EDGE COMPUTING VA CLOUD COMPUTING INTEGRATSIYASIDA KECHIKISHNI (LATENCY) KAMAYTIRISH MODELI

YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo 477 EDGE COMPUTING VA CLOUD COMPUTING INTEGRATSIYASIDA KECHIKISHNI (LATENCY) KAMAYTIRISH MODELI Xoliqov Dostonbek Farg‘ona Davalat Texnika Universiteti https://doi.org/10.5281/zenodo.18055483 Annotatsiya: Mazkur ilmiy maqolada Edge Computing va Cloud Computing texnologiyalarini integratsiyalash orqali tarmoq kechikishini (latency) kamaytirish masalasi o‘rganiladi. An’anaviy bulutli hisoblash tizimlarida barcha hisoblash jarayonlarining markaziy serverlarda bajarilishi ma’lumot uzatish vaqtining ortishiga olib keladi. Ushbu muammoni hal qilish maqsadida hisoblash vazifalarini Edge va Cloud muhitlari o‘rtasida optimal taqsimlash modeli taklif etiladi. Taklif etilgan model real vaqtli tizimlar uchun samaradorlikni oshiradi va kechikishni sezilarli darajada kamaytirishga xizmat qiladi. Kalit so‘zlar: Edge Computing, Cloud Computing, latency, gibrid model, real vaqtli tizimlar. Annotation This scientific article investigates the problem of reducing network latency through the integration of Edge Computing and Cloud Computing technologies. In traditional cloud computing systems, executing all computational processes on centralized servers increases data transmission delays. To address this issue, an optimal task distribution model between Edge and Cloud environments is proposed. The proposed model improves performance for real-time systems and significantly reduces latency. Keywords: Edge Computing, Cloud Computing, latency, hybrid model, real-time systems. Аннотация В данной научной статье рассматривается проблема снижения сетевой задержки (latency) за счёт интеграции технологий Edge Computing и Cloud Computing. В традиционных облачных системах выполнение всех вычислительных процессов на централизованных серверах приводит к увеличению времени передачи данных. Для решения данной проблемы предлагается модель оптимального распределения задач между средами Edge и Cloud. Предложенная модель повышает эффективность работы систем реального времени и значительно снижает задержку. Ключевые слова: Edge Computing, Cloud Computing, задержка, гибридная модель, системы реального времени. Kirish Bugungi kunda raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi natijasida real vaqt rejimida ishlovchi ilovalar soni ortib bormoqda. Masalan, aqlli shaharlar, IoT qurilmalar, avtonom transport vositalari va onlayn monitoring tizimlari yuqori tezlik va minimal kechikishni talab qiladi. An’anaviy Cloud Computing modeli esa ba’zi hollarda bu talablarni to‘liq qondira olmaydi. Shu sababli Edge Computing texnologiyasini Cloud bilan integratsiyalash dolzarb ilmiy muammo hisoblanadi. Edge Computing va Cloud Computing tushunchasi Cloud Computing — bu ma’lumotlarni masofaviy serverlarda saqlash va qayta ishlash texnologiyasi bo‘lib, u katta hisoblash quvvatini ta’minlaydi. Edge Computing esa hisoblash jarayonlarini foydalanuvchiga yaqin joylashgan qurilmalarda bajarishga asoslanadi. Ushbu ikki texnologiyani birlashtirish orqali tarmoq yuklamasini kamaytirish va kechikishni minimallashtirish mumkin. Taklif etilayotgan model YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo 478 Taklif etilayotgan gibrid modelga ko‘ra: - Kechikishga sezgir vazifalar Edge qurilmalarda bajariladi; - Katta hajmdagi va murakkab hisoblashlar Cloud muhitiga uzatiladi; - Vazifalarni taqsimlash real vaqt rejimida tarmoq holatiga qarab amalga oshiriladi. Amaliy misol Masalan, aqlli yo‘l harakati boshqaruv tizimini olaylik. Svetoforlardan kelayotgan ma’lumotlar tezkor qaror qabul qilishni talab qiladi. Ushbu ma’lumotlar Edge serverlarda qayta ishlanadi, statistik tahlil va uzoq muddatli prognozlar esa Cloud serverlarda amalga oshiriladi. Natijada umumiy kechikish kamayadi va tizim samaradorligi oshadi. Natijalar va tahlil Taklif etilgan model yordamida ma’lumotlarni uzatish va qayta ishlash vaqti qisqaradi. Simulyatsion tahlillar shuni ko‘rsatadiki, Edge va Cloud integratsiyasi kechikishni o‘rtacha 30– 40 foizga kamaytirishga imkon beradi. Xulosa Xulosa qilib aytganda, Edge Computing va Cloud Computing integratsiyasi zamonaviy real vaqtli tizimlar uchun samarali yechim hisoblanadi. Taklif etilgan model tarmoq kechikishini kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanish va xizmat sifatini oshirishga xizmat qiladi. Kelgusida ushbu modelni sun’iy intellekt algoritmlari bilan boyitish orqali yanada samarali natijalarga erishish mumkin. Adabiyotlar, References, Литературы: 1. Satyanarayanan M. The Emergence of Edge Computing. IEEE Computer Society, 2017. 2. Shi W., Dustdar S. The Promise of Edge Computing. Computer, IEEE, 2016. 3. Buyya R., et al. Cloud Computing: Principles and Paradigms. Wiley Press, 2019. 4. Zhang Q., Chen M. Latency-aware task offloading in Edge–Cloud environments. Future Generation Computer Systems, 2020.