O'ZBEKISTON MILLIY TARIXINI TALQIN ETISHDA YANGI ILMIY YONDASHUVLAR: TARIXIY FAKTLAR VA TARIXIY DISKURS TAHLILI

330 Vol. 5, No. 11 part 2 – Special Issue (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 MINWHPS International Scientific-Practice Conference on “Modern Interpretation of National and World History: Problems and Solutions” Denau, November 17, 2025 in-academy.uz/index.php/ejsspc O‘ZBEKISTON MILLIY TARIXINI TALQIN ETISHDA YANGI ILMIY YONDASHUVLAR: TARIXIY FAKTLAR VA TARIXIY DISKURS TAHLILI Abdijapporova Nazokat Maxmud qizi nazokatabdujapporova[email protected] Rahmatova Hurriyat Ne`matjon qizi [email protected] Habibullayeva Nigora Ne`matulla qizi [email protected]. https://doi.org/10.5281/zenodo.17736467 Annotatsiya: Maqolada O‘zbekiston milliy tarixini talqin etishda zamonaviy ilmiy yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Tarixiy faktlar va tarixiy diskurs tahlili yordamida tarixiy hodisalarni yanada aniq va keng qamrovli tushunishga uriniladi. Tadqiqot natijalari milliy tarixning ob’ektiv va ilmiy asoslangan talqinini shakllantirishga xizmat qiladi. Kalit so‘zlar: O‘zbekiston tarixi, tarixiy diskurs, ilmiy yondashuv, tarixiy faktlar, tarixiy tahlil Аннотация: В статье рассматриваются современные научные подходы к интерпретации национальной истории Узбекистана. С помощью анализа исторических фактов и исторического дискурса проводится более точное и всестороннее понимание исторических событий. Результаты исследования способствуют формированию объективной и научно обоснованной интерпретации национальной истории. Ключевые слова: история Узбекистана, исторический дискурс, научный подход, исторические факты, исторический анализ Abstract: The article explores modern scientific approaches to interpreting the national history of Uzbekistan. Through the analysis of historical facts and historical discourse, it aims to achieve a more accurate and comprehensive understanding of historical events. The results of the study contribute to the formation of an objective and scientifically grounded interpretation of national history. Keywords: history of Uzbekistan, historical discourse, scientific approach, historical facts, historical analysis Kirish O‘zbekiston milliy tarixini tadqiq etish va uni talqin qilish uzoq yillardan buyon tarixshunoslikning asosiy yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Milliy tarix nafaqat o‘tgan hodisalarni qayd etish, balki jamiyatning madaniy, siyosiy va ijtimoiy rivojlanishini tushunishda muhim vosita hisoblanadi. So‘nggi yillarda tarixshunoslikda yangi metodologik yondashuvlar, xususan tarixiy diskurs va tarixiy faktlarni kompleks tahlil qilish metodlari keng qo‘llanilmoqda. Tarixiy faktlar – bu tarixshunoslikda asosiy material bo‘lib, ular milliy tarixni ob’ektiv tarzda qayta tiklash imkonini beradi. Shu bilan birga, tarixiy diskurs yondashuvi tadqiqotchilarga tarixiy hodisalarni faqat faktlar majmui sifatida emas, balki ularning ijtimoiy, siyosiy va madaniy kontekstini hisobga olgan holda talqin qilish imkonini beradi. Maqolada O‘zbekiston milliy tarixini talqin etishda yangi ilmiy yondashuvlar, tarixiy faktlar va tarixiy diskursni integratsiyalash metodlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi – tarixiy haqiqatni yanada aniqroq va ilmiy asoslangan tarzda ochib berish, shuningdek, milliy tarixni talqin qilishda metodologik yangiliklarni namoyish etishdir.1 Asosiy qism 1. Tarixiy faktlar va ularning tahlili Tarixiy faktlar har qanday tarixiy tadqiqotning asosi hisoblanadi. O‘zbekiston tarixi boy va murakkab hodisalar bilan to‘la. Tarixiy faktlarni to‘g‘ri talqin qilish orqali milliy tariximizning asosiy 331 Vol. 5, No. 11 part 2 – Special Issue (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 MINWHPS International Scientific-Practice Conference on “Modern Interpretation of National and World History: Problems and Solutions” Denau, November 17, 2025 in-academy.uz/index.php/ejsspc bosqichlari, siyosiy va madaniy jarayonlar aniqroq tasvirlanadi. Bu bobda arxiv materiallari, qadimiy manbalar va ilmiy tadqiqotlar orqali tarixiy faktlar tahlil qilinadi. 2. Tarixiy diskurs va uning ahamiyati Tarixiy diskurs – bu tarixni tushunish va talqin qilishda foydalaniladigan til va tushuncha tizimidir. Tarixiy diskurs yondashuvi yordamida tarixiy hodisalar faqat faktlar majmui sifatida emas, balki ularni shakllantirgan ijtimoiy, siyosiy va madaniy kontekstlar bilan birga tahlil qilish mumkin. Ushbu bobda tarixiy diskurs nazariyalari va metodlari ko‘rib chiqiladi. 3. Yangi ilmiy yondashuvlar So‘nggi yillarda O‘zbekiston milliy tarixini o‘rganishda yangi ilmiy yondashuvlar joriy etilmoqda. Masalan, interdisipliner tadqiqotlar, tarixiy ma’lumotlarning raqamli tahlili va zamonaviy metodlar orqali tarixni yanada ob’ektiv va aniq talqin qilish mumkin. Bu bobda yangi metodlar, ularning afzalliklari va tarixiy tadqiqotga ta’siri tahlil qilinadi. 4. Tarixiy fakt va diskurs integratsiyasi Tarixiy faktlar va tarixiy diskursni integratsiya qilish orqali milliy tariximizni talqin qilishda yangi imkoniyatlar yaratiladi. Bu yondashuv tarixiy haqiqatni sub’ektiv qarashlardan ajratib, ilmiy asoslangan tushunchalar ishlab chiqishga yordam beradi.2 Xulosa Maqolada O‘zbekiston milliy tarixini talqin etishda yangi ilmiy yondashuvlar tahlil qilindi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, tarixiy faktlar va tarixiy diskursni birlashtirish milliy tarixni yanada ob’ektiv, tizimli va ilmiy asoslangan tarzda tushunishga imkon beradi.2 Tarixiy faktlar orqali tarixning aniq bosqichlari, siyosiy va madaniy jarayonlar batafsil yoritiladi, tarixiy diskurs esa ularning kontekstini, ya’ni ijtimoiy, siyosiy va madaniy sharoitini ochib beradi. Shu bilan birga, yangi ilmiy metodlar – interdisipliner tadqiqotlar, raqamli tahlillar va zamonaviy tahlil metodlari – tarixiy tadqiqot sifatini oshiradi va milliy tarixni talqin qilishda yanada keng imkoniyatlar yaratadi. Umuman olganda, tarixiy faktlar va diskursni integratsiya qilish orqali milliy tariximizni sub’ektiv qarashlardan ajratilgan holda, ilmiy asoslangan va ob’ektiv tarzda talqin qilish mumkin. Bu esa milliy tarixshunoslikning sifatini oshirishga va yangi ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirishga xizmat qiladi. Adabiyotlar, References, Литературы: 1. Ашурбеков Б. История Узбекистана: учебное пособие. – Ташкент: Фан, 2020. 2. Султанов Х. Исторический дискурс и национальная идентичность. – Ташкент: Университет, 2019. 3. Karimov, I. Modern approaches to historical research in Central Asia. – Tashkent, 2021. 4. Islomov, M. Historical facts in the study of Uzbekistan history. – Tashkent, 2022. 5. Toshpulatov, S. National historiography and discourse analysis. – Tashkent, 2020. 6. Babadjanov, R. Methods of historical interpretation. – Tashkent: Science, 2019. 7. Мирзоев А. История и историческая наука. – Ташкент: Фан, 2018. 8. Abdullayev, F. Interdisciplinary approaches in history. – Tashkent, 2021. 9. Khakimov, T. Digital analysis of historical sources. – Tashkent, 2022.Назаров, Ш. История Узбекистана в контексте мировых событий. – Ташкент: Университет, 2020.