scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

आदिवासी जननायक – बिरसा मुंडा

प्राचार्य डॉ. चंद्रसेन आवारे

Abstract

आज मराठी साहित्य क्षेत्रात अनेक साहित्य प्रवाह उदयाला येत आहेत. हे विविध साहित्य प्रवाह आपल्या वेगवेगळ्या स्वरूप वैशिष्ठ्यासह समृध्द व गतिमान होवू लागले आहेत. त्या पैकीच एक प्रवाह म्हणजे आदिवासी साहित्य होय. ग्रामिण साहित्य, दलित साहित्य, स्त्रीवादी साहित्य या सर्व साहित्य प्रकाराने जशी गती घेतली तशी आदिवासी साहित्याने घेतलेली दिसत नाही. आदिवासीच्या जीवन, कला, धर्म, संस्कृती, भाषा आणि साहित्य याचा जनू विसरच पडत चालल्याचे जाणवते. आपल्या सभोवतालचे सामाजिक व वाड़मयीन कार्य आदिवासी विषयी पक्षपाती भूमिका घेत असल्याचे दिसून येते.

Full text

357 International Journal of Advance and Applied Research www.ijaar.co.in ISSN – 2347-7075 Impact Factor – 8.141 Peer Reviewed Bi-Monthly Vol. 6 No. 40 September - October - 2025   –     .   .   , . . , .  Corresponding Author –  .   DOI - 10.5281/zenodo.17663375          .              .        .  ,  ,               .  , , , ,         .              .                 ()   .          .         .               .                          ,     .        -               .            .    ,    ,            .         .  -  .                    .         .    ,   , -,              .       IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075  .   358     .         .            ,                 .         .  . . ‘‘      ’’     .       . , ,           ,   ,  ,  , , ,             .        .           .           .           .    ‘’   .           ‘  ’            ?     .          .             .   ,    .          .  ,         .        .       .             .           .               -      ,       ,     ,      ,  ,   ,   , , ,   ,  ,    ,    ,     .    ,   ,   ,  ,   ,      ,   .     .       , , ,         . .. 1637    ‘     ’     .                  .            IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075  .   359      ,           .            .         .       .                       .            .         .           .      .        .         .                      .            -     .         .         .   .. 1875    .        .  ,           .                 .               .    ,        .         , ‘     .         ,   ,    . . .            . . .   ,   ,   ,   ,   ,  ,  ,      .      ’ ?          .        .                    ,         .       ,          .         .        .      .              .    ,    .  ,  ,     IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075  .   360    .          .    .          ,               .               .    . . . ‘      ,   ,        ?              . . .’     1895       .           .        .          .   ,     ,  ,         .   ,   ,   ,        .        .                    .                      .           .          .       .      .   ,     -   .             ,      .          .       . . . ‘  ,        ,    ,     . . ’             .    .            .                     .     . . . ‘ ,      ’                . , ,            .             .                  .    IJAAR Vol. 6 No. 40 ISSN – 2347-7075  .   361 -           .           , ,    .         .                   .           .          .   . . ‘                   ,      !’        ,    , , ,                     .     78     .             ‘ ’, ‘  ’     .       ?     !                   .    -, -,      .        ,          .   1. .    -   -   . 2. .    –    -   . 3.   -   -    ( ) 4.   -  ().