HOZIRGI YANGILANISH JARAYONIDA YOSHLARGA VATANPARVARLIK VA MILLIY QADRIYATLARGA SADOQAT TUYG'USINI SINGDIRISH KONSTANTALARI.

Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 244 HOZIRGI YANGILANISH JARAYONIDA YOSHLARGA VATANPARVARLIK VA MILLIY QADRIYATLARGA SADOQAT TUYG’USINI SINGDIRISH KONSTANTALARI. Shahrisabz davlat pedagogika instituti o’qituvchisi Ilmiy rahbar: Raxmatullayev Botir Sobir o’g’li Maktabgacha ta’lim yo’nalishi talabalari: Toshtemirova Dildora Farmon qizi Salimova Gulsevar Salomovna Annotatsiya: Maqolada zamonaviy yangilanish jarayonida yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash va milliy qadriyatlarga sadoqat tuyg‘usini shakllantirish masalalari tahlil qilinadi. Yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash kontseptsiyasi, uning maqsadi, tarbiya bosqichlari va milliy mafkuraning ta’limiy-tarbiyaviy omillari batafsil yoritiladi. Maqolada yoshlar tarbiyasida milliy g‘oya, tarixiy shaxslar va ajdodlar merosi, iymon va e’tiqod, milliy an’analar va odob-axloqning ahamiyati ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, vatanparvarlik va harbiy xizmat, “Vatanga qasamyod” tushunchalari yoshlarni mas’uliyatli, Vatanini sevuvchi va himoya qilishga tayyor shaxslar sifatida shakllantirishdagi roli ochib berilgan. Maqola zamonaviy pedagogik texnologiyalar va ilmiy-tadqiqot asosida yoshlarni barkamol, mustaqil fikrli va sadoqatli fuqarolar etib tarbiyalashning dolzarbligini ta’kidlaydi. Kalit so‘zlar: Yoshlarni tarbiyalash, vatanparvarlik, milliy qadriyatlar, , harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiya, ma’naviyat, milliy g‘oya, ajdodlar merosi, Vatanga qasamyod, barkamol shaxs, pedagogik texnologiyalar. Аннотация В статье анализируются вопросы воспитания молодежи в духе патриотизма и формирования чувства преданности национальным ценностям в условиях современных реформ Рассматривается концепция военно- Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 245 патриотического воспитания молодежи её цели этапы воспитательного процесса и роль национальной идеологии в образовательной и воспитательной деятельности Особое внимание уделяется значению национальной идеи исторических личностей и наследия предков веры и духовности а также национальных традиций и морально-этических норм в воспитании молодежи Рассматриваются также вопросы патриотизма военной службы и понятия «Клятва верности Родине» как факторов формирования ответственных любящих Родину и готовых её защищать граждан Статья подчёркивает актуальность применения современных педагогических технологий и научных исследований для воспитания гармонично развитой самостоятельной и преданной Родине молодежи Ключевые слова Воспитание молодежи, патриотизм, национальные ценности, военнопатриотическое воспитание,духовность, национальная идея, наследие предков, Клятва верности Родине, гармонично развитая личность, педагогические технологи Abstract The article analyzes the issues of educating youth in the spirit of patriotism and instilling loyalty to national values amid contemporary reforms The concept of military-patriotic education of youth its objectives educational stages and the role of national ideology in educational and upbringing processes are examined in detail Special attention is paid to the significance of the national idea historical figures and the heritage of ancestors faith and spirituality as well as national traditions and moral-ethical norms in youth education The article also considers patriotism military service and the concept of the Oath of Allegiance to the Motherland as factors in forming responsible citizens who love and are ready to defend their country The relevance of modern pedagogical technologies and scientific research in preparing well-rounded independent and patriotic youth is emphasized Keywords Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 246 Youth education, patriotism, national values, military-patriotic education, spirituality, national idea, heritage of ancestors, oath of allegiance to the Motherland, well-rounded personality, pedagogical technologies. Kirish Zamonaviy globalizatsiya, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining tezkor rivojlanishi va ijtimoiy-iqtisodiy yangilanishlar sharoitida yoshlar tarbiyasi milliy xavfsizlik va barqaror rivojlanishning muhim omiliga aylangan. Yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash nafaqat ularni jismonan va ruhiy jihatdan mustahkamlash, balki Vatan oldidagi burchni anglashi, sadoqatli fuqarolar sifatida shakllanishi uchun muhim vositadir. Shu nuqtai nazardan O‘zbekiston Respublikasi tomonidan ishlab chiqilgan “Yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash kontseptsiyasi” yoshlar tarbiyasida yagona tizimli yondashuvni belgilaydi. Asosiy qism Kontseptsiyaning asosiy maqsadi – yoshlarni ma’naviy-axloqiy jihatdan barkamol, Vataniga sadoqatli, jamiyat hayotida faol shaxslar sifatida tarbiyalashdir. Shu bilan birga, u milliy va xalqaro huquqiy normalar, davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlari, ilg‘or pedagogik tajribalar hamda O‘zbekistonning ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlari bilan uyg‘unlashtirilgan. Vatanparvarlik va milliy qadriyatlarni singdirishning ahamiyati Vatanparvarlik – insonning ma’naviy kamoloti va fuqarolik pozitsiyasining ajralmas qismi bo‘lib, yoshlarni jamiyat va davlat hayotida faol ishtirok etishga undaydi. Bugungi kunda nafaqat yoshlar, balki jamiyatning barcha qatlamlari orasida ona yurtga muhabbat va sadoqat tuyg‘ularini mustahkamlash dolzarb vazifa hisoblanadi. Vatanparvarlik tarbiyasi quyidagi asosiy maqsadlarni o‘z ichiga oladi: Yoshlarni jismonan va ruhiy jihatdan sog‘lom, barkamol shaxslar sifatida shakllantirish. Vatan taqdiri va xavfsizligiga daxldorlik tuyg‘usini rivojlantirish, ularni Vatanga xizmat qilishga tayyorlash. Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 247 Milliy g‘oya, tarixiy shaxslar merosi va xalq an’analarini o‘rganish orqali ma’naviy immunitetni mustahkamlash. Jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga qodir, mas’uliyatli fuqarolarni yetishtirish. Tarbiya bosqichlari Kontseptsiyada yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash quyidagi to‘rtta bosqichda amalga oshiriladi: Birinchi bosqich (3–7 yosh) – bolalarda Vatan, atrof-muhit va jamiyat haqidagi dastlabki tasavvurlarni shakllantirish. Bu davrda maktabgacha ta’lim muassasalarida she’rlar, qo‘shiqlar, multfilmlar, o‘yinlar va rasm chizish orqali dunyoni anglashi, davlat ramzlari bilan tanishishi va ona yurtga muhabbat tuyg‘usini rivojlantirishi kerak. Ikkinchi bosqich (7–16 yosh) – o‘quvchilarda Vatanga muhabbat va sadoqatni mustahkamlash, harbiy xizmatga bo‘lgan qiziqish va ijobiy fikrlarni rivojlantirish. Shu bilan birga, yoshlarni jismonan va ma’nan barkamol, mustaqil fikrli shaxs sifatida shakllantirishga yo‘naltiriladi. Uchinchi bosqich (16–18 yosh) – yoshlarda Vatanga xizmat qilishga tayyorlikni rivojlantirish, ularning ruhan va jismonan mustahkam bo‘lishini ta’minlash, o‘zlari tanlagan sohada mas’uliyatni anglashi. To‘rtinchi bosqich (18–30 yosh) – yoshlarning jismoniy va ma’naviy salohiyatini oshirish, yetakchilik va intellektual ko‘nikmalarini rivojlantirish, sog‘lom hayot tarzini shakllantirish, professional va shaxsiy malakalarni mustahkamlash. Milliy mafkuraning tarbiyaviy omillari Milliy g‘oya yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning asosiy tamoyili hisoblanadi. U quyidagi asosiy elementlardan iborat: Ajdodlar ruhiga sadoqat va vorislik – tarixiy shaxslar va ulug‘ ajdodlarning jasoratini, fidoyiligini o‘rganish orqali yoshlar ma’naviy ibrat oladi. Masalan, Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 248 To‘maris, Shiroq, Jaloliddin Manguberdi va Amir Temur faoliyati yoshlar uchun jasorat, fidoyilik va Vatan himoyasi namunasidir. Vatan taraqqiyoti va xalq farovonligi – yoshlarni o‘z yurtining rivojlanishiga hissa qo‘shishga undash, Vatan taraqqiyoti va xalq farovonligi bilan bog‘liq mas’uliyatni tushuntirish. Iymon va e’tiqod – insonning ma’naviy kamoloti va Vatan sevgisi o‘rtasidagi chambarchas bog‘liqlikni ta’kidlash. Ma’naviyatli inson Vatanini sevadi, unga sodiq bo‘ladi. Milliy an’analar va odob-axloq – yoshi kattalarni hurmat qilish, yoshlarni qo‘llab-quvvatlash, halol mehnat qilish va jamiyatda ijobiy xulq-atvorni targ‘ib qilish. Vatanparvarlik va harbiy xizmat Harbiy-vatanparvarlik tushunchasi yoshlarni amaliy jihatdan Vatanga xizmatga tayyorlashga qaratilgan. “Vatanga qasamyod” bu borada muhim vosita bo‘lib, shaxsni mas’uliyatli va sergak bo‘lishga undaydi. Qasam yoshlar qalbida Vatan taqdiri, ota-ona va jamiyat oldidagi burchni chuqur anglashga yordam beradi. Qasamyod yoshlarni o‘z xatti-harakatlari va qarorlariga javobgar qiladi, ularni har qanday vaziyatda Vatan manfaatini ustuvor qo‘yishga o‘rgatadi. Xulosa va takliflar. Zamonaviy yangilanish jarayonida yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash va milliy qadriyatlarga sadoqat tuyg‘usini shakllantirish mamlakatning ijtimoiy-madaniy rivojlanishi va milliy xavfsizligi uchun muhim ahamiyatga ega. Harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiya kontseptsiyasi yoshlarni jismonan va ma’nan barkamol, mustaqil fikrli, Vatanini sevuvchi va himoya qilishga tayyor shaxslar sifatida shakllantirishga qaratilgan. Tarbiya jarayonida milliy mafkura, tarixiy shaxslar va ajdodlar merosi, iymon-e’tiqod, milliy an’analar va odob-axloqning ahamiyati katta bo‘lib, ular yoshlarning ma’naviy kamolotini mustahkamlashda asosiy rol o‘ynaydi. Shuningdek, “Vatanga qasamyod” kabi tushunchalar yoshlarni mas’uliyatli va fidoyilik ruhida tarbiyalashda muhim vosita hisoblanadi. Zamonaviy Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 249 pedagogik texnologiyalar, ilmiy-tadqiqot asosidagi yondashuvlar esa yoshlarni barkamol, sadoqatli va jamiyatga foydali fuqarolar etib tarbiyalashni yanada samarali qiladi. Shu bilan birga, yoshlarni tarbiyalashda oilaning, ta’lim muassasalari va davlat institutlarining roli katta bo‘lib, ular bilan uzviy hamkorlik yoshlarning vatanparvarlik ruhini mustahkamlashga xizmat qiladi. Takliflar:Ta’lim tizimida integratsiya – Maktabgacha ta’limdan boshlab oliy ta’limgacha bo‘lgan barcha bosqichlarda harbiy-vatanparvarlik tarbiyasini uzviy tizimga kiritish. Tarbiya metodikasi – Tarbiyaviy ishlarni interaktiv darslar, multimedia vositalari va loyihaviy faoliyat bilan boyitish. Tarixiy merosni o‘rgatish – Yoshlarni milliy tarixiy shaxslar va ajdodlar jasoratiga oid voqealar orqali ruhiy kamolotga yetaklash. Ijtimoiy faoliyatni rivojlantirish – Yoshlarni jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga qaratilgan ko‘ngilli va ijtimoiy loyihalarda faol ishtirok etishga rag‘batlantirish. Ma’naviy immunitetni mustahkamlash – Iymon, e’tiqod va milliy an’analarni singdirish orqali yoshlarning ma’naviy mustahkamligini oshirish. Monitoring va baholash tizimi – Tarbiyaviy jarayon samaradorligini muntazam baholash va takomillashtirish uchun indikatorlar ishlab chiqish. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-avgustdagi PF-5831son Farmoni. “Yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash kontseptsiyasi”. T.: O‘zbekiston, 2019. 2. Abdurahmonov. A. Milliy g‘oya va ma’naviyat: yoshlarni tarbiyalash masalalari. T.: O‘qituvchi, 2020. 3. Karimov. I. “Vatanparvarlik tarbiyasi va tarixiy shaxslar merosi”. T.: Akademnashr, 2020. Z AMONAVIY TA'LIMDA FAN VA INNOVATSION TADQIQOTLAR http://zamtadqiqot.uz/index.php/ZTFITJ/index 3-son 16–to’plam 2025 y. 250 4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 12-martdagi qarori. “Ta’lim muassasalarida harbiy-vatanparvarlik tarbiyasini takomillashtirish chora-tadbirlari”. 5. Toshpulatov. M. “Yoshlarni ma’naviy-axloqiy tarbiyalash metodikasi”. T.: Fan va Ta’lim, 2022. 6. Jaloliddin. R. “Milliy qadriyatlar va yoshlar tarbiyasi”. T.: O‘zbekiston, 2020. 7. Ergashev. N. “Iymon-e’tiqod va milliy an’analar asosida tarbiya”. T.: Ta’lim nashriyoti, 2019. 8. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi. “Harbiy-vatanparvarlik tarbiyasi” qo‘llanmasi. T.: Harbiy Nashr, 2021.