मराठी साहित्य चळवळीत आदिवासी साहित्यिकांची भूमिका
Abstract
मराठी साहित्याचा इतिहास हा केवळ मुख्य प्रवाहातील साहित्यिकांचा इतिहास नसून त्यामध्ये आदिवासी साहित्यिकांचे अमूल्य योगदान समाविष्ट आहे. आदिवासी साहित्य हे महाराष्ट्रातील सामाजिक न्याय, सांस्कृतिक विविधता आणि मानवी हक्कांच्या चळवळीचा अविभाज्य भाग आहे. महाराष्ट्रातील गोंड, वारली, कातकरी, ठाकूर, कोकणा, माळपहाडी कोळी, भिल आणि इतर आदिवासी समुदायांनी मराठी साहित्याला एक नवीन दिशा दिली आहे आणि त्यांच्या अनुभवांना साहित्यिक अभिव्यक्ती दिली आहे. आदिवासी साहित्याचे महत्त्व केवळ साहित्यिक गुणवत्तेत नसून समाजातील वंचित घटकांना आवाज देण्यात, त्यांच्या अस्मितेचे संरक्षण करण्यात आणि मुख्य प्रवाहातील साहित्याला नवीन दृष्टिकोन देण्यात आहे. या साहित्यिकांनी केवळ आपल्या समुदायाच्या समस्यांवर प्रकाश टाकला नाही तर संपूर्ण समाजाच्या रूढी, पूर्वग्रह आणि भेदभावावर टिका केली आहे. त्यांनी निसर्गाशी असलेले आपले नाते, पारंपरिक ज्ञान आणि सांस्कृतिक मूल्ये मराठी साहित्याच्या माध्यमातून व्यक्त केली आहेत.
Full text
332 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025 . , , Corresponding Author – . DOI - 10.5281/zenodo.17662308 : . , . , , , , , , . , . , . , . : . , , . . , . . , . - .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 333 . , . : . . ' ' . , . ' ' . . . ' ' . . . . . . . . . , . : . . , . . , , . . . , .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 334 . , . . , , . . . . : . , . , . . , . . . . , . . , . : . . . , . . . .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 335 : . . , . . . . . . . . . . . . : . . , . , , . , . . , . : . . . . .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 336 . . : . . , , . , . . , . . : 1. , (). . : . 2. , (). . : . 3. , (). . : . 4. , (). . : . 5. , (). . : . 6. , (). . : . 7. , (). . : . 8. , (). . : . 9. , (). . : . 10. , (). . : . 11. , (). . : . 12. , (). . : . 13. , (). . : . 14. , (). : . : . 15. , (). . : . 16. , (). : . : .
IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075 . 337 17. , (). . : . 18. , (). - . : . 19. , .. (). " ". , , -. 20. , (). " ". , , -. 21. , (). " ". , , -. 22. , .. ( ). : . : . 23. , (). : . : . 24. , .. (). The Scheduled Tribes. . 25. , (). . : . 26. , . . (). . : . 27. , .. (). . : . 28. " ", , . 29. " ", , .