M. Valerii Martiolis Epigrammatum libri XV

1 M. VALERII EPIGRAMMATVM LIBRi, vM '^ARIORVM DOCTOR^\l VIRORVM ' COMMENTARIIS, NOTIS, OBSERVATIONIBVS, Emendationibus & Paraphrafibus , vnum in corpus magno ftud^onieclis, crM INDICE OMNTFM ^^BORFM losEPtJi Lanci I Citfari-?nont.&dlijswdki!>i(slocfip!etipmiit Michaelem So ^ n i ^ Ilib fcuto via lacobtea? EX RE CIS f r f<c" r V { \ '.j: i \ # I I V r \ \ \ \ \ \ - '\ 'V ; i;. ' • \ t V . . s® t ( 'l > • K r \ k .'r. lOSEPHO SC ALI I V L- C AE S A R I s p. IS^^CVS C^S^VBONVS, s. d CERO Aeftingemjtuimagnituao.eanoffiimsfama fnmm.c • nara mentis qusiita, virilluftriffime vtiam Sr^lS litera^ iufdam & numeris omnibus abfolur^ eruditionis f^blimis cu- effe, vulgo putetur ; raroa. in eruditorum circulis & de ftudiis fermo , vt non & tui ftatim omnibus bonis & vere dodis eft periuafum • Gl.,r ^ maieftatem denique meliorum literarum in tua nmn^ ’ "^J^^^i^atem , decus, _ ^ Ac licet lucuLarionLTuaTum istre imperitos arfcabalicHln^fol^enSTn^^^^^^^ * vt rum eft literarum, ita plurimum illis deledatur, maximequeillaraimtm°'^°^^^^^ Plurima* panter & dodorum , qui modo non plane depuduerint conflans r t^rncn, indodorum te ncftro fcculo extuiffe. qui omnes lLatu4an“ n™“ xus .vernm etiam mirifice excolncris: vnum, cuirota principe! iluficicoccusfafcesfabmrttantrquempropterinexhauilam.&rantum non huma^nSm ca' i^i^abundus fufpiciar. Quippe ianorae nemc lauUo faltem qui fit humanior, quam multa , quam pr^claraad vtilitatem & gl^am re fterf ri vlT rT ' qu^propterea a nemine alio fperari poterant, qnk nemini ante m de ils vhafurpicio e^t oborta : quum ea primus prsftiteris, ^ma PimdiL vermransloca. nnUim ame i a ,6lQ, qus proflari pofTe in literis, nemini haclenus in mentem venerat/ 6c fortafTe abfque te forer nemmi mortalium erat venturum. Vt mirum non fit, tuorum pr^flanriffimorum fcriptorum ea cun* 'Vos Donarum artium amatoresadmiratione teneri, eo defideno flagrare, vt neque leLdo qu^ .uira,expleriraenremque3nt:nequeeorumqureafFedamultahablpenestc, Icpublico deLs ex fpedationem fine impatientia fufferre valeant. Qt^emadmodum enim finguli foleiu quibus ad tuam f micitiampatetaditus,qaotiesdubitatiomolcftaincidit,veldignusheroerindicenodusrpudS^^ u’ ^ Chald^um, Arabem , aut alius lingu^ ex hsC maltn -arum nonnam intelligentiam atque vfum Dei Opr.Max- benignitas tibi largita eftiha:fita- twnes as ad te referre , & T^y cc-ifiui^v^y ^%y. Tripodem tuum confulere : fic quoties fnter ftudiofos & hur nitate proditos de arduo aliquo m Iitens incepto exiftere fermo cepit: omnes ruam induftriam nn^vi & omnibus votis re certiffimum auxilium pofcunt. ne- uo ^ difficilis, aut intradabilk prouincia Reip. litcrari^ ; quam tibi , JTi^dpovy vl- TeffiLio ^ non decernat , & extra fortem defpondeat. Nani vt propter itarem in qua nunc es nbi concedatur: id vero, ne re quidem poftukrc perfuafum cun* di habent : qui dimmtus contigiffie nbi norunt fenedutem prorfus kvi , & ei tTmoe dam ^ etiam licitis rigida abftinenti^ , quam tui ^qualesin te auL =S-bZ"-;;r!— feribendis, quibus tucm bibliothecam lam inSfc rfeisL ““'ru *' geni|vigoreigneo,dclubtiIiratemciitis,dcmemoriapiritcrnuncataue^ol'rfiJ ?"t pondente, ne aliorum fide flandum nobis effer, abundLauifli ad omnia ref- N I s tuis : opere , Deum immortalem ! quam vario v^Bpo&EvsEBXA- tionis pleno, atque vt paucis abfoluam, quam te diene': horl de Herculeo hoc labore tuo uafapienres iudicant • quum fint dicePe^Sed men inuentionura , ledio infinita , tot fiipputationum labor imnrnf''' ^ n digniffima:acu- credibilis, & illa naturalis orationis tuxCTrauitas' nihil ram ^ ^ illa fcripferis, in quibu; prster iudicij maluritarem , nullum prS quod fenex Rehedi. Mirati eramus paullo ante demeritiffimennid' vi ^ a' P^nilis veuigium queat de- Potaci Epifeopi Vafarenfis fidem,induftr]L & in afSda narirlrl^l^j u™'’ ^‘0<fliflInii Arnaldi l„idum!roafaonos»KCO»sm.Nundgit'jr.NobilifacScaiig«,ponquim,Dtivtaute,proui„c5 tam dura & ardua cs dcfundus : quid iam pares , quid moharis . qui te cura: exerceant , non ego cupU dius Iciteauco, quam omnes faciuntviri graues & fapiemes.quira hacciuitatc, bonatum ataum difciplinarummaite.ifliusviti amata ftudijsiiterarum foient «ai*!.™ ,& vt veretis poenvocenr vfa.pc.n, edulcate. Acquoniatu faris ollendifti multis indicijs.quam nb. acceptus chatufque fit co. cnomims tibi feriptor lofephn?; ne dubitant quidem plenque lam , qum eximi, auaotis. quem fm. dillimis ame mUle ducentos annos mendis ede aeformatum,neque Rufino vetettmterptet, , ne„„. vllitecennotum fuboluit.tu fepe demonftraftii emendationem atque iliufttationem , & tu debes, fufeincte & nos exivere a te ponimus. Santalij viti optimi . & cognofcendaiumaniiquitatnin Eccie- fiivetens,cupiditate°accenf..%iadEpiphaniumte potiusvoant; cuiosmaximiic doailiimiPani fcriptavefiiluTio eiof^io a te ornata meminerunt; cum 7 »? i!la di- xifti Porro quam familiarem illum Patrem habeas, quam multaineo derperanria vlceralanaueds,- Guam modico labore niron fuo priftino eum queas reftituere ; etiamfi al.unae nefciremus , neque a mulris tuorum ftudiorum confcijs accepiflfemus. Elenchus & Eufebiana tua argumento elfe poterant. Anhnaduerfiones tuasin Septuaginta interpretes, quarum inEulebianis facis mennonem, & in alias hbrorum verfioncs.prsefercim recentes, incredibilem m modum videre geftiunt, quiciin- que illud ferio imbiberunt; cognitionem linguarum,& reliquas arces vnmcrfas ac fciennas illi Regins 6-- Domime ancillari. qu$ vere eft apex& difdplinarura. Age iguur, vir fumme.capeire hanc prouinciam, vere tuam: cuius enim potius? quum cerriffimum fir. i magno Hieronymo, incomparabi- ii, vtVecle tu quoque iudicas , viro, neminem vnum ad id negotium fe accinxiffe , ijs prafidijs, quibus ipVe abundas, sque inflrudum. Noli ergo, obfecro te, venerande fenex, adeo bonam occafionera pratermittere, de ftudiofis literarura fimul egregie merendi; & aquiffimis eorum poftulatis fatisfa- ciendi, qui inulitatam hanc eruditionem, non alio nnc ab ingeniorum parente in tc coilatam effe con- tendunr, nifi vt tua induftria frudus , velut k .Sywoi*' «j SCaiinj; Christo & S. eius Ecclefia, pro ea qua in te eft pietate, animo deuoto conferres. Arabica vero linguae Thefaurum , cui follis dudum incubas, quamdiu ftudiofis Arabifmi inuidebis ? Ecquid metuis , ne coitionem aduerfus te faciant eius ftudij candidati, & in tuas fortunas aliquando irrumpant? Decem anni funt , ex quo lu- pra XXX. millia didionum Arabicarum ex Paraphrafibus varijs Foederis vtriufque , Alcorano , Avife- na,Geoo-rapho, alijsinnumeris philofophia, medicina, marhematum & hiftoriarum feriptoribus, pri- mus Chnftknoruracongeftifti,digefiifti,expofuifti. CHrtuat&mUxas arcsflagslUt opes ? aut quo tuus hic labor fi eius frueftum 'S/j eras inuifurus.? Scio quid dicas, & qua exceptione meas alioriimque preces foleas rummouereiexfpedandum nempe dTe, donec ex illis locis, vbi cum aterna gloria maximorum Principiim licera Arabica excoli fune cepta, aliquid prodeat quo vberiora& vn- diora fieri tua queanr. bene fane : fperandum enim eft magnam ei ftudio lucem inde aliquando affui- fiiram, idque vt quamprimum eueniat , diu eft cum vehementiffime exopto, fed vtipfe aliorum tca- axoyy magni facis: ita iiJ-yaiz^cu tuam quanti par eft aftimant, quicunque aliquam in ea lingua operam pofuerunr.quo in albo principemapudnoslocum obtinet Stephanus Hubertiis .4ure- lianenfis. Regis medicus, vir dodiifimus, & qui ruas hoc genus vigilias iuxra mecum fitir , quum prse- fertim Syllogenquandamvocabulorum Arabicorum Latine verforum, &quorundam libellorum in- terpretationem ijldcmcx locis allatas eximius mathematicus, & linguarum etiam exoticarum appti- uj, ¥ t ,, IV.» lavijv. Mv. lui xntinuii I Lat fco tcntia nolle fledi; dares hoc falrera petitionibus noftris, vt qui Caroli Clufij V. C L. gratia tam multa e Geo- grapho Arabe Latina fecifti .noftra quod reliquum eft abfolueres, & in commune bonum edi patere- ris totum, qui partem cspaftus. At tui parentis Commentarios in lioros Philofophi Dehifion^ quando luce publica donatos videbimus? aut quamdiu operis diuini defiderio fapientis ftudio- fis eridanguendum? En vnquamille diesillucefcer, quinos votihuius damnabit? ^ Peregotc paterni nominis reuerentiamconuenio, atque obtcftorjnobiliftimeScalifrerjper amorem tuum mliteras.perquicquid denique tibi charum eft, vt inmftimabilem thefaurum °non librum he- rois r.:f<)u;.it,,pnmo quoque die in vuDas edas; & hoc mnner.^ nnrsiHlT,,-.,,. r .^.ipfic?aurquis, -..,5 carmen Camens & Apollo “ remm tuarum exuans^-dum ^ exponeres, pro derelici^ - ':-hrer.e2 CallLndrsnunanani r^tis Loranum • «Uwatam interpretationem, cuiuj ron Cantero viro cruditifflmo cicberans; & noiim'^ rui, licet ignorare IBUS, ii^ichvli DiraSjOrph - . r|uam bene Graece cx'-rir'-!-'-- r*— jiiii Puteani fratres Claudij « filij, morale poema Dionvfij Catonis. & Publ-^S lenrias.duduma te munere acceptas , anno ruperiorepublicallent. Qua editione gloriatus faclia non fit, qusgrauiorum lucubrationum vario & multiplici genere fulta crercerc,vndc plerique hodie cafreilanos nefeio quos triumphos ducunt: ita mofedocuTn’n1.,f pnqnbas tuis in Rcmp.Iitemrum meritis eftadiedus. Sic enim omnes harum rerum periti sitanato |ni^naacGcliio emit > quidam resfentiunt: duo eaopclia fimui te prsftirilfc, ad lludiorum profccium loncxc s- arduum paucorumque hominum eilcc Graece ioquicaitigate, 5 75 , pr^dare omnes ad- monuirri,cumPlanudem& Gazam Grscoshomines,neotericorum,dc quo dubitat nemo, doctiirimos' ram multa contra Helienifmi leges peccare oftendifti: & redis interpretationis abfolutiilimum exem- plar dedifti-, futurum pofthac omnibus cordatis, qui hoc pulcherrimo atque vtiliuimo exercitationis genere vti volent, quod Polycleti Doryphorum fibi Lyfippus aiebat fuilPe. Nolo apud ce diccre quo fa- uorc, quibus tuus ille libellus heic fuerit exceptus, ab ijs maxime qui in orchcftra fedenr. a cu- ius ledioncvbime primum vidit Fronto Duesus theologus ,dodrina 8c candore morum vinnhmiis non abftinuir, quin eleganter fimui Sc vere exclamaret; oC*. 'oHr o' r,r^(rai a yimvo;, «V ASiwa. (. FedericusvcroMorellus,quiGrscarumliterarumprofefflonc Regia tot lam annos hanc Academiam ornatjalijque item multi, fumma&ipfi eruditione viri, Grxea tua quantopere admirentur,& verbis fspe,& re etiam probarunt: cum Florilegium hoc tuum c Martiali, forte apud mcviium,vt cliir.ina- rem,quotidianispropeconuitijs mc perpulerunt. Quartus enim iam annus, vtfcis, agitur, polfquam munere hoc pulcherrimo, & quo ne Athens quidem ipfs magis Atcicx,a tc.Scaligcriiluftriilimc.fum donatus: cuius publicandi prouinciam, nifi iam cum cruditiffimus Scriuerius fufccpilFctjnon dicm,non horam prius quielFcm, quam rem confedam dedilTcm, neque vero vt id negotium curarem aliorum hortatu mihi opus fuiffet. Audiat namque inuidialicce; dicam libere quod iuJico, imo quod ludicarc omnes bonos dodofque compertum habeo. Vtgrauioribus literis meliusconfuli non poteft. quam li carum ftudiofi omnibus illis fruantur, quz vcl tu , vcl tuus parens in eo genere multifariam commen- tati eftis: ficlinguarumiSc politioris litcratunx ftudia nullum incrementum caperequeant maius, quam fi illis deditos nihil cotum fiigenr, quz v trique vcftrum,non ferijs dierum partibus , fcd irrcr rcmiillo- nes exciderunt. Plane quod de Catone olim didum ,vcrfatilc ingenium fic lili pariter ad omnia fuilfc, vt natum ad id vnum diceres, quodcunque ageret: id vcrillimum in tc reperiri, no feru mag:s rua quam lufus euincunt. V cl hic Martialis tuus, quam admirabilem ingeni) rui felicitatem oftcndir? Nam quum difHcilcfcmpcr fir,quzin aliqua lingua venuftc dicuntur, panvcnuftatc in aliam vertere: tum inargu- tillimo hoc poeta longe ditheilhmum. Tu taincnledillimis verbis, & didionepuriflima, abfquc vllo penitus fcntcnriz damno idalTccunis es ,vt ipfum quem fequcrisaudoremcrudiraquad.im elegantia antecedere videaris, nihil in tuaverfione coadi, nihil quodexaho vcrium putes, nihil in quo vernacu- lus ilic fapor Grzcx poefeos, non ftatim peritis deprehendatur- adeo emicat vbique incorrupta quz- dam Grxei fermonis integritas. Quid dicam de pcrfpicuiratc orationis? quz quidem tanta eft,vtmuitis in locis,dc quibus inter fc critici digladiantur, pro commentario tua verbo & mediocnrcr eruditis fic futura- 1 luuilmodi fu ntiui lufus, przftantiinmeScaligerj quos poftquam alind agens clfudiAi ,vrpro tuis agnofeas, aut VLlisiprcpublicaie,nullis amicorum precibus adduci potes. Sed nihil agis. Vt vinum gcnctofuincnam nulla appenta hedera facile emptorem inucniti^c bona forma n«quccommcdatitijs, neque cone iliatoic opus habe:: ira, quicquid ent ab ingenio tao profcchim, licet a ce exponatur , inue- r.ict tamen a quo tollatur. F.quulem quorics fere ad Danielcm Heynfiura .admirandz dodrinz&i in- genij maximi V irum fcribo,monere,orarequc nonprztermufo.vtpto fumma illa gratia qua apud te valet, omnibus artibus te aggrediatur: dunticm tuam in proprios fccrus molliat : efficiat demum, i i;-;;, quo dcfcripta ex autographis tms hoc genus opufcula, vel vtipfc mauis,iudicra rua, fo- ras emittantur, Etfi enim non metuo vt tuis defit vindex, qui hberal; caufia eaairerat: non tamen decd quod illisae ab amicis, (Sc ab inimicis tuis meruami illis , ne, ficu: toties iam accidit, parum emendate ipfa edant: his, ne fi quid tuorum ai -Kami nacfi fuerint , vcl ahenas culpas crimina tua faciant: vcl nirpi plagio pro filis tua oftentent. ViJcn’ quam multi quotidie illiberalis ingemj homines , fiibcililfima rua inuenta certarim fibi vindicant : (Sc ijs quz non capiunt , tanquam domi natis veuntur profuis, criam cum aduerfiis te feribant? Scias eandem manere fortunam etiam illa feripta quz ipfc pro nihilo ducis. Anftarchijqui nuper, v: audio, federe iadices de tua Latinitate fimt aufi, & ranqua emota men- ici, V t quidque exierat exquifirius. c ' tAiJer : fi vel epiftolam aliquam c tuis , vel elc<eiam , vel ahui :qui- pigetque. Venffime enim Satiricas ^ ^ _ I Finuiem ,mtak(fcani^ne reli~. " ‘•'•^^>q’‘^nate non concemnant,qui maxime vided volunt facere? Poftquam infiia V’'ariniiim re ceie-siun.: - vefcgio id k te exigunr,Quod vnius Dei cit przftare, vtnihil pccces.& quum maximi qui- ! ij bcrc C 0 l,q„et.! vociferati- declamare quotidie ? quali vero niliil ad cum raaqis pcitine.,, pro/i murcum n,,.ltaprohom,,,, 5 .„fti„„&„g,, ,„ c^^ji^ . S P" & polk & debeat Equidem vel fe„eriir.m. cenfons reptehenConem mmlrperim” m 7™ aumiiquitarepmficicaturihuceiumiudufeiaJaborclvigdiienortraiomnS auribosdig umaliquidafeamus, quod poderis etiam fpemmusvtile f„turur jr’ T'“'^ '''hememer. Saris ptaifcre videbo fil!? “J*'»*'"., ' incognita habentur, & difputata fuerint, ScliteranitTi mnnnm^nric iJ ' i^UIl idOC mcogn,,al.abe.m,t,&difputatafuenm,&litetammmo„“^^^^^^^^^^ ceret, age. em .11, gratias.Se „os omnes maxime debereatb.trarer . fed ouidquM omT i'"® ‘^'9»«“ eft,i,osdiaau.mas,mnollnseft commentariis, pritercontumeliaSQi, as exf.o'- ‘ vtramquefententiam complexi, alteram proba'„i. Inrvero itcmn No t peri.oepdlofcarg„me.„o,fedn„gnl.s fLie fvllab.s eum a„.m3pXf r oern.,m,r' j ^ amtoS’’?" nca & antiquitatis aurem ,£rethebium potius fatis demonhrabif “^^‘^^^^“tnaminecoleb ^^^^^^pollinem,&Homericarmi- nonnuJliseiusinm*eofficiirr°”'‘^ ^^omachum facere polTcnr >yei vnus Strabo cuius verba referamus, ^poJline addidilTe air, cusfonV-^^^ °bferuanti£ plane cmH przfsnti quidem caufa cum de nos pauca quaciam qn-p "el n' femuira de Smintheo vrbe Chryfa eft Apollini Sm' ^^‘^^fetarionem latis fore- eodem loco ea accipiar : vn- pcdiftatusfubiacet.-hanrft qnndn auditoribusrecitauimus. in loco cqngruir, nam TeucrisAr*^ ^^opas primus fecit, hiftoria Nsmwusquidatn multiiuntfecuti, datumem?o ?P^°^^c^i^. Ecquibus muribus narratur,huic um dicunt contigiiTe maxim eosfedem poclurnc l - Elegiarum poera tradidit, poft 'vtenfilmm^.pyj^ mni ' ^^^^'%^n^adorirentur: id circa ^ma.xi- ^^otoZ Simulachrum veroira P-SoS" : pSter Sminthei nomen: Nam mxta Lr,„ .^^^-‘ncccmn!„_ rv ^i>^°locuseil- .P qui e/} . i. Te,.nq alia Larillzo j&alia verba Tiobe f U • quod Em :Vqus,ujo perceperat. - Apomm '*™ 'f«rii cw"*°“*el porrum hsb«; vbifc =-'-af‘®'".ncos„„o4'?”*'ide]„b;^%P*meraadmare,^^ •'““-oico., Vdqu7/'!7.xneca*®I‘'*7atri5 Andromaches /m& ex 1 °‘^^obabacvid“‘"“"t“dia^m,l.asuerl.t.In^utho^busno^-- r.Fabij Quincij.pr^vccpto, numina coisbe^u-. Qubd aduerlus infefta opem ferrenn *€-gyprij ibant aJueruis ferpentes ; Bccrij Apoliir.em Croncricneni ad- u^i^as culices: Lydi obiedatam colebant peltilentiam. Idem falubritansauthorhabuui cft, qaod tem hu- morem radiis tollat , vnde noxia creantur animalia. V olui igirar in Grammatico hiiionam naturae accotnmo- tam elcfrantiflimum, & cuius in primis lingua racuitas lauaamr, nouo atque inioienti verDo x voii Smintheum Murmum dicere? QuisvnquamMurinUm Apor;inemlegit,autmunn.iloca,aut Ji^DOS cum Smintheo Apolline , & Smintheis locis, & Smintheis campis omnia fmt plena? Nihii pobca... dcterruit quo minus a mure marinus deduceret , qui non modo non vitat verba noua, led cim alia fingit , tum ardelionem, domicoenium , nufquam prxterea inuenta, carmini inleruit, plurjmum p^rofetlo iriicr ,-«eam & acculatons fcmentiam intercft. murinum nouum, & mlolcns verbum putat ego & feftiuc factum i noctapro Smintheo : & Piin. vero hordeum munnum dmt, & probandum: nam cum Apollinem Home- rus Smintheum dmt a Smintheo, id eft mure, ipfe Latino nomine munnum appcllauit.Idcm emm eft Smin- theus apudGriCos quodapud nos murinus. Quem verfum apud Strab. a Gregorio Tiphernate L-mum ia- elum ipfe etiam protulit vt alia : Smintheum pneUre undt dommAtor ylpoUo. Mart. v t eft Hom.ri ftudiclus, & verfuum admodSm memor, quod multis in locis fiicilc agnofcas,eam inde flexit appellationem , pro Smintheo, quod Latinis nouum erat( nam quis apud noftros vnquam Smintheum dmt. ; f i concinn^ronunciauit. At fi clamat quis murinos campos legit, aut munnum Apol inem . ° ’ t'r: ^L!nnos campos , aut munnum Apollinem, vel Icnpht, vel audum vnquam ? Ls unonb. iuc con»=lUtpc„te.a.KC«.c i„fi™a^ obtineat necelTc eft, conftans pratlertim , & \ ique ^ ’ fl . P. • . (rVihit qui eam metri rationem firmat Sicw«n*«.Trocheumidnobismcorapertumfiiiire,ncciplequidcmlcnPit,quicam ^ vcl pueris cognitam fatetur , fyllabx adeo pentum clTe nefciebam . qui ^ ,dem pneuiu pixciput ui nuatiuarvlUbamutantur,colhganturpotiusmbrcucm,auamaoieu.w. r‘—; T"' ' j ;l„lonum..adovadum.od,oa.um.moU,n.olcftm.Lc~luc-a,^^^^^^^^ fi-ficsfediic eodem zencre primam contraxerunt fyllabam,cummpnmKiuolonj,ac ^ ^„nfl or*- plo a po«a’fierct . nolui conftitutjm .grauern , qui m confir- Icrnm .qux de raurina compsncbam, aures non impicant. Hic elt p literasafli- ™;"tomsvetGibuur.qu^ppe.ctronsratiofacdemtclhgipo.^^^^^^^ r.uasfu:ouxtantaiftae.ftartinitas?famneijavbiquec^^^^^^^^^^ n-,v:.u,lquandopocufcripat.curmnuUo^t^oce^^^^^^ ^ Ui.tos libraliorum omnmmm hac menda conlcn.us.vt n- p p , n„ndihiii'hore fcrintum fcripfctum ;fi ex aliquo exemplo deducendum erat. Sed munnis propag >q feriorum eft’ fun De .mvrnr. veto p«:norlc videamus . quod tradimus m cornmentarm nollns. Ita s t tuto Msn. :am /tolix yrbem miffe. Homerus quidem , Strabo, & Ptolcmxus tcftantur, kd ilhc A^Umis cultum fcpctio. Num Ic deceptus? quis sr.qiumicgi£Mynr.aravrbem Apollims numen habuillc. Homerum, rrolcmzuin rrxtcrmirto; Stribonu kntennam lubuciam verbis Latinis, inlcno Homeri carimnc, \ t a re- cono T:. herrute m n<^os numeros conuerfum eft. In Ihcnfi campo tumulus quidam cl- : Hunc htmtnes TiiUtxm r.amtr.idxunf. valMrumsnumimu Afyyir.t : tum & Mynna vrbs ex ea nomi- nata eft AboprxTctcalocointrafinumcftMvrinaadftadiaiX. AohcavrbsvbiStrabo Apollinem cincura m ea vrbe 'tradidit, vt fatis confttt . quod diximus , ApolLnem lilic non coli celebri aliquo nomine. Mox lubdit Achiuorura ponas tbi funr xij. Deorum arx : ne hoc quidem ad Apollinem refertur; demum Gryneum . ly - nniorum oppidum , & Apollinis fanum, & TcruftuBmum oraculum. Gryneum Apollinem hiftoria iar.c tra- ditum & Virziiiano carmine nobilem non ignorabam. Sed nec eundem dia Myrinum ex hoc Strabonis o- co perfuadebu : nec quiloaam vel apud Grxeos , vcl apudir.oftros, vnquam vllo feripturx genere , aut My n- _5 i i!. r.« /-ninn rtrvn^-nm rplpnerrimum aDoellationc petob- tinarum , quod S crabo fupra vfurpat, ea fcil. dc caufa , quod alius illorum nominum vius eil^quam huiasj neum autem oppidum, &:Gr)'iieum Apollinem, quid commune haber cum Myrina & Myrinus ? cura longe diuerlus fir exitus , & Grynium oppidum dicamus hon Gryneum: Gryneum vero Apollinem. Confera- mus aliquando noftras cum illius rationibus. Homerus Smyntheum nuncupat. Inde Martial. murinum lub verbo , & oppofito eius celebritatem antiquorum monumenta reflantur. Antiqui codices Cic murinis profe» runt , non fic myrims , quoru rationem habenda , & oHm Gellius , & docliflimi homines omni tepore iuaica- uerunt, fyllaba corripi non dillimili alioru licentia demonftrauimus. Myrinu nec vetus fcriptura probat, nec vllusvnquamauthorenunciauit, nec ratio grammatices permittit. Vtrum tandem magis nouum erit ver- bum myrinum , ne quod atque damnatura eft omnibus , atque omifliim , an murinum in quo poetat inge, niiim exiftit celeberrima appellatio exprimitur ; Homerum , Heiaclitum, Strabonem authores habemus: re- rhci nullam fertilitatem habeo , quam referam praeter helleborum , quod ibi prteparariipfe fcribit , cum An- tycir2 id Theophraftus, & Plin, rribuat : qua ratione ditiffimuin Smintheum fuifle, contenderim multoruiir ingenio id purgationis genus defiderante. Ego potius ita cum locum interpreror , vt poeta obfecrans Apoili- nem optat , v t lic campis murinis diues fir, id eft , religiofiffime colatur. Nam poetarum eft dites aras appella- re ad quas multae hoftiat madlantur , diifque non diuitias, quibus non indigent , fed cultum precamur, qui v- nus eorum numina amplificat, & plane facit diuina. Sic Jis diues in catupti mHyinis'[i, fic colaris magnifice in campis Smintheis , quos multis in locis fuifle, S traho , vt propofuimus , fcriptum reliquit. Hac Coreli fccuri fumus, vt campis murinis legerimus potius , quam myrinis ; quae bonis & doclis homi- nibus me probaturum admodum confido: quod fi redarguent, eorum fequar iudicium, & plurimum huic Quid eft inquiet fuperioribus diebus , cum apud librarios ex Mart. codice eius manus emendato nonum & decimum legerem , nonnullique auditores adeflent : cuin inulta nos offenderunt, tum rifu abftinere non po- tui : cura incidi in illud epigramma cui eft initium ; V ayepamonias latia modo vite per vrbes: N obilis ^ centum dux memgrAnde viris ? c^oAip(tiizconcxtizx,latamodovoceper vrbes : Nobilis, fimul delui borninemtara iinprudenterlapfumeirecumlibriantiquifcripturalatiavkehabeatj&irafitomnino legendum. Nara Va- rus centurio erat quo nomine vitem latiam geftabat. Plin. de natu, hiftor. Centurionum in manu vitis. Luca- nus de Sc$ua centurione, Qui longo lAtUm gerit ordinevitem.lxmm. PofUoAC nodofam f-angebat vertice vitem. Silius : Nam vitu honsre PrAfunEimlatU fidite jimuUratagreftis. denique lege cautum eft:,vt fimiles Centurio- ni caftigarefe volenti virem tenuerit, militiam mutet. Cur autem lata voce in vertendo fcripferic, non faris difpicio, nili de patrono apud centum viros didum putaucrit : quem , vt alterum Stentorem Homericum, aut Trachalum : qui a tribus fubfelliis exaudiebatur fuifle oportuit. Siquidem lata voce per vrbes paretonias no- bilis erat: quod quam ridendum fit vel ipfe intelligit. Monebis igitur ftatim deprauatum locum recognofeat, ne vno exemplo compluribus menda imprimatur. Multa prasterea apud hunc poetam aut infcitia parum in-^ telleda, aut temeritate deprauata cx nobis & in fuperiores nouem libros didicit , & pofthac audiet qu$ difli- mulare non poteft. Nam quod illius in cenfura collega & laboris , quem olim diuinuiii pr^dicabanr, focius e- didit in inanibus eft, in quo aliquando ipfe veniam impetrat , cum fermonem Latinum nondum fonnauerit : fed qu2 iam deprehenfafuntiudicibusaliquanciodeferenrur.Quqd quam plurima loca fe notaturum denun- ciat , nihil refpondco. id enim ea perturbatione animi addidit , qua reliqua fcripfit , quod in fine collocatum cfle non miror. Nam pleraque noxia animalia aculeos venenatos ex caudae apice emittunt , nifi fortafle erro- rem putat quicquid ipfe percipere non porelt. Ego necfoleo mentiri, nec ipfe debet. Illud certe muJris tefti- bus liqmdo affirmare poflum,me intra paucos dies fupra ducenta cius errata in lucem prolaturum , ex quibus aut in Pollio peruertendo infantem, autin Manial. & aliorum caftigatione cenforem iniquiffiimum plane coSmarns^ffi V c ffifpurauimus , acW eft. Nam multa diximus copofius , quam m plsrumqut prxftimus M abonZi ”l!“‘ ' " & frfE Emre illo Uberate. U ipice-e Ln poterx. Tep-s 7- me^o “r“T fomati pukhritudinem.ac d^mtaiem m- S. . ... P , “"™°“CoreU<,„antmaea»sCrm„ofca,idediaichomolentenoain.C^^^ cu:2 :n vicec,:am . hoc Cum legiffiec in Comm n .r~ -.-ri^^^opulcuU ecinonem expccEer necefr^ef- - cr.^ moderanoras. v.e, m qmbus declinandis non minus ptuden^ G E O Pv G I V S A L E X A N D R I N V S ANGELO Adp.iano oratori regis SALVTEM, E G I M rs i Jnffele , mcundi^.mefcnptam vettruin confmtndk hialiopolk . aue lih/arm , ^HorHmfide , ac diiigentia , qiies emtjfnn ejfint libri , exferibereatur ^ non riiediocrem Criramhabmjfs. Adeo jolliciti trant integra Gr cafiigata , qm [crippjfent fiiis temporibus haberentur. St eadem incorrupta atque fidelia ad pefieros tranfirem. Quam diligentiam fipofleriores aliqua exparte feruajfent^non adeo acciptm per manus error in- creuiffet', viprajiantium fcriplorum pleraque volumina ad noc aut ita mendofa venerint ^ vt in illis mtelligendis , nec frequens ieStio, nec pertinax conferre vel mmrmrnpojfit. Quare cism in plurimis plane diuinandumfit ^intaStavel a doelijfimts huiafmodi firipta quodam modemanent, Id.quodcummultis euenerit, tum in epigrammatis Jldartialis adeo frequens y & multiplex vitium fuit yVtfiuerenmvarietate i Jiue reconditarum vocum jigmficaiione incognitay fiuemorumantiquorumignorationeyCfifinonmediocrieruditionevmincolaborent, plurima tamen , tum oajcura^ tum mota habebantur. Quodopus clm nuper imprimendum foret , peterentquenennulliy vteoperleBo quippiam vel temponm iniuria vkiofum veliiteratormn quorundam arrogantia deprauamm offendfifem y ideorrigerem, & quo ad pofem in veram hllionem redigerem, diu quidem repugnaui. Quippe qui tn me ipjopluraad hoc munus penmsntia de~ fiderarem, v(rererqke ne dum A liter ar, a prod^e cuperemgummaxims obejferrfi '^IfimirfiXnmMo /a^ derafo^ verbo , 'cuius me lateret Jtgnificatio , non filum fenfusperuerteretur, fidhonefia forfitan diSlto fpro qua veteribus , quijignifi- canter loquuti junr,gratia habenda tjfet , penitus intercideret. Atque in eam vituperationem incurrerem i quam nen-^ nullos nofiri temporis doblijpmes taxari grauijfme video. Sed quo magis onus hoc detrdlabam, eo magis vrgebant, quod non filum ex leBionefalfa poeta mens percipinon pejjet , fed inter vanas (fi diffidentes quorundara emendationes, quampoiijfimum reciperent, ignorarent. SufcepiitkqkeonusquodrBufarenonfbnram. Quodqufexfife laborem no- bis alterum peperit , plurimis prefeBo profuturum. Nam facilitate nofirafreh > qpodper nos cafiigdtum fuit id vt publice enarraremus effecerunt, videlicet vtdifcerent quibus rationibus .quanefcriptonm veterum mthoritate dam- nata frequenti fcriptura nefiram emendationem tueremur.Igitur altera nobis inimBaeficura.h.i qui paulo ante in de^ prehendendis , corrigendifque ijs, qua mendofavidebantur, IdhoYaUmm , nungih percipiendo , eXplicanaoque epi- grammaton finfu follkni fumus. Sed legentes vt boni confulantquafi , fiper immutationem , tranjmutationem , de- traBionem, addictionem , & inuerfienem Hierarum , vel metri ratio confuja, vel exiqs qua trita & peruulgata haben- tur , deprauamm quid fuerit , id mihi vitio non vertant fed eorumin diligentiam dccufint , qfii artificio prapofitifunt. T um autem cum paucula quadam mihi ytum dubia , tum ignota fmt, de quibus nihil nos mutaumus fi varia & ajfi- dualeBione , vt fieri per Jbudiofis filet, quid iUafignificent, deprehenderint ,iuUent (fi ipfiremXatinam , (fi qua per- ceperint nobis vero ignorata notent, atque fubinde aperiant. Nam vt cumque ad me fcripfirint , HHs non potero gratias non habere maximas. Et quia peiiuifii tu quoque Angele , aliquid de poeta ingeniofi & acute memoria proderem^ firiBim quadam de Poetavita, (fi operibus fiibiunxi, 7rf artialisfeffuifimus Epigrammaton fcriptor ,fe Hifianum ex vrhe Bilhili genitum fuiffe confitetur. Enutritus autem atque infiitutus Roma liberalibus difciplinis ffub Flauijs Principibus potiffmum fioruit. In F lama fiquidem gentis laudem ex qua tres Cajares nati funt, frequentibus epigrammatis affurgit. In primis Domitianum Caf. tanquam Deum laudans , a quo (fi opes habuit , (fi ius trium natorum, quodtunc honefliffimum habebatur , impetrauit: ad N erKayTraianique tempora peruenit. Plurimis (fi carus, &iucundus: nam iunierf Unius (fi amore mirabiU sum amplexus ejl, (fi abeuntem viatico profiquutusfuit, vt ex Epiftolis eius apparet. Hic Poeta reliBa trita poetarum orbi- ta , ad epigrammata comierfus parem fi laudem adeptus efi, qui aut bella heroico carmine denotaffent, aut amores fuss mifi-rabili elego conquefii forent , aut pleBro lyrico Deorum , heroumque laudes cesiniffent. Quodfi ingenue qua finii- mus fateri voluerimus, vtfalibus , ac facetiis vbiqueconff erfism opus habemus, fic non vulgarem, (fi vtilem Roma- norum temporum cognitionem colligimus , qua ad plurima volumina intelligenda, in quibus alioquinfrufira laboratur conferunt plurimum. Sed vtriquefaceffant, (fi qui velutmufa lychnos (fi vlcera lambentes lofciuioribus quibufdam epigrammatis femper inharent. Et qui ambitiofa quadam feueritate duBife vel taBu Ikentioris libri pollui , (fi interim purificatione indigereputant. Quando diuns H ieronymus ad DemetriademmeUitieminuenum exagtans, particulam epigrammatis velutin tefiimonitm adduxerit, fitc dicens, Nonbene olet qui bene femper olet. Smpfit quatuorde- eim , quos habemus , libros, ^orum duodecim epigrammata appeSauit. T ertium decimum xeniorum nomine infcri- pfit, qssodmunerafinthoffitidanda. fi Itimo lemmata nomen indidit ,fiue Apophoreta, muncrafcilicet , quofaturna- hbus remittebantur. NonnuRa extra ordinem epigrammata edita, tum in amphitheatri laudem-, quod a fieffafiano coeptum per Titum dedicatum e fi, T itiq ue thermas, T um in venationes , fi ludos frequenter populo in atrena exhibucs in principio libri pofit A fiint. . - , . _ DOMITIVS IN VOLVMEN DICATVM L A V R E N T 1 0. Dijli vipks lihtr lucernas, Et fi^num calami feuermis, Clarus conjjicua nitore Vejlii, Egreffus fornus tumens Vacaris, Nec turha metm fukre najum Do/ltf ^ qM potuit placere Sylla^ Sed currunt pueri [alariorum, Iflas' qui lacerent tibi lacernas. Et tJoynnts faciant nouos cucuttos, Quiil demum trepidus redire tentas? Clapifa ejl lanua , lam liber Valebis. 1 M-VAL. MARTIALIS epigrammata, CVM DOMiTII CALDERINI AC GEORGII MERVLiE, COMMENTARIIS. Quibus acceCfetunt aliorum eruditorum virorum rccenaores not2, quorum nomina pracedunt. s y M M A. . • i •X cuibm feptem Mui edmfimm Mulu [al , ,^»0?»«:« 5“/™," £“" £Mu<l»cem yimi «»»» i t«M -! mmMrdndd fwt . thdtrmfae Ud tQmfmnk[int. In Amphitheatrum Casfaris j Epigramma I. jirhardPyrdmidmjile^t mirdcuU M^em^his 3 ^ ^jpiduasictBetnecBa- ppft hjlonaldhori temflomoUes laudentur honores 3 Vipmuletq-, deu * cornibus ara frequens. Jere nec vacuo fendentiaMaufolea ''cilli- Lduiihut innumeris Cures in alira ferunt. Omnis Cufareo cedat lakr Amfuhea- ’ide Tui- b.Ub.J 7 . p. j. Syrius Al- itas Ujit. 1. anim. Eij KtiGfOi Ao/x{'rffiti'6t^» ETn^ctAyt'* A. gAfCet^ctnt)^^^-»' -ra ira, IMs m Afndpuh; )Q^^oia/r M> 5 .^%oV ‘ Mj 5 ^s ^ MosumMo /iur^o^v Utt X-^WTtt)V CtJjfa KcLpii Jt^v TvKtfi 5 !i >05 l 6 f.SciUge$ I.CaW-.vet» tit Gtrece. ‘&V. fvn* ^ 11 f f V* ... - I i ^ \ ynumfrQcunBufamalcpawra^us. QfmuensTripmniptiiiE-nm • domitivs calderinvs. T. A ^ B A ^ 1 - -V- 1 Hoc primo opi- qoitasadmiratactlddeftimtterar Auguftemeiu ^r^^a^eirmDoicmusl.,^. , cccrfrsf?rEufcbiusdcTra„q.il. fcnbum. Dicauit M. VAL. MAKTIALIS quod Dom. cx quo puer Capitolium defendit fcribit Strabo ^ ssg;s-?p3i^ iEE==Sar‘ tuivpnf/' ^ Tito imperanti mone paftore , qui primo ei illic templum erexir •( il 9 laude nunc allentatur. Multx arx erant huic Deo dicatx,authoreftPIini-K jramiaes. Iapides erant ereca mirx magnitudinis in Africa, quod & Virgil. teftatur in 4. ^neid inacutumtendentes: dicTi ab ipfa figura, qux fiam- 2V.pL /,«, kikmmJ.Jmt mam imitatur Igneam: ^,5 dicitur igms:vndePy- Centum ampofuir. ^ ' P™ excoguauemnt id M A v s 0 1 e a ] Maufoleum fepulchrum fair genus xdificij ; velvt ne pecuniam (uccelforibus g Maufoli Regis Carix in AlicarnalTo ,>2 prius Ze- liquerent , v el ne plebs otiola eller, cum multx phyra dicebatur : conditum ab Artemifia coniu?e elfent m Agypto , tres maxime impleuerunt orbem & enumeratu inter orbis niiracula,liac vna de cauf ’ fama & admiratione qux erant m parte Africx quod erat columna , in qua fculpenda claruerun? mterMemphim&Deltnninmontefterdirquarum quatuor excelleiitilfrmi fLptore^s , fcil. Scopas ampIilmiiani,lx^ominulnmillia,xx.an^ Brias, Timotheus, Leochares^cmgebantxxx^co* rlkdicumpiauthoresfrintSrrab.PlmA^Solmu^ lumnis, certabantur etiam illic a poetis: vndeer fur^n &aPlm.dicun- rabat tragmdia a Theodefte, authore Gellio,qux 1, XfcmpJris. Cares] Populi fubditi Maufolo , Maufoli meminit -Demollhenes in oratione pro libertate Rhodiorum, Babylon. Dhni E pbefii tcnj' pium. Memphis] Regita .£gyptiorum ab Ogdoo Rege xdificata , cuius filia Memphis nomen dedit. Puella ea eft , cum qua Nilus fiib imagine tauri dici- tur concubuilPe. Vrbis ambitus erat. c. &Lftadio- riunifeptum ambitus habebat & templum Veneris, CEORGIVS. TKU ^ Ass..vvs;.&„„34V.»WA.]Nort rmnge’d„fr Inblm cctvltT’’” fr “f"’® ““1“- i siniramrdfRe^f ™m annomm.fi per annum abfoluti mori fceranti qiHin Ninus cius vfr confcuxerat. Accerfea 'fcm, qSf&Tpfe imerV'“ N tefte Diodor. ex omni re^no ter decies cen^ena ho r e • orbisaniracula numeratur, minum miUia aj opus iuuandum; Clytarchmu & minurS‘‘Trt Alexandmm ficuti fcipmm reliqutrium quolibet illn I u «ant , vt mento affidnum anni dreftadium vrbis Lfe abd'. ^ tTro””/ Aururnunrrerpi- Ass.„vvsW.r]Mu!tormnlTorum. , .n- feoficntarioBabldoms. “ “ " Sed molleshouoresaccipimus Pphefum in Alia , fuit admirationis & maek&en ^ & lapides frequenter commendari tix, vtPlm. cc. & XX. annis ftructum a rnfa - f • Virgil, Excudent alit pranM moRm ara. Polo paluftri, ne terrxmotibus quateretur T^I n *" ^ imitditHr are capillos. Philo- iiashabebatc. & 37 . ex quibus 30 erant ca>’!rir-^’r!J^^^'' l porticu refpiciente mare Tyr- artificio. Ctefrphon fuit architedius , alij Arel^r ^ idmrc phron. funt qui feribant primum Dianx teinohim fplendefcebat autem lapidibus quofeum- fmik minus , iecundum maius , quo incenFo ak "^oUicies commendatur. Verba vero, quibus Eroftram ternum non fmit eius feriptoris: fedqux.ipfe Eroftrato tertium mulierum ad id coUatis. ornamentis M 0LL2S honores ] i, luxuriofr eScAfrarici hr. SlVrr eraul: Itulte excogitauit, 8 c temere corrupit, lixc eft enim Vera Plin. leCcio. Cxtera eius operis ornamenta plu- rium librorum inftar obtinent , nihil ad fpeciem r L ’ H “ P. ^dihcium multa erant vr ' ^mroriun inftar obtinent , mhil ad ipeciem b^Ir A ipeciem narurx pertine- hoc eft , vt ego fentio, in quibus ceiv. ’ ^ ^ nxmn tantum. Quid ahi hoc fufni “ \oft fpecies, aut maieftas rerum naturalium. '"«pretor, quofiiam, vt dixi, erZ.L , - ornaiiienta ad luxum & molliciem nnt ' ‘^ulta uienta,nam4 " t""'""' eft,_ luxurioik orna* fr cij prxftanria fubiimirate & ^di- ahquem rerum eft,non propter luxum ui eo fit, quemadmodum m CHRistophORVS colervs. Aere nec vacuo ] Editio Lugdunenfis Giyphia- a LaudthuA irn..,.. j: . r' nimii dcfinc ^ Eaudib Hi ijnmodtcU : Cares enimimnij modo laudatores. Vnde illis nomen “ hfpmero : prouerbium quoque ab his eft natum wHm, Sc ^ SPECTACVLORVM LIBER. 3 THEODO RVS MARCLLIVS. In Jmbhithsdmm & Vemtmes C £fdns Domitidni , . T n nnidem huius libri peruagata eft; A Theatrum Grs canico ritu , non fpeaandi fo- I ^ " ^K-rW?um Ctdfaris nemplDomitiani. Ium , fed & concionandi locus. Itaque & Meiran- X In Amphitheat 3 P p ^ ^ c.iv. lib.xj. Patit. Epideidicar. , inquit, xj' ,-„adcvemtio™u . ^ ^ ,, I„,erpres.T«lc. m phitheatro edidu , i.on ae p u fnediofpe^dnmm. Menandendemc.v.s**^aMn«y, Fp e&cdomm l.bet *™r-o„n^. c.v, hb.vij.r»«i« fi-riptio latius patet, quam libri ma . . • min^frulam thedtnmmod amd S voluare ahqui omnia huius hbeUi Epi|ram- ™ 1 Domitiano ad Titi fpectacula transUe, Amphkhean c. vlj. fed plane omnia Domimnyn O ^ ^ ^ iFb.s.philoftrati ptoceinio libri De vitis So- foedant, vt patet Epig. vj. xv. xxli). xx.. .e . ‘ ^ ^ & Ramie to theatro Pompcij ntus &EpiS.lij.dmt .veitJeiM- nempe.ateteto P|j‘ ^„_„i,i„N,cit,sobfemal.hb.xH.xJdem poftincendium,Epigr.vij.lib.v. n, x^rnProuinciis,vtLemouiciGahi:2. Aurelianus m ;4Domit.cd.j.DiomTko Caffiodomstainen ii4., eDift.xlii.lib.v. Amphitheatri fubftruaionemTito L rjiu^clufum abfquefcxna. SicenimDio E^Vefplhani attribuit. Nam(vthoyuariintrm - Mte ensdeCfEfareek^^oy^w^yxj^nxivh^ia^^* cmiu dicamus) ricinCalTiodoro diftuiguendi funt Eb.dujaagens de Hbri , vtduormtvariarmnformularum; exteri va- « itaqueOuid.li.ij.demut.form. narum epift. Itaque diftmguUntur in verere M. S. h AureliusaUtemViclorinTitOjAmphitheamopus rrl^^t-nacemmVsrmrmaYend. aTitoperfedumfaiireait. At vero Eutropius h.vij. Vt ‘ | Hb.v. Theatrum hemifphx- Amplltheatrum a Tito perfedum & dedicatum E^Caffiota^^ fu’fluait. Amphtikarnm ddiji- rium,idelt,o ^ j.,„k„rrV,pdirris.Ilecl:equi- cati Amphitheatri laudem trasrenm Eth DomiriusCaldennus hoc Epigramma P^emer fmnhitheatri figdra , quo elTet accommoda- ad fratrem DomitianiTitum putauit. Fn^mdle. Eaqueai p ^ fenationes. Patet Caffiodon Populariter autem hoc amphitheatrum didumRo- C tiusad jj^omamprb hfcobSmn. & Anaftlfij BibHotbe^ij verbis &ere.vtCedrfammto^^^ pritet in Stephano PP. iv. Idemque hodie nomen amphit ^ ^ inluftimano. eft. Sed quoniam hxc de '""Tcprncipi^uidemd^C.Cxrare, iterum dida- eft, de nomine Theatriatque Amphitheatri, duco bkheSrum ligneum ytmcftum hulTe, altiores pauUfper Irneas. auctor Dm lib.xliij. Primusvero Statihus Taurus, . V,. T l fl-nTV Cos. Amphitheatrum, excitauit m de NOAIINE THEATRI partio lapideum, idque venationibus edu^ et amphitheatri- confecrauit. Dio lib. Ij. Poft & Nero ligneum ex- • ^ n c Neronee xii.C.TacitusannaLxiij. THEATRVMaCairiodoro,Viform^^^ SLdar.ij.Vi<3:ori^i Nerone. __ . dicitm-;dSeraioinhb.vyEneid.Speaacu ^ E, quoniimhxc de venationibus Dominam fern Piaut. Mihte. SpellacuU th pta Epigrammata funt, de venatione pauCis, repeti^ Fronto. Theatrum enim a Letatis mCmoria dicere pergo. Specftare.Etfi a nomine Stsy dictum cXUtLiuu tarcinlibrodeMufica. ^ auain^ VENATIONE; . ‘'TsSsrVoXi “ “t d «bZi; Srgtott. GUdiatores Crcenfo Ve- SSSb M». .rarlo,Sc.nKiAriapropr«jo»l^^^ SaluranusMafGlienfrs.libbj.dePrbBd. &Tem^. pertinent; Scxnicifoli ad aure- 1 -p,^ r vi l-E de foeftacuhs. Ladan, autem c.xx. hb.vj. ctrain ipCs Thearri rLi.»! .mqttit . SmprmimfriftMtnhM. nativerbis planum eft, mprologui.^ , - • Nenc Enmini nnliro in Saturnaiib. C.v. hb.j. inquit, Tliumm AKradM^ Ss verbis Saldiani piigttatetifc: fed capriniiM flludptreUum. Naruelfiverratrones SgUdiatores adfertCxfarScahger c.xxi.lib.i. loeriC2,nciupc, f ^,r,nPirhearri quidem locus ipfc Bonis temporibus corporum certamina tantum u 1 , perinde vt ludiae- ipedari fohta , non autem ingeniorum. Dio tamen n ^ 1 ommu ^ ^ apud Ladantium lo- ChqEoftonir.sorar.xxx.j, Theatrurrreirearr popur bberofacr fera® V P auditorium, 1- Popuh co citato; at verotneau p cnira auditus theatrum eft. Sed aliorfum hoC trahi fuilPe * primitus arrribn-as fuiCTg pcte,rcilicct,nonvtinthcatroludi,ledconcioueSe Venationes Saturno primitus attnbmas tuili. A Ij 4 M. VAL MARTIALIS refert La£bntfus c. xx. lib-vlSalimnusverb Maf- ^ffliucai}fiitijptcim,^a;UmHivimutffrafjii,it i lilienlis lib. vj. mai-eiiis coUaitMartera; quoniam mijfi deinde peremnes adkiu fmthiones mtlk ' n fcilicet ludi quidem ipfi , nempe venationes, ac gla- diatorii Saturno facti, amphitneatru autem facrum Marti. Nam venationes antequa repertum elfet am- phitheatrum, edebantur in circo : dico ad Epigr. xx. Sic ludi fcinici etia Roms viitati, priulqurin thea- trum Veneri dedicatum fuilTet a Cii, Pompeio.T er- , ,,,, ^ caa.rawaax. i tuli. c.vj. hb.de Speftaculis. / ta^ue tmetji iheatmm manisjvt Nouel. cv.c.j . Plebeia ibi icriptura eft proprie facrarimeffet F enem .tamen etiam Liheridt,- Sed bene alijhbri^Tzw^y.CenferleaisR^'^ cerui, mille apri, mille dama, ibi‘:i!^>om,fe-u,e!^cetergf herhtica Animalia,qiimta vel ali potuerunt vel im^ niri, Immi§ deinde populares, f-^ptiit qui^cjue voluit. Neque diilimihs venatio apud lulimnCaoi, tolium in Gordianis. • Haec ifta fpecies venationis toT/.£w? 5>' nouisRo, proprie facrarim efet F ener is, tamen etiam Liheri de- mum fuijfe inquit Tertullianus loco citato. Cereri vero etiam in theatro locum fuilTe declarat C^cilius Cyprianus ep. ciij. quifcsnicos inquit ludos facros fuilfe Libero & Cereri. Etiam Apollo , Mu& , Mi- nerua , Mercurius in theatro praefecti themehcis inans fummus interpres in NouellarumexpofiQo ne,CT fy.cyTiziy filuam illam Circenlem vocari ex varie- tate arborum , & D. Auguftinum teftera laudat qui c.xxiij. aduerfus Secundinum fcripferit, Vancarpufn hidicru muneribm edi propter ormiumgenerum ia iiue,vtinquitTertull.c.vij.deSpedac.;lf erant herbas, &c. SedlocusilleD.Auguitimtotus modis ^ organis tranjiguntur . relegendus eft. Nifi forte non quidem cajte tanoere hu- Saturno aurem primitus facrum munus vtrum-B manicorporis membrum, fedpudeiiurareperDtumtam que nempe, venatio & gladiatores ; quia is Deus turpiter vinBum,tantaillic deformitate captmum, No- apud Romanos antiquihimus. Legendus Tcrtull. minepancarpi,<pminludicru muneribi^ edifolet ,pr 0 ~ c.Xj. Apologetici aduerfus gentes. Prudentius lib.j. pter omnium generum qua inerant befiias exMv.atis ar~ aduerfus Symmachum.- ^ cam N de, quaper omne genus animAlium, fur uram ex Sed aha dubietas , eccilla de Prudentij verbis omnibus gentibtss figurabat Ecclejiam,(^c. Sic verba hb.j contra Symmachum,qui munus gladiatorium ilk D. Auguftmirecte fana erunt, qushodieque m Ditiiacruraeiieait: n i - . s u Rejfiice terrifici [celerata [aeraria Ditis: Cui cadit infaufirafufus gladiator arena, ^c. Nec tamen refponderim vt nonnulli , Ditem & Sa- turnum eiufdem elTe Dei numen ; fed munus idem etiam alia ratione Diti facru eiTe , quia fanguine gla- hbris omnibus accepta peflime. Vt &illo ipfo capite locus qui fequitur, Itaque ilie non pancarpus , fed plani compartm faUus ef, qui omni feritati difeerptus (fi. Mendi quidem locus hic manifeftarius. Fruftra conari eluere maculam illam nuperi operum D. Auguftmi editores. Relegunt j . " ~ , “ , " " - w- nuperi operum u. Augultmi editores. Keleaunt diatorumprofufoplacabantmDijraanes^ nempe, concerptus, aut, pancarpus. Neutrumicit. idemplane Te julhanus c.x. hb.De fpedaculis. Ad Manus D. Au^ftim fuit pnearms, a mmamitaq, ixeru aturnoytantiquillimoDeo- , omnino difce-^-puu , Euevt illeiofefan- mTi,munus faermn fhhre primitusiDiti eadem,quia dilTimus pater interpres fibi eft, omni ferit Je dicer- “unus ^ ptus. Eleganti lufit paragrammate, apias vnius verfi BeneIoannesCairianusc.xiv.Collat.v.Pancar. giltratus,eairionestranflat£Efunt. Leo-endusTerrnl nnm ' c n.- - ' ri C X lib De fpeclaculis ^ didum oftedit a varietate beftiaru , qus in filua ttatioludicra.&idTfHKujjiidciSc^d^lHxn ii i' CV. & ra Y.mi-ua. Uberati Eccle? Inftor T'Yvi 1 k ^ , vel feritatis rabie confiexerint diriores, Lampridio™t«,knMaximo'&Balbko.Mtiali fjiblVtdFT^^ ^^‘^'^^ih.fiYlpimoludHsvenatormUm Den^ lJ^^’^^^^f»Mquasjua?niniuterrMs,mi^^^^^ nis. L. Seneca ep. Ixxj. Ludus befiiariorum Caffiol doro. Ludus crudelis, ep.xlii. lib v Sed Indi nn ur ^ ^ quoque difcnmen venationum propri^adexercitationL De^^ Easfiuffevel homind & ferarum, Caffius; qui, vt eft apud VuW Callir^,^ Auidius idqueduobus modis. Nam vel cum feris depugna- fohtus, Miferum ejfecum exerceamur venabulo , aul telis , vt Epigrammate r,:A ^ ^''"''•'«oejnarierum. Dicta autem venatio amphithearnVa ' r -i- mi„evenario„i.vulgari,vfplanreSml^r^^^^ qm refoc Alexandrum Seuerura dicere fj. ’ F ettatores,&fccnkos,6-aurkasricalendo( r?®’ Venationis ludicne aenus duolev • v ^ in amphitheatro edi Iblite ; Stermn quieficbantmCirco.Primill„dgc„ eoque pertmenrhsc Epigramam Marr ] ^ecennus,& primirus,opinor a Gordi alterum rtdfixafunt, terra ^^^^uetrabLa ‘^^”^^f^I‘^^caa,totufque cirem ad x^pigi. VIJ. Viij. xxi. Quos ELVopneus in /micuaiio Vocauit adfiipite}ypfj.ygpi.g^ Pgffii^jes. Sueron- inNe- i^one c.xxix. adfiipitddehmos. Xiphilin- in Nerone iiQueobiicibeftiisdicebanmr, . Dioni iique obiic quod Polybio lib. j. eft ^ ^ 1^- Iviij. Movea. Copipse noc Y' C. Petrus Faber in Semeftribus c. x). lib.ij. N ea, Jemper tamen ad ftipiteilli- DicoadEpigr^xij. V ei fers inter fepumabantvt Epigr. ix.xviij.xLX.xxij. Quodgenus improprie dixeris licer, venaaonein. Iu Venationibus vero amphitheatri, cum^beitus «lepugnarefoliti, primum quidem ac proprie ijqui ferui eirentpcena:,&damnatiadbeftias. Eoque dicti kCic. pro Sextio, in Vatin.Sc ad QJ^rat, hb.ij. aL.Senecaep.Lxx. iScc-xN. lib.ij. dc benefit Tertulliano Apologet.c.xlij. Atque idem c.x.lib.-d Spedt, ‘isxk,Dd/}a:os in IssdumjSc HArenarios,<ppx.'i.^ UC* de SPHCTA CVLORVM LIBER. 5 1 ^Cvr'Tiach.ep.lvii.lib.v.SicH4;'fKd?-2>- A Duplex autem ratio cum fens confligendi» admotam c ) J Qja,ci Pugnabant enim vel de fupeiiore loco, liue fcrd. GrxG.'h,s.c..i;>^fBe{liarius.So. vteft apud Xiphildn Nerone; vei ex tequo flue pk- t:nr& audacesajde ;^.,^,,^.,',*«.Nonvt alijtcnaucre. 3 aIrc.,nco de Mxdij Theodori Cofukni. jrtelm»t,cem^^eprmantvemhdamjpi> Vetus Martyrologium in paffione martyrum Abdonis & Sennes. Ettufim ^ denanu^ tntrod,- f,a Jmvhkk^itmm, vt fermm mrfibus m^me- renmr, &cmn vi md^rnmi Parahlm j [enr,&c. HU- f“taffc y>“A»>fd 4J.V 7 Kai av7??aj’4!f eTTai/teivu. SiC apros txci-- pere, contra Uonem ftare.m Spart. in Caracallo. Ac de fuperiore quidem loco iaculandi peritiam oftenta- bant, expertes periculi , vt T iridates apud Xiphilin. in Nerone. Inh^cn'^ =' al ai'^j ^ t Ur^s Tf.exA. EtConunoduSjdequoflc Hero(flan.1a 5' KoudJ'0 «Wi.. «'»» 5 i, 'if , he ' C™semm nmdamcritfiiperiim Amphitheatro, cx quoteU TOraiciebantar, eiimqae Herodiaia m pommodo 4A4««™camtiXiphthn.m Commodo tortalle uaraooiam 1. xv lai. ,vj. e..- - j- i X' der. Lllu.& feq.C.eod.qubd effent Parabobs mv /nriaflmiles.quia cum periculo curarent sgrotos tepicaLcoma^odret,Tmg.tbeftimto. rmuaudaciam Nouella c.v. S«e^s-c, f, matis hmines . & »W« "Ucw fj-o Dia At.;; & Contifices. Gloifle ConttficesM^seKo,.. H. Vopifcus in Probo Connficfhtersme^^^ tifiAs illibeftiarij, quia periti contis feras mterhce- re. Hinc & Cortfethres j ^of c ^i xliiu Sic dixit EurebuisEcclhifto. . • Ub.iv. Aliqui Beftiarios proprie & ci putant a Dioneiib.lx. Sedlatms '''Demde verb pugnarunt qui bello capti effent, vt Tertull. c. x.lib. de fpedac. Dion.lib.xliii. 3 ^ 'Arerifbe ool ^.-uvdzKrdr.t. Eius autem genens be- ft;arijGermaridequibusSenecaep.Lxxi.nequedjffi^ niilesgladiatores Saxones apud Symmadi. ep. aaivu ^'Ved cdmfortaffe qmdamnatiadbeftias ,autqui Lbantur aut conducebantur. •ib.v. Vlpianus 1. i. ad S. C. Tertull. vt cum heftijs pugnaret , locauit. Et arbitrati qui. Duplex verb animantium genus in venationi- , L . ;jeft fer£e;&5oT.i,ideft,vtVo- uA . «eri—*. Sic &.nppofuit to.&».»-Xiph.hn.eotemm Caracallo etiaimknB.&C^-Siiiil^^^lpjj leones nantherx , & cetera qus {«0. ^^yc.«,id dG “» vocauir Herod. in Comnn .- t” vetb.Eud W.ri«. vt ceruq caprea, & idge- “Erant aurem e* qn. feTST- animantes, m cauea conclma, q vocant. Xipbilinus mSeuero. Stat Siiu. Stat cardine aperto T)U,irPerra Jnfdacau. Cardine, id, eft. FU aiimdiderk, citmix tmpl> “sf’ ^ Comifiaus »1 emittebantur in '“C*- f„„,o,ehnseu.xii.Ub.iin, & Affimian.Marceumus,qtu r . „fi;b. xxxi. centum leones tn Amphtt J nat poftefius, Epigr.xvi. cum beflt^s pugnaret, locautt. htzxQi „at poftefifls, Epigr.xvi. Vna mif- :ancum dici proprie beftiarios. j^^rT-a Emittebantur autem vel timui, q Ad extremum ita Romanivenatiombus delect Vopifcus in Capholin.i„_M,Antomno:amn^^^^^^^^^^^ Ad extremum ita exhibere dixit vopiioub xaa ^ :i,,t fponte Uberi homines cum beftns dnnmam Capitolin.inM.Antoninoiautnnguk,vtCaffiod. e offettenf, neque plebei, tantum, fed& e.pi^^, P]q,,,p,,,,T„beU.Poll.inGalhen.Sueton.Tibe Ari pmotij , fenatores , quodque mn™” A» * P jq, paffim. Ampbitheatcdcs f“. A ;aamnmhetes.Legendus Diohb.xhn.&hm.Infta Amm. Marcelhnoa dicendum hoc plenius, E pigr.vi. , n-- ^_D dixit lib. xxiix. k^ftiis Interdum & ipfe munens eduor cum beftijs P quemadmodum inermes cum beftijs gnauit,vtPr^to^P.SeruiUus,Dioms Uin. de™uerml copiosi depingit Caffiodorus loco nue fle de Nerone. Hmc venatorius habitus T Hamankenia. Eb pertinet no- f AL.kc .nnd VoDifcumin vita Ploriani: non Cr.;"! ud^P&ummvitaPlori^ nsilvLationibusluishabitup^fld^nt^ natorio. Habitus ille venatorius emetua. V nator nudus luuenali Sat.iv. yAbana nudus arenaV enator. Hi omnes communi nomine venatores. Venan- di hanc cupiditatem i.ad Donatum. Qdd illud oro te. ejuale efi , vhjeperu ohijcinnt,atiosnemo damnauit ad beftiaf^ittateinteg hcnejlafaris forma.vejie pretioja.vutentes in v tronei^ funui ornantur. AA alis juisrnifiri etiam gloriantur, u gnant adheftias. nen crimine, fed furore- SpeBantp^t /tiospatres: frater in cauea& foror prafio e(i'.& fiectit- culi licet pretium. largior muneris apparOtUS atnpUfittety ojtrnoeroribiuJuU mater interfit. men«,(iC-WeqiioFl. VopAusmCamo fch _ rit. Cumleonibus etiam fecatmisdimic^miat qualis & vnde Euxeiit . PUmus docet , c. xvu W, viii» AD EPIG. ' B ABM it A] W“aionedocet ommte orto fetramrafpedaculis,Arap^t i teponUPrimalaus Amphitheani.Mitacnllim. M E M r H . s] Huic enim proxim* pytamlderiLe. ceni Plin.c. A Ub.ximi- P»P^« autem , batbara Jleinphisaear.Nequ£enimbarbarommeftloqui. Itaq, baibaii «ili « '®> P“ 1““P ^ A ili IL M. VAL MARTIALIS f orciaim'CIaudisni'pro Linia porticu accepit, fcd A 0 fortunAii^quorum i Ammmiia furiunt. venus dixeris intellegi porticum aliquam patris Ve- Ouid, epift.Didon. ^pafiani, cuius rcilitutte gloriam fibi Domitianus ad- ««c (e crejcetitk tangant icnplcrit. Nara & Claudij Csfaris monimentaVe- Mania — •fpalianus reftituit. Sex. Aurei. Vidorin Vefpaf. k Nara crelciint a:dificia cum eriguntur. Hoc aii porticus mter opera Domitiani recenfet Eutropius tem moneo , vt videas hoc nomine deceptos elTe iib.vih qui hiec pegmata temporaria exiftimarunt , quod E x? r : c A T vmhm) Porticus enim ad vmbta. fcenica illa verfatilibus machinis fubito erigeren- Horat.odaxv.lib.ii.Sic vmbra Pempda, qu2 porti- tur. cusPompeite.Propert.eleg.iix.lib.iv. 3 Y 1 1 oci A mumra thema!.]Q^mirmh ct- Reddita Roma ] Partibus Romx reftitutis; leritate ha: therraa: fuerint confummatejdocet Sue- Romam totam fibi redditam elTe. Sic epigram. vij. tonius in Tito,cap.7. Accedit autem hoc ad ma^nL lib.v. epigr.lx. lib.vij. 'ficentiam pubheomm tedifidorum , qus populo T E frafide] Cxkiypnfes mundi, vt epigram. iij. muneri dantur, vt fumma velocitate properanmr. lib.v. epigr.xix. ep. Ixxx. lib.viij. epigr.viij. lib.xij. Laudat Plmius iiinior ob hanc caufam Traianuin ij.lib. vj. Ouid. fine lib.xiv. Plin.c.xvj. lib.vij. vel fuum in Panegyrico, his verbis; At ^ummagnifim pr^fes fpedaculorum. Imperator enim prsEdere ift publicanos? hinc pmic^s , inde delubra oceulid cele- lolirasinfpectacuhs, vtapud Suetonium Auguftus ^ ritatepreperantKr^vtnonconfmmata/edtmhmcom^ c.xlv. Nero. c. xi/. vbi intereft J]?ebiare c^prafidere. mutata 'videantur. Q^o locd nota , occulta celeritate Et Domitianus c.iiiyk Claudius apud Tacit.lib.xij. properari , nil aliud elPe qumn non animaduersa, ita Quibus ex locis intelligere licet , qu$ ratio fuerit in vt inopinato iam ftructa hxc sdificia veluti appare- fpeclaculis prsiidendi. Herodianus in Commodo, rent hominibus. Eadem dicendi formula dixit Ho- idvocauit, , id eft,pr<f- ratius liki.carm.'od.u. fdere m fide regia. Regia vero fedes collocata inter Crefiit occulto velut arbor am, Nellam vtriufque Conmlis. Dio lib. lii). k liiij. Fama Marcelli. D £ L 1 c I iE popuB ] Spedacula vocauit delicias Sed vltima verba fubobfcura funt, vt non confitm~ populi; quemadmodum lulius Capitolin. inGor- mata,fed tantum commutata videantur, Qus inter- diano iuniore. fofi hac tamen veluptaiibiu & deliciis pretatur Catansus conjumata , id efi ,perfe'da ab ipfis populus B^pm. vacmit. hoc eft fpedaculis. Et Sym- fiindameneis.Commutata,idefi-,reparata,rgfe^a,^uod machus ep.xlvi. iib.ij. epnx. hb.x. Vopifeusin Au rehano. Trebellius Pollio in Gallienis. Caffiodoras ep. xlij. lib. V. TertuUiaru lib. dehab. k c.x. hb.de fpedac. Et Imp. lib.j. C.de fpeclacuhs, vocauit po- puli ftudia k voluptates. Sic paulo poft. Integra voluptas. :Sic enim luendum eft, celerius fit. Lipfius fuo more Latinius k breuius ean- dem fententiam fequirar. Conjummata, inquit)Kc«<< firublione y commutata reparatione. Sed coecutit vter- que. Quis enim dixiliet commutare tedificia pro reparare ? Acutior fenfus Declamatoris Plinij eft, ^ & -(isfCiKiiuef auda celeritas adificandi. Non enim. .s fueram demini ] odiose Neronis domini, inquit , confumunata videntur adificia , fed tantum q^li mbentis ciues pro feruis.L,Suetonius Augufti loco mutata, id eft , qua alijs locis ftruda foiiren- c-liij.Tiber. c.xxvij. Dio in Tiberio, hb.lvi. RAMIR. DE FRADO. VEspAsiANi&TitiAA. beneficentiam lau- dat hoc epigrammate, qui infanas Neronis fubftru- diones demoliti, damna vrbis liberaUtate fua com- penfarant , domum illam auream, quam Nero fece- rat d Palatio Efquilias vfque vrbi reftituentes, k in publica adificia commutantes; de qua domo Tranq. m Nerone, cap,3i. & idem cap. 39. epigramma con- &perfeda,fuiseuulfafedibus temporis momento trafillata Romam. Nam aliquando kdum narratur a Murena, Varrone iEdiHbus ^ Lacedsmone vfque, excifmn c lateritijs parietibus opus tedoriura pro- pter excellentiam pidurs hgneifque formis inclu- lum, Romam ad fpedandum deportatum. Qimd narrat Plin.hb. 3;.cap.i4. 4 Delicia pop vii. ] Deliciasfacit hocloco omnibus Marcihus;& fe egregiMidendura propi- nat, dmn delicias fpedacula interpretarur. C^id rni-npi; f' ^ “ wu- eniiu commuuc habcHt sdificia publica cum ipc- T TJ T r /?J ^ • -J /, clufo populo, edidit fpedaculai Verus ienlus,qua-n B0.SI wdl IrT RaderJattingit, et QHF Ja ^ “'““re,™”™ Jiii- licias priuatas Nemnk comparata- eadem reum Deum appellet Solem, epig.00.lib.12. M agndqae fiderei vidimus ora Hei. Et hic Coloilus efSgies Solis. fubftrudiones eleqanter fuggiL' , . • Trajanum in Panegyrico. Non em , q > mbatu prsoribusdomintscrnnefiagnm^omne la- cm, omnem etiamfdtHm immensa pofiefime circum^ »^nis.nec vnius oculis fiumina , fomes , uium ( & paucis interiectis ) i^ui priores nncip occupabam , non vt ipfi fitterentur ^ fia tte ^uh Uus, ns 4- Ad eundem SPECTACVLORVM LIBER; A Ad eundem Csfatem. IU- T. Cilico Co- smus LrovO k .iv Xut- ncb ut.17 QMtmfe?ofM4,<iMgenstm krku r • 7 ? Excjua Matornonfitmvmm- J/enit ahOr^heo cultor RhodopemHmo. iVit & epoto Sarmata pdjlm ejuo. Et m prma hihit deprenft jlumma NilL Et quem fuprem£ Tetlyos^?nddfent. Eedmautt Ardhs, feftmauereSdlpMy ^ Et Cthces * ntmbu hic maduere fuis, Qmihus in nodum torm "tenere Sicamhri, g Atduedhter tortu crinibus Aethiopes. jAoxdmerfa fonat : populorum eflvox ta- , men vndi Cm verus patrk diceris cjfepdtet Kfit) 'n?^u^v , , 5C^ gSros , £5 STTU li^ji £$ '7161 Ot<jU Bmivis Po^W MiTcai/ Opfilicv Aifio^, X’ hi SC? 7779 ^ Tn^OJTf 074 ^ 01 ^, X’ oWpct Ei XctCcH%r Toi« K{Aij( 5 C^ ^ UAv%f Al%'7ns,rvM!<M'^^' Toi / 4 ' Irncdtvifm^ ^ cLKa^Jfm- lAc/oja A' «V^iiAai domitivs GALDERINVS Qv^ mrefopt^] Domit. edidit fpedacuk 3t ,^ficentiffima, authoreTranquil qu^e vtcele- budra viderentur, poeta ait totum orbem confl- yffe: fededidirepigrammahacdecaufa, quom cumGlamatumdret in feUciter : ea voce mirum in modum obledlatuselt Demit., propterea poeta prmeipi blandiens ait di- ueiios fuiAe populos in theatro, fedynam&ean- dem vocem eLriire,cum Domit.Dommm & pamr C pn-k appellaretur, quafi dicat omnes illos Fuiffe febdiros^Domitiano, & multa vr cum Domitianus pater patris appellaretur . non ab diuerfis Populis , fed quafi ^na & eadem voce id teftimomum accepit; quo^^^ , norum confluxerint ad fpedtaculadnciicat r ^ q . in Cxrare,vbi icribit tot conuemlle ad fp^^an^ ' vr plurimi aduens inter vicos & vm manierint- i m- riiui pr2Etereaalia,inter quos duos tuiffe lenatores. StPOsiTAd A regione noftraremota. Barbara] Moribus. Rhodopei vs] Thracius. Rhodope mons Thracis, id efl: accola T hracis. _ S A p M A T a] Populi Septentrionis pafcuntur pulte e millio-.vtPliniusait, lacte equino fangume admixto. . v „ i Epoto e^uo ] id efl: fangume equi cum pulte c ^ r.iillio. . . n. ^ Depr ENsi AT/i] Nilusincerti ortus eft-.pro- pterea poeta ait deprenfi NiH: nsm deprehendun- tur ea qus funt occulta. Sunt qm ^ oriri ab vltimis .Ethiopis finibus, longa eft Pim. ex jubs teftimonio difeepratio. Deprensi] tandem inuenti» Et tjaem fiip^msTtdiosvnda ferit] De Britan- nis potes intelngere.;^ qui extremi hominum abluun- tur Oceano, potes & de Morinis: quifuntad Ocear nuni Gallicum. VirgiL ExtnmicjHe hominum M orini^ Perit] Abluit. Arabs] Arabia diuidit ludsam ab iEgypto ; Ar»ln*, qiis triplex eft, authore Ptolemso ; felix, petrsa, & deferta. Arabs & Arabus dicitur. F EST IS AV it] OftcnaitmagramfamaiBfi# '“sTbI' i ] Populi funt iu feUd Aiabk : qm thus mittunt c regione appellata Saba, q g ” cTuAs ] FopuU Afii minoris ad Tauram tram.maximeqaodcoricnmappellam.vndea riisCoririus.Plm. &Strab.teftes. , N 1 MBis /wh] i. croco. Nam croco, trito & mixto vino dici perfondebantur theatri vafa: quod mmbum appeUabant. Mart.indiftichisdenimbo. A Ione qui veniet mifiendi adpocaU ^ Fundet nmbm aquae : hictik vma Tntellicre vinu dulce croco trito imitnxt o.pm enim Bonus odor croco elTet, & Romani herba vti non polTennad coronas eft enimapta:hocquodto^ Lcogitarunt. Quod autem theatra fpargebantur croco, teftatur Mart, Proper. Fulpita jolennes non oluere crocos. Ouid. & Sahinbiftoriis : qui de Metello fcnbens & i l l ius luxuriam defignans : cum in Hifpaniam, in- quit,prstor acciperetur, ita fcenis ad oftentationem hiftrionu fabriatis,fimul croco fparfa hum ,& alia. Nimbis futs] ideft,crocei. Sicambri] Populi ad Oceanum in Germa- niafmit, qui& colorare crines , & calamiftrareRo- manos impulerunt : oblectatos capillorum pulctiri- tudine qus Sicambris erat natiua. ^ ^ T H I o p E s ] Duo genera ^tbiopmn, lunt 6C .1 •_ s^r ;iii-Viir\npc 'iA meridicrH • vt iEtbiopes hefperij: &iEthiopes ad meridiem: vt ex verfu Homeri in primo Odyfles Cofmographi tradiderunt. Podta,vt puto loquitur de helperus; qui remotiores funr,& delertam magna ex parm re- gionem incolunt : didi ab iEthiope V ulcam hiio ? vt Plinius tradit. M ARCILIVS. Qv A tam fepofita] iij. Hoc epigramma de fire- querma & varietate Ppedatonmi, iri Domitiani ipe- ^aeiiiis. Sueton. Domit.c.iv. fignificanter autem VAL; MARTIALIS 14 Namemfmod,gcrtt«ve- A rfe m gnum eft Sepofaqaa non dctemra la- culi fcnptores.vt Hieroni ofcSr*!" boreirineris: barbaras, quiapotuereguftamm ha- T „fir.nnr P^P.^nac bcie aliquem eidmodi voliipratum. I N vrbetHA] Romavrbs Domitiani, vel quoniam 'ab eo reftituta, cpigr.vij. Hb. v. vel quia domicilium ac fedes Imperatorum. Itaque Dionyf. Afer de fi- tu orbis. lUyV! o]'/£l/ A!aK7ty> Lufitanor. Et Petrus Maffeius hiftoris Indicae lip Prifei vero , pauculis quos pramotaui cxccp^-t pmne omnes de his fontibus , deprehendi nV' tuilienegant,vrHcrodot.lib.i|. Arrian. prin.jV' hb.vj dereb.geftisAlex.LSenecaNaturaI.Quip c.iix.lib.vi Papimus Siluar.lib.iij. Amm. Mar«llin’ hb.xxij. Claudiam lib.j, de laudib. Stilicon. Theo ’ . Jio.xxii.v^iauaian. 110.1, de laudib.Sri irnn Etquia edes .mpen, Ronu. P. V.aorx.reg.vrb. !.b. x,ij. S.don, Panem. Auid V? Amm. Marcellimhb.xvj. Maximus A. Herodiani xm: i..r rn . H^^^enteVir. lib.iix, Sl' cdi.f'!')» 1« 'Mhsi,ii fi xaiKfiai rJyA, In vybe tlhn vhi dtdiatta ejl ^oTtunn imj/trij. Nam recta feriptura eft l Pompeianus tamen apud Herod. Commodo . v/mti h omu ott' eW s fiuoiKid (T, P^ma, inquit, efivbi^rineeps. • -M i-i' r V n 4^^™cnte vir- giiius in iix. Nili lateorola flumina, dixit. Et Ho rat. oda xxxvij. Hb, j. Utmus Nili auras , & oda xiv.hb.iv. T e fantiam ^ui edat oritrenes Nilpii. , Bene & parmmiace de re obfcura dixeris , NiU ' ' ^ t, V . oene Orpheo H&mo ] Quia inde parentes Orphei, fontes. Plinius c.ij.lib.L. Solin.c.xvi. r'^ t’ ^ n /- . CviTOR Rbodop.] Yt vetus Poeta Carifijlib i ^ fontium hiftoriam Cicero Cyclops ABnem cultor . pro .Ltnie accola vt nuiic d T T infcripfit, Riiodop^accok. ^ '"^^^^^oia,vtnunc de quo luhus Capitolinus inGordianis. Non ohfer- Epoto S.rmaup4mequa-\ Eleeanrer Cie mens Alexadrinus vliz^o^rim Ub iif ^ ^ ^ vxormy mens Aiexaaiinusi ^dagogi iij.Eb.iif. nequeitempobm-a^^i;.y?«« deauo IuL Firmicus praifatione lib li ' ^ exhibet. qumquefilm^^^^ SxtrmiquehominHrn Morini ilnn„rcTlt."as°bTl^^^^ Sed.nagBeftv.H.fpanosMamisde%e,nnnii tham. oeddme ver belli viret -Q, in Epiitoia Mithridatis ad re- ^rvfU. HJ^Jt... ... . ^ ‘^^^’”0^^^^ &Mentt gem Perfamm -, Romanis, inquit, adoccidentemptr. Ofintthiu nnfm CirfiAvtut -Par.!* ‘ • ScythActbumpnbst, venam eius aperienti. Imitatus autem hic nofter Maronianmm illud ex fine iii. Georg. '* Et lac concretum cum fanguine potat eetuine. E T qui bibit ] Accola fontium Nili, vt apud Ho- rat. Oda XV. lib dv. Non equi profundum Danubium bibunt. Hoc eft , Accok Daniibij.. Accok autem Nili Fonnum,exrim$ Mauritania populi L. Seneca Na ^ral. Qu^ft. c, nx.lib.v|. Plin c.ix. lib. v. Dio in Seuero : Ahter Heliodorus dEthiop. lib ii rus ^rhinnioK ik n . v , ^rHeLodo. rus^thiopicis hLii. f dulci 0 mus\fi. Identidem v2o S'dl1^ foyroresvtCtefiasArhenJrb|p^ Ilide. Aihus Spaitianus m Peiceiinin t ^fchyh.Y hL/... Leucippe iSTr ad Dionyfium. Actius lib. ipj 1 A mor apud Nicephor. ftame lib.j. ^ hiftorne Ro- *«nGalLsl.b®iS“n gir priin,^^^ Flumina prima Nili, vbi emer- antequ ^lu Nilus iam flu- qu£E Pliiniis nomina ilia Nili Deprenfbs 4irirraiutna inuentos Nili fontes Dio i^euero, & luba rex apud Plm. loco prs- gentibus pnem Oceanus fecit . inimiemm Cicerorus Salluftium vocaiii fecutus D- Hieronymum lib' j, aduerfus louinianum ^ vbi de vxore Ciceronis ; IM tmertm conmx egregia, meypk^&qu defontibusTuU lianu haHferat, nupfi Sailnfio inimico eius, &terue> ijpi i omno, per quofdam gradm elo~ quentu demluta ef. Ergo & fii hiftoria, de Tuflij laudibus & rebus geftis multa Crilpus ille reticuit» mquefruftra&: mimice peruagatade Salluftij cum CJicerone inimicitiis opinio, in Satyra Menipp^a ridetur. Anterius tamen diuortio Terentia, amici Tullius & Crilpus , vt epift.xvij. lib.xi. ad Att. epiih xj. lib.xiv.ad^il. Festinavere Sahd ] Imitatus Vngilium lEneid. iix. Omnis Arahs, omnes verterisntterga Sabti. Sabsos autem dicit maris rubri accolas, de quibus Stephaniis. E T Cilices] Cilices, inquit,maduere nimbis fuis, id eft fparfione croci. Croci enim optimi prouentus in Cilicia. Pfin. c.vi, lib.xxj. Diofoor. c.xxv. lib.j. Solin. c.xlj. ^ Cenfuere ahqui & Ciliem pomaria cpigram.xiv. ib.iiv. '.A r,-.. /-'-I;,;....., ..pmnprp. Domitio oui- J. quare peniues noitun v nwiuo oich. Pomaria Cilicum. Inter vij. orbis terrat Ipcda- ciila fuit 5 . fiottus Babylonis penulis. Geographus Eo. xvi. Diodorus lib. ij. Medi autem olim Cilicix prs, etiam poftmodo ab Allyrijs fubaCta Cflicia. ^‘^Eus'Solinusc. xii. Ex huiufmodi ergo adfinitate, pomaria, dmt Valerius, pro Babylonioram p>-nfilibus hortulis, & hos penfues hortulos gene- «tim tropice pro cuicuimodi etiam Romanis hor- SPECTACVLORVM LIBER. 15 . . . vero JiiiCie Valerium fd- A quit. tiliis eiulmodi- F iri npmori Itacue & iiuere iupt. liccr quia de - r .v„ ...o:..-, jur ,.rU. fluere iupt. Sed iam relego veftigia mea , dixi primitus,^fir/4- ttntesfipilus: addo & per ilgna effufam fnbinde fpar- fionem. Lucanus lib.ix. J^tquefdetfuriter totis fe efunderefgnis Csrycij prefura croci Dixi jparfum theatri fcoenam , aut amphitheatri ueam. Dico & nunc, ne cui anfafrufaationis ex am- phitheatro illo c.xvi. in quo ita perfcriptum. TuU fmeBuh. cjHA in imo & fumn.o amphitheatro dtjpopa ea arte & fini .vtndoramm ejuendam hitrruirem eiacu- UremurleHim&inM^’'^^^ enim fparfio illa non ea fim vt fedentes madefcerent, fed vt fparfionis odor, Plautine dicam , najo fieBantium obMueremr.Vtopat.].t\tpXh.ve^ Pulpita 'olennes non oluere croct^. , Ergo ncV caueam aut gradus theatn fed pulpiB n iUmcHnrar.eDlft.AusUltl. ; Icoenai RtBe n pabula- Lucreti libiiji « ElcHmUiiap-ocoCilmfffrf'"’"^^- Ptopert.locoquempridixi.Omd.i.neqoitK. EtHsamulus Martialis quanquamverfotuncnra. i.Jnea C»d« Sic& Apuleiaf.nilib.x.nonfpairicroco fodante., fed Dafcentes circum montis pegma capeil . quusnofter,cumait, ^ ^ ... • L - LJlu* sMyi/iUfiri IUU'i rTo“™«'=el!uminCtlicu./«r..nquit,t-er,rt ''NTealTftil Nimbos Cilicum dixit pro fpar- Scii tbiatr., vt»».f-C» 7 a«» ep.gr. Et nimhm rubrum . epigr.xxvi. lib.v. _ Hocroppncnmelm, ^uam rubro pulpttammbo Spartrtre^&tffafiopermaduipe croce. EiwiSonius Mula , vt m»m. M.SenecaProemio ControuetL lib.x. Oaonm tm brem Apuieius Milefiarihb.Xa . Aliorfum & imber pro miilui vt Valerio noftro epigram. Ixxvq. ^iluavlt.lib. ). de quo imbre ne recbe interpretati hreeSSr,ansh«.uslocurn.nadueriar.)SC..x^ Hb iil & Vro M. Seneca. Antonius Mula dkitU™»».. ipf. <.*««“ fecere, neque 1 ctocma dia, fed millilmm fparfone acapmn . vtrdque deuii vt pramotatum mihl anno xxcnj. poftnotatum & aliji AmS'''»” “P™' ““ “Siverbinterptes Domitiosreto^^^ hoc epigrammate nimbum acc.pier,s rl™ ^ eftepigcammacxi).lib,xiv.vbi lemmiri ml Et qui, M,-. C«Ppl'M' .l!e»&rXfparfa?hea.ri fc“iauS.phttheatricauea,LSeuecaeptt^ C pnne-f 'S qmbus fanum fmcpuri Auguhus.c«er..Stc 5c W cape ep.gram, xxv , Propriatimdiaumfpargere.taque&Glolk#^»' Corinthia. Twac, inquit, dejuwntawe .rarmwU /ia- .anir foarllo & in ' DLccena autem & aena tnigramtfpaAoK «ricl.m.,vttriclWamOthoms.dequoPta^^^^^^^ cvda, vAr» ptrphii tmbn.&c. Melms ibi. „jn,orauit in Othone : & Neronis ae quo SSLm DeidefctipfdreaKiwdaet.«.id2 s,etoniusc,xxxi. & foiteauvt plunurum ‘?af o quodTerriiionpotctNonqmavteftilliusdeqiio „ocira ad exemplum odonsfcaniC . xvi. CtOCUS llk IpaTllO- h Pmnprt. clllX. llb.Ul. iis aqua non anucicbui , aaaxxx , St crocine nares murrhew mgat onyx. Jenec* loco quem piamotaui ex NaOTaL ^ t ^ _ „o„v,aliqmctocmo odore. Sic ..ix.l.b.i|.fedqun tt.rb.de didum eft.™J^ ^ pku„Caf.nafc.ii. hluta. Nec enim vinum aut aqua cro , - tq Crocinum & C " 1 ;, Uinonim dehciarum ipartic _ . T u Crocinum ^ C afia es. _ De Crocino vnguento item Athensus iib.xv. Dio- fcoridesc.lxv. hb.i. Plin. c.i.hb.xiii. , . 1 C R I N I B V s j« tertis ] De Sigambns ho . Valerius nofter,vt & Sidonius epift.ix. hb.ux. Hic tonfio accipiti fenex Sigamber pefiqumviBtts es, elicis retrorfum Gerukem ad veterem nonos capiBos. ^ S eneca c.xxvi. lib.iii. de ira , A on ejt A y ir 2 ,faliux & odoris raeiife 5c . mphitlieatnci extorfere Phnio yfum qui p yum nodo vincire. Sic& Valerius epigr.xxxix.hOiVd ft. Diofcoridesc.xxv.hb.j.;<f .y4jciv^«^=' ^ Metue ^ odos . diluta Nec enim vinum aui. wx v, aurviiovedumtur. Mmorum dehcmmu prfo rrcciaqua diluti.maiorum vino vt Apulepl^ coantediao, & " vino mire conspuit prscipue dulct . mtum & ad thea- JZZenda.BJ fic libri vulgari) : at lUms Am- phitheatri cap.xvi. & articulum extrmu, mio er L irato, cuimens illa eft, Crocum msrevmo con^u^ re dulci pracipue eoniiio ad faliuam ; n;ww vero & Mela rlplnda odore. ViAc & I' cem croci cum vino dulci vfum , conditurse tur 2 ,falius£ & odoris , raeiife 5c icmnx. Illi vero .CUriUCiC. AAV.XuO.j.iifSarfJ oy /v AGyJgf .^jzEsaVof. Crocus defendit crapulam. cum dulci vino biberit. Et Plinius ipfe c.xvi. lib. xiv. inter condita vina,& croco conditum recenfet. Maxima- rum autem delitiarumfparho mixturoE croci &bal- fami Aii, Spartian. in Hadriano. In honorem j dixit- nheniaue rodos- ^ . Speciatim Sueuis tribuit hunc ritum C. Tacitus inGermania. hfipeP^r<ya^ 4 ‘ntiSobht}u^ cnncrn, ncdoMubfirinaere. Etpoftenus. ApudSueiiosvfityu4 ad canitiem horremem capiBumreiroJe^uunmr, acfips B li ’6 M. V AL. — MAKI 1 ALIS vmtce rcll^uQ^ \-ioc rem fecjHumHrfkn^ A ommm fclicijfmm Fttiorlu vlnr r lnmi[ AeternmALunev-L. \mZf' ^^^^^^ApiidSueiiosvfjueadcdmtiemjjorreftemra ' ^ P^!i»m,mrordm,'^cfipe m fole vertice Amlomyudi. Et Traiaim 1)1''“*' Wre. NotatCornelim applicem Sae4 capiffir^ dularit'; £&” Vura,, loco ^ue..Wum.S.cGaltvetcrcsD.odoriSicidiI.b. emfiBodiLncLumvocaulltcT'”"®™ J ^ -duiy^fv^hd;-^ -n^n- xvi.hocitaexpreirum Perfonarc annali m 7 « CaptUmm dfrom k vcnkem & in Pcrnnac'A,§ ’ fecem modu. Dponf ‘^rmcesremcmt.lAim\: 8 iAm\ 6 \m\p^ I,Kj r. r o-dmy. Neque inelegans. Conpp„sdeco„ce„tuhoc.Soare„Ll.b.r'^' ^^rnverticemmdm adftrinxem, yj-j^ ^I^b^^W^i^-VoxdiuerfaSi- Pmer nodum auteiTi illum verticis, fiue«/7/&;9?, Vervs in • /i- • vtloquitur Tacitus, relimHm,tmm incendi™ Romam poHr^ pp.ihs fronn propior; cirran« fioe al^mCm “'”‘'™>''P“‘>‘>=‘’Qa^«P-fc delatores/ Eue calamiftro vibratus Germanis, non calido vt ^ R A At td nr ^ Romanis, fed madido, dum rutilantfcilicetcapil- RAMIR. DE PRADO. los. De qua Germanorum calamiftratione liiuem! Vr, Sat-xiii. ii-louenal. Hocepigr^maimabdemextetarura C^mm &m^dUiior^umummmcirr,? Caifarrto m, pir^r C»r»M, capillus cirratus & reliciiras.vtbouis cor- theatro Simr ^ ^ appellatur m Amphb mia.Pmg.t hoc Diodorus loco quem dud. GaUos prX; e,X'’”c T” ‘''‘‘,8™“ ™“- Pempeprircosmtilarecalcisablurionecapillumad. LeaeX^ ' “ 'cmaliqmbusdecipiant Paumn fpecie fontibu^N5lXX^bui' ^ * if TOP 'i^v-Aryc L b.nF r J , ^^^^snunquamfueredepre- p.». Dico Utiiid. Cr4,fcum ,„im 4, /.4 rmU- preheLd^Nilm™ 7 & Germanis quorum ritus Gallicis aemini eermmi mem * auorum nollrorum Capilli rutilatione adEdua hmti dc^cralTi & relicini darin ^ caufam inu- quafi cornua. Hos ex rutilatione cirros | cos,& Tertyllianus libro de vir^rvel^rv; ^ infigne gentis pofuit. Pexm farmamm crok<hi aliquorum ^"^««aqu^ex^unant per adulationem Mum^ rfim. Q111 notas in Taciti Germaniam procudere' Dom glonofum exiffimauerit Tito vel Or.<,reiufmodimal^ad»W«»,referan/ ‘ na?r n Potes: _ ATQXE./it..r.ri^J^/,V,.,contra.Nempetor. ipfoslominafe^^r T' ^^Rllinatura, & ardore Sohs, fiue cnipn^thiopes nempe ineenio coeli fiolianeo,’»' , n T^rneatro. DilTerit Ariftotelescap.iij.hb.v.deortuani' De Si«mK tertisveryh SicAmU ] mal.Problem.iv.hb.xiv.Sic MmmTetom^: tortis crinibus communis locus epigr.xxxvi.hb.vi. ™ [ednon coimnunis corredio ex eorum more apud • Jox dmrfitfomtpopulorm]Sic,pcpHUvoces 4 - jerfi 147. vbi legitur, epigi.xi.hb.iix. Hx popelli addamariones in foe' de Chans altpid ternifqHe Skam- tiajroc.xm. & domifi^elkitirmLi fT' ^^P°^^ndum,rflm/.adiuuat mC quem apud ronu';^MVK«.,p, o'a^'a>,«u. ^lomsNe- feruo, quifichabet. ^ ^ Ad C^fareni,quod expulerit delatores. II II. Tur^, uwxxAVj. wn^ VCiUIS> C£jkrcsf! zelo pia, y csnvdiente Animo . aquellagente dejpyeciaiix: La fuya conuQCAHA , i en vn pnnto V ieras vn campo imto dt nacknei Dkerjas i opiniones, mas de vn zelo^ K(Xj(^A ,07/ iiaztrfeA'^ >br I Ep§.<'c Wuc,;ucrJ«, - SPECTAC;VLORVM LIBER. Uly.iXQCU/v y^ify i7 » * i <fi dv (Txpi )ce- A _ TraduBii efl Gmk^necce^itarenano-'h^ui,\ai ^^< 1 ' ^ cantes, K oi ^vyd^vci, ^tyca;. Et delator hahet, quod dahat^ exfdium. - I 2^^l,c7riFcJ (pityai Exfuldt A ujonia profugus delator ah Vrhe: A^'n?sy^^^ ccLTt^^a^m ImfenJisVtmmgrinafis annumeret. fcripi;t.s Ttiitta cuoa ia Gryphi) e- cirionelegi- tcr.induxir. Sed Geru- lus & Grsce iajrothos priores duas fylla- bas produ- cit. Man. 1, lo.lpig. 2 0, 5ueton,c. iix. Male quidem Domitius interpres, & qui pronuper amphitheatra fcripsere, hoc epigram- ym * ma referunt ad Titum. ' .«neid.4.“ Bene autem delatores fifcales definit turhamgra- hT^g^u- uemaaci. Rebus enim pacatis fiue in pace, hi tamen isevrbes.sc ^ .-i . . r ^ ./ verT?i4.Ca- DOMITIVS CALDERINVS. T V B- B A faci ] Initio principatus Domit d^^ktores (rramiruna poena affecit; fohtus dicere de- ktores,qmnon caftigat, irritat. Multi autem erant qui leuiifima de caufa & nonnunquam fida accufa- bant : cum ex fifco eis daretur pars pecunia; qua iTuldabantur accufati; proptereaTranquil. appel- /i- ‘ \ n-p' p-—- iat imnks fifcaies. Conncrfus pollei princeps g fc„,/««.,«Ub.x.v.Lxxv &1 'd anaritiam & crudclkatem non modo non pa- dof. Depmt.&vlnMi.t, ite.Rea=que C.Ta- f. Ibatdehtotes^fed etiam fouebat.nanclaadamr cims annal. iv. DtW mqmt. -«« hmmmtu- • l;lico exiifo refertum. Et Syneiius epiit. cxxi. tpjyj^iwr- ip.. Gztuiis •va M/vsi5'^’a?!p5r C aiumniatores fifcales > f a- ^^jjGteri trk commanes oentj mali. Et Conftantinus A. 1, ii. gum c^tulj ^r4jf/4Kt«rquafi latrocinio, & violam facem &wr- 7anfa;^Jj quod eos expulerit ; & inter extera munera^^ta pop. Rom. ait etiam vitam hominum efie adfen- kndam principi: quam fubiatis delatoriDus dedifie videbatur. TvRBAlDekrorum._ _ G R A V I s ] Moleftaiquia paci aduerfabantur, oC quieti. P 1 A c I D .«] Epitheton quietis. Miseras ofes] i.opes miferoram ciuium, nam opulenti timebant delatores. Getvlis] Getuh Africx populi. nam nocen- tes mauiore exiUo mittebantur in Africam , mitiore Tybur, Prxnefte, & m infulas Campamx. C.Theodof. eod. Maximum viu humana malum delmrm exjecranda fernicies. Et Valentinianus & Valens AA. lib.ij.C Theod. eod. Delatores human “ duB* efl generis inimicos. Dico ad luuenal.Satyniv. Sollicitabat ofes ] A pofieiioribus ad fif- cum transferebat. Solicitare ,jok citare moue- re. Feftus. Dixeris 8c,fatriinonia deferebat, hb.v, retinendani ^ 1^1 • -D ^ cile cenfe- vj* u.€ dclS-tOilDa ^ Ecm. Vcriin* Tradvcta#/? (jituiis ] Sic aliqui libri, erro- tamen iudP re manifeftario. Alij,T?‘i»i^fi 4 G^fate,fenfuneciao- -t neo. Ali, r«d..i#.y..»,c.leaionsfide.fa. inthearropuniebantur:vt.^««i»)i.theatrumacci- r cit Suetonius Tm c iix. Delatores, m^mt,mandato. Pias Cumautem mittendi effent in exiHumpati. f. ^ refyue nomfme mduclos fer amfhtheatn arenam. 1;.„ nrxn tl-nmii- fartimjubtjci snferuos . acvemretmferamt :fartm m afierrimas imularum auehi. Afperrimx illx infula- rum, haud dubie Gyams & eiufdem fortis aiix quas recenfet L. Seneca confolatione Heluix cap.vi. vt Sciathus, Seryphus, Cofura. In has enimquiaaf- perrimx, fiue C. Taciti verbis , immites , c^jtne cultu hominum , mos mittendi exfules. luuenal.Sat.x. Vt Gjrra * claufm fcoful(S,farudfy Seryfho. Vbivem.yiVerpres , Infula, inquit,/imf angufia ex- lupphcio,quo ciues olrni afficiebantunnon funt pu niti in theatro :fed in nauigia impofitieiedi in exi- lium; quodPlin. multis verfibusin Panegynco te- ftatur. ^ Impensis vti.frinc. annif Impenus.i. muneri- bus, tam pfxter aha munera, qux tibi dedit prm- ceps, dedit vitam : quoniam eiecit delatores , qui te vita priuabant. Malo tamen lenrire hoc etiam epi- gramma feriptum in gratiam Titi Imperatoris: nam . j r f lUr.LiiT.r is delatores primum Lefos futibus in arena, in af- /«M» f «sEti. Seneca confolatione hemire c. Perrima infularum aduehi iuffit. Sueton. in Tito: Deferta, mquit Joca, & affernmas^ mJuDa Smtkum Inter aduerfa temporum ,& delatores, madatorefqi cJ- $eryfhum,Gyarum & C efuram. Deinde, iy ullum, erant ex licentia veteri : hos affidue in foro flagellis inquit, inuenies exfdium , &c. Afpernmas ulas iniu- ac fuftibus exfos; ac nouilfune traductos per amphi- larum , exfilia vocat, quia miliiculati in has exfales. theatri areiiam ; partim fubijci in feruos ac venire Et luuenal. Sat.iij. imperauit ; partim in afperrimas infularum auehi. Aude aliquid bnuihm Gyaris ^ carcere dtgnum, At folzei-.Neceef it arena nocentes. ' Vtfi diceret, dignum exfilio & carcere. Gymiluue- trr /^rjnnr* Rv rvnf-tlTfP IH- * Gyarf, G E 0 R G I V S. Tradit A Getulis , nec cef it arena nocentesl Aufim ego affirmare mendofum codicem haberi &:pro Getuhs, vt alias norauimus, p ethicis aut Gya- ris legendum, quando iri vrrunque locum relega- rentur nocentes ; nam nimis ficenter contra ratio- nem Grxeam & vfum Latinorum primas lyllabas pokaeorripuiifet; nulla metri neceflitate coactus, eft tamen qui corrigat T radita Gemlis,quam corr e- ctionem non improbamus , quanquam vt vera flC frequens ledtio fu auducta , non tradita. M A R C I L I V S. Tv V rb A grauis faci ] Expuht enim delatores 4..-oinitianus. Sueton. c.ix. Expulerat & anteTitus. ^ - nalivt& nunc Valerio communiter & poericxin- fulx omnes qux receptacula exfulum. Fruftraiile - eft, qui refcripiit in luuenale, lihvrws Aude diquidbreuibits, Gyaris &c. Et breuia interpretatus loca maris vadofa. Nam hre- ues (fyari, anguftx ; vt bene vetus interpres. Sic &re- oppida Amm.Marcellino. ades breuifima Spar- tiano in Seuero. & C.Taciro iBreues naues. Centufies, breues nummi ex are. Feftus in Centenaria. Sc eius for- tis alia qux tirones ipfi nerauerint facile. Gyarum autem exfifiis frequentatum indicio & L. Pifo eft C. Taciti annali iij. (enteiitiam de Silano in /enatu dicit, aqua atque igni Silano interdicendumjffimqus in infulam (fyanm relegandum. Nec cefit nocentes ] Non recepit. Quippe indi- gnos , flue ne dignos quidem qui gladiatores aut . Biij i8 M. VAL; MARTIALIS beftiam efTent. Sed verius cft Titum pro fua cie- A lyKnu Ter theatrum ducm, Attius mentiaexriliumeisindulgerevoluiire. popello. Arena] Jrena fxofnh cauea amphitheatri^ Sic & gladiatores alij que arenarij, Caffiodori ver- quoniam arena eam perfpergere foliti , & quidem bo dicam, pompati per caueam vt gladiatores tranf- credibile, plerumque aurofa, qua & Auito fparfa euntes lulij Capitol.M. Antonino. Fabius fiue is itinera Ail. Lamprid. in Alagab. Poftumius iunior eft, decl. ix. 1 m ofientata per are. Arenae illa fparfio in amphitheatri , cauea, ne lu- nam perkmrm corpora , mortis fua pompam dnxe^ bricareturfanguine:vnde& pueri arenam illam ra- rant. Et quoniam hxc pancarpia , & quafi demultia eft, pergo & illud intexere. Pagella C. Taciti eadem poft paullo mendam hodieque fupinam cubare. Capito, inquit, injignior infamia fuit, (jmd humani diuinique iuris fciens, egrefium psthlicim , bonas do~ 7ni artes dehoneflauifat. Mcmmznx. Capito infi^nio- re infamia fuit, ^uod humani diuiniipHeiuris fciens, (e, Ttmpubl-^ bonas demi artes dehoseftauifet. Belliili- mareferiprio. Triplicata infamia Capitoni, iuris auctorem & T^mpubl. quippe de iure publi- g Ce refponfitare folens , & bonas demi artes , ius ciuile & eloquentiam adulatione foeda dehonefta- mlTet. RAMIR. DE PRADO. L A V D A T Titum, qui delatores vrbe exegerat: Elie autem Titum ex fubiedis intelHges , quamuis Domitianus etiam idem pr£eftiterit,vc S^uetonius do- cet in eius vita , cap . 9 . & Traianus vt C . Plin. in Panegyrico. Jt tu Cafar, quam pulchrum jpebiaculum pro illo nobis exeerabili (N eronis) reddidifii ? V idimus delatorum agmen indubium quajt grajfatorum , quafi latronum , &c. I Tradvcta efi fetalis. ] Nota: Chiliades emendationum, vtlegamr Tradita (fetulis : tradita eft Geticis-, Gyaris &tradubia,Ssolia. multa. vere meo & Raderi iudicioLipliusinnotisada.lib. fuura de _ Cruce, cap. II. Firm.cap.x. lib.iix. oppofuit & gladiatores, q T radubla efi titulis , nec cepit arena nocentes. Sed proprijftime quidem arenarij qui inermes cum Qjmdtraductrfint delatores praecedentibus, vel feris commiffi, aut & obiedi feris ad ftipitem. De appenfis collo titulis , vt ceteri damnatorum, & fic qua differitate veftibulo ipfo & limine harum nota- interpretor. T raduda eft h^c turba per amphithea- tionum dixi. Atque hac mente Firmicus loco quem tri arenam : Eratque adeo ingens turba vt arena eam prtenotaui diftindim pofuit, arenarios, & cum feris non caperet. Vbi nota huhis verbi traducere recon- in cauea pugnantes, * ditam, & a multis ignoratam fignificationem,ex cu- Impenfis vitamprincipis adnumtltT" ius expheatione effulget fax ad multas tenebras dif- Inter ea quje princeps Domitianus tibiplurinta im- cutiendas . Eft enim traducere damnatum aliquem pendit, numera & vitam fiue falutem tibi datam, populo fpedandum,mnomini2 caufa exhiberci delationum nempe vifco & retibus explicitam. Hifpane facaralaverguen^a. Hic locus manifeftus. Et mpenjas dixit , pecunias a Domitiano fpeda- traduBa eft, id eft, per arenam ignominia causa du- culis impenfas. His , inquit , adnumera &c vitam da. Nunc vide Suetonij locurade haceadem re in . . T ito, cap. 8. hos ( delatores) affidue inforo, flagellis ac Propriatim autem SeSueton, Titi cap.iix.6c nunc fuftibuscafos,acnouiffme traduBos per Amphitheatri \ a erius traducendi verbo vfi. Nam &fi traducere arenam : partim fubijciin feruos, aut vanire imperauiL dt quoque educere , vt in gloflis Traducit D partim in afperrima infularum auehi. Antiquior Sue- TraduBmjay^yi Magis tamen eft vtrefpexerit ad tonio Seneca accipiat lucem Epift.109.de Attalo- ftaducen- Cum coiperat(inquk)v9luptates noftras traducere , lau~ aijvcfpectaculo elienc u in exnlinm mitreraicur vt dm cor, as, febrim me^fm,£^c. vbi tradaem hoc cpigram.mK,am circumducendi fi plcftendi eleganti metaphora ita reprehendere Cgnificat.vt mcauea ipfafiue circulo amphitheatri,, ^ Eufebij turpitudinem noftraram roluptatum tanqaam m Ecclcfi . hi Or.cap.j. lib. v.incpiftolaEcclefK pompam duceret populo exlibilandam. Et Petro- Lugdunenfis . Attalus medicus quia Chriftianus. Lsin Satytico.vfa^attiUaiuuenes regatut. ne J _ Ti_ • _i.’ J .Sinnntn»- ftris motitare ioliri & renouare. Nofter hic epigr, Lxxv.lib.ij. Kam duo de tenerapuerilia corpora turba, Sanguineam raftris qua renouahat humum. Arenam illam vocauit humum fanguineam , vt & his fpedaculis inferius epigr. xi. fanguineam arenam, quia, Claudiani verbis dicam Panegyr. Theodori Largo ditefeit arena Sanguine — — Itaque & Prudenr.lib.j. contra Symmach. Fune- brem cauea puluerem dixit. Quidpuluis cauea femperfunebrist Hinc ergo iam hquet cur nomen arena vfurpatum pro amphitheatro vt hoc epigr. Et Ouid. fabul. lib. ij.Saluianilib.vi. de prouiff D.Hieronyrai epilhad Marcell. Ail. Lamprid. Alagab. Alij . Hinc & arenaria fera. Ammiani Marcellini lib. xxix. Tt arenarius pro gladiatore, vt verfu Lucilij quem Marcellus habet in Qmritare. Concurfans veluti mnarm, clareque quiritans Lege Concurfans vt arenarius Scc. L^uorfum venationis circenfis feribs cap.xxx. ver- fmn illum de venatore capiunt: reftat eis Lucibus ipfe cum ait concurfans. Concurfatio milimm 8c gladiatorum eft. Sic in arena fiue amphitheatri ca- uea concurrentes Aurei. Cafliodori epift. xlii. lib. v. Generarim quiqui in arena fpedantur ij arenarij, vt toto iureciuiU. Speciatim autem 5 c venatores am- phitheatrales, dicti arenarij. Quemadmodum lul. Lugdunenfis -AkKu « « jjdjccjcoj , M Vauatgi. Ou-iii o'xe^ Dico Larind CircumduBus per amphitheatri ctrcuUm^ eum p-racedente, in quo feriptum Eoma- ntee. Hzc Attalus ille Chriftianm. Dixi , titulo ar^Tnirjrc-jc-tV \ a ^dtcd. - tque .oc epiftola eadem eft quod in Sacello Priapi viderac,vulgarent. Sic inquit, prote do igitur ad ffenuaveftra fupinas manus petoqus dr ero, ne noBurnas E^ligiones iocu riftimque f sciatis, r.eve traducere velitis tot annorum fecreta, qua vix nulli ho' mines nouerunt. id eft, ne manifefta faciatis fecreta & in pompam palam irridenda aucatis. Ab eadem me- te intelbeendus hic nofter nunquam antea mcelle- dus,Ub. 4. SPECTACVLQRVM LIBER. 19 m r..nmdorelimiferamtradncereealuam. A SicIuuenaiisSatyray.verf.KJ. _ Id mfdicaminibus ridendam exhibere , & ^ ^ cjmmdo mdmt g^llia me> pmn^Jed certa dommfignatapgnra-, Oh£ tuatraducit rnanifeptarmtna furto; Id eft, damnat pubhcd plagij ignominia & per- fpicue magis hocintelliges ex epig • 77 - bb. Qum nndusmedio fiffatiereforo. jSignoiwS EtSar. 8.verf.i6. S i tenerum attritm Catinenf pumice lumhurS} SejuaHentes traducit auos, EtSat. ir.vetf.p. —nh enim loricam pofcit Achillis T herfuet, in cjua fe traducebat Flyfes. Qmbus omnibus locis dodus vir loannes Britan- nicus luuenalis interpres, vere ridendum exhibere interpretatur, & Martialem adducit tefiem inlocisamelcnptis-.fedhanc puram putam verbi vim non airequitur, de Titulis vel prsecomo , apud /* i \T^Ar=t rinnp mno-pllf^r ceru, id igi r nKbmbulares oer fo- vim non allequitur, ac x x.uu. v v. ns.vtttahividerens finadus obambul^e p mentio. Vide quicoMcfeeCu.a- tnm.Hoc Grecifignfanter j, „„ obferaationum Hb, 8. cap . 7 , & lj> 'J tep quod in exemplum "f So' ill 5 ' Rxuarduslib.,. vanorum, cap. 7 . & Foinenus le- MatbOTSi:ap.i.&cu '“SM B rumquotidkEanimhb.i.cap_.u • “'T". Sr ,;r;erf .vtomuia. ««er- a Nrc«pn.r««.« orertur- irtpbmmmrms amejita^HS, &«“- Ci».«d«erMdeft.p«bHc«isnomm.«xp^^^^^^ re. quod difcrte fequentla vetoa dccntant , to.v» iaw'»» ilii »»*' ludemm x.>oppomtut1» ^ m.mx pUblicieratignommu & m6mjatoa bi manifefta, vt Propert. hb. a. eleg. ij. J^ecfcpermmtnfmtstraduetnrvmm. Blanditur Cxfari, V. Im^m PafyhahDiflfo.credm, tmo Y'ikmm\dccefit fahuUfrijcapdm. ffec fe miretur, C^fdr, longdUd vemm: G^drfiid farndcdnitjdonutdrenatihi iquouauuctiuuiAii.^» 2 Nec cepitamn necmtcs.] Tantus erat delam- tum numetus , vt cum traducerentur per arena, vix arena ipfa Airxphitheatri capacdTuna capere^eo. poffet. Huic hmile delatoru fpecxaculum pnku-. - La defcriptioneC.Plm. m Paneg-ynco iratano dido depingit, & eorum multitudmem mnmt, cum agmenappeUat. fidimus delatorum agmen jL«5«i-^Etpaulb inferiusC/8#?» vocat delatorum ptrmijfatn omnihu ventis^ QoovrijQri 'R-' E. DOMITIVS CALDERINVS. IVN CT AM Hia Solis. dTvxor Minois RegisCreti amauittaurum T»™™'™ Minos pulcbertimum taurum confueuiflet lacnb careNehuwnaaAHt detenorem, PafiphaSnin turpem tauti amorem compu t-cui vellet concumbere cum bedua , habuit cneam arte Dsdali fabricatam , fub qua latens, coi- ru tauri potita eft. Hoc fpedaculum editum eit a Domit quod&fi hiftoria non tradidit, non pCtelt tamen non videri verirunile quomam Tranquil. fcrib. Neronem hoc fpedaculi genus edidille. Accepit fMla pri/ca fidem] i. feda eft verifi- mihs,& creditur vera. ruaU.fi» Longaeva veu ] i. antiquitas, q^is tabulas nn- Xlt * ' Non mintHr]^on extollat, quoniam tu omnia reprefentas,& facis elTeverafpedacuhs. Q V I D oyityfama canit, donat arena w.]i.t^l- cunque fabulas finxerunt, & canmit, tu reprsfentas in theatris vera adione. M ARG ILI V S. Bianditvr Cafari] Stultule pofitum hoc lemma. Verum fuilTet, De fpedaculo Pafiphaes. Nam illud. Blanditur Ufari, cupre{rus,aut lecythus, & quaii cothurnus eft, in omnia huius fegmenti epi- grammata veniens, fi velis. Itaque & faepe adpmgi- tur,vtepigr,feq.& epigr.xx. & xxiix. IVN CT AM Pafiphaen ] Eiuldem fortis fpeda- culum & a Nerone datum. Sueton. ^ De Pafiphabs amore eleganter Lucian.hb. de A - logia, eL referens adanorem cognofcendi tau- clTe aliqan miracula puter: nanhacrua ifta magis miracula, vt &Cxxaisaic- nx miracula tribuit epigr.xxc. lib.iix.xxcv. hb.ix. Et peculia-iterdePafiphae fmrart Sc miraculum. Mi- racula monftra. Marcell. in Mira. ramir. de PRADO. Lemma huius epigrammatis fuerat de Pafiphas ^ vt infta de Laureolo, de D£dalo,de Leandro, 8cc, In his fpedaculis nihil intentandum relinqueba- tur quo popellus poffet deleniri, &prifcas fabulas asebantmarena;Sedita,vt,qua infeana ab pe- datorum ocuhs tollebantur, mdigna emuin a pe- du, & digna geri inras,veluri cades, vtCriticus Ho- ratius in Arte pracepit. _ Nec pueros coram populo Medea trucidet, Am humana palam corpuat exta nefarias Atrm, Hic in arena reprafentabatur populo damnatis. Hoc igitur epigramma nehn umlali- phaes cum tauro concubitum defcrffit , in aiena L amphitheatralibus ludis d Domitiano edatum profpedaculo.Obftupcfcestortaffereiincredibih toditate : fcd ad IpTiperatorem fmdiirimum , ad cor- ruptUPimos miferandi ilhus feculi mores oculos conuerte , deline?, mirari. Lege autem ad hanc rem B ilii " ' 1 J • mphacii mnclani faiffe tauro Diateo. Lil ' ] Poft nomen ««ap. tt^UnlTpT “ £ E SHfSflSspx sH=iE==^-s. fabulofumomnmo concubitum illum exiftimaba- n,,L , T ' ns, & ommno ab his confiftiim , nec polFe forni- forit • nam^ei^^ Wgeniofior noftns temporibuj mm tauro comungi , Credite lundailfuifo ver^ L runt noL a ^ok Pafiphacn tauro: Nosenim idyidunus fieri poflTe, ^ acia exhibuerunt m Blanditur C^fari. VI. s ^ • i mu, Non fatis effiafarfmt & ipfa Vsnm. Frojlratu Nemees, & Vafla in VaUe leone, N ohik Herculeis fama canehat opus. P rifca fides taceat inam pofi tua munera, C<e- far, Hac iam fminea vidimus aBa manu. m, ^fX S» i K TocJNeuJrs cj/ dfyj/m Tm y tJ (pdn; iJopeuK mAoi ‘ su %n/ss^^, Gf, DOMITIVS CALDERINVS. <iiipugnas,nonLod6viromm”?deri^ mufci i°aS SaT HidraoF'^' rum&venatores;cumnupei'e(retproftratusleoa„natrices-tt^&ame&cHml>'“n°°”?^°^^^ muliete i Matt. blandiens principi rit proftramm ^ N™ ' n7 „ m c Tira. Et leonem ab Here non eircaiLHS,r„.E“ “‘““'^‘““'Nerone. Etiamfomina; Domiriano tionc , cum in theatro Domit. fiimma idem pere- filnavkjib Suetomj loco antedifto , & Papinij . ^ -**^*C4. AVtWii git. Hanc venationem mulierum carpens luuenal. ait: — Ctim MAutA TiifcHPi figat mtJa tmeatvtnabttlA mamma. De eadem pugna Papin. in filuis : Stat fixm rudk , infcmfqHe ferri ^ V t pugnas cafitimprobui viriles. Credas ad T anaitn ,ferimque Fhajim Thermedontiacas calere turmas Hos inter fremitus, nomfque luxus. Stat teXHs rudts inCciufqHe ferriy Et pugnas capit improbus viriUsSec. Male ibi Saturnalia c.iv. lib.ij. refcripfere nouofque lufus. Nec enim lufusanteceffit/edIuxus,fparfioflemE pe iMfihum,fiue nimbus, vt diclus epigr. lxxvii.hb. m. Et praenotam ad epigr. iij. Commifasa Domi- tiano mullprpc • -m. • SjEYiTdripfa Fenus ] Non fatis eft auod hi « P^^notam ad epigr. iij. Commifas a Domi- Nemea edideris pumas virormnm fpeaaculis,fed\didifti k ' ° ^ Domitiano, lua. pugnas mulierum. ^ ^ y-wfrm suuiCst^i. Fuit cum (fr Nemees] Nemea fd inter Philonfem str , <fr mulieres committeret. Sed Dionis manu iuxta Cleonas , vbi pruno certamin. r ’ nanos.Nam & pumili ad gladium exhibiti Do- cft Droftrariis. .<:rr. V Here. minano. Papin.Si{uapr^di(aa. Hic audax Jubit ordo pumihnum', eft proftratns. S«tb!’™° Fama] Fabula. P R I s c A] Prifea monumenta fileant. 1 V N B R A ] Pbllquam tu edis fpectacula. D Nodofumfemel in globum ligauit. Edunt vulnera, conferuntque dextras. Et mortem fihi qua manu minentur, Pddet Mars pater (f cruenta F irtus, Cafuraque vagis grues rapinis. Mirantur pumilos ferociores. omnes cnticx mentes Sc manus hilnc locum. marcilivs BiAnniivn Alteri cunicffiis.Fatuel lequ.q„lesqmnm!De„„,„,^f QSgoti MarstibiPeuit}Tihl i., r. c , tua. Vtinipecie Augufti fHoraf' %‘^^que Sic Mercurius, oda ij. hlj , ii fp^n ?, gralTatus Sed Papinij ftilus -^mpEictyonum decreto 8cA Sduntvulneraconferuntque dextras, crates E rclefiaft.hi'ftor r^Yvm ^ °^^cuIo, So- En mertem fibiquamanuminenturt S ^ V I T - . Ridet Mars pater, 8cc. "l^spbi^enatoresfodTw ^ Adclamatoric Enmortem Scf venatrices Veneris clien- Sedilis Domitiani arenaris Vener.c v ^on Do m ^ renauones rer culm fpecieque Amazonum Itaque IiiuenaLSat-i. ' m 2 /'»JW4r«»T. Ne recte aliter hic Fiirar anrum J- J "^^^^taTufcuni SPECTACVLORVM LIBER. si Et Papinius Sil.vlt*lib. j. degiadiatiicibus Domi- A (^'‘'^'^^it)einsfecretiormfahHlisfniti ^UAVui^o tiani Saturnalitijs. mcdatur: in ^ua Deerim DeArumijHe habitn dif. Credita t inquit, T unaim fefiun^ ne fhajln^ cnhnife cmumas^ ipfnmpro Apolline ornatum , 8 cc-. 'fl}(mod'inMcas calere turmas. vbiobite^ morem tibi antiquum oftendam. Vt ir Tp 5 Significanter, ipfia Venus feuit. Nece- telligas vim illius verbijermiar. Nam veteribus cm- r-pr i ria & arena Veneri facit : fed amotes & nx luxuriofiores fecretb parabantur , & in intirha _ -r r - r_ J L^llrt ,Qr t-»n . Virrr t Tlcr^iffl. Neque feminas , fed viros bella & pu- domus parte. Virg. i. ^neid. ^ t 1 - i_! V«»rtiori /fnrnutiyttfriaY Yf>naU . ^a: decent. Itaque Iliade j. negat lupiter Veneri dataeffe ^ PaUamptgrabslit. Et Turnus ^neide vii. Bella viri pacermpue gerant Ouid.lib.xii. Bella relinque vtru Et vafta in valle leonem. Scripfit, opinor, Valerius, Et vadum in valle leonem. Ad exemplum Maronis .^Eneide iix. T u Crejlia matlai Prodigia, &vafiHm N emea fub rupe leonem. Sic va^i leones Propert.lib.ii. Fortean autem & fme articulo verfum Vale- rius fecerat. Projiratum va/la Nemee’S in valle leonem. Otiofa nempe , &, articuli iteratio. _ Vallis vero illa inter Mycenas & NemeaiuDio- dor.lib- iv. . Nobile & Herculeum optis'\ Nobile hoc inter onera Herculis. Nam operofms ceteris, & Hoc certamine aptus pellem leonis eft , qua deinde tecEus. Diodor. lib. iv. Sidonius Panegyr. Auiti. Sic & Theocriti ecl. xiih opere hoc denotatus Her- cules. RAMIR. DE PRADO. I iUXU At domus interior regali jplendida l Inftraitur, Et Catullus in nuptiis Pelei. Jpfius at fedes , quacumque opulenta recejjlt ^gia, fulgenti ^Undent auro atque argento ^ Candet ehrfolijS , collucent pocula msnps, T ota demm gaudet regali Jplendidagaza. Sed heus tu, Qmfquis eris-, paulum d turba feduBior , audi: S ectetb tibi locum luuenalis a nemine adhuc inteD ledum, fuauiillmum epulum , exhibebo , Sat. i. B verf. py. — tpuis fercula feptern Secreto ccenauit mus. Non notat fui temporis luxuriam eo nonline, quod feptern fercula fecretb ccenarent: id enim, fi eius temporis mores infpicias , fobrium effer . Legi- mus apud alios infanam conuiuandi luxuriam, qus luuenali notiffima ; fed acutum eft argumptum i maiori 3 vt aiunt. Aui noftri quando iecrero cosna- bant, quo hominum oculos vitarent, ne luxurioli^ audirent, nunquam ira fplendidi foerunt , vt leptem ccenarent fercula: Vos, non fecretb, led publice in- numera fercula cmnatis .illud autem Catonis de tri- bus ferculis in atrijs appofitis vulgariliimum eit, & u veHs,adiunge Lampridium in Adriano ciitts (inquit) etiam cafrenfibmtnpropatulohbentervtens. &C idem in Alexandro, apertis papiUonibusprandtt atque cma- uit. Domitiani ergo tempore nonfoium vui, le*. eti- am adulandi ftudio, fenunx , & quodmirum magis matronjE, in arenam defcendebant, munus hoc vins L A vnAT Csfaris venationes , eafque ceteris omnibus pnefert hoc nomine, quod qusin fabuhs HercuhomniummortaliumfortiiTiinotribuunturjC; P P • o MmaTuicum eainhisvenationibusfeminstranfeeermt. ^ _ ri.ataprHm.& nuda teneatvenabuia dextra. . S«eSnDommanocap.^no..™o™n.„«- busfrequenterprsclars ill£bJlu£,ieones,vrh ^ ^ Peddc feminarum pugnas edidilfeeuimfcnDit. alis venabulis tranfuerberantur , quo gratius elfet hocioco , vel SynecdochusV feuos populo fpeaaculu,folebantvenatorespeoruhabitu contra ferarum, in venatione,im- mduere,&prsferre nomen, v-rinahisfcenicisludi^^ erumintellirit, & eodem tropo armatas femmas, DifcesexApuleioiocofenefuperiusaddudo.Ad- P , - ^^j^^^ishabitmnLenatrices Veneris deeloquentifiimum Arnobmmextremohb. 4. co- r p, p, mentes. Veneris autem & • ttagentes,qmDeorumcakoresreprehendit,quod ,^i,abi- rar;Sonbu p ti,o..&irrtfosmducere„tm risformi quodiVencrenonporeratexpeajj:.. Eft th«fa f.WueL& ftbul.s iaaams Auguftus enimampEficanolmmon. Martem enrrn 6 u.r . tSeroniocap.70. quod Deorum habitL in minus eft quam feuire Venerem ipCmt.qus/Kn»^ coenam conuiuiis duodecim indiiiffet, Cxna quoque ^ fileret cohibere manus. Afzp AcK/pgeAiu. 2 , e/J Pcena Laureoli. VII. Omlittrln Scythkd relidam rufe Prome- , , , theus * al. Nudo. , . ^ piduam * nimio fetiore fduitduem'. fctipfiSs P^udcL* Cdledoniofic)^ifcerdfrdhuitvrfo, tefte Gellio, Nonfalfafendensin cruce Ldureolus. reolas ia itiebant laceri memhru (liJldntibui 4 f- cracem laf- < tus, Incf) omni nuppudm corpore corfm erat 4 cracem laf fixus intEO- d acebatur. luaea.Sa' tyr.g. To /05 /.Tijj» nya-^ETi; afflOT/yra fAj» eV ^ Of oMji Wf^Ti da, a I i 8 M. VAL; MARTIALIS inftrudus ad malitiam. Qj 0 s decet ej[t hminum']^ Vt L. S eneca c.xxxi. lib'. ii. dc ira. Pudebit cum ammalibw pemuufe moret, RAMIR. DE PRADO. VitDEQVAQVE arripit occafione Ctefaris lau- d.andi.Eucnerat forte vt leo magiftrum occidilTet: Leonem protinus velnecauitjvel iufllt necari Do- mitianus. Laudat eiim a iuftitia, & argumento a mi- nori docet,quantam feruari Velit ab hominibus jCum fa:uitiam in brutis vindicet. Simile epigramma de noxio leone eft yj. lib. a.E^o hunc leonem exiftirao a Domitiano occifo , qui folebat venabulo huiuf- modi feras tranluerberare, vt conftat ex epigr. jj. lib. 8. vbi ab eo leonem venabulo occifmn cfle nar- De Vrfo. XL Vmtfsfdn^mea, ium fe rotatvrfus arena, fnipiicituj. ^ Implicitam perdidit ille fugam. Splendida iam teSlo cejfentytenahula ferro, Nec Volet excufja lancea torta manu. Deprendatvacuo venator in aere pradam, Si captare feras aucupis arte placet. B ramr, vel fagittis configebat, vt conftat ex Suetonio in eius vita cap. 19. Armorum, inquit vel prmpuo ^udio tenebmr. Centenas varu meris 'f * rasjape in A Ihano fecefu conpeuntem jpeSlauereplerL' at(jue etiam ex indupriaira tjuarudarn capita fidentem vt duohus iUibiu cjHafi cornua effingeret. ’ I It Qjinon tulerat verbera.] Sic epigramma- te fupra citato. Ferberafecmi [oUtus leo ferre ma^ipri. Ego ha;c verbera exiftimo ad irritandam feritatem leonis impingi a magiftro,fed de irritatione ferarum inlra epigrammate n. z Cfvi iub et ingenium mitim effie feris.] Hemifti> chon defumpnunab Ouidio eleg. lo lib . i . vbi fic legitur, Surnitein exemplum pecudesratme carentes; T ttrpe erit ingenium mitim. ejfefcris, rie^ 7^5 'S^JCTTy, Kt, MsoTpcL Ketcd^ tuo cqy^u^eojzc tnyjwr,^ MriJf PtygdJ; cft’ clyffilw ' EI coha DOMITIVS CALDERINVS. P c EP s y4;7|i</»M]Nouitate venationis oble- ftatus eft Domit. captis feris vifeo. lubet poeta in aftentationem, venatores petere acrem, & volucres, <juod aucupis eft, cum aucupes petant feras. Implicitam vipo perdidit ilte fugam ] Quia Bene ibi, vipHmffiagenm 8 cc. Vocat rete iepufcu- lis capiendis vifcum, fagenam, & linea compedem, omnia tropice & per fimilitudinem. Qrodauiculis eft vifcum, quod pifeibus verriculum, fiue Lagena, quodhomini compedes : id lepufcuhs illud quadra- non potuit fugere vrfus implicitus vifeo. q ^um. Nulla itaque hic palma illis qui ad Terentij Akt.v kfangu. ] id eft theatro fanguine con- Varronis iv. de lingua Lar. rercripfere vifcum fugela, fperfo multarum ferarum. ^ iUnd in aduerfar. c.xix.L xix.vifcu fugdf^ Tecto ferro ceffil venab. ] Reponantur & recon- &c. Sic & arcuas figurate dixit, nempe, quod leoni, dantur venabula in vagina, quoniam ijs opus non vrfo, ceruo, (fzuit idlepufculis quadrangulum illud eft: nam vifeo fers capiuntur. Scriptor Etymologici. (ptuinAs StKwu ^wioVi 0 lAn Sroeuf Zisfnf , » «wxtU , » Ixaaar.La- M A R C TL I V S. rine. Arem retis eju&dam fpecies, ex funiculo crafo, 1 ^uam tenduntvenami leonis^ aut vrp, aut ceruorum, 2 ) E wje] Neque hoc fatis expreflum. multimodis Eleganter Apuleius lib. ludicror. Ahpemm e/, enim de vrfo effe epigrammata pofTunt ; fed hoc immofeit quo rete leporem tenebat, lupum non teneri^ quidem pecuHariter de vrfo . ^ui captm vifco nouo Marcell. in Ahfiemm. jiouitio videlicet genere venationis. Sed pergamus operam dare Valerio, huic quidem P R c E p s dumfe rotat vrfns] Significanter di- vifcum eft non rete, fed propriarim vifcum quo ca- uod Plutarchus dixit in caufis, Q^ft. D IxprefTir 75' venationis Domitianies. An- xnx. Et volutationes fiue rotationes illas te aues capi folitas vifeo : nunccapi feras. Vt & Ma- piscit vocat. Alia mente di&uspraceps ^«r.Epigr.xv. ro in Georgicis oppofuit laqueos, Sc vifcum, lib. r. hft». I. laqueis captare feras, c^rfallerevifco Imenmm Fers funr vel quadrupe- I, Implicitam vipo perdidit ille fugam]V Aus hic volutatione feu rotatione fua elapfus de reti , in pa- ratum fibi vifcum muolums eft & captus. Infole^ns . - itaque ime & inuifum ante fpedtaculi genus placi- vifcus,provifcere, 8 c vifeo effe,traBu viperis. tum Csfari oftentare tunc, nempe vt pofito inLena Seruius inibi vifcum refertad aues. Auimu hsc pro- *^eti,euoluererfe vrfus. vifeo autem caperetur. prie captura, Plin.cap,xliv,lib.xvi. F^hbes tamen hoc verfu rete accepit , ne rite illa S p l e n n i d a «4»» effient ] Si fifco feras beftias ^e f "'"tyieq; Marcellus in vipum rede vifcu elle vt aues capimus, paufa iam deinceps efto venabuHs Verticulis ex Varronis Terentij Parmenone. telis, conrificijs,lanceis. ’ iSf n - boc quadrangulum " Tecto venabula ferro ] Sic & libri editi & , membrar, itempleraqae omnes. SeJquaroVe- S^»am.ltneamiHe compedem. Lolio viaitauere non viden- SPECTACVLORVM LIBER.’ e]fefnmmHnt> fuere cenlofim dptimh iNon elt autem , fiue de plano extra peri- culum. Itac^ue libro illo primo Herodianus oppo- fuit wlyiSKu & 'I iS-VciV. de pUm V l^rii elTe venahuU ferro, A aliquid ex mente Lucilij videlicet, tes manum a ferrum , Unce£ torte. Sarcinutorem effefHmmm,fuei Bene opP^^ fj^untur ; laricea tor- Non eft autem . fiue de quemn volet M<\^hcxc4a Unceu tortu mmn, "^^'^‘^^^‘^Tmtlruleuis fi lama Mauri ‘nereat — - RedilTime itaque itlcriple- “AiSamntef.Vitgil.^neiddv.dixit ^ , Nempe qmavena- buli ferrum vtrinque pinnas habet, quas Iui. Pollux Jm Plinius dixit cap. lx. lib, iix. P«fa «ifc inqf pe ,t venabulorum, Cc fagittarom ferro nue Tvf- j;„orirorirpi-n reftum vehabuli ferrrnn eue ^9 iuiL TOTLnuij ^yiSm & ‘c| de ^luno pugnare, & petere ex tuto, Vbi de feditione populi in Cleandrum. E X c V s s A mank] Lucan. lib.iii. Imnon excHfk torquentur teUlacertu, RAMIR, DE PRADO. K p V V M, & inauditum venationis genus deferi- bit, Vrfum vifco captum more auis. P R a£ c E P s fAngiune/t dumfe rotutP^ Qui poterat or/amoJ "NToin {p mrare 'Tia- ;,rvehtu!orum.fcf|irrarumfao|«rnu= ' LNedte.auremteau^^^^^ Sra«Plm/qu.Kb. 8 .cap.id.fcribiradret Valerio, quiahisalis quafi reto P^_ oendmn canut, quod ei inualidiffimu natura dedit, grammatis argutias magis } Fxmea vtplacras decliner in orbem volutari appohns ante- pre.V<S»«.«>»^^^^^^ B riokus pedibus, quos manus ipfe appelkt. Soke dia mentione tedEife.ri m xp ^ Q^ nodum notione verbi prxeeps proprie appofitn rj,aduerrusrubiginem.SedPoetad.vea praceps emnia capite dicitur, vt biceps & triceps. Yt in ipfa venatura, fme aiibone \ enan . ^ P p capite : viide praecipitare ergotkEum.Neque neceffc imperare tetovt cel- i^k^churcukfdu irup, habUum , arma prscipua. Itaque Plmiusep..vL . _ AUVt(c0perdtdttillefH^m.YE.kg^^ tufedehm. Erm Metonymia, quam quilibet ignorans repofuu im- lancea , fed jHlm &mtllms- Hm P intellige conatum tugiendi, & epi feras in venatione nsendi. Vnavenabulo&c ,Li.'!.:.r«-re,eraltenfmfueEtnDuttur,quoc l,„eea anthafta. Venabulo & co. Sm“lanhaamhafta.Venabnlo&co- ^usfigmturfue.^^^^ cppolnitix«.c.»*“>““^x"" . , . iLu 4 s,.® r . Su= rnmmpmM,, & mdm>. Piis x.r;^r. fhetoni?«pk’^^>rmetalleprmfug2triDuitur,qucd. vrfo fugienti conueniebat. . , r. i 2 Splendida ixm teBe ceffent vtn(>MU j^t‘ro.\ Marcilius reBo ferre fcripnlPe Martialem te ^mr, oculatus fcilicet teftis. Sed cum teftem ece emu-, Raderus nefeio qu. Raderus nelcio quae inepid uc - lUis ime c drur & deteais venabulis. Si mfefta coloribus, qiu pudet*', cultros venatorm & cimus. Er lul. P i^nus Gruterus audaculus rabula tero diat Ub.v. notat beftiasqiue figunmt venabulo fhabac ad oram nefdo cuius Codicis,& Mellita S,e;. vocati, nempe quodeum >'‘“PT'‘P quemdamlegeietm.prfcavocepto tttfo. te « ms. Sic Secemintis fime dmtl\incnzlb2...i,. H . ...rin id elt* Antithcton a permutato arrmciu duwuuao ... luua ime aa*.xa > r, natoris artificio. Si (inquit) placet captare feras au- apud Herodianmn docetur Commotu cupis arte, placeat ergo venatorem auesdeprendere. fmeex oppofito: ‘ - & Ytantithetilepbr em agnofeas, nota verbum cap- ainbicu eiTet fiue ^ifcrimen'&: a pnnci- tandi proprium elfe aucupij, deprehendendi vena- - pugnauere ti^bRnniexfciipsere, D tionis. De priori Uullus dubirauit : poftenoiis exem- ero vbide venatione pia cape. Aginaris Sidonius, iedturbide. Et quod Herodi ^ Jn!iemasmtarefiras& fronde Utentes, xic , i ^mai/ ^TLren ftu- Qumre, dmenfus modo claudere c^frltus UrBiSi pid^hocilliquidera.Necen Ifidomsl.io.^Quatuor, inquit, funt venatorum pu ipeftis, fed pugnare J d ^ l officia, veftigatores,indagatores,aktores,prellores, s«r:“2r.rt£:: di exercitatione quafi coh^rentcmfiiECmauere. E s venitu ac- cipctc vi<i:> tui. jo M. VAL. MARTIALIS A De fue , quae ex vulnere n^el ? - xir. •DUnapro ^ntCT Q^fum difcrimm fdua^DUn^ Fixijfet^milim cum lem hdfid fmm, Exftlijt f<trm mifiu de nlnere md- tris, O Lucina ferox, hocpeperiffefuit} Flurihus ida mori Voluiffet faucia telii, Omnihm Vf nAtu trifle pateret iter. Quis ne^Ateffe fatum materno funere Bac^ chum) Sic genitum numen credite : nata fera efi. A9;\sy KSiC^tioio w dy^fft P ttIuo^ vii cvk OCcl>^sc^sl' Cfeipoi iK%fe ctjm, Avq)(i 7 n\' EiAeidij,!^ tJ 72 riMmf damm$ k (^^kcjtv oAsm mi Tirnojin cHt. T<7^ cC^ rtTnfUrS’? fX^f^KWOi A; To|/ %01l ijZt) <PUU7 '6^^^ 'ip. DOMITIVS CALDERINVS, In j EU Ci. ] Sus gauli, iaa in venationibus nusellmunus,huicgeneriform?,gla<iiatores,vena- ed.nsapnnape,em.&lil.os mcobnes. .pfamor- tiones.naumachkflud. theatrici? Dico ad eniet. tua: nunc ait poeta , non efle mirandum , quod ca- fequens xxiv. ^ ° nuntfabuixBacchumDeumnatummottuamatre: loui denique &ctivenatusiIHamphithcatrid,vt quon^^mferattanatadl TettylL Apologet, c. iix.«e«.inquit.wAi. Hasta l,m] QmafigrautsfitdretpetcaffilTct Ha:cnebulapiaainparii=advem- T T T T .v e, T4 a '1 • C1 • • tionem circi c. vii. Sed aJia Septimio mens. Vena- Exi iT^rjideftexilieruntfilu. tionesquidemlouinoneditas/edIouiLatiariho- Lv.ciNA]Deaqu^preeftpartunentibus,&ve- mines immolatos. L. Tertyll. infcorpiaco c. viu mennbusm lucem. Minuctus Felia in Oaaub: Laaant.c.xxi. lib. i. TRisTEi,<t.] i.vuHetum. cD.Athanafius orat, contra gemes. B ACCH VS ] Hatusfint Sanele fitlmiiut3,na- «i,»'*, Aaviem Ak 1=,,:- tntusnttrafemoalouu.notafabuk. Mrm ImmUuJm mimkhl f t .1 •• »« ^ M AKCILI VS, manti coluere. Porphyr. lib. ii. mv. am^^t {,«4.. tvjyttw Vi /lytOH 'Am tw^Kliu voKi}l,% ro Axvapiai/ t r' r rv' ^'r Quin noflro fteulo. Inter ^DiHTropiccDianaprovena- i^HisnefckinmainammteXom^JoHu^ fd tioneamphitheatrdi.NamDianapr£fesvenationi- P Aie,mmolari hominetnMczrtszdzmphkhL bus^phitheatn.Tertyll c.x. bbdefpeaac. trum & venationem. Iunge qu^ dixiad epiar.vii tern^DtanamvtrmJcj-Mtpnfidesno Neque D.Cypnanilocus exlibrodefpedaculis de nempe gladiatorum & venjmnum. Claudian. Pa- facerdote cruLm iugulati hominis in faciem idoli iaaanteJacitvenatiolesIouifacras».A;^^^^^ Etinr. tiffimus enim lUe Cypriani fermo de ludis theaV cis. Significanterque illud facerdotis minifterium, DifeitimauternCaSor^^epTa^m vocauit. Vide ledorCypriani locum, & uis DiansfedTauricie venationes ain^r' refcnbillantes , pamcwto facerdotu Bene qui^ tim vult elTe facra.. in venatione illa circenfi cap.vu. differitas,mihi ^ .A MM ‘«r«r /*« w J ^ 1) < A A.a ^ « « ,.% A in ^^f^repertm,qH^fangHiniieffttfioneg^udebl&cc Relege,rftfm««/w.Q3E &in Fefti litteris erratio ii fetrones. Quem locum quia emendo, adpin^am Pe trones, inquit, mfticifere dteumur propter ve^fiatem, & tfuod deterrima quaque ac praerupta /4?» arri pe. tr£ vocantur, ve rupices ydem. Repono expleoque Petrones lufiictfere dicuntur propter ajperitate, ^ auod ieterriff}a^ua^ueacprarHpta,eeiam agri, petra voca». ^^'“iVt rupices ijdem. Nec Dianie tantum, fed Sc Saturno venationes fa- cr£,vtiiq veftibulo ipfo huius interpretamenti & hb venatione, dixi. Lacbntius c. xx. * ' P'"‘'uitHs quidemvenMiones , qua vocantur ©- Samrntlibus Nempe, vocantur t '' ^“t^^enatione circenfi c. vii. ^ ^««fr4,generis lui nomine.Ge- anno iic. Arenam -j. iatores Saturno, ve- nationes Diante,fanguinem autem profufum Ditij ac dijs manibus. Nam his conueniens ea libatio, quippe Diis malis & propitiandis fanguine. Tangit Labeo D. Auguftini cap.ii.lib.ii.de Ciuit.Dei. Et quia in hunc me ludum vitro aut dedi, aut dari fiui, pergo Sc punClatoriolam 'Ah.mpugnam. Cum re- cte rireque T ertyllianum Apologetici cap. xxxv. vbi e&,fchola hefiiarum , refcripfiirem, anno ^dv.fibol^ heftiariorum , vepatio illa circi poft anno iic. parum inquit, fcite. Immb^m &fcite & fcienter,niri & infeitus L. S eneca, qui ludum beftiariorum dixit e- Ixxi. vt prasnotaui p.iiii. & nifi ex potiori parte nomina poni squum. ^ "..s.sv™ & conuc„i,„,^j,4he'aS'‘°''' iem. SPECTACVLORVM LIBER. Horat.odaxxix. lib.ji RAMIR. DE PRADO, dixi . 'fR™; i B ^'rapm ] Patet idem TulHj epift. j. lib. vii-ad famil. vt infolens itaque notat Valerius atititheto.lMii.^A H ^ c ttiaepimammataitiobuk cuique &nt,r. nulla indigeant obieruatione, pr^ter ea, qu 2 ab in- Vtepigr.feq.xiv. Ntciamit teipteribi^Ma: tantum obfetuavbcrrimamPoe- txsiLiii^ J ro copiam, qui vnius argumenti occahone de fue, ^'^nMK^EVSMB^lBendomnibus.Multipata quipraignaBinaienamproduaaeft. «effla vena- enim Plin ap.li.lib.iix.vt&fusdomeftica.Anftot. bulo.pervuhus pepeniret,madraei a compofuiS Sp.Biic.lib.vi.hiftonteanimaL epigrammata. Decadem. XIIL Jb/5 T5 iy* m,rmtdo,mfoif,fewlne,emer 'f ff sLrmwaLl>crd,dk4t^Hedcdit. m 5. oJamcmafm iLto dextera fenol el. Hanc eiro Lucina credo fmjfemanum. H j EiM ^r, W. Expertaelnumenmoricnsvmujf, Diana, ^aj,folHta[arens,qtia^«e^erem^tafe. m A 'imtSa.M , it (?. raefi. De eadem Scalig. Phalcucij. Susferculfalmhfrofinquafdrm, yitam perdidit i & dedit ^jthy na, O quam certa fuit vibrantis hafial ^ JrloCjLucina^tuumfmtverutum. y^im duplam d dupltci tulit Diana^ y^enatrice necem^ objietrice partum. ^lUui B y 9 I li o AO7O0 2/$ ffiCuvfi, %CitoiJ f AWcf Tg, #£,«5 £>95^(05 ^ E/A€(&t|«t , itor TCs/f Uo ^^i,Lq/0f, ApTfUithi ^tiu/ 'CfSTigtf 0f)l(nova’* TtxjifQ DOMITiVS C ALDERINVS. Icta J r « «i.ic py arcu lib. ccxxxiii. D. De ?erb, grm Ulo ] Idem ai-gumentum de fuc mus ex arcu errauida. ^PERDiDixd* dedit vitam ] Perdidit quia mor ^oneossa qv e ^ a Confoflo dicii arbitrati 'Vr.. ' • m * Co«fo//lfl«w,PlautiBaccliid.Sc. Meamne. Atque TBnTl^:SQSV-iffit.^^ “ /eLmin Aduerfc. cap xUd,.Bxiv Sedkne ptrfpalientiL, & oite , qux ptteellve- P AK.JBn jlientibus. Et tjUA efifil. ] i. Ma parens. Et ^ua per. ] id eft mortua, nam Diana vena^ tionibus ferarum dat esedem. M ARCILIVS. Icta ^rAiii telei^ (prAUt uls , hafta. Naiii aliud le- De fue prsgnante. XIV. VtPlaut.Epid.Sc.Malc.PW/Mi & repertui m$ fmr, Qvaqxe , qmqiie peremptA fera efi] Crebra feriptoribus iterationes eiufmodi, vc Ciceroni epift. xix. lib. ii. & epift. xiix.lib. xv.ad At- tic, T. Liuio lib. x.Plinio epiltv. lib.iii. Propert. lib. ii.eleg. PfAtor, Mamertino Panegyr, Iuliani.VQ’ pifcomAurelianOi <n)l<; 'QnTiW, Sus fera umgraulor^ maturi pignora Vetris T&yintl cvs ap^n Emifi; fatum J Vulnere faBa parens. Ao ^«5 ^ ^ ^e tacuit partus , fed matre cadente cu-‘ 05 eiui-re currit. 'nxs^cnu. O quantum eji fubitu caftbus ingeniuml C iiii M. VAL' MARTIALIS A DOMITIVS $ V s /#. ] Idem Argumentum. M ATVRi vtn. J Qma erat prope partum & tempus pariendi , iccirco maturi. Pignora.] id eft filios. 0 tjiuantumefi- ju-cA. ingt. ] Poeta ait in rebus, qutc celeritate indigent, & fubitx funt, qnandam excel- lentem & peculiarem vim ingenij exiflerc, fenten- tia eft Thucydidis, Subita ingenium experiuntur, & indicanti ira laudatur venator, qui {uem,vt ftipra dwftum eft , tam commode vulnerauit, vt vno mo- Dc Carpophoro. XV. ^ ^ ^ tM, Meled^re, fuit gloria B CALDERINVS. mento & fucm feram ftraucrit, & produxenV liirrni frvrnm. P«QUXent,i in ti. ^Qudntuk Carpoi^hori fonio^fufusa^er^ lh(f pMcifiti Yenahulacondidimfo^ P rimm in A rRoi qui fuit arce poli: StYduit ^ ignotd Ifeilandum moleleonenty Herculeas potuit qut decuiffe manus: Et );olucr€m lonp porrcxitvulnere pardum. Prmia cum laudu ferret, adhuc poterat. M A R C I L I V S. Difue pugnante] Efte pomic melius. Deeade^ 0 ^Hamm eflfnbuis mg. ] Quam multa fiunt cafu, qiuE nullo ingenio, nulla machina effici pomif- lent : Sic Plin. c. xvi. lib. iix. Principm CUudu catm mmmdmit,kc. ^ - Eij li, XascTw^ Ai>k%,u U^com 6f ApJcWaij uAiJutci T& TnXu^o}) l(pi AeoiWj ^Vuoi/ euTfmhi. Keti^Xt %ud (dfcnv t\m. H<i% a£§;>^ et^oxpaw /id^os. DOMI.TIVS C ALDERINVS. Cifpbpto- SvMMA tm, ] Duo Carpophori temporibus *“»• Do. ftiilfe leguntur, alter mango, i. puerorum di- uenditor. alter iumor , fortitudine clarus, hunc Dom. non parum amauir, & fouir, quod eius dextra in feris conficiendis obledarctur. nam (SeprinCeps eodem ftudio tenebatur adeo , vt in feceffii Albano centenas aliquando feras proftrauerit , in Carpo- phoro igitur laudando , Poeta Do.' afleiftatiir. ita enim nuper peregerat venationem in fpedaculo, Vt multis feris occilis : & accepto pr^mio fortitudi- nis adhuc vigeret,& recens videretur, quod prster aliorum morem contingit. Nam qui perfedo certa- mine prsmium acceperunt feffi funt: nec integras Meleagri, habent vires. Duo Meleagri fiierunt : alter de quo hic Mart, alter qui fecutus Argonautas, ^eram re- gem inlirtore interfecit. Sunt qui eundem putent. Apollonius alium. F V s V s .Sp . ] i. interfedus. ‘fperfyus d tefuhfummd tuddorU 1 id eft ra tantam ex apro confecutus es laudem fJ aper-eft portio, pars laudis Carpophori : qui nou fo Iumintercmltaprum:fedvrfum:leonem&pardum & quod maius eft , poft confecTara venationem’ nam adhuc poterat: non erat defatigatus. Tres apri in portentis numeratur. Erymantbeus, quem Here fuftuht. Aper in olympo Myfiae : in cuius venatione cecidit filius Croefi vulneratus ab Adrafto • vt He Sii“uer fo- & Calydonius, quem interfecit hicMel hager. C o N D I T t'?. ] i.mifir, ^abPeondit. 1 >5 vr.prd. ] i. irruenti contra fe. 1 M V s ] i. qui principatum & feritate 8c ma- obtinebat. Septentrio*^* ] In filuis Septentrionis, nam ali partes ^ faruiores, quam dacuio ; ftd eiuC etiam dedit vrfum in fpe- caput apud illos combureba- tur: quoniam rabiem ineffe putabant,' Mole ignota] id eft increffibffi magnitudine. Decvisse Her.Ji.parem efte: quia A nullo vi- C debatur magis pofte fuperari , quam ab Hercule, nam Hercules accerfebatur ad eamonftra.-quaeab alijs fuperari non poterant. Poterat.] i.adhuc habebat integras vires, ab» foluta venatione, & pfsmio donatus. M A R C I L I V S. Qv A N T V i A Cdrpophonportio] In aliis . Efi qml taCarpopheripemo.n epigr. Ixvi. hb, V. /y ? atudC dfar ijHota pars jpebbatur arenal CarpOphorus autem hic venator, ftue confedor ferarum. De quo fequitur epigr. xxiii. & xxiix. in hi^ Ipedaculis. V R s 0 , primus in JrBoi] Vrfo qui primus in cce- lo ad polum ardoum, ftue ardicum , ftuenoftram, vbi vrfas dux maior & minor. Fingit poetice , in vr- fis polaribus illis domicilia efte vrlorum maximoru, ^ deque his primum, ftue maximum Ccclo' demiftu iri arenam Domitjani & interfedum a Carpophoro, vt epigr. Iv.lib. iix. agens de leone in amphitheatrica Domitiani venatione confedo. magis hercuUo Gsrmanice mljitah afirt^ Hanc tibi vel pate'', vel pater ipfe fer ami Aufushocita fingere Valerius, quia & iam olim aliqui commenti elleinluila ^ tm ^ 7bV AssmwV hliusiUcy w terum habitandi locum, & flumina , efr item aUa in terris. Btvero Nemmm leonem ejm^ue inde lapVl in terras. AchdksTums in Aratum c.de luna. tLT pres autem ApoUomj ad ]ib.«. Apf. Anaxagor^ com' mentumhoc tnbuit, qui lunam elTe d4rif v > spectacvlorvm liber. plutaFhus ie philofoph. decretis c. xxiii. xxv. xxx. A Claudius Suctonij cap. sxi. o^ert ‘vittorihm auress. iib 1 Terbere diali], vt^-tlian. de animalib. c. vii. Commune 6e gladiatoribus eft, & beftiarijs. Vbi YYY. Germanicus Cxfar fu ciimzitSnzton. Necvlloihethaculi ffenere eommHnieK , ieuuci .'- r r lib xii. fabulis c. xxx. Germanicus Cxlar li- ueisCadiusBalTus tot in Arati Phamoraenac. Leo. Laertius in Empedocle. Rapuere hanc fabellam deiiide Pobts , vt Seneca Herculefurente. Suhlmii alm luna concipiat fem. , ^ cumairSueton. N ecvllojpetiacHli genere eommmier. Communior intcllige , comior- Communem pro eo dixere , qui quanquam fuperior , tamen alijs comi- tate fe parem facit. Cscilius Cratino apud Prifeiam lib. vi. — Modo Jit obfecjutns. Hilaru, comis , communis , concordis ,dmn id quod ht nutitur. MainertinUs Panepvricn Tnli^ni Rpm- Sitbltmis altas lana concipiat pras. “ Vtamem Martialis fingitvrfum caili Polo ,riue fetit potmr. Mamertinus Panegyrico luliani. 5 .«- ,-re Imfuin • fic & Claudianus Panegyrico Manlij perqae fertjs imperatoribus gratia^ commimh defuerit Sf vrTos ai^enanos cum vrfa cmlefti comparatvt indaJlria,Scc. Bene oppofuit imperatores feriosdc communes. Serii enimmaieitatis lute retmentes; his minore. Conueniantvrfi,....^.— j Toraa Lycaoniis Helice miretur ab aflns. Alia interpres Domitius fed proletaria, A R c E poA] Polus ardicus, quafi arx csli. Theo Alexandrinus ad Arati Phxnomeiia A?jt75r; vocaii communes. Serij enim maieuatis lute retmentes; communes remittunt. Neque ineleganter D. t^e- trus Chryfologus Serm. cxxx\m oppofuit commu- nem & fmgukrera. Diues humilibus fe faciat efe com- munem} quem diaiti&reddunt Jingularem.OiOnx^iM^ Nepos in Attico, vt communis intimis ^ptr principi- Ataannus ad S», Sex Aurelius V.clor iuCaralalla. & quafi ia« w a<»f4«! 1« “P B j„ q-heodofio minore.DkiadVefpifianam Sueto- mundi. ^ Ignota mole leonem ] Ignota mole, quali non fpeaarifohta in terris, fed qu^ lapfa ex orbe luns, Yt prtcdixi de leone Nemso. Porrexit] Porrexit tropice, pro conlecm Quia fera confefta & mories porrigit le, fme exten- dit. Yt de in acie csfis Homerus Iliade iv. «p 'infhoKn -Sefe porrecit in pulucre iuxtint. in Theodoiio minore. Dixi ad \ efpallanum Sueto- nii. Neque diilimiliter myh Attici dixere vt Phocy- • — Ejlovitatihi cemmu- lides.scB yjtiyis dws o' , iota-—li Claudium, quem Suetonius in ludis communem fuifle ait , Dio dixit yj>tm ^ I* ‘dknque yjiimyar. Glofe Communis yxmnrL. He- rennius Philo legatione ad Caiura i<yos n yj yJsSvas o' Tdies. Cmlts& communis exifima- lus Catus , id eft, xquaiis fe & communicans cum ff*'**""'*" .. . Et Sophocles .«...r, -rnni a ^ueronio in przleftio- ido M. ManKoTorqLo. £<«#«». rMentemporrexithofem. p ^outa deinde^aliis ad Suetoni) Claudium anno r-i-— «- RAMIR. DE PRADO. Dicctevult.mortuaeft. Sic& PapyThAMe q epigrammatis iu hoc opere extoffic i.Ejpfct»»ferpeutcm dixit P”™° “e dixit puetumCarpoph?mmcarumDomitianohocloco, Mimihm Collocare fnes pro conficere . nolter dixit pueru l PYrioiendisve- cpig.lxvidib.v. . , . . Longo minere] Quo tranfuerbcrauit to- tum, vt Commodus, Elephantum, de quo £l Lain- pridius. Sic beftiatranfuerberata. Tullij epift- 1. Im- Vii.adfamil. ' , . VoLVcREM pardum ] Interpres Ariftoph. m Plutum. Claudian, Panegyr. Coi. Manlij. 1 1 or. c. ii. lib. xii. . P R A M I A cum laudis] Prsmiavidoriaejuue ^i- itwoj maria, fiue corollaria. De his pr^miis Aurei. Caifio. idi*l“'^PA’^U.l-y Ooid.ketamorph.Mb9.verf.i9. _ cia- beftiariis nempe quinon damnatiad beftias. Sic & ^ luuend. Sar. 13. ver ly, ^ kuuenis: J r epjft.lvii. hb v./«eft<*# Hac quota pars Jcelerum. ^ r EtSenec.adLucil.inquit.£«.««etJ»«/««q «WW nempe fiue munitas in venatores. Ita quod tenfanHnciamHr,qmiaparsfamm. ziarU :hema, id “KS- De Tauro. XVI. ricnt-tus « dhitmedU^uod di it^therd tdur^ dTC-^ Nonfmthocdm,feipctdmofm. {nd^ V ner at Europn jrdterna pr ec^uord tdu^ puerum • . 1- & I. epig. ^ & 27- quod mirus effer excipiendis ve- nabulo feris iPrsfertq; eum Herculi^quod plures pariter feras vna produdione occidiffet, nempe bis te, quam Hercules toto fuo vitg curfu, & .ex- antlato hoc labore non remanferat exhauftis viri- bus-, fed adhuc poterat. _ TJX ^ I Q^ A N T V L A Carpophori portio?] Idem dictun^ per interrogationem, inita epig. 28 . Cafarishacnofriparsefi quota} Et epigram. 66. lib 5 . I(la tua Cafar quota pars jpellamr anna} Tk E /fr\ J-Vc ^ Donii- >r.us loui tRalus,fub aunipecie ^iterlpecta- ulaprodu- tui-Hercu rm: odu- • n 1 * rr in caia ^ ^ AlcmYi tdUYUS ui djtYd tulit. atque lom confer nunc* jlemmdiu- He"!inL uentusi y’ p4P onus vr tulerint 5 altius ifte tulit Uee) OtJi yxjvi <l'KP 1^»^» OJjt eppo TE^HCj&jffiClVC ^ TTIAS. ^ Ev^aTmi' ttA^ ptftC’ hXmUuj ifi iyj, 105 et?Ay!Aoit' i AtiS TiV JC ^kfOS im Ct£yiF 7 ,>)|l£|ie<A H M. VAL. MAP<.TIALI3 A domitivs calderinvs. R A p T V s Ahit. ] Taunis qui per machinam ve- xir Domi, in altum: vt ccclo impofitus videretur; nam cum futurum coelum, ^immortalitatem fibi ipfi vellet reputare: Tauro iiriidens fiiperioresfce- ni partes in fpeciem coeli confeaas,petijt aemula- tione Herculis: cuius nomen etiam, (ibi indiderat. Nam Alcides appellabatur : qui Taurum c Creta iii Atticam ducens eius dorCo infedifTe dicitur. Cum autem olim luppiter in formam Tauri conuerfus Turopen in Cretam vexilTe feratur. Poeta ait maio- rem laudem Tauri, qui nuper Alciden, id eft Domi- tia. in coelum vexerif.qukn illius,qui vexit Europen: quoniam & fi par onus vtrique fuilTe videatur : ta- men hic altius tulit. 0 P V s. 4r. ] id eft noft fiiit hoc artificium, tton c . o r i 1 r r 1 icsnicum & fabmolum, Icd opus pietatis : quia pie, B ergo fcamma Ctefari C^s ARIS at^ue louis ] Cafarisin tauro ve- hentis Herculem : louis in tauro vecftantis Euro' pam. Confer nmcfltmma ] Sic plebei, errorema- nifeftario illi quidem. V olmt lanus Douza. -—ConfirnHncfchmaimmcos. Refellit Vale- rius nofter fubneftens — altmijle tulit. Nec enim altitudo vedionis ad fchemara tauri facit. Qimuis pignore certem ego Valeri) manum die. Cafaris atque Ionis confernunc fcamma, iuuenci Par onm vt tulerint, altius ifie tulit. Tralatidefcanima prointeruallo,fiuefpacio ve- dionis, loui fcamma cft fretus: Cafari fcamma in- termedium, & quali ks,u- Glolls ) terrs & cmli amphatheatrici. Alrids & vere facium fiiit. R A p T V j. ] Ex oculis fpedatomm. A L c I D £ N. ] id eft , Do. qui voluit appellari Al- cides. Dux laudes Tauri -.altera quod tulerit Euro- pen: altera quod tulerit Alciden. Stemma.] Nobilitatem. Eft vero fcamma loCUs certaminis, fiueftadium, fme curriculum. Grxcanica illa vox, fed tanquara lua vfi Latini. Glofix Ifidoii, Scammata, arenavii athleta luSlantur. Melius ibi , arena. GlolTx Philo- xeni cTfiKittu. xeae^ii. LegtScama. c?.- Et intcllige triplicem huievo- r..., - f A j 0 • • 1 o .. imcui^e triplicem nmevo- c 0 N r £ J>. ] Ad.£qi.a , & comfara. alter lenfc ci %nificamm efli. Primum , fme feptum eft, quipkct.vtmtclliga! Domitianum per mi- fiuefoffiimcaftrenfe aut athleticum, vtdolSsiif mum.a:mulationeIouis.quiolunfemtaEmmcon- dem Petrus FakriuA.ouifti- oertit fumpta fonna tauri, per machinam omhlTe cis cap.j. hb.ii.refcribit Ftfam. Ptuftra. Nainvctcris Hci. CUIUS nomen impofcerat m coelum: quemad- Roma ciues olim Ftifm caftrorum manis dixere modum lupiter taurus Mus vem Europen , vtfit nouiRomani f ./«, aut f ./««, vt SiSdas Sede- ntHer.mca:lum:quemaltiustulit,quamIouis,qui nempenouisRomanisSedes,f.uecaftta. vtin- vexit EuropenmcertamperiEquora. . ftituris. «.iUisautem. Deteftam.mil./n>«j!i««,. M A R r T T T xr C id eft, caftris hibernis ac xftiuis, Theoph. eodem M ^ K L 1 L 1 V w. locularia Correctio eft nuDe- - I rp 1 - . o ? 1 de niiliria Romana Dialogo V# lib.v.p. Ixiii* De mn ] Tralatitium & hoc Dici po- Suidx illud dhm mutantis in miliTty & volentis te expreffius. De tauro qus Hercu.emfiftulst tn cx~ dltfudetum, vallum, a fudibus. Vf autem nh-n " fi- ‘ ‘iefedesproxftiuis&hiberni'S,fic dcfolTatum pra R A P T V S Raptus hic taurus, Domitianus latens in fpecie figuraque tauri, & in cmlum ftatuam fubu^dans Hereuhs, tanquam Herculi coelum ipfe donai-et, non lupiter 5 neque louis, fed Domitiani beneficio Hercules coelum teneret. iEmulus nempe Domitianus Herculis , vt epior. 'ixvi. &civ.'hb. ix. vbiadfentatorie, & vt laudicoe- iium Poetam decuit, Herculem ipfuni louis filium, Alcidem minorem vocat ; Domitianum Alciden maiorem. iequente, 8c epigr. civ. lib. ix. Media arena.] Ex amphitheatri cauea, de qua prxdixip. vn. Diom in Commodo eft ~ £c/k,?;r. 7s re yjuKKot, A D athera] ^thera fme coelum accipe , faftigium amphithearn,qu^ Dioni dfis in Nerone, t-n jf, in- quit, ^ iJ^o ttmsore& elephas in fummum theatri M^um r/u " Domicianici fpeclailo, a^phitneatrifaftigmm illud effigiatum adfmi. litui extuht Her- ^°]^iffimiliter luuenal-Sat. iv. dixit, jnedis ^t^eUriaraptos. AdluditGany- Non rapti fpeiStacuIiim. dminatiun,hi!‘^/''*''*'^®AH Pietatis in Herculem caftris, vtl. defertorem. is qui. D. De re mSir. ConftantLm tit.v.lib.vi. ^ pentesinfifato, ideftiCaftris, Prima itaque, vt dicere occoepi, fcammatis notio eftfolTatum: ii. yj=^fy,y.o- <!t^>.daSterculinum. Glolfx iii. Speci- men. Quia in fcammate fpedati aththletx. Scammatis autem vocem pro Latina eile patet audorum, vt Tertylliani, D.Ambrofij , D.Hiero- nymi, S. Petri ChryToiogi, aliorum locis, qux pro- fert idem V. C, Petrus Faber Agonifticis cap.j. ii. v, • lib.ii. Sed intadus ei locus D. Ambrofij alius , qui cap.xvi.lib.j. de offic. Qmd, inqnit,fularigefiA, an-, te quam fiadium /eluatur ? Adhuc populus /pe^iat, ad. huc athleta in fiemmatefant, & tu iam otium petis ? &c.Corrupde& hic blenni Scammatis nomen, vt & hoc epigrammate Valeri), Scripferat nempe Am- brofius. Adhuc athleta in fcammate funt, Vfiis e- tiam Cxlius Aurelianus Tardarum paftipnmn cap. I. lib, ii. Ytfcammatid,(\c & fchema vox bucconibus illis male accepta, vt apud Marcellum in Petaurifia, ^ in Sanniones. r-amtr. de prado. M A N c V M lemma repone, De Tauro. Bomitiard effigtem ex arrena tn caelum toRentt. ''"•«tAn, Hxc omnia per machinamenta fieri ni -rr SPECtACVLORVM LIBER. ^ cuiufdkontlnemr, quo taurus qui louem ea foede A uencos: fchema louis, & fckma Cafaris, id eft» referebar lineus fcilicet, Domitiani effigiem nabi- fpedem vtriufque tranfmutationis : nam Taurus Herculis vexit, fchema louis fuit vehenda Eu- f ^(jluin efferebatur. Nec video quid in metem ropas; hic autem T aurus fcheitiaitem louis tollendo ^ ^'t lano Douzte, qui exiftimauerithoc tauro in- Ccefari, ideoque dicitur fchema Csfaris : fedMard- clufum Domitianum louis semulumj Herculem in lij emendatio forte magis arridebit, vt legatur, rmlurnffiftulifTe. Hoc enim adebabfurdumeft,vt —imend fiiratione non ecreati Domitianus enim non smu- Taronpu vtiulemt^ alum ifie tulit, f! TnuisfedHerculisfhit,imbfemaioreHerculem Illud m.mnScomma Petn Colinfpro quo pugnat Stexitori.vtconftatepigr,5«.lib.j.efr«<lue Mrfm explodendum omnmo. diiriffimum, vt reai Ridems dicit, tantum Impera- 3 Par rnrnvmltmi.] Tr, pro qaamms, hoc lo- toremroachinaiinclafummanifeftopcriculo fc ex- co,vt alus multis huius Poctx.&malusfcnptoiv adeoque indigna pati. busftequentifce.Eftautem coceffioaptaadcom- parationem.Ideft,factukritp^onos,<iuodtcaple rfriut machininentishoc fepotuilTet, ni nontulerunt,altiusiftemlit. lUud autem. ta for- acceUafa louis patris infilium Alcidem pietas.adeb te nonmtelleaum, comparatur enm cum aho nu- V' pietas ipfaatKm omnem fnperauerit. Non enim ' rispetquodvefta iloueEutope,&quamms lup- rSlTir?». W] Benerouxaconfert peraltummareibi.hicautemidealupiterper aera nuncfchemaiuuencos.ideft.conferthosduosiu- alnus ipfomatu De {upplice elephanti. XVIL EI5 Qmi fm , er /ff ^ ryj^oTSTis on y , Hicmodo, qui tauro tam memendus erat\ O ^ , i^dfadthociuj[iiS,nuhfdoc^^^^^ Atl-nsxiAte w ^ Crede mihi, mmenjentit eridetuum, IS ^ DOMITIVS CALDERINVS. nvoDpk.lElephasnupetinfpetoloado-C raSItDitaamnaLlephUvtknk tants funt docilitatis :vt non modo fubmitterege- phushifton 2 animai,cap.j.hb, , E . ‘ . nua & adorare : fed etiam regi porrigae coronas ingrclra. libri omnes. Sed difcanr. poeta vult videri hoc fadum elfe , non do- ^ N v t l o [^vlteiie docente. ™orisindrtria,fednumili=Donutiani,cmasfenft ^E^^X^trliis ruerer . infcij fibilo ilU Elephasfcbmikritgenua. ,4eireLgendi.tempus fyllabai. Scirevolcnti de- M A R C I L I V S. lego Markm Viaorinum. Et Sofifnmm lib.j. & obuia exempla omnibus poetarum pagims. O V 0 D pius & fupplex eUphAs ] Supplex elephan- M A g i s T R o] Neque iuffus, neque do^rina ma- tus,!!! gciiuafubfidens,Iiue genua fumraittens,fiue giftri,fednumentuumelephantohuiG adoran ri- in®eniculus,liuegcnuarius. Hoc enim fupplex, fub tum expreffit. _ ^ ^ t i n i cenuplicans «ymWf. L.Senecaepift.xxcv.£A;^4»- Magifterautem elephanti luh i oH tem mimus Aethiops iubet fubfidere ingenua,& lux cap.x. lib. j. AriftoteHefl hi^mssmn^umi htiUfi per funem. Prorupere editiones habent , mi- hiftoriz cap.i.hb.ii. Straboni ^ wui Jethiops-.vttttts minimus Aethiops. Cuiledio- lib, xv. His autem magiftris pr^fedus nifacitNidtasin Thacio Angelo lib. iii. lul. Pollux loco pnediclo Terent. Eun.ACt.m.5c.i. Vo ^ ^depkmu /«^V «J* I^^¥^£^r 7 a. Homullus formica non mmr, atncolorius. Docente] Difciftit elephanti a magutr , g«^sr;74«r»2OT«»», terra onus f/fljrjKfm.Plin.c.j. rumqueiuffis parent. Plm.cap.j.bb.!K.cap.x v. i - iib.ux.de elephantis agens. »» i inquit , adorant, x.tribuens elephantis impenorm ’ ^enuafummktunt , coronas porrigunt, j(E,Uan. ^j^isacti^cap.xi.bb.ii. deanim • ^ i- liter apud Q. Curtium bb.ux. elephas in genua pro., tem vero Arifloteles animabam hiLor^ 3^ H 1* eumhens. .£lian. de animaHbus cap.xxui. Hb. xiu, lib.ix. iElian.de animal, cap.xxu. bb.xm. a » Aurelius Caffiodor.epift.xxx.lib.x. epigr.cv.Hb.j. nr i t,— i-t r ' Adorat] Adoratio fit genu flexo. Corippns S e n t i t d* numen ttitim j Ih clep f r .s en’* lib. iii. . — Ter poplite flexo fronus adorauit. fusrebgionis..dEban.deanimal.cap.x iv. iD.vu.cap. — Sflius liilbA x.lib.iv! cap. xiu. Kb. xsi. PliMap.).hb.M. D.o hb. mix. SmboltoOppian.hb.u.de vemcPlutmc. De eleohanmrn .,, . j J. A.. Ulprria. Atrian. bb. rer. Indicar. Soluu. Significantetverb numen dixit, Deuseninj 3^ M. VAL MARTIALIS popello rceitts hominis DomitidnuS. Patet Dionis Domitiano. Suetoni) Domit.cap.xiii. Vidoris Au- telij Domitiano, noftri huius epigrammate Ixiix.lib. ix.epift.iix.lib. v. ep. xxix. lib.ii. epigr. xxxiii.lib. vii. Sic luuenaLSat.iv.de Domitiano dixit, — Dijs t^uA potefioi* Dico ^d C. Suetonij Domitianum cap.xiii. RAMIR. DE PRADO. feiEPHANTVsin rpedaculis hifce , qili feras •Cxagitauerat ferociter fupplex Csfarem adorauit: hoc numini Csiaris tribuendum dicit. Hoc epigra- ma (vt Raderus fcribit)per fe lucet, difficultas in ter- tio tantum verfu; 1 Non facit htc iujfnt nahcjut dsctntt ma0ro. ] Placet fibi nimium Marcilius huius loci acuta eme- datione ; iubet enim nos fcire Valler. Maitialera fcripfiire, vtlavt docentt ma^ijho. Credamus oculato tefti, & dodori fubtiii delica- De tigride , & leonci X 1 1 X. Ldmhere fecurl imum confusta md^pi Ti^is, ah Hynanoglorid rara iu^o, Sdtid ferum rabido Uceramt dente leonem: Resnoudynon vh cognita temprihue. ^Aufd ell tale nihil flm dum Vixit in altk: Popuam inter nos ef^lm feritatis hahet. A ro, qm opiliones vocat eos qui vulgatam rcdriv- ledionem,&commmifcitur nefeioqusde fv U fibiloaudsaMario Vidorino,Sofipatro cLt'' & obuns Poetarum exemplis petita : Proletarios brosomnesqiii^W^^/iHegunt, appeUans. Vellem vtprimffclallis aliquem fcripmm manu adduxilTet teftemfiK emendationis. Ego vcr6 exillimo reti, nendmeirc vulgarem feripturam, & mSii videor acunllimiuTi ^ prehendere. Non, inquit. Elephas facit hoc iuffiis^ magiftro aliquo,quemadmodum Elephantes ceteri quimagiftroramiuffii barbaro Reges adorant, vel ahquid aliud prsftanr. Nec facit hoc nullo maffiftro docente, id eft, hoc aliquo docente magiftro facit: Nam (crede mihi) numen tuum quod ille fentit vice magiftri fungitur, & quod ceteri faciunt mortali magiftro iuadenre, hic docente Numine tuo prx- ftar. Sic intelligo. & itadilpungo, Nofj facit ho: iujfiMj nulU^He docente magifrO; “ C rede mihi, mmen fenm ^ ille tum. H OrttstLizoi XiyfXiiQM ^/^5 dcaiich^ heMJjuuis oSdl AgWw, 0ao/ua.iiov,w?iin hcJff. Tci§r’ 8 ilhiMd 071 OvQ>-dl’ cf «WfStfW fiV DOMITIVS^CALDERINVS. C L A M B £ R E fitit. 3 Tigris data eft in fpeclaculis A B Hyrcano iuf O ] Ti^fu ah Hyrcano luco, Scy ab Auguft. CxC 8c nuper k Domit. manfuefadatfed thica Papin, Thebide v. / cum leonem infpexiflec , eum lacerauit. vult hoc — Scyihtcos amenta fer a^se Hyrcana cUh poeta fadum videri numine Domitiani, cuius vici- fere lea — fiiie vr alij libri , fera. Nuperi ad Papi- «itate aufa fit id, quod in filuis non audebat. nium interpretes refcripfere — Siccos arnienu 'Secvri tna0ri : ] non metuentis feritatem fer,^w.Erquomodo,inquiunt,fl)?‘^r^»i4.rf,';^^ ' bellus domita:. _ thia ? mf^uam faSm &c. Ita, ntif^nam ? Quid La Hyrcano ii4£o. ] Hyrcania Scythk pars eft, dantio idnir interpreti Papinij tuifacierau^ui ac qux pantheris,pardis,tigribus abundae Luca. finem T hebaidis iv. Hyrcdhai inquit efte Scyth <a tu Quas nemore hyrcano matrum dum lufrafeqttHntur: g'idesl Scythas ego Papinij capio mion , fiue auftra oIltM cefirum pauit eruor armentorum^ ies ad fluuium Indum, a quo hi Indofcyths, Dionv Rara gloria , ] i. maxima gloria ferarum : qus £us in Periegeft,ad eumque Euftathius. ^ ^ prima erat inter tigres magnitudine^ Neque tamen hoc ifto V alerij noftri carmine in S ^ V a] Reuerfa ad feritatem. terpretari necelTe tigres ah Hircano iuga , Scythic T A i E nihil] id eft congredi cmnleone. Nam poffiint efte Arabica. Vt Seruiusad Inter nos.] InTheauro. Plmferitatkx nmm D iv. Hyrcanas tigres interpretatus Arabicas, Et p™ » iftatiriusadTheh.-iirlpmiiV J)»mitsanH M ARGILI V^. Tigris confueta] Tiyjte mTTwkiufS/lss T igris man- fieta. iElian.de animal, cap. xiv.lib.xv. L.Seneca ep. xxci. Leomhui magifiermamm inferta : o/eulatur ri- grim fuiu cufios, 8cc, De timribus vero manfuetis,yarro iv.de Img.Lar. tJio lib.fm, Plm.eap.viri lib. iix. .£lian. de animal.c. Xiv.lib.: danrius ad T hebaidem iix. tigres Hireanas , tigres e Arahia inhojpitali. Et Ammian. Marcellin.lib'.xxii Hyrcanos elle populos Arabk , apud quos crebr, tigres. Et Seruiusad ^neid. iv. Hyrcaniam fduar eileArabk. RAMIR. DE PRADO. Lemma aptius fuijTet, de T igride cicure ad ferita temjuhito reuerfa. vifg leone. Sumpta occaftone a Ti gnde,qitemanruetaciimefl'et, fubitb exardefon J.n, . , g^^«>ft“^™anluetacumeflet, fubitb exardefrZ L. Seneca tamen epift prsdida , tigres ac leones in iras leonem lacerauir, fui temporis feli? txfuere, mcpk,ferttateTn(edJurnmtttere. tangir, qub,veiipfe krx inanfuetudme imbel?^? lib.vi. ® ^ ^ ^ dextram ] Vt de vrfo epigram. Ixiv. ritare in fuperbos , & potentes vrerentur. ^ SPECTACVL-OPvVM LIBER. ‘yiternosS plm feritatis hahet-] h f arcere SdieBuscT 'debellare fitperhs. a pos.TQX-'^^ ^ qui exiftimant carpi hoc loco a S i c Tigris h$c dum fuit in fyluis non Nonientiocain . , . , int^rnuos fero- dextram fecunmamftri, nec parceret mine 37 ,'«Mrum auadimera , torquos fero- ‘“'Tntfam faife, qni cradeliutis nomine male “fritlmbexiUimo mlaudem Roinanornmef- qtomm Elogmm erat Virginaiwm illud, De elepKante. X I X. -j, .-i-^ lamberet dextram fecurimagiftrij nec parceret minoribus ani- malibus, nec contra adoriretur fortiorem leonemc Nunc autem inter Romanos mutato more fubiedis parcit 5 magiftro fcilicet, & exarmatis animalibus; debellat autem ferdm fuperbumcTue leonem. Uie} Od moii per totam, Oi arenam XopT^Tra)-^ /i cPiSP yjjw^i^tsn. oS;x;r ass w ? «f. Dmfademtoiijlcdephanta^mat. B ‘tA DOMITIVS CALDERINYS. Q VI modo,] ExfuperionbusOm. verfibu ,qum adteimus. planum eft tauros irnrari: &cum pe- tunc aliquem deuitari eorum vulnera obiedis pilis &veftib\s. nuperraurusm theatro petiit ekphan- mmcrnnu-aqLproftratuseft. Infultat poeta tau- omoi-mo;qm.5aemponmsceitoobta^^^^ cdmpdas pLet. maxime quaere vldcbatiu.Oo- ™ Fi A M M 1 5 , ] Iracundia & irritatione, nam m- mentiacornuum.nami.menltobftacuto^ cornarom ardorem vehementiaiti tauri. Sic.vtpilie ^ tollebantur. n a OrcvBViTlExtinctuselt. _ tvmfu.edlli]U&^^?<^^^> Sic;velutipilas obiedaSj M A R C I L I V S. FxAMM.sifi».»;at«.] Nam proritari Mte fe- ra cdmalijs modis, ytaliadicendimetanops ^epi- <n-ammaxxii.mmferro & igni- Eufebius Ecclefiatt., hiftor. cap. vii. lib. iix. 77a.pJdAiay , & ufinTr^ty, Relege. ^ ^ rrforHm,[ahme^^efdaeftrmm.e^ roaue quafi cameras adaBtoae prontarorum. Inibi & de taura amphitheatrico, non tangente Chrifti mar.^ tvreSaXDe^f^v 5 ' 7 .?^ ^ «£ 5 ^« nA lo; i ^ (£ t,m~ rA <=^Ssaiu 7 , Calcibus Mitem peunsy & cornua huc illuc ventilans, 6 cHiacauteriisproritatus fuerat, irarn&m^^^ tamen mreuorfum nutu diuino retrahebatur, C 0 R N V T o ardore] T ropice C ornum ssrdor, ira cornuta, cornua irati elephanti. Ex elephanti ore qute exftant effe aliqui di' xereialii dentes. Cornua vt nunc Vderius noiler,& , ... VI TT ; T — T„ko, -,ra,iq Dionyf. Afer de (itu orbis. Philoflx. lib.ri. de vita Apoltomj.DioCkyfoftomusorat.de diumB..Ebm. deanimal.c.xxxi.Ub.iv.StatiusLeuapptelkuv_bk- liis qui fequeftcr & tanquam heteifcundus fueru, eenlens neque cornua illa effe neque dentes p - r,rii,fedhai)eref.milimdinemrei«rmfque. Aquo tenfu non abit longJ Paufanias & diao. Romani quidem ““. l primum eis elephanti , L““ quafi deiites illi cornua effent. Varro .LX.de linglat. Plinius cap.vi.lib .iix, ramir. de prado, Eleuans epigramma Tauri mortem depin- gens , fcd forte nemini vifara. Legunt enim fere i^^OccvBViT tandem cornuto ardore petitus.] Id eft, tranfverberatus dentibus ejephanti, ver^ cornua funt Ariftoteli. Sed hoc non ad rem. ECO exiftimo veram effe antiquarum editionum ft;ripturam,vt Simonis Colinsi habet ditio , anno CIO 13 xxvin. & fere omnes priores. Quam etiam ledionem illi qui Martialem cum interpretatio- ne Domiti) C^d, nuper ediderunt inuitis Domi- tii manibus ab coextorferuntChm enim ipfe (po- titus ) edidiffet, vt legitur in editione Veneta anm CIO 10 X. dcinfuG commentario verAinrerpreta- tus effet : hi, quos dico, & Martialis verba & com- mentarium ipfum corruperunt. Legendum igi- tur eft potitus cornuto ardore , id eft , toto conara ^ cornuum ardentium nifus eft elephantum in - tum tollere , & potitus eft cornuto ardore , id eft, cornuum fuorura vehementia ipfa vidus eft. Nec' eft infolens dicendi modus , fed frequentilhmus Plauto, _ .. fokquam natus tuus potitus efi 'hojtiHrn, Quam locutionem imitatus eftI.C. Papuuamis ini. quod fi filius, ii. I*. de cap. & pofth reuerhsj- exinde fui iurls ( ftlius ) videtur fuijfe ex quo pater keftium potitus efl. in qua formula Grammatici 0- difubinrelligunt nomen Imperio in fexto cafu, vt potiri rerum, id eft, potiri imperio rerum. Sic po- ritus hoftium , id eft , potitus hoftiura imperio, , vt hic. Conmlu ergo laxaris neruis d frada ceruice concidit , quod hen loict quando 44 M. VAL MARTIALIS A * Ifta fi®n infcicsUnus Oouza Is- gcnduihh* liolatut.vt fenfus ; qui anes huBc diem Invibenoa foiilL Dc naumachia Domitiani XXIVo Si pisddes longis fem lf>e^atord oru , Cui lux prima facri muneru * ipfafkit: ^ete decipiat ratihmnaualis Enyo^ Et par Vnda fretis , hicmodo terra fuit. Non credis ? jfefles, dum laxent a^uord Martem i Parua mora ejl dices ^ hic modo ponm erat. 0 ?^^ ttV icr^Tidv Mri^ n Pav/^^>ii ra /udn T^ofsLm Kvju* i<ja.fxi>}\ov «^«V ynTtiSbp et^Tj Uv. (Vjepjflu , A^sct Ou ^ 'fils • *'^Ti ^';\9tCO% 75(^‘ lu). DOMITIVS GA.LDERINVS, Si <iY,is ADEST.] Inter cetera theatri mU' nera Dom. edidit Naumachiam, vt feribit T ranquil- lus ,efFofo lacu iuxtaTyberim, quam fpedauit in- ter imbres, &niues;vnde exit illud epigramma. jijpice tjMjn dtnfum umarnm veUtu a^uamm Defluat in vultus Ctfaris, tncjue flnus. Pugna fuit prope iuftarum claiEum , excitatis vn- disinlpeciem pene fluduum maris. Monet adue- nam fpedatorem , vbivndae tantopere concitantur, fuifTe paulo ante terram, quod fi ei credibile non Iit: expedet tantifper, dum cefTet Naum.achia, Vide- bit enim ita quiefeere fludus, vt etiam fit miraturus, quo pado in tam exiguo lacu , tantae elFent procellae paulo ante , & vtrunque tandem crediturus mira- culum. S I quis fi. fle. ] Incepta iam pugna, ^ inceptis ludis. L V X ] Dies Naumachix. F V I T pri. in vr. ] Id eft , fi ante hunc diem non fuifti in vrbe. Ekyo.] Furor belli. RATiBvs.JClafTe. P KKfre. 1 Id eft pelago: id eft neputauerishic eftemare. AB Qxo R A r A. ] Id eft dum pugna naualis ab- foluitur ; Ciim videbis, fedatos fludus , dices hic paulo ante erat pelagus :& ita credes vtrunque mi- raculum. MARCILIVS. D E naHma£hia Demittant. ] Hxc naumachia edi- tain amphitheatro. Suetonius Domitiani c. iiij. Er- rant qui accipiunt de namnachia edita in lacu, de qua Dio in Domitiano, Sueton.loco antedido. C V 1 lux ipfa, ] Melius , Cui lux ijla. Nam multx luces , flue dies fepe muneris vnius. Vt muneris edi- ti a Tito dies centum, Dio in Tito, Et venationes editx per dies quinque, Suetomlulio c. xix. Vena- tiones binxper dies quinque, Tullius epift.i,Iib. vij. ad famil. Et Augufti munus per multos dies.Dio lib.li. AdiungitDioibi,®«ro«/i eivx; h, ve adjoiei, no- tans ritum lUura muneris, & venationis, multipli- cari dies. Hinc illx differitates Suetonij Claudio c. xxi, Vt , munus, aut efle iu^um & legitimum , nempe cum venatione ; aut inlegitimum,yi«« venatione adpara- tu^uc. Item lUa, munus , aut efle ordinarium & mul- tomm aierum: aut exordinarium,& breue, diei vnim ^ Claudio di- B dum flomla. Breue nempe hoc munus quaflj^flr/a- la, 8c quafi condita &Jubfta coenuU , vt loquitur Claudius: Longum & Icgitirhum munus tanquam coenareda. Sacri muneris. ] Sacri Cxfarei , aut facri Marti. Res omnes Ctefarum faerx , vt nemo nefeit AdTen- tatiunculx illius principium a T iberij fseculo,.L,Sue- ron.c. xxvii. Munus aurem accipe nunc vt generica vox illa & compledens gladiatores! venationes, ludos fexni- cos , &, vt hoc epigraram. naumachiam. Quippe idem munerarius, nue munerator, eodem munere folirus dare & gladiatores & venationem & ludos. Itaque Tullius pro Murena cum dixifleta ^wp/i/^- mum munus , id explicat , ludorum elegantiam, fie- na magnificentiam. Vitrunins Prommio lib. x. Nes G filum id vitium in stdificiis,fid etiam in muneribus, quaama 0 ratibus fero gladiatorum ifcanifiue ludo- rum dantur ,&c. Hinc Sc funciio theatralis pro mu- nere, Symmachi epift. xiv. lib. x. Ne rede in Satur- * nalibus c. vii. Hb. i. perfuafi nomine muneris , prx- ter gladiatores & venationes nihil venire. Navalis Enyo. ] Bellum nauale , flue nauma- chia , vt epigramra. xxxii, lib. vi. — Belli eiuilu Enye, Bellum ciuile. H I c modx terra fuit. ] Hie, in cauea amphithea- tri. Hxc naumachia edita fic a Domitiano ad exem- ' pium Titi fratris, de qua Dio in Tito. Edidit confi- milem & Nero , Dio in Nerone. Implendi autem caueas & ficcandi rationem L.' Seneca tangit epift. xc. vbide Circo. Qui, inquit. Euripos fubito aquarum impetu complet, aut fic- car. NoN Melius interrogatorie, N en credis l _ Dvm laxent ayuera Martem,] Mari in caueam ^ immiflb, Mars amphitheatralis quafi adftridus vin- culis , fiue impeditx pugnx gladiatorum : rurfus au- tem aqu'^ emiffa, laxatus quafi vinculis Mars, fiue iterum gladiatoribus copia pugnandi. RAMIR. DE PRADO, VGET ' admirationem naualis fpedaculi; fiug j. A Titi, fiue Domitiani, vterque enim fpedacu- lum-hoc edidifle fertur , quo aqua per tubos in Am- phitheatrum immifsa , naualis pugna reprxfentaba- tur: &rarfus fubito emifla, & ficcata area exhibe- bantur terreftriafpeckcula Suetonius Tito tribuit cap. 7 & etiam Domitiano cap. 4. dg y p^gta in- teliigatincertum. . SPECTACVLOR.VM LIBER; 4? I E T pArvndii tenafuit. ] Duplex A » «am etiam in Domitiano di&o cap. 4 . idezn Im & quod paulo ante ficcafuiffetAmphi- audior nauale prdium in Amphitheatro commi^ miracu “ ^ j^^jjjjj^u^influxilTetj filTe Domitianum fctibit : de vtrumque huic epi- ttieataa grammati aptari poreft. ^Eque enim mirabile efl vt Iretum re ^ ^ Martem, ] In a- Naumachiam exiiccatam hibito gladiatoribus exhi- Unnfbm lemtur lajfcnt. vt vi Martem referatur ad bendispoft nauale prslium; atque Amphitheatrum Salem pugm^n , q^od non probo. Nam naualis repletum ad Nauale fpedaculum. E contrario pr^ .7Nemi?no didatur: Venatio Dians; gladia- hum nauale exhibitum Florentis mnuptialibus fe- S SrrSmtno. u«n,. igimr. V" «agni Hctruna= Ducis retulu Moufauccnus. Sa^«^ffl=Uigo.Locumd£nt*quoi-aMatri,qucm cumcn,.Bmagnatcsvan.sprdus.narca K. cebafi- MATtemim g u orodeat. Quid? hes dimicairent, inibi laxatis quibufdam fonrmni ?= 5 “S 5 b';.£?: ^ D I c E s •, tnodofonm erat. ] Id eft , tute fa- rebere aliquid iuxtamirabile, ac illud quod ego di- xi, Hic mode terra fuit, quo credibile fiet quod tu noneredebaSi riiei CUOCvuiJiit:w.fl. A ; c Stores poft nauale fipedaculum datos. Verba eius lunt j ‘Dedit & naude prdmm in veteri Namachiai iHdem& gladiatores. , ^ ^ , Ex quo loco non male polTet quis affirmare hoc naualMpedaculum a Tito exhibitum. Sed ego — - De Leandro XXV . ATt- B Q^d noBurna tiU Leandre pepercerit Vnda j Deftne mirari \ Cafarli nda frit, Qumpeteret dulces audax Leander amores^ Et feffrd tumidis iarti premeretur afisi Sicmtjerinjlsntesafratus dicitur "vtidas . Parcite, dum propero j mergite , dum redeo ^ DOMITIVS i oli 0^ 7lt(ptS''ettU.'3 KVjua, Oodt'» T^[4 ^ #glAy CALDERINVS. Qyh^mBnrna.] Fabula Leandri natantis ad Hero amicam reprefentataeft in theatroffiedtamens hicquireprefentabat fabulam, euaiit: quamuis in ca fit , Leandrum fubmerfum elTe fiudtibi^. NocTYRNAt/».]!. aqua quam natafti nodtur- no tempore, Cslhris vnda foit : propterea pepercit: At vnda Neptuni non pepercit Leandro. MARCILIVS. Fabellam de amorib. Heronisac tcandrilegere volenti eft Ouidij epiftolis , & Mu» fsi carmine jquiqui ille 'Fabulam vocat Seruius ad ^ iii. Georg. Exhibitiautem hi amores a Domitiano m nauma- chia, fpedaculonofturno ad lychnuchos, perinde vt &venationes edidit & gladiatores. Sueton. c. uij, Nocturnum autem hoc in cauea Leandri fpedacu- lura, q«ia & Leander olim d}<og, inquit Mufeus, , H oiiftrnHi natator, ^ ^ u ed Noctvrna vnda. ] AvJ;yov Pauli. Silen- tiarius epigramm. in Leandrum. Antholog. libr. vii, D E s I K E mirari. ] Etfi mirandum, vel quia tem- peftas mota ingenio, fiue automatis in cauea, vtin mm iolita moueri a natura: velquiafcelcratushic Leandri perfonamfuftinens, dignus perire mimica illa tempeftate. C s A R I s vndafdt. ] Itaque clemens vt & Cx- faripfe.Vtepigr.cv.lib.i, Sednorunt cai feruiant leones. C V peteret dakes. ] Alterum hoc 5c longe diucr- fum epigramma ed a fuperiore. Illud in eum qm Leandri perfona velatus enauit ex aqua naumachis. hoc vero in hiftonam, fiue tabellam de amonb. Heronis ac Leandri. Vtrumque epigramma tituii vicem adpofitumin Domitiani naumachia. . Effe igitur hocxxvi. epigramma numero debuit, cum titulo , Im eandem, vt prima editione rede mihi hsc partitio fada , quam tamen hadenus verueees dubitauere fequi , quorum opera editus Martialis.^ Parcite dum propere. ^ Similiter Ouid, epiit. Leandri, & nofter hic epigr. cxxci. iib. xiv. RAMIR. DE PRADO. ) Leandrum hunc ad amicam euntem ita exeerams eftRaderusReligiofusfacerdos,vt a fuo codice 5^ Commentario libro miferum iuuenem amandarit. Vtilis faiie homini honeftas, qua fe grauiirimo one- re leuauit toto fuo opere, Nam quoties aliqUid fu}> impudiculum offendit . filentio tranfm.ttit. modi autem epigrammata apud hunc Poe tam moti- lioraSc-obfcuriorafunt. Age, vir honefumrae , qui fciebas ea elTe inhonefta ? quod legeram, mquiS. ur legifti vir tantx fandimonis, dcfilegirticurnoms inuides eam ledionem? Ego vero pati non poiiam fuperciliofosiftosCenforesqui nequinas Martialis nobis adimunt, fibi reliquunt. Satius foitiCt, laudiU fime vir, vttotumMartialem icadum reliqmiies, ne fciHcetpunffimte manus deligendis epigramma- tibus & interpretandis inquinarentur. Sed te relin- quamus , & interpretemur huiulmodiemgrammara amici 3 noftris,quifolentfpedarc Floralia, Jaigrim i 4 « M. VAL MARTIALIS fecede Cato tertius c ctclo lapfus . I Qv 0 D noBiirna tihi Leandre. Noii fentio cum Marcilio Leandrum hunc damftatum fuiffe : nara pcrilifet procul dubio in ca natatione. Sed natato- rem quihiftrionice Leandrum agebat, & incolumis per commotas Amphitheatri vndas ad ripam euafit: compararque Domitiani clementiam cum feuitia Neptuni Helelponri: namque aqtia non pepercit vero Leandro , quod ellet Neptuni : hzc autem pe- percit Leandro fido , quod Csfaris vnda elfet. & fi- nitur epigramma hoc difticho. Sequens vero tetra- ftichon aliud eft multo diuerfum ab eo , vt rede Marciliusnotauit,quamuis non primus. Eft autem fequens epigramma a luxuriante Poctx ingenio pro- fedura fuperioris occafione, qui fibi adeo placuit illoantitheto. Parcite dum propere, mergite dum redeo. Vt eandem antithefin vel potius partem eius po- fterioremrepetiuerithb. 14. epigr. 181. A B M eruite me fluEtm cum redituriu ero', Nitidiia™. autem & eleganriffimus Poeta Garlias Lallus epigrammate quodam Hifpa co eandem fententiam exprelfit, quod vt kud« ' mne apponam , fapndo el mar Leandro elanirtiofi Lnamorofofuego todo ardiendo, ' Esforpo el viento, ifuefe embravecierzd& El agua con vn impetu furiofg' K encido d’el trahaio prefurofi, Contrajlar a las ondas no pudiendo / mat dei hn,^ue alii perdia muriendo. Que de fu propria muerte congoxofo. ^ Como pudo esfirfofu voz canjada , I a lae ondae hablo d’efa maner a , Mas nuncafue fu vozdeHas oida. Ondas pHes nos’ efcufa ^ue yo muera, Dexadme alia lle^ar , i a la tornada Vuefro furor exeeuta en mivida. De natatoribus XXVI. lufitNemhrniodlischomtquoremo, Enam fadks ordine pinxit dijm. xdftfiTattSfinShmf' FiiJan4detemmx^ex!ifmt4ncor4curm: & Credidmusremum,credidimufqirdm: ^ ' Et pmmnamftdx^ follere L4mm, AiSd^, Uta^Ht perjjnmo veta tumere fmu. y* t’ • Qm tanm lujuuk artes muenit in V«- Tls/uico, d, AutdomlufmhojThetU, aut didicit, c Toi«t’ U i DOMITIVS C.ALDERiNVs. lufts, &Ver2videretur,fcnbitoraniaitarepr£fen- uerfionem Anriftrr>nti3> mrv»- An tanres Neteidefmalll ^ reprsfen» F v s 5 1 n a dente minax. ] Natatorfpecie Neptu- Toto aquore . ] L tora retiariorum fnkina PiNxiT.]Ideft,diftinxir,&circunfcripfitincer f V ir a fu. ^^^ncincei- l^ExyfuitancoracHruo.jCzpedeynco zncotx FTSciNA.]TtidensNei>tmii&ai,d,oram remos credidituus cCc veros, adeb omjiia&ei™ SoCpatcrLb. l rucumfiurnm dixit pro ancora &- hpn p irpnrev.f ctunt cra. Et alius apud Plutarch. lib.; De virtute mQrali » bene repr^fentata. S I D V s lacB.] Significat Caftorem & Pollucem- quiprolperafignafunt nauigantibus : loue conce dente eorum meritis: vt Diod.& Higin. fcripferunt” eoru ortu occidit Helena,fidus tepeftuosu & minax- vtftnpfit Pii. Hora. Sic fratres Helena lucidafidera. Perspicvo.J i. aperto. 4. M A R C I L I V S. £ s ® E debuit numero, xxvii. Quifpecie Nereidum, Neptu= ® ] Strophis in dextrorfum, an- a.yiu?pevaLyywe$LC. Credisimvs remum. ] Credidimus remum & ratem efle , non res mimicas vt erant : fed veras. E r gratum nautis fidus. ] V t Homerus , fiue qui, qui eft hymno Diofeurorum. ^ - — raana^s mjtuLttt xxlxA. L A C o N V xM. ] Caftores Lacones Feftus in PiL, ' T -a -ET is, aut docuit, autdidicit.} Aut derniV , Poda:autdidrcitvthiftno.Poem meus. Interpres Terent, ad Hecyram. ' ^ - RAMIR, de prado. A V s I xraffirmare hoc epigramma hadenus Ing* SPECtACVLORVM LIBER., ^ fequuntur, ultifuntjqtii omnes in his 5 Fvsci^ 4 / videre contigit 3 ' i aquis fluauantes,mirandumin modum le torquent, necproficiunthilum. Ego non te torquebo addu- cendis illorum interpretationibus , led ne viiiam,ni, fi meam perceperis , poflis eos omnts ridendos pro- I L V s 1 1 N eradunt docilis chorus. \ Has Nereides iuuenes erant natatores habitu Nympharum, dici- turidagmen chorus , qubdmulti eifentiNec eftquod* cum Marcilio infelici exitu ad Tragmdis chorum confugias, & eruditis auribus obtrudas vulgatiffi- mum?liud de Strophis , Antiftrophis & Epodis. docilem vocat chorum hunc , id eft, doclum & na- tandi peritum. z E T vario faciles ordine pinxit aquas. ] Faciles aquas , dixit fada collatione cum natatoribus hifce peritif- fimis quibus facillimum erat aquas fecare. -r . . vano ordine aquas, cuUxztm nexibus complicati g Eadem luce h^c facile perfpicies: connexi interie, hinatatores variasrerum figuras in aqu$ fuperficie & compacti ita funt natatores , vt efiingerent naui- exprimebant, & veluti pidas oculis reprasfenta- culam, & cruribus, vel brachiis effingerent remos, bant • & hic eft fcopulus ad quem ceteri omnes nau- quibus ipla nauicula videremr impeili._ ^^uin c- framumfecerunt , non animaduertentes perfpicua tiam aliqui fupra alios afcendentes,nauicui2 his verbis fententiamnoftram a Poeta manifeftari: Ium, & antemnas ipfas effingebant Quorum veftes hic enim chorus pinxit aquas vario ordine. Nam inflatas vento, velormnptcberentfpecies i & iupra quemadmodum qus pinguntur obiiciuntur oculis antemnas lumina : qusdam forte vims mchfa po- ad viuum : ad eundem prorfus modum hi natatores fuerunt , qax lidera Caftons , & Pollucis efle vide- varias rerum fpecies oculis obiecerunt. hoc fiacriter rentur. Cetera perfpicuafunr, animaduertas , affulgebit tibi mira lux ad cetera qu£ , - - - . u A dsnte minax . ] Ille ipfe Chorus fic difpofitus fuit, vel tota , vel aliqua eius pars , vt ipfa natantium difpofitio fufcinam , vel triden- tem in aqua reprefentaret, & turbato hoc ordine, rurfus ita diffufus fuit ille ipfe chorus, vtanchors fpeciem effingeret in aqua. Itaque aduerte ine inter- pretari chorum ipfnm fuiffie fufcinam , & eundem mox fuiffieanch oram, id eft, natantium difpofitione & iundura, effidam fuiffie fufcinam, confidam an- choram. Ride nunc, fi fapis , glaciem illam interpre- tum natatorem quendam exhibentium cnxnfnjcin 4 8 c alium cum anshora. Quid enim hoc admirabi- lem illam natationem reddidiffetrHoc dignum Poe- tz celebratione, & praedicatione : cuin id quiuis ex pueris noftris natando poffiet perficere , vt fufcinam vnus , anchoram alter ferret. 4 Credidimvs remum , credidvrrtufque r attm. j Blanditur C^fari XXVIT. SesmkCarpo[horumyCafar,ffrifcdm~ E w Kywcpipsv jjflsm lijjenty ^ ^ j lam nuEum in monjlris orhe fuijjet o^us . Ksq (^ , yTi^ccf^e um ^ Non Marathon taurum , Nemee frondofa T w , Ng/Oin Ag- leonem y ^ ^ , Arcas Manalium non timuijjet aprum, MojvcL?^^ ch. a» H^carrnatamanm hydra mors Vnafuilfety Tytto (4fos TSjotfg, Huic percuffa foret tota Chimara femel Keij tu utrj Treps . Ignipedes pojjet jine Colchide "vincere taU' Kohy^Sbs e;cT^s^’i ros: Soluere &HejiQneM folus Andro^ Movm HmiiUss httci yjq . meden, Herculea laudk numeretur gloria ipluseft Bis denaspariterperdomuijfe feras. D aI' Sdhiij, DOMITI VS CALDERINVS. S c V t A Car.] Laudatur iterum Carpophoras, qubdfoluspluresftras interfecerit, quam omnes, quimonftra domuiffie dicuntur. N V L I, V M opus. ] i. nullus labor fuiffiet homini- fcusinmonftris. T V L I s s E T. ] Natus effiet. . ^-^-Rathon.] Vrbseftnonproculab Athe- nis, ad quam Hercules abegit taurum ex Creta, a- marum a I^fiphaciquem taurmn ilHc poftea domuit Thefeus. Plutar. & Diod. teftes. Marathonios timuijfet. ] Qma eum aprum t' Carpophorusinterfeciffd' A R c A S Af ^e, ] De apro Erymantbeo intelligi quem Hercules interfecit- M ^ N A L I V M. ] Msnalus mons Arcadiae. N ic armata manus hjdra.] Hydramlemsintel- ligit, quam odo capitahaberem Hercules oppreffit. V N Amers. ] Vno certamine fuperaffiet hydram, quod Hercules non potuit. C H I M R A. ] Monftmm (quod Lyciae montem interpretamur)domitum a Bellero, iiiio Glaucu Semei-] Vnoida,- 4.8 M. VAL MARTIALIS s. ITauiicaomcntcs ignera rofto- ^ npcJcs:S:turbarcillos.(niihancvarietaKraiiK,l - aureum, COS lupcrault lalon ope gunc, vtBrocla:usMifeell. c. xxix.lib.ii. Ignipedes dicbant vellus Medea:. Sine Colchide. ] i. fine ope Medc2 : quod non potuit lafon. H E s I 0 N E,] Filiam Laomedontis bbieclam liionftro marino , Sc deuindam faxo liberauit Her- cules cum illae pugnaret vna cum Argonautis . Andromeden.] Cephei filia fuit regis j£- thiopummonftro data: eam liberauit Perfeus pa- dus eius nuptias. Hxc erat in loppe portu : Plin, Ouid. Prop. Exoivndurucautibtu Andromedam.^ Pariter eodem certamine Hercu. xij. perdomuit. At Car- pophorus. XX. ergo plus egit» M A R C I L I V S. U. V I N c ER ijine Colchide. ] Significanter , Colchide, id eft, Medea. Nam turpe viro feriiri! puella. Valer. Argonaut.viij. Qja modo virgineis Jernari cantih. Idus f _ S 0 E V E R E Hefionem(olm.] At Hercules non potuit folus,red cum focio Telamone. lul. Hyain fabulis c. xxcix. At Straboni lib. xiii. & Apollodoro Im. iii. mentio hic nulla Telamonis. Seruius verb liberationem illam Hefiome, fabellam elle ait ad i£neid. i. ’ E T Andromedam, ] Perfei hoc opus, fed cum ca- pite Medufe. Ouid.fabul.hb.iiij. Apollodor. liR ii. Cafius BalFus in Arati Phanom. qui creditus Ger- manicus Cafar. D. Hieronym. epitaphio Paulis. H E R c V L £•,£ laudis. ] MittoThefeum, Melea- grum , Bellerophontem , lafonem, Perfeum , ipfius n-y r -a- ^ P Kerculisarumnasfinumeres,pluseftquod pfafti- n. ] Redius fuiflet , De Car- ^ tit Carpophoras. ARTIALl hocxxiix. Blanditvr Cafari. _ pophoro,vt&epigr.xxiij. EiidenaspariternerdmuiJTe feras.] Sievu^arij • Ko^MarathontaHrHm.]Mzkyn\^m\ de Mi- fed mehiis bis fenas. Refert enim ad xii.ai-umnaJ notauro accepere, nam eft de tauro Marathonio,de Herculis. Et pariter cum dicit intelliaivultvnaa quoTulhusiiij.Tufcul. Paufamas lib. i. Plutarch. rumna, fme labore , non vt Hercules p^latim, & mThefeo. ^rumnisxii.Stultuladubitatioeftinlibrodevena- l^iuiBfrondfs. ] Frondofacimzkcm ei vici- tione Circi c. xxviij. hoc velit Martialis, vna pW nusinquoleoNemeaus.Strabohb. iix. bis fenas feras confecftas a Carpophoro, an eodem Leonem.] Ex luna monftroi um parente lapfum. die. Et prius illud verius , inquit, ejfe crediderim. Imb Dixi ad epigramm. xv, H Y D R A. raor; vna. ] Non multiplex, vt Herculi, fme non renata ei capita efient , vt cum fecaret eam Hercules. Tota Chmarafemel, ] Vnica plaga, fiuc trifor- mis, aut femel, quia miplex: non autem multis, vt Bellerophonti Chimsra, & qus ter interfici po- tuerit. Ignipedes tauros. ] AHis Poetis teripedes iUi tauri, fiuefpiritu quidem igneo, pedibus autem a- heneis. Ouid. lib. viL Ecce adamanUu F uleanum narih. effiant JEripedes tauri — — Et epift. Medes. Juncis impedes in adufio corpore tauros. Ojiorum terribilis jjriritus ignis erat Aere pedes [olidi — Valerius Flaccus,fiue isC. BalbuseftArgonaur.hb.viij.- '-—Daret aripedes in pralia tauros. Appollonius Argonaur. lib. iii. enim verius vno die muneris, quafi vno labore , liue arumna. Itaque dixit, Pergit liber ille venatorius exorbitare. Necminor^ inquit, efi dubita- tio in verbis Claudiani Panegyrico Manlij, Audaces legat ipfa viros qui colla ferarum Arte ligent , certbque premant venabula viJiSj Quidjit colla ferarum ligare, niji forte iugari ad iu- ^ gumdmanfuetarijs sccipios , aut inieblu fagi capite ob- Holuto mitefiere , vincula pati , quod verius arbitror. Hac liber ille atieis fquamijds,pi/ceis plumatos fcihcct: Naiii Claudianum quidem fi roges, fcripfilTe ita vt plebecula nunc habet, negabit ; fed Audaces legat ipfa viros , qui collaferarum Arte legant, certoque premant venabula nifu. Legant, nempe idui deftinent, ledifque cer- to, neque exerrante, aut vacillante nifu imprimant venabula.^, quod plebi mirare, mirer. Itaque legere, mcpiit, videre. Hoc & aquilegi Relcribe. Hmc cfr aquilegi. Vult aquilegos - dido^ ' S ' <7 '• ' r r T , vultaqmieqos didos, fvmceyT.. Ergo fi quialegunt, liue videnr, fme oculis vefticrantaauS AutcumfcripfiL vlerius czvkhes tccit tgmpedes. Aertpedes nutem celeritT, a; m . r' . ^ ere nunc Clau- /M", d ani locum fiipra m c. De vehatione. SK.:H>illud moSjVtVirgilijiEneidevi. Aeripedem ceruam. Vbi tamen Grammaticomm filij admonentBrazwaxo/<pAJ elTe .tripedem pro acripedem.Diomedesc. v, hb. ii.Prifcianc. i.lib.xvii. Sofipater hb. iiii. Item A- pronianus,alij. At Homerus principio Iliadis v. de Neptuni e- quis agens-, diftinguir , equos sripe- des, «Sc^w/Tn^^^lfiue celeres. VbiEuftathius;^McL- Ac interpretatus folidungulos , & vngulifonos. At Prudentius etiam pro ‘f ixit anipedes ', non vt alij aripedes. P A X E j nunc ergo iain 4 ios efte aripedes, z\iq% ae- T' Virgilio^er/i/^n.^neidex. RAMIR. DE PRADO. HERCVLishi labores noti etiam iis qui non- dum xre lauantur : fed pugna omnium cominus fuit ab Hercule pugnata , vt videas verum elTe , quod fu- penusdnpntde Carpophoro cominus femper fe ras conficiente, epigramm; i;. & x^. Hic extolht eum, facEa comparatione cum Herculis laboribus Laus SPECtACVLORVM LIBER. 44 A Ausufti. XXVIII. A > I .1 { Ali' Laus Auguin. aaviaa. }t?i, jumKlahfiisrMt committere cUjjis] B freti naudifoBcitire mha. "12«; 5>’ ejhttiyh C/Jts hicmflrifarseflpotafviditin Ka('§o; mp Etrhetismom.&GiUteafeM. , rUimatimeofermntesplmecunm, ^ EtJwiTrimiffefmmefot. Aeemcu^m Te.^. -e, ,i.r DmMratfem unhmfenfrdiMrem, HJ>, w -«-n .^£««6.7™» «8^« jkukinliqm&irefeiefiera^M. N.ffe, Quiliitii & in circi j^eBittir, & am^hi- ^Ooja w ; »• DimCiftreaPr^flmmiitihi. TtSA Encinm.& ftm meatur fngM Neronis: • #aW. ^jsJ ‘ - Hacnorinmm ftcda Naumachiam, Twh ^^15 • D 0 M I T I VS C A L D E R I N V S. AvCTSlltefc.]AnteponitatNaunmchiaDomit. daffaagulUquafuperamsellAntomus^aom^ '"f r ”nl Ca«ielpriisRled„4etaui.^^^^ c^uJfr..fV.rt. TnhliaiFUFPoetaomif- principio epithalamij , mentio Atgonautamm eft. exstcitanonedaffium Augufti ‘tnhm quiaiti»»» W>.e;».&c.<«»>« ^ludamlm.m- teSligit, vbl totahyeme copiasadbcllumSiculu , nouiter & citcmpHlI» authore Tranquillo, exercuit. _ teiugens leme jj . (lYor A p^rsefih£C.] QU3.{:i dicat mmmiapars i Dilogia.C/4j^r,velinnau- eorum, qusvidimusadmirationedigna. I alTAin.r/ TR.TO».jSaW&NcpmmfiUus:&a.uHem 4bain’naumacbils,yt i:aei- numinis tubicen ferarum : qura m mari edrdrl lufus N ^ dalEcam. L Afc. ferarum, & venationes. . ' . * D o MI K 1.1 Neptuni folum erat in mari; in qtio inDiuin. ^ ludi, & venationes exercebantur. Vidit vndu, ] Cape de venatione quam^edidit I R E pedder. ] Placet tamen , vt intelligas eas fe- Domitianus in aqua naumachia , vt & anteiius Uo- ras natarie: quoniam Tranqml. ferib. itafaetum elTe mitiano Titus. Dio in Tito. Etante Titum Nero, inNaumachiaNeronis. ' Dio in Nerone, &Sueron.c.xij- _ S .£ V I s ratil>fu. ] Qu^ illic erant. Edod^ a magiftris fiue manluctarijs fos natan- Dives.] Plena ludorum. . ^ tes. in aqua pugnare rimiliter vt m arena. Dio in Ti- I N circe. 1 aliquando dabantur ludi. ^ Atr? ^.>iposcui , « . j»! Fv c m VS.] Claudius ediditpugnamnaualem in :'7rwicf^Upxc,ri^ct^dhci;;^pn%,Mdi^7A>f^ rnoaA Fucino Marforum lacu; Ita, vt renuentes pugnare, i,vIi-ig^.mcolmne.Etimiheatm ex litrore , 'nunc adhortationibus ; nUnc minis, in defdito impiem aqua, & mreduxit equos & tauros,^ certamina impulerit:reprsfentato etiamTritone m- lidque tdgenw cicuria , edoBaque facere tn aquapenn- nrtyprrr^rp PY mpdif. 1acu . Det machina.Claf- de cmma, vt in terra, Eiuidem fere fortis & venatio Eiuidem fere fortis & venatio Carini de qua Calpurn. Ecl. vii. Nec nehU tantum filuefria cernere monjtr a Comigit, aquereos ego curneertantibmvrflsj SpeBaui vitulaSi & equorum nomine dignum. Sed deforme pecus quod in illo nafeitur amni, Qut fata riparum venientib. inrigat vndd . Et Thetu & (fdatea. ] Natatricea fub perfona Thetidis, & Galatete. In aqmreo puluere. ] In puliiere excitato in pontr» sbe numeratio,Martin liautCjhoc ep.xxix. bus quib. aqua inftrata , vt in his equi aecurrerent ugufti. ] Ita Blennus hic, quiqui ille Giam- tanquara in circo. Eiuf nodi pontes in munere Clau- lingio, qui titulos his epigrammatis fecit, dijapudC.Tacic.annalixij. ^ hicine , emergete ex medio lacu , per machina. Clal- Es Rhodia, & Sicula congrelhe lunt: author Suet. F V c iji V s. ] Naumachia Claud. P I G Ri Ners. ] Nero dedit Naumachiam aqua marina induda; in qua natarunr fers. Pigri. ] Quia nulla exercitatio ferme in ilhs fuit, prsfertim ii conferatur Naumachis Domitiani. M A R C I L I V S. HfEc a plebe numeratio,Martinh Lavs ^ugHfli. ] Ita Blennus hic, quiqui ille matici fublingio , qui titulos his epigrammatis tecit. 5 <0 M. VAL; MARTIALIS inachia. Sueton. c. xxj. Ipse . ] Significanter, ?/?/«, nempe cui notilTimi e- qui Neptunini, quippe filio Neptuni ac tubicini. Oiiia.fabul.]ib;i. Neptunus, CAr^leiimT ntonavocat (Scc. D I N 1 ] Neptuni, qui Tritonis dominus, fiuc Propert.cl.vlt.lib.iv. Pabdesmdalml, • ^ Piger autem Nero,quiaoi/ '^ihva^yjjjvnw; ^ ^ ^ , mn y^^^w.P.efnntmmgotiA, &gmdens <^ulete jy' Nerone. Sueton. Neronee. xui.Et quia non auxt imperium. Sueton. c.xviij, AvEiw? in nomine Neronis. Nero enim Sabinu ' T > \ I • ^ iiuc JiOiuinc iNeronis* Ncfo enim CnL ; r.tcr.Romaii;ce dommumpto patre dmt. Rom* nomeirdcnotanrfortcmacftrenuam dMt""" parcr&iutanahbensfu,sdo.r,i„i.vtSueton.jAug. lib.xiii.Sueton.T.b.c.t.VrbandLtoAf'- c.li.i.Martidepigr.no^lib.i.Ail.Lamprid.epi c.vx,-;_r. Diadumeni. PvT AViT tfios.] Equis Neptunus inuehitur,quos pingit Homerus Iliade xiij. Papinius Thebaide ii. 1 A/Y jJ ...iTir 9..^ •ff c. Legend. Euftath. ad Homeri looum antediclum. Etiam Fluuijs , equi fui ad currum vt Albinouani c6- lolatione ad Liuiam. li. Hippopotami. .j .X . * • Y ,. *• » iiuij . uiCtUS A ' Lamprid. epilt. Sic Nero ipfe nomen fiium tangit S uetoni j XLIX. ay cv Scc, RAMIR. DE PRADO. Ebri VMlemma, Laftf Mgujli melius faiffet JugufiiUudis. quod fic incipiar epigram.ma,vt mos cft Iurif;onrultorum. Repone, De Kaamachia C^fa m.Etferaelte admonebo, ne fidas Lemmatisquld n, • II' -rr“r-“" Udas Eemmatisonnrl vr rrrV ^ PkT hippo^ampos, ^ Grammatiftis ignaris plerumque confida fint\fa- vt ec2ePh>lotet.m,magimbK. adlibt..i.cui.aa&.4.LL™ta\ppof.tafcntab2’ Srtvis «t<i«] LiDurms,Horat.oaapenult,l.i. £ Martiale, vtidemipfemonet.epijr., lib i- NE«vs]Al.quisfpecieyreiinfttucmaciem Pm,r,^.p^.ldnmfaciujfim.chm. naamacher,nonpcdcfter,(ede<iaes.equofiforte Etepigramm.a.lib.i4. mmtanteaqu^. ^ LemmatafciuArismrfintadfcnptatdoceho' DiVEsC^>rf4]RefcnDe.C2rareo,diues.Sic FtfmdmisJemmAtAfouLAs. ep^r^m.i.f.r.r^.;«p^,rW Sed de epigraphiscormptisin omnibus fere au^ I iN V S j Metonymicc , Fuemus pro Claudu doribus longum elTet diiputare. Ifti fcioli improbe naumachia editam Fucmo lacu. Dio hb. huc. Suet. Ihciunt, qui in alieno libro ingeniofifunt,fed Io m- Claud. c. XXI. C. Tacit. hb. xii. Plm.c.xv.lib.xxxxvi. probe facerent, fi ingeniofi elent.In hocepicr.Nau- pg 4] Metonymicc Stagna Neronu , Nero- machis ludos a T ito commiffos,de quibus Suet c 7 msnaumachi^Neronisdujnaumac^.Hmcillud defcnbit, eofque profert AuguftiprdioNauahV Dio quidem in Nerone, exprelTim duas eius me- ro proprio vfus eft, & imitatus veteres. Virgihum ? lam illud Jalnius noftet dixitvitapcratiiei/.^a Horatium 12. cim. ode.f erc«/f,vt&Papin.lib.iv.Siluar.?<?/«^/. - — metaquefemidismitatarotu. Sic corrigo Manilii! ocum, lib. 4. qui ficleeirur" Axmlaude vndaraparem fretis aurPnnmm a; j. vr • ^ u xhret,vtlaudansDomiLnamm^ pi^oa. Bene ad ft^a iunxitnomen - Llcanl2v““ ^t. lHd%i,hetonnommi carrus apteT^t ne" Lacan.l,b.v. ^ ~Dmfi,.rpm,h^nd. qo«.Ceteta.quspatinentadhui2ewramreL xmu -Siliusltdbb.itt. pliari^emfcislStabmterpteribusranlirdraia. XXlX. AAniiii. Cum ii' 4 hmjrifm , trahemcemmina Os {/A^jr Ae^/^rierW w Bjfej ' T * / T ^ ^ l*OC ^ ' EcrAe7..ViWA*;4<C^^2W Quod licuit JaKces,donaaut fete dedit S e '. a™” tv' < hueum tamen efi finis d,fcrimwit4aui ' Pugnauerepares-.fuccuLerepaJ. ' 4 >Qm<td Mfimnfqirudes,&palmasCafantrif^, ^>4' ' Hoc premmVirmtn^emofa tulit . , . , c,- far, , » «^sSf.gTT dum A -n ^pti.K.7i‘ spectacvlorvm liber . . 5: A tollat 5 id eft, vidum fe fateatur. Illud enim ( ad digi^- . I ^ p £ p R A D 0 . tum) A vfque ad fublarura digitUra. Quintii, lib. 8 . oeftdeedinonefaaRaderasqmpo- cz^^.s.Comraemdemfo^gremgladmrns^CHm B en Emeritus - ^ lofephus Scaliger in feeimenuonem, AtVigitofugmtm.^ihi omnes ope- lirilllmum fi non Martialis, Mar- rsCritics reponunt. Sed Catalecdis prunus p ^ ^ppofuit- Curaulairet paulo ante k rJ. vew.octT/ fororis gladiatoris eiufdem.. tiale certe dignum,^ - fiiaintellexiffet.Sedquia Em, m(ink Jigniis,vt haberes integram Sic hoc benehcium Kav.ei b, ' ..J;.mr-?,t demanans. Vidfn-v.>rbni-nn. rrnnii- £ pmftare non potmt, veram interpretationem “Cto populo C^Cu- . fiue Titus , fme Domfc nobiltmn gkdiatotum. Pn&uiu & Tcrutn- Hkommifliiuter fe, cumnerque faenuas Iffetasquo Marte, locgotempotisfpatiopagnarut. 1 r mminnriis • QUte pronior eltii tm, inquiiyaignus, naveres integram manitm, aiu enirn audimvt depugnares. Videu.verborumfccpu- los 2 Quidmonftri aluerunt, & obtruderunt nobis opersCtypographicse 5 Non intellecto Ada^aO lio- ftro , mifere locum hunc deformarunt. Agebat in ea Declamatione gladiator quidam cum lorore talio- effet arquo Marte, longo temporis o . / - ’ Tq (j„o (Jpiuj j forote redemptus fue- populus mifetaoonc commotm , qua; P‘“ , J leuertetemt. illa pet «im. ( quod eft quando ea l4s,quimm.gnauos tefeOcer^e.^^^ “LTondicu„tur.nt5iigiv=lum.sreaaT,aeverbis tot, occdi, vt «te Liplios B V.mb legendum eft. Sigmfiat vulgati fenfu ai. fed Cifar legem fuam P°tiusobra .feabidigitttsamputaretut: fed recondito quamconcedcrepopulohanc mfcne^ compare gladiatore vfque ad tem lex ab ipfo Calare m boc ip.o cer,ani ai„i„failitionem,QuamuisautemCa;farfus legis duobusgladiatonbiisfaipta.Neaterutcr p milEoncmnon conceffit hilce gla- tampalmamConcurreret,antequamaltetfe vaum inipfopugnie eircLretur.iifece»™.^”'®^”^’^ I fpano dedit lances, ideft, edulia (exiis qustorre populoparataeram)vtreficerentvires aedona, vt bataviaoperdigtirublationem mmtoUere^^ LLeLuadip&mpi,gtiam.quodfJualege..cu.t p(s fe vidumfaten, vtepigr. 64 . 1 . 5 .- ,u.^„l,.n,irnicvnlneribuscecidere vulncra- m le victam raiciud cix.. o runtviui. EtCselarquaeratoenigmuic, digitum. Hodignificaturdifertei ov . ht rudes, quod erat fignum perperus miffionis, & lly^erataddigmmpcp^^^^^^^^ erat fignumprsfenns victo, reftituo Latins hngus parcemiam haden locum habuit gratum Pods acumen, XX Xd A A A, Cp»c;« V*a«f«fer« mhgcs, Uyii^yoi nso Q^fetris dnte ^cdes jk^jpkx^ JimihJ^^ue vo- ^ Con^itit i fmdammn tetigere Cdnes. 'B<p}’ ^ ch ijjpv . HdcinteMoprincife, dona tulit. Tiu/ K , K«^§05 Idumen habetCafar,{acraefivisyJacra(o- ^ teftas: . Credite: mentiri non didicere ferdi D U^r ol AdCzfarem XXXL _ ^ ^ 5 Kdfi^sfpA M' Da veniam fuhitis : non dijflicuijje meretur^ aji^piJioii. ca a&ss «w FeflinatCafar qui flacmlje tibi. £j>i o JmpA^og^ Alterum. Cedere maiori^ virtutis fama fecunda efi. Idagrauisgalmaefl , quam minor hoflis habet. AAA9. <rEo'r?poi' «, A>7J7roAqi ^ UKity iioson , RAMIR. DE PRADO. . 5 ^ epigramma to n LIBER PRIMVS- SVM Ad A. cum jiatwjfc m kcem mittere id fibi nemij credidit folurn dan "v ^ Getulim: mmerito , dc temere Ndfutdt tlh -^p Li rL ' i Y ; ’ c«m,™ c!nfJd ‘ P E R 0 me ftcuturum m libellis meis tale temperametum, vt de illis qucnnonpolTit, qmfquisdefebenefenferk, ium falua mfimarum quoquepcrfonarumreuercntialudant, qus adeo antiquis autEori- nominibus non tantum veris abufillnt ledetiamm. gnis_ At mihi fama vilius conftet, & probetur in me nouillin^um incenium wm licentiam ^7 eR ’‘^“""^ !“°^‘^'°“’g'”i°I“scft.lafciuam verbo- plum ; fic feribit Car ”'=“>" «l&t«em- pcrlegitur Siquistamc fc Pedo, fic Gsctulicus, fic quicunque aiisfcribatur.quifoLtfpcdSr' mtrauetk , fpedlet. Video^r milk m “'f ^ mtret Cato theatril noftru; aut fi r ^^“^^^oiurefadurusjfiepiftolavcrlibiisclaufero. c r DOMITIvs Svv.x,omefemm.] Scribit hocnunc,vtde eTlt‘iX QvistiVisdejchiJefinfem.] Id eft,quicunauf (i confcius non Er, & fit vir bonus, non poterit de p, nsminihtu. ] i. nudis nominibus. Cb'^qs - - j — -*v*— vilio^r” J Id efta detur rnilu fa. rna viliore _ ’ r Noviss icribendi. infimum/qui^^-J'- vitimum fcribendigenus,&: a ^rintuiTi in inds verlanir. CALDERINVS. M A L I G N V s interpres. ] i. abfir,qui omnia inter- pretatur in malam parrem. Simmmefet exemplum. ] i. fi ego elTem primus quim hoc genere fcnbere, & elFem exeplu pofteri/ Non rntret C ato theatrum ttofirum. '] R en-dh j tiirfubperfomCaronisille, ccEpit\ee-et'^-' grammata, &ftatim damnat propter lafcinl quiaccediradealegendaAraLn^otre^^^^^^^ &conftantisanirai,vrnon ofFendatnr Tr. uia, imrab , inquit, alledus es ad hjc h pter lafciuiam , perita imtnr legenda prev epigrammaton Lib. i. )) rAMIP- PRADO. A vocabula negotiorum interpretatur, vocabula adio num , intellexit Accurfius nomine negotiorum , 4» Rmes tantum ibi comprehendi, deceptus fuperiori T hsec epiftola Martialis mentem, textu in iNam cum. qus de nominibus aftionum ^ TpntLvaiate iemquam kferit, nec vero agebat. H^c autem lex procedentium eius eft otio^ quinulloJ n^^a^^app^ellaritmilHsepigrammatis, logia,&ideovmueriimeit accipienda; Et negoti vcrboru^^ ^ •.^*‘** autem epiftola elegantiffima & min artihcij I D fen ferit.] rede Domitius , a quo non rede deuiat Raderus , duin exiftimat , de diis bene redeque exiftimaiiit , fignifican: nam qmfyuu ae fe hem Uerit , ftgnificat , quifquis peccata , quo luo u- ais nominibus a me reprehendentur, nuha ratione ad Te pertinere exiftimabit , ficque de me non pote- rit queri. Sed h fibi conlcius fuerit ems criminis, quod ego reprehendo, & noluerit fe fcire & mores mina criminum. Vnde natum eft nomen cuiufcura- que criminis vocabulo carentis, vt crimen Stellio- natus vocetur noto titulo in Pandeais , cuius ratio- nem difcimus exPlinio, lib. cm. ic. QaoniamAn- G^il,nnllHTn Anw^il fr andulentiuswHidere homini tra-^ kLshomines,S/.//«;^cr vocitatos olim & hac de mda mfcienm <itgn^ Sed vide inhunc fenfumepigramm.93.l1b. 9. obfcuriffimum de A- 'thenagora. . r r r . rJ X V t nominihm non tantum veru abujt jtnt , jta etiam magnis. ] Nomina vera , appellat nomina propria virorum aut feminarmn : & quainuis vi- deatur hoc vox magis idonea & propr-a ad hanc notionem, non eft tamen. Sed quo eft , inquis? FoC4^a/«»i illud enim a nofcendo quafi nduimen: hoc autem a vocando , quod proprium eft & pnas. Sed nota pulcherrima exempla veterum. Cicero- nis lib. i. de nat. Deorum. Chalddnon ex artu , fid ex gentis voeabulo nominati : & ibidem , res vtiles & falutares 'Deorum ejfs vocabulis nuncupatas. Apuleius Ivletamorph. libr. 1. Hic , vt pote viutu qmdem , fed tantum fopare mortuus , ^uod eodem meum vocabulo nuncupetur , adfuim nomen igna- rus refuroit. Er Seneca epigmmm. 59. cuius ini- tium. Qmnta verborum , cum w o/ fuiffec inter- pretatus, quod eft , addit. Sed mulmrn intereffe V:- deo, cogor verbum pro vocabulo ponere, codem mo- do Tacitus Annal. libr. i. Eadem , inquit , ma~ cijlratmm vocabula : & idem lib. 13. Ceterum in- grabla paulatim potentia matris , delapfo Nerone in amorem liberta , cui vocabulum Acie fuit. Martia- nus item Capella bonus Latinitatis author , pri dem incidunt, cum nec cogitantfs his fraudibus ca- piatur.Q^od no accidit in aliis deceptiomb’ que no^ to siit vocabulis ruis,& quo pofsut facile prouideii. 5 A Tmihifama vilius conflet. ] Id eft, no tanti mihi fit aro^utum videri in epigrammatis meis, vt id velim lodendis aliis comparare.Ide teftatur, hb.T.epigr.in ftmea: nec iufle tjuos oait , pagina l&dit. Et mihi de nullo fama rubore placet . Et paulb poft. ludimus innecHU verbis. Etiib.io. epigr.3. Cureto laborem notus effetam praue , Cum fl are gratis cum fiUntiopojfm. Vbi^r^wpofuitper amplificatioiiera, eft enun magis, quam vilius. _ _ a ,7 , .rf»' C 4 probetur in me nouifirnum tngemum, ] N cutjji- mm> interpretatur Raderus taidilEiraum & ftupidif- fimum: ftupide m.e hercle.Dixerat Poeta, fama mihi vilius conftet, quam antiquis aueforibus coftitit, qui kdendis magnis viris,eamribiapud vulgus compa- rarunf.Nunc addit hoc. id eft, comparare famam vi- lius, ingeniofa res eft, & noua nulli ante cognita. Hoc igitur ingenium nouiilimu v olo in me probari. J Absit a iocorum noerorum flmplicitate malignus in- terpres.] Et ne hanc ingenij laudem amittam, abfit ini terpres malignus,qui mihi eam proripiar, nec finat vilius mihi conftare. 6 epigrammatamea feribat,] MalignPs inter» * . . /T** . * . _ _ I A vvU.» 7II/7. i-i r. » Wn nus Item ^apeiia Donub v/ , — - - j o nio fecundo libro de Philologia conquirente ex nu- pres poffet inferibere, id eft, vbi ille hclis nominibus ptiali numero an fibi Mercurij coniiigiura expedi- vtitur, fubfcribere vera earum perfonarum , ad quas tet, inquit, Moxejus nomen fuum Cyllenitijue vecabu- vitia reprehenfa poftent quoquo modo pertinere; ifiw.Et paulb inferius de eadem Philologia,/«M/- f «o- Hoc vetat fieri,& improbitatis accufateum,qui jioC ^ue vocabulum per (eptingentos vtginti tjuatuor numeros facf urus fit. Quod, vt ego interpretor,attigille vide- explicatum, 5 fc. Vbi vides , quod prius dixerat nome pj tur lurifconfiiltus inl.Cornelia.j. §.eadem peena 10. fynonymiic^?, deinde vocabulum fisum appel- F. deiniuriiSjduinquitrEi^^wJp^.^^w^fKpflV- lafle. Sic etiam Imp.luftinianusml.i.Cod. de nouo fulto tenetur is, ^ui’^;)^dia,aa,'m-aliudvei^uid, fine feri- Cod. faciendo. Vno autem, )ncpk,codkefubfelicino- pturain nota aliquorum produxerit. Qmdenim&.'6Ti- flri Numinis vocabulo compQnendo.EN\piznxisivi\.Sf. ' c /u..... r nn^.. F.i.de legat.b'! quis infundi vocabulo errauit (id eft,in nomine proprio fundi. ) Et Cornelianum pro Sempro- niano nominauit : Et paulb poft. Rerum emm vocab laimmutabiUafunt, hominum mutabilia. Hinc intel- liges eiufde Vlpiani verba in l.Natura 4. F.de profer, verb. Jiatura enim cond.tum efi, vt plura fint negotii , quamvocabhla.Q^fiom^icznt plura effe negotia, quam qu^ nominibus propriis polPiiit appellari. Nec intelligas cum Accurfio pro negotiis ; inter- pretatur enim ocabula, fcilicet aBionum. Si igitur plura iUnt negotia quam vocabula negotiorum, & )^dy.fjutTa. fignificare poffunt, qua inferiptiones, quas hicnofter merito fuggillac& reprehendit? Profer- tim quu in aliis legatur, i. lema, titulum. Quid? qubd fi aliter intelligatur hoc verba, nullo modo lo- quentia, emendum : vedendumve aptare po- tes. Improhefmcgosifacitquiin alieno libro ingenigfus efi. Fruftra Petr* Nan:ius,H.9.c.4. w /cr>^<*f,interpret. 7 A M BIX I o s E trifis. (] Ambiriofum' Latine aR fe6tatuml^nificat.nofterlib.d. epigr. 80. Kt noua deni tibi, Cafar , Nilotica tellus^ Aliferat hibernas ambitiofarofas. Et lib. u. epigr. 6-7. Co M. VAL: MARTIALIS * Litlnus & Thymile mimica ac- te nobiles Domitiana in delicijs , fuere, lu- ucn.i. a tre- pido Thy- mele fub- mifla Lati- no. £tlib.n.cpift.iof T H ttnebrug/MdeSjine Indere tefie Imrna, Qrod fequenti verfu declarat, EttHM t admtjfa rmpertlHct lattu. Ad Cxfarcm. V. Conti^eyknoJ}rosC<(Jar fi forte lileUos, 'Terrarm dominum pone fupercilium. p > . Confue^ereioccs\>iprt^mqutfemtm^^ Mateaum diBisnecpudet ejfe ducem. mirabilius, quod Lfum, * lhjm(knpca^,kriform^u!U. _ ^[““““pliTo^^petiocumamilitiousW A Veieresaijmfuperciliofosvocabant, qui t,». - & feucnerant.Siclib.i,.cpigu. f„p„c4 J™»» nis pro leueritate ponit, ‘ Trtfiefupercilmm, dHritjuefeuera Catonii Hinc ptifca fuperdu , pig.has,n Copa.iiue qnis alius duspocmarijS dor, -^^pc^^^t^yCUtfmtpriJcafHpercilia EtSenecainHippolyto.ad.a.inchoro Qmm gma efr facies mna viriliter Etpondm vetera trifli jupercilii. derijs, conuicijs & omne genus probris differeba- tur. Quicquidenimcontumeiiofum de Imperatore quondam rumorfparferat, id m eum audientem ef- futiebant ea pompa. Hxc carmina licentk plena & procacitatis, triumphalia appellabant: Quorum ex- tat celebre exemplum apud Suet.in Iulio,cap. 45 i. vbi ponit carmina eontumeliofa quz milites in Csfa- remioculariter canebant, /ocw dixit, ideft,dideria & fales. Materiam diclis^Scc .'^ Id eIf,non pudet du- I lla fronte precor carmina nojlra lepas. B Innocuos cenfura potefl permittere lujm Lafciua efl nobis papina, vita proba ejl, D0 M I T I V S. Contigeris] Primo epigrammate Csf. allo- quitur, ne videatur confeius morum illius fcriofiirp lafciua, rogatque vr & hilari fronte legar, qua iLat rem di£f^ ^ ^ ^ ^ ^ dicla,8cc.] Id eft,non pudet du- mimos fpedare : & vt ne talem autAor m ludic^ ,7 l ^P^oborum, qux m eum milites qualis eft pagina, ^ dicuntur. Didura,qua. S V P E R c I L I V m] i.grauitatem,& fuperbiam commune fit verbum ad omnia qu 2 dicuntur CQNsvEVBREiocosvePri^nofneferreMpl] diCda accommodatur. C^far apue Non debes damnare iocos noftros lafciuos, quo- a Enniun, niaminveffris triumphis ell iocormn hcentia nam ^ nuhtestriumphantemfequentes.mconditoc^r^ ne multa ioculariter canere fokbant , non modo in nomi ahos, fed in ipfum principem , vt Csfariam in' Cz[ ^ Dicacitatis etiara etymo nos docens,ait Quin Qlhas fubegit C^far, Nicomedes C$la Sc ferre z dnho a dicendo, e^uod efi quoanimo. ‘ omntgenencommHne,dmaefi:preprietamenfigmficai Materiam diSEi] i. argumentum iocis : nam nfnaUtjnoincefcntem. Thymcli. Licmuj, de ipfo duce aliquando iocantur. Dvcem,] Principem. Thymele] Mulier fuit, qus prima faltationem docuit: vnde& thymele apudGricos Latine figni- ficathiftrionicam. inde datum nomen vxori. Latini mimi, j Latinus fuit mimus Domir. qui aut recitandis diei fabuhs,vt fcribit Tranquillus, cm- n^ti principi: aut locis, & nonnunquam pulfatione Thymeles rifum prouocabat. Illa fronte. ] i. Hbera & foluta ciiris. I N N o c V o s] Nonfcelcrati authoris • vita rnim verecunda eft. “ ' cnim RAMIR. de prado. 5 Ql A Thjmelem fieSlas deriferem/jue Latinum . ' Thymele & Latinus Alimi erant Domitiano gratiffi' mi: luuenal. Sat.i. verf. 3 ( 5 . ^ k trepida T hymele fummifa Latino. Vndeconiedanturvulgb Thymelen vxoremfuif le Latmi : led de ea apud nullum feriptorem , preter Poetas, memini me aliquid legilfe. DeLatinoSuet. in Domitiano cap.iy. de Afcletarionis Mathematici cadauere a canibus difeerpto: idque ei,mc^nk,eoenan~ ttammo Latino, qui prateriens forte animaduerterat inter ceteras diei fabulas referretur. De hoc alias, & fte Paniculo multa. Orat igitur vr qua fronte mimos fpedat.eyem carmina lualegatj:s«fr»«»j autem ap- pellat ^et-#y;.i-ew,vtlib.i5.ep.2. per hyperbolen, ^ Stpofuipfurntu deridere Latinum. Alloquitur Domitianum Imp. &excufateilafci &rdeLatino& Thymele, dodam Angeli Po uiam librorum tanquara Cenlori, & orat vtpofita “"^"‘^'^“crfus Merulam difceptationeimlib.j.epi Cprtinn^» \ — ^ ftoiarum_, epiftola ad Guarinuin. ^ A TxT-KTx-v^tt /2 . Cenforiafeueritate eos legat. . I CoNTiGERis/«w.jMa4;^finodeftiscaufa ^ ttocv os cen/ura poteji ^ T E R R A R y M dominum pone Juperciltum. 1 sL Domitianus cenfuram , vt author eff Suet, in t iERRARVM dominum pone lupercihum ] Su pcrcaiumfryalto& feuHrate v 4 rpari. ma„ifel ftumeftexPlm-.hb.,i.ap.j 7 . IndeadaqaSu. perciJia tollere,ponere, contrahere, vocat autan fu percilium Domitiani terrai-um dominum , qubd e J j^etyarum orbis gubernaretur. Sic lib.9. epignSi. Pa- a^^mmluperdiiumpro faftu ImperatonS domus- . appellat Viigil. 6 . 1 ib* Quo cxorTA^' tremefecit Olympum. ^'''requens illud Homericum, t&n Kjtmm, I NNo c V os cen/ura potejl permittere tufiu.] Suf- fit Domitianas cenfuram , vt author eft Suet, ir eius vita, cap. 8. &quod magismirerefeueriira-ne exercuit morum correcftionem. Excufatergo PnXV., lufusfucsOenfnri nnX^ ^ I ocra rianuscum auctorum ignominia. 7 L A s c I V A f/? nobts patrina. 1 F r id aX f r CLU f„„r. Latmi texrata continent verba. ^ 1 «pr^- morumcorrecton.Siclib.ii en Tr " ^ vellenequiorem edere libellum ‘addj^® dixilTet fe Mores E?’GR.AMMAT0.N liber i. Mores non habet hie meos iMm. Sic eniiTi lego cum . 'moKs ma Cmai funt. De hac cxculanone a c-' tmum vre fe/h, . multus Raderus , qui Catullum ad Aurelium Furiuj Qm mdiordPUTdS mirdculdijummm Ouiii.Inft. Hadrianumlraperatoremin epitaphio J^^jsor adefl: hdcfunt Cddrk , Hld !ouk Voconi hoc verfu, ^ plures congerit : . ego addo hunc rafum adducere _ ^ ^ Woniuminepiftola affixa in fine Centonis nupria- TtI^mjccI (Popsom^ a^Q^giTHor lis,& ei> auctorem pr^figere Plinium luniorem. Ii' cetaliquivohierintproPlmioMartialemfubftitue- ^ ^ ^ ^ ' re,quodprobare nonaudeo, cfim videam Plinium Kei^i-gci^ ^ carminalafciuarcripfiffe,vtipfeteftatur,hb. 7 .epift. JJ^!^ r ctSlas gojUATzah 4 .&potmireUuobuseiufdem£uh& amicitia con- ’ , hBc 4 huncverfumvfurpari. O^.-npO Ad Marcum. VI. D 0 M I T I V s. Do tihimumdchiam^tudas nohis: ^ t h e r i a s a^iiu ] Ludebant lepores in ore puto mm lihro> Marce , natare mo. leonis ilkfi ; comparat aquilam leoni , & G^nyme- * * dem leporibus. O N V s ] Ganymedes. Vngvibvs timidis ] Ne Luderent Ganyme- dem. E X o R A T leones^ Id efl orando impetrat veniamj & vitam. ... maior et miracula pHt as ] Aquils, an leonis, qubd vtmnque potuit fieri , quia hsc iunt mira- cula. S V N T Cafaris, ilU louis] &Tterque Deus elt,nam Q Domitianus Deus voluit appellari ; author Tran» quillus. Idem Gricci h^cutpts^^ou) G< j ^ ih)yj4' ^ , / N«^c5^ /Uii^ov^ m Mctf 3t«, ^iCaav. DOMITIVS. Db tibi Naumachiam] Diftichon eft fictum ex perfona Csfaris refpondentis Martiali ^mittenti li- brum , & dicentis effie intempeftiuum cum occupa- tus fit in edenda Naumachia, nifi forte velit carmina aquis mandari, hoc enim faepe dicitur a Mar. cu vult oftendere carmina fua non elfe legenda ; in tertio , Curforem [exta tibi Rufe remijimus horai Carmina quem madidum mfira tuUJfe retr^ Non aliter mitti debuit ifie Uber. D o tibi naumachiam'] Ideft,edo naumachiam. Vis natare cum tuo libro t] Vis inquit, hic mergi cum tuo cannine : cum fis inrempeftiuus. RAMIR. DE PRADO. RAMIR. DE PRADO. Inter Ipedlacula qu^ Domitianus edidit, & fera- rum venationes, hoc fuit mirabile, quod leones ac- cumbentes adaperto rictu ludentes & difeurrentes lepores recipiebant , & illsefos remittebant. In quem lufum varie adeo lufit hic nofter Poeta, vC hoc Hbro legantur o£lo epigrammata , prster hoc eiufdem argumenti; funt autem infra ij. 13. 45. qd. 49, ya. 61, loj. In quo ingenij vbertatempoffis ad- mirari. I iETHERiAs aquila, j Comparat hos leonum _ - & leporum lufus , cura raptu Ganymedis ; & inno- xios vngues aquilte, cuminnoxijsdentibusleonum. Fingit Poeta Domitianum accepto libro hoc fibi p iterum, Ganymedem Trois Regis filium, quem ad- difticho refpondifle ; in fpedtaculo rara forte nau- amatum lupiter ab Aquila rapi iuflit , & Deorum a machise, de quo fatis multa in ^edtaeuhs epigr. 24* poeuhs miniftrum fecit. & 28. & fingit Domitianum lubiratum exiguitate ^ Timidis w^w^^^.jSollicitisrie Ganymedem doni, vel intempeftiuitate temeritatis arguere Poe- _ luderent. Onus corporis Ganymedei. De hac Aqui- tam, quod quo tempore naumachiam exhibeat ,'tra- lacfiepi^-^d. hh*y. dat ei mala carmina, quae olim , vel comburebantur, ^ 5 ^ ^ ^Cafareos exorat prada leones. ] Exorare eft Vel aquis macerabantur, vt confiat epigr.v it. Lb.3. & orando aliquid impetrare, hb.ii.ep.di. Exor are Dei, lib.4.10.1.9.59. & 1 . 14. 19^' ^ dicemus ad epigr. jq. yy .^,5^ magna liceret. & apud Terentium mille lib. y. polTet Martialem fimul cum libro fuo aquis Ab hac mente per met«|>horam exorat leones ftiaprada, id efi, ab ijs impetrat , ne laedatur. Eadeiri fignificatione,lib.4.ep.y4.dixit. Lanificas nulli tres exorare puellas Conticii. Cq/irw appellat /«»^1, quos CaefarDomitiatius in atena exhibuit. 4 Lvdit in ore lepus] Idem appellauitfitifiHw/g- porum curjui epigr.qy. De his verbis lafciuus & ludere fatis didum fiipra epigr .4. r mergere. De Leone C^faris. VII. Jethereeis dquila puerum portate per auraSj lllajum timidkvnguibui hajitonui% a Al' VAL MARTIALIS mmfA mimda > ] Metonymic^is pro, A queritur lib. 2. epift.i. quod maius miraculum ? Nam ^tr^ae auBoradeJi,iic^, vtrumquc miracuIumTuu habet authorera fummiim. 6 H A c fnnt C ih Ionis ] Comparat Domi- tianum cum loue, quem alibi multis in locis appel- lat louem , vt lib.8. ep.iy. & lib. 9.epigr.40i &88.fe namque ipfe Domitianus , Dominum & Deum vo- cabat, vt latius diximus lib.j.ep.8.& h10.ep.72, Ad Maximum de Columba Stelk. VIIL StelU Miclummncolumha, Verona licet audiente dicam. Vicit, Maxime, j^afferem Catulli. Tanto Stella mem tuo Catullo, Qmnto f affer e maior efi columina. D 0 M I T I V S. Stelis Stella Poeta Patauimis ama- uit V iolantillam Neapolitanam , quae cum amifilTet columbam,qukTi habebat in delitijs ,& fleret, pree- buit argumentum Stellae conficiendi operis de mor- te colurabx, quod opus columba infcnbitur. Teila- tur hoc Venus apud Papinium de Stella loquens. Hk nofira defienit fnta colmhi. : anteponit Martialis columbam Stelk, id eft,opus. Passerem Camlli\ Nam Catullus defleuitpaf- ferem amic2 mortuum carmine, quod PalPer inferi- bitur. Verona] Patria Catulli. 2 vl E V s'] Mihi amicus. IndifnorqmdijHm reprehendi; mn /^ukcrnf^ Compofmm^illepideve putetur: fedqniu nuper. Et in Arte. — ^md autem * Ccecilia PUutot^ue dabit P^manm ademptttm Firgtlio VaribcjHe, ^ T ura quod prae fe Catullum contemnebar vt coi ligipoteftex didolib.i.ep.y.in illis verbis ad Diu dymum, ^Donabo tibi pajfsrem Catulli. Id efl, donabo tibi poema, quod Catulli palTerem poflitvel aequare, velfuperarej & l.io.ep.105. appellat, & fe ei zquat. Sic enim feribit laudans fe iple, & iadans fux Bilbiligloriara fuam. Nec [ha plus debet tenui Ferona Catullo^ M cfie velit dici mn minm illa faum, 4 T.a n t 0 Stella meus tuo Catulio'^ Coraparatioa proportione, tanto, maior Poeta eft Stella Carallo; quanto maior eft columba paiTera Hic autem Co- B lumbam & paflerem proprie accipe. T vo] Dixit quod hic Maximus forte Veronenfis fuit, vel Catulli admirator. Pafleris huius Catullia- ni meminit, lib. 4. ep. 14, (Sdib.j. ep.ij. 8 c 14. & 77. luuenah fat.d.verf 8. — haudfmilis tibi Cynthia , nec tibi cuius T urbauit nitidos extinbluspajfer ocellos. De hoc palTere fatis eft a multis confutata obfcce* na opinio Politiani. Deciani dogma laudat. I X. Qmd magni * Thrafea , confummati^, Ca- fsa Tad BeTb tonu RAMIR DE PRADO. Larvntivs Stella Poeta Patauinus , de quo plurima apud Martialem mentio in multis epigram- matis, clarus profphonefi,& poeraatijs Papinij Sta- tij fiimmi Poet2,luferat longo poematio de Colum- ba iua,ad Catulliani palleris imitationem. Hoc opus commendat Martialis hoc epigrammata , prsfert- que illud moIli!rimo& elegantillimo Catullianode Dogmc?taJtcfequeris,^taluvteffeVelu, Peflore nec nudo flriflos incurris in enfes, Quod feajfe velim te, Deciane, facis. Nolo virum, facilV redmkqui [anguine amam: % ^ Hunc Volo , laudari, quifne morte gotejl. Idem Grxee. guinl] F lis fjBg eias qui s a fo SS ptex: gendosi ousllu palfere Epigrammati, vtaflentetur Stelk, aui erat ' rs 1 cJ > ^ ^ aMmus, vr conftal ex multis Epigtamm^s™ D 0^' " • n prscipueex hb 8.ep.78.& Iib.ia.ep.5. & Martialem muneribus fabinde lubornabat, vtlib. 7. ep. 5;. feri- compM «loriati IclUib. i7.N.R“ 1- ^ Dit autem ad Maxunuravei Veronenfem ,vel Ca- tulli amatorem'. t S T E L L delicium mei columba.'] MetonymiciSs columba pro opere de coluba, caufa pro efFedu. Hoc poema fimul cum careris Srelknon extar. ^ Verona licet audiente ] Amplificatio ab alTe- uerationis fiducia, quod Veronenlibus vniuerfis ci- uinus Catulli audientibus id didurus iit. VI J ^ ^ ^ ^ P^lfcrem C aiuUi ] Xletonymicws itera. ^ e , poemation d^ailere. Appellat aurem pajje- ir Kartt/fOi, cL<pop/ssioSou^ K’ y (tit/USitttv ATtdpmi yofjLyiS, OfpA %A9ifU Ttsi^y cr\ « Ametti, oV SjiiAioi coynonx.*^ ’ AhcJ, OiCUf^o^SLj VOGtXpt huiOLTOJl, D O M I T I V S. ilia melliriffima epigrammata Catulli , alte- plftrculi nequitias deferibit: alteram quo noinf deflet. & credo id temporis fic vulgariter deor fll^raoemata, vrlib.ir. ep. 7. dicemus. Vi- iubolerp A/t-irriolpi-n aliniianrillnm rlc- Q^-d mainiThrafe^] Decianuslaudatur,qui(Tra- uitatemftoicam fecutus, & virtutem fummum k num bonum iudicans, exirus Thrafes, &Catonis trahere C; ubolere Xlartialem aliquantulum dc- moleile quod omnes Poet$ viuentes quqdfere acc'^ inuidiam laudari vetereS, ob ^ id Horatius cum indignatione toniS; non probat , quorum vcerque ftoYcum fe profelTbs morteiaudem qusfiuit.PulchriuSsinquit, eft laudari edidit de^rebus Ca- ..,mcaifuseftltadioiWiCfdifdpl^_Xv<ca EPIGUAMMATON liber T. folutis venis moteretur magna A ne Csfaris vidoris vultum luBiret , & Tlirafe* damnatus a N Neronis iuffj. 4 Pectore neenudo, &c. ] Nec in gladiuin in- cumbis^ & tibi manus infers. j Qjv 0 D fsctjfs velim. ] Id eft, places cum fic te geraSi 6 N o 1 0 'Virum facili. J Non placet ille nec vi- rum exiftimo , qui facili negotio fibi mortem con- cifcit,vt famam fortis, & conflantis aucupetur. Vi- detur Martialis hanc fententiam ab Ariiiotele de- oei-fedi fumbfiirequilib.5.Eth. adNieomachum, cum.qm f cftvt ilsi huimexbene fe ipli occidat . vt paupertatem moleftiam , aut V T vdn ejlejemm j .u nuippiam aliud mali effugiat, non fortem, fed timi- ac1:avira,nonexmorLe. _ , , Scinnaimmexiffimat. Eft namque moriis,& Fac.rr,««-»t] acto^ SLfau.milabooofa &molefta fugere, u=c eftbeneagereinvita,quamkmteriice- mortem quod honefta fit/edvt euitet malum ali- quod,oppetere. Etrurfaslib.j- iiifine, £ijinquit,^w •D \e ipfe occidit:, ignominia qn&darn imgam. Eft hxc Ariftotelis fententia multorum futiragijs compro- 1 r ille eH fletum coinpefcuerit, ccTirtantiaaiiom 'ufttus°quoniam ems laudem ediderat, & ap- «lillmum , damnatus eftaDonnna. ^ C^o Antipatro Tyrio pr^ceptore vfus ftoi- Salinam hauftt. Vtic^ , ne in poteftatem Si'’^vemret,fibimoitem confciuit. Sic eamo- ^ S £ Qv E R I s dogmata] i. difcipiinaam _ CoNsVitiMATi C«]i.perfedi cuiuilibet, & in promptu eit, georgivs D 0 G M A T A ] Si noftros fcriptores paulo diii- aentiiis reuoluiilbt Domitius,prolecfe^iddo^a- m Latini interpretentur, & m primis Cicero in^- demicis pbalofophorumdecretacoriquirens, atque exponens ait. Dogmata Latme appellari f ^ ; . ; ma^Urni-n mnrahimi.cum.aineta.e QC bata. Lucanus enim, --'fnifimus ille efi Qjd prsrnpm mmenda fati .-Jicemir.Hi inflent Bi differre potefl,-— Q. Curtius. Bonum virorum efi magis mortem can- ur^re, mm odifie vitam. Sape udio Uboru ad vHi^ > ii IfK.TT. Pn.CT* iarr-DipruLarineappeBanto».. iecainvij.epiftolammmoralmin,cum a . ^ XebmLangufiu facile efi contemnerevitam, ;et decreta philolophomm a ^ Fomterilk facit, qui mifir efefotefi. Dogm AT a] Latine interpretantur deC , ^ Maximus Hb.^cap.z. §-6. .m externis , de :a,confalta , atque placita, vnde 1 ’ Theram-ne aui liaufto veneni poculo fe interemit, 3U2 ali) dogmata dicunt, ilie ho. vL, La Therai . . tamffcilefuff lictum nt, & interpretatur ^ t, hominum mpruaen^ nec vun, nec locum feruant , ad quod adradens ic Eumegopro- Poeta, grauiore morfu Papilliun ' C qdi fumma COTftantia toleret inala , & aduerfis. T u qmjeBanm caujas, j^pondeianfl , b ^q po^^ffimus ab omnibus iudican ,.,,S£S2 SS - r. . F.- . « - -F. m fua epigrammata transferre .diceixm quod moUis anmu eft, quo pacfto differrent decreta a prsceptis , mli allbi a nobis hoc traclatum foret. t ...... 1« 3^. RAMIR. DE PRADO, DeciAnVs hic quem etiam inf. epigr. 4 ®‘ tollit, poetarum Stoicx fedje ftudiofus, quis fuerit mihi non fatis liquet, nec plenaonomafticis fides, 0U2 E meri tenfem fingu nt. Hic eum laudat , quod cum Catonis & Thrafes Pieti co.nftantiam imite- tur, fortius faciat , ciim fibi non interar manus. Ca- tonis exitus viilgatifiimus eft , & notiffimus ; de ThrafeaPsto, & eius nece Tacitus lib. i 5 . Suet, in Nerone cap. 37. & Domit. cap.io. F uit hic Catonis imitator, & S toies philofophix affertor , gener Cx- cinx P$ri, de quo inf. epigr. 14. diximus. M agnum . dicit quod N eroni maxime reftiterit ; & raagns fue- rit eo miferrimo tempore audloritatis. Conftaiitiam eius prouerbiahter laudat lib.49. 54. DmtisrCrtfio, Thrafeasonfiantioripfo. 1 Consvmmati OXE Catonis ] Confummatum C^foKfTO appellat, id eft,omni virtutum genere per- fecliffimum. a D 0 G M A T A.] Id eft , inftituta , & viuehdi ra- tionem. ? Alis vt effe velis. ] Vt velis in eorum nume-n rumadicribiob conflantis animi fortitudinem. Sed malo legere,' vt in alijs exemplaribus, Saluusvt effe velis, vt nolis tibi mortem confcilcere, vt fecit Ca- 3sEus hotno & tndgnHS'VU ident QoUd>’^lf’ deri^ Sed jui hellus homo efi Cotta , fiujiUus ho- mo efi. Idem Gr^c^» [Accedit ^ KoT?fit huiP^h^i ydt?J$>ic/l* m ad Ho- Ama yscfh %i Im yffj praconiu, DOMIT IV S. Il-C B E L 1 V s homo ] Bellus diniinutiuiun a bono, magnus & bellus non conueniunt. Deridet Cottam, qui volebat dici bellus, cum magnus effer ,cum ma- gno enim minimum nen conuenit. RAMIR. DE PRADO. Lufus petitus a proprietate nominis, nam hellni diminutum eft a hnm^ Hic Cotta volebat videri ^4 M. VAL. MARTIALIS Dcj!us.,dcft formofffi. fefallus, & omnia bellilli- f, Ethb.a. cpiiir.ad.vtcliaum cft mcagcn,. Nam nb.;, cp.gr. fa, .n Coflum qu.d f„ H.cergo Gcmdiusvcl.v,,,, 'aliis V, fofct.,» cxof.n.o,,cvulg.eap!,atmuk.svctb.s. Ilus, omnem lapdcmmouebatqibMarom« rL I « 'dS''"' " S-froprcrlccllente^S ,77/ ’ . . » . «‘'Ep.ulchntudinem.RefpOandetPoetanihnilkfJ '«"“«e. d.usfuiire,Qmd,gimrhcmjnemalliciebat4 r/ V bi pci fp.cuc Uam hypoconftifes infmuat i bono det vel vtalias u,]J!i. id dl '^“r- , , p.nquaelobdefperatum morbum. Ltc autem bmm ,idem quod Hifpani dicunt Undo, quod verbum a limite Letino deducunt ;& id quod ... ... luis bmitibus abfolutum eft , Undo appellant. Sic Ad Sextiliaiium pOtorcm. XII. alinaar dicunt agrumj aut domum conhnem alteri omma qux bona funt accommodatur id verbum> d^(jUdT6 „...b /P' dicimiifque Unda mugtT, lindofemon , Unda cafa. Sic Bk dccies foks Sextilme hlhlS) bella femina, belU oratio, bella domm\ntcmt- 7, Jr rr , it . uitatem eo nomine , vt poftulat diminurio, fcd per- B ^ SjSCljjet ^O^tciTltes Cdldd minijlYoS. fedlioncm fimificamus. Sic bellam dicebat horni- ^1 vtnm O nem, api ad omnia erat idoneus. Contz bellas vole- bat videri, &fubinde iathbat (t bellam e& ,8c ma- gnam item. Martialis a verbi proprietate lufit in eu. bellas idem eft, quod Hilpanice boniro, quod verbum de rebus pufillis iemper dicitur ( Gallice belaad, mi- gnon,beaiifds) Cotta igitur, ftbellus homo fit, non magnus lioino eft, fed pufiUus. Si non fomes Sextllme merum. De Gemello, &Maronilla. XL * Pul. tu£is. D O M I T I V S. CvM data"^ EDrietatem Scxtiliani equitis accu- fat,de quo paulo poft, Sextili A NE vtbu j Equires inter iudices nu- merabantur lege Cornelia» Legibus prunum cau- tum ftiit, ne fupra C- 111 conuiuijs conliimere lice- ret, inde priuatim praeferiptum eft equitibus , cum Chium, &falernum , & reliqua vina reiecla mode- ratione Caefaris , & Craili in niagnum precium per- ucniirenqnefupii x. numifmataequeftri epulo im- pendere poiEent , nunc Sextihanus bis decies nu- mifmata iolus bibebat. Calda) Antiqui vrebanturinmenfa, & gehda, ^ &. Calida aqua. luue. Gelida, cahda^ae minijbent cuutn hoc 'Oflfetai & waijoaas cufflSj.fea- iuslib.ia «tleniScr- Ulianmn. N.R. ’ Scii. lege fumptuatU in csaaa. PmV Gemellus nufm Maronih, cufit,& inflat, (gr precatur (gr donat. Jdeone pulcra efit immo foedius nil efl-. Quid er^o in illa petitur (fgr placet ? * tufit» RAaMIR. DE PRADO. D O M I T I V S. ^ ^ DenfiiTimas tenebras hoc loco Heraldus often. Petit Ce^jDamnat & carpit Gemellum dit, fed oftundirdenriores.DifculTerac eas antei Ha- auaritne , quod vellet aucere Maronillam vendam drianus Turnebus lib. 18, cap.m. cuius interorprarin nroDter diuitias. n propter diuitias. T V s s I T ] id eft cito moritura eft. T V s s I t] V erbum rerpondentis Martialis. X a veiTilimaad lummam , quamuis aliqua habeat dif- ciilfione digna qus non fmit huius loci. Illud vul- gatum de Sumptuaria lege exibilandum hoc locot naiii^« tjainanumifmatapdeOi, decem fexterrij , E* qmtibus Romanis in hoc fpeclaculo viritimaCa- A,v,U' k » . e . ^^r^^i^i-'gft^funt, quinon fe addixit ledSumptua- T: l”* 1>0C loco RAMIR. de PRADO. ^ . X i — Xiwixiiii.i^.3 liupuct. eminarum, qns opibus pollebant ; fed ex iis magis expetebantur vetulae , qu^ morti propinquiores exi- ftimabamur.quoreftamento earum heredes relidi citmsad opimam pecuniam pemenirent ; & hem dh quxdefperatis morbis laborabant. Depriori- busluuenalislatyr.i. verfjp. ^ CaTntefubmoHcamqartefiamentameremar NoMasm ccelam ^uoseaeha optima fHmm\ N mc viaproeeffiu, vetaU vejica beata. De pofterionbus hic nofter facetiiTime . hh , cpigram. 16. T uffim autem exiftimabant fignuni eife deplorata valetudinis. Horat. lib. 2. iat,; c Fortecoharedam feniormdetaffut , hakia . Dic ex parte tiia,fea fmdi ,fme domnus ft Emptor , pandentem namme te addicere. ^ itaque mlfientes vetulas ceteris priEferebant.qubd crederent. qusGiffis ^ heredipetas fallebar, v.tlib.j. 40. <^at jemel fac illud, fiibindetuffis. data funt a Principe, centum quadrantes pendent quae. vulgaris erat , & irrifa fepe a Poeta noftro {por- tula. Qux fumma hoc loco pro congiario data eft; Equitibus. Vndelib.3. epigrani. 7, irriforieeandera fumraam pro fportula datam congiarium apoellat. Centarn mi fellitam valete quadrantes, Anteamhulonmongiarum Uft. 1^ Ethsc pecunia erogabatur equitibus, non ad bi- bendum tantum (quis enim fobrius eques Roma- nus vnis {pcdaculis centum vini quadrantes haurire nonerabmffet?) fcd ad edulia, & bellaria emenda qu2 venum circumferebantur inter equiteSjVr vul* go apud Athenienles in theatro vbi edebatur, quod in exemplum adducit Ariftoceles Erhic. lib m d Nicomachum cap.j; his verbis. Quod IsJn, ^^Meatroeduntbellaria^ .xme, cum mpcrtnignodlefque concertant. Vbi F.uL. thius Grscus Anftoteiis interpres iEribi- kr rumdfe fuo ^uo Conftantinopoli • p, ' Ro.«n.cvend.aera,.tc.cerEXAf'cPi'‘’=“‘^ (Horan|teftimo.noinatcE.) epigrammaton. LIBEH L ^ 65 O’’osfdicecciixerat antea * M c(t , patriti) . & locupletes , qui qui- j ri^-^rc-' uaces non emebant , qu£ aliquando freakonhos gr» donabantur , vt Hotatms m- /sarrraj AtqaifAh&hon^tupcriiAf^tielttpMil, Liiiis yt in cires f^diers.mtmmfics. Et Perlius (at.j. verC 177. .—VigiU & cicer tngere large Rixmipopido.—-— , . Eft i^ritur Martialis reprehenfio fic concipien a. Siequmcuruisdecemfextemj adenie dum panem, ed’iliia, & bellaria, &c etiam ad bibenaum dantui,. cur taSexriliane adeo intemperanter te gens, vt lo- Ius bibas vigmti fextertios? Illud enim bis decies du- plicatum fignificat numerum fopenorem bis quina j Kumifmara. . i,,t „ u tundam te agitata multis controuerlljs a dodiliu viris quiEadione: Vtrum veteres caUdam aquam , vel foliuuiam, vel mero infufam m uelitijs haDuerin^ IcgedoCtiffimumLiprmmi.lib. electorum cap. 4. & repugnantem eruditiiHmum medicorum Hierony- mum Mercurialem variarumlib.i.cap. 8 . & ii vacat de eadem re peritiffimura medicum Hycomum Barcmocenfem qui de frigida potione duigent 1- me Hiipano fermone fcripur. Infician non po u mus m deliti) sfunTe, confirmantibus id multis vete- rumteftimonijs, qu2 adducuntur a Lip m co ; quibus adde locum notatudignumCleiuentis Alexandr.iib.2.pa:dagogi cap.3. Argenteorum & 4 «- reorum gernmeorumque poculorum immejtvjus , Q> inutilis > vt qui fn vijm (oUm decfptio. Nampie eu ca- De Regulo. XIII. \ Vidum mixtum Uquorsm infuderis , excalefdUofiim forum mclefa efi traFtmio, HaClenus Clemens ex in- terpreratiene Gentiani Herueti. £ft item verum quod Mercurialis docet , vr colligere potes ex epigr. S 6 . lib. 6 . datam eam potionem medicamenti loco"" prxeipue iaffis , commotiique , vt Plutarchus de tuenda valetudine affirmat , & egoconfinno pul- cherrimo Tibulli teftimoniolib.n eleg. 10. de For- tunato & bearo ruftico. Jpfe iueu feBaturoues, sit fUm agnos, Et calidam fejfo comparat vxer aquam, Q^amuis etiam attigilTe videtur Poeta morem an- tiquum. Solebant namque veteres ex itinere fefli aqua calida fe fouerc , atque lauare. Piaurus in Epi- dico, fce. Male morigerus, — abi intro, aciul/e huic aquam calefieri. Ybi Epidicus monet Srranppoclen,vr iubeat a- quam calefieri ad lauandam virginem peregre ve=> ' nienrem. & inBacchidibusfcen.x. _ — aqua calet, eamm hinc intro , vt Uues. Narn vt in nani veBa es, credo timida es. Et in Truculento fcen. pifeis ego credo, Sedobfecro hercle Afiaphiurn, i intro, acnuncia^ Meadejfe.miproperL&fuadeiavtfatis Iduerit, Ceterum quod antiquitus in aqUa calida potan- da, hodieque id vfu venire videmus , in aqua mue re- Bcrerataicum omnibus fic in delicijs , & eadem miec aliquando 2grism.iniftrari a medicis'. Qupdolira e- tiam faditaire Medicos confiat ; Nara Galenus 7» Methodii memorat fe interdum fiomachi,ac mem- brorum intemperiem aqua niuibus refrigerata' cu= rafle.Hinc lux Suet.in Claudio cap.4G. Dn^mquit, de quaftore quodam candidato inter caujfas fuffragatio nis fuapofuit, qmdpater eius frigidam agrefibi ternpejH- ue dediffet. vbi aqua frigida sgro data.De hoc eodem bibone infra dicemus epigrammate 27. Itur di Herculei gdiis qudT thuris drees ^ Cdnaque fulfureis Jlhuia jumat aquis ^ Rura nemufqgfdcrudil^ddfi iugera Alujts SigndtVicina quartus ah Vfhelaf is: HicrudisdpUd.sgrafldhdtgorticus\mhrdS, Heu quanig^ne nouu gorticus aup nejdS ! Hdm phito cottdgfa ruit, cum mole juh iLd . GeJldtushijHgis Regulus ejfet equis. 'Nimirum * tenmtnojirds prtuna quereldSj ^ ^ ^ QMgdrtamrnagndnonerdtinuidid. ''lunc (gr damna tuuant: pntigfagericuld riegi ry» A^‘SKd. t’ ^ Moucra y S)a/0UOP ‘ . . .. \ timeit, le- gunt, tanti: Stantia non goterant teSlagrohare deos. DOMITIVS I T V R ad Herculei. ] De hoc Regulo multa apud Plin. in epift. & noiinmiquam cum eius reprehen- fionejhiccaufidicus habebat ad quartum lapidem, &nemus,& porticum; in qua cum geftaretur paulo pbftftatim eo egrefio corruit, vnde inquit Regulum Faiire cur® diis. G E Li D A s 4r'.] Tibur eit cmli frigidiffimi. Hercvlei) Qma Hercules Tiburi colebatur. Hjuexpod HoyjASP a.pi‘ Hg/ivni' p, scoTfii H ga CVC. ToojcL-ticioiw^iidpSBi yaed^. Ofi^ Ttttqdi ioStr ^ CALDERINVS. Cana Jlhla ] Albuk aqusin agro tibumno, quae maxime vulneribus medentur, vt Pbpi.Sc Strabe de his Papin. InnBts fornacibus amnis, Ridetanhdant.es vicine flumine lymphas. Qui Albulam hoc loco, pro Tiben accipiunt, fal^ luntur. R VD I s] Non elaborata , & polita. ^STIVAS vmbras] id eft ipfa xftina;,. . M. VAL. MARTIALIS 6 <> cwAM|>i; 7 rj Qinm cuAri. ^ . N I M I R V M ] Si Ron corruit , dum illic erat Re- gulus. T I Jt V I T forinna a^uereliu] Qma fortuna non po- tuilfet fuftinere noftram inuidiam , & querelas no- ftraSjqui amamus te. S VNT taniiperidila] Senfus eft^ plgcet fadam c-fie iacluram in porticu colkpfa , nam periculum ipfum , quod Regulus euaferit aperto teftimonio, quod fit curse Dijs, tanti ell faciendum, vt iadura porticus placere debeat. Stantia p'obare^ i. li teda porticus fte- tillenr, non poterant oftendere Deos effe, quibus cura erat Regulus. RAMIR. DE PRADO. Nobile epigfammaeiufdem eft cum inferiori 83. arcrumenti. de hoc Regulo Piinij Nepotis smulo, B multa apud iplumsmlgatiilima. Gaudebat celebrari a Poeta , quem crediderim munufculis Martialem fubornare folitura. Qus liberalitas multa peperit epigrammata, notiffima in hifce libris, j ^aftuTfi iKHidfit.j Simile de Plutone, epigr.qGlib.y. Non thlit inmdtm uciti relator Jaerni. Rede cetera in hoc epigrammate funt ab Heral- do,Radero, & alijs explicata. Sequens vero vltimu diftichum exiftimo a nemine mtelkcTum fuilTe. Pncnverfu eft elegans antitheton,N««e^'' dmna innant. Damna namque pro iadura pofuit. quam fe- cit Regulus in ruina porticus, cmus reaedificatio plu- rimo conftare oportuerat. verbumrecon- dita & abftrufa fignificatione , facere fi- gnificat. Probat pulcherrimum Alartialis epigram- ma 57. hb. 3. ... C Jrafci tantum felices noftis amicio Non hile facitis, fed imat hoc facere. Id eftdioc facere vobis quseftui eft. Non credis? vide idemlib,iz.epigr.i3. Genus, Anbie, lucri dmites habent iram, Odijfe qmm donare vilim confiat. Non lac ladi fimilius, quam hoc epigramma (ii- neriori. felices dicit illud, hoc dtuttes, quod idem eft, vr iib- 1. epigram. 30. Q^ipfe rogabatur felixqiievetttfqHe fodalis, E t cum laxas arca flagellat opes, }r{oc gemes lucri habent innat. Si fecusinter- pretens, dic mihi quidiiifulfius effe poterat priori D epigrammate? Non belle facitis, fed innat, id cft,dele- dat vos irafci. probat ergo ingeniofe quomodo iu- uet,& genus lucri iit iralci illis verbis: Odijfe,qmm donare,vilius confiat. Sic etiam epigrammate 108. infra hoc verbum ia- mt accipiendum. In (ieriles campes nolant iuga ferre inuencr, Pingaefolam lajfatfied mnat ipfe labor. Idefqqusftui eft. Vnde infulfam notabis huius verbi explicationem apud Horat. Sar.i.lib.i. Qjiid iamt immenfum argenupondiu c-T auri, Furtim defofia timidam deponere terra ? Quam adducit vetus Commentator , dum inquit, Gtitn, tanto fiadioipecaniamquar as, quid te deleRat ea- dem non vif,[ed hurni defojfam feraare ? Viden quo- modo tota gratia acutilEmi Poets pereat, nonintel- ledavna Vocula? An exiftimas auarum defofia pe- cunia non delecTari ? imb hoc fine pecuniam conge- rit, V t m eadem S atyra de auaro numos conteplante , JopniHs tnefbiUt i at mihi plaudo. Simul ac nummos contemplor in arca. Sed nota acumen fubtiliiTimi Poetae. Dixerat otti- nem lapidem moues , dum ne fit te ditior alter :8c iubiungit; Quid teiauat defolfa gradis pectinis fum- ma?w«<2f,ideft ditat, locupletat. Quo didoftulti- tk redarguit auam, qui cura ditiftimus elFe cupiat, id faciat, quo nulla ratione diues eirepoteft. Eft ergo, vt dixi, pulcherrima antithefis damna iti- uant, qute potius folent fua natura detrimentum af- ferre; caulam autem adiungitpcr Epiphonema.S«»f ipfapsriciilatanti-iddt, adeo timentur pericula, vt fi quis ea euaferit nullum damnum putet damnum, imb in lucro maximo ponat. 2 Stantia non poterant teBaprobare Deos.'^ Non intelligo vt vulgus interpretumprs^^rf elEc Deos ; id enim ridiculum probare , id ed probos efte oftendere, qui magni Reguli curam habebant, & fuperftitera elPe curabant , vt dixit c-ompare epi- grammate 83. infra, Quis curam neget ejfe te Deorum ? Etlib.z.epigr.^i.adCatfiarem Domitianum eadem fentenria vius eft, p^rum certafalas, terrarurnglorU Cafar, Sofiite quo magnos credimus ejfe deos. Vbi omnino lego, »2^«« credimus efie Deos,idtd: bonos. Nam o.mitspximanum dicebant bonum:vnde mane, quod bona fit ea lux pxx tenebris noctis prs- cedentis;& Dij manes. Grammaticorum obferuatio- ne vulgata. Bonus autem, & probus idem: Sic pro- bare, id eftbonum fateri, vel oftendere. Hifpani bel- le hic exprimimus: idem enim eft yo os probare efio, atque , os hare bueno efio. Libro etiam j.epigr.i. Sosjitef\ncpnx.,qHo gratum credimus eflfe l ouent. Grati coraprehenlione louis bonitatem intelligip vt coatra ingrati nomine iniquitatem omnem, vt apud Publium Mimographum, MalediBa omnia dixeris, cum ingratum hominem dixeris. Lippis ,& ronforibus notum ,Tniferos illos veteres aprofperis vel aduerfis euentibus rerum Deos bo- nos vel malos exiflimaffe. Teftimonia ociofus lege hoc loco apud Heraldum: Sed ne te fallar eius inter- pretatio, qui exiftimar pro^^rehicfignificare msSunts, quod fupra iam admonui. De Arria^&Pseto. XIIII. Cafla *frogladm cum traderet J rria P§to, * Qj^m de vifcerihtis traxerat ififa fuu. Siqua fides,\'uinits,tfuodfeciyno dolet, inquit: Sed quod tu facies ^hocrnihiyPatejdokt. D 0 M I T I V S. C A s T A A^o] Duce Arris fuerunt, altera mater, al- tera filia, mater damnato Psto marito , fodit corpus giadio.eundemque ipfi tradens , hac voce memora- bili vfa dicitur. Fulnu 5 ,qH 9 d feci, non dolet, fed dolet, quod tu f acies , quod verbum & fortis , & pij animi, manddtum eft monumentis, &epiftolaPlin. Et hoc carmine filia vxor fuit Pteti Thrafes , quse morituro matris meditabatur , vt Tacitus -cnbitjfedThrafesverbisdefticit, de matre, nunc loquicur. S I qua fides] Id eft, fi mihi credere potes. epigrammaton LIB. L aH/ITR DE PRADO- a mate. Hiftorianotiffitliaeft" Laudes celebrats ab e= ^ ^ & f matronje Romanas fadum loquentiffimo Plinio luniore multis inlocis. .P-Lade^ delritael^atiiEmohoc&g^^^^^^^^ rus egregiam nauamt hoc loco operam. V. B Ad C^farem. XV . C4ar, i»/»/?» p^idimus : hec etiam arena tibi , Cm frenfus liando toties a dente rediret^ Et per aferta va^us curreret ora lefus. Vnde fotefl amdus caftd leo parcere frada } Sed tamen e[fe mus dicitur, er^o fotefl, domitivs. D II 1 c I A s iaudatur ClemeBtuGe&- «smkone,qnicamCx{arisfit,p>ra'l':p°n- tv s V hc «- 1 Quoniamfei* non cxicban- turUeone. ,ii* B L A K D O dente. ] Non kdenti. VAGVS.]Liber,&folutus. Y N D ] L quomodo poteft parcere lepoG- Kiic "> Potes ifmm. ] CJmarcfert clementiam tuam Cxfax. rAMIR. de pradq. D Ehoc fupraepigr. 7. acexiftimohocfpedhculo Domitianum fibinimium placuiffe , qu^e caula 1 cur Poeta nofter nouem epigrammata de eodem fcripferithoclibno. ^ Adiulium XVI. «M. n^.OmiUpoflnuhsJuU^memorddefodaks: mwndc. Sit^md longa fides, cana^ue iura valent, dis iamfane ubi conful trigefimm inflat , Et numerat paucos Vix tua vita dies. JSfon hen.ec(ifiuleris, videas quapoffe negari, Et fiolum hoc ducas, ^uod fluit, effle tuum. ExjfieBant cura-epue , catenaticjue labores. ^ Gaudia n&n remeant , fledflugitiua Volat. EJac vtrdijue manu, com^lexutp, afflere toto. Sape fluent imo fic quoque lapfafinu. fijon efl, crede mihi, faptentls dicere , Vtuam, Sera nimis vita efl crafiinai Viue hodie. domitivs. O mihipojl nullos. ] lulium fodalem state ingra- nefcentem hortatur ad otium , & virtutem cum vo- luptate 5 nam vera vita apud Mart. nihil aliud cftj quam dare operam virtuti, cum honefta voluptate, neque expeftandum effe ait; cum labantur dies, & incertum ht, quidvefper ferus veliat , vt V ar. Rrib, « 6 . Tsp7ni)A«J' ih/2/j, KctTQj, ^ » Edict G ZMJfiylfficy . Eu|’£t 7 r 3 jUiiM)^oio 7m'AiF eW cfc?, KctI oipA^u)^ alfi O mihipoPnHSos.]i.bUi inter primosmcos fo- dales. L 0 N G Apdos. ] Longaamicitiai _ I V R A cana. 1 i. antiqua faramantas. ^ _ iK^ubimpas his trigefimm conful ] 1. lam nadus cs k. annum ; antiqui terminabant vitam , Ix. anm^^^ Avita numerat paucos dtes.] 1. parum dedif operam otio, & virtuti, & rclaxationianimi,i. paucis diebus vixifti. . . . lionkncdifiuleris.] i. non fapienter laCAS , C A T EH A 1 1 Um,. ] i. in fp=ciem catens con- iundi& perpetui. . Exspectant. ] Non abeant. Asse r e. ] V endica tibi. _ ^ S ^p E pJnt fic.] i. aflerta, & vendicata gaudia ^ fepe fluunt , adeo gaudia iunt inconftantia. ViVAK.lDifferrevitam. /: ,c. 1 M o fic^uo^uc lapjafwu. ] 1. dum loquor amiflmus tempus vits & voluptates. Pcrfius, fmthora, hoc quodloqusr, inde ep. dicat poteramus has horas non perdere. CHRISTOPH. COLERYS. G AV DI A » 0 » remanet. ] Vems editio, qaudia non remanent. Rectius; nam ideo fugitiua dicuntur, vt & libro 7. riue velut rapto , fufitinaque gaudm carpe : Perdiderit nullum vtta reuerja diem. RAMIR. de PRADO. H ^ c adhortatio Epicurea frequentiffima eft , vt lib, 2. ep. J 5 ). & 90- bb. 4 - ep- 54 - bb. p epigr. 21. 60, Sclib. 7. ep. 4^. & 64* ^ bb. 8. ep. 44 * ^ 77* Soda- lem fe fliifle Iulio triginta & quatuor annos teftatur lib. 12. ep. 34. ob id longamfidem dicit, probats ici- licet amicitis, & cana iura, id eft v etera ibdalitam. I E T numerat paucos vix: tua vita dies. ] Eadem len- tentia icribit lib. 6. epigramm. 70. multoss er us^ e valetudmeCotts fenis, qui omnes, & hss- ^ntai tiadefumtafuntaSenecalib.de breuiumvits cap, i.Tuam.(mit,vitanumeratpauc0S,.&cc-i e. , paucos dies, quamuis fexagenanus fis, vixifti - nam non e viuerevita, fed valeK , fed quietum elfe , kd indui- gere genio : fed bene viuere , vt inquit Terentius, Vixit dum vixit bene. Et Arbiter leporum hoc ienfa dixit in fatyris, Sk erimm cunBpopquam nos auferet Orem, . T t. D 58 M. VAL MARTIALIS Ervo viumm , diim licet ejjfe bene. Contra.ingeniose Ouid. lib. i. de ponto eleg. Nm mea fer longos fi <juu mala digerat anms. Crede mihi , fjlio tlefore maior ero. Quam lententiam fecutus Plinius lunior lib. 4. epift. 14. ad Valentem luum ait; Si computes annos exiguam tempus Ji vices rerum ^ ammpmes. z Non bene dif aleris videas ^ua pejfe necari. ] Id ell continuo tibi eripi polTe voluptatem , ciim vita in eadem ipfa eripit tibi poffit , nec certa voluptas fit TIw. ir!. AI Uoyj Tmi ct)i crzcvaypji/ jue^ ^r(Zi4 , 'mfjLjily uh ApjjjW D 0 M I T I V S. Cogit?»?.] Refpondet Tito hortantf vt decla-^ V.*. V J IJLVtw VWi. V All, j * A AW caiAV-lj > t vlla prstcr eam qus pr^tcriit. Hic enim eft fenfus ^^^ret potius , quam fcriberet epigramata, quoniam fequentis Pentametri ; ’ declamare effet res magna : negat hoc Martialis, Lt folum hoc ducas, ^uodfuit , ejfe imm. coloni fciant agere caufas , quafi velit 0- 3 Catenatiqv,e labores . ] C^od quafi catena tendere pauciores feribere epigrammata , quam a- alii aliis ligati fint , & cohxrentes; ita vt vno excepto caufas. multi fubfcquantur. Quo refoexit Garfias Lalfus a magna efi,ijuam facit colonus. ] Quia coloni me laudatus, & laudandus fepe, in ecloga 3. fub Icipiic agere caufas, vt interrogando le B affirmando legant alii, non placet. egasjuam quod RAMIR. de prado. principio, his verbis. Mas la Fortuna de mi mal no harta , M e affiige , i d’vn trabaio en otrolleua, Scc. Prudens eft Hifpanorum vomm , & Adagium ; Bien vengas , mal , f vienes fole. Di^liciter interpungunt hoc epigramma ; legunt 4 G A V D I A nonremeant.] Omnino legendum, ?•?- enim, cum interrogatione vltimum verfum alij , & manent, quod indicat fequens comma , Sed fugima explicant. Eft ne magna res,Tite, quam praftare co- voUm, nam polfunt fugitiua volare, & remeare fub- lonus poteft ? Quafi dicat. Sape coloni robufti bo- inde , fed non remanere. nis lateribus , vafta voce, rabuk fiunt , & caufas a- 5 S ,€ p r. fluent imo fic quoejue lapfa fnu. ] Endiadis ditant. Mihi non placet id vits genus fequi , quod eft, quamuis gaudia recondas in imum finum , ex eo quilibet e populo fequi poteft, vt dicit epigrammate „ Hocegomejne fumus , fed ^Hodfum non potes eflet ,, Tu quod es , e pemlo quilibet ejfe fotefi. Alij fubtilius abfque interrogatione legunt, vt fit ..« • « .M T ^ ^ C- t o_ T t . - labentur & fluent fepe. Ad Auitum XVII. Sunthondjfm ejuddam rndiocm^ fmt , mddflura, faroVaSio Qfjf Isgu : hic aliter non fit Juite liher. *Su,nt mul» filcem fer uari debet teiEpetime- TT ' A tum, quod deSt^^o. Ev%lh toMcs! /iSp iedi^d 3 f^fjuyahei. pofuit Api* ^ ^ ^ \ cius do£tus gula: artifex £pim. if. malum int^uit , hont^ facies ad ve- denditm , fi vnampartem hui fm»i S V N T bona. j Dicit fe nullo genere epi^i^ramma- t.s abftjnere vt l,br„m expleat, in quemTeVam <ii- xit. Edtu nc hnMhmf mM mihichm. Utili.. Alka n. iniultam magnitudinem non venit. Athcit ylnr , A «m , D O M I T I V S. illufio quadam qua refpondet Tito, & ludat in am. biguitate. Res magna efi, id eft magna pecunia eft, quam colonus excolendo agro congerit. Vel m?»4- ^ gia efl: id eft improbus labor , quo mbiedus eft co- lonus ferendo, vt metat, 8c metendo, vt ferat, vt fcribirFauorinusapudStobeum cuius verba latine reddita ficfonant:,]^w»i5^?»4/9W»f «?»?/<*?» a pam terram colere eoaUum, laqueo fniuijfe vitam, cum in tabella fcripfjfet , agriculturam ejfe rem infinitam , & nunquam abfolui : ferendum enim , vt metamus : ^me- tendum vt feramus : abfur do rei circule. Quod remHt Robertus Titius lib. j. controuerf. locorum cap. 23, etiam Virgil. eodem fenfu fcripfit h.z.Georg. v. 400 3, redit agricolis labor abitu in orbem » Tu vtramuis explicationem, elige. Ad Tucedm XIX.* congeftl^ ^ ^ ^pigrammatum Quid te,Tucca3 iuudt vctulo mifcerc Falerna NoNj?r//^£r.]NoncrefcitiuftaIibrimagnitudo D ^n P^aticMiS ConditdmuJldCddis f Quid tantum fecere honi nhi fefima Vma } Aut quid fecerunt of fima Vma mali ^ RAMIR. DE PRADO. S I M 1 1 E epigramma eft 80. ad Laufum lib. 7. T riginta toto mala fiunt epigrammata libro: Si totidem bona fiunt, Laufie, liber bonus eft. Ad Titum XVIIL nie T hm dBitdre CduJfdS, Et dmtmihi fep^ ^ magna res ek. Ite, quam facit colonm: De nohu facile efl-. fcelus ejliugulare Falerd num, Et dare Campano toxica ^fauamero. Conuiua meruere tui fortajje ferire: Amfhora non meruit tam firetiofa mori D o M I T I V S. do. Qvi D Tucca. ] Auaririam Turrt> x- • efimPhalernumhabcretduifcebatinvinZ^Lto '^tiu vino Vaticano epigrammaton i T -‘1- A jri fe P T? T D C- I X i« DOMITIVS. r'> 3 •Ly cr'3AX vafco.&inhociocamr ymom^ vappa ; "^Lula^-e nos , quos fortaire D i c mihi. ] In Domitium Csecilianiim fcnb-i ^ ^ eiukleffinommisfmtvir amiciiurnus Thtaibs, bic alibi eftgenus vocatis conuiuis boletos folus edebat, eius mhoipt- AkpHora.J Vas e ^ ^ 1 i • talitarecarpit poeta, imprecaturque,vr par eft tanto menfaM, vt conmuis^ C^dm , eodem ventri , & g-ak, vt talem edat boletum , qualem edit ras die fui triumpb. dedii ^ Claudius , quo venenato extinaus fuit , de quo Iu modo, vt & idem dicitur acue i * uenalis. Poji- qncrn nil amslim cdit. Boletus in rf^fnnnr^Ktic RAMIR. de prado. S„raitohancTac«rafttotemfecetfa^^^ ridet Maiti* & ad bti “l“fdetnu.q™nA-«acnon„ niSto fcclete-. Nam faas notmq U . nimo iceiere: r: y q medici. - „ • photamiftlp“™‘‘™'*‘“A 'Hilmlam B Tvr.aAWtajJtffa»*- t-l[.eaann P ternorum. Mec illud tiDiobtiudam _ _.i ... r.i.m bn eriu L“::;; 3 ;ignotmn,Needludobiq valgatiffimum. fem «m« i”", A D; ouiciimfenesrmt,iuuenes apparent; Sed palche nmum exhibeo tibi Petronii locum. fmt amphora vitrea dilidente, dkHiPlttaciaerdp 4 x^cmhoctdulojAL^K OPXMIAKYM AKfoORYM CEKTVM.^«^ timlos lernm cmfofitTrmUao mmm,& Hm, % 4 dmuus Lu. Vides viuere dilerte didum j Elegans dicendi ^rmfoa id eft faciiis eft noftri iadura, nam forte aofque foeler ’ • lorp freliis eft iu^ulare faiernum» poteras nos iugulare,& iceius eiu lu^u St mci^lnijfuerdt lihi c^Mtuor^ JdUtdentes. Exj^uuvnddmtufiiiyCrvMdm. Idmfecura fotes totu mfire ddtis i m * ijiicj teftU tupis hduCt. ramir. de prado. Per fo lucet facetilTimum epigramma. Qmtuor dentes reliqui tribuuntur a Poeta his cadaueroiis ve- tulis ad deformitatem oftendendam. Sic_ epigram- mate pz.lib. 3. Cum tibi trecenti Confiles vempna, Et tres capilli , qmmorq» 4 ^^t dentes. Vide qu2 ibi notauimus & hb. 1. epigr. 41. Ad Caediianum. XXL appellar nouiilimum irritamentum gui^e. Quoa au- tem dicit de Claudio , lequirur hiftoriain etiam edi- tam a Tranquillo, qui Claudium foriun. venenato boleto efoe extindum. Tacitus tradit veucnu neea- mm ab AOTippma, opera Lccudi. fe myfceno Ha- loti fKgtftatcris , demam aiixil '0 Xenophontu ibus conui- Qiialcm uis imprecabor, vr edas taiem Doiemm, edit Claudius , quo periit. RAMIR. DE PRADO. A Mol^oetam hunc multis de caufis, fed pmci- pue quodvtbanitatis magifter fit dmgentiiiimus. O' di 4 erc.liofoaqu.exffl.mamhomm£m<»fcenum efre.Difpereamriquidmeo obicenumofenm. 0. mmaeBmeofir.d'cribit,vtr.osnla, & .ab.aqj^ niemihi, quisfum efi ^nrid flante Vo- Cdtd^ Solus holetos Cdcilidne Voras , Qmd dignum tanto tihi Xmtre^gukjuefre- cdhot f * Boletum > qualem Claudius edit , edas. iniua cuiui e- ^ , tionea vitiis,&a rufticitate morum detept ^ qu 2 £ Stoicorum princeps S eneca, magna ei.Lm 1 ' rum & verborum pompa , docet, hic tacenis gi a fimis nobis exhibet, Horatii f ferendus quod vcil e mifcuent duici. ^ ao ..uiem f marufticitasconuiuij dominum meliores cibos m- C inere , quam coniiiuas. Ab haevt abhorreamus mu - ta epigrammata confcripfit in eos, qui preciouores cibos^ meliora vinafibi quam conuiuis apponi la- bebant, quee fiiis locis explicabimus : Etiuuenaas hos infecTatur multis venibus Sat- 5. petit vt idem omnes ccenent , eiegannoas hi ^erbil — fofcimusvt canes cmiUter. _ S EDnotahoclocofacTum fommi Pnncipis luiij Csfaris , quodrefert Suetonius in eius vita, cap. 4S. Eomefiicam , inquit, difetp linam in parip, ac rmion^ busrebm diligentes adeo jenerique rexit , vt pipretn a- lium , quamjihi , panem conuiuis jubupentem , compe- dibm vinxerit. Nam qui conuiuis alios quam fibi ci- bos appomiubet , videtur iis eos, quos attingere ae- di^natur , conuiuis ob licere potius, quam apponere, JD Plinius in Panegyrico, Traiano laudi tribuit squali- tatem in conuiuis feruatam. NecieiunU) inquit , & inanibus plenus ipfe er uBans (legerem & ruftans ) ns!t tm apponis, quam obijcis cibo^, quos dedtgnertsatnng^ re. Prsterea nota , vina etiam ab iis lurconibus , & rufticis diuerfa apponi folita, & alidmitidan aquam potaife conuiuas, de vino nofter lib. 4. epigt. XPos bibimus vitro , tu myrrha Pontice . quare . Prodat perjpicHus nediiovinacdix. Vtrumque probat luuenal. Sat. 5. v e^ . yn Non eadem vobis poni modo vina quereban y os diampotatis aquam. 7 (J M. VAL MARTIALIS DcEiicoIpo. XXXIL 1 A bant. Vndc pro pueris eirrdtos dicunt Poet$ n r fat.i.verf.43. I~los tihi Ph(Tl^6 VoUct totos dVcy^ticc cyif}?f Encolfm, domini centurionis amor. Grdtd Pudes meriti tulerit cum^ramjd j^ili^ Quumprimu lon^^^PheeJpe^ recide comds. D um nu lld t eneri jo rden t lanugine Vultus ^ vomx fufalaEiea colla 'iuha: ftuantur. J^tj', tuu longu , dominujj-^puerj', ^ fruatur MunerikiSj tonfum fac cito, fero virum. Ten' cirmomm eentum diB4ta m Prv nihilo pendoi t A Tira puberes tondebantur. Optat idtiirPo? tavt cto Encolpus tonfas fiat, pt4ipaL,„ <|®us demum d.gmtatem. Setb veto Lt vir uno dommus ems amore diu fruamr, de Voce viri dii niusadiib. 4. epigr. ai. n. lo. 'fufcx, ' Com* Ad ‘ SabidiLim. XXX IIL DOMITIVS, Hos tihi Phcshe ] Encolpus puer erat Auli Pudentis centurionis. Centuriones autem pro- xima dignitate, primipilares creabantur. Vbuerar puer crines luos Phoebo, cuiti primum Dominus faclus elFet primipilaris, rogat Phoebum poeta, vc B Non amo te ' Sakdi , nec poffum dicere flare ^ Noc tantum pojfum dicere, non amo te. RAMIR. de PRADOa auditis pueri precibus cito faciat primipilarem Au- ^oniuh Ium Pudentem, vt puer iam tenera state tonfus, »»« ^^^^^,(os 4 utbenepcioaiitffe,mt colla candida Domino feruer, & oftendat, fed ta- (^ege omnino hgnificans) tua erga idos men faciat eum fero virum. Ita fiet , vt Aulus vtatur » deUms\ dans operam , vt de illa animi munere Phoebi diu,&: ipfe etiam puer,quia &hic fiet Hsc ille. Dic fodes , Nen amare eft ftatim pnmipilaris, ille fero vir. Ita Auluseritdiu Ergo «<?«,a»^^r^odil^ecft. Hic 110= primipilaris, puer diu mollis. , “ei-'difertisvcrbis,Iib.2.epigr.;j. Vis te Sexte coit: voleham amare. NoT 7 Mepigramma,fedverba fortaffe non in- eiieCia. Non amare dicebanrveteres pro odife. Te- Itisgennanus Ciceronis Quintus hb. aureo de peti- noneConfulatusad Marcumfratrem: verba funt. primipilaris , puer iu mollis, Encolpvs] Nomen fidum, xiA^tLatinc finus idcft,ampledendus. Vovet.] Antiqui vouebantcrmes, & barbam Phoebo , depofteain pixidem mittebant: ita egit Ne- ro, ita Earinus apud Papin. .£fculapio. PvDENsji. Aulus Pudens. Parendam e(i tiht : quod iahes , coleris : S edfit e colo , Sexte, non amaho. Ideft,odiohabebo.&eftratio,quia non dixiffec 1 oeta, mcfogkm dicere qaart, nili „gn amo , d odi ligmficaret :Nara cumamare fitardentiffirao amo- 11-4 ‘ _ /» w amo- G RA T A.p. j 1. primipilatum , quod erat voram ^ aliquem fern , non opus eft, vt finr caufai, qui- bus non amemus, immb ad amandum debent eife Encolpi pueri, F A C citotonfam.] Vt Pudens fiat primipilaris. Ser b virum ] id eft , fero adultum, vt Pudens 6ptat. niulr£ , & iuftcE, & graues : quod fignificauit Quin- tus frater fupenoribus verbis, qui fine caufa rrtant,^ ad non amandum vulgari fignificarione, nulla eft maior caufa , qudn non effe caufhm aman- di. RAMIR. DE PRADO. I N E cpojjm dicere quare. ] Id eft, huius odii mei nullam poffura affignare caufam, quod abfque cau- i c™es forma, vulcL, nfores, noftr^ natura primipilarem dignkateirSeremrr^'°' aduerfentur. Habet autem , & hoc duplicem fen- Lus , abicidit comam lib. j epTi 49“ '' f Sf ’ ? “ dicitur, I H ostiti Jph^bocLtecrariprimamrn de quo conque. mamnotiffimum ex Plutarch.mThefeo! cuius mo* n ris exempla multa congerit Hadrianus lunius com" ^ Er m hoc fenfu illa verba, menrano de coma cap. 4. T otos Aniterinesd verueP polfum ^^ud fignificmt , qu^^ quo exprellit mirum pueri defiderium, dc propen- chm quoexpreffitmirum pueri defiderium, dc propai ™ « «%aufam iam in dominum voluntatem: non enim voluit co- A aliquam caufam affij ms narrem aliquam , quam Dorerar aK ^tim , odic, gratis re odi. quod Hii v^iuiL - - • 'goare, curte o- ma: partem aliquam , quam poterat ab auricuUs aut ^iPp^ni eleganter tu„ fenfc dl. qaomnuitll fummum e Din «iTkiMld, flnvTiV; ^ i mento tondere , fed a vertice , vt tota concidere z ~ puenqoob exce^*a.Kexephcb.s, M t, hecfteDantque ad decorem capillos, & me\rirf.nia,-.?^,v,. 1 ’ &fpicari nerant, hecfteDantque ad decorem capillos, & meFacitepim;!^^^ :queoant, ouod Iviartiali non placebat, vt epi- ardencemfikundismenrnalriT"'^ ^^nblicam ^i^mate 42. hb. 4. . AkiZ 1™ ’ «^«10 tangerer. TOati torq, S^-^nrmate 42. lib. 4. ' ^moliejqite jhigellent Coi.a cornit : torcas non amo Flacce comas, V B ^ide , q.ja; diximus ad numerum ;. Quine- -*^Mfe^^‘nilfns inurebantur , dc cirrati incede- hic idem Sabidius terque quiernn’ T flau.t.&remir„„def.X oninr > ^dio ex conuiliis aufiis eft tangere, ,t,„ J « conuims mme , forta cunnilingo vel f-iriro f riuUiiu ^ ^ ritore, coniiniiis 'S’>- :1 fellatore, conuiuiis vi- 'v,? assili epigrammaton De Gellia. XXXmi. A Amjfum nonflet, cum fok ejt Gelhd.fdm: 'SifMddeBkujJk profimnt Idchrjm^. J^o dolet hicjquifi.ms IdHdaripelh^Udrit. Ille dolet vere jfd fine tefle dolet. D 0 M I T I V S. Amissvm. ] Gellia lugebat patrem tantuiii cum aderantteftes. Mart. inquit eam non lugetetfed effe ftudium laudis , & velle laudari. I V s s£Uchrym&. ] Ab Gellia. luuenal. Infmio- nep^rau: Quo iubeant rnmers loco. 'H luget ciuif^tiis ] inquit. Martial. non luget, qui cupit laudari, fed is vere luget , & dolet , qui lu- get clam ,& fme tefte. RAMIR. DE ERADO. P E B. s P I c V V M eft hoc facetiffimum epigram- ma, & acumen fummura huius Poetae perfpicere potes in multis , & quod contrarium facientem Gallam ob viri obitum reprehendit enam & irridet, iib.4. epigr. j8. vide Senec. epift. 95). in medio. AdLefbiam XXXV. LIBER 1. Laide] Lais nobile Grscis fcqrtura , cuius coi tum ob prerij magnitudinem Demofthenes recu- fauit , nota illa voce : Non emo tanti pmnitcre, reliquiE nomen dedit. Laidis autem antiquitus tu- mulus erat Corinthi, infcripta lesna arietem prio- ribus peflibus luftinente. Alterum eiiirdem mo- numentum in TheiTalia , qub Hippoilratum eft fecuta, eius amore capta, ab Hiccaro patria in Si- ciliam abduda fuit ciim puella eifet , capta infula ab Athenienfium duce Nicia , diuendita Corinthi, meretrices omnes forma fuperauit, author Paufa- nias. Chi ONE.] Nomen meretricis, a candore fum- ptum , nam ;:^iVfignifiGat niuem. Hxc tamen ni- gra erat, vt alibi Iuuen.£ti^.'ii'if<i^ Chienem de~ ducere felU. ^ . M o N v-M E N T A ] Celh iuilar monimenrorum. Deprehendi] In adulterio , Non vero te futui, G E O R G I V S, S V M M oe N I ] Hasc ego non crediderim. , atque eo magis cum nec authorem afferat haic dicentem, &Mcenianum,vndedidionem componit, a Moe- nioderiuet, cuius prima producitur. Horat. M(s- iiitu vt rebus tnutemis , Atqueputeruis. tteiiim hic fuit ille Mcenius , qui poft bona patris abfumpta , co* lumnam fibireferuauit.vnde ludos fpedaret. RAMIR. DE PRADO. * Pn!. fafi* fcd minus appofitc. *SaramoEm pUcetimpe- £us. V. alauds, al, Laide. Vide Tar- nefa. lib. ij. cap.i?. T.ScreiSius. lncufiodms,& d^ertisLesMdfiemper Liminihus ^peccdSy nec tua furta tegis. Etfim jfieBdtor^qukm te deleBdt adulter: JSl ec fiunt grata twi gaudia , fi qua latent. A t meretrix abigit te flem veloque fierdque: Kardque , * fimemmiprnice nmagatet. A Chione faltem , Vel * ah Helidedifice gu* dorem: * AhfcQndmt fiurcos * hac monumenta lugas. JShumquid dura tihi nimium cefiura videtur ? Degrendi Veto te Lesbia , non futui. D O M I T I V S. Incvstoditis] Accufat Lefbiam, quod vel- let fpedari, dum futueretur. Peccas] Futueris. T V A furi a ] Stupra , & adulteria. Tibullus , Cst- Uri vult fua furta V enas. Latent] Abfcondira funt. Meretrix] Que eft turpior moechare mo- net fpedantes. S e R A ] Quia oftium claudit. S V HM oE N i ] SummcEnium locus in vrbe ad muros , circum lupanaria, vnde meretrices diceban- tur vxoresfummoenianE moechari. Plura in' com- mentarijs , in luuenal. diximus eo. loco : £t ad cir- cumtufasprofiare puellas. Mmniani autem diceban- V*' > quem Moenianum dicebant^, Ipedabant. Tranquillus: Pauci ex proximis Moe- nianis,- ^ Ingeniose defumtum epigramma ab Ouidio lib. 3. Amorum, eleg. 13. quam lege. iIncvstoditis,] Ideftjiine lanitore. Solebant ^ enim lanitores ferui ad valuas ftare. Ouid. lib. i. Amorumeleg.GDominE lanitorem multis verfi- bus alloquitur. 2 Apertis liminibus. ] Poterant fores non cu- ftodiri,& tamen effe claufe: fed vtroque furorem Lefbis expreffit magis. 3 Nec tua furta tegis. ] Notum eft furta , furtiuos fignificare V eneris -actus , vt lib. 6 . epigrammate 32»- , de filiis Marulk ex adulterio conceptis, M aterna produnt capitibus fuis furta. Et lib. 7. epigrammate 73. ad Mercurium, Sic tibi lajcm non defit copta furti Eodem fenfu/rrrj«<??» vocat Ouid. libro i. Amorum, eleg. ii. Inque mimfierijsfurtiHii cognita noBis. NoBis furtiua , id eft, deftinat^E Veneris furtis, Sc lib, 3. de arte amandi, Curn cufiode foris tunicam feruante puella. Celent furtiuos balnea multaiocesi D 4 Nec funerata tibi gaudia fi qua latent. ] Huiufce rcicaufarn rmdit, Ouidiuslib.3. Qua venit ex tuto minus eli accepta voluptas : Ftfis liberior , T hdtde , fnge metiu . j At meretrix abigit tefiem veloque feraque. ] Hoc erat in Lupanari, vbi cellae inferiptae erant nomini- bus meretricum, vt eft apud luuenalem, fat. 3. de Meffalinafe publice proftituente, verf. 122. Et celiam vacuam , atque fuam mox nuda papiPds Conjlitit auratis , titulum mentita Lycifia. * Quo etiam refpexit Seneca pater 2. controuerf. tieduBa ejl in lupanar , acceptfii locum precium efi con- ftitutum , titulus inferipm efi. Terruli. depudicit. ii= l.jub ipfis libidinum titulis. Et hic lib. n. epigr. qd» Intra fit quoties infcripta limina ce Ile , ^ G m‘ A 8 M. VAL. MARTIALIS Sm ^iicy anifit fu: pueli a tihi : Contentu! r.on efcforibm velo^ueferaejise. i loc velum cx centonibus conficiebatur, &: cento ar-pcliabatnr : crantque plurimi centones in Iiipanx- n , t.ira in cinaqiic cella , quam in ipfa maiori lupa- naris ianua. “i^ilco id cx veteri luuenalis Scholialle aci illumjocum far. 6, verf. iii. I niy AHit calidum v eteri centone lap an Feleri , inquit , centone , vt velo ex panniofaBo. le- p;crcmibi^^ eteri velo ex pannis fablo. quod ipfc feri- pierat. Siitrragatur locus elegantiillmus Petronii in Sa- tynco,Etf:tbinde,in<:p.iz,vt in locum fecretiimveni- miu , centonem anm vrhana inietit, ob hio., inquit , de- bes habitare. Ckm eoo negi^fem me cognojeere domum , Video qaofdm inter titulos , nudafque meretrices furtim conlpatiantes -.Tarde imo fero intellexi me ih fornicem efe dedittlm. Sxscratm itaque anicitU in f dias , operui A ge Imp. Conftantini verba in 1. dcoiHc iOleCt-n-i- prouinciat, cod. Theod. non ft venale indicis vekr/i nontngrefsrederntt. non infame Ikitationibm fcrl t^™?».-Vbi obiter notabis locum hunc -in quo dices fedebant & caufas examinabant fecretarium vocari, quia hirce velis a turba & populo fecerae- bantur, 1. p c. dc offic. diuerf. itidicum ,cuniai multis. Cetera vide apud Lipriumadlib.i 3 .annaliuia Taciti, & Cafaubonum ad Hift. Auguft. appellat publicas lupanaris meretrices alibi; nec m- telligas , alias elTe meretrices fuperioris verius; &: alias huius: Sed in eodem lupanari meretrix abigit teftcm , veloque feraque & ipfo fornice rara rima dl qua poffir aliquis curiofus eliminare quid ibi fiat. 8 A C hione fdiem, vd ab Elide difee pudorem.] Chio- ne & Ehs, velLades vt alias , proftibula erantp rocul caput ,&per medium lupanar fugere cepi in aliam par, B dubio Martialis tempore notiiliipa^ r^?B,vbilege, Centonem ama vrbana reiecit yid cik, fiiblatumreiecita tergo, vt intraremus. Hiipane, hecho la antepuerta. Eiuimodi velis cubiculorum ia- nu$ tegebantur, Lampridius in Heliogabalo, fub- orto millium f repit u exterritus in angulum fe condidit : obieduqueveh cubicularis , quod in introitu erat cubi- culi ,fe texit. Quo loco illa verba , in introitu erat cubiculi, merirb ranquamglolTema expungunt P.Fa- bcr & Caiaubonus. Htec aurem vela eo ponebantur ne idlicet per forium rimas infpiccre ponent curioll quid intus ageretur. luucn. far. 9, verf. loj. -—claude fenefras, F eia tegant -rimas, iunge ofiia , tollite lumen £ medio, &c. Epictetus libro 3. diiEert. ii. ceteri parietibus faniiis , velis teguntur. Ego fub dio , in pro- ^ ^ patulo ago, omnium oculis, dr inquifitioni expofiw, _ f'jendifi,fubitoaJpici.Etidcodens,cpiin adulterio Eadem ratione in aulis principum an- ^ deprehendebantur, Horat.hb.i. far. 2. in fine, te portas erant cancelli lignea opera, & ad oftium 9 Abscondvn jjpurcds (fr monumenta lupas,] Bene, & vere a Tumebo lib. 13. c.i9.exphcaturn eft, has efle, quas hb. 3« epgr. 93.hic idem bufuarias moe- chas appellauit , qus vilillimo precio proftinieban- tur feruis , & infonis hominibus extra vrbein, ad fe- puichra , &miohumenta. 10 Censvra.] Pro quacunque reprehenfione fuinitur ,ficOuid. vndehanefententiam defumfit, Martial. elegia nrsdicla. O i Nec te nof-ra iiibet fieri cenfu'ra pudicam : Sed tamen , vt tentes difimulare rogo. 11 Deprehendi veto, j deprehendendi verbum iolemnc eft, de lis qui ip aliquo crimine & re turpi, deprehenduntur. Senec. epift.43. Janitores cenfcien- tianojira, non fuperbiaoppofuit. Sieviuimus , vtdepre pendebat velum. Oftendoidex Sidonio Apoll. lib. I.epift.i. de Theod. rege, Pellitorum turba fatdlitum ne iib fit, admitti: ur.n e ebf repat, eliminsturif eque pro fo- ribus immurmurat e.vclufa velisyinclufa cancellis. Vnde lulian. in 1. cetera 43. §. fcd etfi cancelli. P.de legatis. I. cancellos, & vela cdiunxit his vahis.Sed etf cacelii fnt ,velveU legaripote-runt. In icholiis antiquorum Grammaticorum aut Rhetorum anriquonim erat ante auditorium profehoiion , quod ab auditorio diftinguebatur velo , vel centone. Id pater ex vete- ribus colloquiis puerorum vtraque lingua feriptis, qux excufa iu„t cum gloffariis anuqds: ibi enim puer nairar, vt pcrueniens ad fcalas gradus afeende- rir, compofice vt decet , & in profeholio pileum po- lueiit , & compoEierit capillos , & fic introierit Deprendi miferum efi , Fabio veliudice vincam. Erfat.4. -^--^deprenfinon bona efi fama Treboni- Etiib. 2. far.7. —quidfimefiultioripfe Quinge-ntis drachmis deprehenderis. Ouid. lib. I. amorum, eleg. 9. Ma-rs quoque deprehenfus fabrilia vincula fenfit. Hinc luucnali lux, lat. A. verf. 182. de moecha in complexibus ferui, aut equitis iacente. clames licet , i£r mare coelo Confundas , homo fum. Kil ef audacius illis Deprenfs : iram atque animosa crimine Jtmunt, Eft notiffimus iocus ex, ambiguo, quem refert Quintilianus lib. 6 . c. 4. ad finem, quidam enim in- terrogatus qualem exiftimas deprehenfum , refpon- dir tardum. Er Cicero ad Atticum P. inquit, Clodius deprehenfus domi Caij Cafaris ,&c Vlp. in L Palam. auditorium lubleuato centone. Hinc apud Impp. 4E §• in adulterio. F. ad 1 . lul. de adulter, nata formula, leuate velo caufas id eft, a- rx hoc verbo deprehenfavtitur,& ibidem depreher- pertisforibus, omnfoufque admiffi^IHonorius ^ ho eademmente dicitur. ^ fkpe T heodoims 111 1. dc fubmerfis. cod. de naufragiis, & Apudecclefiafticos feriptores obferuatum reperio, cum res maiorfexaminc indigebar , vel criminale iu- dicium clferj iudices velum tribunali priEtendere fo- Iere, teftimomo eft Clemens Romanus , qui fib, 2. Apoftolicarum conftitutionum cap. jg.Sic inquit ex interpretatione Bonij. Afpkite mundana iudteia, quorum potefiati videmus tradi homicidas , adulteros "^^^eficos Jepulcrorum perfofg-res, latrones ; De quibm quAfiuerunt p-rafebli iudicio ab ijs , qui illos vn iudU fddux erunt , demum interrogant eos , An illa ita •Q • Qdfbui affirmantibus , non continuo eo s ad J^l^iiludJfmutunt,fed per plures dies quafiiones exer- rr..ilto conjilie , ^ velo interieclo. Hinc inrdli- Ad Cornelium XXXVI y ?rfus feriheremefiarumfeueros Necquosferlegdtinfiholdmdmfier, Corneli quereris : fed hi hhelli , Tamqudm coniugihm fuis mariti Non fio jfunt fine mentula filacere " Qff«l“nye^s*rhaiapmem CjrkdKmnonTLilafmkl v;< 3 « pcb. iiS ca?- >7 epigrammtaon liber 79 QmEoYdidVsjlit , erfloUtum fsrmittittneremahmpudoremf Lex y~c cdrminihus data efl iocojis^ nififrumnt, mare. QMTe depolita pueritate, V arcas lufdm, & iocis, rogamus: N ec cafirare Velis meos lihehs . Gadoturpmeft nihil Priapo. DOMIT IV S. ni YniKsysfirikre] Cornelius conquerebatur, Martialemfcribere verfus parum leueros , & impu- dicos, qui non poirent legi m fcholis. p A R V M feneres ] Hoc eft impudicos , hi iiDeLi ^ difcipulis fuis ea pr2legerc,qus: vetuftate Foetan: commendabantur , 8 c iam mortiiis austioribus cen- febanmiifed etiam ea, qu£ amici fui quique nobilif- fimi in lucem emittebaftr. Perf.far.i.verfu 43. Ten cirratorum centum didMa futfe fro mhtlo fend.u? Et Tullius ad (^fratrem : Alterum epdeCduenti Mnrijerationejiisd jcnhis : miror tilti placere me ad ipfu?n refiribere : prafcrtim cum, illam nemo IcSurus fit, fi ego nihil rejcripfero : rneamin illum pueri omnes tan~ qiiantdiBaiaperdifcant, 2 03 iD fi me mbeas T ha!alfionem.jlh2k&.o car- men erat folemne conuiuijs Fecenninis iocukriter plenum, quodin nuptijs cani folebat; dicatum T ha- laffo Deo boni in nuptijs oniinis,Hb.iz. ep.42. Necma defuerunt mrbeiThalajfs uhu Seneca in Medea, Choro i. FejU dicax fundat connicU Fefcenmnus. . B HocCmen&akbe-batverbahfaHa &aperta. hnmfmodi. quales c^olcnoo, p r “ .a, vraitHoratius,quie-abipfa carimms fme pruritu. , ^ -v T H A L A s s I o N E m] Deus nuptiaru,qiu ita - Ko maniseft apoellatus , apud GrscosHymen^us, cu- ius laudes canebantur verfu lafciuo. AitMart.eiu - dem laudes non polfe cantari, nifi verfibus luis , nu- ^'^iD%beas me dkere T halnfonem] id eft cele- brare epithalamion. ^ Floralia] Florales ludi celebrantur a nudis, magnalicenria, de quibus fupia. I s Floralia veftii] i. quis petit , vt ludi florales fiant nudis, quafi diceret nemo. & dominantia, vt ait Horatius, qus- ab ipfa^ carminis formula abeife non poterant, nec pro iliis honeftio- ra&te£liorafubftitui. Eft igitur Poetx acuta com- paratio . Quemadmodum ineptus eftes, fi Thiaffio- nem recantare iuberes verbis non Thalafllonis , id eft honeftisiad eundem modum ineptus, qiu me epi- grammata iubes fcnbere lingua non epigramma- ton; & addit continuo alias comparationes duas/ci- iicet Floralium ludorum, de quibus late iupra epigr. 2 n. i.didum eft, & habitus meretricum , & matro- narum. Matrona ftola induebantur , quodnon erat permiffum meretricibus; Nam hs togam geftabanr. s 'fo Jli tTm Stoia ( »t Porphyrio , & Ptobairt id epigrqs. bb.a.de McrAa. MarcZfaabunt)matro„a:,.ebanturadimospe- dp*; ouaminftitaallutaambibatjderaatronis.Papin. Et aib.<S. epigr. 4. , -c,. S,.’a mixmUom. Horat. mim t,n0e mfi <««<. W»-; , Et hbjo. epigr. ja. oJmfdfHU Ouid. ndinv,<krAt ,n n» Bmd it LmrnJnd. f.tm»m«, .m, „ BmMum N.m.d,x„4mcchm EtdehocmahamentioapudHoran, l.bull.& S T 0 L A "v u fuimd] Id & padotem conue- luuenalis commentatores. Dicit autem Mmmf,- nientemmlmonfiitanectudebLahquidprrfcn- pro ftola pudramatronarum.qaiemeretne.- 1 . . . bus non permittebatur. bere locis meis. !-•• ,tr.irifnc i ^•^cvoITtint nifi prHriantiHitare.'\Fodsmkv£:il PRVRiAiiT]i.libidmelalciuiant;nampraritus 5 ^ ^ ^ „ j. Ebidinis' proprie eft. Castrare] id eft auferre verba libidinofa: raamvt Priapum decet effe bene mentulatum,&non caftratum (in quo fola mentula eft in admiratione j ita libelli huiufmodi debent habere pruritum, & ia- feiuiam, qua fola placent. Gallo PrM^e] id eft caftrato: nam Galli facer- dotes erant caftrati. RAMIR. DE PRADO. doftiffimus Poetarum Catullus ep. 16. Qni tum denique habent Jalem, ac leporem Si fiunt molltculi, ac parum pudicF St, quod pruriat, incitare pofunt. Non dico pueris ,fed tjspilofis, Qd duros nequeunt mouere lumbos. 4 Nec cafirare velis meos libellos. ] Idem iubebat, led minacibus verbis Catullus dido epigrammate. Si qui for! e mearum ineptiarum LeBores eritis, mmufque vefiras ' ^ Nen horrebitis adrnouert nobis, Excufat epigrammaton linguam, id eft verbomm • Padicabo vos , irrmnabo. Iftciuam licentiam, quam praeteritione excufauit in Adrnouere manus dixit quod Martialis cafirare. epiftola, exemplo multorum , qui ante fe epigram- hoc autem impetrauit Tacetiflimus Poeta a Corne- mata feripsere. Nunc autem ipsa Poematis natura, lio,&: ab omnibus Lnx mentis hominibus , fcd non qu2 id videatur poftulare, nec placitura epigramma- potuit noftro feculo ab aliquibus male feriatis im- ta finr, nifi praetextatis verbis componantur. petrare,qui kpidiflimos libellos epigrammaton ca- 1 N E c prdegat in fchola magifier. ] Sic lego ftrauerunt, & pro fua virili parte curarunt ne puriffi.. cum multis qui iaradiu hunc locum emendarunt. ms Latinitatis monimentaviuerent. Solebant feuera carmina,vt Tragoedis, & Epopeei^, 5 Gallo turpius nthil efi Vriapo. ] Prouerbialiter prslegere magiftri in fcholis, lib.8.epigr.3.fic loqui- extulit hanc fententiam « & perfeuerauit in meta- tur Mufa ad Martialem, phora,eadcm formula vius,lib.ii-ep.73. An iuuat ad T r-agiessfoccum transferre cothurnos? Drauci nata fui vocat pifiinam dfieravel paribm bella tonare modis? Collatus cui gdus efi friapm. 'F^^''^legatvt tumidus raucatevace magifier. Gallum caftrauim appellat, Vocabantur Mos eteit enim apud ludimagiftros., rionfolum caftrati Galli , 'quod matris Deum , qui G 1111 8o M. VAL. ,,, . - MAR.TIALIS Galli propiio vocabulo nuncupabantur jeirenrnm a „ ncsaJt., ^ & lord,d,s. Mcirala autem oratorfcnbitw“’ aureis vafis ad probra etiam vfom elle. "" B A s s a] Purgabar ventrem, & dimittebat al-n, vafeaurcot &v,trco Ixijeba.iocamrMatta.&l”' pit Baffara carius cacare, quki bibere Onvs w;7rr/>]ideftftercus. Misero auroj Quiaftercoriferuiebat. 'Si quit priof. Ad Lucanum, & Tullum. XXXVII Si Lucdtic tihi , Vel jl tihi T ulle ddyentur, ^l^dlid Leddi Jdtd hdconeshdhenti N ohilk hdc ejfetfietatkrixd duohm, Quod pro frdtre mori Vellet vter que prior. Diceret^ infernas * qui prior iffetad Vm- hras, frater tempore, viue meo. RAMIR DE PRADO, Prspofterain foemmarum luxuriam hoc epiamni matetaxatftibnomine fido Ba&, quam nom Lt etiam multis in locis. De eadem luxuria conquerL tur Plinius, 1iD.55.cap. u. quod argenteis vafis^ qu^ ad ciDos comparantur ad fordes etiam abutantur his vybis. Jam vero p,dagogta ad tranfium vmlhatd phafafiidmt , eadem^ae materia , eJrprobrii feruiat St^ eleganter Alexandrinus Clemens Psda- gog. lib.2. cap.3. exagitat hunc abufum exinterpre- tationeGcntiani Heructi, SdU «tra , m™i. va,. m , , & „„„„b a/cihmm mmfiemm^aha yero ad ^Imvfm.^uosmepHdetdi- ««. & circa finem Capitis decadem re. {.„11 m. tmpUnindmU, & dtinamaximi, ^utUddrkhit- beatur , argentea vnm receptacula , ^ vitreas matulas viros inferre, <dr has^quifine ratione funt diuites, mulis- St I«c«„-l,lLaudatamorcmL„ca„i. & T»!K fiatrimprtuo.vta]tcrnisdicbusviucrent v ‘11?^ d ejl” ” “PF"” <>l> vf™ ' d„nr rr f.nic ;.:,v aiij tra- demiflura ad contumeliam, vtolim Apoftolusdic ViuetHofrc Idem Gr^ce. Ef TTZITi Gi hitiyipi, ^ gf Gl /usi^AcczcectiTrlASl' El« ic apilpcTl^ig d}^7n;i ctMow czrgu^i' a^oj/ * Keq u Mpi yj^^ecs o <<^0171^5 g/; a/JU? D 0 xM I T I V S. viucrenr, vt alij tra- dunt , vt fenis menfibus viciffim. Hyginus quidem icnbitCaftoris , & Pollucis fydera alternis diebus lucere. L E D a£ I j Caflor, (Sc Pollux filii Ledae, quaeLa- cena fuit. RAMIR. de prado. cium& cnJte ‘ quod ar. gr‘«d‘i'^a rf, Jr „T r P ““P*'- '“CndecdE, pnorvtconfta, ex ep.gr., a.lib.9.,u„ddWch“f Ad BalTam. XXXVIII. - ; .^1 ij« •. " r* y entrh onus mifero > necte pudet, excipis duro ^ ^^JJa: bihk vitro, carius ergo cacas, D O M I T I V S. ® N T R, I s j Roma- rAnni?rr!r^ Sequens eft hiftoria , quam argenteo. Conqnent^o^ Mimus femuus lauari vafe ar- , 1, uxiui /ipuiioms dici cebat. aha vaJafaJlain honorem . eJraliain contum^ liam ab eodem figulo. I C A R I V s ergo cacas, j Irriiione didbum eft , ^ dicitur carius habitare alipu,(^uinmio precio coii ducit domum. ^ Ad Fidentinum. XXXIX. Quem recitas, meus ejl b Fidentine libellus: Sed male cum recitas, incipit ejfe tuus. D O M I T I V S. Qjy E M recitasj Fidentinus recitabat verfijs AFar tiaLfedeum recitabar propter raucitatem, & qjj' male recitabat, incipiebant efte eius verfus &iik L lus,quoniam ipfe malos folebat facere. ^ RAMIR. DE PRADO. m P‘*S™““ Fidentinum quem e tiam exagitat infra epioT.j-j^ a m c- I (fiv EM recitas.] Parecbafin de rpnVo^ i giirimara adducit Raderus vndique cona^^'"'' IO. epigr. do. fed exquifitiora in lac ^ praterimlfa, quale illud eft exauiGH? ^ Piin.fecunduml,b . ..m ^^l^huiffimum. epigrammaton liber 1. u-^ familiaribus amicis redrare per libertum rubiuhgit, ^ i R aros‘ inter numerandui amicos T^amiick Ipfe n/ciot attid Hio U^snte interim faciam : oedsam quodrariffimum fir , &: psne fiiiguiis feculis vix v- deRxvjd'ntumi&ftnilisociofi:An,'VtqHidemyqU£ numamicorum par, fpedandum orbi propoliuim pronuntiabit > mnrmHre,oculii,manufrefiquar.Jedfii- lit. Dequo communi loco.vide pluraapud Cicero- to 8 cc. vbifalrare eftidem, quod Grscis , id nem in Lsuo. Ideo fubiungit, eli exprimere verborum fenfus,quibuldam motibus iij^Uspnfca fides famac^ue muit arm. corporis luuenalis fat. 6.verr.d3/ . Namp<c 4 ^ tempoiis antiquirarem denotat, ^ Chironomo Udam molh [altante 'Batyllo. vt apud Virgibum in 9. verf 79 Vbi vtrumque coniunxit Chironomon , & Salurei -—PnfiaJidesfaUo :fed fama perennis, nam Chironomos Gr^cis dicitur is , qui manuum & Id eft quamuis factum antiquiffimum fo , eius fa- dimtorum motibus exorimit aliquid. Exempla in- ma per omma fecula perdurabit. Eadem fententu ueiiies apud Lucianuin ^ op^^.^t.hi autem Chi- de raritate amicorurn, infra epigr 94. ronomiaTheatroadconuiuium'euocabantur,vbi Farna^mr}mdraronomt Amiciucrau ad fv-raphoniam aues , & reliqua obfoma fcilforio i Si Cecropia maaidus Lampue ] gladio diuidebaiu. Petronius , 'ad Symphoniam gefii^ Id eft Grscis , Latinis literis eruditus, eadem dr. Lr«.W.t#«i«^Juuenalfat.5.verf.ui. cendi formula sfrus eft hb.4.epig.X3. StrnBoreminterea,ne^mindignatio defit, fi Cecropto ja.H, lepore, Sahantemvideas,&Ghirsnomontovolmti Romana /ale lafentMmerM, CHltello. VbicauecredasLipriolib.x.Sa- ^ 3 Madidvs. J Artibus imbutus dc eruditus, turn.cap.2. qui ftructorem eundem Chironomotsta quod alibi dixit, ^ faltantemintelligif.hifcenamqueverfibusduofunc hiremadensvarmpuetogd^^^ diuerri;ftruclorater:&alterChironomon (altans Lm.j.ygMo. &epigr^68.eod.libim, Saltare igitur in pr^diOa Plimj epift. ml aliud fft Cum CecropiapeBora voce madent. quam J-4.Rquodm Theatris aPantomimis fie- 4 Dispeream.] Similis execratio eftepign;. 2 at. Hic Pidentmus ita male recitabat, vt tota carmi- lib.x.fedalijs verbis ad eundem Decianum, num Martiahs venuftas periret omnmb, & quamuis ^ ^ v aleam fii non mu Deciane die/m, &c. ea carmina Martiahs eifent legitima , recitatione Etlib.4^epigr.3i. a ippo imuxTi. prauddermebanteireauaorisfui,&incipiebantef. Ncvakam,jimn e/tres grauffima nohu. fe Fidentini recitantis. Contrario (enfu eleganter Et»fx/M.vthb.io.ep.ii _ _ Phnius iumor epift.i5.1ib.3. molli& fuaui recitatio- ' Nevma.r nijite, Domiti, permttoMenter. m tantum tribuit, vt fufpicetur fibi ab ea imponi, & Et contra in afhrmationibus lurabaiit , /.'4 vtaam, iudicium eius acre quoquo modo impediri Verba cuius iuramenti extat elegans exemplum apud Va- eiusfunt: Videoriam nunepofireferibere opm ejfefal- leriura Maximum lib.9. cap.15. §. 3. de lunio Bruto, chrmn, nec [apprimendam , e^aantam afimare pom tx his verbis. N am d Furio , e^nem ad eum occidendunf M,^it£pra/ememerecitajii: fitnodo mihi non mpojuit Animm miferat, emprehenfus: non jolumceruicern recitatio tua: legis enim /aauifiime ,& peritijfime. confi- Q gladi [ubtraxit iveram etiam confiantm eam prdere de tamen me non fic auribus dhci,vt omnes aculei mdkij admonitus, ipftshtsverbukrmit Au viuam dabo.O mei illarum delmimentis refringantur: hebetentur for- fati cmBauomrn arumnofam ! 0 iurandi fiolidam fi- iQ^ae verba, quam ftolida fit Stephani Pighij legentis , Ita vt vmam , emendatio, (aris aperte in- dicant. tafie, & paululo retundantur. Ad Decianum. XL Ad Liuidum, X L I. * r. Arnis. Famam a- neruez S)i t/M erit, Tdrosmter numerandus dmms^ Famam a- ^uks firifcafides ,famdque nouit * duosi Qm ducis Vultus , & non legis ijldlihenter^ antiquica- Si quis Cecrofitd madidus , Latiaque Mi- Omnihusinuidea$,Lmde.nmotihi, tCm,qUO- jQ Idem Grsce. ^ > '' ’t » f ccajuipo^ov mJ) > '1 ^ eTtiyjtai, i 0.n (TU pujJl ek 5 BeterxJ^g, m (P/om. 1, quo- modo cMat- uanus Ca- tullo ad ^ Jrtihus, & 'Vera fafilicitate honus, pta cuflos, imitator honep^ ’* i Et nihil arcano qui roget ore deos: Si quis erit magna fuhnixus rohore mentis ^ D tjferedm,ji non hic Decianus erit. D O M I T I V S. S I ertij Laudat Decianum de quo fuprL D o c T V M artibus Cecropia , & Latu Minerm.] id eft doclus artibus Gr^cis, & Latinis. _ Ore arcano ] Qui dhn precantur deos , mala nn^ecantur.Perfiius. "Dic citre non mdiat hejbes. 0 1 s p E R E A M ] Adiurantis eft. .I^AMIR. de prado. euertiturad Decianum, dc cuius laudibus jfu- pra epigram. 5. ’ DO M IT l V S. ducis vultus'^ Ininuidum cui imprecatur, vt nunquam inuidi^ caufa defit. idem imprecatur Oui- dius in Ibidem, l N V I D E A Tnemotibi ] Nam cuinemo inuidet, is miferrimus eft. RAMIR. DE PRADO. Male in Plantinianis liuidus hic yjjetay^; fcribicur littera maiufcula. Eft enim mobile nomen omnibus inuiclis, commune Sc in querauiseor^ f 4A ?: M; VAL; MARTIALIS ^ -t„.a I Qji dimmlm.] Vulgata formula, ideft,te tnftcm,& fcucrum oftendis. Seneca integram phra- fimporuitepift.;8. incipit. Cum deberel lu~ ^t(e,in(ink,viilmmaddHcctad tnfimm. &c iib.6.de bcnefic. cap. 4, Si cum dmt fujpirmit ^vultumobd^i^ xit, vbi legendum eft omnino non abduxit, n in edi- tione Romana,fed4ddi«a:ir,&deeft,<j<frny?ift4»>. D. Hieronymus adRulticum; T ejludinso GTunnipu ad (Bccn durn incedebat gradu pir interualla t^uitdam Z’ix verba carpebat, ej tamen cum menfapojita addubli fupercilio, contrabiis naribiet, ducibus digitults concrepa- bat. Sic hoc loco id eft, ducis vultus ad triftidain. eadem phrafi vfus eft Suetonius de Tibe- rio, cap.dS. / ncedebat, inquit, ceruice rigida ^ obfiipa adduclofere vultu, id eft, trifiu ^ jeutrm : Quod de- , , —-^orcnii dixiireiiricn..- c*tncem.Mm venu fokn, fcurrilitcr.ocati SviPHVRAiA«/.]Dehuiuspenma,i„ ne meminit luuen. ^ Nam quod noimalli dc glutmoin verfu luuenalit aiunt, felfuin eft; & Papin. C I c £ r] De lupino potes iutelligere.qui aqui ca. Iida madidus vendebatur, quodgenus leguramk & pueris, & otiofis emitur. C 0 R 0 N a€] Multitudini, S A L A R 1 0 R V a\f] Salarij dicuntur, qui falfameii» ta vendunt. Tomacla] Pro tomacula. luuenalis. Candiduli diuina tomacula porci. Dicuntur 4 g^^^l-i^^S^tebatur.kluJuantemaM^^^ ' ciserantabdomma,tefticuli,viilu2, focipitia vem' na ,-qu 2 ccnforis legibus aliquando fuerunt inter- dicla. rijfimo etiam cum proxmo fermone, e^c, In Ca^iiium. X L 1 1. Vrhdnustihi Cmli viderk ' vids Tur- ^did er^oherna es t '* Hoc quod T ranstikrinus ambulator^ ful^hurata , fraBis demutat Vitreis: quod otio fi ni. Idfhn- V' mdit qui madidum cicer coronet : rde^epin cu^oSy dominujque "Yi^ierarum ; •°N '^des ^ueri Salariorum: Quod fumantia qui tomacla raucus Circumfert tepidis cocus popinis: QUod non optimus V rhicus poeta: "vMcTnr- Q^d de Gadibus improbus magijier: bucca efl Vetuli '* loquax cinadi: ’ V. dicax, Qmre defne iam tibi videri, Qmd foli tibi , Cacili , Videris: Galbam falibus tuis , Qr ipfum Po'[fes vincere Sextium Caballum. N on cuicumque datum efi habere nafum. w.Teftw. b~'Udit quifioiida procacitate, s:?riuf“- N0« eft'' Sextius illejed Caballus. D O M I T I V S. M A G I s T E r] Id eft, Mango Gaditanarum puel- larum. alibi: Kecde GadibmimprobispHelUFibra- bantfnefine prurientes Lafcm docili tremore Iambos. Harum etiam meminit Papinius in Saturnalibus. Dicax vetnlij id eft exoleti. Nam exoleti dica-» ciores eife folenr acftte xtatis impudentia. Galeam] Galba temporibus Augufti vrbanira- re cum Sarmento certauit. Sarmenti, Horatius ih fatyra, & Plutarchus in Antonio meminerunt, icur- Tx, ambo erant, alibi ville fio infelix Cafire Galba, luuenalis : Quod nec Sarmentm iniquas Cafaris admenfat ,necvilis Galbatulifef. CaballvsJS curra peritiffimus fuit , grat6fque Q iocorum vrbanitate: hi tamen fcihcet Galba , & Te- (ftius Caballus , fcurrilitate potius , quam dignitate vrbanitatis placuerunt. N A s V mJ Ad iudicandum. Stolida procacitate ] Ille qui impudenter id - catur. Non efi Sextius, fed Calallm ] Alludit cum nomi- ne Caballi: brutumque hic accipit. T E c T I V s] Ita habet codex antiquus. Texius aHi. Afferreque poffe videntur illud luuenalis, QuamuisiuratoN eruam tibi credere T edi. Nam Teclius, Trebius eft didlus : alij legunt Sexti, vtntdatiuus. Sextijprietereaoratorismeniinit Eu- febius. GEORGI VS. f* M ADiDVM cicer corona ] Domitius, cicer pro lupino exponit, quafi non frequenriffime in vrbiLs Italice madefadlum cicer vendi videmus , & non di- cat Horar, 51 quid fr adi ciceris probat (fr nucis emptor. Saltem fi aliquam hiftoriam atruiilTet , qua fretis af* V R B A N v’s] Nimihm ; Ccedhum, qui vrbanus f ^ > volebat viderimfuhisiocis, carpit; oftendir quidem ^ debere, iocarffednon vrbamds,qukmquireruilididacirate ^“bdliffimi , &pet ludunt, quarenondebetis fibivideri: qubdipfifoK ^^"^^^“bdoliiocife explanare putauit Cald.cuius videtur. Se alijs minime. V rbani dicuntur faceti ci no multum abeft a fenfu Galeoti Nar- , h ceti,ci- nienfis,ju habere naium pro fagadintellWntia accipir: Nos vero fentimus, habere nafum.eu| pro prie aia,qm venufta quadam , & fubdola irnifone uiIiioco,abvrbe, Ambvlato r] Nara viliores perfons trans Tiberim habitabant. ^«nafeurra Transtiberinus fuit, authorePorphy- £• Contorta A-vimn ^ ^-^^^tainorpho- nonc, aue v.m. nm fJJ , * ^ ^^tuperanti nare difreiT,, . n epigrammaton liber l «untnr , & ita fe toptot >^' mamfaft' cognofcatm- A «rorem fuum ponus diffimulare , quam defendere, velmaais ianoralTe , quid falis habeat hendecaivlla- bus ilia cukmque datim efi hder s nafum, l^udit ftoltd^ ^YocAcitute, Non Ssxtm,tlle fed Cdallta. Adeoconfola eft Domiti) expofitio , vt facilius fic ex ipfis poetae verbis, quam ex enarratione fenium aliquem aucu- pari Nam ex verbis ipfis hoc elici poteft. m- rammode , & illepide iocatur , is non Sextius ; fed Caballus erit,quafi ad hominem duorum nominum alludat, quanquam puto hic fubeffe hiftoriam ; vt in alio opere diximus, Sextili videlicet, cuius inuenufta didla, & in libro de. oratore Cic.carpit, & m epiftok ad Volumnium fuis falibus inferi conqueritur, nih forte magis ad Sextium declamatorem, atque ora- torem acerrimum afpexit,qm fibi tantum arrogaret, vt orationes fuas difertiffimorum virorum, orationi- nibusprseferret,adeoque feaabantur'difcipuii,vt p illius declamationes edifcerent , Ciceronis vero ora- tiones non legerent, cuius fcholamcUra olim Senex intraiTet, atque ex confuetudine fua Sextius di<mret, fi Trax effem , Fufius elTem ; fi Pantomimus ellem^ Bathyllus. Si cquus,Melifon. Exclamauit Senex, u Cloaca elles, magna eifes. Ergo ad hunc S exrium re- ferre po&mas lententiam poet$ , qminfipido loco vt entem non velit Sextium appellari, led Caballum, V t poeta alludens ad v erba S extij , qui dixit , fi equus efiem, Melifon effem. CHRISTOPH. COLEKVS. noii,efiSextmi!U,&c. ] Nihil eft ineptius hac lectione. Seftiusvetere confuetudine feriptum erat, pro Sextius: vnde aliquis cautes fecit , Ceftius. RAMIR. DE PRADO. Epigramma in eos qui in facetijs modum non ^ feruant , nec iudicium adhibent vt nec vrbanimtem a fcurrilitate & vernilitate feiungant, quod iudicium difficillimum effe docet late Cicero i. de Oratore ad Quintum frat. & etiam in officijs. Argute Mar- tialis Cscilium hunc , qui fe vrbanum exiftimabat comparat cum multis fcurris, vt dilcat tandem qui fiet. I V E R N A er. ] De vernularum importuna licen- tia, & fcurrihtare multa funr apud Horatium , S ene- cam, & hunc auctorem a multis in communes lo- cos congefta,vt erudite fecit Douza ad Petronium lib.i. cap.ii. 2 Hoc ^uodT rans rihrintu amhUtsr.J Non co- tinub pro ambulatore inrelligas habitatorem trans tiberinum, &hdeo ludieum , quod ludsa plebecula trans T iberim habitauerint. N am etiam trans T ibe- rino habitabant , & alij multi, & etiam laxis ac ma- gnificis tedibus, vt iib.hocepigr.109. Efi tihi,juqttefrec 9 r, multos mfiat^fieper anmSf Fnlchra quidem^ verum trans T iherina domus, EtHorat. lib. i. Sar.9, — trans T iberim cubat is fupra Cajaris hortos. Ego ambulatorem trans Tiberinum eum intelli- go, qui fulphurata vsnum circumferebat per trans- T ibennam regionem : vbi inter habitatores ab vrbe remotiores hberiiis dicax erat. 3 pallentia fulf arata fraSlis permutat vitreis.] Deh^permutatione idem lib. io.epigr.3. KS^jalphuratonon Jit emptararnento, yatimorump^oxeneta fracloram. StatiUS Item Papinius lib. i .fylu.m Kal. Decemb. idic plebs fcenica, quique cornmlnutss T ermutat vitreis rremle fulfar. t..— • Qm inos permutandi iiilphurata fractis vicreis hodieque viget Valentis, & Bardnons, quod illa fragm.enta vitrea in fornacibus, vbi conflatur vitrum recodta liquefeant, & ex ijs itenim pollint integra vitrea vafa fabricari. Turnebus 1^,24! cap. 4 3. exifti- mat hsc fulphurata a Iiidsis vendi, quod diferte po- ' teft probari falfiim ex epigrammate jy. Hb. u.vbi enumerans Martialis multos , & varios vrbisftrcpi- tus, qui eum cogebant rufticaii , & in villa iomnum qusrere, Iudxos& hos venditores fiilphuratcruat diuerfos enumerat his verbis, j 4 matre dociusnec rogare ludam, Nec (dfimrMi lippus indiior mercis. Vbi vides diuerfos .elre ftrepentes rogatores lu- dsos,& fulphuratorum inftitores. 4 Qv 0 rjotiojk V endit, qm madiJjim cicer corona.] Oiiofam cannam piebiculam. inteiligit feriatam in theatro vel Circo iedentem ad fpectancium . tunc enim in otio eft , nec negotijs occupatur, de qua re vide epigr.ii. hoc libro. Madidam autem ciA*?' cru- dum eft macerarum aquamam varie, condiebatur cicer Varro fexagelimo , noitts wtnifii avi^nt pueri diebus Jefiis acer viride. Er Plautus coSurn ieu tofium cicer nominat. Eft jgitur , FriclHtn , T ofiutn, CoBum, Madidum, E Foriangaruances vei- des,antequammamrefcanrefui aprem.Ego Eind inteliio-o frictum vili oleo quod vuide eft. Fncium, quomodocumque fridtum. Tcfium,cm.ttt velgyq pfojVtapudnoftratesvulgb. Cotium, zQpx2.. Madi^ maceratum, & crudum. T epiaumtc.d&ts.titxi- tiam madidi calidum. Ex his omnibus condituris madidi Ciceus ViixOi guftus, vilius pretium. Hodieque^ Valentis & Bar- cinons, lupini aqua macerati vulgo v snales cucum- feruntur, & paupercuis plebi in deliciis fimt. Ij_ igi- mf, qui madidum cicer plebecuiS vendebant viiilii- mi inftitores habebantur, & dum. omnmm di-cterijs expofiti , fe procacitate dc impudicis diccis \ mul- cabant. J Q^o D cufios dominujque viperarum. ] Erant Rq- mse olim, vt & nunc, agyrts , & circulatores adim- perits plebis oblectationem nil non rentantes , & etiam apud alias nationes, prscipueapad Grscos, qai hifce imp ofturis delectabantur, y t Athenis apud Apuleium, lib.i . M etamorph .iFf r^wfSjinquit, nis proximo, ante Poecilem porticum ifio gemino ob- tutu circulatorem repexi, equefirem Jpatharn praacutam mucrone infefio deuorafie , & dein.de multa iubiungir de his circulatoribus. Sed hsc verba lenirer corru- pta fic lego: Ettamen Athenis proximo ex ante Poeci- lemporticum„&cc.Ex ante dixit more prifeo , vt efta-" pud Ciceronem, Ex ante diem kal. Sic legendum a- pud Macrob.lib.i.Saturn.cap.8. vbi de Saturnij xdt agit. Habet, inquit, aram ex ante fienaculim pro ce- naculum, vbi antiqua ledtio erat, h.ibet aram &ants fectsftaculum, vel ante Sen atulum. 'Dundc expungo illud comma inter verbum Equefirem cjr Spatham. Nam 7B equefirem adfpatharanon ad circulatorem referendum. Eft enim ipathaequeftris gladius. Cir- culatorem equefirem quis vidit ; Qmimpoftores vi- que ad vltima fecula Romani Imperij viguerant. Nam Aurehus Prudentius, in fuppheio Rom.Mam tyris, hymno 10. -t&i rssaw;', h^c IcriDit; Jgnojco fatuis, hac tamen vulgmbus, Quos lana terret difiolorin fiiptte : Quosjdpefaljits circulator decipip, Qiix verba ideo adduxi, vt a nemine sdhu'' U M. VAL MARTIALIS leda tcmarem explicate. I„ primis lege /«//!«;„. ^ |at,,„.falCsmenta vendebant auiouemsf lr ' 'et, „am/4« non recipit Latina conluemdo. in tonm diribitores habebant p o‘cacr &i’“^®' ammaiiscmm &petfai.s>?.n, efti legm fefingit fete funt omnes, ni. ntabetmsneo^ra ^ iClt busouetisloommtetiam epigt.SAlab. 4.0MS in plureis tabems folere feribere. Sf d^TUUAHCYlt y dd jalAYlOYHni Cl4YY^ ^CYttlidypYOlttlliS hc(hit^ I nuerfa pmii arande charta. Horum faies non vrbani , fed fcurriles funt 7 QJ 0 D f manna. ] Coqui viles circuibant popi nas, carnes & alia edulu vendentes , & tomacula qua: tarcimina quadam erant ex carnibus minute conciiis, admixtis ouis . & fallamentis. Hxc fere. clTc quod n on fit, Sc/alfue p-ophtay/alfns mmcm\ qua acceptione falfus circulator eifet qui ie fingeret cir- culatorem, ciim tamen nonclfet; quod efi contra fenfum horum verborum. Lego igitur /4/. w quod vifus, & fuis impofturis , & procacibus didis excita- ret. Illud autem difficillimum eft, Qjot Una terret difcolor in fiipite. Hoc a me fsepevifum in noftris circulatoribus, tibi vt potero deicribam. Sunt duo bacilli aquales, & ita complanati vt sqiialiter iun^anrur inter fe, quorum quilioet interius foramen habet tanquam bantin ollis coopertis quo calida effient. Ideo dixit tubulum vfque ad extremitatem , remanentibus fo- fmantia , id eft vaporem ex fe emittenda, ranem lidis duobus digitis. Ea autem parte qua definunt dixitcoquum.quod i),qui vsnalia circumferant per iili Canacuh , fiunt tranfuerfa foramina ad latus vrbem,vel clamore , vel vino rauci plerumque fiant* vmufque baccilli ; & per eos Canales inferunt cor- g & ij etiam fcurnliter folebant cum emptoribus lol das quafdam laneas, vel feneas , quarum extreraita- cari. Vetuit Claudius vt eft apud Dionem in princi- tes exeunt per illa tranfuerfa foramina. Hz autem pio eius vits, ne aqua calida & carnes elixae vende- du2 chordtE difcolores funt: ita, vt vna fit alba, alte- rentur. Cauponum , inquit , tabernae in ^uas coeuntes ra vero rubea , & ad ex^tremitatera inferiorem ita potabant demolitus eji, edixit cjue ne ejuu carnem elixam colliguntur , vt continua fi t vna chorda ex diuerfi- autaejuam calidam venderet, in ejuofdamqae contra de- coloribus^ex vna parte extrahunt chordam albam. linquentes anmaduertit. Et Nero tefte Suetoniocap. iC & Vefpafianus Xiphilmo interdixerunt , ne quid in popina cocT:i,pr2ter legumina & olera ve- niret. 8 Q^on non optimus Frbicus Poeta. ] AShndot In altero foramine tranfuerfo alterius baccilli, emi- net tantum extremitas rubex chords. Proponunt igitur illam chordam pendentem albam, quam exi- ftimant terminari in eo foramine tranfuerfo alte- --- -f nus bacili, & dicunt. Si apprehenfa illa extremitate Tumebo qui lib.^.c.iy.ad illud luuenal.fat.C extrahant idam chordam & extendam fe efeBuros, vt Frbicus exodio rifum meuet Atellana- qua alba fit reddatur rubra. Apprehenfa igitur illa Non fentit,vt Britannicus. Vrbicus noiiien effie pro- extremitate, extrahunt chordam, qua, cum per eam priuni , fed commune actoris Atellanarum. Erant partem qua per canaliculum illius baccilli demiffia- autem Atellana fabula Tragoediarum exodia ad eft, rubra fit , exit rubra. Nihilominus tamen quan- exhilarandum populum,vt fiebant oiim Satyri. Hi- tum extrahitur de chorda rubra, illa tantum abfeon- fpani in comaedijs vocamus entremefes. Erant ha A- datur de altera alba qua pendebat: Exiftimat impe- C rellana,ffibulavrbaniffimisiocisreferta, quorifus ritum vulgus immutari chorda colorem illa abftra- excitaretur,- & ideo authores earum dicebantur Fr- cftione, cum parres illa chordarum inrer fe colliga- bici quafi Frbani. Ideo Pocrahoc loco non abfolu- tarum aqualiterdimirtatur per canaliculos ad infe- te dicit Caciiiuro affimilari F.rbico Poeta j fed non riorem bacillorum partem, ita vt extrada vna aqua- optimo Poeta Frbice ; vt hodieque videmus apud no- lirer altera abfeondatur: & rurfus cura tota rubea ab ftrates aliqua exodia comoediarum vrbaniffima , & vna parte pendet , apprehenfa alba extremitate ite- multi artifici) ,alia vero infulfa, & ineptiffima.- ruin extrahunt albam , fe rubea aqualiter abfeon- 9 Qv 0 d de ^adibus improbus ma^ifier.j Eleo-erim dfente, & hoc eft quod fignificant verba Prudenrij, improbis, vt lib. j, ep. 75. ^ quem locum doieo non inrellexiffie Vidorem Gife- Nec de Gadibus improbis puella. linum in commentario eius : nam refert ad licia di- Notiffimum eft Gades noftrates olim per totum uerfa colore maleficis nota , vt eft apud Virgilium orbem doctas faltatriculas mififfie , qua vibrantes in Pharmaceutria, lafciuos lumbos docili tremore, vteodam loco di- F erna tibi hac primum triplici diuerfa colore cit,mire fpedantes deledabanr. Vndelib. 14, ep. Licia c:rcHTndo. 203. cuius kmi-^ Puella (fi adkan at ficait: Quidenimhac cum lana difcolore in ftipite ? fic Tam tremulum criJfatytamblandumprurityVtipfHm Jgkurl^ iocus interpretatus: nunc animaduertere Maflurbamem fecerit Hippolytum, oportet. Ex i)S circulatoribus aliqui ferpentes collo Statius item Papinius lib. i.fylua.in KaLDecemb nnp icitas br^hijs,& manibus circumferebant : vel D Hoc plaudunt gre^e ludia tumentes, innoxias, & abfque s eneno; vel noxias , contra qua- Jllis Cymbala, timulaejue Gades, rura venenum fe medicamentis muniebant, vel zC~ Illic agmina confremum Syrorum. fuefeebant , ne eos Ixderent, quas tamen habebant Vbi legerim. Ludia trementes, ex dicto eoior -o I , venales ad medicamenta , vel venena conficienda. Hi aurem funt de quibus Paulus loquitur L in cir- culatores , vit. F. de extraordinar. criminib. Cuius Verba funt. In eiroulatores qui ferpentes circumferunt, & proponunt i ficui oh eorum metum damnum datum dh pre modo admifi aSUo dabitur. Ethic lib. 7. ep.86, Sigelidumcoll» ueSlkGlacilla Draconem. Cumio-itur hi vifendi & admirandi cunctis in(-gjgj.„j^cpervrbem omni pudore depoli- to procaces erantJ ^ dicteria fcurrilia iaciebant in quemuis. Salariorum. ] Salarios zppd- & lib.i4.ep.203.& ex luuenale far.ii.verf 161. Forfitan exfii€lles,vt Gaditana canoro, Incipiatprurire chsro.plaufique probata. Ad terramtremulo de, Cendant clune puelU, Virgilius item in Copa, fiue alius eius Poematii*-,., aor,de Synfca: ^ Copa Sj rt/ca caput Grata redimita mitella Crijpurniub Crotafodetia moHerela'tu Crispam latus , Ann leius. Nam dextera (mquit ) ferebat aneurn crepkicu- mrmm ,m& mSupm, m,g„u , emjat, brachio epigrammaton liber i. 85 'hrachlo Urgemlnoi iBus , reddeh4nt Argutum fonum, ^ Catoparerhuius.morimrusj fi caput inquit parieti iuslio. 2 , ad medium, Vt “‘^5^®3 3.utlpinruiTipr2Giu{ero,facilemoripo!Tum” Hinc crifpitudo , Arnobius prdrmobjcwisnmmruer, & fcmllorum concrepa- tlonihmfonorii, qnthm mimArum aIU Ufiimm md- tidiido.incompofltos corporum diplmetur m mom,fd- titaret,& cmtmt, orbes [dtAtoriosverttret., & advlti- mum dmibui . & coxendicibus /ubimates hmbornm cnfpimdine pBuAret. Has ad qusftura circuraduce- bant Gaditani pui eas GOCebant> EdsreUfcitios Ad BAticA crufinAtAgeBui. Ytlib. <?. epigf' 7 ^* Cumque ipfi puellas hafce cit- cumferrent , perfrida firontefiiifie neceffe eft & fcurrili dicacitate. , , , / IO Qv o D bucca efi vetuli loquax cimdi. ] Profliga- tiffimz impudentis cinaedi erant ^ & ad eam impu- dentiam, qus per fe loquax eft, ii accederet fene- dus , qux garrulitate fe iacftat, iraportuniffima lo- quacitate obtundebat omnium aures. lueodixitve- & docuit , quoniam deceptis euftodibus ie inter- emit. E T docuiffejooc] Scilicet mortem, non pofte negati alicui. Nunc deriuet iViartial. eos, qui putant tantum, polfe mori ferro. RAMIR. DE PRADO. Senum epigramma de gloriofa Porcis Vticenfis Catonis filis, & Brud (qui Csfarem perculfitlvxo- ris morte. Notahiftoriaex Platarcho , Valet. Maxi- mo & aliis fexcentis. I M 0 R T E M » 0 « p-i(fe negari. ] Id eft, non poiTe impediri; quod probat continuo fui patris exemplo, qui cum fibi manas inraliffet impeditus ab amicis fe iiuitligarij&obktaviuendifpe, cum fomni fimu- tuli cinsdi. Bucca vero quamuft turpe verbum fit B l«ioneiuiri{reteosabire,folutfi.vinculis vulneris, in- in fellatoribus , vr lib. z. epigr. 28. C aldaFetufiina nectibi bucca pUeet. Hoc ioconihii tale fufpicatus eft poetajfed de loqua- citate, &fcurrilitate loquitur: ideo adiecit bucca lo- quax, dc prouerbiale illud didum vulgatilllmum , Quicquid in buccam. Quod Hilpani dicimus, lo que le vistie a la boca, pro fermone temere prolato ^ aofque viia cogitatione & confideratione. II A R E dejine,&c. ] Eft conclufio qua monet Cscilium a difccdat.- de quo elegantiffimum eft Catulli de Suffeno ad V arum ep.az. Eft facetifti- maillufio; Nara ftolidus hic Cscilius Galbam ie, & Sextum Caballum poife vincere exiftmiabat , qui Icurrs erant, & nonvrbani,& IronieSs taxat I107 miliis ftoliditatem , qui nec vrbanitatem ao fcurrifi- fate,ncc vrbanos a fcurris difeernebat. Et cumlo.- ferta per illud manu vifceraabftraxit. Credideramsatishocvosdocvis- s*E p A T R E M.] De morte Catonis fiipra addadi au- dtores linter quos videndus Seneca epift.SoliCitum te elfe 24. inquiQiii^ nocle fUtonis librum /f- gentem C axonem pojlto ad caput gladio , duo hac in rehm extremis infrru?»entaprojfexerat , alterum vt vellet me~ ri, alterum vt pojfet. T ibi non oicitanter tranfeundura illud eft, POSITO AD capvt gladio; eft enim ex antiquo more cuius non erit iniucunda nar- ratio atque cognitio; Quam altius paulo repetam, vt reipulcherrimsaudario fubleuatus ,Ledor, -nugas noltras squiore animo feras. Primum omnium vete- rum audoruteftimoniis conftatin cubiculis feruata qusdam fuiffe fiimma Religione, veluti imagines (vt Larium qus cubiculares vocabantur: liquido id con- quererur cum eodem ipfo, non explicans hos duos C ftatexSueton.in Augufto,cap.7. cuius verba adfcri- bam, T hurinum cognominatum Auguftum. certa probatione tradiderim naBus puerilem imaguneda eino aream veierem,fer''eis,ac pane iam exolefeentibus literis hoc nomine injcriptam,qu£ dono a meprincipi data inter cubiculares colitur. Initit&stmm imagines coruetia; quos amarent collocabat. Idem audor in Caligula de Germanici liberis,c,7. Duo, mxyiit, infantes adhuc ra- pti vnus iapuerafees mJignifeliihitate,CHm effigiem Au- gupHs in cubiculo fuo pofitam quotiefeunque introiret ex- ofeulahatHr : Et Plinlib. 3;. lidem, (fr vulm Spicu- rij per cubicula gefiant.ac circumferunt, Lares autem in cubiculo cum his imaginibus cuftodiri appofito Ef fnkraBa jlhl qutzreret drma dolor : E) cuftodiae puero , idem audor in Domitiano fic do- Nondu fcitisdttj' mortem non poffe necari cubKuh ex confuetudme J . . - . 2 '/. o Ajjistens interfuit caat. Cuius miniftenj , Macrobius etiam fiib finjib.l. Saturnal. meminit. Fuere ctiaiti internas imagines eorum Deorum firaukchra qus thorigenialis curam haberent, Auguft.de Cmit.Dei, hb.d.cap. ^.Parcatur humana verecundia , peragat d- teracencupffientia carnis o" fanguinis procurate fecreto pudtfds.^id impletur cubiculum turba numinmnfqua- do paranymphi in de difcedut. Deinde in eodem cu- biculo gladius etiam religiose leruabatur. Tacitus 1 . ij. Annalium de Sceuino coniurationis in Neronem KO. Js raptus Anepk, per milites , & defenjiontm orfks., ferrum cuius argueretur oUm reiigionepatria cultum , in cubiculo habitum, ac fraude libertifuhreptum resfon- dit. Prsrereagladiu pendentem in cubiculo afterua- bat. Quintil.in pariete palmato. Habuerat adokfcens- gladiu in cubiculo fuofemperffime antequa in hac fortuna (escitaris) inciderat paratu, fue quia cacitatis mifera fo- latiii efi habere re videtiu.^t paulo po^Purergodnquii gladiu tuh in cubiculo tuo habebas? Quia habu.. ^ H fcurras efle,perfiftensin eadem Ironia. Nen cuique /vaGpxiX , datum eji habere nafum.De nafo fupraepigr.4.fatis multa. 12 L V D I T fiolida procacitate, &cc. Hic cabdlta eft» id eft quadrupes bellua , non Sextius Caballut, quem tu vrbaitiffimum exiftimas. Dc Porcia. X L 1 1 L Comugisaudiffet fatum cum PorciaBrun^ '"T.iueoa* ^ ^ _ ^ y^diaeramy fatis hoc Vos docuijje patrem. Dixit, ardentes amdohihitore fauillds. dociiijfe l nuncy ^ferrum turha molefla nega. dicit , iaui- tis edam fa- tis mortem impedirino poffe ia ho- sciae aoii D O M I T I V S, Non efl Sextius ille, crc. ] Vxor Bruti , qui Csfa- rem interfecit, filia Catonis, audita morte viri Bruti, popofeit ferrum,vt fibi mortem confcifccret , quod cum ab amicis prohiberetur, ipfa ckmfumptis car- bonibus, &obftruc1;o oreexnncla eft; hoc genus toortistradiderur,authoresPlutarch. Nicolaus Phi- U °E^?^ Valer.quarnuisalij aliter mortuam feri- Podra isti genus carmine profequatur Brvti] QuicecidkmPhilippicis. M 0 R T E non poffi fiegria ] Cuipiam. Idem dixit 'seper. c M. V A l: MARTIALIS 'aprar,vcIavilhco poterat apponi Liciniano ner rp A j linqueret cemos villico comedendos , fed captan' M Pandens Vobem feras, ^etepAV d^s. >iea captan- ideo dicit alias 8 V I c I N A ;>/ ipiMyluadefcendetfocum. ] Sylo- propmquitatcmadfocuminfclicitatcnumeratPoi tajepigiyjS.lib.^, EiUrgafejboskcetadUresfylua, Et epigr. i8. lib. 12. SHrgentmfom excipit fuperba V tcwiflmcultHS I Iliceti. t)e foco diximus infra epigrammate 95. n. 4, 9 F 0 c V M Infante cin^Hm fordido. ] Sordido in. fame, id eft incomto , quales fere ruftici, vt infra epi- grammate ^64 ^ Sordidd^Hi in parnisotia rebus amat. Vocat autem infantes fordidos,di[cind:os Sc incom- tos, vernulas. Sic lib. 4. epigr. 66. N oc tener Argolica miffas degente minijfer , S ed fetit inedti rufiica turba foci, yhirufitcamturbamopponiiddicziisc Grzcia fer- uulis , vt hoc loco infantes ferdidos. CiaUum focum , dixit^vtlib.j.epigr. jS. Cingunt ferenum Uliei focum vernt. Et Horatius lib. i. Epod. ode 2. P ofnbfjue vernas , ditis examen demus ^ Circum renidentes Lares. Et Tibullus lib. 2. eleg.i, T une nitidus plents conffks ruficus areis, Ingeret ardenti grandia ligna fico, Turba^ue vernarum , Saturi bona f^a coloni y Ludit, ^ ex virgis extruet ante cafas, IO VocABiTVR venator] Alias legitur, 'd'enabi- tur vocatus, & meliusifedhoc fenfu vocatus y idem eft quod conuiua, fupra epigrammate 48. Bis tibi triceni fuimus Mancine vocati. Vocandi enim verbo cenatorium eft; velabfolutc politum, vt inf.Iib.2. epigrammate 37. Cras te Caeilianenon vocaui, Etlib.y. epig.49. N en cenat quoties nemo vocauiteum. Et epig. yi, Ceno domiquoties ,nifite ,Charopine, vegaui. Vnde intelliges difficilem locum Horatij lib, 2. carm. od.vlt. non ego pauperum jds parentum ; non ego , quem VOCOS Dileile Macenas, ebibo. mate 44. fupia citaro , i|f ; t S'^- “mbunt.&SuctoniusmCaligiila.capV cJ5' poneretur: Nec tulerat molefie tam rnamo aWimaTl' noremcmafuaStxstzzXh.^. dciu,L. L honorato locopofimirafcsc^^ conuiuall 'voca^H ffiqiitttbipraferebatur.8cm.li.^y. cap. iq. ^^>'^^hsofiendenji,vtdtcereta quibus inuitam, n E t vernet tibi. ] Feniet ablolute dieftum ad cm namlignificat,vtepig.84.1ib. 12. Omnia laudabit , mirabitur omnia, donec Perptfus dicas udia mille , veni. Etepigramma;i.lib.5. jg ^^^J<^^^>JtcetvfqHeveces,mittaf^^^ ^^J^fdtosUnquss.quidfaciam^^ Etlib. 8. epigr. iJ/. Manevem potius, nam curte quinta moretur? cur nonfero,Ca;iliane, venis? n G L I D SE. Qv 2 j Dibaphum male 0 ere teftatuf, ep. 4. lib. 4. nam cum multa enume- ret male olentia, quibus terram BalEe odorem affi- miletur.^wW^w, inquit, murice vellus inquinatum. 1 ^rcr autem odor proueniebat ex lotio, quo tempe- rabatur purpura, teftis eftPlimuslib. 9. cap. 39. his verbis. Inconchyhatavefle cetera eadem fine buccino, praterque irn temperatur a^ua ,pro inuifo humani potus excremento, dimidia elr medicamina adduntur, dixe- rat autem ante de cindura purpura : vnde colligo in ea lotium indi folere. Ius autem appellat hoclocoj temperaturam illam tinclura , quamuis Budaus lib. 2. de afte , non im, fed vis legat, quod non multum repugnabo: nam extrema verba eam ledionem ad- i\xmt,Sic igitur laudatus illepallor fatnntate fraudata. Ideo lingentem Philanem deledari veftibus murice tindisferibit, non ductam colore, fed odore, quod is referat olidi illius barathri halitum lib. 9. ep, 63. 13 Non rumpet altum pallidus femnum reus, ] Supra dixerat , querHlus cliens, nunc autem pallidus reus. Diuerlihi funt,nam cliens toto tempore patrono vrirur ad negotia fua ; reus autem in ipi a iiJ, & cau- la. Eadem hac duo coniunxit Seneca hb. de breuir. vira: cap. 3, Dic (lege diu) quantum ex ifo tempore rYfiAltnV V ^ ^ * . IcdeCmfirA IuniorKb.7. Extatelegans locusapud Senecam k ^ l Opoufque regnabis, ^oufque vigilabis cum volesl nefic.c.26.vbi,cum nLaffet Paulmn ktlw , “ & eftlocuscommunisfte- virum liberatum a Maronis cuiufclammi,,, quens Marnali. ligcntia,&fideferiiifui,fabiungit..94«AS^ G R a n n e, ^ ] De hac accla- uum vocat > & illum conmuam vocabit ^vhl ^-jcione vide fupra epigr. 4. n. 8 uumvocat i ^ illum eonuiuam vocabit, vbi verbum meabit ambigui politum, ideft.vocabicconuiuaim cum inimicum , 6c calumniatorem vocare deberet 3 vel vocabit eonuiuam, id eft, ad conuiuium addui cetjnde dicebantur vocatores, ferui, qui domino- rum lufTu amicos ad conuiuium cogebant, vt lib. 7. «pigr.%. l am dices mihi vapulet vocator. Inde dicuntur rciM/«K«,inuitationes ad ccenam epjgj- 2 i 5 jj^ate 48 . ^eifodales Quarrnt in triuqs vocationes ? i • igitur conuiua , & hic conuiua non ve- ipfo cLraS P™”' i i K «crana.tdutS''^™"^ tua menia poterit venari, quem- id D V uSuralaudaturtuM. ] Hunc Liciniam Su- ramluorum verfuum laudatorem, & in Auentino monte ad Dian^ habitantem nominat, lib. 6 . ep.64 De quo edam mentio, eft apud .Elium Spartianum inHaanano. erat caufaram patronus, Sc Rom^ a- gebar caufas. Illud autem fuperiori verfu non CupiA^ non interpretor cum Radero , non ambies h^^oreT &magiftratus: Id enim , pr^terquam qubdalien ’ eftabeiusverbinorione,meptilLum^eft Se^ fuperburmntdhoo,non elatum, non faftoW^ ceteros contemnentem. Nam ilh, qui ftrepitus & occupationes negotiornm A ^ ™ra. &agrosfe-cor.tule4Tlr ” fe homines elTe. Web fupra epigrammaton LiB. T • 'Mi(ereYe m felicium - Ktctm vocem fsrtimre , nsH erubui eum, qnifhprd me Id eft ""dole felicium vicem , qui fecuro tuo otio cumbebat , hc ipfum interrciare. At ih , mi fipitu e~ 'HorosA V. T oiimo}’/ ad luftam laudem, famam , & d non eftd laboribus , & negotiis celTatums . At s e o cumeb pei-uenei-it,relic%s negotiis, mre fuo reli- quum vitte teiupuspoteft viuere j nec dicandus eft, fi,cum lam totum vitae tempus .am.- vixerit, teliquumfibiviuat. , locus GX i^oincro in cocurn. LI. Si tihi cocus, Jemlme,)>ocettHn "Dicetur quare nenTarataUa mihi f D o M I T I V s. s I tihiMifyStit ] iEmilianus coquum fuum ap- pellaueratMiftyilum, a quod eft tenuiter incido : verfus eft Homeri in Iliad. Cuim tmmm eji, t’ i&r ^M^,quemlocumitatranftulit Vir- Pilius, Farsinfrujfa fecmt. Alludens igitur ad mi- num carminis Homeri, ait fi tu ^pellas coquum Miftyllon, ego deinceps appellabo Taratalia, quod in carmine fequitur . S ecabant mtem alia, hoc , eit , fecabantinfruftaalia.fed iocus eft ex voce aidm- num Homeri , qus it-a lubfequuntur, Myftiuon i a- ratalla. in Iliad. & OdyCea, idem eft carmen. cit Carpe, eodem verbo (fr vocat (fr imperat.Vota igitur hic cocus iimiliani , feifforis ciScio fungi, &: eodem loco, quo Trimalcionis Carpus, quoties vo» cabafur , fcihdere iubebauir. Et acut^ Martialis fub- fequentia, verba in vnum conflauit,vtcum Miftyl- Ius imperatus fuo nemine ccepiffet aliquod cbfo- nium fcindere T aratdla nOimne, & alia item fecare & carpere imperarerur. Nec mirum videatur coclim fciffoiis officio fangi, id enim colligere potes ex lio Lampridio in Heliogabalo, in nefandis eius oe- ftis nuptiis , affumto Aurelio Zoiko Smyrneo marirq & Domino. Lampridi) verbafunt, Nupfn & coiit, vi (fp pTcuiibiiru f\t^opronuham'j haberet, cliimaret/^ue , cffKaWf hic enim ZoticuSjVtteftatur Dio iii B exceptis, de artificio quod pater exercuerat, diftus eft quas vox cocum fignificat. Erant igitur ea verba, fi fonum expedares imperantis coco vt fcinderet obfoniuin, reapfe autem imperabat pra:- cidere, vel percidere: oinnia verba obfceme no- tionis funt, vt diximus ad iib.i.ep.ya.n.i.Coiligo er- RAMIR. de prado. male accepto , qua abinterpundione in hac editio- ne vltima,quaab interpretibus illum non intelhgen- tibus. luuenalis verba fimr, Quo tamen ad cantum (j alit facit ille fisundi, Troximnt ante diem carpo [ciet , audiet, finxeTitntpanterbbrarm;,Archimegin Carptoris, Eftque expungendum comma inter iila duo ver- ^ ba Archimagiri. C arptores, vt eft in bono codice rna- ^ nuferipto, quem ego feruo, & in veteribus excuiTis. NoTissiMVsjocusexHomerojrednoneftiii prant enim aliqui carptores, quos hic Ar- cocum , vt in epigraphe feribitur, fed in iEmilianum chimagiros vocat , quod faperioris , quam reliqui eius dominum , qui Miftyllum vocauerat cocum, n5 ^ ordinis erant, vt in praiguftatoribus , quoru alia caufa, quam quod apud Homerum lib. i. Iliad, (Jrio genera obferuo; alterum, quod ad menfamfta- legerat -r mo- , id eik, [ecabant [ane & alterum genus eorum , qui in coquina refide- alia, & taxat ^milianum, quod non alia occafioiie Lantr&vtrumq; genus prteguftatorumnominevoca- dudusjhoc nomen indiderat coco, neque erat po- in Carptoribus venit, qui communi etiam tior ratio cur primum illud Homeri verbumv furpaf- ^um coquis nomine appellabantur . S olebant etiam fet quam fequentia, quas funt t’ ex qiu- hi Archimagiri dominos monere de hora prandii bus confingit Martialis nomen,non minus lono ipfo ygj cenae, ex culina cui prserant : Sidonias Apollm. feftiuum . quam ; nam nomina , quae defu- ^,Ecce&db Archimagiro aduentoi , qui muntur a Grxea lingua parce ab ea in Latinam funt f^ffippee infare curandi corpora monent. Quev quidem detorquenda, id eft, ad Latinam corrfuetudinem, cu fiuntiumper^atia Ctepfjdra holarum incrementa fer- aliquaconuenknti ratione accommo an a,vt prae- cantem , probabat corripemttsingre[fum,auinta digrs^ cepit Horatius , bene Marnali notus, in arte. Prandebamus breuiier, &c. V Ei nonafElaque nuper habebuntverbapdem:(i Jj Gneofonte cadant parce detorta. Et hsc fuit huius loci occafio. Sed ego jirofedlo Ad Leporcm. LII. ifEmilianum potius exiftimo argutum hominem, & , r.,.:* 'P.. • 1 r f / c r r r a onfacit ad duosceruix.mi prima Jeonesi facetumtuiffe, & non fmecaula nomen irapofmfle J J hoc coco fuo: Nam quoties vocabat cocum fuum, Mifiulle, dicebat , qui erat vocandi cafus nominis e- ius,&etiam imperantis vox verbi quo fa- cetus effiet jocus , vt quoties vocaret cocum , impe- raret etiam vtfecaret, vel fcinderet obfonia. Eft fi- mile nomen apud Latiniffiimum Petronium in faty- rico impolitum fciffori a T rimalcione, cuius autho- ns V erba , quod aurea vere fint, v t cetera eius operis, libenter ii-anfcribam.AZoa??!^^# (fr Trimalcio eiuE Qjddfu^is hos dentes amhitiofe lepus : Scilicet d magnis ad te defeendere tauris. Et, qua non cernunt, jrangere coda velinL Dejj>eranda tihi efi ingentis gloria fati : Non potes hoc tenuis pradajuh hojlemori^ — vi.uai.is.tiu4.iii. xTi w/; O J. YnoditneihodoktHs.CarpefiKpiuproceJftt flatim fcif ad.jyriiphomam ita gejticulam lacer auit obfo- rdum ^ptpataresDarium hydraule cantante pugnare. Ingere atnihilominm T rimalcio tentijfima voce , Car- pe. Egofujpicatns ad aliquam vrbanitatem toties itsra- IdcmGrsce. 'Jmj. T ITTTi Y^TWTtrOt CJili 7U, SeLlU}, 94 H / ^ M. VAL; MARTIALIS J/iavfijilG» VOT^wTii 2 Assbeiob 1 Nog,.. , nninir t\!.f . Doffe de liberali caiiA-irT«r=/;„«./r-_. Ax I i\oram Mh *< . . . polTede liberali caufaagerefineairertore^^”^^^^ r fartorem eflb^fTe, quimlibertatisUeS ferr.elcaufacecidrfletiterumactertiopoteratd?ef dem agere L i. Cod.de afetore rodendo & U aaiones,afconesperfufori^Tocabantur,audo relacoboCujacioadLij. p. de cxcufationib J vere emendat Tranquillum m Domitiano , cap.T Non>«>] De lepore iterdm ambitiofo, qui ^ fe perfiiafirys ajfemlibii sntlaudemex pugna cumLedne, ^ ^m ledionem mordici K^^cra/, ilw oa^i^ o^cia . SifUu , Tstsu 'vjs;' AmV g Atis^ Gii» b 0 M I T I V S. qusrit laudem ex pugna cura Leone, N 0 n/ 4«V] Non conuenit, & placet. Ni s iprima ] Id eft, maxiiiia. h^emiifati, Id eft; mortis a leone. RAMIR, DE PRADO. lorBcnn. SedCSjadEm fequituB S” Qumnl.lib.j.cap.2. Aflertionem fecundam, ap. pellat fecundam adionem in caula liberali, ad quam prima, vtprxiudiciumadfuinitur, & cumhsaiTer tiones ter quaterve fierent, ideo dixit, Hceji (jiiaterejue cUmitaru. Reuermnmrad eundem ludum leporedidemii- rionetua^k^atSpfe^^^^^^ Me qmbus ep.g. y y. & y . iOum eft , qu. con- ^ plag.,, locuslip^fc tonfonbus “t: " QuindianumfacitafTcrtorem. LIIL Commsndo tihi , Qmn^iane ^ nofltos^ N oflm dicere fttamm lihellos Popm,^uos recitat tuus fceta^ Si de feruitiogrdui jueruntur^ Jfenor venias Jadfque frcefles^ ’ Et, cum (e dominum Vocant ille, Dicas effe meos 3 manuque mijjos. Hoc fi terque , quamque clamitaris, Impnes fiapario pdorem, DOMITIVS. Commendo] Ad Qmnrianum conqueritur de recitatione fuorum carminum, quaFidentmus volebat videri poeta, quem appellat plagiarium,qui Eberos libellos , & emiiros pro fiiis , tanquam feruos vendat. Plagiarius eft, qui hominem liberum, pro feruo vendit cuiusreiposna erat fancita lege fannia. P n s T E s ] Defendas , & tuearisj eft verbum Ad Fidetitinum. LIIIL Hm efi in noBris tuaHdentine, Uhedu P agina fied certa domini fignata figura ^ Qua tua traduc j^anifeflo carmina furto: Sic interfefim htio contaminat VnBo V ridica Lingonicus Tyrianthina hardocUrtJ^t cullus : Sic kretina violant crifaEina tefia: Sic niger, in rifts errat cum forte Cajfiri, C Inter Ledaos ridetur coruus olores i Sic vhi rnultifonaf eruet facer A tthide lucus] Im^a Cecropias" effundit pica querelas. Indice non om efi nofiris, nec Vindice • i‘f . ^ rJuto Libns. Stat contra , dicitque tihi tua fagina, fur es. DOMITIVS. P IA G I A R 1 0] Qm liberos libellos k nobis ma- gmilTos pro fuis tenet, dcquariin feruitutem tra- RAMIR. DE PRADO, Arrificiofum epigramma eft, & totum allesori cum; namperfiftitabinirioadfinem in metaphora deiumta ab allerrione, & vindidta libertatis: Rogat- que Quintianum, vt plagiarium poetam, abfque dubio Fidentinum , plagij reum faciat , quod verfus Martialis liberos km , & a domino manumiftbs compingat in feruitutem. 1 Nostros dicere Jitsmen libellos Vofnm, ^ms re- eitat mus Poeta,] Uxe correctio non eo perdnet,qu6 putat Raderus, quod fubrepta iure quidem noftra uutj re autem &vfu, furis, fed ad malam Fidentini ^^^^'i^donem , qua bonos, & pulchros Martialis ver- ’“^male legendo deformaret,' vt vix idem aii- didum eft fupra epigram- Sedmale enn, recitas^ incipit ejfe imh Y it A ef in nefris ] Fidehtinus infertis carminibus Mar. verfus edebat, volebarque videripoeta, vt fu- pra. Ait autem poeta digno fci verfus Fidentini , pe- iorefque videri vicinitate carminis Mart. quod pcf multas ftmilitudines, & exempla oftendit. ^ D S I GN AT A j Quafiftigmate. Domini] Quia verfiis tui cognofcuntar inter •meos, nam peiores fnnntradtum ab opificibus quo nim opera , %no impreflo , dominum profitentur^ Tradvcit] Accufat. Bardocvcvlivs] Vellis erat Gallica, grof. horisfih fadla compoflrione ex bardis, qui podr* funtGaihcam, & Cucullo : Cucullus enim vellis groflior , capiti etiam tegedoapta.Bardiiremdicun turftultiapud Gallos, vtpoffis accipere Bardocucid Ium veftem Gallicam fuilfe plebis, & viliorum h minum, vt in diftichis. gailL SmClonico veflitte "B ardocucullo • Cer copithecorum penula nuper erat L I N G o N I c V s ] Gallicus , nam Lina. r • populi Galiix. • ^o^^es funt Tyrianthina! Veftpc • r eoioris icompofitum eft i Tvriis^ erant t/tiis, qu^ purpurs e- epigrammaton liber i. rant, & Ianthinus. Ianthina autem dicebantur vio- lacea; vtvno verbo dixerat Mar.Tynanthmas, qua Plin. purpura violacea tindasfcribit. V RBi c Atyrianthiriii] IdeftjVrbanas veftes, A R ET I Aretiumin Italia teftis, Sur- rentum calycibus terram aptam habebant , vt Sa- mus vafis cibariis, authoreft Plinius: ahbi in difti- chis t Aretina nimis (fernas ns 'vafi monmM : t&tus erat T hufiis Perfinaficiilibm. S I c ridetur ] vt deridentur tua carmina inter mea. C A Y s T E R ] Fluuius Afis , qui multas aues de- ferens prster Afiam paludem kbirur, & Ephelum abluir,illic multi funt Afia ctreum BHlcibm infiapu rmantm prata C ayftru L .E D E o s olores ] Ledsos , quoniam lupirer m forma cygni cum Leda concubuit. Papin. AmycUos dixit ; Anryclaos ad frana citauit olores- Qv^reea sCf. ] Philomels lugentis filium. Atthide] Philomela , qus Atthica & tragoe- dia eft apud Grscos Philoclis , cuius meminit Ma- crob. ea complexa Philomel^ fabuiam Atthis infcri- bitur, hoc eft, Philomela filia Pandionis Athenien- fis. Fervet] Celebratur. IndiceJTu non eges accufatore aliquo , quo- niam verfus tui coniuncli meis indicant te furem,in- dex confcius rei focios accufat , atque id clam, acci’ A Ideo poftquam dixerar, finiebat hoc verbo D Ai ; ne videretur (edere contra morem, antcqumn abfol- ueret orationem. y F V R fj?. ] Formulaincentionis eius , quifurtiac- cufat. Perfius iat. i. verf. 99. Fur es, ait Pedio. Deinde fubiungit depulfionemP^dij , qui exifti- mabat (e omnino intentionem accufantis propulfa- re, fi antithetis, & verborum aliis figuris vceretur, ideo dicit, -'fedius quid} Cnminuraf.s Librat in antithetis, dsBas pofuifefguras Laudatur. De amicorum ludicio. LV. FtifceVdcdSddhucdmarh ])Jdm funt hinctihi ,funt ^ hinc amici , ^ Vnum,fi fupereft locum rogamus. Nec me, quU iihi fum muus , recufes. O mnes hocveteres mi fuerunt. Tu tantuM inf ice , qui nouus paratur , Jn pfitfierivetusfodalis. n n T T T V piturnonnunquam pro delatore. Vindice] vindices qui vindicant, i. afferunt a- liqueiTT^emitute, vr hic de carmine, quod Fidenti- nus pro fuo poflidebat, cum eflet liberum, vnde iu- pra Plagiarius eft didus. RAMIR. de PRADO. Eundem Fidentiiium plagiarium infeCtarar hoc . epigrammate , qui fiirto fubreptis carminibus Mar- tiahsaliquaaddebatde fiio, quo furtum diffimula- ret, cuius argumenti eft epigrammaioo. lib. 10. I Qv; tua traducit mamfefio carmina funo. ] De notione verbi traducendi, vide multa fupra epigr. 4. fipedaculgrum , n . i . 2. Sic interpofuHs vitio contaminat vnBo. ] Inualuic hiEc Turnebi emendatio lib, 23. cap. ij. fed magis arndetRaderi,quilegit( w//o) potuitque facile ex yillo fieri vitis, qme lectio eft obfoletorum codicum. igitur, vnBo , fi legas, belle congruit ledio Lententis: Nam Lingonicus bardocucullus craffif- fimus erat longis villis, & fordidus oleo & interpo- fitus purpureis , & hianthinis veftibus pexatis, & dc- licatillimi coloris , poterat fuis Cordibus eas inficere, & commaculare. 3 Cecropias ofsndit pica querelas. ] Improba pica, id eft, non probata ob cantum, vide quas dixi- mus ad epigr. 97. huius libri n. 3. , 4 Stat contra. ] Sic S eneca , Confeientiafiat con- ^ tra. & luuenal. far. 3. verf. 290. Stat contra ffiariqueiuhet, parere necejfeefi. Metaphora defumta a fubfelliis iudiciorum, vbi patroni aduerfi Cedebant , accufaror contradefenfo- rem:& quando dicebat accufaror ftabat, notiffimum id ex omni Antiquirate, Cicero prima oratione, qua pene puer pro Sexto Rofeio Amer, habuit. Credo e- govos iudicesrnirari quid fit, quod cum tot fummi ora- tores hominefque nobiliglmi Jedeant , ego potijfimum fiur- rexerim^ Erm eadem oratione de Capitonibus, quorum alterum injuhfielliu aceufiatorem fiedere video. .4«,igit:ur,coHfr4,eft(urrexiffe, vel accufatorem, ve eren orem ad dicendum. Abfoluta autem , vel accu ^^^®^^G^cldefcnfione,ius erat orat ori federc. S I qutdptifce] Puto ad Corn. Fufeum hoc fcii- ptum epigram.ma : qui prxfedus cohortium prato- rianarum in Dacis occubuit , magna erat apud Dom, authoritate : alibi. lateris cufios, Marthqut togati. Et luuenaL Qut vuh uBhnsfiruaaatvift era Da- cis. Fufeum hunc rogat , vt fe afcnba: numero fuo- rum amicorum , neque afpernetur quarcuis nouus fit , nam in parando amico infpiciendum eft, non an fit nouus, fed an fieri poffir vetus amicus, hoc eft, an fit permanfurus in fide :quafi velit indicare mul- tos, qui Fufeum amare videbantur, (equi fortunam potius, qukn officium. Vnv M locum'] In amicitia, in tanta amicorum multitudine. S 1 adhuc vacas amari]lie 9 i., fi aliqua parte tibi locusvacuus eft, vt ameris & a mc. Hoc] Quia fcilicetnoui fuerunt. RAMIR. DE PRADO. Przfero veterem inferiptionem ad Fuficum,qmm'^ uisnonericabfurdum,fi vtramque coniungas. Eft epigramma (electa fenrenti^ defumtum ex libro Ciceronis de amicitia, qui nouas amicitias ita de- mum admittendas effe docet, fi tanquam in herbis non fallacibus, in iis frudus appareat. Cetera perfpi- I cua per fe funt. Ad Frontonem de voto vit^ fuse.LVI. ota tui hreuiterfVts cognofeere Marci, Clarum militU Fronto , togdque decus: Hoc fietit jcjfe fui, necmagni, ruris arator, Sordidaque infiaruis otia rehus amat» QmfquamfiiBa colit Sfiartani frigora faxi, Et matutinum *fiortat inefitusaue: Cui licet exigui nemoris rurifque heati A nte focum fiknas'* exjflicuifefilagas ? * vide Tar- neb. lib. i8. cap.ij. 'txpofailTs 9« M. VAL. MAR.TIALIS EtfifcmtrmukfSentemiucerefcta, A <<i*««,mcomta,fmecultu, &c.aravt!,a„a.v .• Fladme de ruhro premere mella cado ^ “Statione, qui ecloga z. fordida appellat rurf • ^ libeat mecumtiU (er didar ' r» «/• fif] Vetus interpres Iu uen. ad il- lud & Sat. lo.telueead frena ^ tts du uuit,“«#d)(ffl r facimus, rerre. Fin^im macfuales onerat cmVillicd menfas^ Et j'ua 'non emtus fraparatomcinh} Non amet hanc vitam, qmfqms me non a- mat,opto: Viuat Vrhanis'' alhiis in officijs. DOMITIVS. ^tpehmiieshabitarecafas.,^f^ere cerm. Quod expre 0 itnollerparodic 2 , Jibs lo. ep. 5^. 1 1 repetamfatiir£ fordida rura caja. . ^ ep- 47. Eadem mente dircin & ona appellar, Ouid. lib. i. Amor. eleg. 5. [fif%mnueram , dijcin^lar^uem otianatus. Vbi diicmda cft neglecto cultu ,& fordido, vt di. ximusfupraepigr.;o.n.S,P.riswr#^«^, rufticas in- teliigit, qu2 vrbanis vilefcunt. s (i^A M pitla colit Spartani frima faxi. 1 ’tATyi(fGY/l V\Pt\A 2 :..‘ .. . r ^ . . i t; -itj . . ^^^'•^einisfalutatoribus, qui in atriis Laconi- Fro NTojHuiusmemimtTacims, qiicln no^n co marmore cruftatis, mane ambulabant cxpecW modo Domit: temporious , fed & Neroms , foilTe tes intromitti faiutatum, & deducere amicum ma teftarur, &apud luuen. FronmupUtani. „ gnum anteambulones. Dehis ell elegans apud Pa' C L A R V M mditH ^ toga ] i. Fronto vir prsck- pmium locus, lib. i. Thebaid. verf. ^ rus, & domi, & foris. ^^f^ondumcraffolaqueanafulHametallo, V 0 T A ] Hsc funt , optat habere rus paruum, M omibm, aut alte Craijs effulta nuebant quod iple amet. luucn. - ^ congefies vix explmiura clientes. Fm bibentis amans, & culti viBeiu herti. Quem defumere potuit a Virgilio , lib. 2. Georc^, Otia fordida, ] Carentia luxu , & fplendore. Frigora faxi Spartani ] i. tedes potentiorum ornatas marmore laconico, quod & preriofiffimum, & viriditate cunctis hilarius , vt fcribit Plin. P I c T A ] Nam V ena perinde ac pidura diftingui- tur marmor Laconicum, vel certe quoniam cdm Veri. 461, Si nen ingentem foribm domm alta fuperhis, Maneja utantum tstis vomit adibas vndam s iV ec vario inhiant pulchra tefudme pofies. 3 Et Matutinum portat ineptm aue,] De falutatori- bus communibus amicis multi loci. Sed quare hoc Phr}'gio coniungebatur ad colorum, & pidurs va- '^Qtt(ovoc,ziineptum[aluiatorem'izi\(:^)z,xtQkttQ de rietat^m. Papin. ^^^^'^^ckfneptiuefi ^uifeefitntatj tumultus efi in w Vtxque locum Eurota viridi, quem regula longa liqua re. Qui ie magnis amicis oftentabant multi e- Sjmnada difiinSam variat. Et Plin. 3;. mnt, quod interapeftiua falutatione, & ofculis ve- natur. Fhftor. fcribit inuentura etiam elTe , vt mar- xabant potentes ; aut quia per totam vrbem difcur- mora pingerentur , de quo is loquitur poeta, ita in- ^ rebant, vt eleganter Manii, lib. 5. telligens de omnibus sdibus potentiorum ; potes 8 c 1 nJlareriLpopuli totaque habitabit in vrbe„ de porticu Odtauk intelligere , in qua Barrachus & Limina peruolitans. — — Saurus Lacones templa Eruxerunt magna fpe , & vt 4 A n t e ficum plenas explicuiffe plagas. 1 Hunc lo- eorum nominibus porticus dicaraur, quod non suc cum fic intelJigo. ante focum, quem vt fupra epiar, ailecun , i ed tamen ie artifices fuiiie declarantes , ra- ^ 0. vicina fylua Eruxit, infante cinctura fordido e^- nara,^ & lacertam mepiEyiiis fculpfenmt: vtrana plicare plagas alitibus vel leporibus aut cuniculis ple- Gr$ce Batrachura indicaret , & lacerta Saurum. quas, vel ipfe rure adducat ; vel venator , aut au A V E ] i. fummo mane faiutat, nam Romani su mo mane falutabantur a clientibus, & vEioribus per- fonis. luuen. Sollicitus, ne Tota falutatrix iam turba peregerit orbant. Q3 ^ ^ Qi A M ] EE ne aliquis , qui hxc praferat. id eft, domos frigidiiTimas marmoribus. C V I ] Id cft, quipoteft. Cado rubro ] d calore tefta, & cadi in diftichis Sijpimet rubra conchis tibipallidatefta. * PiNG vis]Sine curis. I N .(E A L E s menfas ] Sine ordine. 'X ' i •' 3 <iu- ceps , quod quidem EuanilEiraura eE. Sic locutus eft Virg. in voto Mopfi. eclog. j. Et multo in primis hilarans conuiuia Bacchi, Ante ficum fi fi igm erit ,fi mejfis in vmbra, 5 Et pifcem tremula faLentem ducere fetas ] Ouid. Metamorph. fere eifdem verbis. Et calamo fithentes ducerepijces. Pulchre hanc pifcandi voluptatem expreffit, lib. iq, cpigr.50. ... ' Nes feta longo quarit in mari pradam , Seda cubiculo , Ubluloque iaBatam ETCuinoncmmcinis]i.(ocnsnoncmtns,nzm]Lr. gna emebantur, vt luuen. meminit. ^ Sectam alte hnearn trahit pifcts. A.c,,, . “ •’ 6 P I N G V I s inaquales onerat cui villica merifas 1 T enuioris fortuns homines menfas intequalibus p*e- dibus habebant: vide qusnotauimus ad lib, 2. ep 43- n. 4 . ' * 7 V I V A T vrbanis alhm in officqs. ] Ego aliter atque Lipfius, Domitius, & Turnebus, hunc locum expono, yllbm enim intelligo in vmbra , & otio d mkfque domi. A L B V s] SoEicitus , & anxius , alibi timentem, & anxium dixit. * RAMIR. DE PRADO. Coraraunemlocumdevitaruftica,id eft beata, ^ mus cmmint ^ quieta, continerhoc epigramma, qui frequenseft gens, vclib. 10. eoior. 12 “^rimeofuntqu2obferuanoneindigeant.Scri- ^ > 0 - • . Dit Poeta ad Frontonem, cuius meminit luuenal. fat.i.verf.io. conuulfaque marmora clamant, i oordidaov., • r 1 r. ^ ^ E in paruis otia rebm amat. J Sor^ Q^od fequentiftatim difticho expofuit Sedviaquern dedent, rapiet cito Roma colorem Niliaco redeas tu licet ore niger, ‘ Nam qui mfticanrur fhfco colore fnnr.o • yrbe , &0C10 degunt aJbl t Sic Ii, j. epigr,',"” epigrammaton liber i. D O M 1 T I V So »/ feont^alh pallet A ironicS? dixit, qiiafi deliCati^ & pulcher, non denigrata facie viuat in vrbanis officiis id efi,in illis ialutationibus & anteambuktionibus, qiii amiCorum iiiferioriiiTi officia funt* Ad Cauponem, LVIL A I E M ] Laudat mediocritatem , [vuk enim puellam, qu£E non fir nimis facilis, nec nimis dif- ficilis, C R V c I A T ] Id eft , retinendo me, RAMIR,. DE PRADO. V. Depaera ScMangons, ’ Vide Bii- Conmm vexdtd madet Vindemia nimlui s.l Nonfotes, vtmfias, mderecaufo me- ise.N.R, rum. DOMITIVS, CoNTiNVis ] Hoc epigramma fcripfit- au- tumnali tempore inter multos imDres iocans , ait enim vinum ita iam mixtum effe, vt caupo, qui nunquam vendit merum , fcd femper mifcet , e- tiam fi velit, non poffit merum, i. purum vende- re, expones iple. ^ V T cnperes ] i. etiafn fi cuperes vt alibi idem velit, i. fi etiam velit , vel ( quod magis placet ) hoc diftichoti dicitur in cauponem Rauennarem, in quem alibi. Callidus impofiiit nuper mihi caupo Fauenfiit, ' Ckm peterem mixmmiVendidu ille merum. ETiubijeiatur hoc diftichon poft illud : & in- fultet poeta cauponi , Qui iam non poterit ven- dere merum , vt cuperet. 'Epigramma eft dufdem argumenti ac ebi^r. 58. ilb.4. ' - Callit nega : fatktur lAmcr gaudia torquent, ^ ' rlijj Sed noli nimkm , ^alla , negan itu. RAMIR. DE PRADO. Caupones quos malignos vocat Horatius far. lib. I. infedantur Poette veteres fepe : eorum fa- cetiffimam irrifionem continet hoc epigrammata: quod continuis imbribus madefacta vindemia, eo- rum auaricis fecerit fatis , cum non fit iis neceffe aquam , vt folent , vino inifeere, Eft autem iocus ab ironia, A^on potes , vt cup fas , id eft, quamuis cu- pias , vendere memm. Cdtum autem , nunquam Cauponem id cupiturum, vinum autem collectum ex madenti vua aquam vocat, 1. 9-ep. 100. Centum Coranus amphoras aqua fecit. Ad Flaccum LVIII. Qmlem Flacce '^elm^<iuaru, nolimuefuel lamf Nolo nimis facilem ^ difficilem jUe nimis. lUud quod medium efiy atque intervtrumjue jfYchamus^ Nec Volo y quod cruciat^ ncc Volo, quod fatiat. Fl^s rt}. ^51Til$ APTOTI yj^STiW. ti-mAr.v^dTiy Ay^jjp^XzTrlff. Ot,-» Oo A« yj^y Q^od etiam dixit eodein lib. -4. epigr. 82, Negare iujfi , pernegare non iujfi. ’ De pueri pretio. LIX, B Midia pro mero centu me mango popofeiti E^ijt^o: fea Phwhus protinus tda dedit, tloc dolet queritur deme mea mentula mecum , Laudamrque meamPhahUs in inuidiam, Sedfefimiolm donauit men tula P hceho Bu decies j hoc da tu mihi , pluris emam. DOMITIVS. Millia pro puero ] In Phmbura Draucum, qui conductus ad Hifpidos rem fecerat , nupei^ eme- C rat magno pretio puerum , quem. Mar. ob aeftima» tionis magnitudinem non aufus eft mercari. Mango] Mangones cuftodes & venditores puerorum a Grtecis Hippocomi , ab equis tantum ordinandis, nos Mangones a manu & ago. id eft, polire , quod &: rebus omnibus conuenit , & mangones faciunt , vt carius vendant. Plato in Gorgia. & Qmntil. authores , vnde mangonizare expolire dicimus, & proprie in rebus, quas ven- dibiliores facere volumus. Plinius, fundum man- gonizatum dixit: & Varro pifeinas. Sed fhmbus ] Et, Phoebi cuiufdam liberti me-= minit Tacitus , fed alius hic eft. Hoc] Q^od non emerim. Mec vm] Tacite conqueritur. I N inuidiam meam ] i. meum contemptum , & D odium, verba Mar- ad mentulam. DAt«/;oc] Vt quidam xx. fextertia opera tua, vt ego pluris emam, qubd non erat bene mentu- latus; poeta alibi ; / am j do rne nudum dijplicuife tihi. ’v. feCBST' RAMIR. DE PRADO, Hoc epigrammate ingenue fatetur Martiahs pu- fillum effe pondus fuum , de quo fupra ditium eft epigrammate 24. num. i. ad hoc autem .fingit le- pidam narratiunculam de puero vsnum dudo , pro quo centum millia nummum pofcebat man- go , & inducit expoftulationem , quod eam pe- cuniam pro puero non e.numera.ftet , quam Phee- bus bene vafatus , protinus penderat ; & purgat fe Martialis relpondens , qubd pondus nihil fibi dediflet , quemadmodum Phoebo fimm bis decies puero delargita, I [Document text truncated for crawler view.]