scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

PANDEMIC AND GLOBAL TOURISM: THE IMPACT OF COVID-19

Sardorbek Normurodov

Abstract

The COVID-19 pandemic has severely disrupted the global tourism industry, leading to an unprecedented decline in international travel. Strict travel restrictions, strict lockdown measures, and health concerns have led to a significant decline in tourist arrivals, which has also affected economic sectors that depend on tourism. Airlines, hotels, and small businesses have suffered significant financial losses, and governments have begun implementing various public health strategies, including digital health documents and financial assistance programs. This article examines the impact of the pandemic on global tourism, the economic consequences, changes in consumer behavior, and the long-term transformation of the industry. It also discusses the importance of technology and long-term practices in the post-pandemic tourism recovery.

Full text

Journal(of(Academic(Research( and(Trends(in(Educational( Sciences( Journal(home(page:(( http://ijournal.uz/index.php/jartes( PANDEMIC(AND(GLOBAL(TOURISM:(THE(IMPACT(OF(( COVID-19( Sardorbek)Normurodov1) ) University(of(World(Economy(and(Diplomacy( DOI:"10.5281/zenodo.17928538" Article+History+ Abstract+ Received:"10.10.2025" Accepted:"12.12.2025" The"COVID-19"pandemic"has"severely"disrupted"the"global"tourism" industry," leading" to" an" unprecedented" decline" in" international" travel." Strict" travel" restrictions," strict" lockdown" measures," and" health"concerns"have"led"to"a"significant"decline"in"tourist"arrivals," which"has"also"affected"economic"sectors"that"depend"on"tourism." Airlines," hotels," and" small" businesses" have" suffered" significant" financial" losses," and" governments" have" begun" implementing" various"public"health"strategies,"including"digital"health"documents" and"financial"assistance"programs."This"article"examines"the"impact" of" the" pandemic" on" global" tourism," the" economic" consequences," changes"in"consumer"behavior,"and"the"long-term"transformation"of" the" industry." It" also" discusses" the" importance" of" technology" and" long-term"practices"in"the"post-pandemic"tourism"recovery." Keywords:"COVID-19,"global"tourism,"travel"restrictions,"economic"impact,"consumer"behavior," sustainable"tourism,"post-pandemic"recovery,"tourism"sustainability." " This is an open access article under the Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) license (https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.ru) (( ( 1!Jizzakh!Polytechnic!Institute,!Jizzakh,!Uzbekistan! JARTES 4;3 IJOURNAL.UZ DECEMBER, 2025 Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences is produced by XALQARO TADQIQOT LLC Group, a division of ijournal.uz platform Downloaded from ijournal.uz. For personal use only. No other uses without permission. Copyright © 2025 XALQARO TADQIQOT LLC. All rights reserved. ! ( ( 85( ! ( ( PANDEMIYA(VA(GLOBAL(TURIZM:(COVID-19(NING(TA’SIRI( ! KALIT&SO‘ZLAR/( КЛЮЧЕВЫЕ&СЛОВА: ANNOTATSIYA/(АННОТАЦИЯ& & COVID-19,&global&turizm,& sayohat&cheklovlari,& iqtisodiy&ta'sir,& iste'molchilarning&xattiharakatlari,&barqaror& turizm,&pandemiyadan& keyingi&tiklanish,&turizm& barqarorligi.& COVID-19&pandemiyasi&global&turizm&sanoatini&jiddiy&ravishda& buzilishiga&olib&keldi&va&xalqaro&sayohatlarning&o’tmishda&hech& ko’rilmagan& darajada& pasayishiga& olib& keldi.& Qattiq& sayohat& cheklovlari,& qat’iy& yopilish& choralari& va& sog‘liq& bilan& bog‘liq& xavotirlar& sayyohlar& kelishining& sezilarli& darajada& qisqarishiga& olib&keldi,&bu&esa&turizmga&bog'liq&bo'lgan&iqtisodiy&sektorlarga& ta'sir& qilmay& qolmadi.& Aviakompaniyalar,& mehmonxonalar& va& kichik& biznes& jiddiy& moliyaviy& yo'qotishlarga& duch& keldi,& hukumatlar& sog'liqni& saqlash& bo'yicha& turli& strategiyalarni,& jumladan& raqamli& sog'liqni& saqlash& hujjatlarini& va& moliyaviy& yordam&dasturlarini&amalga&oshirishni&boshladi.&Ushbu&maqola& pandemiyaning& global& turizmga& ta'sirini,& iqtisodiy& oqibatlarini,& iste'molchilar&xatti-harakatlaridagi&o'zgarishlarni&va&sanoatdagi& uzoq& muddatli& o'zgarishni& o'rganadi.& Bundan& tashqari,& texnologiya& va& uzoq& muddatli& amaliyotlarning& pandemiyadan& keyingi& turizmni& qayta& tiklashda& qanchalik& ahamiyatliligini& muhokama&qiladi.& ! Kirish:! COVID-19)pandemiyasi)misli)ko'rilmagan)global)turizm)inqirozini)keltirib)chiqardi,) xalqaro)sayohatlar) blokirovkalar,)chegaralarning)yopilishi)va)sog'liq) muammolari)tufayli) keskin)pasayib)ketdi.)Pandemiyadan)oldin)turizm)global)yalpi)ichki)mahsulotning)qariyb)10) foizini)tashkil)etgan)va)320)milliondan)ortiq)ish)o‘rinlarini)qo‘llab-quvvatlagan.)Biroq,)2020) yilda)xalqaro)sayyohlar)kelishi)65)foizga)qisqardi)va)moliyaviy)yo'qotishlar)2009)yilgi)global) iqtisodiy)inqirozdan)oshib)ketdi.)Birlashgan)Millatlar)Tashkilotining)Savdo)va)Rivojlanish) bo'yicha) Konferentsiyasi) (UNCTAD)) turizmdan) 1,2) trillion) dollargacha) zarar)ko'rishini) taxmin)qildi.2) Pandemiyaning)ta'siri)turizmdan)tashqariga)chiqib,)aviatsiya,)mehmonxona)sanoati) va) boshqa)sohalarga) jiddiy) ta'sir) ko'rsatdi.) Global) turizmda)tiklanish) belgilari)ko’ringan) bo'lsa-da,) ba’zi) bir) muammolar) haligacha) yechilmay) qolmoqda.) Taxminlarga) qaraganda,) 2025-yilda)ispan)aviakompaniyalari)yo'lovchilar)soni)rekord)darajada)bo'lishini)kutmoqda,) Avstraliyada)esa)qisqa)muddatli)tashrif)buyuruvchilarning)ko'payishini)kuzatmoqda.) Ushbu) maqolada) COVID-19) ning) turizmga) iqtisodiy) ta’siri,) sayohatchilarning) odatlaridagi) o‘zgarishlar) va) sanoatning) texnologiya) hamda) barqarorlik) orqali) qanday) moslashgani)ko‘rib)chiqiladi.)Shuningdek,)unda)asosiy)tiklanish)yo‘llari)va)pandemiyadan) keyin)global)turizmda)yuz)beradigan)uzoq)muddatli)o‘zgarishlar)haqida)so‘z)boradi.) Adabiyotlar!tahlili:! ( 2!Bu!ma’lumot!UNWTO!(BMTning!Jahon!sayyohlik!tashkiloti)dan!olingan.!!https://www.unwto.org/news/impact-ofcovid-19-on-global-tourism-made-clear-as-unwto-counts-the-cost-of-standstill?utm_source! JARTES 4;3 IJOURNAL.UZ DECEMBER, 2025 Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences is produced by XALQARO TADQIQOT LLC Group, a division of ijournal.uz platform Downloaded from ijournal.uz. For personal use only. No other uses without permission. Copyright © 2025 XALQARO TADQIQOT LLC. All rights reserved. ! ( ( 86( ! ( ( COVID-19)pandemiyasi)global)turizmga)sezilarli)taʼsir)koʻrsatib,)2020-yilda)xalqaro) sayyohlar) kelishini)60–80%) ga) qisqarishiga) olib) keldi.3)UNWTO)(Birlashgan) Millatlar) Tashkilotining) Jahon) Turizm) Tashkiloti))pandemiyaning) birinchi) choragida) global) turizmning)22)foizga)qisqargani)haqida)ma’lumot)berdi,)bu)esa)butun)dunyoda1,2)trillion) dollargacha) yo'qotishlarga) olib) keldi) va) 120) millionga) yaqin)ish) o'rinlarini) xavf) ostiga) qo'ydi.4)Aviakompaniya) sanoati) 314) milliard) dollarga) yaqin)daromadni)yo‘qotdi,) mehmonxona) va) turar) joy) sektorida)bandlik) darajasi) 60) foizdan) ko’proqqa)pasaydi.5) Jahonda)bo’lib)o’tgan)bu)pandemiya)ushbu)sohaning)qanchalik)bunday)holatlarga)tayyor) emasligini) ko‘rsatdi) va) kelajakda) bunday) holatlarga) nisbatan)yaxshiroq) biznes) g’oyalari,) raqamli) texnologiyalardan) foydalanish) va) barqaror) turizm) qoidalarini) ishlab) chiqish) kerakligini)tushunib)yetdi.) Metodologiya:! Ushbu) tadqiqotda) COVID-19) ning) global) turizmga) ta'sirini) tahlil) qilish) uchun) turli) tadqiqot) usullaridan) foydalanildi.) Iqtisodiy) yo'qotishlarni) hisoblash)va) qayta) rivojlanish) yo’llarini)ko’rish)uchun)UNWTO)va)UNCTAD)kabi)tashkilotlarning)statistik)ma'lumotlaridan) foydalanildi.) Turli) mintaqalarga)qanday) ta'sir) qilgani) va) ular) qanday) munosabatda) bo'lganini) taqqoslab,) tadqiqotda)turizmning) pasayishi) va) tiklanishidagi) asosiy) farqlarni) ko’rsatadi.) Ushbu) tahlilga) asoslanib,) maqolada)turizm) sanoatini) yanada) barqaror) va) bardoshli)tarzda)tiklashga)yordam)beradigan)strategiyalarni)ko’rib)chiqamiz.) Natijalar!va!muhokama:! COVID-19) pandemiyasi) global) turizmda) misli) koʻrilmagan) qisqarishni) keltirib) chiqardi,)Grafikga)e’tibor)beradigan)bo’lsak,)2020-yilda)xalqaro)sayyohlar)soni)2019-yilga) nisbatan)74)foizga)kamaydi,)bu)esa)taxminan)bir)milliard)sayyohlarning)qisqarishiga)teng) hisoblanadi.)Ushbu)keskin)pasayish)jiddiy)iqtisodiy)tanazzulga)olib)keldi,)xalqaro)turizm) foydasi)taxminan)1,3)trillion)dollarga)zarar)ko'rdi.6) Xalqaro) turizmning) qayta) tiklanishi) 2022) yilda) boshlandi,) turistlar) soni) pandemiyadan)oldingi)paytdan)ko’ra)63%)ga)ko'tarildi.)Ushbu)o’sish)hajmi)2023)yilga)kelib) tezlashdi,) chunki) xalqaro) sayyohlar) yilning) birinchi) choragida) pandemiyadan) oldingi) ko'rsatkichlarning) taxminan) 80%) ga) yetdi.7)Shunisi) e'tiborga) loyiqki,) Yaqin) Sharq) 2023) yilning) dastlabki) to'qqiz) oyida) pandemiyadan) oldingi) darajadan) 20) foizga) oshib,) kuchli) tiklanishni) namoyish) etdi.) Dunyoning) eng) ko'p) tashrif) buyuradigan) mintaqasi) bo'lgan) Yevropa,)o’sha)paytda)pandemiyadan)oldin)kelganlarning)94)foiziga)erishdi.) ( 3!Haryanto,!T.!(2020).!COVID-19 Pandemic and International Tourism Demand.!Journal!of!Developing!Economies.! 4!Luković,!S.,!&!Stojković,!D.!(2020).!COVID-19 Pandemic and Global Tourism.!CyberLeninka.! 5!Gössling,!S.,!Scott,!D.,!&!Hall,!C.!M.!(2021).!Pandemics, tourism, and global change: A rapid assessment of COVID-19.! Journal!of!Sustainable!Tourism.! 6!Bu!ma’lumot!UNWTO!(BMTning!Jahon!sayyohlik!tashkiloti)dan!olingan.!https://www.unwto.org/covid-19-andtourism-2020?utm_source! 7!Bu!ma’lumot!UNWTO!(BMTning!Jahon!sayyohlik!tashkiloti)dan!olingan.!https://www.unwto.org/news/tourism-ontrack-for-full-recovery-as-new-data-shows-strong-start-to-2023?utm_source! JARTES 4;3 IJOURNAL.UZ DECEMBER, 2025 Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences is produced by XALQARO TADQIQOT LLC Group, a division of ijournal.uz platform Downloaded from ijournal.uz. For personal use only. No other uses without permission. Copyright © 2025 XALQARO TADQIQOT LLC. All rights reserved. ! ( ( 87( ! ( ( 1-rasm.) 1990-yildan) beri) xalqaro) sayyohlarning) kelishlari) soni) statistikasi.) ) 2-rasm.)2019) va) 2022-yillardagi) xalqaro)sayyorlarning)kelishlari)soni.) ) ) ) Manba:) Statista) (2024)) International* Tourism*to*Surpass**Pre-Pandemic*Levels* in*2024.)UNWTO.) Manba:) Statista) (2024)) How* Covid* Changed* the* World’s* Top* Tourist* Destinations.)UNWTO.) 3-rasm.)Xalqaro)sayyohlarning)kelishlari)(2019-yilga)nisbatan)o’zgarish)foizda)) ) Manba:)UNWTO)(2023))International*Tourist*Arrivals*–*World*Tourism*Barometer,*January* JARTES 4;3 IJOURNAL.UZ DECEMBER, 2025 Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences is produced by XALQARO TADQIQOT LLC Group, a division of ijournal.uz platform Downloaded from ijournal.uz. For personal use only. No other uses without permission. Copyright © 2025 XALQARO TADQIQOT LLC. All rights reserved. ! ( ( 88( ! ( ( 2023.) Aviatsiya) sektori)ham)ijobiy) o’zgarishlarni) aks) ettirdi,) 2023) yilda) global) aviakompaniyalar)quvvati)2019)yil)darajasidan)2,4)foizga)oshdi.)Biroq,)bu)tiklanish)barcha) hududlarda)bir)xil)kechgani)yo’q.)Masalan,)grafikka)ko’ra)Janubi-Sharqiy)Osiyo)va)Sharqiy) Yevropa)bu)ko’rsatgich)pasayishda)davom)etdi,)bu)esa)global)turizm)tiklanishidagi)doimiy) nomutanosiblikni)ko’rsatib)berdi.) Ushbu) o’zgarishlarga)qaramay,) turizm) sanoatining) tiklanishi) turli) muammolarga,) jumladan,) iqtisodiy) tengsizliklar,) rivojlanayotgan) iste'molchilar) xatti-harakatlari) va) geosiyosiy)keskinliklarga)moyil)bo'lib)qolmoqda.)Turizmning)barqarorligi)sog‘liqni)saqlash,) iqtisodiyot)va)biznesning)moslashishiga)bog‘liq)bo’lib)qolmoqda.) ! 1-jadval.!Pandemiya!va!global!turizm:!COVID-19!ning!ta’siri!bo’yicha!SWOT!analiz! Strengths!(Kuchli!tomonlari)! Weaknesses!(Zaif!tomonlari)! -)Turizm)sanoati)oldin)ham)global) inqirozlarga)bardosh)bergan) tajribaga)ega.) -)Xalqaro)sayohatlar)74%)gacha)qisqardi,) ko‘plab)aviakompaniyalar)va) mehmonxonalar)bankrotlikka)uchradi.) -)Ichki)turizm)pandemiya)sharoitida) nisbatan)tezroq)tiklana)boshladi.) -)Turizm)sohasining)ko‘plab)mamlakatlar) iqtisodiyotiga)qattiq)bog‘liqligi)uning) beqarorligini)oshirdi.) -)Texnologiyalar)rivojlanishi)bilan) raqamli)turizm)(virtual)sayohatlar,) onlayn)bron)qilish))o‘sdi.) -)Sayohat)cheklovlari)va)karantin)choralari) turizmni)qattiq)cheklab)qo‘ydi.) -)Turizmning)barqaror)va)ekologik) shakllari)rivojlanishga)harakat)qildi.) -)Ishsizlik)darajasi)turizm)sohasida)keskin) oshdi.) Opportunities!(Imkoniyatlar)! Threats!(Tahdidlar)! -)Pandemiyadan)keyin)xavfsizlik) choralari)va)gigiyenaga)e’tibor) qaratilgan)yangi)turizm)turlarini) rivojlantirish)imkoniyati)paydo) bo‘ldi.) -)Pandemiyaning)uzoq)muddatli)ta’siri) turizmning)tiklanishiga)sekinlik)bilan)ta’sir) qiladi.) -)Ichki)va)mahalliy)turizm)rivojlandi,) ko‘plab)mamlakatlar)mahalliy) sayohatchilarni)qo‘llab-quvvatladi.) -)Geosiyosiy)mojarolar)va)iqtisodiy)inqiroz) global)turizm)rivojlanishiga)xavf)tug‘diradi.) -)Sun’iy)intellekt)va) avtomatlashtirilgan)xizmatlar) turistik)xizmatlarni)yaxshilashga) yordam)berdi.) -)Iqlim)o‘zgarishi)tufayli)kelajakda)tabiiy) ofatlar)turizm)infratuzilmasiga)zarar) yetkazishi)mumkin.) JARTES 4;3 IJOURNAL.UZ DECEMBER, 2025 Journal of Academic Research and Trends in Educational Sciences is produced by XALQARO TADQIQOT LLC Group, a division of ijournal.uz platform Downloaded from ijournal.uz. For personal use only. No other uses without permission. Copyright © 2025 XALQARO TADQIQOT LLC. All rights reserved. ! ( ( 89( ! ( ( -)Onlayn)xizmatlar)va)raqamli)sog‘liq) saqlash)hujjatlari)sayohatni)yanada) qulay)qilish)imkonini)berdi.) -)Kelajakda)yangi)pandemiyalar)yoki)sog‘liq) bilan)bog‘liq)global)inqirozlar)yuzaga) kelishi)mumkin.) Manba:*Muallif*tomonidan*ishlab*chiqilgan.* ) Bu)SWOT)tahlili)global)turizmning)COVID-19)pandemiyasi)davridagi)asosiy)kuchli)va) zaif)tomonlarini,)shuningdek,)imkoniyatlar)va)tahdidlarni)ko‘rsatib)beradi.) Xulosa! COVID-19) pandemiyasi) global) turizmni) oʻzgartirib,) moslashuvchan) va) barqaror) boʻlish) muhimligini) koʻrsatdi.) U) ommaviy) turizmga) haddan) tashqari) ishonish) xavfini) ko’rsatib) berdi) va) raqamli) yechimlar) va) inqirozni) yaxshiroq) rejalashtirish) zarurligini) ta'kidladi.)Uzoq)muddatli)rivojlanishni)ta'minlash)uchun)sanoat)barqarorlik,)innovatsiyalar) va)kelajakdagi)muammolar)uchun)aqlli)strategiyalarga)e'tibor)qaratishi)kerak.) Adabiyotlar!ro’yxati! 1. UNCTAD)(2020))Impact*of*COVID-19*on*global*tourism:*Economic*losses*and* recovery* prospects.)United) Nations) Conference) on) Trade) and) Development.) Available) at:) https://unctad.org)) 2. UNWTO) (2020))International* tourism* and* COVID-19* crisis.)United) Nations) World)Tourism)Organization.)Available)at:)https://www.unwto.org) 3. United) Nations) World) Tourism) Organization) (UNWTO),) 2020.) Impact* assessment* of* the* COVID-19* outbreak* on* international* tourism.) [online]) Available) at:) https://www.unwto.org/impact-assessment-of-the-covid-19-outbreak-on-internationaltourism) 4. Reuters)(2025))Spanish*airlines*see*another*record*summer*as*tourists*move* past* COVID.)https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/spanish-airlines-seeanother-record-summer-tourists-move-covid-2025-03-21/)) 5. Gössling,) S.,) Scott,) D.,) &) Hall,) C.) M.) (2021).) Pandemics,* tourism,* and* global* change:*A*rapid*assessment*of*COVID-19.)Journal)of)Sustainable)Tourism.)PDF) 6. Haryanto,)T.)(2020).)COVID-19*Pandemic*and*International*Tourism*Demand.) Journal)of)Developing)Economies.) 7. Luković,) S.,) &) Stojković,) D.) (2020).) COVID-19* Pandemic* and* Global* Tourism.) CyberLeninka.)) ) )