HUDUDLARNING IQTISODIY SALOHIYATINI INNAVATSION-INVESTITSION BOSHQARISH STRATEGIYASI VA MEXANIZMI (XORAZM VILOYATI MISOLIDA).

2025 №5 2025 №6№11№12 https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 2 Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir oʻrinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich Muharrir: Qurbonov Sherzod Ismatillayevich Elektron nashr. 2025-yil, dekabr. Tahrir hay’ati: Salimov Oqil Umrzoqovich, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi Abduraxmanov Kalandar Xodjayevich, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademigi Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich, texnika fanlari doktori (DSc), professor Rae Kvon Chung, Janubiy Koreya, TDIU faxriy professori, “Nobel” mukofoti laureati Osman Mesten, Turkiya parlamenti a’zosi, Turkiya – O‘zbekiston do‘stlik jamiyati rahbari Axmedov Durbek Kudratillayevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Axmedov Sayfullo Normatovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Abduraxmanova Gulnora Kalandarovna, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Kalonov Muxiddin Baxritdinovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Siddiqova Sadoqat G‘afforovna, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Xudoyqulov Sadirdin Karimovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Maxmudov Nosir, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Yuldashev Mutallib Ibragimovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Samadov Asqarjon Nishonovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, professor Slizovskiy Dimitriy Yegorovich, texnika fanlari doktori (DSc), professor Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Axmedov Ikrom Akramovich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Eshtayev Alisher Abdug‘aniyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Xajiyev Baxtiyor Dushaboyevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Hakimov Nazar Hakimovich, falsafa fanlari doktori (DSc), professor Musayeva Shoira Azimovna, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), professor Ali Konak (Ali Ko‘nak), iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor (Turkiya) Cham Tat Huei, falsafa fanlari doktori (PhD), professor (Malayziya) Foziljonov Ibrohimjon Sotvoldixo‘ja o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dots. Utayev Uktam Choriyevich, O‘z.Respub. Bosh prokuraturasi boshqarma boshlig‘i o‘rinbosari Ochilov Farkhod, O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi IJQKD boshlig‘i Buzrukxonov Sarvarxon Munavvarxonovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Axmedov Javohir Jamolovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Toxirov Jaloliddin Ochil o‘g‘li, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), katta o‘qituvchi Bobobekov Ergash Abdumalikovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), v.b. dots. Djudi Smetana, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent (AQSH) Krissi Lyuis, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent (AQSH) Glazova Marina Viktorovna, Iqtisodiyot fanlari doktori (Moskva) Nosirova Nargiza Jamoliddin qizi, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Sevil Piriyeva Karaman, falsafa fanlari doktori (PhD) (Turkiya) Mirzaliyev Sanjar Makhamatjon o‘g‘li, TDIU ITI departamenti rahbari Ochilov Bobur Baxtiyor o‘g‘li, TDIU katta o‘qituvchisi Golisheva Yelena Vyacheslavovna, Iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent. https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 3 Editorial board:Editorial board: Salimov Okil Umrzokovich,Salimov Okil Umrzokovich, Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Abdurakhmanov Kalandar Khodjayevich,Abdurakhmanov Kalandar Khodjayevich, Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Academician of the Academy of Sciences of Uzbekistan Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich,Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich, Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Rae Kwon Chung, South Korea,Rae Kwon Chung, South Korea, Honorary Professor at TSUE, Nobel Prize Laureate Honorary Professor at TSUE, Nobel Prize Laureate Osman Mesten,Osman Mesten, Member of the Turkish Parliament, Head of the Turkey–Uzbekistan Friendship Society Member of the Turkish Parliament, Head of the Turkey–Uzbekistan Friendship Society Akhmedov Durbek Kudratillayevich,Akhmedov Durbek Kudratillayevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Akhmedov Sayfullo Normatovich,Akhmedov Sayfullo Normatovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Abdurakhmanova Gulnora Kalandarovna,Abdurakhmanova Gulnora Kalandarovna, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Kalonov Mukhiddin Bakhriddinovich,Kalonov Mukhiddin Bakhriddinovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Siddikova Sadokat Gafforovna,Siddikova Sadokat Gafforovna, Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogical Sciences Khudoykulov Sadirdin Karimovich,Khudoykulov Sadirdin Karimovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Makhmudov Nosir,Makhmudov Nosir, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Yuldashev Mutallib Ibragimovich,Yuldashev Mutallib Ibragimovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Samadov Askarjon Nishonovich,Samadov Askarjon Nishonovich, Candidate of Economic Sciences, Professor Candidate of Economic Sciences, Professor Slizovskiy Dmitriy Yegorovich,Slizovskiy Dmitriy Yegorovich, Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich,Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Akhmedov Ikrom Akramovich,Akhmedov Ikrom Akramovich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Eshtayev Alisher Abduganiyevich,Eshtayev Alisher Abduganiyevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Khajiyev Bakhtiyor Dushaboyevich,Khajiyev Bakhtiyor Dushaboyevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Khakimov Nazar Khakimovich,Khakimov Nazar Khakimovich, Doctor of Philosophy (DSc), Professor Doctor of Philosophy (DSc), Professor Musayeva Shoira Azimovna,Musayeva Shoira Azimovna, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Professor Ali Konak,Ali Konak, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor (Turkey) Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor (Turkey) Cham Tat Huei,Cham Tat Huei, Doctor of Philosophy (PhD), Professor (Malaysia) Doctor of Philosophy (PhD), Professor (Malaysia) Foziljonov Ibrokhimjon Sotvoldikhoja ugli,Foziljonov Ibrokhimjon Sotvoldikhoja ugli, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Utayev Uktam Choriyevich,Utayev Uktam Choriyevich, Deputy Head of Department, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Deputy Head of Department, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Ochilov Farkhod,Ochilov Farkhod, Head of DCEC, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Head of DCEC, Prosecutor General’s Office of Uzbekistan Buzrukkhonov Sarvarkhon Munavvarkhonovich,Buzrukkhonov Sarvarkhon Munavvarkhonovich, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Akhmedov Javokhir Jamolovich,Akhmedov Javokhir Jamolovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences Tokhirov Jaloliddin Ochil ugli,Tokhirov Jaloliddin Ochil ugli, Doctor of Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senior Lecturer Doctor of Philosophy (PhD) in Technical Sciences, Senior Lecturer Bobobekov Ergash Abdumalikovich,Bobobekov Ergash Abdumalikovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Acting Associate Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Acting Associate Professor Judi Smetana,Judi Smetana, Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Chrissy Lewis,Chrissy Lewis, Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Candidate of Pedagogical Sciences, Associate Professor (USA) Glazova Marina Viсtorovna,Glazova Marina Viсtorovna, Doctor of Sciences in Economics (Moscow)) Doctor of Sciences in Economics (Moscow)) Nosirova Nargiza Jamoliddin kizi,Nosirova Nargiza Jamoliddin kizi, Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Doctor of Philosophy (PhD) in Economic Sciences, Associate Professor Sevil Piriyeva Karaman,Sevil Piriyeva Karaman, Doctor of Philosophy (PhD) (Turkey) Doctor of Philosophy (PhD) (Turkey) Mirzaliyev Sanjar Makhamatjon ugli,Mirzaliyev Sanjar Makhamatjon ugli, Head of the Department of Scientific Research and Innovations, TSUE Head of the Department of Scientific Research and Innovations, TSUE Ochilov Bobur Bakhtiyor ugli,Ochilov Bobur Bakhtiyor ugli, Senior lecturer at TSUI Senior lecturer at TSUI Golisheva Yelena Vyacheslavovna,Golisheva Yelena Vyacheslavovna, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor. Candidate of Economic Sciences, Associate Professor. https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 4 Muassis: “Ma’rifat-print-media” MChJ Hamkorlarimiz: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, OʻzR Tabiat resurslari vazirligi, OʻzR Bosh prokuraturasi huzuridagi IJQK departamenti. Jurnalning ilmiyligi: ““Yashil” iqtisodiyot va taraqqiyot” jurnali Oʻzbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi rayosatining 2023-yil 1-apreldagi 336/3-sonli qarori bilan roʻyxatdan oʻtkazilgan. Ekspertlar kengashi: Berkinov Bazarbay, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Po‘latov Baxtiyor Alimovich, texnika fanlari doktori (DSc), professor Aliyev Bekdavlat Aliyevich, falsafa fanlari doktori (DSc), professor Isakov Janabay Yakubbayevich, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), professor Xalikov Suyun Ravshanovich, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Rustamov Ilhomiddin, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent Hakimov Ziyodulla Ahmadovich, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent Kamilova Iroda Xusniddinovna, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) G‘afurov Doniyor Orifovich, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) Fayziyev Oybek Raximovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Tuxtabayev Jamshid Sharafetdinovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent Xamidova Faridaxon Abdulkarim qizi, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent Yaxshiboyeva Laylo Abdisattorovna, katta o‘qituvchi Babayeva Zuhra Yuldashevna, mustaqil tadqiqotchi Komilova Nilufar Karshiboyevna, Geografiya fanlari doktori, professori Umirzoqov Ja’sur Artiqboy o‘g‘li, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc), dotsent Zebo Kuldasheva, iqtisodiyot fanlari doktori (DSc ), dotsent Abdukarimova Dinara Rustamxanovna Board of Experts: Berkinov Bazarbay, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Pulatov Bakhtiyor Alimovich, Doctor of Technical Sciences (DSc), Professor Aliyev Bekdavlat Aliyevich, Doctor of Philosophy (DSc), Professor Isakov Janabay Yakubbayevich, Doctor of Economic Sciences (DSc), Professor Khalikov Suyun Ravshanovich, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Rustamov Ilkhomiddin, Candidate of Economic Sciences, Associate Professor Khakimov Ziyodulla Akhmadovich, Doctor of Economic Sciences, Associate Professor Kamilova Iroda Khusniddinovna, Doctor of Philosophy (PhD) in Economics Gafurov Doniyor Orifovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Pedagogy Fayziyev Oybek Rakhimovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economics, Associate Professor Tukhtabayev Jamshid Sharafetdinovich, Doctor of Philosophy (PhD) in Economics, Associate Professor Khamidova Faridakhon Abdulkarimovna, Doctor of Economic Sciences, Associate Professor Yakhshiboyeva Laylo Abdisattorovna, Senior Lecturer Babayeva Zuhra Yuldashevna, Independent Researcher Komilova Nilufar Karshiboyevna, Doctor of Geographical Sciences, Professor Umirzokov Jasur Artiqboy ugli, Doctor of Economic Sciences (DSc), Associate Professor Zebo Kuldasheva, Doctor of Economic Sciences (DSc), Associate Professor Abdukarimova Dinara Rustamkhanovna 08.00.01 Iqtisodiyot nazariyasi 08.00.02 Makroiqtisodiyot 08.00.03 Sanoat iqtisodiyoti 08.00.04 Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti 08.00.05 Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti 08.00.06 Ekonometrika va statistika 08.00.07 Moliya, pul muomalasi va kredit 08.00.08 Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit 08.00.09 Jahon iqtisodiyoti 08.00.10 Demografiya. Mehnat iqtisodiyoti 08.00.11 Marketing 08.00.12 Mintaqaviy iqtisodiyot 08.00.13 Menejment 08.00.14 Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari 08.00.15 Tadbirkorlik va kichik biznes iqtisodiyoti 08.00.16 Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya 08.00.17 Turizm va mehmonxona faoliyati https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 5 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, dekabr. № 12-son. RAQAMLI TRANSFORMATSIYA DAVRIDA TIJORAT BANKLARI LIKVIDLILIK XAVFINI BOSHQARISHI ...................................................................................................................................................................................44 Baxromov Nodirjon Muxammadamin o‘g‘li TURIZM XIZMATLAR BOZORI ISTE’MOLCHILARINI SEGMENTLASH USULI ASOSIDA DIVERSIFIKATSIYA KONSEPSIYASINI ISHLAB CHIQISH ................................................................................................48 Maxmudova Aziza Pirmamatovna “INNOVATSION AGROTEXNOLOGIYALAR VA “YASHIL IQTISODIYOT” TAMOYILLARI ASOSIDA G‘ALLA YETISHTIRISH BARQARORLIGINI BAHOLASH ..................................................................................................53 Turayeva Gulizahro АНАЛИЗ ЦЕНОБРАЗОВАНИЯ НА ЗЕРНОВЫЕ ПРОДУКТЫ ПО ДАННЫМ МАРКЕТИНГОВЫМ ИСЛЕДОВАНИЯМ (НА ПРИМЕРЕ НАМАНГАНСКОЙ ОБЛАСТИ) ........................................................................... 57 Баҳриддинов Жаҳонгирбек Равшанжон ўғли KICHIK BIZNES RIVOJINI TA’MINLASHDA BOZOR INFRATUZILMALARINING AHAMIYATI ..........................62 Gʻaniyev Botir Baxtiyorovich, Zakirova Gulnora Mirzaliyevna KICHIK SANOAT ZONALARI FAOLIYATINI SAMARALI BOSHQARISH METODOLOGIYASI VA YO‘LLARI ......................................................................................................................................................................................67 Shodmonqulov Kamoliddin Murodillaevich INNOVASION FAOLIYAT XARAJATLARINING BUXGALTERIYA HISOBI VA AUDITINI TAKOMILLASHTIRISH ...................................................................................................................................................................73 Mustafoyev Akbar Mustafo o‘g‘li MAHSULOT DIVERSIFIKATSIYASI VA LOGISTIKA XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH ASOSIDA EKSPORT POTENSIALINI OSHIRISH YO‘LLARI .................................................................................................................. 78 Maxkamov Ibrayim, Jo‘raboyeva Shohida Kamoliddin qizi REKLAMA SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA RAQAMLI MARKETING STRATEGIYALARI ROLI ..................83 Abduxalilova Laylo Toʻxtasinovna, Raxmonqulova Shahrizoda SIRKULYAR IQTISODIYOTDA YOPIQ SIKL NAZARIYASINING ROLI ...........................................................................87 Sodikov Zokir Rustamovich YASHIL TEXNOLOGIYALARNI JORIY ETISHDA MOLIYAVIY RAG‘BATLAR VA ULARNING NATIJALARI .......................................................................................................................................................................................92 Axmadjonova Gulmira Xabibulla qizi MAMLAKAT IQTISODIYOTI RIVOJLANISHIDA KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIKNING ROLI .........................................................................................................................................................97 G‘aniyev Baydulla Toshmurodovich АНАЛИЗ ПОДХОДОВ ЦЕНТРАЛЬНЫХ БАНКОВ К РЕГУЛИРОВАНИЮ ИННОВАЦИОННЫХ БАНКОВСКИХ ПРОДУКТОВ: СРАВНЕНИЕ УЗБЕКИСТАНА И МЕЖДУНАРОДНОЙ ПРАКТИКИ ..........101 Даулетиярова Шахло СОВРЕМЕННОЕ СОСТОЯНИЕ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ РЫНКА ЦЕННЫХ БУМАГ УЗБЕКИСТАНА .............................................................................................................................................................................109 Кадирова Хадича Тураевна XORIJ MAMLAKATLARINING IQTISODIYOTNI UGLERODSIZLASHTIRISH STRATEGIYALARI: O‘ZBEKISTON UCHUN TAKLIFLAR .......................................................................................................................................115 D.X. Pulatov, F.E.Shamsiyev O‘ZBEKISTONDA ISLOM MOLIYASI: MUAMMOLAR VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI ..................................125 Sattorov Ixtiyor Ochilovich, Karimov Shohruh Yo‘ldoshali o‘g‘li HISOB SIYOSATI TARKIBIY TUZILISHI MASALALARI ..................................................................................................133 Botirova Raximaxon Abdujabbarovna QURILISHDA KICHIK BIZNES VA XUSUSIY TADBIRKORLIKNING MOLIYAVIY TAHLILI ...............................136 Musayeva Shoira Azimovna MUNDARIJA https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 6 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, dekabr. № 12-son. KICHIK SANOAT ZONALARINI RIVOJLANTIRISH ORQALI AHOLI TURMUSH FAROVONLIGINI OSHIRISH .........................................................................................................................................................................................144 Axmedov Oybek Turgunpulatovich O‘ZBEKISTON SUG‘URTA BOZORI PORTFELI TAHLILI ................................................................................................ 149 Madraximov Ilxom Kamilovich FOYDA SOLIG‘INING O‘ZIGA XOS MUAMMOLI JIHATLARI .........................................................................................154 Zaripov Xusan Baxodirovich AGRAR SEKTORNI INNOVATSION MODERNIZATSIYA QILISHDA INVESTITSIYA OQIMLARINI BOSHQARISH MODELLARINI TAKOMILLASHTIRISH ..................................................................................................159 Xamrayev Quvvat Iskandarovich OLIY TA’LIM XIZMATLARI BOZORIDA MARKETING TADQIQODLARINI TAKOMILLASHTIRISH ..............163 Jalilov Jamshid G‘anijonovich, Safarov Zavqiddin Zokir o‘g‘li MINTAQA SANOAT TARMOG‘I RIVOJLANISHINING IQTISODIY-STATISTIK TAHLILI .....................................168 Xayitboev Abror Quvondiqovich РОЛЬ СМЕШАННОГО ФИНАНСИРОВАНИЯ (BLENDED FINANCE) В ПОВЫШЕНИИ ИНВЕСТИЦИОННОЙ ПРИВЛЕКАТЕЛЬНОСТИ КОММУНАЛЬНЫХ УСЛУГ: УРОКИ РАЗВИВАЮЩИХСЯ СТРАН .....................................................................................................................................................174 Гулмаматова Дурдона Шерали кизи KORXONALARDA STRATEGIK BOSHQARUV .................................................................................................................... 180 Musayeva Dilnoza Dilshatovna BANK TIZIMIDA MARKETING AHAMIYATI VA BANK MARKETINGI ..................................................................... 184 Usubjonov Zaxriddin Vasliddin o‘g‘li RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA TIJORAT BANKLARI TOMONIDAN XORJIY KREDIT MABLAG‘LARINI JALB KILISH HUQUQIY JIHATLARI ...................................................................................................189 Qulliyev Anvar Zayniddinovich TIJORAT BANKLARINI TRANSFORMATSIYALASH SHAROITIDA CHAKANA XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI .....................................................................................................................................................194 Alimov Umid O‘ktambayevich MAHSULOTLARNING RAQAMLI PASPORTI TIZIMINI JORIY ETISH OMILLARI VA TO‘SIQLARI ...............200 Avloqulova Sadoqat Sobirjon qizi KORXONALARDA FOYDA VA ZARARLARNI TAHLIL QILISHDA INNOVATSION METODLAR AHAMIYATI ..................................................................................................................................................................................... 207 Ernazarov Ortiq Eshnazarovich, Farog‘at Xo‘jabekova ВЛИЯНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА НА ЭКОНОМИЧЕСКОЕ БЛАГОСОСТОЯНИЕ, А ТАКЖЕ НОВЫЕ МЕХАНИЗМЫ ПОВЫШЕНИЯ ДОХОДОВ НАСЕЛЕНИЯ ......................................................212 Остонов Егамберди RAQAMLI TRANSFORMATSIYA VA INNOVASION TEXNOLOGIYALARNI INTEGRATSIYALASH: MOHIYATI VA RIVOJLANISH IMKONIYATLARI ................................................................................................................ 218 Xakimova Xulkar Xamidovna QORAQALPOG‘ISTON VA XORAZM OZIQ-ОVQAT SANОATINING IQTISODIY-STATISTIK TAHLILI HAMDA UNI YANADA RIVОJLANTIRISH YO‘LLARI .......................................................................................................224 Tleuov Niyetulla Raxmanovich OILAVIY KORXONALARNING IQTISODIY TIZIMDAGI O‘RNI .....................................................................................230 Shadiyeva Gulnora Mardiyevna, Rustamova Zarina Rustamovna SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA O‘ZBEKISTON OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA MARKETING FAOLIYATINI MODELLASHTIRISH VA BOSHQARISH MEXANIZMLARI ................................................................234 Sadikov Shoxrux Shuxratovich XIZMAT KO‘RSATISH SOHASI KORXONALARINING RAQOBATBARDOSHLIKNI OSHIRISHDA RAQAMLI XIZMATLARNING AHAMIYATI .......................................................................................................................... 238 Asenbaeva Aydaygul Edenbaevna BARQARORLIK VA YASHIL MENEJMENT: ILMIY-NAZARIY YONDASHUVLAR VA AMALIY AHAMIYATI ..................................................................................................................................................................................... 242 Djalilova Dilbar Abdikarim qizi https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz MUNDARIJA СОДЕРЖАНИЕ CONTENTS 7 YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT 2025-yil, dekabr. № 12-son. HUDUDLARNING IQTISODIY SALOHIYATINI INNAVATSION-INVESTITSION BOSHQARISH STRATEGIYASI VA MEXANIZMI (XORAZM VILOYATI MISOLIDA) ...........................................................................247 Maqsudova Malohatxon Maqsudovna, Yaxshimuratov Maqsadbek Narimon o‘g‘li IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 247 2025-yil, dekabr. № 12-son. HUDUDLARNING IQTISODIY SALOHIYATINI INNAVATSION-INVESTITSION BOSHQARISH STRATEGIYASI VA MEXANIZMI (XORAZM VILOYATI MISOLIDA) Maqsudova Malohatxon Maqsudovna Urganch RANCH Texnologiya Universiteti 24-01 Iqtisodiyot magistranti ORCID: 0009-0007-3012-1873 Annotatsiya. Ushbu maqolada Xorazm viloyatining iqtisodiy salohiyatini oshirishda innovatsion-investitsion boshqaruv strategiyasini ishlab chiqishning ahamiyati tahlil qilinadi. Hudud iqtisodiyotini innovatsion va investitsion loyihalar orqali jadal rivojlantirish, makroiqtisodiy barqarorlikni ta’minlash yo‘nalishlari yoritiladi. Shuningdek, mavjud resurslardan samarali foydalanish, ilg‘or texnologiyalarni joriy etish va xorijiy investitsiyalarni jalb etish orqali hududning raqobatbardoshligini oshirish bo‘yicha strategik mexanizmlar taklif etiladi. Kalit soʻzlar: Iqtisodiy salohiyat, innovatsion-investitsion boshqaruv, strategiya, makroiqtisodiy barqarorlik, resurslardan samarali foydalanish, yangi texnologiyalar, xorijiy investitsiyalar, raqobatbardoshlik, hududiy rivojlanish. Abstract. This article examines the importance of developing an innovation–investment management strategy to enhance the economic potential of the Khorezm region. It explores the key directions for accelerating regional economic development through innovative and investment projects, as well as ensuring macroeconomic stability. The study also proposes strategic mechanisms for improving the region’s competitiveness by effectively utilizing existing resources, introducing new technologies, and attracting foreign investment. Key words: Economic potential, innovation–investment management, strategy, macroeconomic stability, efficient use of resources, new technologies, foreign investment, competitiveness, regional development. Аннотация. В данной статье анализируется значение разработки инновационно-инвестиционной стратегии управления для повышения экономического потенциала Хорезмской области. Рассматриваются направления ускоренного развития региональной экономики за счёт инновационных и инвестиционных проектов, а также обеспечения макроэкономической стабильности. Кроме того, предлагаются стратегические механизмы повышения конкурентоспособности региона посредством эффективного использования ресурсов, внедрения новых технологий и привлечения иностранных инвестиций. Ключевые слова: Экономический потенциал, инновационно-инвестиционное управление, стратегия, макроэкономическая стабильность, эффективное использование ресурсов, новые технологии, иностранные инвестиции, конкурентоспособность, региональное развитие. Yaxshimuratov Maqsadbek Narimon o‘g‘li O‘zbekiston Respuublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi Urganch hududiy filiali bosh metodisti ORCID: 0009-0009-2943-3321 IQTISODIYOT ЭКОНОМИКА ECONOMY YASHIL IQTISODIYOT VA TARAQQIYOT https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz 248 2025-yil, dekabr. № 12-son. KIRISH Hozirgi globallashuv jarayonlarining chuqurlashuvi va jahon iqtisodiyotidagi o‘zgarishlar O‘zbekiston iqtisodiyoti hamda uning hududlari oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda. Iqtisodiy munosabatlarning murakkablashuvi, raqobatning kuchayishi va resurslardan samarali foydalanish zarurati hududiy rivojlanish strategiyasiga yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. Shu nuqtai nazardan, barqaror hududiy iqtisodiy o‘sishni ta’minlash, yangi iqtisodiy o‘zgarishlarni to‘g‘ri tushunish hamda ularni boshqarish mexanizmlarini shakllantirish bugungi kunning dolzarb masalalaridan biri sanaladi. Xorazm viloyati misolida olib qaralganda, hududning iqtisodiy salohiyatini oshirishda agrar va sanoat sohalariga innovatsion-investitsion iqtisodiy mexanizmlar orqali yangicha tus berish, ya’ni investitsiyalar orqali hudud muhitini yaxshilash muhim o‘rin tutadi. Shu bilan birga, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni qo‘llabquvvatlash orqali aholi bandligini ta’minlash va daromadlarni oshirish imkoniyati yaratilmoqda. Shu sababli Xorazm viloyati iqtisodiyotini innovatsion-investitsion boshqaruv strategiyasi asosida rivojlantirish hududning raqobatbardoshligini kuchaytirish, iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash va barqaror o‘sishga erishishda muhim omil sifatida qaraladi. MAVZUGA OID ADABIYOTLAR SHARHI Hududlarning iqtisodiy salohiyatini innovatsion-investitsion boshqarish strategiyasi va mexanizmlariga turli davrlarda turlicha ta’riflar berilgan. Nazariy va global tadqiqotlarda Michel E. Porterning The Competitive Advantage of Nations (1990) asarida klasterlar va raqobat ustunligi nazariyasi ilgari surilgan bo‘lib, unda hududiy raqobat va tarmoqlarni (cluster) rivojlantirish g‘oyalari mintaqaviy strategiyalar, tarmoq hamda qo‘llabquvvatlovchi sanoatlarni uyg‘unlashtirish uchun klassik nazariy asos sifatida ta’riflangan. Xorazm uchun klaster yondashuvi (masalan, agroklasterlar) strategik jihatdan foydali ekani haqidagi fikrlar keltirilgan [1]. Shu bilan birga, Philip Cooke tomonidan taqdim etilgan Regional Innovation Systems (1992 va keyingi ishlari) konsepsiyasi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Unda hududdagi firmalar, ilmiy-ta’lim muassasalari va davlat boshqaruv organlari o‘rtasidagi o‘zaro aloqalar orqali innovatsiyalarni rag‘batlantirishga doir nazariya ilgari surilgan [2]. World Bank va ADB tomonidan tayyorlangan Uzbekistan Agriculture Modernization Project (2020) loyiha hujjatlarida O‘zbekiston qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish bo‘yicha xalqaro loyihalar, agro-logistika markazlari (shu jumladan Xorazmda rejalashtirilgan va amalga oshirilgan hamkorliklar) investitsiya va infratuzilma yo‘nalishlari uchun muhim ahamiyatga ega ekanligi ta’kidlangan [3]. Mahalliy olimlarimiz ham ushbu yo‘nalishda tadqiqotlar olib borganlar. Jumladan, Almardonov M.I.ning Hududlarning iqtisodiy salohiyatini innovatsion-investitsion boshqarish strategiyasi va mexanizmlari mavzusidagi ilmiy ishlari hududiy innovatsion-investitsion boshqaruvning milliy nazariy asoslarini hamda hududlar darajasida qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan mexanizmlarni taklif etadi. Xorazm kabi hududlarda strategik yo‘nalishlarni tahlil qilish uchun nazariy baza shakllantirilgan. Shuningdek, Regional Investment Analysis: A Panel Data Evidence from Uzbekistan – M. Y. Bakhrovna (2024-yil) tomonidan yozilgan maqolada O‘zbekistonning hududiy investitsiya potensiali panel ma’lumotlar asosida baholangan, viloyatlararo investitsion farqlar va ularga ta’sir qiluvchi omillar aniqlangan hamda Xorazm uchun investitsiya yo‘nalishlari bo‘yicha metodologik ko‘rsatmalar berilgan [4]. Ruzmetov B.ning Regional Features of Investment Activeness in the Republic of Uzbekistan nomli konferensiya maqolasida ham hududlar bo‘yicha investitsiya faolligi dinamikasi va statistik tahlili keltirilgan [5]. Umuman olganda, ushbu qarashlar hududlarning iqtisodiy salohiyatini innovatsion-investitsion boshqarish strategiyasi va mexanizmlariga doir umumiy tushuncha hosil qilish imkonini beradi. Shu bilan birga, hozirgi globallashuv jarayonlari iqtisodiyotning turli sohalarini jadal rivojlantirishni talab etmoqda. Zamonaviy iqtisodiy o‘sishga an’anaviy ishlab chiqarish hajmini oshirishdan ko‘ra ko‘proq innovatsion rivojlanish, iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish va modernizatsiya qilish orqali erishish mumkin bo‘lib, bu iqtisodiy o‘sishni ta’minlashning eng muhim talablardan biri sanaladi. TADQIQOT METODOLOGIYASI Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi ma’lumotlari asosida statistik tahlil, taqqoslash usullaridan foydalangan holda Xorazm viloyatini iqtisodiy salohiyatini innavatsioninvestitsion boshqarish strategiyasi va mexanizmi tahlil qilingan va shuning natijasida xulosalar va tavsiyalar keltirilgan.