Full text
247 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025 , . , Corresponding Author – . DOI - 10.5281/zenodo.17662099 (Abstract): , , 10 , 8-9 -, , , - , , – – , , , , – – – , – , – , / –, , – , – , (PESA), (FRA), – , –: , , PESA, , , , , – : , , 2011 ST ~8.6% — (, , , – ) –, –– –, , , / , –
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 248 -, , , , , ( , , ) , , , , ( , ), , , - , - , (1996) (2006) , – – – : , /– –– – : – ; / – –: / ; ― ‖ (, , ) – , – 15(4), 16(4), 46: – , ST / 244, – : , /– ( ) , 1996—PESA: ; –, –, – (MFP) – ( ) , 2006—FRA: , (CFR) ; / ( ) , 1989: / // :
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 249 (EMRS), , , – MSP, – / –, — , / : – –, –, , – – /: – ; / ; – – : –– , MFP (, , , ), / – – ; –/ – : FRA CFR ; /, , –: / – – ; – – – : / ; , , (/ ) PESA ; Gram Sabha–Line Dept– Forest Dept–Revenue Dept –, , – , CFR –: , MFP – , –, – – : /– –/– (FPIC ) ; – , – – (MLE): – : , , –, , /– –; / FPO/SHG ―‖ – – , – – , –, – – — – , — : – , , — ― ‖ –: , – ; ‗–– –‘ : – , – , – –, /
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 250 — – –: // – ; – — CFR , , –; – / ; – –– , –, – ; / –, – , –; (, –) – – , – ; EMRS/ – , – – ; / – , , / ; – – ; /–/– – (SIA) ; – – – , –, – ; / – , – ; , – /–; – –/– , – ; –, –, –, , - , , - , , - : – – , – , FRA– PESA , – – – – ,
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 251 – – – , - , , , , , , – (Suggested References): 1. Bhuria Committee Reports ( / ) 2. Elwin, V. ( ) — – 3. Baviskar, A. ( ) — , 4. Sundar, N., Jeffery, R., & Thin, N. (eds.). Development and Deprivation in the Indian Subcontinent. 5. Kapoor, M. et al. — CFR/Community Forest Management 6. TRIFED/ MFP–MSP Guidelines – 7. NFHS (National Family Health Survey) — / 8. Rao, V., & Walton, M. Culture and Public Action — 9. – (R&R) 10. UNDRIP (2007) — Indigenous Peoples (– )