317
STUDENTLERDIŃ LINGVOMETODIKALÍQ KOMPETENCIYASÍN
RAWAJLANDÍRÍWDA INTERAKTIV OYÍNLÍ PLATFORMALARDÍŃ
DIDAKTIKALÍQ IMKANIYATLARÍ
Mı zabae a Muxabba Baxı bae na
Ájiniyaz a ındaǵı NMPI ayanısh dok o an ı
DOI: h ps://doi.o g/10.5281/zenodo.17704422
Anno aciya. Bul maqalada s uden le diń ling ome odikalıq kompe enciyasın awajlandı ıwda
in e ak i oyınlı oqıw pla o mala ı - Quizle , Padle hám Kahoo sıyaqlı qu alla dan paydalanıwdıń
didak ikalıq imkaniya la ı analizlengen. Zamanagóy málimleme-kommunikaciya exnologiyala ınıń
bilimlendi iw p ocesine engiziliwi s uden le diń ling ome odikalıq aya lıǵın a ı ıw, ola dıń in e ak i
úy eniw o alıǵı a qalı il úy eniwge bolǵan qızıǵıwshılıǵın kúshey iw hám e kin piki lew kónlikpele in
awajlandı ıwǵa xızme e e uǵını ilimiy iyka da sáwlelendi ilgen.
Tayanısh sózle : ling ome odikalıq kompe enciya, sanlı bilimlendi iw, Quizle , Padle , Kahoo ,
didak ikalıq imkaniya , álim pla o mala ı.
Аннотация. В данной статье анализируются дидактические возможности использования
интерактивных игровых учебных платформ, таких как Quizle , Padle и Kahoo , в развитии
лингвометодической компетенции студентов. Научно обосновано, что внедрение современных
информационно-коммуникационных технологий в образовательный процесс служит повышению
лингвометодической подготовки студентов, усилению их интереса к изучению языка через
интерактивную учебную среду и развитию навыков самостоятельного мышления.
Ключевые слова: лингвометодическая компетенция, цифровое образование, Quizle , Padle ,
Kahoo , дидактическая возможность, образовательные платформы.
Abs ac . This a icle analyzes he didac ic possibili ies o using ools such as in e ac i e game
lea ning pla o ms - Quizle , Padle , and Kahoo - in de eloping s uden s' linguome hodological
compe ence. I is scien i ically subs an ia ed ha he in oduc ion o mode n in o ma ion and
communica ion echnologies in o he educa ional p ocess con ibu es o inc easing he
linguome hodological eadiness o s uden s, inc easing hei in e es in language lea ning h ough an
in e ac i e lea ning en i onmen , and de eloping ee hinking skills.
Keywo ds: linguome hodical compe ence, digi al educa ion, Quizle , Padle , Kahoo , didac ic
oppo uni y, educa ional pla o ms.
Búgingi kúnde zamanagóy bilimlendi iw sha aya ında ási ese, joqa ı oqıw o nı
bilimlendi iw sis emasında sanlı exnologiyala dı qollanıw álimniń ná iyjeliligin
a ı ıwda áhmiye li ak o ǵa aylanıp ba maq a. Mámleke imiz p eziden i
SH.M.Mi ziyoye ıń “Sanlı Ózbeks an-2030” s a egiyasın as ıyıqlaw hám onı ná iyjeli
ámelge ası ıw ilajla i haqqında” PF-6079-sanlı pá manı bunıń ayqın dáliyli bola aladı [1].
“Sanlı Ózbeks an-2030” s a egiyasında bilimlendi iw p ocesine zamanagóy málimleme-
kommunikaciya exnologiyala ın qollanǵan halda bilimlendi iwdi basqa ıwdı
a oma las ı ıw hám há á epleme analizlew sis emasın ja a ıw, málimleme
exnologiyala ı a awında a alıq an, onlayn hám i ual oqı ıw exnologiyala ın engiziw
318
hám awajlandı ıw, onlayn ku sla ushın pla o mala islep shıǵıw haqqında bahalı
piki le bildi ilgen.
Ási ese, ilologiya baǵda ındaǵı bilim alıp a ı ǵan s uden le diń ling ome odikalıq
kompe enciyasın awajlandı ıw p ocesinde in e ak i oyınlı pla o mala dan paydalanıw
álim sıpa ınıń joqa ılawına hám bolajaq pedagogla dıń kásiplik shebe ligin a ı ıwǵa
já dem be edi.
Ling ome odikalıq kompe enciya - bul s uden iń ling is ikanı oqı ıw eo iyası hám
me odikası boyınsha e eń bilimge iye bolıwı hám onı álim p ocesinde ná iyjeli qollana
alıwı menen belgilenedi. Usı kóz qa as an, Kahoo , Quizle hám Padle sıyaqlı
pla o mala bilimlendi iw p ocesin qızıqlı, in e ak i hám dó e iwshilik p oceske
aylandı ıp, s uden le diń ling ome odikalıq kompe enciyasın qáliples i iwde áhmiye li
ol oynaydı.
In e ak i oyınlı pla o mala oqıwshıla dı sabaqqa belsene qa nasıwǵa shaqı adı,
ola dıń bilimle in bekkemleydi hám úy enilgen emala dı áki a law ushın qolaylı
imkaniya ja a adı. Kahoo pla o ması es le hám ik o inala iyka ında oqıw p ocesin
oyın ú inde shólkemles i iw imkaniya ın be edi. Kahoo oyınǵa iyka lanǵan álim
pla o ması bolıp, ol 2012-jılı No egiya ilim hám exnologiyala uni e si e i ilimpazla ı
á epinen ja a ılǵan. Pla o mada qısqa múdde ishinde ú li in e ak i shınıǵıwla dı hám
ik o inala ın ja a ıw, ola dı bólisiw hám de bilim alıw p ocesin jáne de qızıqlı hám
mazmunlı e iwge já dem be e uǵın zamanagóy pedagogikalıq p og ammalıq qu al
esaplanadı. Búgingi kúnde Kahoo qolaylıǵı hám ańsa lıǵı menen bilimlendi iw
shólkemle inde eń kóp paydalanıla uǵın in e ak i bilimlendi iw pla o mala ınan bi i
bolıp, 14 ú degi há qıylı ik o inala dı ja a ıw múmkin. A.I.Wang, R.Tahi
ize lewle inde “Kahoo ” pla o masınıń bilimlendi iw p ocesindegi ási i analizlenedi.
Ize lewshile in e ak i ik o inala s uden le diń sabaqqa belsene qa nasıwın, ola da
báseki hám qızıǵıwshılıq oya ıwı haqqında piki bildi gen [Wang, A. I., & Tahi ,
R.2020:15]. S.A.Lico ish, H.E.Owen, B.Daniel, J.L.Geo ge ize lewle inde “Kahoo ”
pla o ması a qalı oqı ıwdıń ná iyjeliligi kó se ip be iledi. Ize lew ná iyjele i
gami ikaciya oqıw p ocesine unamlı ási e edi hám s uden le de bilim alıwǵa bolǵan
qızıǵıwshılıq ı a ı adı [Lico ish, S. A., Owen, H. E., Daniel, B., & Geo ge, J. L.2018:
7].
Kahoo pla o masınıń iyka ǵı ózgeshelikle i ómendegile den iba a :
• Maǵlıwma la oyın o masında je ke iledi. Sabaq p ocesi qızıqlı bolıp
ó iwi ushın gami ikaciya elemen le inen paydalanıladı. Bul pla o madan paydalanıw
s uden le diń sabaqqa bolǵan i iba ın a ı ıw menen bi ge, ola dı sabaqqa belsene
qa nasıwǵa shaqı adı.
319
• Há bi juwap ı bahalaw hám dodalaw imkaniya ın be edi. Oqı ıwshı há
bi s uden iń ná iyjele in baqlap ba ıwı hám alqılawı múmkin. Bul bolsa bilimlendi iw
p ocesinde há bi s uden iń indi idual qa nasın qáliples i iw imkaniya ın be edi.
• Báseki o alıǵın ja a ıw imkaniya ın be edi.
• Mobil qu ılmala hám kompyu e sáykesligi. S uden le planshe ,
sma on yamasa kompyu e a qalı pla o maǵa jalǵanıwı hám in e ak i es le de
qa nasıwı múmkin.
• K ea i kon en ja a ıw imkaniya ı. Oqı ıwshıla emaǵa sáykes ú li
o ma aǵı so awla ( es , súw e iyka ındaǵı so awla , juplıqla dı abıw hám basqala )
ja a ıwı múmkin.
• Ná iyjele di saqlaw hám analizlew. Oqı ıwshıla há bi es ná iyjele in
saqlap, keyin ala ola dı analizlew a qalı s uden le diń sabaqla dı ózles i iw dá ejesin
bahalawı múmkin.
Quizle pla o ması bolsa kóbi ek leksikalıq hám g amma ikalıq bilimle di
bekkemlewge qa a ılǵan bolıp, onda oqı ıwshı es le hám shınıǵıwla dı ja a adı.
Oqıwshıla bolsa ola dı in e ak i ú de úy eniw a qalı sózlik baylıǵın keńey edi. Sonday-
aq, bul pla o mada s uden le oqıw ma e ialla ın áki a law imkaniya ına iye boladı.
Padle pla o ması óziniń izual hám bi ge islesiwge iyka lanǵan ózgeshelikle i
menen ajı alıp u adı. Bul pla o ma s uden le ge óz piki le in i ual doska kó inisinde
bildi iw, eks , súw e , ideo hám sil emele jaylas ı ıw imkaniya ın be edi. Ná iyjede
oqıw p ocesi in e ak i baylanıs, analiz hám básekige iyka lanadı. Padle já deminde
oqı ıwshı há bi oqıwshınıń piki in baqlap, alqılay aladı, bul bolsa e leksiya hám
alqılaw kompe enciyasın awajlandı ıwǵa xızme e edi.
Bul pla o mala dıń ulıwma didak ikalıq imkaniya la ı ómendegile den iba a :
1. Bilimlendi iw p ocesinde in e ak i oyınlı apsı mala dı islew a qalı s uden le diń
sabaqqa degen qızıǵıwshılıǵınıń payda bolıwı;
2. Ling is ikalıq bilimle di ámeliya penen baylanıs ı ıw;
3. Óz be inshe hám bi gelik e ( opa da) úy eniwdi xoshame lew;
4. S uden le a asında in e ak i piki almasıw hám qa ım-qa nas ı awajlandı ıw;
5. Oqıw ná iyjele in ez analizlew imkaniya ı.
Sonday-aq, bul pla o mala a qalı s uden le diń ling is ikalıq bilimle di ózles i iw
ezligi a adı;
• s uden le diń me odikalıq piki lewi awajlanadı;
• zamanagóy exnologiyala dan paydalanıw kónlikpesi awajlanadı;
• s uden le de dó e iwshilik qa nas hám jámiye e islesiw kónlikpele i
qáliplesedi;
320
• opa da bi ge islew hám kommunika i lik kompe ensiyası awajlanadı.
Joqa ı oqıw o nı bilimlendi iw sis emasında bunday sanlı pla o mala dı álim
p ocesine engiziw s uden le diń belsendiligin a ı ıw, kommunika i kompe enciyanı
qáliples i iw hám oqı ıw ná iyjeliligin a ı ıw imkaniya ın be edi. Sonıń menen bi ge,
oqı ıwshıla ushın da bul pla o mala s uden le diń ózles i iw p ocesin indi idual allaw
hám di e enciallıq qa nas ı ámelge ası ıw imkaniya ın ja a adı.
Juwmaqlap ay qanda, Kahoo , Quizle hám Padle sıyaqlı in e ak i álim
pla o mala ı s uden le diń ling ome odikalıq kompe enciyasın awajlandı ıwdıń
zamanagóy qu alla ınan esaplanadı. Ola bilimlendi iw p ocesin qızıqlı, in e ak i hám
inno aciyalıq ú ge kel i edi. Ási ese, Padle pla o ması s uden le diń dó e iwshilik
piki lew, óz be inshe islew hám bi gelik e úy eniw kónlikpele in awajlandı ıwda
ay ıqsha áhmiye ke iye. Solay e ip, bul pla o mala dı oqıw p ocesine engiziw oqı ıw
ná iyjeliligin a ı adı, s uden le diń ling ome odikalıq kompe enciyasın kompleksli
qáliples i iwge xızme e edi.
Ádebiya la
1. Sh.M.Mi ziyoye .“Raqamli Oʻzbekis on — 2030” s a egiyasini asdiqlash a uni sama ali
amalga oshi ish cho a- adbi la i oʻgʻ isida” 05.10.2020 yildagi PF-6079-son a moni.
h ps://lex.uz/ u/docs/-5030957
2. Lico ish, S. A., Owen, H. E., Daniel, B., & Geo ge, J. L. "S uden s’ pe cep ion o Kahoo !’s
in luence on eaching and lea ning." Resea ch and P ac ice in Technology Enhanced Lea ning,
13(1), 2018. 1-23.
3. Wang, A. I., & Tahi , R. "The e ec o using Kahoo ! o lea ning – A li e a u e
e iew."Compu e s & Educa ion, 149, 2020, 10-18.
