تسا رب ار
ه گنی لم ک م ج و لکتتش میدهد زا ما
ندرظام تیي تک بولطم کثتت تب تید دتم رب ی تا
تلتتر تف تب تمات تب تی تهد لع دراد رظن
لنیتاوت ب خ نای قاوبی ن ا تشاد.
5 شسرپ. تلد :موشسبرت يک یتی دقن
ند مويامشیيک مويام مکششسا رب بوهطم
ههلکش چی س؟
١ .وتتصت یر تلهوتتصت لتب تقم رد تبن تج یر
ق ن
ن مزی ک ا بین ع ودیکا ب و تف م برتیت
میرگنی سم ب بتارم جنر بم رتیدوش .
برمی ظو گن ود ره ردی ف رد يز تتسر تتسب
تتمج تتتتسرد ب تخ نا ا و دراد اری تنوگا
نیتتتس ک بر می ب ار ق تتسم روتتصی ی
غیر ق تتسمی ب روبجم رد ما .داک ب خ نا
ترب گن س لک ش زا ا رب و عی کا برمی
تتسا ز تسر تسب ب گن ب لماوع بینوری و
نوردی م ش ت ب تخ نا رب ر ؤمیدتاک تب
تجوت تب تیک لتم تک تگن تله و تبن تج بر می
ب ار تلتتس ب خ ناحتتص ي هیح ،وتتس
تجوت تب يرتتسلگ تگن رد تما .دتهد تب ای تکا
کثتید میدوتش آرب ت تسنا یدا نی هور لماوع و
بینوری نیتتتتس ا ثتت زایر لتماوع بینوری تب
عقاو تاواع تیتي ته تتشچ دوجوم تتشوپی
میدوتتشا رد .ی جا ب کن ک يا پی رت رد
مدقم م رب دوب دش عدای درگی ؛ رظن ردی
و ب خ نایلی ب ب رتسلگیمجوتی ب تربی
لتماوتع تب تی تنوری ا تب تین دت تتتسا لا تک
لنیهاوتی پیور تس اتشناوری ب ر اکینوری
ور(یي هدرک تتش ب )ارگر فری ا وتتصت ی ير
ق ن ر ک و یيروت ک هارا ت سنا زا میدوش .
کثت ب رتتسلگید لماوع رب نوردی میدهاوت
تب این تطقن تک دتتتسرب ولتتسم ت تتتسنا
تمب تخ نایی تتتتسا تک میدتاک تگن رد .
لک تشن يایز این کثتید جنآ ؛دراد دوجو یی
ک م ع بط بطیی لک تتش تلع ار تتصق ن
وقو رد تیک لتلع قلتی ا رب تت درکین ت کن
مم اب وید ین حتص ک دراذگب لک تش ر ؤم
تتسا ب روبجم ار ت تسنا ما للع و ب خ نا
لنی اداک بیرگن ن تسناد ولتسم رد ت تسنا
مب خ نای تسا قاو رد . لماوع بینوری و
نوردی لتقع تب ت تتتسنا تما دتنر ؤم ةدارا و
تتس ترب سپتتس و درک يرگب تتسح تآ زا
م ب تخ نایدتاکا ر تتتسا رب .ین ت تهرب
تن تقتعی نت تتتشاد رتظتن رد لتماوتع تب تی تنوری
تبرجام ربج تی ولتتسم دتع تیتذتپی ير
لنیدوتش کلب لم ک روتص ب ار ت تسنا يرت
سررب ی بطت ی ق ی هملاع يارآ رد يرگباختنا يوگلا ابطابط یی و و ی ل ی ما رسلگ ... /اراکمه و یگرزب هماجن 52
عقاو زایت جاوم میداکا .ین ثتتسم يارب
برمی ا رب ادین کن تتتسا ک تتسرت ردی
تتسمیر برتیت بر می وت ی له بناوج ار
تبتب تیدتا تم تگتن زا و دتجتاتتتسب و تی تا تیيروتت
لقت(یلی ب ) سم برتیت .دش ب رذح رب
2ر تتسگ رد ت تا.ۀ و تفت تهی درفی
اچلهین جوت ب ب حب لک تتش ددعت و ه
ندیي ه ک بولطم ا کار تشا وزجین ود
م بوتتسحم ومفمیدوتتش میتاوت تب این
لتصا برتی ی ند ردیي لعتی برت ویت ر تشا
ک درک برمی ب تآ ر تسا ربید ب ي متو فت
بر م دوجومی جوت دوت تتشاد رد .دتتش ب
ای تجا نیز و و تفتی ژ بین ولج ومفم ود
می؛دتاک ند ومفم ر تتتسا رب تیي بولطم
تب دودتحم تفرتتص يدرف ي تمتو تفت ت تله
لماوع نوردی لب قم رد ما دا سه ر سا رب
لک تتش ومفمتعتتسو ا ن يدرف ي متو فت
نورد تماتی تتتتسا تکلب تب لتماوع بینوری
تعم تج ا داون تت توچ گاهرف وی تک تک
بر می دز تآ ر یتتس م و درکیداک تشکی د
قد تگن و دتتتشیقرت لع ویق يرت تب برمی
میدتهد قاو رد . برمی تب لمفی تله تبن تج
عتتسوت وی ف تتصختتش زایت بر می دوت
تتتتسد پ تی اد میدتاک تک نی تجشا تگن
قاو ارگ تی ن ب ر تیليراذگ تتسم ردیر برت تیت
تسا وا.
3 تتتضف ن ت تتتس.ی لکی برت تیت لتب تقم رد
تتتضف ن ت تتتسی نوردیا رب و ع ی ان زا
تجنآیی تک تحب ومفم ود ره رد تجوت« »
تنر رپ تتتتسا میتاوت نی تج تتفرگ تک
تبرتمی تمیدتناوتت تتمتج رد تهدی تب تجوتت
بر می ا دوتیي ف قن رتتسلگ رظن زا .داک
این ندیي ت تسنا بولطمتتس ه ک تمج
تجرد و تجوت تب ار تمنآ لته تتتسم فل خم
عتیین میدتاک ارب تاب .ین برمی میدتناوت تمات
فل خم تع طا تداد تب ا ب تخ نا وی تکا
چ و تتصت ا ع طای ار چی ا هز و متتشزرا
تهرو تبیی ند رد ار تیي ي تج دوت بولطم
تجوت ادتهد بر می تتحت يدتح تت ار ثتتیر
رط زا .دهد رارق فی لهین ثتیر ن اریز لک تش
م ع رظن زا ب بطیی جوت رد .دراد ت تتسنا
ا رد ماین ا ارج م يوتسین فرتص يراذگر ا
تهارا دتح رد ن تع طایتتتتس تب ر تک و
تقهاذلع يراذتگر ا و يز تتتسیق تتشک تی د
میدوتتش تک ارچ لتماوع رب و ع نوردی ا
لماوع بینوری ي تتضف ا وتتسر ابادآ دان م
لکی برت تیت تاهرف تعم تج و تک يا رد
ز یتتتتس میاکی نیز قن ای تف میدتااک رد .
قاو هر ت تسیی ک گدنز تآ رد من تسنای
میدتااک تب تاواعی کی لتماوع زا بینوری تب
قتتسم روتتصی غ ویر ق تتسمی ا ردی کا
تلتتس جوت يوتتس و دتتش ب جک ت تتسنا
ب ،ادتتصم .دنر ؤمزر عت وییني هدتااک ک
میتاوت ب ن تسر درک ر تشا تآ فل خم ي ه
53 همانلصفود هرود ،یهوژپ ملاک یملعمراهچ هرامش ،7 ،ناتسبات و راهب 1404
تتتسا يز تجم ي تتضف رد ک يوگ زورما
تقبتتس ا ردین و م زا ار رمایت لعت رمای و
برت تیت ت ب ا .دتنا دوبر ن تادرپ تب این
ثتتسم لتتصوح رد این هوژپ نیتتتس و
میدتبلط تک رد تیک هوژپ تن تگادتج و
تب ازجم تتتادرپ تآ ت کن تما . لممی تک
میتاوت کثتت تآ رب اددتجم تید د تن درک تی د
ن فرگ قن لماوع بینوری جوت رب ترط زا
رظنی تتسا رتسلگ ب خ نا ک خب ز یيد
عقاو زا تیتي ته برتی ی تب این تطتتساو د تی د
لنیدوش.
تنیهجگی ری
تبرتت تیت تب تاوتاتع تی تکی تمتم زارتت تین
غدغدبتارموذ و د عباوذ يرما ارتتشب ي ه
تتساز . ی ار قلع م این تسا ت تسنا وتروم ؛
تتح تتس تب يدوجومفل خم ي ته يدوجو
تک تتمج تتت تاتتش تب وا تید ا تلتین
تح تس ر اک رد ار هیدک یرگ و ب بترا رد
ه تتسرربی ر تت وط رد .دولن یخ رتتشب
د تب راوله تی تگد تهیی تبور تتسه وری تک
عتتسی تت اتتش رد تتشاد ت تتسنا ما دنا
ت تتسناو ن تله دتنا این بب ار د تعبایدتاا تب و
تتت تاتتش ق تن تب دوت رعتیف ت تتتسنا
ت تتادرتپ تلتعتت و تی تبرتت و تیت تاتب تآ رتب ار
د تمن ن .دتنای تج این د تید ق تن ارفا ا و ته
رفتیطي ته ا رد ددتع مین مزی تا تک دوب رد
ر پلعت منآ زا يای برت ویت لتصا ار زا اری
تتتتسا درک ترحام دوترظن . تی ب تخ نا
ویل تی بثم تکن دوجو تب رتتسلگی تک
تتتتسارادع رد این ق تن تح تتتتسا ز ی ار
د تن تب تی د ن تتش تگنا تماوعل بینوری ا وی تکا
احتتص رد ت تتسنا گدنزی لم ع دوت م لت
تتتتسا ب تخ نارب ر ؤم ج ام تب د تیه تگدی
ق ن مز ردی ا تت اتتش تتتسا دتتش رد .
لب تقم تلک تتش ب ز تاواع یر تت تتس ر ت فر
ت تاتتش ات تتتسنای لعیق تله و تبن تج زا
ب ت تتسنا تتتسد میدهد ر فر و ب خ نا و
ر ت تسنا ا آرب یيدا عولجم زا لماوع نورد ی
ب وینوری میدتناد تمزلا . برت تیت حتتصیح و
وتتصای ا تتت تاتتش لتماوع لتم تک رب ر وم
لکتتشگی ير سپتتس و ب خ نا تتتسا ر فر .
ت تاتتشی اچین ا تب برم تیت عا دت او زا ینا
وا تیي تتتسردتم تناوت ... و تگتتشناد ا یی
ت اتشی دزنیکرت ب چنآ نات تس تتسه و
بید .داد دهاوت ادش ب
