HIS-HAYAHONNI ANIQLASH TEXNOLOGIYALARINING QO'LLANILISH SOHALARI

THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 287 HIS-HAYAHONNI ANIQLASH TEXNOLOGIYALARINING QO’LLANILISH SOHALARI A.J.Kutlimuratov1, V.N.Mamutova2 1 Toshkent Kimyo Xalqaro Universiteti, Toshkent, O‘zbekiston 2 Nukus Davlat Texnika Universiteti https://doi.org/10.5281/zenodo.17768006 Annotatsiya. Ushbu maqolada his-hayajonni aniqlash texnologiyalari ning turli sohalarda qo‘llanilishi va foydalari tahlil qilinadi. Texnologiyalar yordamida insonning emotsional holatini aniqlash, sog‘liqni saqlash, ta'lim, biznes va xavfsizlik kabi sohalarda samarali natijalar beradi. Maqolada, bu texnologiyalarning imkoniyatlari va ularni amaliyotda qo‘llashning muhim ahamiyati ko‘rsatilgan. Аннотация. В данной статье анализируется применение и преимущества технологий распознавания эмоций в различных областях. С помощью этих технологий возможно определение эмоционального состояния человека, что приводит к эффективным результатам в таких сферах, как здравоохранение, образование, бизнес и безопасность. В статье раскрыты возможности данных технологий и подчеркивается их важное значение для практического применения. Kalit so’zlar: His-hayajonni aniqlash, Sun’iy intellekt Kirish His-hayajon insonning qaror qabul qilish jarayoni, xulq-atvori va muloqotida markaziy rol o‘ynaydi. Insonning qanday qarorlar qabul qilishi, qanday munosabatlar bildirishini, kimga va qanday xatti-harakatlar ko‘rsatishini ko‘plab omillar, jumladan uning ruhiy holati belgilaydi. Ushbu omil, ayniqsa, psixologik va psixofiziologik tadqiqotlarda muhim o‘rin tutadiShu bois, insonning ichki hissiyotlarini tahlil qilish va aniqlash so‘nggi yillarda ilg‘or ilmiy tadqiqotlar va amaliyotlarda katta e’tiborga sazovor bo‘lmoqda. Hozirgi kunda, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektning joriy etilishi natijasida, biz faqatgina emotsional holatni kuzatibgina qolmay, balki insonning his-tuyg‘ularini aniqlash va tushunishda yangi metodologiyalarni qo‘llayapmiz. Bu esa yangi avtomatlashtirilgan emotsiya aniqlash tizimlarining yaratilishiga olib keldi, bu tizimlar tez sur’atlarda rivojlanib, ilm-fan va amaliyotda katta ahamiyat kasb etmoqda. Masalan, ushbu texnologiyalar, sog‘liqni saqlash, ta’lim, xavfsizlik, biznes va marketing kabi sohalarda yangi yondashuvlarni shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Shu bois, emotsiya aniqlash texnologiyalari hozirgi kunda nafaqat ilmiy soha, balki amaliyoti rivojlangan sohalarda ham, muhim va talabgir bir yo‘nalish sifatida qaralmoqda. Ularning kelajagi, ehtimol, nafaqat hissiy holatlarni aniqlashda, balki insonning ruhiy va jismoniy salomatligini monitoring qilishda, shuningdek, murakkab tizimlarda insonning holatiga moslashtirilgan yondashuvlarni yaratishda keng ko‘lamda qo‘llanilmoqda. His-hayajonni aniqlash texnologiyalari ko'plab metodlarga asoslanadi, jumladan, yuz ifodalari [1], ovozli tahlil [2,3], va fiziologik ma'lumotlar [4] kabi ko'plab metodlardan foydalaniladi. Bularning har biri o'ziga xos yondashuvlarni taqdim etadi, ammo birgalikda ishlatilganda ular yanada samarali va to'liq natijalar beradi. Yuz ifodalari tahlili yordamida THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 288 odamning yuzidagi kichik o'zgarishlar, masalan, ko'zlarning ochilishi, og'izning shakli yoki yuzdagi boshqa harakatlar, odamning ruhiy holatini ko'rsatishi mumkin. Ovozli tahlil esa, ovozning intonatsiyasi, tembri, balandligi va boshqa hususiyatlar orqali emotsiyalarni aniqlash imkonini beradi. Fiziologik ma'lumotlar esa, yurak urishi tezligi, terlash darajasi yoki qon bosimi kabi parametrlar orqali odamning emotsional holatini o'lchashda ishlatiladi. Bularning barchasi birgalikda his-hayajonlarni yanada aniqroq va to'liqroq aniqlashga yordam beradi. Bunday texnologiyalar insonlarning his-tuyg'ularini yoki emotsional holatlarini tushunishga imkon yaratadi va ularning muloqotini va reaktsiyalarini tahlil qilishda katta ahamiyatga ega. Ularning qo'llanilishi nafaqat shaxsiy yoki biznes ehtiyojlariga, balki jamiyatdagi xavfsizlik, salomatlik, va ijtimoiy tizimlarning samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Asosiy qism Ularning rivojlanishi bilan birga, inson–kompyuter o‘zaro ta’siri yanada samarali bo‘lib, ko‘plab sohalarda yangi imkoniyatlar yaratadi. Endi, ushbu texnologiyalarni qo‘llashning turli sohalardagi ahamiyati va foydalari haqida batafsilroq tushuncha olish uchun, quyida keltirilgan qo‘llanilish sohalariga to‘xtalib o‘tamiz. Sog'liqni saqlash sohasida his-hayajonni aniqlash texnologiyalari His-hayajonni aniqlash texnologiyalari sog‘liqni saqlash sohasida tobora kengroq qo‘llanilmoqda va bemorlarning ruhiy hamda emotsional holatini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu texnologiyalar yordamida [5,6], bemorning hissiy holatini aniqlash orqali, psixologik holatlar va ruhiy kasalliklarni erta bosqichda aniqlash va davolash imkoniyati yaratilyapti. Bu texnologiyalar faqatgina psixologik holatlarni aniqlashni osonlashtiribgina qolmay, balki davolash jarayonining samaradorligini ham sezilarli darajada oshiradi. Ushbu texnologiyalar shuningdek, psixoterapiya va psixologik maslahatlar jarayonlarida ham foydalanilishi mumkin. Bemorlar o‘zlarining his-tuyg‘ularini to‘g‘ri ifodalashlari yoki yashirishlari mumkin, ammo his-hayajonni aniqlash texnologiyalari bu holatlarni aniqlashga yordam beradi va bu orqali terapiya jarayoni yanada samarali o‘tadi. Masalan: − Psixologik holatlarni aniqlash: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida terapevtlar yoki psixologlar bemorlarning ruhiy holatini aniq baholay olishadi. Bu texnologiyalar orqali depressiya, xavotir, stress kabi psixologik holatlarning erta bosqichlarini aniqlash mumkin, bu esa bemorning davolash jarayonini samarali moslashtirishga yordam beradi. Masalan, terapevtlar bemorning yuz ifodalari yoki boshqa emotsional belgilarini tahlil qilib, uning ruhiy holatini aniqlaydilar va unga mos ravishda davolash metodlarini tanlaydilar. Bu usul davolashning samaradorligini oshiradi va bemorlarning tezroq tiklanishiga yordam beradi. − Psixoterapiya va maslahat seanslari: Psixoterapevtlar bemorlarning his-tuyg‘ularini yanada chuqurroq tushunish uchun his-hayajonni aniqlash texnologiyalarini ishlatishlari mumkin. Masalan, bemor yuz ifodalari yoki ovozdagi o‘zgarishlarga qarab, uning psixologik holati va ruhiy salomatligini aniqlashda yordam beradi. Bu terapiyaning samaradorligini oshirishga yordam beradi, chunki terapevt bemorning haqiqiy ruhiy holatini tezda anglash imkoniyatiga ega bo‘ladi. − Nevrologik holatlarni monitoring qilish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari nevrologik kasalliklar, masalan, Alzheimer va Parkinson kabi kasalliklarni erta aniqlashda ham qo‘llanilishi mumkin. Bu kasalliklar bilan bog‘liq bemorlar ko‘pincha o‘zlarining hissiy holatlarini ifodalashda qiyinchiliklarga duch keladilar. His-hayajonni aniqlash texnologiyalari bemorning yuz ifodalari va tana harakatlarini tahlil qilib, kasallikning dastlabki bosqichlarini aniqlashda yordam beradi. THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 289 Afzalliklari: − Ruhiy kasalliklarni tez va aniq tashxislash: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida ruhiy holatlar tez va aniq aniqlanadi, bu esa davolashni samarali boshlashga imkon beradi. Masalan, bemorning yuz ifodalarini tahlil qilib, terapevt uning xavotirda ekanligini aniqlab, tegishli davolashni boshlashi mumkin. Bu, shuningdek, klinik sinovlarda bemorlarning emotsional holatini o‘lchashda yordam beradi, bu esa ular uchun moslashtirilgan dori-darmonlar yoki boshqa davolash usullarini ishlab chiqishda qo‘llaniladi. − Davolashni individualizatsiya qilish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida bemorning ruhiy holatini aniqlash orqali davolashni yanada aniq va samarali qilish mumkin. Masalan, agar bemorning yuz ifodalaridan uning stressli holatda ekanligi aniqlansa, u holda terapevt stressni kamaytirish uchun mos davolashni taklif qiladi. Bemorlar o‘zlarining haqiqiy ruhiy holatlarini ifodalashda qiyinchilikka duch kelishlari mumkin, ammo his-hayajonni aniqlash texnologiyalari bu muammoni hal qilishga yordam beradi. − Davolash samaradorligini oshirish: Bemorlar o‘zlarining emotsional holatini tahlil qilish orqali davolashni yanada samarali olib borish mumkin. Agar emotsional holatlarni kuzatish va analiz qilish orqali muammoni vaqtida aniqlasangiz, davolash jarayoni ancha tez va samarali bo‘ladi. Bu esa bemorlarning holatini yaxshilashga va tezroq tiklanishga yordam beradi. − Yuqori aniqlikdagi tahlil: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida, terapevtlar bemorning emotsional holatini aniq va xatosiz aniqlashlari mumkin. Bu texnologiyalar yordamida yanada aniqroq tashxislar qo‘yish va individual davolashni taqdim etish mumkin. Ta'lim sohasida his-hayajonni aniqlash texnologiyalari His-hayajonni aniqlash texnologiyalari ta'lim sohasida keng qo‘llanilmoqda [7] va bu texnologiyalar ta'lim jarayonini yanada samarali va shaxsiylashtirilgan qilishda katta yordam beradi. Ayniqsa, o‘qituvchilar va ta'lim muassasalari tomonidan talabalar va o‘quvchilarning ruhiy va emotsional holatini aniqlashda keng qo‘llaniladi. Bu texnologiyalar orqali o‘qituvchilar talabalarining ruhiy holatini tezda aniqlashlari mumkin, bu esa darsni o‘quvchilarning ehtiyojlariga moslashtirish imkonini yaratadi. Masalan, quyidagi holatlarda qo‘llanilishi mumkin: − Darsda talabalar bilan ishlash: O‘qituvchilar talabalarining emotsional holatini aniqlash orqali ularning darsga bo‘lgan qiziqishini, stress darajasini yoki charchoqlikni kuzatib borishlari mumkin. His-hayajonni aniqlash texnologiyalari, masalan, yuz ifodalari va tana holatlari asosida talabalar darsda faol yoki nofaol ekanliklarini aniqlashga yordam beradi. Bu o‘qituvchilarga darsni talabalar ehtiyojlariga qarab moslashtirish imkonini beradi, masalan, agar talabalar charchagan bo‘lsa, ular uchun qo‘shimcha motivatsiya yoki qiziqarli vazifalar taqdim etilishi mumkin. − Masofaviy ta'limda hissiy holatni kuzatish: Onlayn ta'limda talabalar o‘z hissiyotlarini yashirishi mumkin, lekin his-hayajonni aniqlash texnologiyalari ularning emotsional holatini aniqlashda yordam beradi. Videokonferensiyalar orqali talabalar yuz ifodalarini va tana tilini kuzatib borish mumkin, bu o‘qituvchiga talabalarni aniqlik bilan tahlil qilish imkonini beradi. Bunday texnologiyalar ta'limni yanada interaktiv va samarali qiladi, talabalar bilan yaqin aloqada bo‘lish imkoniyatini yaratadi. Afzalliklari: − Dars samaradorligini oshirish: O‘qituvchilar talabalarining emotsional holatini aniqlash orqali darsni individual ehtiyojlarga moslashtirishlari mumkin. Bu o‘z navbatida o‘quvchilarni motivatsiyalash va ularning o‘qishga bo‘lgan qiziqishini oshiradi, bu esa o‘qish natijalariga ijobiy ta'sir ko‘rsatadi. THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 290 − Stressni boshqarish: O‘quvchilarning stress darajasini aniqlash, o‘qituvchilarga unga aralashish va talabalarni boshqarish imkoniyatini beradi. Masalan, agar talabada stress yoki xavotir yuqori bo‘lsa, o‘qituvchi unga yordam berish va stressni kamaytirishga yo‘naltirilgan usullarni qo‘llashi mumkin. − Kognitiv holatlarni tushunish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari talabalarning darsga qiziqishini yoki charchashini aniqlash orqali, o‘qituvchiga ta'lim jarayonini moslashtirishda yordam beradi. Bu esa o‘qituvchiga o‘quvchilarning motivatsiyasini oshirish va ularning ehtiyojlariga qarab darsni optimallashtirish imkoniyatini yaratadi. Xavfsizlik va huquqni muhofaza qilish sohasida his-hayajonni aniqlash texnologiyalari Bugungi kunda, his-hayajonni aniqlash texnologiyalari nafaqat sog‘liqni saqlash va ta'lim sohalarida, balki xavfsizlik va huquqni muhofaza qilish tizimlarida ham keng qo‘llanilmoqda. Bu texnologiyalar odamlarning ruhiy holatini tahlil qilishda, xavfli vaziyatlarni aniqlashda va xavfsizlikni ta'minlashda katta ahamiyatga ega. Xavfsizlik organlari va huquqni muhofaza qilish tizimlari bu texnologiyalarni shaxslarning emotsional holatini aniqlash, jinoyatchilikni profilaktika qilish va xavfli vaziyatlarga tezkor aralashish imkoniyatini yaratishda qo‘llaydi. His-hayajonni aniqlash texnologiyalari xavfsizlikni mustahkamlashda yangi va samarali yondashuvlarni yaratadi. Masalan: − Xavfsizlik kameralarida yuzni aniqlash: Bu texnologiyalar yordamida xavfsizlik kameralaridan olinadigan tasvirlar va video ma'lumotlari tahlil qilinadi, shuningdek, bu tizimlar shaxsning yuz ifodalari va tana holatlarini analiz qilib, ularning emotsional holatini aniqlashadi. Masalan, shubhali shaxslarning yuz ifodalari, qattiq stress, xavotir yoki agresivlikni ko‘rsatishi mumkin, bu esa xavfsizlik xodimlariga real vaqt rejimida tezkor javob berish imkoniyatini yaratadi. − Jamoat joylarida xavfsizlikni oshirish: Jamoat joylarida, aeroportlarda, metro stansiyalarida, savdo markazlarida yuzni aniqlash texnologiyalari yordamida xavfli vaziyatlarni oldini olish uchun odamlarning emotsional holatini tahlil qilish mumkin. Agar odamning yuz ifodasi yoki tana harakati stress, tajovuzkorlik yoki beqarorlikni ko‘rsatsa, xavfsizlik tizimlari bu holatlarni aniqlab, tezda xavfsizlik xodimlariga signal beradi. Bu esa jinoyatchilikka qarshi kurashishda samarali vosita bo‘ladi. Afzalliklari: − Xavfsizlikni oshirish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari xavfsizlikka tahdid soladigan shaxslarni va xavfli vaziyatlarni tezda aniqlash imkoniyatini yaratadi. Bunday tizimlar yordamida, masalan, o‘g‘irlik yoki jinoyatchilik holatlarini oldini olishda vaqtni tejash mumkin. Shubhali shaxslarning yuz ifodalari va tana holatini tahlil qilib, xavfsizlik tizimi tahdidni aniqlab, tezda xavfsizlik xodimlariga signal beradi. − Tezkor aralashish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari jinoyatchilikni aniqlashda va xavfli vaziyatlarda tezkor aralashish imkonini yaratadi. Agar biror shaxsning yuz ifodasi yoki tana holatida xavotir yoki tajovuzkorlik sezilsa, xavfsizlik xodimlari tezda aralashib, jinoyatchi yoki shubhali shaxsning niyatini tushunib, unga qarshi choralar ko‘rishi mumkin. Bu xavfsizlik xodimlarining tez va aniq qaror qabul qilishiga yordam beradi. Biznes va marketingda his-hayajonni aniqlash texnologiyalari Bugungi kunda, his-hayajonni aniqlash texnologiyalari biznes va marketing sohasida ham muhim o‘rin tutadi. Bu texnologiyalar yordamida kompaniyalar mijozlarning emotsional holatini tahlil qilib, ularning ehtiyojlarini va istaklarini yaxshiroq tushunishi mumkin. His- THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 291 hayajonni aniqlash texnologiyalari, brendlar va kompaniyalarga o‘z mahsulotlarini yoki xizmatlarini mijozlarning hissiy holatiga moslashtirishda yordam beradi. Ular mijozlarning ijobiy yoki salbiy hissiyotlarini aniqlash, reklama samaradorligini oshirish va marketing strategiyalarini yanada samarali qilish imkoniyatini yaratadi. Shuningdek, bu texnologiyalar bizneslarga mijozlar bilan samarali aloqada bo‘lishda yordam beradi va ularning sodiqligini oshiradi. Qo‘llanilishi: − Reklama va marketing strategiyasini takomillashtirish: Reklama va mahsulot dizayni kompaniyalar uchun muhim elementlardan biridir. His-hayajonni aniqlash texnologiyalari, mijozlarning emotsional reaktsiyalarini tahlil qilib, reklama yoki mahsulot dizaynini yanada samarali qilish imkonini beradi. − Mijozlar bilan aloqalarni yaxshilash: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida kompaniyalar, reklama strategiyalarini yanada samarali qilish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Masalan, reklama video yoki rasmlarida mijozlarning yuz ifodalari va tana harakatlarini tahlil qilish, kompaniyaga reklamaning qaysi elementlari mijozlar uchun eng samarali bo‘lishini aniqlash imkonini beradi. Bu esa reklama kampaniyalarini yanada aniqroq va muvaffaqiyatli qilishga yordam beradi. Afzalliklari: − Mijoz ehtiyojlarini tushunish: Mijozlarning hissiy reaktsiyalarini aniqlash orqali kompaniyalar ularning ehtiyojlarini aniq tushunib, mahsulot yoki xizmatlarni moslashtirishi mumkin. Masalan, mijozlar ba'zi mahsulotlarga bo‘lgan ijobiy yoki salbiy reaksiyalarini ko‘rsatganida, kompaniya bu ma'lumotni ishlatib, mahsulotlarni yoki xizmatlarni yangilashi yoki optimallashtirishi mumkin. Bu esa mijozlarning ehtiyojlariga mos ravishda kompaniyaning mahsulot va xizmatlarini yaxshilashga yordam beradi. − Brend sadoqatini oshirish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida kompaniyalar mijozlarining brendga bo‘lgan hissiyotlarini aniqlashadi. Agar mijozlar brendga nisbatan ijobiy hissiyotlar bildirsa, ularning qayta sotib olish ehtimoli oshadi, bu esa kompaniyaning daromadlarini ko‘paytiradi. Bu esa brendning o‘sishiga, uning bozor ulushini oshirishga va mijozlarning uzoq muddatli sodiqligini ta'minlashga yordam beradi. − Mijozlarni yanada faol jalb qilish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari kompaniyalarga mijozlarni yanada faol jalb qilish imkoniyatini yaratadi. Mijozlarning emotsional holatini aniqlash, kompaniyaga o‘z mijozlari bilan samarali aloqada bo‘lishga yordam beradi. Masalan, qo‘shimcha motivatsiya yoki rag‘batlantirish usullarini taqdim etish, mijozning ruhiy holatiga qarab, ularni brendga sodiq qilib saqlashga yordam beradi. Avtomobil sanoati va haydovchi xavfsizligi sohasida his-hayajonni aniqlash texnologiyalari Bugungi kunda, avtomobil sanoati va haydovchi xavfsizligi sohasida his-hayajonni aniqlash texnologiyalarining qo‘llanilishi muhim ahamiyat kasb etmoqda. Haydovchilarning ruhiy holatini tahlil qilish, nafaqat ularning o‘z xavfsizligini, balki butun jamoat xavfsizligini oshirishga xizmat qiladi. Ushbu texnologiyalar haydovchining emotsional holatini real vaqt rejimida aniqlash va xavfli vaziyatlarga tezda aralashish imkoniyatlarini yaratadi. Bu texnologiyalar, haydovchilarni stress, charchoq, g‘azab yoki diqqatni jamlashdagi qiyinchiliklardan ogohlantiruvchi tizimlar bilan ta’minlashga yordam beradi, shu bilan birga avtomobil tizimlarining xavfsizlik darajasini oshiradi. THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 292 Qo‘llanilishi: − Haydovchining emotsional holatini kuzatish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari yordamida haydovchining ruhiy holati, stress darajasi yoki diqqatni jamlashdagi qiyinchiliklari aniqlanadi. Bunday texnologiyalar yuz ifodalari, tana harakatlari yoki ovozli tahlil orqali haydovchining emotsional holatini kuzatish imkonini beradi. Agar haydovchi xavotirda bo‘lsa yoki diqqatni jamlasa olmayotgan bo‘lsa, tizim avtomatik ravishda ogohlantiradi yoki xavfsizlik choralarini qo‘llaydi. − Avtomatik xavfsizlik tizimlari: Haydovchining ruhiy holatini aniqlash orqali tizim xavfsizlikni ta'minlash uchun tezda aralashishi mumkin. Masalan, agar haydovchi g‘azablangan yoki charchagan bo‘lsa, tizim avtomobilning tezligini kamaytirishi yoki haydovchiga ogohlantirish yuborishi mumkin. Bu avtomobillarni xavfsizroq qilishga yordam beradi. Afzalliklari: − Xavfli vaziyatlarni oldini olish: His-hayajonni aniqlash texnologiyalari, haydovchining ruhiy holatini tahlil qilib, xavfli vaziyatlarni erta aniqlash imkonini yaratadi. Misol uchun, agar haydovchi diqqatni jamlamasa yoki xavotirda bo‘lsa, tizim tezda aralashishi va haydovchiga ogohlantirishlar yuborishi mumkin. − Xavfsizlikni oshirish: Haydovchining emotsional holati, xavfli vaziyatlar paytida tizim tomonidan tezda aniqlanib, xavfsizlikni oshirish uchun samarali choralarga olib keladi. Tizim avtomobilni avtomatik ravishda boshqarish yoki to‘xtatish imkoniyatiga ega bo‘ladi, bu esa haydovchining xavfsizligini ta'minlashga yordam beradi. Xulosa His-hayajonni aniqlash texnologiyalari, insonlarning ruhiy holatini va muloqotini yanada chuqurroq tushunishga yordam berib, har bir sohada yangi imkoniyatlar yaratadi. Ushbu texnologiyalar nafaqat ilmiy sohalarda, balki sog‘liqni saqlash, ta'lim, xavfsizlik, biznes va boshqa ko‘plab amaliy sohalarda samarali qo‘llanilishi mumkin. Bu texnologiyalar kelajakda insonning holatini aniqlashda, uning ruhiy va jismoniy salomatligini monitoring qilishda va murakkab tizimlarda moslashtirilgan yondashuvlar yaratishda katta ahamiyat kasb etadi. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Tagmatova, Z.; Umirzakova, S.; Kutlimuratov, A.; Abdusalomov, A.; Im Cho, Y. A HyperAttentive Multimodal Transformer for Real-Time and Robust Facial Expression Recognition. Appl. Sci. 2025, 15, 7100. https://doi.org/10.3390/app15137100 2. Abdusalomov, A., Kutlimuratov, A., Nasimov, R., Whangbo, T.K. (2023). Improved Speech Emotion Recognition Focusing on High-Level Data Representations and Swift Feature Extraction Calculation. Computers, Materials & Continua, 77(3), 2915– 2933. https://doi.org/10.32604/cmc.2023.044466 3. Makhmudov, F.; Kutlimuratov, A.; Cho, Y.-I. Hybrid LSTM–Attention and CNN Model for Enhanced Speech Emotion Recognition. Appl. Sci. 2024, 14, 11342. https://doi.org/10.3390/app142311342 4. Rasool, M.J.A.; Abdusalomov, A.; Kutlimuratov, A.; Ahamed, M.J.A.; Mirzakhalilov, S.; Shavkatovich Buriboev, A.; Jeon, H.S. PixMed-Enhancer: An Efficient Approach for Medical Image Augmentation. Bioengineering 2025, 12, 235. https://doi.org/10.3390/bioengineering12030235 THE VI INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE “SCIENTIFIC FOUNDATIONS FOR THE USE OF INFORMATION TECHNOLOGIES OF A NEW LEVEL AND MODERN PROBLEMS OF AUTOMATION”, NOVEMBER 20, 2025 293 5. Safarov, F.; Kutlimuratov, A.; Khojamuratova, U.; Abdusalomov, A.; Cho, Y.-I. Enhanced AlexNet with Gabor and Local Binary Pattern Features for Improved Facial Emotion Recognition. Sensors 2025, 25, 3832. https://doi.org/10.3390/s25123832 6. M. Dhuheir, A. Albaseer, E. Baccour, A. Erbad, M. Abdallah and M. Hamdi, "Emotion Recognition for Healthcare Surveillance Systems Using Neural Networks: A Survey," 2021 International Wireless Communications and Mobile Computing (IWCMC), Harbin City, China, 2021, pp. 681-687, doi: 10.1109/IWCMC51323.2021.9498861. 7. M. Bouhlal, K. Aarika, R. Ait Abdelouahid, S. Elfilali, E. Benlahmar, Emotions recognition as innovative tool for improving students’ performance and learning approaches, Procedia Computer Science, Volume 175, 2020, Pages 597-602, ISSN 1877-0509, https://doi.org/10.1016/j.procs.2020.07.086. 8. Chintala, Suman. (2024). Emotion AI in Business Intelligence: Understanding Customer Sentiments and Behaviors. INTERNATIONAL JOURNAL OF COMPUTER SCIENCE AND MATHEMATICAL THEORY E-ISSN. 06. 8.