Die funksies van die raad van beheer: Teorie en praktyk

Van Veije en, Ch is F. A icle Die unksies an die aad an behee : Teo ie en p ak yk Sou h A ican Jou nal o Business Managemen P o ided in Coope a ion wi h: Uni e si y o S ellenbosch Business School (USB), Bell ille, Sou h A ica Sugges ed Ci a ion: Van Veije en, Ch is F. (1983) : Die unksies an die aad an behee : Teo ie en p ak yk, Sou h A ican Jou nal o Business Managemen , ISSN 2078-5976, A ican Online Scien i ic In o ma ion Sys ems (AOSIS), Cape Town, Vol. 14, Iss. 1, pp. 1-5, h ps://doi.o g/10.4102/sajbm. 14i1.1135 This Ve sion is a ailable a : h ps://hdl.handle.ne /10419/217818 S anda d-Nu zungsbedingungen: Die Dokumen e au EconS o dü en zu eigenen wissenscha lichen Zwecken und zum P i a geb auch gespeiche und kopie we den. Sie dü en die Dokumen e nich ü ö en liche ode komme zielle Zwecke e iel äl igen, ö en lich auss ellen, ö en lich zugänglich machen, e eiben ode ande wei ig nu zen. So e n die Ve asse die Dokumen e un e Open-Con en -Lizenzen (insbesonde e CC-Lizenzen) zu Ve ügung ges ell haben soll en, gel en abweichend on diesen Nu zungsbedingungen die in de do genann en Lizenz gewäh en Nu zungs ech e. Te ms o use: Documen s in EconS o may be sa ed and copied o you pe sonal and schola ly pu poses. You a e no o copy documen s o public o comme cial pu poses, o exhibi he documen s publicly, o make hem publicly a ailable on he in e ne , o o dis ibu e o o he wise use he documen s in public. I he documen s ha e been made a ailable unde an Open Con en Licence (especially C ea i e Commons Licences), you may exe cise u he usage igh s as speci ied in he indica ed licence. h ps://c ea i ecommons.o g/licenses/by/4.0/ Die unksies an die aad an behee : Teo ie en p ak yk Ch is F. an Veije en Skool i Bed y sleiding, Uni e si ei an Suid-A ika, P e o ia The unc ions o he boa d o di ec o s: Theo y and p ac ice. A majo di e ence seems o occu in p ac ice be ween wha he no mally accep ed unc ions o he boa d o di ec o s a e and wha hey ac ually do. As he ul ima e body esponsible o managing an o ganiza ion, one would no ma i ely expec hem o se amongs o he unc ions he s a egy o he o ganiza- ion. Lack o de ailed in ol emen , ime and some imes knowledge p e en hem om ac ually doing so and i is a gued ha as a as s a egy o mula ion is conce ned, he boa d should pe o m an audi unc ion o ensu e ha s a egies a e a ionally se . S. A . J. Bus. Mgm . 1983, 14: 1 - 5 Di kom oo aso daa 'n g oo e skil in die p ak yk bes aan ussen wa as no maalweg die e wag e iunksies an die aad an di ek eu e an 'n o ganisasie beskou wo d en wa hulle in we klikheid doen. As die ui eindelike liggaam wa i die bes uu an 'n o ganisasie e an woo delik is, sou di e wag wo d da hulle ende ande e die s a egie an die o ganisasie daa s el. 'n Geb ek aan gede aillee de be okkenheid, yd en soms kennis e hoed hulle om di we klik in die p ak yk e doen. Daa wo d gea gumen ee da so e as wa s a egie o - mule ing be e , behoo die aad 'n oudi unksie e e ul om s6 e e seke da s a egie o mule ing asioneel sal geskied. S.·Al . Tydsk . Bed y sl. 1983, 14: 1 - 5 Cll is F. an V dje en P o esso , Skool i Bcd y sleiding, Uni e si ei an Suid-A ika, Posbus 392, P e o ia 0001, Rcpubliek an Suid-A ika Aan aa No embe 1982 lnleldlng Die liggaam wa die ui eindelike e an woo delikheid i die ig inggewing, die bes uu en die behee an 'n o ganisasie d a, s aan gewoonlik as die aad an behee bekend. In Suid- A ika bes aan daa by oo beeld en opsig e an land- boubema king sowa 22 e skillende behee ade. Op 'n soo gelyke wyse wo d 'n o ganisasie soos 'n hospi aal deu 'n hospi aal aad, 'n skool deu 'n skool aad en 'n uni e - si ei deu 'n uni e si ei s aad behee . In die ge al an bed y so ganisasies wo d hie die aad no maalweg die aad, die di eksie o die aad an di ek eu e en die pe sone wa daa op dien, die di ek eu e (en ook soms die di eksie) genoem. Aan hie die liggaam wo d die inale e an woo de-- likheid i die doen en la e an 'n o ganisasie opged a en daa om is di juis e mee op allend hoe bepe k die li e a uu oo hie die onde we p e al en opsig e an bed y so ganisa- sies is. Hie e land is daa nog ei lik geen s udies oo bie - die onde we p ui ge oe nie en moe die Suid-A ikaanse bed y sleie ho n ans nog in 'n g oo ma e op on wikke- linge in die bui eland e laa . Daa hee s andag al hoe mee belangs elling in die ak iwi ei e en die sa nes elling an die aad an di ek eu e, en hie oo kan daa 'n hele aan al edes aange oe wo d. Die ee s e ede waa om hie die onde we p deesdae al hoe mee aandag an die opbed y sleie on ang, is die oenemende d uk wa daa an owe heidswee sowel as ande belanghebbendes (soos aandeelhoue s) op die aad ui ge- oe en wo d. Van die belang iks e aanleidende oo sake hie - oo was 'n aan al d ama iese ineens o ings an 'n aan al p ominen e maa skappye in Suid-A ika sowel as in die bui eland. In B i anje kan die naam an Rolls-Royce, in die Ve enigde S a e an Ame ika die Penn Cen al spoo - wegmaa skappy, en in Suid-A ika die ineens o ing an bekende eiendoms-en g oei ondsmaa skappye as oo beelde genoem wo d. 'n Aan al g oo omkoopskandale he ook oo gekom. Een gemeenskaplike en on s ellende kenme k in alle an hie die maa skappye was die ei da die di eksies e g in die e leen heid was en moes e ken da hulle o behee oo die maa skappy e loo he en/ o nie oo die nodige inlig ing i ydige op ede beskik he nie. 'n Tweede ede i die oenemende belangs elling in die we king an die aad an di ek eu e is da die mode ne bed y sleie andag bese da 'n e ek iewe en ak iewe aad 'n belang ike byd ae o 'n e ek iewe o ganisasie kan maak 2 en hom ge olglik daa om daadwe klik in sy aak kan by- s aan. Een an die beskuldigings wa dan ook dikwels e eg een adisionele ade geoppe wo d, is da sommige ade passiewe liggame is wa deu hulle bes u e gedominee wo d en ge olglik slegs as die sp eekwoo delike ubbe s empel op- ee. Sulke ade kom in die p ak yk ook slegs die minimum we like e eis es na. Ve de kan daa op gewys wo d da daa di ek eu e an Suid-A ikaanse maa skappye is wa op 20 o 30, soms o so eel as 70 en in en mins e een ge al op sowa 150 di eksies dien. Die aag wa dan on ennydelik in sulke ge alle on s aan is o sodanige di ek eu e dan we klik in s aa is om behoo lik yd en aandag aan die ak iwi ei e an elke maa skappy e gee. Hie die aags ukke be dan ook daa oe gelei da die Suid-A ikaanse we ge- wing al hie oo he sien is in 'n poging om mee e an - woo delikheid an Suid-A ikaanse di ek eu e e e eis. Daa sal in hie die a ikel be oog wo d da 'n e ek iewe en ak iewe aad inde daad 'n belang ike en k i iese ol en opsig e an die e ek iwi ei an die o ganisasie as geheel e speel he . Die in loed wa deu die hoogs e liggaam en die opbes uu de ui geoe en wo d, kan deu slaggewend wees i die daa s elling an 'n kul uu an p es asiebewus - heid dwa sdeu die hele o ganisasie. Ge olglik sal daa e de in hie die a ikel gekyk wo d na wa die unksies an 'n e ek iewe aad an di ek eu e behoo e wees. Die Suid- A ikaanse we gewing en opsig e an die ol an di ek eu e sal e olgens e sp ake kom. Regsaspek e en die aad an dl ek eu e In Suid-A ika wo d die egsaspek e me be ekking o di ek eu e an maa skappye deu die gemene eg en deu die maa skappywe (We 61 an 1973) en soos gewysig, ge eel. Vi die nie- egsgelee de is die kommen aa an onde ande e Cillie s, Benade en De Villie s• besonde waa de ol. Bulle wys daa op da die benaming ' us ees' wa dikwels in egsb onne i die di ek eu e as indi idue en as di eksie geb uik wo d, on anpas in die Suid-A ikaanse eg is aange- sien die benaming ' us ee' eienaa skap an us eegoed in die Suid-A ikaanse eg aandui, en 'die di ek eu en di eksie geensins eienaa an die maa skappyba e is nie .... ' (p.225). 'n G oo aan al sake en opsig e an die adminis a iewe aangeleen hede in e band me die aans elling, kwali ikasies, on slag, egis e en so mee , wo d deu die Maa skappywe ge eel. Van die algemene beginsels wa i 'n di ek eu onde ande e an belang is, is die on egma ige behaling an oo dele wa e k y wo d as ge olg an die e ouensposisie waa in hy e kee . So is di by oo beeld 'n misd y om me binnekennis me aandele sake e doen ('inside ading') oo die openba e aankondiging an sake wa die p ys an aandele o skuldb iewe an die maa skappy wesenlik kan bein loed. Ve de moe di ek eu e ook belange wa hulle egs eeks o on egs eeks mag he by 'n kon ak o 'n oo genome kon ak ussen die maa skappy waa an by 'n di ek eu is en ande ins ansies, e klaa op 'n wyse soos deu die We oo gesk y wo d. Daa wo d ook 'n e bod op lenings aan di ek eu e en beamp es geplaas, behalwe in seke e ge alle soos bebuisingslenings wa deu die We in- geslui wo d. Die hooding da pe sone dikwels as di ek eu e gedien be e wiUe an die e oulike inlig ing wa op die wyse e k y S.-A . Tydsk . Bed y sl. 1983, l4(l) is en wa dan i eie gewin aangewend is, he i baie ja e in alle lande bes aan. Een an die doelwi e me die e ande ing an die Maa skappywe was dan ook om die on egma ige be oo deling an pe sone in e ouensposisies e bekamp. Die pe soon wa eeds dien o beoog om as di ek eu e dien kan me ug die Maa skappywe sel en kommen a e en publikasies daa oo lees.1•2 Ui e aa d is die egsaspek e gespesialisee d en waa 'n pe soon nie sel oo die nodige kennis beskik nie, is di no maalweg aadsaam om 'n egsgelee de e aadpleeg indien daa enige on- duidelikhede oo die ko ek e we like op ede bes aan. In die Ame ikaanse we gewing e al, wo d di gewoonlik gespesi isee da die sake an 'n maa skappy 'shall be managed by a boa d o a leas h ee di ec o s'. Wa p esies bie mee bedoel wo d, wo d eg e nie in besonde hede deu die we gewe omsk y nie. 'n Mens ind ook min leiding in die Suid-A ikaanse Maa skappywe , 1973, oo wa die unksies an di ek eu e in Suid-A ikaanse maa skappye moe wees. Die minimum benodigde aan al di ek eu e wo d wel gespesi isee , maa ande sins ig die We ho n basies o bepe kende egsaspek e soos die ei da die di ek eu sk i elik moe inwillig oo die oo gesk ewe o m oo da hy as be oeg geag wo d om as di ek eu op e ee. Vanui die bed y sleidingoogpun kan daa dus opgeme k wo d da die egsli e a uu slegs die b ee o mele e eis es s el en min Ieiding aan die di ek eu oo e al die posi iewe s a egie- o mule ingsaspek e gee. Funksles an di ek eu e Die bed y sleie wa mee e we e wil kom oo wa die unksies an di ek eu e behoo e wees, ind dus be eklik min hulp by 'n s udie an die be okke we gewing en moe ho n ge olglik o die bed y sleidingli e a uu wend. 'n Bekende klassieke s udie oo hie die onde we p is die een an Copeland en Towl 3 wa die olgende aads unksies onde skei be : Die e k yging an s abili ei in 'n e ande ende we eld. Die seleksie an ui oe ende beamp es. Beleids o mule ing. Die behee an esul a e. Die a an ske psinnige ('disce ning') ae. 'n La e e s udie an die Na ional Indus ial Con e ence Boa d (NICB) noem sewe unksies waa oo daa 'n aamlike ma e an eens emmigheid bes aan:4 Die ass elling an die basiese doels ellings en b ee beleidsaspek e an die onde neming. Die keuse an senio beamp es, die gee an ad ies aan hulle, die goedkeu ing an hulle op ede en die oudi e - ing an hulle p es asie. Die beske ming an, en die goedkeu ing an e ande - ing in, die ba es an die ondememing. (Ui gi e an e - ek e, e pand an ba es i lenings, e kla ing an di idende en die oo d ag an eiendom.) Die goedkeu ing an belang ike inansiele beslui e en op ede (soos beg o ings, die oedeling an kapi aal, die e goeding an beamp es en inansiele oudi s), en om oe e sien da daa behoo like jaa likse en ussen- ydse e slae aan die aandeelhoue s oo sien wo d. Die delege ing an spesiale mag e aan ande e om kon- ak e e eken, bank ekeninge e open, e ek e ui e S. A . J. Bus. Mgm . 1983, 14(1) eik, lenings aan e gaan en enige ande ak iwi ei e ui e oe waa oo aadsgoedkeu ing e leen moe wo d. _ Die ins andhouding, he siening en oepassing an die op ig ingsak e en die s a u e ('by-laws'). _ Om oe e sien da 'n e ek iewe aad deu ge eelde e kiesings en die ulling an ussen ydse aka u es oo gesi wo d. Die we klike ak lwl el e an di ek eu e Mace he 'n b eed oe ige s udie oo die ol an di ek eu e in medium en g oo Ame ikaanse e aa digings-, klein- handel- en mynbouonde nemings gedoen. Die belang iks e algemene s ekking an sy be indinge was da daa aan- sienlike e skille is ussen die adisionele unksies wa in die li e a uu oo gehou wo d en die we klike unksies wa deu di ek eu e ui ge oe wo d. Mace5 he be ind da die olgende d ie unksies wel deu die aad an di ek eu e ui ge oe wo d: (i) Die aad e leen ad ies en die geleen heid i be aadslaging. (ii) Die aad dien as 'n o m an dissipline. (iii) Die aad ee in k isissi uasies op. Ad ies e lening en be aadslaging Die aad se ol an ad ies e lening en be aadslaging wo d dikwels in die p ak yk me die an 'n klankbo d e gelyk. Die opleie kan in e ek sy idees een die aad oe s. Die aad wo d dan ook dikwels me 'n kabine e gelyk -di is 'n e sameling an gene alis e wa goeie ad ies an 'n algemene aa d kan !ewe en nie noodwendig al yd me al die egniese besonde hede e oud is nie. Die aad wo d dan ook dikwels nie as 'n beslui ne ningsliggaam beskou nie, maa as een waa daa o 'n konsensus gekom wo d. Sake wo d besp eek en die gedag e is om o 'n p oses an in- eens emming e kom, sel s bui e aads e gade inge, Iiewe s as om sake o 'n s emming e b ing. Tipiese a eas waa oo ad ies gegee kan wo d, is op die egnologiese gebied en die gebied an na o sing; inansiele aangeleen hede soos en ekoe se en inansie ings oo - waa des; e houdings me die s aa ; en sel s gebiede soos die eiendomswese en die landbou. Sommige lede mag e - a ing an die bui elandse ma k he en eeds by oo beeld o die ui oe ma k oege ee be . Di is dus duidelik da indien 'n aad me so g saamges el is, daa 'n e skeidenheid an alen e e samel behoo e wees wa onge wy eld as 'n waa de olle b on an kennis en oo deel beskou kan wo d. Die dissipline e waa de an die aad Die ei da beslui e en mins e i o mele goedkeu ing aan die aad oo gele moe wo d, implisee da daa waa skynlik heelwa mee aandag daa aan gegee sal wo d en ge olglik behoo die kwali ei an die beslui neming e e hoog. In hie die opsig dien die eenwoo digheid an die aad dus as 'n o m an o mele dissipline waa aan oldoen moe wo d. Sommige bed y sleie s e wys na die aad as 'n onde ne- mingsgewe e ('co po a e conscience'). Hie die eenwoo - digheid an die aad help by oo beeld by die bepaling an ealis iese e goeding da die oo s elle waa skynlik mee ealis ies en me mee e an woo delikheid oo gele sal wo d. 3 Op ede in k isissi uasies Die aad ee op wannee e al wee k isissi uasies in die p ak yk oo kom. Hie die is ee s ens in die ge al waa die opleie on e wags sou s e en 'n plaas e ange aangewys moe wo d. lndien die aad wel 'n sis ema iese op olg- ingsbeleid daa ges el be , behoo die me ie e an die moon like op olge s eeds me die opleie besp eek e gewees he en behoo die aad waa skynlik 'n geskik e pe - soon o pe sone in gedag e e he. Sodanige op ede behoo die k isisa me ings an 'n on e wag e a ede o a s e we aansienlik e e minde . 'n Tweede k isissi uasie wa kan oo kom, is da die p es asie an die opleie so onbe edigend wo d da die aad e plig is om 'n e ande ing e maak. Behalwe die onaangename emosionele aspek e wa gewoonlik aan so 'n beslui e bonde is, bes aan daa die p obleem om die p es asie an die opleie op 'n objek iewe basis e mee . Daa is alle eks e ne omgewings ak o e wa so 'n me ing bemoeilik. Daa by kom ook nog die menslik e s aanba e oo weging da die opleie moon lik aan die aad inlig ing op so 'n wyse sal e ska wa ho n in so 'n guns ige lig as moon lik sal plaas. Mace be be ind da wannee die e oning an die opleie e swak, daa d ie wyses is waa op die p obleem benade kan wo d: Maak geb uik an 'n eks e ne konsul an . Die geb uike an eks e ne konsul an e is een wyse an op ede wa in die p ak yk geb uik wo d om aan 'n opleie di uis e b ing da sy p es asie kan e be e . Die geb uik an konsul an e om pe iodiek bes uu soudi e waa e nee n wo d in elk ge al as deel an gesonde bes uu sp ak yk beskou en behoo om die ede dus i die opleie ook aan aa baa e wees sonde da di aans oo aan ho n behoo e gee. Die aad se bedanking. Indien 'n di ek eu nie e ede me die e oning an die opleie is nie en hy meen da hy nie die nodige in e ne e ande inge eweeg sal kan b ing nie, is daa geen ande al e na ie oo as om e bedank nie. In die p ak yk is daa alle edes wa as subs i uu edes i sodanige op ede aange oe kan wo d en wo d daa gewoonlik ge ind da die wa e ede i die bedanking nie e s ek wo d nie. Een an die edes i hie die aagheid is die ei da die di ek eu wa bedank moon lik e kee d in sy oo deel mag wees en da hy ge olglik so 'n e leen heidswekkende si uasie wil oo kom. 'n Ve de e ede is da aangesien 'n di ek eu gewoonlik 'n besige pe soon is, hy di nie as ge eg e dig ag om geweldig baie yd aan 'n si uasie e spandee waa dinge besig is om skee e loop nie. Die makliks e ui weg is dan om een oudig e bedank. V a die opleie om e bedank. Hie die is die laas e ui weg en kom ela ie selde in die p ak yk oo . In- dien wel, wo d di gewoonlik ook slegs me 'n g oo ma e an aagheid ui ge oe . In Mace se s udie wo d daa nog d ie e de e olle geiden- i isee wa gewoonlik an die aad an di ek eu e e wag wo d: _ Die bepaling an die basiese doelwi e, onde ne- mings a egiee en die b ee beleidsaspek e an die on- de neming. 4 Die a an ske psinnige ae -die unksie wa e al deu die s udie an Copeland en Towl bekendheid e we be . Die aanwysing an die opleie . Die in e essan s e be indinge ui Mace se empi iese s udie was eg e da , alhoewel die pasgenoemde d ie unksies adi- sioneel an die di eksie e wag wo d, hie die unksies nie in die p ak yk deu die aad in g oo en mediumg oo Ame ikaanse e aa digings-, mynbou- en kleinhandels- onde nemings ui ge oe wo d nie. Die edes hie oo sal nou e olgens besp eek wo d. Die bepaling an basiese doelwi e, s a egiee en beleidsaspek e Daa is be ind da di nie i die aad an di ek eu e moon lik is om in besonde hede die basiese doelwi e, s a egiee en beleidsaspek e e bepaal nie. Die ede hie oo is da hie die unksies in 'n mode ne o ganisasie gewoonlik so kompleks is da di slegs moon lik is me ui geb eide en yd owende s udie an die kan an die di ek eu e. Ui e aa d wo d die s a egiee in 'n belang ike ma e bepaal deu die oewysing an kapi aal ondse aan e skillende p ojek e wa i goedkeu ing aan die aad oo gele wo d. Hie is ook ge ind da die aad in alle ge alle slegs 'n minimale o sel s geen byd ae maak nie weens die komplekse aa d an die e skillende oo s elle. Die a an ske psinnige ae Hie die adisionele ol an ske psinnige ae hou e band me besonde e onde skeidings e moe en oo deelkundigheid deu 'n di ek eu . 'n We klike pene e ende aag an bie - die aa d kan 'n si uasie on bloo wa 'n g ondige he sien- ing an 'n basiese beleids ig ing o ge olg kan he. 'n Voo beeld an so 'n aag is wannee 'n di ek eu sou a waa om 20070 an die klan e mee as 85% an die o ale e koops olume e eenwoo dig. So 'n aag kan 'n he kon- side asie an die hele o ganisasie se bema kingsbeleid o ge olg he. 'n Ande oo beeld is wannee 'n di ek eu a wa die e ek an sanksies o we eldwye eko e op die lewe- ingsposisie an die o ganisasie sal wees, en di opge olg wo d deu 'n b eed oe ige s udie oo hie die aspek e. Ui die aa d an die saak kan 'n egui en deu d ingende aag e leen heid in 'n aads e gade ing skep. Daa om is di dan nie e assend da Mace be ind be da daa 'n aagheid by di ek eu e is om die opleie no maalweg op enige wyse in 'n moeilike si uasie e s el nie. Di is na uu lik e al ook die ge al as daa boonop nog an die opleie se onde geskik es sel di ek eu e is o op die di eksie e gade- ing eenwoo dig is. Om hie die ede wo d daa dan dikwels an die belang iks e ae bui e die di eksiekame ge a wa dan ein lik an die we klike di eksie e gade ing 'n klug maak. Di is dus duidelik da die ak olle wyse waa op 'n di ek eu 'n aag a, 'n belang ike byd ae kan maak o die beslui om sy gcdag egang e de op e olg. Ande sins kan by ind da by slegs daa in slaag om wee s and een sy gedag es, en moon lik ook een homsel , op e bou. In- dien di gebeu , mag by di al hoe moeilike ind om kons uk iewe byd aes e maak en mag by ui eindelik genoop wo d om e bedank. S.-A . Tydsk . Bed y sl. 1983, 14(l) Baie sal ook a hang an die olwasse gesindheid an die opleie in die opsig o hy we klik 'moeilike' ae e welkom en o by di as 'n geleen heid sien om an die basiese aan- names in die o ganisasie e he sien en opnuu e deu dink. lndien di nie sy wa e gesindheid is nie, sal di in die p ak yk gou blyk en mag di ek eu e al hoe mee aag wo d om we klike deu d ingende ae e a. Die aag wa elke opleie homsel dus moe a is die olgende: 'Sien ek die ske psinnige ae wa di ek eu e a as 'n geleen heid om my e help om die o ganisasie be e e bes uu ? O wi ek liewe hie die ae onge aag sien?' Laasgenoemde houding sal on e mydelik op die lang e myn 'n waa skynlike nadelige in loed op die welsyn an die o ganisasie he. Aanwysing an die opleie Die aanwysing an die opleie is een an die unksies wa ook no maalweg an die aad an di ek eu e e wag wo d. Ook bie be Mace ge ind da hie die unksie nie deu die aad ui ge oe wo d nie (behalwe in k isisge alle), maa da die opleie sel die belang iks e in loed op die keuse an sy op olge ui oe en. Die aad kies dus nie die bes uu nie, maa die bes uu kies ee de die di eksie in baie ge alle. Goeie a gumen e kan daa oo aange oe wo d da die opleie sel sy op olge aanwys. Hy is imme s die bes e e - oud me sy onde geskik es (indien 'n in e ne aans elling beoog wo d) en by behoo ook die bes e e wee wa die e eis es an sy aak behels. Ge olglik neig die mees e ade in die p ak yk om die aanbe elings an die opleie e aan aa . Omsk ywing an die ak iwi ei e an die di eksie In die Ame ikaanse maa skappy Texas Ins umen s wo d ans heelwa pionie swe k gedoen oo wa die o an di ek eu e behoo e wees. Volgens een an hulle di ek eu e, B yan F. Smi h, wo d daa al hoe mee 'n konsensus be eik da die p ime e unksie an die aad daa op ge ig is om die maa skappy en die opbed y sleie e e aluee . 6 Die Ame ikaanse we gewing wo d dan ook al hoe mee daa op ge ig om aan hie die unksie wa as 'n 'moni o ', 'oudi ', o 'e alue ing' besk y wo d, e slag e doen. Bogenoemde maa skappy he dan ook heelwa moei e ge- doen om sk i elik ui een e si wa an 'n di ek eu e wag wo d. Oo die algemeen wo d di an di ek eu e e wag om oldoende op die hoog e e wees an die maa skappy se planne, ope asies, en e oning soda die al yke unksies an die aad an di ek eu e op 'n e ek iewe wyse ui ge oe kan wo d. Spesi iek wo d di dan an di ek eu e e wag om die olgende e doen: Maandelikse en ande spesiale di eksie e gade ings by e woon. Beplannings e gade ings an die maa skappy by e woon. Aanleg e en kan o e an die maa skappy e besoek. Geleen hede soos die kwa aallikse inansiele e slag e - gade ings by e woon. Deel e neem as lede en oo si e s an komi ees an die aad. Spesi ieke s udies o onde soeke namens die aad e onde neem en om daa na aan die aad e slag e doen. S. A . J. Bus. Mgm . 1983, 14(1) Die e goedingsbeleid an genoemde maa skappy sal nie nou besp eek wo d nie, maa die belang ike beginsel waa - an kennis geneem moe wo d, is da die aan al dae wa jaa liks an di ek eu e e wag wo d, eksplisie gespesi isee wo d. So wo d daa an 'n algemene di ek eu 'n minimum an 15 dae pe jaa e wag, waa oo hy dan ook na beho e e goed wo d. Die benade ing om eenduidigheid op 'n sk i elike wyse e e k y an wa an 'n di ek eu e wag wo d, is een wa s e k oo ges aan en onde sk y wo d. Slegs op hie die wyse kan daa e seke wo d da di ek eu e duidelikheid he an di wa an hulle e wag wo d. Di kan ook 'n me ode wees waa deu daa an passiewe di ek eu e op 'n di eksie on - slae ge aak kan wo d. Same a lng Hoewel daa min na o sing oo die p ak yke an Suid- A ikaanse di eksies bes aan, is di die ind uk en e a ing an die sk ywe da die si uasie bie e lande nie eel ande s is as wa Mace be ind he nie. Die aag wa dus on s aan is wa moe die plaaslike opbed y sleie en die e an - woo delike di ek eu doen om die si uasie e e be e ? Die sames elling an die aad en p ak yke wa ge olg wo d soos die e goedingsbeleid, kan 'n belang ike byd ae lewe om e ek iewe di eksies e skep. Bowenal gaan di om die klimaa in 'n o ganisasie en die houding an die opleie om i homsel deu middel an sy di eksie sy eks e ne blik deu hulle mee ui geb eide omgewings e kenning e e be e . Summa y The unc ions o he boa d o di ec o s: Theo y and P ac ice T adi ionally a numbe o unc ions a e no mally hough o be he esponsibili y o a go e ning boa d, usually known as he boa d o di ec o s. One o he majo expec a ions is ha he boa d as he ul ima e body esponsible o he wel a e o an o ganiza ion, will be in ima ely esponsible o se ing he s a egy o he o ganiza ion. The e a e a numbe o inhibi ing ac o s howe e , ha occu in p ac- ice ha o en p e en boa ds om ac ually se ing s a egi~ hemsel es. s Some o hese ac o s a e a lack o de ailed in ol emen , ime and some imes knowledge on he pa o he membe o he boa d. I is a gued ha a he han o pe o m he ope a ional s eps o se ing s a egies hemsel es, he boa d should assis in scanning he en i onmen and be pa icula ly conce ned abou he quali y o he se ing o s a egies. As an o e see body, he boa d should pe o m an audi unc- ion o ensu e s a egies ha a e a ionally se . Speci ically, his a icle iden i ies some o he ac o s ha ha e placed addi ional p essu e, such as a numbe o cases o b ibe y and he inc easing public conce n abou he ac- ions o public co po a ions. In a sense one can a gue ha his is a passi e and eac i e ole. A mo e posi i e ole is he ac i e conce n abou se ing s a egies. Some o he legal equi emen s o a boa d a e inden i ied bo h in he Sou h A ican and Ame ican si ua ions. The ypically accep ed unc ions a e nex discussed and hese include he achie emen o s abili y, selec ion o he execu i e (pa icula ly he op execu i e), se ing o s a egy, con ol and he asking o he so-called disce ning ques ions. Re e ence is made o empi ical s udies which ha e ound ha he no mally accep ed unc ions a e in ac no no - mally done. Pa icula ly impo an is he disciplina y unc- ion and ac ion in cases o c ises si ua ions. A p oblem in p ac ice ha also occu s is o ensu e he ac i e pa icipa- ion o di ec o s -one way is o spell ou he de ails o he expec ed in ol emen o a di ec o in w i en o m. Ve wyslngs I. Cillie s, H.S., Benade, M.L. & De Villie s, S.W.L. Maa skappy eg. Du ban: Bu e wo hs, 1977. 2. Naude, S.J. Die Regsposisie an die Maa skappydi ek eu . Du ban: Bu e wo hs, 1970. 3. Copeland, M. T & Towl, A.R. The Boa d o Di ec o s and Business Managemen . Di ision o Resea ch, G adua e School o Business Adminis a ion, Ha a d Uni e si y, Bos on, 1947. 4. Na ional Indus ial Con e ence Boa d. Co po a e Di ec o ship P ac ices: Compensa ion 1977. A join esea ch epo om he Con e ence Boa d and he Ame ican Socie y o Co po a e Sec e a ies, by Je emy Bacon, 1978. S. Mace, M.L. Di ec o s -My h and Reali y. Ha a d Uni e si y, Bos on, 1971. 6. Smi h, .B. ln e ne ongepublisee de dokumen an Texas In- s umen s. Dallas, Texas, 1976.