Hug. Donelli ... Commentarii absolutissimi ad II. III. IV. VI. et VIII. libros Codicis Justinianei, & lib. Dig. XLV. de Verb. Obligat ...
Full text
Ale
at
CT
RU
-
d
dont
LU
S
Mr
a,
OMM
3
UN
«Ce
V.
VI.
E
JL
f1sRO
e?
Lil.
D
ze
LEE
Deve.
O
ligat.
Ti
D.
HM.
d
TID
I
——
Suffinanei,
|
MAXIMA
FERE
E
"PARTE.
PO
ESIHYML.
TT
mei
SM
vd
j4cono
;CHEGKIÉ.
j,j4C
SCPIE
GNE
NI
POTE,
PRO-
fife
7
adeni
eTibingefi
Aider
Duveliaregifimoin
fim
ud
t
nti
à
[ludioforum
publicari
,
-larifraden
DT
svi
ARIES,
EPITOMIS,
INDICE
ATQVE
;
Priuilegio
-«
oua
enr
UU
3^
»
E
4
ASSET
BUS
o
SRI
Tiii.
:
PRODEYNT
FRANCOFYRTI
&
COLLEGIO
?
ALTHENIANO
S
EMTIBES
osi
quod.
ueceforis
Petri
did
eri
eru
E.
p:
à
|
|
Ad
X
]
SES
d
-
2
?
3
ee
:
i
»i
"
/
"
-:
»
Y
Ee
E
es
à
P
vem
X
y
ET
DTIPVEORSNDNC
AU
l
icto
Fo
quórum
enodationes
Hugo
*
:
s
diendithoc
volumine
gage
s
GN
Pw
E
XXX.
Deinre
dclibetandi,&
'adeune
a;
velat:
ur
4c
UE.
Lis.
I.
y
E
quirendahereditare,
^—
^
xar
'Tit.L
De
Édendo.
,
XXXI
Derepudianda
velabftinenda
hereditateg
-
II.Deiniusvocando.
To
AE
s
;
464.
IILDepadis
d.
XXXII.
Quemadmodum
teftamenta
aperian-
1
V.De
tranfactionibus,
i
]9.-
tut:
EX
de
46;
r3
:
!
XXXIIL
De
edi&o
D.
Adriani
tollendo
,
àc
i
Lis.
HIE
TOES
quemadmodum
fcripta&ce.
—
x
467
;
P
3x
EP
Lolo
—
XXXVI.Decodieilis
:
-
473
-
Ti.
XXXVI
Familiz
ercifcundas
Dio
vyYxv]
I.
De
legatis.
cM
:
|
;
|
XXXIX.Siomilfa
itcauffateftament,
.—
455
)
LirIV.
.
|
X
L.De
indi&a
viduit.
&
leg.
Iul.
mifcellanea
tol-
/
cl
|
lenda.
:
jor
Tit.
XXIII.
De
commodato.
RUP
XLI
Dehis,que
pene
nomine
reli&a
;
&c.
505
XXIV.De
pignotatitia
a&ione.
AT
e
dpuio
CLIE
DEadeicomtaillis-
|
504
XX
V.Deexcercitoria
&
Inftitoriaactione.
—
145
SIL
TI
Comnunia
de
legatis
&
fideicommiflis.
XXVI.Quodcum
eo,
quiinalienapoteftateeft,
|
"7
"^4
Bre
ugetumefis
diostur,
vel
depaculioe
s
xL
vi
1I.
Ad
Senatufconfültum
Trebellianum.
ds
B
iuffafeudeinremverfo.
—
20M
C
os
s
:
X
au
Per
quas
perfonas
nobis
ICA
XLiX.
Adlegem
Falcidiam.
"e
on
..
quiritur.'
|
|
—.
XXX.Denon
numerata
pecunia,
—
—
i
Lis.
VIIL
XXXI
Decompenfationibus.
-
358
à
pono
:
XX
XII
De
vfaris.
213
Tit.I.Deisterdidtis.
A
vU
r0
XXXlIILDenaudcofenore.
———
247.
f.Quorumbonerum.
-
WWE
PUR
XXXIlHLDepofriveleontra.
——
—
—
448
.
JI
Quodlegatorum.
—
—
—
381
XXX
V.Mandati
vel
contra.
2
264
IV.Vnde
vi.
pe
MEE
a
|0$82
XXXV.
Si
feruus
extero
fe
emi
mandaueri.—
V.Si
per
vimvel
alio
modo
abfentis
perturbata
309
Pi
|
fit
poHeio.
C
725
XXXVII.
Profocio.
s:
VI.
Vüpoffiidetis,
Tori.
$97
XL
III.
Lexrem
maioris
pretii
j33
—
VILDe
tabulisexh
bendis
S
5
60$
|
|
VIII
De
liberis
exhibendis
feu
deducendis
à
de
|
Dorf
|^...
.
liberto
homineexhibendo,
-
:
$94
!
IM
|
IX.De
precario
&
Saluiano
interdi&to,
609
Tit.
XXI.C.
De
teftament.militar.
331.
XIIIL
Depignoribus
&
hypothecis,
6i
XXIILQui
teflamentum
facere
poffuntvelnom
^
XV.In
quibus
cauffis
Pignus
vel
hypotheca
taci-
344.
CIUS
E
te
contrahitur.
630
XXIII.Deteftamentis
&
quemadmodum:tefta.
—
XVI
Sialienarespignori
data
fit.
630
rnenta
ordinentur.
Set
3j.
X
VIL
Quezrespigoori
obligati
poffint
,
vel
non,
XXIIEDe
heredibus
inftituendis,
&
queper-
—
&mqualiterpigauscontrahatur.
630
^
..
fonz
heredesinflitui
non
poffint.
379
X
VIII
Qi
petiores
in
pignore
habeantur,
-
XX
Y.
Deinftitutionibus
&
fabftitutionibus,
&
|
634
EC
reftitutionibus
füb
conditione
fais.
3!
—
XIX.
Dehis,qui
in
priorum
creditorum
locum
^
XXVILDeimpuberum
&alísfubfitutionibus.
^
^^
füccedunt.
i
643
493.
|
|
X
X.
Si
antiquior
creditor
pignus
vendiderit.
64j
XXVIILDe
neceffariis
feruis
heredibus
inftitu-
XXL
Sicommunis
res
pigaori
data
fir.
643
x
tis
E
377
XXII
Depratorio
pignore,
&
vt
in
a&ionibus
£
X
VIII
Deliberis
prateritis
vel
ex
heredaris.
etiam
debitorum
miflio
pratorii
pignoris
p-o--—
vu
Ret
:
Gedas
o
vo
644^
XXIX.D
epoflhamis
heredibus
inftituendis,
vell
—
XXIIL
Si
in
cauffa
iudicati
pignus
captum
fit;
Cxheredandis,
vel
prateritis,
asy
B
ue
d
iu
sic
mw.
|
NE
2A
Hase
c
c
ng
ie
PUES
INDEX
TiTYVLORYM.
XXII
Si
pignus
plgnoridatum
fit.
647
^
XXXVII
Deconttahefida
&
committenda
tu
piguoris
&
omni
cauffa.
647
'
füpulatione.
675
Xxvl
s
iti
Es
ignoris.
—
x
XL.
De
duobus
reis
Tipuiandi
&
VOS
xusex
pluribus
co
E
[1
^74
Sues.
Rom
um
|
|
7
Mi
ai
ivnquam.
j
v
;
s.
7
j4
:
SSCRLILSi
pignori
on
Tituli.
Digeherum.
|
c
pegpie
feum
X.
i
BE
ptefcrpss
PNE
ema
:
766
'.Depa&
.&
de
.be
verborum
obligationibus;
in
fingulari
tomo.
,
foriain
peeees
(cindenda.
i
joxIb
"Éxce
Eum
&prefciponib.
66;
-
2x
*
d
MO
E
T
7$
"
»
»
xp
i
i
s
JS
onn
^y.
Ed
RC
^
b
x
:]
']
l
|
)
LI
MS
^
1
nd
ju
"
*
^
VT
T
LN
i!
M
E
[
t
i
bas
*
"—
Vien
xX*
1
|
D
wu
:
3
s
(
j
"
i
1
"
N
"
Le
A
e"
^
»
2
^"
*
ty
:
*
:
;
"
E
EY
VLC
"
CY
E
E
is.
nec
e
|
H
1
"
]
*
-—
».
y
:
mi——
:
a
&ionen
»pighors
nomde-
*
e
EN
RREES,
RM
xe
MTHEL
ICTU
RCSPPUE
TOR
PC
can
P
ORTUYR
VC
TOC
S
EMURU
t
e
cy
pM
MNT
ERNEUT
—RDR
———————
À
Ls
ndi.
aiu:
ONUS
SvMMARIA
|
—
-
turafua
&
ina&torem
&in
reur
:
wem
»
earum
edendarum
neceflitas
aut
libertas
non
eft
v-
OL
MES
|
D
m
,
,
uiquelitigatori
communis.
AGori
imponitur,vt
ra-
à
Quarumverum
editio
in
iudicio
poffuletr
vel
ad
tiones
füas
petenti
reo
edat,
vnde
fides
veri
conftare
(o
tnfiruttionem
petentis;velad
probatisnem
895
—
offic.
]uon
el
nounm.
Linftum
[oq.
bic.
Ex
contratio.
05
defingulis
breuiter
ex
fnis
locisindicatum.
^.
t
egsqe
uas
itu
|
gesweearos
V
MM
A
T
tituli
deedendo
heceft.
A-
|
nifi
ex
cauffa
7.
eo.
vbi
cauffas
cxpofuimus.Differen-
GRE
are
f
VO
4.1
,
[ .
Pr
:
;
4
;
o
edrgumentum
tituli
de
edendo
€
vin.
á
!
J/
«
!
m.
N
YOSKRD
Jon
KS
GQU
cij
primordia
necetfario.
4
etitur,.
rum
rerum
edidi
eoque
&
fequitur
*
lite
men,quia
&in
his
fta
quad:
ex
hoc
loco
nata,
fimul
27.
Hr
propofita,
e$
foispar-
cem
ed
Pi
pariter
neuteralteri
cogatur
edere.
Eafüntin-
|
An(trumentarei
ei
edenda
fünt,
quz
ad
caufam
dela-
Uonis
pertinent:
dummodo
d
9
:dummodo
de
criminali
cauffanon
Agatur.
1.2.8.1
fF.
deimrefif
Qusdam
fant
quodam-
modo
intermedia,
quz
vni
ex
litigatoribus
edi
de-
:
bean,
non
itemalteri.In
hoc
numero
funtadtio
,
&
Tationes
AGionem
folusedere
debeta∨
quia
[0
i
eft,
quiadionemintendit./)./Aec.
Rationesna-
ES
iu
5.3
i
Le
M
"
is
:
3
cationis.Eft
|
autem
edere
act
ri
nemquaa
M
is,
cognofcendz
a&ion's
potefta-
.
cederean
contendere
debeat
z..1.
feo.
"ri
&
reprefentari
fenfi
quid
fitedere
a&tionem,quomodo
hec
re&e
edatut;
/
cfemeledita
actione
liceatne
hic
quidquam
mutare
&
emendare
poftea,&
quatenus,cum
quando
liceat.
Primum;in
quo
de
verbo
quetitur,
nor
eft
fignifi-.
T
m,ndicareactio-.
tem
facere.
Quod
füperioribus
illis
verbis
edi&i
fa:
tisfiguificatur;cum
edicionc
fieri
dicitur,
vt
cogno-
car
qiifquea&tionem,
qua
conuenituac
propter-
.
v
ea
iubetur
edi
reo,
vt
actionc
cognita
Íciat,
vtrum
d.
Illud
quz-
rendum
potius,
quomodo
fiat
;
vc
régie
&
vtiure
o-
ortet,edatur
adio,
feu
quibus
rebts
con(tet
iufta
editio
actionis.
Qu
cüm
fitiuris
quaftio,
itidem
vt
-
illatertia
deiure
mutande
&
emendanda
editza-
.&ionis,
vtriufqs
diiudicationem
inde
petere
opor-
tet.
Eftautem
hic
locus;
ad
ius
horum
vtriufgjiüdi-
candum
optimaex
parte
cóftitutüs.
Nam
cum
duas
.
xes
defidéret
recta
editio
,
altera
páts
&
ea
pracipua
..
hoclóco
dzfcribitur.
Tertiz
aüt
illis
quarftionis
co--
gnitio
tota
eft
hüius
loci
,
de
quib:
ordine
videamus.
4
Contlat
T
igiturrecta
editio
duabus
hisrebus;ex-
hibitione
aionis
,
&
huius
ipfius
a&ionis
idonea
conceptione.
Altera
fi,yt
videat
aut
audiat,
fenfi
ude--
nique
corporis
percipiat
reus,
quid
petatur:altera»vt
intelligat;
quale
id
fit,
quo
deinde
fta
tuere
apud
fe.
poffi;vttum
cedere;an
co
tendere
debeat.
Exhibe-
:
bus:
H
interefler
ytrum
aétor
fcripto
cóptehenderct,
&
li-
belládaretreosan
vero
ci
dictaret
aut
féripti
defcri-
2
bendi
poteftatem
faceret.
Quinimo
&
ex
albo
pr-
'«
toris
oftendi
olm
poterat,vt
diceret
actor
feillaaut
illaactionevfütum
;
certumloctim
indicás
videlicet
»
ánalbo
pratoris,vbi
illaa&io
publice
propofita
edi-
-.
&o
exftarez.de
quo
more
fcripfi
plüraad/.
1D.
frcer.
pet
Eftauté
hec
forma
vétus
edenda
a&ionis,
tradi-
tan
Li.
inpr.
D.
boctrt.
Nutic
exhibitio
&
indicato
a-
-&ionistalisefTe
debet
ex
cóftitutione
Iuftiniani,
vt
Hugonis
Donelli
Commentarii
s
deinceps
quzrantur
ad
eius
editionis
cognitionem,
ificolim
potuit,
vt
nihil
fpeciesactionisim
d.
J.
t.de
lit.
cont.fedl-
ng
alio
fen-
d.
Speciesa&ioniseft
penusa&tionis
certum
ac
de-
finirum;quo
quisfe
experiri
dicit.
Species
fücurz
li-
tis
eftid,
quod
futuramlirem
infpiciendam
propo-
nit,
quod,
vt
dixi;
pofitum
eftin
editionis
recta
con-
ceptione.
Bene
vero
dictá
eft,
editam
a&tionew:
de-
monftrare
hoc
modo
fpeciem
füturelitis.
A&io
e-
nim
etfi
eft
res
incorporalis,
quz
vt
corpore
rarigi
non
poteít,
fic
nec
corpore
indicari
;
poteft
tamen
defcribi
ita,vt
cócipiátur
animo,ex
iis
videlicet,
quz
eius
propria
funt.
Que
cum
ita
defcripta
erit,
ac
de-
ind:
edita,haud
dubie
fe
ipfam
oflédetS&
vna
fecum
imaginem
fucurze
litis.
Sed
eti
non
fempera&tot
a-
&ionére&e
edit:
non
eo
tamen
minus
recte
dictum
eft
generaliter,
editam
actionem
demon(trore
fpe-
-
cierà
litis
futurz.
Hocenim
ex
vfu
&
fenfu
commu-
NM
e
aeu
1
"
]
;
-
niiuris
ditum
eft,quo
verba
cum
re
&
effe&u
acci-
piuntur
,
4.7.
D.
quod
quif.
sur.
1L.
5.8.1.
D.
ne
quis
eum
qui
inius
vo.
ef),
vi
ex.
vtintellieatur
hic
z&io
edita,
qug
re&e,non
vitiofe
edita
cft,
quiavitiofe
edita
pro
,
necedita
habédafit.
vcalias
cautum
accipitur,
quod
recte
cautum
eft
/.
quoties.D.
2r
fat.
cog.
condemna-
tus,
qui
rite
condemnatus
cft,
4
4.
$.
condemnalum.
-
Ntfictedaturactio,vti
telligatur
qua
derelis
&
6
"audiciam
futurum
fit,
&;
vcloquitur
refcriptum
,
vt
'demonttret
fpeciem
faturz
litis,
quinque
hec
habe-
1e
debet
conceptio,totidem
videlicet
propria
actio-
nis,
vt
cuiquam
iure
competat:
perfonas,
inter
quas
agitur
;
rem
quz
petitur;
cauffam
petendi;
petitio-
nem;&
vnagenus,feu
nomenactionis.
In
perfonis
'a&tot
dicere
debet,
quis
agat,
&
a
quo
petat.
Nam.
fine
perfonis
intet
quas
agitur,
nulla
eft
actio,
nec.
"quifquam
nifi
certus
certo
poteft
teneri.
$.
r.
/u-
fit.
de
atlion..
Rem
t
quoque
dici
oportet;
quia
fi-
7
militer
finere
qua
petatur,
nulla
actio
eft.
;5/Zem,
Remautem
certátà
dici
opotter;
alioqui
ne
resqui-
demnominetur,quz
non
intelligitur.
nec
poteftre-.-
"&epreftari/
/f
in
réin.
6.D.deves
vind.
Hadtenusta-
T
eee
cien
ice
Ne
actorlibelloactioné
comple&atur,
&
cum
libellum
..
men
certam
,
quatenus
natuta
cuiufque
rei
patur.
cm
-
offerat
teo,auth.ojferatur.-)
de
lit.con.
Hinc
libelli
edi-
.
tio
pro
editioncactionisapud
interpretes
poftério-
-
res
&tin
Decretalibus
ticulus;De
libel
oblatione.
———|
"Libellusactionem
conceptem
habere
debet;que
.
conceptio
praecipua
pars
efthuius
editionis.Ea
con^
j
Y
dé
beat,
hzec
lex
oftendit.atque-
v
hocira
declevat.
Edzza
qatlio
,
ait
;
[Dectem
fate.
lutts
demásiftrat.TÀ
hanc
fententiam
habet:
tuncadtio
ve-
ceptio
cuiufimodi
ef
re
edita
intelligitur,
cum
ita
cdit?
&
propofitaeft,
vt
edita
fpeciem
future
litis
dem
onflret.quod
fitactio-
nisin(titutz
idonea
conceptione.
füit
quidem
pro-
pofitum
Imperatoribusaliud
his
verbis
dicere.
eft
c-
nim
hoc
referiprum
pats,
7.
1.
T
de
(t$.
cotit.
vx
inlcri-
tio
fübfcriptio
.
&
fententiz
cohzrentia
,
ae
veluri
necellitia
cohitin&tio
argitint.
In
eadutem.
t.
aliud
quai
fitum
fuifie
conftat,
quam
quomodo
edatur
a-
é&io.dequoatmue
inextremo
dicetur.
Sed
tamen
hoc
italcri
prum
eft
,
vt
fiverum
üc
;
nod
minus
inde
iila
fententia
colligatur
,quam
dixi.
Quam
&
ipfam
vo-
luitfe
compofitores
intelligi
inde
exiltimare
poffu-
mus.
quodin
huncvfüm
füb
hunctitulüm
hoc
frag-
mentun:
relatu
m
eft.
Speciem
fatürz
litie'hic
accieé
petedebemus
form:m
&
imaginem
futurz
litis
id
.
efLid,vndereusintelligat
,
que
&
quade
re
lisfutu-
ra
fit,
vr
fcilicec
hoc
ceghito
feiat,
vcrum
cedere
de-
bcat;au
contendere,
vr
eff
is
diélleg.
1.
D.
eo.
Legitur
Nam
exobligationibus
faciendi
periturid
quod
in-
tereft,quod
ef
incertum.
Z;
7.
£8
pr.
*D.
deat.
emt.
$.
t.
Infti.
de
verb.
ábleg:l.
ft
penam."D.
eod.
led
hoceo
fiuquia
aliter
peti
nó
poteft,
quodtale
eft
natura
fua,
-
Sed
&
in
ceteristebus
ità
certum.
peti
volumus,
vt
*cuiufque
iudicii
nature
Conucnic,
id
eftita,
non
vt
fingulexes;&
ingulacorpota
qua
fünt
in
iure
zli-
s:
À
"
;
Tied
*
»,
quo,
femper
exprimantur,
fed
vtreseutque
actioni
'conüenientes,folum
appellentur.
Déquo
exgene-
ribus
actionum
fraruendum
eit.
Aliefunractiones.
de
vuiuerfitate
puta
hereditate,
vt
peditio
heredita-
tis.
1.
D.derei
vd.
Hichereditatem
dici
&
peti
fa-
tiseft:non
necelle
exprimi
petitione
rcs
fingulas.
L.
licet.
3D.
de
hered.pet.
Quadam
fünt
generales,
qui-
busnon
petitur
vnares
vi
fua
multas
fpecies
conti-
nens,vt
hereditas,
fed
de
plurib.
rebus
quamuisnec
cohztentibusnec
vni
nomitii
fubiectis,
generaliter
taméAgitur,vr
pro
focio,
negotiorum
geftorum,
iu-
telas
pro
fcio.
D.
pro
foc.
In
hisp:titürreseorum
iu-
diciorum
propria;
nerape
ratio
ad
minifiratiotis,
óc
reliqua.4.
2.
D.
deneg.g:jf.
Quaedom
fünt
de
rcbus
fingulis,
que
&
[peciales
notoinentur,
La.
D.
de
réi
vind.vt
tei
vindicario.
&
exa&ionibusin
perfonam,
Commodati,de
pofiti;exemto,
ex
vendito-&
fimit]es.
In
hisomnibus
quacanque
tes
eft,
de
qua
quisadu-
tus
cit
certam
defignad
oportetdiéL
£L
ffru
rem,
4.
de
;
:
76i
qund.
nm
4
j
hi
Yo
quitind.
I.
in
aBlione.
D:defur.
Excertealiter
nonin-
telligic
reus
quida
fe
petatur,
quid
debeat,
aut
non
debeat.quod
tameneditione
confequi
debet,
Zi£.
2.D.eo.
tr.
$
—Cauffam
T
petendi
exigimus:
quoniam
nulla
eft
actio
nifi
ex
certis
&
conftituris
caullis,
$.
1.
Znffit.
de
act.
Fietiautem
poteft,yta&tor
eam
caulfam
dicat;
cx
qua
reus
debeat;
coque
etiam velit
cedere:
contraq;
vtactoream
dicat,
exqua
reus
non
debeat,
ac
pro-
pterea
contendendum
putet.
Acionum
duo
funt
g.nera,
vnum
in
rem,alterum
in
perfonam
,
/.
a&ize-
num.D.
deb.
td
acl.
A
Gionisin
perfonam
generalis
&
communis
vna
cauffa
eft;
vcis
cum
quo
agitur,
fit
nobis
obligatus;
d.Latlioutm.
Obligationis
autem
Ípeciales
cautlze
quatuor
aluftiniano
pofitz,
£f.
Inft.
de
cb.contractus,quafi
contraétus,male
ficium,
quafi
maleficium:ac
proinde
totidem
cauffz
huius
adtio-
nis
d.
$.
1.
dea&z.
Actio
in
rem
duas
res
defiderat,
to-
tidein
huius
actionis
cautfas,
fine
quibus
non
recte
-
-
hocgenereagatur.aba&ore,vt
fit
dominus;areo,
vt
1srem,de
quaagitur;pofíidear.
folusiure
ciuili
baca-
Cione
ytitut
dominus
Lzgresz
D.derei
vind.$mamaq.
Info.
de
atl.
Ex
ea
nóaliustenetut,quam
qui
polfidet:
d.latlionum.de
ob.€$
att.
imde
di&tum,poffeffionem
parereactionemin
rem
aduerfario.
7.
vic.
C.
de
4l.
ind.
imut.cas.fac,
Hascauflas
dici
debere
volumus.
Sedeltin
hacre,quod
interfit
inter
has
a&iones.
In
actionibus
enim
in
perfonam
cautfam
generalé
non
fufficit
dicere:
fpecialem
dici
oportet.vt
puta,
nó
fa-
tis
eft
ita
dici;
Pero
decem
,
quia
mihi
debes:
fed
ita
concipi
oportet
,
Z£ete
decem
sa:bi
dareoportere,
qua.
|
Wibidedi
mutua,
9
fi
qua
fuut
alia
frmtles
cauffa
,
propter
(o
tas
mibi
esobligatis
Hocideo;quiani(i
cauffam
ob-
bs:
ligationis
adiecero,
ftatuere
non
poffis
id,fmequo
nulla
eft
editio,vtrum
fcilicet
cedere
debeas
,
az
con-
federe.
Fierienim
poteft,
vt
eam
cau(lam
dicam;ob
quam
debeas:fieri
eti
poteft,
vt
eam
dicá,
ob
quam
non
debeas.
Inactionibus
in
rem
contra
fatis
dixit
a&or
deiurefuo;qui
(e
dominum
dixit;id
e(t,
qui
di-
xit
communem
agendi
cauflam
,
etiam
f1
nóadiece-
ris
fe
dominum
elfe
ex
emto,
ex
donato;aut
fimilib,
caulfis.
Cótraria
nimirum
de
cauffa,
quod
qui
fe
do--
minum
dixit,
id
dixit,
vnde
intelligeret
reus
vtrum
cedere;an
contendere
deberet.
Nam
fia&or
doini-
nus
eft,
vt
fc
effe
intendit;
quacunque
ex
cau
(fà
erit
dominus,
femper
hocidem
valebit,vt
pott
(for
rem
debeat
petitori
reftituere/.
officizm.
D.
de
vei
vind.
9.
Caulfie
t
agendi
fubiici
debet
petitio.Nulla
enim.
actio
ef
nifi
in
petitionealicuiusrei
,
eiuíq;
rei
per-
fecutione
i
vti
nec
vllum
iudiciü,
nifi
in
quo
petattir
5
aliquid,
/
ATAplits,
D.
voys
vat.
bab.
vnde
Gc
actiones
diétz
petitioncs/ex2z,
D
4504
met.
can.
Petitio
ta-
lisetfe
debet,
v
petatur,
quod
cuiufq;
a&tionis
pro-
priumeft.
Actionuminrem
propria
intentio,
vt
de-
claretur
res
de
quaagítur,
effe
petitoris,ic
deinde
ei
reftituarutjJ.
€
ex
dixerfo.$.1.
1.
officinm,l.quivefltttte-
re.
D.derei
vind.
AGionumin
perfonam;
vt
id
petat
quifque
quod
debetur,
&
eodem
modo
.
$-
buc
ad-
tem.
ul:c.aaa
decaulfa.
Inff.
de
a&.
Tca
fiet
,
vt
atio
fit
.
Degotio
&
reipropofitae
conueniens,
quod
inomni
&Cttone
exigitur.
2.5.
de
for.c?
ép.
aGL.
fub.
Petitioni
etiam
nomen
T
actionis
adiicere
Opor-
.
ttt.
AGionum
notnina
pletarumq;
certa
effe
coi-
Ítat,vt
conimodati,
depofici,
mandati,
pro
focio,
ex
cmto,ex
vendito
locati.conduái;
&
alia
infinita.
t:
D.dleajti.]
i.
"D.
de
praf.
verb,
Hac
non
fruftra
prodi-.
Ad
Tic.
I.
Lib.
11.
C.
deEdendo.
ta
funtiuteciuili,
fcd
vtquiageret;actioné
füis
qu&-
que
nominibus
appellatam
ederet
,
&
quod
iube-
tur
quifq;
edereactionem
quaac&turus
eft;
4j.
11.42.
-eden.in
€o
hocipfuüm
iuberi
intelligitur.
1d
itaeffe
—
hecprobát.
Oniné
quiin
iusvocatus
cft,
re&te
pcre-
x65
vt
fibi
edatut
genus
actionis
indicat.
zo
viderur
in
iudicem.
D.deiudi.
Pomponius
zn.
2.
S.
bis
gibus,
D.deorig.
tatis,
fcribivactiones
primum
fuiffc
com-
pofitas,
&
additgzas
üe
populus
prout
vellet
am[Htueret,
certas
foleymmefg,
elfe
voluesit.Solemnes,
in
folémnib,
formulis.
vnde
actio
vulgarisformula
appellata,
4f
feriti
a2.
D.
defur.
Cextas,quia
certis
appellationi-
bus
&
nominibus
defignatz
erant.
Vnde
vulgares
&
^
2
*
*
*.
o
vfitati
di&z,
quz
fuis
nominibus
conftabant,
/.
7.7.
c2.
D.
depraf;
ver,
&
qug
certanomina
nó
habebant,
dicebantur
incerta.
/.
rebus.
C.
deren
pert.3.
(7.
de
intt.
fip.
Exgo
hoc
dicit
Pomponiüs,
veteres
voluerunt
actiones
effe
certas,id
efl;
certis
nominibus
conftan-
tes;idque
hac
gratia,
vt
his
ipfis
nominibus
defigna-
tz
inftituerentur
,
ne
populus
alioqui
inftituer:t,
prout
vellet.
Idem
probant
di££.
/eg.
r.
e$
2.
de
pref-
verb.in
quibus
fcriptum
efttunc
demum
perueni-
riadactionesin
fa&um,cum
deficiunt
víitata
actio-
num
nomina
,
item
cum
nomen
actionis
inuenire.
non
poffumus.
Quo
declaratur
fic
nomina
a&io-
num
fuiffe,vt
quamdiu
poffent
inueniri
,
tamdiu
his
elfetvtendum,
nec
prius
ad
a&ionem
in
fa&um,id
cít,eam
quz
fine
nomine
factum,
&
rem
geftam
de-
monftraret,confugerc
liceret.
Probant
irem
dubi-
tationesveterum
tam
multz,qui
in
eadem
[pecie
n
&i,de
quo
fa&o
con(tet
interomnes,
tamen
quz-
runt,
vtri
illo
titulo
&
nomineactionis
an
illo
po-
tius
vtendum
fit,
1D.
de
effimat.
l.
qui
feruandarum.
I.
aped,
Labeonem.
$.
1D.
depra[.
verb.
l.
1.
D.
fimen.
fal.mo.dix.
Qu
omnis
ftulta eflet
contentio,fi
con-
temto
actionis
nomine
füfficeret
fadum
tantum
-
proponere,&
ex
co
intendere
ribi
illudauc
illud
da-
rioportere.
NoneftT
hoc
ius
fublatum
iis
tutionibus
duabus,
quz
exftant,
imfra
s
feb
tit.
defor.
€3
smpet.
atlio.
ab.
faceffere
iabentur;in
/.
1.
iuris
fot-
mulz,
atnónomen
actionis.
formulzenim
non
ne-
ceffriis
verbisautad
rem
pertinentibus,
fepe
etiam
ineptis
&
nugacibus
conftabant,
quales
multz
com-
iemorantura
Cicerone
in
oratione
pro
Murznaá.
Nomenautem
rem
ipfam
exprimit,
vt
ada&ionem
certam
faciat
,qua
agatur,
quod
4
reo
cognofci
ma-
gnicius
intereft.
J[dque
eadem
lege
fatisaperte
con-
firmatur,
dum
ampurari
dicitur
nominatim
formu-
le
aucupatione
fyllabarum
infidiantes.Hazc
quideni
aticupatio
non
eftin
verbisapte
&
cóuenienter
remi?
exprimentibus,cum
verba
fintipfe
rer
note.Quod
attinet
ad
].
».
hac
tollit
decebat:
impetranda
actionis.
at
non
editionem
actionis
aptam:
quá
o-
lim
defiderauit
nomen
actionis.
Ibidem
dicitur
fuf-
ficere,
fi
conftet
actionem
aptam
effe,
&
negotió
competenteni,
|
Éademumapta
&
negotio
compe»
tens
eft,
quz
fito
nomine
appellatuf,autverbo
ident
ignificante.
Denique
non
dicitur
fufficere,
f
petitio
itapta
&
negotio
conueniens;fed
fiaétio
ipfa.
quee
non
poteft,
nifi
de
nomine
actionis
intelligi.
lure.
Pontificio
non
exigitut
nomé
actionis
in
cauffis
ec-
clefiafticis
,
dum
cauffa
proponatut
eiufmodi
,
ex
qua
certum
fit
actionem
&
petitionem
effe
v.
dietis
ext.de
iud.
Quod
&
vulgo
tece
gtürn
video
fententia
cómmuniinterpterum
in
caufíis
ciluilibus
ranquaat
effet
eflct
füperioribus
coftitutionibus.
Neg;
hoe
füblatum
iis
confti-
Hn
E
"tamactionem
demonftrare
fpeciem
litis.
Sed
an
ità
PAS
de
ure
to
pum
CAECAE
SUA
AL
TRAM.
1
pis
-"iniquumaut
reiiciendum
effe
exiftimo
,
fi
quis
de
e-
"quo
&
bono
difputet.
Dummodo
enim
conftet
de
-
jure
pétitionisnihiladmoduimad
rem
faciGiquo
no-
mineactio
appelletüt,
$./7
"
de
leg.&
re&e
di&um
efbiu
fe,
non
verbis
;Z.
2.45
fin.
C
€
i
Romanorum
quatitur,
aliüd
eo
iure
con
"effe
conftat.
Quod
vel
ob
hanc
cauff
m
maxime
re-
pendum
eft
;
quod
nifi
hoc
conftit
j
infinitorumi
-Jocorum
fententia
&
occafionon
intelligeturinnu-
3nerepartesiürisconcident.
—
—
—
—
"Quam
emendári
velmutari
licet.
]
Di&um
eft
edi-
uiletebus
pofitum
ef-
le
Jeg.
Sed
fi
de
iure
ciuili
|
efthzc
editio
,vt
éa
ferüel
ptogreffà,in
ea
manen-
.
dum
fisnec
emendatuóni
fitlocus?Q
uod
tertio
locó
"emendáreac
mutare
licet.
Idque
eft;quod
fequi
"quarebamus.
Imo
&
inftitutàam
&editama&ionem
"Emerdare
eft;
priote
retenta,eialiquid
adiicéte;
vel
'
*
dettaliere:
veluti;
fi
pto
decem
mutüis
qu
petierá;
.
decem
petam
;
aut
pro
viginti
inftituam
petere
tan-
tum
decem.
Mutarc
àtionem
eft,
priore
omillain-
ftitieré
nouám.
Quod
fit
velaliati
tém
petendo;
vel
"
eandem
exalia
cauila;
Aliam
rem;
vt
;
fi
pto
Pamphi-
"
lo,
queri
ex
teftàmento
mihi
deberi
intenderam,
Stychumpetàm,
quainuis
ex
teftámehito.
'Eamdém
:
"rem
exalia
cauffa
;
veluti;
fi
eundem
Pom
n
Jn
fiftam
petere;
fed
ex
ftipulatu,
quem
prius
exte
"mento
peticram.Horum
virumque,
ingre
«
licet
acere;
vt
hic
traditur
exftantque
vtriufque
partis
"exempla;
&in
hisfü
;erioris
fenténtiz
confirmatio
CUN
hs
yw
s
eue.
Set.
dS
A
S
In$4£
minus
y
Infhituiio.
de
atiio.
fed
&
ius
vetus
idem
fuitanté
tempora
Zenohis;cuiüs
fit
meritio
zn
d.
$./7
mintus.Exendare
licetin
fpecie
[zn
delitlis,
y.
fédetra-
dla
ff.
de
noxal.attio.Mutare
m
Leum
fundum,
$-oltim.
foudevi.
Quiddubirátiónisin
eo
fuerit;
ex
obie-
tionibus,
quas
paulo
poft
ubiieian
intelligetur.
Priàs
quibüs
conditionibus
concedatur
hoc
loco
|
Mlaemehdatio
&
mutatio;
cognofcendüm
eft.
Id
e-
him
pracipue
pertinetad
dilüendasobiectiones.
-—
"
"Aiuntlmperatores
,
quam
emendari
vel
mutari
li-
"tenpráut
eati
perpetui
münet:
autloritas
y
vel
ius
red-
W
dentis
decernit
eanitas-
]
Editum
T
perpetuum
intel-
ligendum
eft,
qua
patte
eft
de
edendo.
Nam
de
editá
atióne
hoc
reícripto
agitur.
Editi
de
édéndoau-
"étóritas
quid
inoneat;fcimus
ex
Z
1f.
ed.
nem
pe
vt
quà
quifque
adione
acturüs
eft,
eam
edat.
Ecrie
foi-
.
Xe
hocaccipiainus
de
actione,
quie
primo
inftitui-
tur,
non
autern
de
petitione
noua;
quein
iudicium
incidit
fübilcitür
zquitas,'quxz
ad
omnem
petitio-
nem
pertinetinam
zquiffimü
eft
,iriquit
Vlpianus,
eura
qui
a&ütus
cf;edere
etia,
vt
proinde
fciat
reus;
vtrum
cedere,an
contendere
vltra
debeat
:
&
fi
con-
"
tendendüm
putar,veniat
inftructusad
agendum
có-
gnita
à&ione,qua
conueniatur.
Hac
aquitás,
z»-
guATH
,
ad
orinem
petitionem
etiam
nouam
perti-
|
her
pariter
enimin
omnibüsreiinterelt,
nolfe
quid
n
afe
&
quamiobtem
petatur,
fine
qao
illudfcire
non
poteit,
cedere
an
contendere
debeat.
Significatue
ergó
hisverbis,
cere
2
uide
m
emendare
velmutare
a-
Wrouem
fémeleditam
[ed
ita,
dum
eius
quod
nuncali-
ter
petitür,
petído
edátut
reos
deturque
ei
tantüm
Ípatii,
quantum
necelfe
eftad
cognoftendum
id;
cü-
ius
cauffa
comparata
eft
editio
,
vtrum
fcilicer
&
in
'€o
Cedete,an
contendere
debeat:
non
alitér
quam
f
illiabinitio
actio
ederetut.
Ius
T
tedderitis
&qturas
hoc
exigitytemendatio
&
müutatio,
qua
fecuta
cít,
idem
in
nomine
,
Inflitut-
o
iure
conftitutum.
[s
Hugonis
Donelli
Commentarii
fine
dámriotei
contingat.
Nero
enim
mutare
pó-
teft
confilium
fuüm
in
alterius
iniuriam,
ezzo
po-
teft. ff-de
reg
ur.
Eftque
id
ex
primis
praeceptis
natu-
res;qua
dictantalrerum
non
ledere,
nemineim
alte-
Jfedeiufhi.
ed
imv.Lfoluendosffde
neg.
geft-lon
deber
al-
Tert
f
de
regutinura.
Mud
autem
demum
equam
&
bonum,quod
natura
ius
eft,
/penultrz.
ff.
de
tiflir.
63
"Iur.Sic
porro
mutatio
&
ernendatio
actionis
fineda-
'rius
coriditionem
facere
poffe
deteriorem,
7
iz/Litzas
mnorei
contingit,
fi
farciantur
ei
damnaabáctore,
,
"quz
ob
temerariam
petitionem
pracedetirem
paf-
fuseft.
In
quo
nihil
proprie
conftituitur
aduerfus
hancmütationem,fed
posna
cominuniséft
omnium
/temere
litigàntium;de
qua
heciuris
conftitutio
eft,
'eum
quem
temere
aduerfarium
fuum
in
iüdicium
-
vocaffe
coriltiterit;viatica
lifque
fümtus
aduerfario
idemeft;qui
&
ius
dicens:
quorum
vtroque
(ignifi-
'
catur
is,quiiurifdictionem
habenid
eftagiftratus,
aut
cuia
magiftratu
mandata
eft
iurifdi&tio
,
72.$.poFf
"originem
fF.
de
origin.
iur.
l.
more
y
fF.
deinrifdict.
Quo
verbo
non
contineturitdex
priuatus,
feu
datüs.
Hic
im
notionem
tantum
habet
,
non
iurifdictionern,
j
|
dixerunt
imperatores
"potius,
quam
iudicis
?
A
nquodre
femeladiudicem
"priuatum
delata;non
licetapud
eum
eodem
itidicio
"a&tiotiém
émiendare?
Sed
vtrunque
licere
poftea
o-
ftendémus.
An
ergo,
quia
cum
apud
eur
iudicem
emendata
aut
mutata
erit
actio,
impune
id
fiet,
nec.
poterit
per
eum
poena
temérariz
editionis
pracce-
dentis
obtineti
?
Sed
generalis
conftiturio
illa
eft,
'eüm
qüeintemere
adüerfarium
füum
in
iudicium
"vocaffeconftabit,viatica
litifquefimtus
preftare
de-
bereaduerfario.
Sed'&
iudici
poftquam
iudex
fa&ue
'eft,
omfium
rerüri
qua
in
iudicio
verfantür
,
offi-
'ciüm
ihcümbit,Led/er$.
penal.
ff.
de
adil.editl.
nec
mi-
niis
iudici
eadem
zquitas
iniutigitur
,
44.
f.
vitis
s
"reddere
oportéte,Zeuz
quenm;ff-de
ind.
las
reddens
!
;
in
princip.
4f.
dere
indicat.
Cut.
"de£o
quód
certoc.
Quid
ergo
eft?
ZEquitas
itsrede
"
dentis
hic
eqttitarem
iudicis
quamuis
priuáti
nori
'exelüdit.Non
ideo
tantiim;
quod
quz
zquitas
exigi«
türabeo;
qi
iusreddit,
eadem
&
iudici
iniungitu£
iniis,que
ad
iudicium
&
officium
eius
pertinent,
vt
$1odo
dixi
fed
eo
potius,quod
zquitatem
ius
réd-
'dentis
hic
intelligere
debemus,non
éam
;
qui
profi-
'cifcitara
ius
reddente
;
fed
eam
que
in
ius
teddente
effe
debear:vt
quamuis
resa
cátur
apüdiudiceim
pri-
»
aàtüm,nihiloininustamentrecte
dicantur
füperiórá
o
datnna
farciri
per
iudicem,
prout
ius
dicentis
decer-
nitaqnitas,
quia
&
magi
ftratus
gquitas
ft
apud
euni
bus
verbis
duo
exigünturád
mutatiotiem
feu
emen-
dationem
editz
actionis
nouz
petitionis
editio,
&
aduerfüsterierariam
petitionem
przcedentem
rei
indemnitas.quifquis
etit;
apud
quem
ea
mutatio
ex^
eicebitut
fiue
mapiftratus,
fiueiüdex,
&
i$
quidem
tiuatus.
Vtrunque
horum
fimulreopraftandui
inde
intelligi
poteft
;
quod
equum
dt
Et
tameii
de
his
hoc
loco
difiun&im
fcriptum
eft
quati
alcerum
tàntüm
füfhiciat,
vt
ficin
difiunctiuls
otatiónibus
4/amazta
f'ipulutin
vag.
fF.
de
verborum
'
obityat.$
pens.
Baftzt-de
bered.injl
ic
enim
verba
funt
Prout
editli
peopetsii
mónet
auélorixas
,
vel
ius
dicent:
tis
decerttit
ag:174s.Sed
non
eft
nouum
in
iutevt
con-
iuncta
pto
diflun&us
,
fié
difiuncta
pro
coüiunéiis
Accipt,
j
vtrüiique
praftari:
àd
eam
e
quitatem
hic
locus
nos
reuocatz.
A
MN
CMDM
à
2
Tis
*
JURO
iere
ES
P
ageretur,idem
decetneret.Tra
T
in
fünittia
fuperiori-
i6
-
TCR
cca
EN
ue
AE
PRPPRERERERENEQ
r
Mtr
^scdupil
dec
iuit
UR
oi
pep
oe
tor
t:
nor
s
|
teffi.Quidautéhicadte
Ad
Tit.
t.
Lib.
I
I.
accipi,
vt
declarathr
in
Lxjape.
ff.de
ver.
fig.
quod
tunc
faciendi
eft,
cum
fententia
lociid
poftulat.Proinde
:«&liocloco.
|
;
Deinceps
t
quando
liceatactionem
editam
emé-
dare,
&
mutare,videamus,vtrum
non
folumante,fed
&
poft
litem
conteftatam:
Namante
liem
contefta-
tam
licere
id
facere
interomnes
conuenit.
Merito.fi-
:
uc
enim
poftlitem
cóteftaam
licet,
multo
magis
li-
ceranre;quo
tempore
nullum
adhuciudicium
con-
flitutum
eft
,
quod
mutationem
inftitutz
actionis
3mpediat,vt
fit
lite
conteftata.fiue
non
licet
poft
li-
tem
conteftatam,vel
bocipfüm
maximeargumen
to
cft
licere
ante
id
facere:quia
conftat
ex
hocloco
effe
aliquod
tempus,cum
vtrumque
facere
liceat.
pofte-
Xiore
autem
tempore
detracto
,
relinquitur
prius;
...cum
necelle
fit
id
licere.
Sed
an
poft
litem
conte-
ftatàm
liceat,
magnacontentio
efl;jin
qua
maior
pars
.€xiftimat
non
licere;quia
fcilicet
ita
traditur
is
gon
E
potefl
fF.
desud.
non
poffz
videri
in
iudiciá
venilfe
id,
quod
poft
iudicium
acceptum
accidiffet.
ideoque
a-
lia
interpellatione
opus
effe.
Et
de
eo
loco
poftea.
ANuncdoceamus
&
poft
litem
conteftatam
licere
a-
&ionem
mutare,
multoque
magis
emendare,
non
tantum
ex
conttitutionib.pofterioribus,fed
etii
iure
,Vetere;&
eo
quodin
PandeGas
ex
iuris
auctoribus
relatum
eft.Conítitutione
quidem
Zenonis
hoc
li-
€ere
declaratur
in
$
pinus.
uff.
de
atl.
Hoc
enim
fi-
'
gnificat,quodillic
dicitur
ca
conftitutione
effectum
-
cfle,vtid
facere
licear
in
codem
iudicio.Si
in
iudicio,
vaüque
poftlitem
conteftatam
:quiaiudicium
incipit
cx
litis
conteflatione.
Hinc
illa:
zedrero
C&pto,
pro
.
lite
conteftata./
tJ
dezud.itimtla
Uite.fF-de
vfer.Icem,
.Xemin
iudicium
deduci
litis
conteftatione./.r.5.de
/it.
vac
qyo
fignificaturante
litis
conteftationem
nullü
efle
id
|
&
ante
conftitutioném
füuperiorem
Zenonis
valu-
At
lus
idem
Iurifconfuültorum
temporibus.
Emen-
datz
poft
litem
conteftatam
actionis,
vbi
quid
fci--
Jicet
adie&um
c(t,
vel
detra&um
precedenti
a.
&ioni
,
manifeftum
exemplum
eft
i»
4.
Z
zs
del-
Gs.
$.
f£.
detratla.
ff.
de
nox.
aci.
Mutatze
autem
zz
-
l.chtm
fundum,
$.
vit.ff.
vtidz
vi.
vbi
rei
vindicatione
|
abaliquoinftituta,
placet
eumdem
cognito
errore
fio,pendenteadhuc
iudicio
de
potfeffione
interdi-
cto
experiri.Nempeomilfa
vindicatione
prius
infti-
tuta:
quia
orta
proprietatis
&
pofleffionis
contro-
Uerfia
,
prius
polfeffionis
cauffam
decidi
oportet.
m
4mcerez
^]
de
ip
£L.
ordinari.
3.
de
rei
vind.
Poftremo
»mnt
iure
id
licer,
(i
probibirm
non
probatur.
Z
ntcnon.$.guod
erts
f
aribys
ex
cartis
v24t.L1.
$
1.
IF.
de
Ho
|
Itur,
quo
probetut
effe
pro-
ibitum
2In
quo
quz
obiiciantur
,
confideremus.
Nem
peopponitur
precipue
4,
go
poteft.
ff.
de
iud.
Non
poteft
videri;inquiunt
in
iudicium
venilfe
id;
quod
poítiudicium
acceptum
accidit.
Ideoque
alia
interpellatione
o
pus
eft,quze
illiusloci
diffinitio
eft.
Atcum
petituraliquid
amplius;autaliud,aut
ex
alia
cauífa
petitio
poftiudicium
acceptum,
&
litem
con-
teflatam
accidit.
Quare
&
ad
eam
rem
noua
intér-
pellatione
opus
eft.Equidet
totam
hanc
ratinatio-
Demadmitto,neque
ideo
huic
loco
quidquam
SENE
trarium
dicitur.
ING
&
hocfatemur
fic
admitti
emé-
z«uonem
&
mutationem
iftam
,
vt
quod
adicitur.
etrahiturve
aut
in
totum
mutatur;
id
de
integro
peti
debeat
,
infuper
&
petitio
reo
edi,
&
quidem
Jà
»
Vt
&
fpatium
cognofcendi
ei
detur.
Ih
quo
-—
-priusinquo
res
tota
rette
cranfiaerur
Sane
citurideffc&um
conítitutione
Zenonis
indicat
id
1
dicium,in
quod
res
deducatur.
Verum
tamen.
.
C.
De
Edendo:
ii
abunde
interpelltionem
illam;cuius
nieminit
defi
nitio.confirmamus.Sed
hoc
voluerunt,
qui
ifta
ob-
3ectione
vtuntur,non
licere
actionem
murare
poft
litem
conteftatam
,
nifi
nouo
iudicio
inftituro,
Ee
quid
hocadueríus
definitionem
huius
refcripti,
erf
maxime
ita
effe
concclTerimus:
Dicimusenim
licere
emendare
&
mutare
aCtionem.Id
non
negatqui
di-
..Citlicere
nouo
iudicioinftitutc:vc
non
negatis,qui
-
defiderat
nouam
interpcllationem:
quam
omnes
|
interuenire
debere
concedunt
&ante,
&
polt
litem
à
conteftatam.
.Sed
T
tamen
quia
&
hoc
ad
potefta-
19
-
tem
hutus
mutationis
pertinet,
queramus
hoc
edam,
an
liceat
"mutare
dumtaxat
ouo
iudicio
,an
vero
C3
m.
eoder.Et
probandum
eft,licere
non
rantum
poft
li-
tem
conteftaram,fed
&
in
eodem
iudicio,
Hoc
qui-
dem
diferte
Ícriptum
eftzz
d.6,/f
minns,
Inst.
deatl.In
eodemiudicio
non
fignificat
folum
npa
iudicem,vt
Áccurfius
&
alii
vuleo
perperam
inter-
pierátur:fed
Itàapud
eumdem
iudicem,
vt
fit
eriam
idem
iudicium,
ideft,
vt
non
fit
ne
ouum
i
ftitui
noua
adhibita
in
jus
vocatione
,
fed
fufficiat
antea
eodem
1udicio
non
licuifle.
elt.
amante
impetrationem
aQtionum
füblatam,
eft
vlla
aGio,cuius
inftitutio
non
debeat.
proficifci
abin
ius
vocando.$.v/t./nfE.
de
pn.
itj.
Quapro
ptet
etiam
víque
ad
conftitutionem
füuperiorem
Zeno-
nis
nouo
iudicio
38i
oportuit.
proiüde
&
faperios
2
railla
facerc
quz
iudicii
inftitutio
exigebat;
Secuta
eftilla
conftitutio
Zenonis,
qua
effe&uin
eft
in
hac
mutatione
actionis,
vt
licerer
petitione
mutata
de
£a
agere
incodem
iudicio,
v
e/7
ip
DAT
PERTUS
apudcumdem
iudicem,
&
ea
:m
inftantia:
denique
2
cucrnecefie
aduerfarium
eo
nomine
vo-
,
GE
1n.lus.&
itidicem
nonum
conflituere.
Ne
huic
quidem
conffitütioniaduerfatur
d
/sen
porefl.
ded
doo
fraliam
intcrpellationem.guazillic
exigiur.fic
acci-
pias
;
vr
verbum
fignificat,
nempe
petidonem
-
bouam;,nihil:
amplius.
Q
uo
quidem
ver^o
non
in-
ücitur
cum
petitione
nouum
jiudícium:;
cum
ea-
-
dem
interpellatio
&
pétitio
inreruenire
poffit
eti-
am
in
eodem
iudicio.
Et
vero
ita
interpretari
con-
ucniens
eft
Iuftiniani
volunrati;qui
omnia
qua
funt
in
Pandectis
ficaccipi
iubens;
quoad
licet,
ne
quid
fitin
his
contrarii,
tametfi
fint
tam
variorum
au
&o-
rum;
£a2.6.contrartum.
3.de
vetu
enscl.
non
dubium
cíquinidem
&
Inftithtiones
fuas
fic
velit
iCpape
quid
auripfz
Pandectis,aur
Pandecte
Infliturioni.
ia
'onitrarii
habeant;
ne
primus
iu
fuam
ipfius
legerà
videatur
commififfe.
A
duerfaretur
fortaffe
definitio
fuperior
exfententia
auctorum.
Sed
fi
hac
omilfa
fc-
titutionibüs
conueniat,
id
quod
Iuftinianus
voluit,
nihil
eft
contrarii.
Licet
ergo
in
fumma
editam
2-
vs
etiam
poft
litem
con-
.
*denteurnouam
inftituere,
Sed
Iuftiniani
conftitu-
tioloquitur
de
iis,
qui
a&tionem
priorem
retinere
ecutionem.
|
oenimii
uitus
agere
cogitur,
nemointit
Ag.
Lacc:cog
Et
licet
cuique
deterio-
.femconditionem
fuam
facere;alterius
meliorem
d
-patdumff.
de
pact.Lfoluendo.ff.de
neg.geff-
qu
od
ficitv-.
—
nufquifque
,
qui
a&ioniinftitutz
renuntiat.
Itaque
--
"adiftosconftitutio
Iuftiniani
non
pertinet.
«ae
ExhacT
re
incidit
hzc
quaftio
,
vtrum
ei
,
qui
a
-priotea&tione
recedit,vt
fequatur
nouam
,
ita
liceat
apriore
difcedere
inuito
reo;
vt
necde
prioreiudi-
'cetut,
fed
ftatim
tranfeatur
ad
nouam
vetere
plane
-
omiffa;quafi
nécea
actum
effer.
Quz
fane
quaftio
;nonminüsad
facultaté
iftius
mutatiotiis,de
qua
que-
—
situr;pertiner.
Puto,fi
de
priorea&tione
lis
contefta-
—
—
-"ft,licere
quidem
hanc
omittere
ita,
vt
adaliam
—
tttánícatur
fine
nouo
iudicio;fed
hs&enus,
vt
fi
defi-
(
—
*deretreus,
de
prioreactionesbfolui
debeat
;
neite-
...
tuindecademre
cóueniítur.
Deduciturenim
resin
—
-
$udiciuim
perlitisconteftationem
,
/.7.7:de
lt.
conteff..
—
—
Derein
iudicium
dedudaiubetur
iudex
cognofce-
2o
reandicer:deiud.
idem
&
decognita
iudicare,
Lde.
E
-quaresff.deiudic.Sic
fitytqua
de
re
lisconteftata
eft;
o
005
TNR
judex
iudicarecogatut,fi
te?
poftulet.
Quod
55..
^
"heditádcto
émendatur,mutaturue
ante
litem
con-
-
teftatam
;hicitalicet
priore
'omiffa
ad
nouam
peti-
"tionem
ttanfire,vt
nec
de
priore
poflit
iudicari;
ne-
o:
.duin
debeat.
Iubetur
enim
iudex
de
re
iudicare,
fed
|.
dequacoginouit;
d.
deguare.
Dete
autem
non
co-
-—.
gnofcitante
litem
conteftatam
,
quandoquidem
de
«afolum
cognofcere
incipit
per
litis
conteftationé,
(O70
aj
deliris
conteffat.
Neque
ea
res
nocirüra
eftreo:
mam
qui
renuntiauit
liti
,
amplius
eam
monere
non
.
spotefnon
magis
quam
fi
reus
effec
abfolutüs,
Zpoff-
-
:
2tquamy,fr.de
pact.Sane
jh
nonquoties
prior
eactione
..
emitffa
quis
inftituit
nouam
,1dem
continuo
priori
renuntiare
intelligitur;fed
cunc
demum,cnm
pofte-
'tior
petitioad
priorem
augendam
aut
promouen-
-:
dam
nihil
pertinet.Quod
1
pertineat,
veteri
nohre-
nuncatur,veluti.cum
omilTà
rei
vindicatione
quatn
3
vio
Meg
i
-—
squimur
fignificationem
verborum,
&
eam
qua
In--
fita
fi
Hugonis
Donclli
Commentarii
inftituerat,experiturquisinterdi&o
de
poffeífione.
Quo
caíu
dicitur
is
non
renuntiare
proprietari,
fed
vindicationi,/cuzz
fundum
,S.vlt.ff-vnde
vi.
Merito,
cum
potitis
contra
ideo
progrediatur.ad
poffeffio-
nem,
vt
facilius
retineat
proprietatem,
$.vetigende,
Jnflit.deinterditl..—
0.
Mpeg
tuns
b
Monendi
f
tamen
fumus
fuiffe
de
hac
re
quando:
;,
:que
dubitatum
apud
veteres:ex
qua
dubitatione
na-
tum
refcriptum,quod
exftat
zs
.vnic.
.
de
lir.conteff.
.&
eius
refcripti
parsaltera;
id
fragmentum
videlicet
quod
interpretamur,
id
eft,
hecl.
edita.
Quz
mihi
.cauffa
erit
hocloco
occafionis
indicandz
;
quz
vtri-
que
parti
cauffam
dederit,
&
quam
ad
rem
cS
dam
potiffimum
fit
relata,
Poftquam
ergo
hocius
fuit,
vt
de
re
in
iudicium
deductaiudicem
iudicare
'oporteret,
videbatur
confequens
efle,
vt
&
de
a&io-
--
needita
deberet
iudicare,
quafi
&
editione
actionis
res
in
iudicium
deducerctur.
Et
vero
eadübitatio
fuit,
de
qua
confülti
funt
Imperatores
,
cum
reddita
funtab
illis
hac
refcripta
vel
potius
redditumid
re-
fcriptum,
quod
deinde
diuifum
eftin
hec
fragmen-
ta,
Idex
relponfo
intelligetur,
quod
ad
diluendam
fuperiorem
obiectionem
totum
comparatum.
eft.
:'
Non
negant,
quin
de
re
in
iudicium
dedu&a
opor-
iC.
tueritiudica
hemi-
nerem
vidi
|
nem
iudicium
deductanon
videtur,
fi
tantum
poftulatio
fimplex
celebrata
fit,
vel
actionis
fpecies
anite
iudi-
,cium
reo
cognita.
Hic
fübfiftebatur
:
diceret
enim.
quis:
At
deducitur
res
iniudicium
litis
conreftatio-
ne.ergo
&
a&tioniseditione
Occurrunt
ergo
conti-
3
poftulante
reo:fed
negant
edita
actio-
erem
videri
iniudicium
deductam,
Res,aiunt,in
«
nentet
huic
tacit
obiectioni
,
&
fignificant
male
hac
comparari,
Inter
litem
enim
conteftatam
,
in-
'quiunt,
&
editam
actionem
permultum
intereft:lis
'enim
tunc
conteftata
videtur,
cum
iudex
per
natra-
tionem
negorii
cauffam
audire
ceperit.
Ha&tenus
L1.de
ht.conieflat.
Sequebatur,
vt
redderetur
alterum
membrum
diftin&tionis
propofitz
:
quod
&
factum
eft:(ed
fragmentum
relatum
in
hunc
locum
,
in
hee
verba:£dita
autem
atlío
fpeciem
futura
litis
demorftrat.
"Quointelligi
volunt
Imperatores,
litis
conteftatio-
nem
prafenrem
liem
continere
:
editam
autem
a-
&ionem,jndicare
tantum
futuram
litem,prefentem
-
non
habere.
Ex
quo
inferuntid,de
quo
querebatur,
-
editam
actionem,quz
nihil
amplius
fit,
quam
edita,
-&
necduminiudicium
deducta
fit
per
litis
contefta-
tionem,
licere
emendare,
vel
mutare
(intellige
o-
mnimodo,id
eft,
fine
vlloiudicio
veteré
vel
nouo)
dum
mutetur
prout
edidi
perpetui
monetauctori-
'tas,
vel
ius
reddentis
decernit
zquitas.
Hicvere
vtri-
ufquere(cripti
copus
&
mens
fuit:quorum
refpon-
fum
plufquam
manifeftum
eft
ad
füperiorem
qua-
fionem,
&ad
dubitationem
remouendam
referri,
'
Ac
prope
clt,
vt
deactione
ante
litem
conteftatam
3ouranda
videantur
tantum
|
fenfiffe.
Imperatores.
Verumtamen
fi
dealtero
tempore
quaratur.
dixi
ex
jure
non
incerto,
quid
fequi
debeamus,
&
quam
id
-
conueniat
verbis
huius
loci,fi
quis
ea;
vt
hic
propo-
3t,
accipiat.
Quod
ex
reliquo
iure
facien-
dum
.
:
i
À
:
.L.
Qutaceifaróé
4...
000
.
Imperator
Antoninus
A.
Epaphtodito.
.
Qui
accu[Aare
volunt;
probationes
babere
debent:
cwm
neque
IHTIS
,
neque
aquitatis
ratto
permittat,
vt
al:eno-
rum
inflenmeniorum
in[piciendorum».
poteflas
feri
de-
——
bat.
M
———
Fi
H
Tur
l
4
Ait,
T
alietiorta
in
Tumentorié
infhiciendorim
po-
*
Ad
Tit.LILiblIL.C.DeEdendo.
-
Béat.
Atlore
enim
non
próbante
,
qui
contienitur
,
etf
nis.
hil
ipfe
praflat
,
obtinebit.
PP.
y.
Id.
eMart.
duobus
bris
Cof.
25.
|
—SvMMARITA.
-3*
Summa
fehientia
refcvipti,E4
nu.
2.
(à
dnfirumentagmadamveum
atloriexhilere
cogi:
[ud
,
Proprinyguibus
varus
nonfit,noncogí.
————
9
furi
Cj
aquiatisranocum
diciur
,quidaus
bic
ab.
equitate
differat.
:
ud
o
e
(A.
Horeson
probanteveum
alalui
debere
,
quamuis
nibil
prafHiteri:qua
in
eo
iuris
62
fQHTITATS
TALIO.
|
(P$
Vilore
non
probanteresi
obtinere
quarauts
nihil
pres
Jffierit.qiidfit.perpetumm
sd
tus
e[fe
non
tantum
T
crlibussfed
€9
in
criminalibus
catis
omnib,
6
ttis
acctfat
Eg
accufatio
eff
atlio.
27
L.wl.C.deabol.
explicatur.
PPM
8.
ecuatorenon
probantenon
po[fe
indicem
ex
per[o-
D
ta)fed
cogirenm
ab[oluere..
na
[nauducere
nouos
tefes
amt
noua
inflfrumen-.
9
Smeaccufatorepo[fe
aliquando
indicem
inveum
ali-
(CEHMIHS
CTHBBIS
IB
Idco
compertum
fLatnere.
70
délarenon
probanteinterdum
committi
rem
eius
H-
ritrando,
C9
quibusimn
caufis.
I
IP
Etebataccufator,
vt
teus
exhibetet
inftrurnenta
fua,
quod
diceret,ex
his
de
fide
veri
conftare
pot-
fc.
Reculànte
reo;quaritur
an
fit
cogendus.Conful-
tus
Ántoninus
refpondet
in
(ümma
cogendum
non
elTe:
explicatiusautem
&
de
zquitate
refpondet,cos
nimitum
quiaccufare
volunt
probationes
habere
.
debere,nóabaduerfario
petere.vc
enim
cogatur
ad-
uerfarius
fia
inftrumenta
infpicienda
petenti
dare,
neque
Iuris
neque
zquitatis
rationem
permittere.
|
duds
cx
co
intelligi,
quod
ita
ius
fit
zquiffime
con-
"mactorenon
probante
eum
qui
conuenitur,
hilipfe
preftet;
obtinere,
TEMA
RSRIEAE
Node
-
T
Hare
valent,
probationes
habere
debent.]
-
Per
vo'untvinccre.
neq;
enim
alia
hic
necefii-
tas
intelligenda
eff;
quam
queindicarur
in
extreto,
vtfi
quisactor
non
pto
bat,reusabfoluatur,
-
teffas
frerino
deber.)
Intellige
inuito
&
recufante
reo,
aquo
hxcexhibiuo
pedtur,
Nam
volenti,vt
vult,li-
|
cec
de
re
fua
(lacaere;&
decernere
de
iure
füo.4
imre;
j-»mand.
Lpen.'5.de
pad.
Eftigiturhec
fententia,rie-
minem
qui
conuenitur,
fua
iníftrümentá
quz
actori
Aliena
fünt,
poftulanti
actori
exhibere
cogi:
&vt
nuncloduitucipfpiciendiea
poteftatem
facere.
hoc
enim
idem
valet.
7.
2.
D.
ad
exhi,
fententia
vt
nünc
;
oh
eee
inquoactore
proponitur,
veta
&per-
5,9.
interdum
reus
inítrumenta,
quz
a-
Ort
edere:
fed
communia'eum
acto
pudfe
habet,ac
F6
procnrater,
5.
aut
fi
funt
acta
publica,
quz'hon
tam
fant
renquam
omnium...
Sed
&
fua
proóptia;
fi
liis
vlutus
ft.
Z
v.
$;
vlr;
9D,
ep.
de
qtio
nonnihil
am«
pli
u5
poft-a
ad
/
vlr.
T.
niim.
penult,
Notnnuiquam
Etiviutusnon
fit,
fed
in
caufa
ifti,
cum
is
quififco
bona
deferpeti
t
exhiberiinfttumenra
ad
cati
cauf-
Jj
Pe
EUReHHa,
nec
de
ctiixiinali
cauffà
apitu£
;
7.
j;
urea
i
C
Cetértm
fia
propria,
lon...
Ln
terd
alieria
(uit,
vt
hic
fefcriptum
$
quita?
nento
retis
fi
his
vfürns
nog
fit
pritiato
a-
cori
poftulanti
edere
cogitut.
Ac
de
liisinfttumen.
-
t
:
Ty
[SUN
Ss
:
t
:
S
*
isdedue
corum
aCtoté
tum
réo
definitio
huits
Io-
E
"op
eft.
Inftrumenta
ve
disi,
plane
aliena
hie
-PRuhantür,
De
f
Íco,
quafi
liuius
nomincagatur,
?
e
ulla
mentio.
Reusautei
híc
proponitur,
quiadeo.
inftrumentis
ad
probandum
vti
nolebar,
n
oua
vna
LnC
vt
actore:
non
probante
vellet
abfolüi;quamuisni
hilipfepre-
i
.ftaret,
quamad
rem
réfertür
poftrema
huius
refcri.
pti
ratio.
Videamus
tamen;ne
in
his
cauffis,
qii
fei
-
quuntur,
dicatur
heres
de
legatis
conuentus
inftru-
-
menta
hereditaria
exhibere
debere
defiderantibug
-
legatatiisquamtis
nullo
inódo
co
gitetaüt
inftituae
iftis
ipftrumentis
vi,
.
Natinhóclegato;
Quant
c3
pecunia
ex
hereditate
Tsti
ad
me
perhenerit
tantam
pe-:
cuntam
beres
mius
dato:
refponfüim
efttantaim
pecu.
niam
peti
poffe,
quantam
acceptam
in
tàbulis
fuis
retulit
teflator:
vt
ptoinde
ad
petitionem
legati
ne--
ceffe
fit
rabulas
teftatorisedi.
qui
cóncubsttam
$.cum.
fa.
D.
deer.
?.
Itemin
hoc
legato
T
zio
SeAHA
pra-
dta
freti
corsparata
[unt
do
lego
,
placet
iafpiciendas
elle
literas
&rationes
teftatoris;
&
ex
his
vidédum;.
quid
appellatione
Seianorum
prediorum
continea-
tur,
Lpred'zs
,
$.
Ti1j9.
D.
deor.
5.
Et
fatendum
cft
ifta
petiab
herede
I€0,
&
to
quéappareat
bisinftru-.
mentis
vti
nolle,
Seq
obferuandum
hic
peti
inftriiz
menta,
quz
voluntate
teftatoris
fada
füntad
cà
rem.
cam
legatariis
comm
unià;
Voluitenim
teftàtórea.
ediadlegatum
cognofcenduim
,,
€aque
ha&enusad.
legatarios
quoque
pertinere.
Cum
enia
quid
lega-
tum
eft,etiam
illaconceffa
intellieátur,
fine
quibus
ad
legatum
perueniri
non
poteftZ;7,
$.7.
D,
de
v[umsf.:
pet.
&acfi
quisipfainftrumenta
non
ideo
comunia
effe
contendet:at
faltem
communem
eorüm
vfutd-
fadum
effeiurelegati
fateatur,necelfe
eft.
Nunc
de
iis
inftrumentis
tei
loquimur,
quz
nllo
alio
iure
implorantut
ab
actore,quam
quod
dicatüt
fides
ve--
ri
ex
his
conftare
polfe;
rederecogitur.
|
——
lr.
P
Ait,cum
duegueinras,
neque
équttatis
vAtIO
permit-
1us
naturale.
rale
enirb
hoc
iüs
effe
dicitug
inl
pen:
D.
derff.
e
iur.
Non
ftue
quod
chim
hac
verba
cai:
non
ficis
cut
&
iusih
vnivetfüim
definiatur
arsze-
qui
&
boni;
4
.
D.
4;
nfl.
€8
fy.
1
apeérté
dicatürins
naturale
quia
cumh
ec
fepáraiitur,
contrahitur
figriificatio
ad
Ípeciesiurisinter
Íe
dittin&as;
ote;
iodi
vlitato
,
quo
idem
vetbüm
modo
;etietalitet
tiiodo
Tidten
tilt
Dude
il.
leg.
penult.
dostofh
6d
ue
fed.
uo
iómihe
nemo
reus.
.
inftrumenra
vllà
fuia
ptopria
poftuláti
priuato
a&to-;
-
Adopi.L
iurife
ohfltins.
$.1.
D.
de
gad.l
pecunia
S.abtias
2.
D.
dé
vérb.
Jfgt.
Acqüe
in
liae
diftinctione
iüris
óc
eqiitaris
ea
eft
fi
gnificatio,
quiati
dixi;
efque
haec
fentehtiá,
conftiturümid
effe
;
quod
intellisi
volu-
Inusitiec
conftittitum
tantüri,fed
&
pet
fe
fiattira
efc
fe
&équümetfi
nulla
lege
aut
confüittttione
fancituti
effégin
propofitoauteri
vritmque
efficere,
nequis
-
inftrürmenta
füá
adner(ario
exhibete
cogatur.
Cüius
fententiz
rationem
fübiicit.
,
|
PTT
|
ore
enim
non
probantés
qiti
cohietitiur
,
enfe
ls
A
bilipfepraftat,bbiinebit,
]
Habesiuis
deactore
n
6
pto-
-
batiteconttitutum;
Cui
Confegtiehs
eft
réuti
non
.
debereactoti
exhibere
UPS
Qe
iE
:
i
TEM
i
9s
Er
ed
7
4
"s
ro
-
*
..'
fériptoaduerfatur.
Zquitas
autem
huiusiurisma-
nimpracipitur;vbi
maius
periculum
intenditur,
ibi
XE
-nifefta
eft.
Nihil
enim
zquius,quam
nt
|
4
*
"demnari,nifi
conuictum;
&
qui
conui&us
non
e(t,
|
qu.
D.
de
(arb.
ed.
Etfem
per
obueríari
animo
de-
priu
fqnam
abfoluatur.
quorum
vtrumque
iuri
illi
diligentius,
nein
his
facile
reus
damnetur..
Bene
e-
MCI
quam
auferri
debet
repugnante
lege
a
puis.
Nam
quod
dicitur
in
fü
perioribus
iftis
debe-
üum
reiudicem
vrgererceüm
ad
purganda
ea,
quz
n
Cgat,
|...
Dixi,
quam
re&e
hzc
ratio
aptárétur
prioribus.
.
-Dedefinitione
ipfa,
qualis
per
fefit;
quidue
conti-
..
$$
neat,/breuiterconfideremus.
E(tautem
f
hecfen-
uin
NOBhleere
Mio
NA
.
—
*
tehtía,
fia&tornon
probet,
quod
inrend
E
o
a
:
"m
i
lacet
ei
per
feinquirerein
crimen,&te-
:
25
*
&
2
"Geniturid
e
5reus
(
rderur:
quamuis
ni
"m
Ap
Q
*5
1n
1€
inducere
fpe
e€ueniet
,Vt
acculatore
non
à:
|
ad
probationem
iuris
&
poffeffionis
tz
adferat,
ta-
.probantereuscond
emnetur,nonabfoluatur,
iudice:
men
obtinebit,
ideft,
abfoluetur
fententia
iudicis,
.
fuas
ipfiusprobationes
fequéte.
Quam
fententiam
|
|
—
aptretle
ev
Accutjras.
Nam
cumiubcatur
iudex,
dequa
probo:
ne
idem
incipiat
pars
effe,
&
iudex.
quod
pe-
.—
—recognpouit,
de
ea&
iudicare
,/.
de
gnare.
D.deiud.
—
riculofe
conftituitur,
&
perniciofüm
eft
exemplo
|
—
iniudicandoautem
aütcodernare
debeat
sut
ab-
iudicibuspermitei.
Poreft
f
quidemiudex
interdum
9
(07
*foluere.4
r.
D.de
re
tudic.
fit,
vt
fi
a&ore
cU
&
ineaccufatorein
aliquem
ftatuere,
vt
demaritó.—
(0007
banteteum
condemnare
non
debet;
vtnon
debet,
|
refponfüm
eft,
qui
cum
vxorem
ream
feciffet
adul-
-
ibl.
leg;
negantes,
C.
de
ob.
€9
a&lio.necelfe
habeatab-
—
terii;
repellereturqueab
vxore
tanquam
eius
leno-
-
-
foluere.
Idque
eft
quod
reus
iudicioobtinerecon-
|
cinio
factum
effet;
placuit
judicem
in
eumftatuere
'
tendit.
in
quoineftillud;
quod
dicitur
commodum
.
oblenocinium
poife
z.
S.
e
puélico.
D.
ad
leg.
Jul.de
|
|
:potfeffionis,
quod
qualefit;
ex
hác
fententia
app»-
—
adsl.
Sed
hoctum
ficum
maritus
in
eodem
iudicio
ret.S.
retinenda,llic
commodum.
Inflit.deinter.
Ab-
—
dete&tus
ett
lenociniumadmifilfe,
noniudicepro-
F
'-.
foluitur
ergo
reusactore
non
probante.
liscertum
—
bationesinducente,fed
vxore,
quz
lenocinium
ob-
OMNES.
pecubiariis&
ciuilibus
caufis.
Loltim-ifr.
deret.
Xiciebat,
vr
bidemfigmficatur.
Nec
mutat
füperio-
(vind.
d.
$:retinenda.
ver.commodum.eiinoneftper-
rem
fententiam,
quod
placuit
iudicem
poffe
&
de-
.
petuum
peromnia,
v£po/Zea
dicetur.nec
uiaador
bere
de
reorum
Inmnocentia
quaerere,
eoque
&in
-
forte
probare
nó
poteft;
ideo
reum
neceífirate
pro-
cam
probationes
admittere
,
£f
gon
defendantur.
D.
-
"bandi
contrarium,
aut
profealiquidafferendi
ad-
^
depas..N
onentim
eadem
ratio
eft
liberationis,
que
fingit.
Z
actor.
infr.
deprobat.
Lnimisanfr.deteffizEt-/—
condemnationis,
defenfionis,
que
opptgnationiss
-^
.
jamneid
valetin
criminalibus
accufatore
nonpro-
conftatque
nos
ad
liberandum
debere
elle
pronio-
—
.
M*bante
Omnino,
quinimmo
de
accufatore
potiffi-
res,
Z
Adrrtanus.
D.
deobl.
6$
atio.
Vnde&inalienos
.
mum
hacratioaccipienda
eft.
Adhibita
etenimad
|
rumnegotiorü
adminiftratione
receptum
cít,
cum
.
precedentia
confirmanda.
Propofitioauteinfuitde
|
nemo
alieno
nomine
iudicio
agere
poffit,
fine
do-
à
is,
qui
aceufare
volunt.
JNeque
t
verbum
a&oris,
,
mini
mandato,
naturalrs.
$.
vir.
shpr.
D.
de
praf.vev.
[ME
quo
hzc
definitiovtituz,
refragatur.
Verbum
enim
adalium
tamen
defendendum
etiam
fine
mandato
refertur
pariterad
vtrumque,
tumaótorem,quipe-
|
omnesadmitti,
idquc
publice
intereffe
exiftimatur,
Á
cuniariter
ágiGac
propriettadicitur,rumadaccuía-
/.
Jeruum,S.
publice.
*D.depraca.
;
eis
x
torem.
Nam
&
qui
accu
fat,
dicitur
acere
criminali-
Jn
ciuilibus
t.
&
pecuniariis
cau(fis
nó
item
füpe-
1o!
terJ.vltim.
D.
defur-iunéta
lvitim.
D.deprimdel.vn-
—
rior
definitio
eftperpetua.
Interduminhiscómitti-
—
..
dle
&accufario
dicta
actio
criminalis,
ac
ciuili
actio-
tur
resiutiiurando
actori
s,vtquaniietfe
iuraueritn
:
Doo
infr.
tit.
quan
ciui,
at
cri.
pre.
Etvero
tantam
pecuhiam
reus
condemnetur.
Quodcum
--
chac
fententia
in
criminalibus
cauffis
perpetua
eft;
fi;vperfpicuum
Used
gd
non
probegreum
-
vtinquibusiubeantur
probationesluce
meridiana
^
condemnari,nonabíolui.
Idautem
receptum
eft
...
-éfleclariores,
vij.
deprob.
i
...
o
Uldbusin
cauffis,
quz
totidem
fünteius
definitionis
:
:
Sunt;
"
qui
putent
attocia
illa
crimina
exciptma-
exceptiones,
quas
nunc
fufficier
tantum
indicaffe,
icftatis,peculatus,&
fimilia,
£n
vitim.5nff.
j.
deabol.
propterea
quod
de
his
fcripfi
diligentius
ad
titulum
"
z
-
2
-
NEQUEUNT
TET
EETSFUE
S
Em
marre
PA
Ad
Tit.
I.
Lib.
11.
D
de
it
litem
iurando.
Prima
ergo
cauffa
eft;
cum
quis
deie&useft
de
pclTeffione
fundi
aut
zdium
,
queri-
turque
bona
quidam
fia,
quz
tum
illic
erant,
fibi
peream
caufam
amiffa
effe...
Hic
enim
de
deie&io-
ne
probari
fatis
eft
.
qtià
probata,
fi
controóuerfia
fit;
quantümillic
habuerit
,
&
quanti
fit,
creditur
affir-
manti,dum
iuret
ita
effe.
/fagando.
iufr-vide
vi.
Ses
cunda,
cum
tes
debita
periit
poft
moram
debitoris;
hicenim
zftimatio
permittitur
türiiütando
actoris.
lin
atlionibus.in
fr.
D.
de
in
Lt.
inr.
Tertiaeftiniisa-
&ionibus
in
quibus
iuraturinlité
ób
conttimaciani
aut
doluni
non
reftituentis
vel
non
exhibentis,
7.7.4.
3
[-tuttor.
Lin
actionibus.
*D.eo..
Quattam
exceptio-
ner
vuleo
magno
confenfu
(tatüüc,
cumactor
pro-
bauit,vt
loquüntür,femiplene:
qiia
legitur
in
2.-
fra
dereb.
cred.litem
iuteturando
decidifolere
inin-
opiaprobationum
aut
vtalibi
in
dubiis
cauffis,
4.
ad-
ponendi.
D.deiarei.
lnopiam
autemiftam
&
dubias
,
caulfas
intetpretantut,cum
femiplena
ptobatio
eft,
noncumomninonulla.Sed
tota
hecíezntentiaa
me
tefutata
eft
pluribus
ad
titulum,
Ze
Tareierando
,
probatum,
fi
a
iureiurando
inlitem
difcefferimts,
actore
non
probante
ita
reum
abfolti
,
vt
nihil
refe-
rat
,
nihilne
omnino
probet
a&of
;
arn
probet
non
plene
quia
imperfecta
probatio
non
eft
probatio,
ytiiecteftamentüm
quod
eftimperfe&um
,
Jer.
fas
qni
ex
ea-
D.
qui
tef.
fec.
paff
icem
quia
quae
plena
probatio
non
eft
,
non
eft
iufta
&&
legitima
proba-
tio.
quod
adtem
nou
rite
&
iure
fit,
proinfecto
cft;
l.
quoties
.
7D.
qui
Jatifdare
tagantur.
ec
Quis
di-
xerit
femiplenam
iftam
probationem
pet
fe
qui-
|
-
dem
ptobitionem
non
efie,
&
ideo
folam
non
ad-
.
mitti;
fed
lureitirando
actoris
accedente
plenam
&
*
Mm
probationem
fierijatque
hoc
modo
probatio-
nemabeoim
pleri;
vt
proinde
iam
reus
abfolui
nori.
|
ES
ios;
Nunquam
enim
actoris
teflimoniuin
pro-
;
ationem
habet
aut
in
totum,
aur
in
partem:
fedi
quisihze
fua
teftificatur,
fiue
vnusis
fit,
fiue
plures,
in
totum
a
teftimotio
reiicitur,
Z
nulla.
D.deiefts.]
onenibid,
j.
de
teffi.Porroiufiurán
duni
actoti
deferre
eft
eum
iri
cefta
teftem
facere.
Quare
nunquam
id
iufiuranduni
inuito
aduet(ario
pro
teftimiónio
&
probatione
valere
poteft,
fitie
de
ptóbatione
perfe
.
&intotum
faciéda
quaritur,
fiue
dealia
précedens
.
teimplenda.
Quod
verum
eft,
femper
ex
defini:
tione
liuiuslociillud
fateti
necelfe
erit,
edatnin
fes
miplena
ifta
probatione;
teum
abfoluendum,
quid
ac
fola
etíar
aduetfariotüim
conteffiodc
per
fe
JUDI
PIOBSUO
efeQum
fic
aliter
iufiutánduri
UB.
reg
2d
cám
irjpleridam
accedere
non
pof-
WE
s:
quidem
àb
vtraque
parte
probatá,
quod
fit
Ti
dtioris
caüffis,
vti
nos
hic
dubias
inretpretamür,
poteft
iftud
iufiurandum
aitidice
adhibeti
,
fed
con-
PADRE
RIEN
probationis,
&
augendz
cauffa:
ad
ndem
impletidami,
quz:
priuslecitime
facta
noi
eft,
adliiberina
poteft.
Quid
verbis
opus
eft
?
de
vno
te-
-fte,quer
ifti
pro
temipleha
proBatione
laberit
,
ita
Slenténtiam
dugeat,aüt
e
B
Cautimi
Ltürifrirandi,
C.
de
tef;
vtclex
vetet
notüina-
.
üm;ne
vnius
omnino
teftis
teflimoninm
à
itidice
*&n
folum
adinitratut,
(éd
etium
addiatur;
Noi
di-
J
Otlei,
ne
zzi
1277
Attdratir,
MIinhithó:vt
hoc
ommno
[éd
né
vinis
andrátir
o-
Hou
2/7540
particulá
eftadtietbiuni,
'
ler
po(fit
refer
nifiad
verbini
fibi
adiüticküm,cu-
VHüi
fes
escas
ccr
aUt
explanet.Vetat
ergo
lex
;a
um
teftem
atidiri
orinirio,id
e(t,
omiii
odo,
Er-
$9
Viioteffe
produ&o
verat
iufiuraridumi
actori
de-
».
)
ted
1.
v.
ferriaiüdice,vt
reus
cónidemneétur
j
quia
ifto
faltem
iodoaudiretur,
&
admitteretur
vn
|
ur)
ce
tur
vnusteftis.lex
aus
tem.vetát
audiri
vlló
modo.
Ceteraad
hanc
caufam
pettinentia
ex
commentario
no
HYeinyag
perentur,
es
Ro
4L.
$.
Non
eff
nouum.
-
Imperator
Alexand.
A.
Valentinianz.-
ANoneft
nouum,eum;a
quo
petitur
pecimia
,implorá-
Ferationes
creditarisyut
fides
veri
couflare
poft.
PP.
7.
PA
SS
i
.
e^
;
JdcAMar.
e
9Waaxin.
2.
€9
e"
Eliano
conf.
124.
SOMMA
RIA
4.
Rationes
(ua$
alorem
reo
petenti
edere
debere
,
€
|
bis
fidem
aduer(gts
altiorem
baberi,
à
L.nuda.D.de
donat.Amplius
eXpofrta.
$3
Ratones
fttás
ctir
atlor
reo
edere
cogatur,
multaqua
obflant,
diluta,
|
4
atenesefeinflrnsseuta,
fed
tion
contineri
tnflruz
THEBIOYH
TA
Verbo
15
edit]o
de
edendo,
eur.
——
$.
Rationes
[n45
cup
edere
cogatur
atlar
reo
,quamntá
hrs
-vii
nolit:
infbrsisgienta
feta
alia
not
cogatar
nifr
bat
víurai-
v
ci
E
cO
6
Ranones
[nasnon
exbibentis
atlorzs
pena.
—
I
N
ederdis
rationibusalia
cauffa
habita
eft
rei
alia
.
áctoris.
Reus
T
actori
rationes
füasedere
neceffe
!
nori
habet,
nifi
ex
cau(fa,
1.5
/actor
fias
poftulanti
reo
edere
cogitur,vt
hié
cautum
eft,
&
/.
infeum,
eg.
-
Quam
rede
hac
irá
diffimiliter,ttaditur
zz
/
vit.infr.
Cuiusauterni
rei
catiífa
imiplotetür
h&c
a
teo
editio
rationtim
a&toris:
vt
fides
veri
conftare
poffit
,
ait
re-
fcriptum.
Cuius
veri?
Non
vtique
debiti
probandi
cautTiPrimum
quiarion
eft
hoc
reo
propofitum,
vt
probetur
debere,
qui
(e
deberé
negat,
&in
eam
rem
quarir
probatiories.
deiride
quia
rationes
creditoris
pro
creditore
non
faciunt,
cum
fint
illi
inftrumen-
tum
priuatum,
&
domefticum
,
ciii
fides
non
habe-
tur.
Z
znfrgmetta,
Lraitoties.
L
exemplo)
.déprob.
Cu-
ius
ergo
veti»foluti.Petuntur
eni
rationes
actoris
.
Ar€o,vt
ex
his
conft:re
poffit;
quaritüni
füb
Hong
debitoris
folutá
(it,
vt
off
in
Zinfbuom-
[0g.Nam
&
hoc
inrationes
rcfetrifoler,
que
vtratq;
paginam
cóti-
bent
accepti
&
expetifi.
4/72/z5.
$.ratrone,
T).
de
edem;
Id
quod
fi
relarüni
repetietur;hüius
rei
fides
confta-
Dit,vt
hicloquitur
Alex.
id
eft;rationibis
fides
habe;
bitur
adtterfus
edm
qui
[cti
pfit,
&
reus
abfoluetüt,
Mata,
de
fid.
infe.
lta
rationes
pto
creditore
fidé
nori
faciüit:
aduetus
etim
pró
debitoge
aciac.
fides
enim
ctid;
conftetiri
adüerfis
f
habetur.
4
gesieralirer.
7.
de
HOR
UHTIE
pec:
de
gtato
8.1.
0)
do
sp.
sp
diy.
fac.Quid
eftigitur,
t
quod
dicittit;
nudam
rationem
non
face-
re
aliquem
debitorem,
fcit
ior
conftitere
obliga-
^
UOnetin/
5245.
p)
do
don:
Vere
hoc
dicitur,
néc
mi-
ToS
!folutioriem
referetidum
eft,
vt
fiuc
quisfcri-
P
fer
Itn
rAtiUnibÓs
(e
decem
debere
Tiiso,
iue
Ícripferit
Je
ab
ei
decens
(luta
accépiffe
,
tete
dicküti
(imus,ne-
qiie
illicifta
ratiorie
coriftitui
obligationeim
;
rieqüe.
hic
folütionerh:
feu
neque
illicfieri
debitorem
eum
Icribitfe
debere,
quem
coziftat
firie
Ícriptutafatio-
ftro
Deiereupapdo
x
N
Ns
X6
:
num
üihilante
debuiffe;fctibit
fibi
folutü
effe
quod
|
-
conftat
non
fuiffe
ante
folutum.
Vtrumque
veriffi-
-
me
dicitur,neque
eumquem
conftat
nihil
debuiffe,
...
idcofe
facere
debitorem;quiain
rationibus
fcripfc-
"ritÍe
debere,
&
oftenderit
fe
id
velle:
neque
eum
cui
"lntionem;
quia
fcripferit
in
rationibus
fibiab
eo
fo-
-dutumfüiffe.
Certa
funt
enim
debendi
cauflz
iure
conftitutz;in
quibus
non
eft
hec
fcriptura.
Etfolu-
.
"Hugohiis
Dofielli
Commentarii
nim
fententia
non
fimpliciter
dé
inftrumentis,fed
"disinftrumentissquibusac&tor
vfürus
non
eft.
In
quo
"conftat
non
effe
folutum
,
ideo
debitori
adferre
(o-
tio
naturaliter
peragitur
pecuniz
numeratione,/.
fo-
—
Iutam
y
D:de
fol.
caius
veriatis
fübftantiá
falfa
adfie-
gqnatió
mutarenon
potuit.L.cumfal[a.
s.de
iar.C
fact.
jgn.
Atfi
dicaturobligatio
iuftis
ex
cauffis
praceffif-
ines
preceffitfe
naturalis
folutio,
&
probatio
quz-
'
gatur,de
quo
nuncágitur
;
hic
rationes
creditoris
fi-
demreigeftz
facient
non
pro
eo
,
fedaduerfus
eum.
.prodebitore.
Recteergoad
cam
rem
im
plorantur.
arco
rationesactoriseiufdémque
creditoris.
|.
83...
Sed'tvideamus,
quecunque-vtilitasrei
effe
pof-
|
—
^.
fitinhac
éditione,nénonideo
re&teconftitaatur
a-
|
«
—
€orem
cogitationes
fias
edere
aduerfario.
In
quo
—
nonnulla,
quz
aduerfari
videntür
;breuiter
dilue-
mus.
Acprimum
cur
reusactorinon
cogitur
edere
rátiohes
fuas
,
actor
autem
reorationes
quz
nihilo-
"minus
fünt
eius
,
edere
cogatur?
Et
differenti
ra-
—
.
lud,annonaperte
videtur
refragati,
quodícriprum
5
7
eftzn
leg.
nins.
infr.
de
teff
.
nixnis
graue
efle
ELA
(c
partem
adüerfamadexhibitionem
eotueo
pe
quo
dibinegotium
fia?
quid
enim
intereft,
petat
quis
ab
P4
decir
,
vt
exhibeat
teftes
aduerfus
fe;
an
ratio-
——
—
.
pes?Plurimum
vero
intercft.
Non
enima&or
quií-
ne
oe
quam
haber
fetuos;vt
his
teftibus
vtatur,
praefertim
(7
0^
aduerfüsfe.
Rationesautem
conficit
vnufquifque,
—
monfoliim
vt
contineat
expenfa,
fed
etiam
vt
foluta
^
&
accepta,
eaq;
vt
profint
non
tantum
fcribenti
ad
«
—
memoriam,fed
etiam
reoad
eiusliberationem
,
4.4.
-
fé
quis.$.
rattonem.D.de
ed.
Quamquam
&illud
dif-
—
fimile
eft
,zg
d.
IL
aima,
.detefiz.
quoda&tores
areo
-
poftulabant
eamexhibitionem.
fic
enim
fubiicitut;
—
endeintelligitisquadntenttonis
veffre
proprias
adferre
(0
deletisprobationes,
nomab
adtter[arus
aduerfus
fe
addu
ei.
Si
de
a&oreid
poftulante
agituradmittendum
eft.
|
..
.
*ntotum
éi
omnem
editioné
denegari,
quam
a
reo:
—,
-sdefideret,fiue
petatalia
inftrumenta
rei
fibi
exhibe-
(l^
qiue
ciusrationes.
Quod
nonre&e
transfertur
ad
—
«-
xeum,fi
rationes
actorum
fibi
edi-poftulet.
id
enim
ME
-
illicenceffum
eft,
vt
hoc
loco,
€3
7.
efr.
zufr.
vbi
&
ra-
—
*oredditur.
Jam
&
illud
expendendum
eft;iuberi
—
-
hica&orem
exhibere
rationes
fuas
;
quamuis
his
v-
|
furusno
it.
Nam
necdeeo
hic
quidquam
adiicitus
(|o
"&
quominus
his
profe
vtatur,
etiam
vltro
ratio
eius.
:
rohibet
,
cum4intícribenti
inftrumentum
dome-
fticum,A
emfürmmentum,l.ratioues,C.
de
probatio...
An
noniamigitur
contrarium
eft,
quod
uaditur
in
4
1.
—
—
—
edenda,
D.eed.
neminem
rie
actorem
quidem
co-
|
Arar
Lu
MEDI.
»quibus
vfürusnon
eftz.
Nam
24.
fi
rationibus
T
infttuitur
cauffa
,vt
hic
ad
cam
in-
tio
redditur
zn
leg.
vltisz.
fnfr.
vbi
dicetur.
Quid
ib
ftruendam
rationes
implorari
videmus
,
rationes
-
fantinftrumenta.
Infttumentienim
verbo
omnia
-
fignificantur
,
quibus
cauffa
infttui
peteft,
7.
7..D.Ze
fid.
inft.
&
omninoita
appellan
Ut
752
leg.
vitim.
nmn-
fraeod.
Dicendum
eft,
etfi
alias
generaliter
inftru-
mentorum
verbo
rationes
cuiufque
continentur,vt
quibus
vraturad
feinftruendum,
&
alios:
tamen
in
fupcriorifententia
noncontineri.
Concepta
eft
e-
apparetagi
de
iis,
quibus
a&or
vti
poffit
fi
velitad
e-
-amrem
inftruendam
,
ad
quam
probandam
parata
funt;
fed
tamen
in
hac
caufa,de
qua
agitur,
his
vfutus
nonfit,velquia
caufa
non
ferat,
vel
quia
nolit.
Atra-
tiones
proprienulli
funt
infirumenta,quibus
vtatur
ad
cauffam
perfe
inftruendam,
feu
ad
fidem
pro
fe
faciendam.
Nulli
enimad
eam
rem
profünt,
vt
dixi.
Ideoinedicto
de
cdendo
feparatim
de
inftrumentis
&
derationibus
cautum
effe
animaduertere
polfa-
mus.
4.1.6.
edrtiones
,
vfgue
ad
fin.
&3
L4.*D.
eod.
Sed
'efto;dicetaliquis;füperioribus
verbis
non
com
pre-
hendanturrationes.
Átcerteresi
pía
repugnantiam
infe
habereviderur.
Curenim
t
non
cogitura&or
y.
inftrumentorum
fuorum
cognofcendorum
pote-
ftatem
facere,
fi
hisvfürus
non
fit
:
rationum
autem
-
facereiubetur,
quamuis
necvtatur,
neque
adeo
vti
poffit:
cum
pariter
omnia
petantur
caullx
inftruen-
dz
cauffa,
&vt
poffit
fidesvericonflare?.
Differen-
tizràtio
eft,
quam
&
paulo
ante
artigi,
quod
rationes
natura
füaitaconficiuntur;
vtfcribantur
nó
tantum
pro
creditore,fed
etiam
pro
debitore.
Continent
e-
nim,
vt
dixi
duas
paginas:
vnam
expenfi
alteram
ac-.
tiones,
d.4.
f[qius.
S.
rationem,
D.
eo.
1d
cum
conftet,
recte
in
hocpetuntur,
vt
fides
veri
pro
reo
inde
fu-
matur,quam
certum
eftillis
contineri,
|
Ceterain-
ftrumentapro
eo
folum
confici
folent,qui
ea
fibi
ha-
bet,non
proeduerlario.Et
vt
forte
quid
contineant,
quod
faciat
pro
reo
,
non
tam£
id
ita
efle
certum
eft:
quianon
ita
lemper,nó
ita
natura
fua
confici
folent,
ybipriuatim
conficiuntur...
|
Rationes
T
a&or
iubetur
exhibere,
&
iubetura.
iudice;idque
iudicis
officium
eft
7.3.
Iuffus
fi
non.
exhibet,
hzc
poena
eft,
quá
dixi
ad.
.
S.
vt
pro
con-
uicto
habeatur,
quafi
easrationes
reo
fübtraxiffet.
argum.
l.
2.8.
1.
D.de
uer.fif.
stent
L
fi
de
poffefrone,]
,
Su
6
lulium.
os
..
Imperator
Alexand.
A.
Vranio.
Juffum
eft
deftderium
eins,a
qua
pecia
petitur,
licet
nomine
publico
,
ut
rationibus
publicis
exhibitis
con[let,
quantum
[mb
uonzine
fna
folutit
fit.
P.P.Y6.
Calend.
Dec.
eMaximo.
2.
C9
e"
Eliano
Cof
214.
toU
n8
MIMCAT
RUE
A.
o0
j
ro
Etiam
Fifcum
feagit
rationes
fuas
defrderauti
veo
e
dere
cags
€
hisaduerfis
fe
flare.
2
L.mjfraudem.$.teque.
D.
detur.
fife
expofrta.
On
T
priuatus
tantum
actor
rationes
fias
pe«-
*
tentireo
edere
cogenduseft,
de
quo
füpra
zg4.
»
"E
ld
hon
eff.
proxima:
fed
etiam
fifcus
rationes
publicas,
-
vtíciti
poffiquantum
debitor
foluerit.
/.2]lata,
.
de
fid
inffr,
INat
&
hocinrationes
referri
folet,
476.7.
/$
guis.
$.
rationem.
D.eo.Sic
fici
caula
eftvc
in
contra-
étibus
fuis
,
&
praftationibus
priuatorum
iure
vta-
tut
leg.3.2nfr.
dere[c.
ven.
fed
vum
maxime,cum
quid
abeo
poftulaturiure,&
quod
fine
dolo
recufarinon
poteft;qualis
eft
rationum
fifcalium
editio,cum
ipfe
agit
,
&
debitor
cas
fibi
exhiberi
defiderat;
/.
e/o.
infr.eod.
L:
i
MARET
.,
Nonfeftcontrarium,
quod
fcriptum
eft
2/7
rj
fraudem
.
$.
neque,
D.
de
zur.
ff:
neque
inftrumenta,
nequeacaa
quoquáaduerfus
fifcum
edi
oportere.
Vrenim
M
MENS
RE
EE
T m
e
RR
VS
iiam
DN
ada
REN
"
h
)
1
j]
1
Ee
—
AdTir.LLib.Tt.C.deEdendo.
.
Vt
enim
quis
dederit
rationes
fifcales
vere
effe
in-
frumenta
caullz
:
apparet
tamen
fuperius
illudita
dictum
effe,
vt
non
debeant
ifta
edi
a
quoquamalio
aduerfus
fi[cum.
Ceterum
ficus
ipfé
aduerfus
fe
ra-
tionesexhibere
cogitur,fiagat,
&
reusimploret
ra-
tioncs
publicas.
T
CL.
7.
Procirator.
0
Imperator
Alexander
A.
Valent.
—
Procurator
pritate
vationis
,in[lrumentorum
,qua
conminta
tibi
ejfe,
cum
fifto
diets
,
defcribendorum
fa-
eultatem
[ecndum
morem
fieri
iubebit...
Et
[quando
re
exegerit.ad
fidem
petitionts
tue
apud
aliam
"mdicem
|
protandum
aliquod
eorum
proferri
:
defiderante
eo
,qui
conuenitur,
vt
ud
fiat,
precipiet.P
P.1o.
Ci.
D:nd.
e
Mart.
Fefco
€9
Dextr.
Coff.
126.
^SvMMARIA
E
4
Jnfirumeétacomniunia
vetle
petere
quenuis
[ocium
-
Afocto
etiam
[ifco
fibz
exbiberz.
(X
dnfleumentatribus
z2odi
fieri
COTEHHIA.
3.
Jnfhrumenta
exhibere
folum
cogendum
,
apud
quem.
ftnt:
8
communia
apud
quen
deponi
€
afferuari
debeant.
»
:
4
Jefirumenacum
fifcocommuniavelle
afifto
exbibe-
ri
petere
alloreun
non
tauttm
qtu
agit
aduer[us
fi-
-fenm
fed
etiam
aduerfus
extraneum.
5o
PFféuinfirumentacommnniafi
detrelet
facio
exbi-
bere,
qua
frt
eins
cogendi
via
fiue
focto
cum
fifeo
[ns
Jet.
fée
cum
extraneo
,
v[gue
ad
finem.
6
Procurdtor
priuata
VaHonis,
Eg
Raronalzs,quis.
TER
R
Eusinftrumenta
füa
,
T
cadem
queaduerfario
a-
PES
lien
,
qua
apud
fe
habet;actori
exhibere
infpi-
Stendanon
cogitur
47;
accr[are
fupra
eo.
Recte
fua,
aliter,
f;
fint
(er,
actori
cum
reo
communia.
Hzcvnuf-
quifque
a
€
petit
fibia
focio
exhiberi
,
coque
non
m
eft.
Merito.
qui
enim
de
commu.
tantünpprinapd
fedcHeHled
(ito
S
pulo
CeaDEOp
Piu
LE
m
LEBER
»fed
etia
fifco,
fi
forteapud
eum
fint,
-
tum;quantum
pétebam
,
defiderefn
inftrümentum
———
-eiusemtionis
mihiab
eo
edi.
Ergo
vtroq;
caf
acto£.
vt
hicrefcriptu
nibus
ita
agio
nó
petit
aliena
fibi
edi fed
ftia
:cum
id,
quodnobis
cumalio
commune
eft,noftrum
fit
pa-
pillus,
$.
vlt.
D.
de
verb.
firn.
et
enim
noftea
própar-
à
t€.
Communia
T
mihi
cumalio
fiunt
tribus
modis:
Primo,
fi
fundá,
exempli
pratia,
ego
&illé
emamus
|
in
commune,
&inftrumentum
emtionis
fit
confé-
&ümin
commaune./
2.
D.
com.
dis.
Altero,
fiis
qui.
fündüm
folus
emerat,
&inflrumentum
eius
erntió-
-
nis
acceperat,
deceflferit
pluribus
reli&is
heredibus,
TAXE?
quos
&
ego
faerim.
7422.
5.
D.
fau.erc.
nam
heres
us
dominitim
&us
defundi
füccedit
ptopor-
jonioush
ereditariis.
/
Zerc;
jy
oz
5o.
ID.
de
acq.
ber.
VePH
Sca
MD
NL
Er
b
hecaH,
TeEtO
cli
dominus
cius
ibftrumenti
&
fandum
ácinftrumen-
tm
pluribusiinter
quos&m
j
&
plures
domini
efficimur
vtriufq;
tei.
d.42.
D.
cóm.
din
Finge
hzceadem
mihi
cà
fifco
eontieiffe.
fient
&
hicinftrumenta
mihi
cum
fifco
cómunia;
ac
de
3
hisedendiscumillo
rcéteagam,Nermpe
ita,
Tfi
aptid
.
eum
Áin
t.fruflra
enim
petitureditio
Rene
quod
crhibeat,
apud
fe
non
habet.
Hictamen
fimpliciter
ertptum
eftid
recte
defiderari
à
fifco
&
i(cum
fe-
Cundum
m
orem
edereiubendum,
Bede
vtrumq;.
üftrumenta
enim
cum
fifzo
comunia
apud
fifeuim
efie
folentneq;
id
cafüsfed
iure
ira
ordinante.
Com.
munia
enim
cum
fint
indiaifa,
eoque
apud
fineulos
:
BuU
in
folidum
effe
no
'offint/.
s.6.
vlr.
D.com.
Cogit
eaaptd
vn&deponi
eatamenlege,
vquo-
—
L
ipfum
fundum
emtum
cum
illoii
commune
vindis
.
quouis
inftituta
res
exigit.
IN
eque
obítant
ea
tefcri-
cus
tectifetinfltrumentum
ihi,legauerit,
ficenim
|
|
quidemnibil
hic
dicitutifed
tatioteitranfigendtin
—
ties
víus
etit,
&fociis
defiderant
defcribenda
exhibeat;cum
ad
eós
non
mi
nus
perti-
apud
vat».
dignitatis
&
certioris
cuftodiz
cum
in
fifco
effecon-
-
etfequitur,vt
ex
hac
legeinftrumenracüillocom-
munia,vtapud.eum
fecundá
morem
deponifolent;
ita
&
eorum
defcribendorum
facultatein
fecundum.
morem
facere
debeat,
vt
hic
fcriptum
eft.
ure
At
T
quando
re&te
petoa
fifco,vt
inftrürüenta
có-
4
munia
mihi
exhibeat?
Nó
(ane
tantum
cum
ille
me-
cumagit,ego
füm
reus,vt
alias
inim
plorandisrarioz
|
nibaduezlani
plus
tribuitur
reo,quam
actori
vir.
eod.
fed
&
cum
vltro
agoaduerfüsfifcumdeeare,de
.
M
£3
2
7]
TU
i
:
A
D
quainfrumentum
apud
eum
eftaut
etiam
cum
ago
cü
alio
extraneo,
aduerfiis
qué
mihi
opus
fit
eius
1n-
ftrumenti
pbatione.
Pofterius
licere
diferte
hic
caü-
tum
eft.Exquo
intelligitur
licere
&
priusm
ulto
má-
gis.Nam
fiin
ea
cauffa
rete.
peto;quzad
ficum
noi
pertinet;
multo
equius
eftidem
mihi
praftari
inea
-
cauffa
,
que
mihi
cà
illo
intercedit.
finge
hoc
modo.
Fundummihi
cum
fifcóin
commune
etütum
viridi-
cabam
pro
parteatertio
quodam,
quieum
fundum
|
:
poífidebat.
Ad
fidem
eius
emtionis
faciendam
ne»
ceffarium
mihi
eratcommune
inftrümentiemtio-
—
3
nisquod
eratapud
fifcam.
Placethocloco
etii
hoc
2
cafu
vltro
agere
me
poffe
cüfifco,
vt
in
cam
cauffam
mihi
inftrumentum
edat,
Q
uáto
magis
licebit
idend.
abeo
defiderare,
fi
mihi
lis fit
cum
iplofifco,
vbi
o-
XEM
portéat
dolum
malum
ab
eo
abeffezveluti,fi
iftümi
-
nr
cemabeoproparte,
&illoneganté
mihitantüems
|
€goafiíco
rco
recte
peto,
vt
inftruméta
mihi
communia
exhibeat:
&
generaliter
quotie:
fitümenti
fidem
in
mea
cauffa
qualicunque,
Gocul.
2
pta.que
vetantne
adborad
fundalidam
probandams
v€
petitione
fuam
inftrümenta
rei
defideretfibi
ex-
ibetiZou
acefare.
3.Lvlt.
3.
eó.
Dc
inftrümentis
e
üimrei
propriis
hoc
dicdtüm
ett,
Cómunia
vrinitio
^.
dixi,
fi
quis
petit;
fta
petit
,
rior
aliena,
petitenimvt
——
fua.pro
qua
parte
fünteius,
pa
es
,
Deinceps
t
videndi,
in
liacomhi
petitione,
fi
fi-
e
cts
rec
mihiédere,vtvole,
pez^
—-
quei
id
cotifequar,qua
via,quatenüs,
&quomodo
-
2
Confequar,
Etfiquidem
iudicitim
iam
inftitütum
fit.
Eia
cum
fico
de
alia
rejin
quod
iudicium
incidit,
vtllla.—
editioamepoftuletur,
ita
vt
füprà
ptopofüi:de
eo
co
cxpediraeftIpfe
enimidemiudesapud
quemde
—
alia
re
agitur
(is
atité
eft
procurator
Caefatis,
feüpris
—.
tatz
ratiofiis,
de
quo
mox.)
p
officioiubebitfifoum
—
inftrumentum
ita
exhibere,
vt
fides
Yeti
ex
eo
poflit
conftare.fic
enim
folet
tranfigi
hzc
poftulatio;
cum
——Á
1
£c
fifcas
neget
fe
exhibere;auttetgiuerferur;
obícuriot
hicratio
eft;
per
quem
iudicem
confequar
,
vt
exhi-
beat;&
fiactioneadid
petédum
opus
eft,
qua
a&tio-
ne,tunrquatenus
recte
petá
exhiberi
poftremo
que
fit
cogendi
fifci
ratio,qua
quod
volo,
confequar.
Et
.
deiudicehic
fcriptum
eft.
Pr
pue
p
ratio-
nis,ait
refcriptum
;vtid
fiat
;pracipiet.
Procurator
6.
priuatz
*rrationiseft
is;
qui
alibi
vno
verbo
dicitur,
"Rationalis.
N
&fifei
bic
cauffa
eft,
cum
in
hac
petitio-
ne
conueniatur
fifcus,
Ad
fifcum
pertinentes
cauífie
..
-adinrifdictionem
Aatronralospertin
ere
dicuntur
ad
-jfifreum
utt
can[.
fi.
Eft
autem
Rationalis,qui
&
pro-
^
"curator
Caefaris,
vt
indicat
titulus.
D.
de
off.
proc.
(af
.
&&
Rat.L.x€8
a
4untlal
adfif.j.
vbi
cau[.
fif.
Rationalis
E
a
[2
ES
[eu
C
ie
e
e
card
buc]
e
ES
Qe
[|
pue
-—
E
ae
eA
i.
o
to
E
z
"3
AG
&.
fe
[e]
(x
"T
"1
[9)
i
€um
extraneo
inftitul.
2
Reltat
videamus,
quatenus
hac
actione
cogi
de-
i
TT
im
18
.
"HugornisDonelli
Commentarli
jureiurando
eftimata.A
officium.l.
jui
veffituere.D.
de
rei
vind.
Sed
nó
eadem
hic
reftitittio
,
que
in
ceteris
caufis.
In
illisenim
fic
petitur
res
reftitui,
vt
reftitu-
ta
maneatapud
eum;cui
reftituitur,
In
hac
fpecie
re-
ftitutio
ad
editionem
&
exhibitionem
inftrumenti
L
io
Y
bt
tátum
pértinet.
Quamobrem
&
hanc
folam
confé^
'quor
hociudicio
,
&
ha&enus
folü
progreditur
iu-
fus
procuratorisCafaris.quod
&
fignificarur
hoc
re-
fcripto.
Hocenim
eft;
quod
dicitur
;
procuratorem
priuatze
rationisiuffurum,
vt
inftrumentorum
mihi
cum
fifco
communium
defcribendori
facultas
fiat,
&
fi
resexigataliquid
eorum
proferriad
fidem
peti-.
tionis
mezapud
eumdem
iudicem
praebendam,
de-
.
fiderante
eo
qui
conuenitur
,
etiam
vtid
fiat,
prace-
SUN
Seníus
eft:
fifcusiubebitur
ha&enus
exhi-
ere
infttumétum
commune
vt
fit
defcribendico-
—
Jndex
exemplum,
quid
i
9
cur
dicatttur
calumnio-
'!
L
Lendam
aduerfa
aliquem
^
nut
benticA
wuthenticaca[n
pubicezur.
4
C
geltz
exhibendo
fupra
mentio,
facta
effet
proxi-
morefcripto,
bene
&
appofite,
vtante
monui,
hoc
fragmentum
fübie&um
eft,
quod
earum
rerum
vim
I&
PM
explicaret.
Ius
eft,
&
id
vetus;
non
nunc:
timum
afIuftiniano
conftitutum
,
quicunque
ab
a-
ius
conuenitur,non
exindice
&
exemplo
alicuius
-
;fcripturz,fed
exauthentico
conueniendum
effe
,
et-
:djamfiafifco
conueniatur.Sic
Pauli
definitio
eftzn/.2.
jf
de
fid.infl.
Index
eft
fcriptura,
qua
alterius
fcriptu-
..
Ad
Tit
L
Lib.
1
C.
de
Edendo.-
perierint
eg
quomodo
exemplum
—
currant
ea
Vde
exemplo,
&authentico
ipfoad
fidem
rei
rzíummam
completur,
&
breuiterindicat.
Ex-
emplum
,
fcriptura
quz
totidem
verbis
atque
alia
4
^
TRE
A
Teo
fcripta
eft;
Dm
tamenabalia.
Hocergo
dic-
tur,
fi
quid
ex
alia
fcriptura
defcriptum
fit,
fiue
fum-
matim,
fiue
totidem
verbis
,
nihil
valere
tranffum-
tum
ad
fidem
faciendam
de
eo
;
quod
authentico:
continctur,
(iis
qui
conuenitur,
repudiet
;
fedadau-
thenticum,
id
eft,
id
vnde
füimmaaut
exemplum
du-
citur,
recurrendum
effe.
Ratio
reddita
a
Pauloibi-
;
dem;
calumniofam
fcripturam
vim
in
iudicio
obci-
nere
non
conuenire.
Bene
exetmplum,
&
quodcun-
que
exalia
fcriptura
defcribitur,
calumniofàm
fcri-
|
pruramvocarPaulus.
Eftenim
fcriptura
fallax
mul-
tis
nominibus,
eoquead
calumniam
ftruendam,
&
reum
in
fraudem
inducendüm
idonea
:
tum
quod
,
reprzfentare
non
poteft
vitia,
fi
qua
fint
inauthen-
/
tico,
&
propter
quz
authenticum
vt
vitiofüm
reiici
poteft:
tum
quod
non
femper
fideliter
exprimit,
&
rcfert
quz
funtin
authentico.
Quod
multis
de
cauf-
fispoteftaccidere.
Aliasenim
qui
defcribit;non
re-
.
&e
legit
authenticum.
interdum
quadam
mutat,
"quadam
omittit
vel
dolo,
velincuria,
vel
etiam
ni-
miafeftinatione.Certum
autem,&
minime
fallax
e£
Ic
oporterid,vnde
in
iudicio
fides
petitur.
non
enim
incerta
probantur
ex
incertis.
:
non
eft
eiufmodi,
recte
colligitur
vim
id
eft,
fidem
in
iudicio
obrin
Idemius
&
hocfragmento
confirm
eam
fcripturam
ere
non
debere.
atur,
.
5
Quod
fi
exemplum.
2
cum
valeret
mandatu.
ds
Quare
T
nec
fiatabülario,
aut
fcriba
publico
ex-
emplum
inftrumenti
,actorumue
datum
eriteredi.
tori
etiam
voluntate
debitoris,
id
exemplumaduer.
fus
debitorem
fidem
faciet.
Nifi
forte
debitor
ipfe
-
ibidem
fateatur
feid
pro
authentico
habere,&
ita
-
creditori
datum
voluiffe.tunc
eni:
ER
feffioni
fuz
ftare
o
Vatzbecun,
Nerur
,&
debitore
confir
|
e
m
propter
qua
inftrumenturn
authenti-
;
puta,
quiafcriptum
a
debitore,
vel
eius
portet.generaliter-).
de
non
nume-
m
hocideo,
non
quia
exemplum
fit
matum:
fed
quia
fit
authentica
de-
Ettamen
forta
ebit
7
5
-
adebitore
,
aut
vo]
mentum,&
datun
cum
propter
metnm
e
diximus,
quem
etiam
fepe
a«
bendo
oriri
conftat:tum
eu
conftituitur
in
huiufmodi
exempli
Biden.
proprium
exempli
,
fed
idjquod
zque
ad
omnem
Ícripturam
etiam
primam
peruneat.
Negatramen
vt
dixi,
Bartolus.
WU
UR
s
leu
..
Mouetur
T
verbis
zn
fraudem.
Seque,
fs
j,
Verba
hacfünt:
Jpfeautem
fifeus
actorum
forum
evipla
hac
conditione
edit,vt
ne
is
cui
deferrbend:
fit
Jlas,
admerfus
(à,
vel
Rempublicam
hi
a&lis
utatur,
|
actis,
id
eft,
his
exem
plisactorum.
nam
prius
dió
erat
exemplaactorum
data
effz,
non
ipfaata,
feu;
pfaauthentica.
Subiicitur
continenter:
de
quo
ca.
uere
compellitur
(intellige
is
cui
defcribendi
pote
5
untate
eius
ides
nihil
dici
las
facta
eft,
&
exempla
data
)
vt
fi
vfus
is
contrajns
..
—
terdictum
fucrit,
cauffa
cadat.
Ergo,inquitille,
cz
—
-
hacexempla
data
unt
,
potest
«ti
bis
exempla
Ad
Rer
[rus
|
Jifeumz,qui
dedit.
Nonecte
colligit.
Poteftenim
his
p
vti,
quia
fifcusagnolcat
heceffe
1n
actis
fui
s.
Quod
fi
mdebitoremcon-
2
Res[dubitationem
non
habet,
fi
exemplumne-
fifzusn
ARUM
gnorare
fe
dicat,
recte
peterycady
s
quea
debitore
defcriptum
fit
,
neque
cius
mandatu.
ipfa
confülantur.
Sed
nihil
hac
defenfioneeft
o.
—
-
Sicenim
resinter
alios
acta
eft;
quz
proptereaalteri
pus.
Ex
eo
ipfo
loco
fatis
intelligitur
rue
nocere
non
debet.
tt.7.
res
int.alr.
add.
Quidfidefcri-
exem
plàque
a
fifco
data
funt
,
aduerfus
fiftum
P
(0
pfitipfedebtor,
aut
alius
quidem,
fed
véluntatede-,
dem
non
facere.
Is
enim
qui
ea
profert,
cauffa
cadit;
PB
creditori
fortetraditum
eftilliusinftruen-
—
vrillic
fcriptum
eft.Quod
profe&o
alia
ex
ke
und
i
ge
.
di
cauffa,
quo
deinde
&ipíeadueríus
debitorem
vti-
.
cidit,
quam
quod
exempla
nihil
probant,
Nam
uA
gti
Ur?
Differit
Bartolus
pro
authentico
id
habendum
probantibus
Ccondemnaretur
ks
;
Vt
conui&i
(a.
D
-
effe,
&
fidem
facere
ad
uerfus
debitorem,
Ego
puto
lent./negantesj.de
oll.
€$
a&I.
Sed
fi
exemplaiftan
iil
!
eriam
idad
definitionem
füperiorem
pertinere,nec
probant,cur
eorum
víüs
noceta&ori,
cum
vfus
füe.
4
fidem
facere,
Nam
&
definitio
generalis
«ft,
&
ma-
ritinutilis?
non
enim
necet
conatus;
qui
effer,
net
hic
quoque
idem
metus
;quoniam
&
hecícri-
non
habuit
1/2404
quif.iur.
Appare
Cum.
.
ptura
fallax
eft;
eoque
&
calumniofà.
Genraliterau-
tem
verum
&
cenenidum
eft,
calumniofam
Ícriptu-
ram
in
iudicio
obtinere
non
debere.
Quinimo
fi
propiusattendere
volemus,
re
periemus
,
quod
dici-
tur
exemplis
non
credi
,
hocfolum
ca(ü
proprie
dici,
cum
exempluma
debitore
,
aut
voluntate
eiustranf-
famtum
eit.
Etenim
cum
fcri
ptum
eftab
alio
fine
Yoluntate
debitoris
non
valet
id
quid
em;non
ta-
.
Tuenidco,quia
exemplum
eft,fed
quia
resacta
eft
in-
teralios..
Nam
etf
authenticum
codem
modo
fcri
^
ptum
effet;
debitorem
non
teneret.
Zcggz
precibus
3.
deprob.
Vt
ergo
dicatur
hic
aliquid
proprium
exem-
pli;
neceffe
eitintelligiid
idem
non
&cere
hoc
ipfo,
quod
exemplum
eft
,
etiamfi
maxime
in
eo
con-
L
:
|
teonatum
hic
punitum
effe,
ne
quis
facile
beneficio
fifci
adueríue
fifcum
vti
vellet,
Sed
&
hic
conatus
nonnullam
ha
Y
f
betiniuriam.
Eo
enim
adducit
fifcum
nem
mendacii
aut
turpitudinisalicu
fidem
exemplorum
repudiando
al
tur,
aut
negare
ea
effe
in
actis,
quzp
fatus
erat,
aut
dicere
fe
nec
exem
pli
habiturum,
neq;
nuncactaipfa
editurg
m.
quorüal-
terum
mendaci
eft
,
alerü
manif:fts.
cuiufda
turpi-
tudinis&
confeffionis.
arg.
jp
fide
Per.
Rl
x
Íco
ergo
hecexemplaadüerfüsf(enu
e
eo
o
&
nihilominus
vetantur
ea
p.
poena
ftatuitur.
In
priuatis
exépla
a
debitore
daga
no;
ius
veniat:
dum
terüttum
cooiA
Is
15
a&is
effe
P
9
commune,
quod
&
.
magis
aduerfus
eü
fidem
an.
4d
A.
:
á
a
zi
»vtin
fufpicio.
^**
Safedatisfidem
—
cumnonprobant
——
roferriac
ficontrafiat;
Un
P
7
ens
Ls
E
7
20.
.
HugonisDond
'
faciunt.
Solum
hoc
diftat,
quodfi
creditor
his
vtatur
r
ea
proferendo
,
posna
non
progrediatur
longius;
|
quam
vtnehis
fides
habeatur.'
Cererum
aliis
modis
Á
.
probandó
fibideberi
vincit...
"$.
Mouetur
T
ideni
Bart
mplo
argentarii,
olus
exemp'o
arg
'
qui
iubetur
rationes
ftras
edere
ci,ad
quem
perti-
^"
pent,
ipfi
autem
petenti
ess
rationes
ibi
ab
alio
edi,
-
.
-
denegatur.
7/4
uis.
S.pen.
ff.
eo.
ncmpe
petenti
exem-
Mirco
plum
rationum
fuarum
,
quarum
defcribendarum
d
prius
copiam
fecerat
ex
edicto.
De
exem
plóergo
ra-
Wo
num
atgentatii
datoillic
agitur;
quod
placetre-
*
tolus
colligit
;
exemplum
iftud
rationum
aduerfüs
VS
argentarium
qui
dedit,
fidem
facere.
Quàrfum
e-
—
"pim,inquit;
obrineri
hocexemplumbnifi
vr
probet?
Quo
dnonita
eft.Petit
quis
exemplum
rationum
ar-
|t
gentarii,
fico
exemplo
contentus
effe
velit;
ad
fe
in--
"
ftruendum
videlicet.
/.
argentarzus.
$.
1.
ff.
eo,
Eo
vti
fi
velitad
fidem,
non
potelt.
eiufque
rei
argümentum
^
eftceitiffimum,
quod
cum
dé
hide
eorum
quaritur
,
quz
ad
rationcsargentarii
pertinent,
dicitur
decutri
-
ad
fidem
ipfarum
rationum;
harum
probationem
fcriptura;
codicibufq;
argentariorum.
x
^
maxime
con-
*
sineri;
denique
ea
gratia
iuberi
rationes
edi.
4
que-
*
dam.Samummaularios
S.ceterum.ff.eo..—
|
inftrumenti
fides
eadem
,
quz
authentici.
Z
34e
ff.
de
ád-
blica
ma-
Mu
rp
ear,
alor
defileret
rationes
exhiberi:
quanda
boc
ca
:
du
fa
non
oportét
oridinem
petitionts
ex
inftrumentis
en
s
S
qui
conuenittir
,
fanda,
DP.
Calend.
Oétobi.
Fu[co-€9
"E
j
Dextro
Coff.226-
PES
à
x
3
S
SD
EE
nc
dee
c
CONT
AM
MEA
UIS
es
d
-
Rationes
(nias
cur.
atlor
eo
edere
de
tion
debeat
,
differentiae
ratio
expo[ita
,
C
buius
ex-
licationiseccafo.
—
Den
3
-
Ratio
duplexsPesor,
ENS
-.
Poflerir.
X
CUM
x
e
e
—
Rationas
[uds
noh
edentem
actorem
veu
dolo
facere
,
-
etfiprinsa
racione
non
videtar.
Hini
dols
aduerfus
PUMEULHEAL.
0.
n.r
ru
Cum
turis
6$
aguilatis
vatiphibuá
congruere
quid
fit.
Pu
i
i
Tnftrnmenta
[ga
alia
guam
rationis
necatlorem
Yeo
(os
o
cederecopifrbisofigrus
nimfl-
7.
Rationes
fuas
quibas
quis
vfuria
fit;jaduerjario
ede-
re
debere
etiam
veun
attori.
iig
UA.
Ratiouesfuas
reus
negans
intentionem
atlaris
edere
atleri
nó
cogitur:de
intentione
cofe][Uts
Cd
exceptio-
dA
ci
aee
poftulari;
Scimpetrariabargentàrio.
Hinc
Bar-.
(^6,
Hact
dici
flint
de
exemplis
priuaris:
Publicati
Leat
reus
ablors
adde
d»
voa
t
k
COEM
N
li
Commentarii
me
vtensedere
cogitur
ad
fandanda
excepitane,
fea.
'9
Ratione
[nasreus
atlori
ad
fundandam
atloris
re-
sor
plicationem
edere
non
cogitur.
X
H
Oc
Treícripto
reddit
Alexanderrationem
,
cut
Y
/'4
Aquibufdam
tefcriptis
fuperioribus
ita
iu$
con-
"ftitutum
fit,
vt
placeret
reum
quidem
non
cogen-
"dumin
vniuerfum
inftrumenta
fua,
eoque
&
rario-
'nesactori
edere:
a&toremautem
cogendum
defide-
'zanti
reo
edére
fuas
rationes.
quorum
prius
de
reo
'
comprehenfüm
erat
/.
42i
acezrare.
5.
conftitutione
'nimirum
Antonini,quem
Alexander
hic
patrem
fu-
um
nominar,
non
quia
pater
effet,
fed
quia
talem
vi-
*
derivolebat:
certe
folebat
femper
ita
appellare,
vr
-
autor
est
Heradianus
in
vita
Alexandri,
Potterius
de
-
aGorisrationibus
cautum
duobus
refcriptis
fequen-
*tibus;
que
erant
huiusipfius
Alexandri.
4
non
es?
so-
,
uum
,€3
Lih.
$.
eo.
Occafio
eius
differenti
hoc
"
refcripco
explicanda
hinc
nata.
Petebaractor,
vt
re-
"usin
cauffa,de
qua
agebatur,
rationes
(uas
ederet,
'
quod
diceret
ftacim
&
fine
moleftia
ex
his
conftare
.
pofféreum
debere;quod
quete
Negabat
reus
fe.
'
cogendum
edere:proferebatque
in
cam
rem
fuperi-
-
^
usillud
refétiptum
Antonini
;
quo
de
inftrumentis
"reiáb
eo
non
edendis
generaliter
&
diferte
caueba-
"
tur.
-
A&or
intendébat
cogendum.
effe
eriim
contra
"refcripta
Alexandri
;
quibus
caueretur
actorem
po-
^
ftulantireo
rationes
fuasedere
debere,
vt
fides
veri
-
*conftare
poffit.
4./ion
ei
nouum.
€2
Liuflum.hacre-
"fcriptaetiam
ad
reum
pertinere
,
quia
cadem
illa
ra-
"tione
implorarentur
rationes
rei,
vt
fcilicet
fides
ve-.
'riaduerfus
reum
contare
poffit.
Cumhocitavide-
|
"retür
confequens
effe
refcriptis
Alexandri,
nihil
ali-
"ud
fupererat
j
nifi
vt
de
hacrationum
rei
editione
di-
-
-fcrepantia
relcripta
élfe
viderentur
Antonini
&
A.
-
"Jexandri,in
eaq;
difcrepantia
confuleretura
litigato-
'ribus,
vel
potius
a
iudice
Alexander,quid
hiciudi-
'
cem
fequi
oportetét.
Confultus
Alexander
refpon-
'detiüdicem
fequi
debere
refcriptum
"Antonini
pa-
tris
fui;quo
diferte
cautum
fit;
ne
reüs
inftrumento-
'rumfüortim
infpiciendorum
poteftatem
aétori
fa-
"cere
cogi
deberet.Quod
&ad
rationes
pertinet
Sunt
.--
'enim
&
he
itiftrumenta:
qui
ppeadinftruendü
qué-
'que
de
rebusfuis
pertinentia.
Zargentarima.
$.1.
ffieod.
Nec
metüere
debereiudicem,
ne
id
facere
im
pedia-
-
"wur
refcripus
fuis
,
aut
ne
videanturea
refcripta
con-
-
traria,
que
actorem
rationes
fuas
petenti
reo
edere
jubent.
Non
enim
hzc
diera
effe
vel
difcrepantià
:
-"quonism
de
diffimilibus
períonis
ita
fctipta
fint;
vt
"diuerfis
de
cauffis
vtrümque
in
his
re&e
dicatur
,&
-
vtipfe
loquitur,
virumque
cumiuris
&
iquitatistà-.
tionibus
congrüat.
vhde
vtrumque
illud
ius
ftatuere
intelligitur,
atq;
hinc
differenti
racionem
orditur:
Hanc
T
autem
duplicem
taciteinnuere
videtur
V-
à
tramq;
obícürius
quamobrem
vtrag;
paulo
apertius
explicandaeft.
Vnacft
fumta
à
facto
&
fine
petfo-
nari,
actoris
videlicet,
&
reirationes
alienas
implo-
rantium;eftq;
huiufmodi.
Nam
reusimplorando
ra-
tionesactoris,
facit
coactus
,
neq;
id
adledendumae
^
&oremn
fedad
fe
tuendum
iuniendurmq;
aduetfüs
eum,qui
petit.
Actor
córra
itn
plorando
rationes
rei,
iinplorat,vt
hic
fignificatur
n
exttero.ad
fundandá
originem
petitionis
fux:
proindenec
coactus,
&
fi-
muladimpetendá
c
ppugnandumq;
reum.quoruta
vtrumque
füperiori
defenfioni
rci
eft
contrar
um.
Nat
origo
peritionis
indicat
controuerfiam
ab
a-
é&ore
natam
,
quá
ille
inftituere
neccile
nó
habuerit.
-
d
l.qni
POT.
PAR
URP
CRAT
Lv
nmMo———w
UU
ESEEEEWS
|
-
AdTit.L
Lib
T.
C.
de
Edendo,.
Eiauatih
alteriui.
in
fr.
ff.
deregiir.
Lprre.
S.vlt.
Jf.
de
dol:
nal.exc.
Petitionis
autem
verbum
declaratactorem
fpectare
ad
reum
oppugnandum.
Prius
concedi
ma-
nifcita
quitas
fuadet
:
pofterius
haec
eadé
denegari.
Ex
qua
zquitate
hzc
nata;
pcliuiores
nos
effe
debe-
re
ad
liberandd,
quam
ad
obligandá.
/4rrianz.
ff.
de,
obL.€8
al.
it,
fauorabiliores
effe
reos,
quam
actores.
L.fauorabiliore.
ff.
de
reg.
ir.
Quo
pertinet
&
illud
.
Quindülianilib.4.c.tzatralis
et
pro
laborantibus
3
sor.
Altera
t
differétiz
ratio
du&ta
efta
dolo
,
qui'ad-
mittiturin
rationibus
dencgandis.
A&or
,
zzgait
A-
Jexander
,
rationes
fuas
edere
cogitur
poftulanti
reo;
quia
nifi
edit,
doli
exceptione
Iummoncri
ab
inten-
tione
petitionis
fuz
potefbjid
eft,
quia
nó
exhibendo
rátiones
fias
petétireo;dolo
facit,vnde
ft
doli
exce-
ptio.
Cótra
vero
reusideo
a&ori
rationes
fuas
edere.
nócogitur,
quia
dum
easad
fundandá
originem
pe-
tionis
denegat,
nihil
facit
dolo,
cum
hancoriginé
S
petitioné
ex
inftrumentis
rei
fündari
nó
oporteat.
Habes
differenriz
rationem
in
rationibus
exhi-
bendisintera&torem
&
reum
hoc
refcri
pto
traditi;
fed
que
nondum
plane
conftituta
fit.
Laborat
enim
ratio
pofterior:
qua
tamen
precipue
hocrefcriptum
4
nititur,
Ait
T
a&torem,nifirationes
fias
edat
reo,
do-
'
^
liexceptione
fammoueri
poffe.
Falfum,dicat
aliquis,
"&
merito,
vt
videzir.
Nequeenim
poteft
doli
exce-
ptione
fummoueri
,
qui
dolo
nihil
fecit.
/.
1.2.22
pr.
df
de
dol
mal.exc.
Quid
eft
autem,
quod
a&or
ratio-
nesfuasaduerfus
fe
non
exhibens
dolo
faciat?
Imo
potius
quid
hic
facit
nonalienum
a
dolo?
"Traditur
regulaiuris,
neminem
dolo
facere
»
qui
iure
fio
vti-
ein
Ltllus
d
de
veg.ster.
Actor
dum
rationes
fuas
a-
pudfererinet,
&
praecipue
cum
non
vult
eas
profer-.
Xeaduerfüs
fe
,
maxime
iure
fuo
vtitur.
Eft
enim
do-
minusrationum,
dominiius
eft
de
re
fua
flatuere
vc
velit
»veleam
retinendo,
velaliis
comm
unicando./.
Te)
3204.
Sed
&
hoc
maxime
cuiufque,
ne
coga-
tur
fe
ledere,
qui
edam
alterum
ledere
prohibetur:
quod
eftin
primis
preceptis
iuris.
Z
eEfHtlA.
fF
dein.
€3
iur.
Quare,
dum
hzc
facit
aCtor,aperte
nihil
vidc
tur
dolo
facere;
coque
necin
co
doli
mali
exceptio-
ne
remoueri
pofíc.
Sed
vere
dicitur
dolo
facere
a-
&orem
,
qui
petenti
rco
rationes
fuas
edere
recufat.
Id
priusita
effe
oftendam
:
dcinde
de
obiectione
rc-.
Ípondebo.
Arguitur
veroin
co
dolus
actoris
hisde
caufis
&
quod
contra
id,quodagendo
recipit,
facit;
&
quod
non
praftat
reo,
quodab
eo
exigit.
Primum
a&tor
actionem
inftituendo
affirmat
verum
elfe,
quodintendit,
&
fimul
fufcipit
eius
probationem
:
nam
hoei
píius
onus
eft.LaBor.7
de
prob.
1L.
guiacen(a-
ve.5.bic.
Idco
necvllam
rem
,quadere
controuerfa
conttare
poffit;reticir,
a]
inte:
filio
aduerfaturus.
Nun
cit;
qui
rationes
ad
eam
probationem
inducere
re-
cufa.
Dolo
ergo
facit,
qui
aduerfüs
officium
a
f
ini-
tio
fufceprum
facit.
Quinimo
contraria
implican-
do
feipfum
ab
intentione
excludit.
275.
in
L2.
m
pr.
f
quanapp[u.Lubi
pognantia.
fFde
reg
inr.
Tumautem
&Ctor
cum
petit
decem
,
&
reum
aliqua
exceptione
Vtentem
non
audit,
nempe
hocab
eo
petere
intelli-
Bitur
,
vcin
exceptione
fua
fit
verus,
&
RO
A
dic
bin
recufet
E
1o
de
ea
veliti:
dm
SELLE
let,
id
-
tate
poiiit
conftare,
quod
quidem
illi
ufpectam
efle
non
debear.
Sireculat,
a-
perte
dolo
£citFacit
enim
aduerfus
equiffimam
re-
S
j
1
bonam
fidem
ioquiintentioni
füz
&
con--
cautem
eiufmodi
rem
reii-
gulam
iuris
naturalis
fàncitam
.
'di&o,
Qüod
adis
que
iuris
in
alium
ftatuerit,
vt
ipft
*
eodein.
iure
EN
tut
Arf
quod
quifzur.Sic
porrolunt
actoris
ratiohes,-
vtcumad
fidem
rei
controueríx
vocantur,eas
fuf;
:
&as
habere
non
poffit;
quippe
quas
confecit
ipfe,
8c
conficiendo
comprobauit.
Quocirca
fi
hz
pofta-
.
lentura
rco,
vr
fides
veri
contare
poífit,ecamcondi-
—
-
uonem
repudiare
non
poteft.
Sifacit,
dolo
facit;
^
-
quia
contra
füperiorem
illam
zquitatem
natura.
Aduerfus
quam
qui
petit,
conftat
competere
aduer-
Ius
eum
doli
mali
exceptionem.
/.;.
[f
de
dal.
zaal.exe.
Nunc
refpondebo
de
obiectione.
Ét
verum
non
eft;
cum
actor
poftulantireo
rationes
füasad
fidem
veri
edere
non
vult
,id
eum
fao
iute
facere,
Nullovero
iure
id
facit,
quem
conrra
iuris
&
zquitatis
ratio-
nemineo
facere
oftendimus.
At
enim
domini
ius
.eft
derebus
fuis
ftatuere,
vt
velit:
illud
cuiufque
ma-
xime,nepr
obationes
aduerfus
fe
fübminiftrare
de-
Em
AEN
ita
doit
nifi
quis
illa
facto
fuo
amauerit;
nlii
facto
fuo
rei
fiae
r
b.
:
edenda
necclitatem
bi
impofüerie
Cord,
in
rationibus
actoris,cum
ipfe
aliquid
nerftab
ens
quic.us
cauffz
fidem
impleri
velit
SS
petitoris
rationibus.
quod
quamobrem
fiat,
ante
docuimus.
Nihil
fimileinreo,
qui
inficiatione
vtitur,
&
in
hac
|
rationes
fuas
edere
recufat
defideranti
a&ori,
Nihil;
inquam,
hic
facit
reus,
cuc
iusillud
fum
;
quod
do-
minorum
eft
in
rebus
fuis
pro
arbitrio
retinendis,
&
aducríus
fe
non
exhibendis,
amittere
debeat,
Ete-
nim
negando,
non
modo
probandi
neceffitatem
in
Ícnonfufcipit,
fed
etiam
hoc
ipfo
fa&o
a
fe
remo-
uet:cum
onus
probandi
fitactoris,
non
negantis
rei.
Lattor.3.deprob.L2.fF.eo.
Idem
ab
aduerfario
nihil
ex-
igit
contentus
fola
infitiatione.
Ideo
nec
quidquam
cft,
quod
actori
prius
prz
ftare
debeat,
vt
nifi
id
faci-
-
at,videatur
dolo
facere,
Conftituta
igitur
differentia:
eft
inter
a&orem
&
reum
in
rationibus
eorum
ab
"alterutro
edendis.
Vereque
T
dictum
hic
efl;
qua
re-
fcri
pta
prius
cam
ftatuerunt,
cum
iuris
&
aequitatis
rationibus
con
gruere.
luris
etiam
ab
aliis
ante
conftituti
:
zquitatis,
id
eft,
eiusiuris,
quod
fem
per
equum
&
bonum
eft,
&
eftius
naturaleJJ./7.//
4e
i5
JHit.
C3
n,
2
p
pu
|
Sed
meminerimus
ftatui
hanc
differentiam
inter
actorem
&
reumin
rationibus,
&
iis
quidem
quibus:
neutervíurusfit.
Quodfiant
de
aliis
corum
infira:
mentis
agetur,
quibus
nenrerin
canffa
vri
velir
agg.
agetur
quidem
de
rationibus,
fed
quibus
ambo
vti
ftatuant;
om
nis
ifta
differentia
füperiortollirur..
In.
Tinirumentisaliis
par
vtriufque
caulfà
eft
&
actoris:
G:
&
rei,
fiquidem
his
vfutinon
fint.
Non
cogitur
reus:
ES
exhibere
actori
gni
acci[are.$.e0.
INeactor
quis.
-
dem
cogitur
exhibere
reo.
7.$.edenda.
feo.
E
Sed
Tetfi
de
rationibus
agetur,
quibus
illi
vfüri
7
fint
;
hic
quoque
par
cdedeaeedibn
in
vtroque.
Cogitur
fuas
illasexhibergá&tor
reo:
cogitür
&
reus
Ua5,
quibus
itidem
vtatur,exhibercactori:
Generas
lisenim
de
inftrumentis
&
rationibus
omnibus
de
finitio
tradita
eftzz
4./
;
-S.edenda.ff-eo.edenda
effe
o^
mnia.
quz
quis
apud
iudicem
editurus
eft,
velvtpo-
ftea
fübiicitur,
quibus
ille
vfürus
eft,
id
eft,quibus
o-
ftendit
feinilla
cauffa
vri
velle;
&
qua
ad
eam
rem
jpfert.
Qui
dixit
omnia;
aperte
&
rationes,
&
inftru-
e
menta
quzuisalia
cóplcéttur.
&
cü
dicitur,que
qis
edituruseft,
non
obícure
bic
quoq;
ad
omaeny
qut
id
£iciat,
definitio
rclaz
elt;
cam
reum,
quam
Ed
"E
AISSIAS
PA
:
A
YE
|
|
Acne
dubitemus
pertinére
hànc
quoque
adreum
fiuc
hictationibus
fuis;
fiue
aliis
in
(trumentis
ad
de-
fenfionem
füám
vti
conftitnerit
confirmatur
nomi-
—
matiimin
hüius
perfona
hzc
fententiain
/pen.
$.vlt.ff.
..
"adlég:
Fal.in
Íp
ecie
huiufmodi.
Naim
cum
legatariis
--
]egatüm
perentibus
QuEuS
m
legem
Falei-
J
diarh,quafilegatum
efet
fapra
dodrantemplacet
il-
-
ficheredem
eundemig;
reum
legatariis
defidéranti-
-.-
buscógi
edere
rationes
defundi
&
aliainftrumentà
—
7
hereditatia;
per
qua
piobétur
iir
ratione
legis
Falci-
——
*die,quantum
fitin
bonis.
An
hic
quidquam
puta-
.
musrefpondeti
faperiori
iuri
&
diftin&ioni
contta-
"xium;
quia
diximus
reum
non
cogi
edere
actori
rati-
"ones
fuasymultoq;
minus
inftrumenta
fuaalia?
Nul-
|.
"autem,quia
his
reus
vti
velit.-
At
in
fuperióre
fpecie
T
proponitur
hetescóuentus
vti
exceptione
legis
Fal-
-
cidi
&
in
hac
fe
tuerirationibus
&
inftrumentis
de-
"
fundi,
ex
quibus
conftate
poffit
de
quantitate
patri-
—
monii.
Ergo
ideoiubeturifta
exhibere,
quiáad
exce-
"
ptiónem
ptobandaim
his
infttumentis
víutus
effet.
-
"
quodtum
fit,
iam
diximus
quifquis
his
vfurus
cft,
ea
F3.
priusaduerfario
edere
debere.
'T'olle
víum
füturum
:
rationum,inftrümentoruümuealiorüm:
manebitius
DS
fuperius
;nóncogi
vnquam
reum
i5
ftrumenta
vlla
.—
—
"füuaptopria
quibus
víurus
nonifit,
poftulase
2eken
"nriudato
edere
aci
uideri
füas
,
quamuis
—
|
deráti
oin
imodo
edere
cogatut.
—
J"Sedadditut
n
hot
ie
Ícriptoymen
coprvenm
rationes
f
[pos
attori
edere
ad
fundandam
origrmnem
petirionzs,
f
é
enim
verba
furitin
extremo,
Siabeo,a
quó
aliquid
-
petituractor
defideret
rationes
exhiberi,non
opor-
-—..tethoccáfu
originem
petitionis
ex
inftrumentus
e«
.
jusqui
conueninir
fundari.
Quid
érgo,fiaperte
nón
-
imploret
a&or
rationes
rei
ad
fundandàm
petitio-
^nem
fuam
,
fedautad
fundandam
exceptionem
tel;
"
quaille
vtatur
,
adtad
fundandam
fuam
iplius
repli-
cationem,
qua
vtatur
aduerfusexceptionem?
Nám
"
in
his
duabus
càüffis
de
origine
petitionis
non
agi-
jr
0Bhs
Dicendumeft;
proucin
his
im
plorátio
inftru-
?"
mentorum
rei
fpéctat
ad
fundandàm
originem
pe-
tition'sy
ira
defidcriuma&tor
s
repudiari
ex
füiperio-
.
'*
o
;&orfüasreo
uto
ciusadmitti
ex
eadem
definitione.
Quod
enim
3
'€erta
rátione
conftitutim
eit,
in
eóidobíeruatur,vt
-
.
—
eetlanteratione
ius
quoq;
ipfüm
deficiat.
55d
di-
(0
Bla
fF.
de
pall.
Lin
omnibus
cati
[tta
id
obfermatzr.
ff.
de
-
reganr.
Hotumautemalteruttum
álitet
accidit,
cum
*
agitur
deexceptione
rel,
dlitetcum
de
actoris
repli-
|.
€atione.Quare
devtroq;
leparauin
quarendum-eft,
.
$
ProponeTigitur
de
éxcéptione
hoeniodo.
Peut
-
actordecei
muttia.
R
eüs
dicit
fe
pacto
ab
adore
li-
beratum,
aut
quod
exceptiorii
fimile
eft,
fe
foluiife.
.
"Contendit
actor
de
ea
exceptione,
aut
folutionecó-
tate
poffc
cx
rei
rationibus.I4eo
peticillasin
eain
TÉ
-
exhiberi.An
addiendusfit;quaritar.
Diftinguemus,
vtrum
reus
negc*
intentionem
a&toris,
&
Bimultàá-
men
exceptione
vtatub
V6
f
ne&et
fe
muriüim
acce-
.
piife;
&
tamen
fi
m
urmum
interuenerit,
dicat
fepa-
é&toaur
folitióne
poftea
libcràtam,qua
depu
fio
có-
2
celfa
eft/
fr
aidem.j
deexc.
an
vero
apCte
deintenti-
2
-
oneactorisconfeffus,
exceptione,
aU*
folütionisal-
-
legationvfe
defendàt.
vt
eriote
cafü
reus
actori
rati-
'-
onesíuas
edere
cogendus
non
fit:
polteriore
fit
co-
^.
]omodócotrarium.
Hoc
enimi
pofterius
didum
eft.
-
de
iisrationibüs
;
quz
implorentürareo
hocipfo;o
|
-—
fintrationes;quibus
de
fide
vericonftare
poffi
non
re
detinitione:prout
autera
non
fi
pectatyra
delidéti-
ox
ki
;
:
Hugonis
Donelli
Commentarii
'gendus.vtrumgqj
ideo,
quiaincidat
ineaim
definició:
nem,quam
dixi.
Nam
cum
reusintentioriem
actoris
inficiatur
,
ipfa
editio
fpe&atex
partead
fundandam
peduonem
actoris.
Inténtio
enim
negata
indiget
robatione;
vt
fundetur.
Ad
hánc
probationem
va-
eteditio
rationum
rei.
Quid
enim,fi
in
eas
retulerit
reus
fe
pecuniam
vereaccepiffe;de
pacto
autem
aut
folutione
poftea
fecuta
nihil
in'his
fcriptum
fit,
aut
etiam
aperte
feriptum
fit
hec
parata
fuiffe,
fed
non
interueniffe?
Cum
auteim
reus
de
intentione
actoris
confe(fus
exceptione
vtitut,
non
poteft
dici
editio
rationum
rei
pertinere
ad
fundandam
petitionem
a&toris;quá
confeffiotie
rei
fatis
fundata
&
conftitu-
ta
eft,
eoquealiam
probationem
non
defidetat,
/.5.
j.quib.ad
lib:proc.non
lic.
Quapropter
audiendus
eft
actot
,
fi
vt'de
fide
eius
exceptionis
conftare
poffit,
3aploretreitationes.
Nequeid
colligitur
rantum
ex
'deinitione
hüius
refcripti;
fed
etiam
certa
ratione
iuriseius,
quod
hic
reo
tributum
eft,efficitur.
Ius
e-
nimcertum
ante
pofitum
eft,
idque
ipfim
hoc
re-
fcripto
mágis
confirmatur,reum
implorare
potle
ra-
tionesa&toris,
vtde
fide
intentionis
eius
poffit
cons
ftare,
Luon
cFELiuflum.S.£0.
Atqui
reusin
exceptione
a&or
eft
&is
quiaction
min(tituit
reus
rf
deexes
Jan
exceptianibus-ff.
Quamobrem
&
a&torin
;
exceptione
rei
adueríus
tecum
tanquam
mutatis
per-
foniscodém
iure
vti
debet.
Ita
fiet,
vt
rationésrei
im-
p
orare
pollitad
fidem
exceptionis
expediendam;
a-
i
liaautem
inftrumenta
rei
non
poffit,
nifi
(i
quibus
;teusad
exceptionem
probationum
vti
inftituat
,
vc
ante
dixi.
ds
N
Iam
T
de
replicatione
actoris
videamus.
Tinge
9
'hoctnodo.
Petit
quis
décem
mutua.
Reustuetur
fe
'
exceptione
pactis
quod
dicatactorem
patum
effe
mepetéret.
Acorhoc
confeffus
replicatione
vtitur,
acrefertexaduerfo
poftea
paá&tum
fa&um
effe,
vc
fi-
bipetete
liceret
;
qualis
fpecies
proponitur
em
4f
v«.
nui
Spatlusd[
de
patl.
€8
Inff.dereplanpr.
Siinhacre-
-
plicatióne
defideteta&or
ratiohes
rel
fibiexhiberi;
an
cogendus
fit
reus
exhibere,
queritur
Vulgo
pre-
bantcógendum
effe;idque
d:
fénditBarrolus
hoclo-
'co
motus
maxitrüie
verbis
füperioris
definitionis,
g
dicatimplorationem
rátionümin
liaé
[pecie
nó
per«
tineread
fundandam
or'ginem
petitionis,
fedad
re-
p!
cationem
:in
qua
con
ftat
otipin
em
actionis
non
elfe.ficautem
verba
funt
cius
de&nitionis,
rró
opor-
'tereoriginempetitionis
cx
inftrumentis
rei
fünda-
ri.Ego
autem
xoueor
iifdem
iflisverbis,vt
putem
ae
"&oremimplorantem
rationes
rei
adfidein
replica-
tionis
füzaddienduüm
non
effe:
qüia
fic
petatur
edi-
tioad
fandandam
otrigincim
petitionis
,
quod
définis
tio
prohibet.
Quorf
um
enita
replicarío,
quorfuim
replicationis
Confirmatio,
nifivt
exceptione
remo-
tà
,
qua
treplicatione
füummouetut
fündetur
ideft,
-
ftabiliatur
&
conftituatur
otigo
petitionis,
quie
alio
qai
ruitüra
erat?
Sed
&
hocconfirmatur
maximetó
iure;
in
liaceditione
de
actore
co(titutum
eft.
Pla:
ect
enim
actorem
à
reo
defidetate
non
pc
ffe,
vt
fibi
ad
probationem
intentionis
füz
i8Ttrurenta
rei
exz
hibeantur.
denique
adtore
nón
probante
plaéetteif;
etfi
nihil
ipfc
prz
ftes
obtinere2si
acci[are.s.
quod
j
refériprum
Antonii
eft;idem
quod
hoc
fcicripto
a-
perte
confirmatur
ab
Alexandro.
Acnemo
ienotat
actoré
in
replicationie
vere
actorem
elfe.
1.2.
fide
ex:
Quare
&
eodein
ifto
inre
actors
vtatüt;
neque
po«
ftulet,
vtreus
nifi
praftiteririnfrumenuis
fuisrepli-
à
:
éátto-
|
1
|
1
|
*
-AdTIEIIIUSILC.Déiisyodmds
cationis
fidem,condemnetur.
Non
me
mouentque
.
———
Paber;nmn
ad
indices
pedaneumjfeudatum,
7|
a
Bartolo
pro
contraria
fententia
afferuntur.
llle
zo
Z^ocare
m
48
qid
fit
Panlo,
CS
bises
25e
que
reti
.
hancprobari
putat
pen.
S.vlt.ff.
ad
leg.
Fal.
qui
locus
.——
definitio.
EL
i
0
planead
rem
nibil
pertinet.
lllicenim
cogiurqui-.
^
Experirizus,
experiri
derure,
€
experiri
abfoluteen.
—
dem
heres,
idemque
reus
exhibere
legatariis
agenti-
.——
dem
wveteribus,e4
quid
valeant.
Ibidens,
ds
bus
rationes
&initrumentadefundti,
id
eft,
fua.
non.
47
Pocare
quem
aliquo
,e[fe
denuntiare
ei,
8
tnbere,
uz
m
e.
tamen
ad
fundandam
replicationem
a&orum,qui
^^^
à
ad[ty
no
autem
tnuitum
eo
trabere,
vel
ducere,
:
(
nulla
replicatione
vtebantur;fed
ad
expediendam
fi-
2-
Pocare
in
"a
plena
definitione
quid
ft.
dem
exceptionis,qua
folaab
herede
obiciebatur,vt
72
P'ocandi
Ianus
quivitus
63
ein
CS
nunc.-
1
X.
fuprade
hocipfoloco
oftendi.
Iam
dixireuminex-
Ll
P'iatores
eg
"dpparitores,qtii,
5
ceptioneadtorem
efle:
vt
non
fit
mirum
,fivt
de
ea
1j
Pocarz
in
"H5
QUV
IR
tot
pum
non
poft
iurevetere,€d.—
|
exceptione
conflare
poffit,
ibi
reus
qui
iam
actoris
.
qUi
non
polfint
ffte
permiffi
praetoris:
quaque
ve-
E
perfonam
fufcepit
actori
,
qui
pro
reo
eft;
rationes
-
VLETHAFAHA!
plarato.
i
Du
|
fuas
exhibere
cogatur;pro;ure
aduerfus
omnesa-
76
?cátta
mns
banc
nece[itztern
ohm
tmpofitam
,
vel
-
«&ores
conftituto,c2
bic,
64
in
d.l.
non
est.Liuflum.s.eo.
:
UN
ent
fLatina
»
Vel
vt
fatis
aut
cautum
darent
iu-
"Sed
hocampliusobferuandüm
eftimfuperiore
fpe-
^
dicii
ad
con[htutuma
dien.
:
cie
heredem
copi
etiam
inftrumenta
defundialia
no
TA
máseto
fiftendi
caufa
quid
CoWtttCat
,
QHOLH-
quam
rationeslegatariis
a&oribus
edere.
Verum
—
lex;c$
qal
fuerit
olim
proreorum
quabtate.
hocideo,
vt
de
eadem
fpecicibidem
docui,
quodad
7$
Pecatmm
uon
y.
"e
Canenterm
dicio
frfli
,
ius
fuiffe
exceptionem
legis
Falcidiz,
quam
heres
obiiciebat,
.
prisato
in
ius
ducere
C?
traberesnuuum,
ntfi
domi
:
ldem
fe
iftis
inftrumentis
tuebatur,
eoque&hisvfu-
—.
jen
effer.
Mo
Ru
Ne
EE
x
rus
erac,
fi
vellet
exceptionem
probari
Sicetiam
ra-
19
"Dura
m
tus
,
vt
latim
Ten
TH
Etre
litem
conteffari
2
tiocinatur
Bartolus;
ÀA&or
reo
cogitur
rationes
fuas
cogeretur
ynifg
mallet
illic
canere
sn
diem
conflit
|
ederead
fundandam
exceptione
rei.
Zz/fum.
3.
eo.
Itm».
c
e
qu
vagus
Ergo
&
reus
a&ori
fuas
ad
fundandam
replicatio-
20
Letemonconteflata
de
reiudicari
non
poffe
tre
Ro»
nem
actoris:
quoniam
replicatio
nihil
aliud
eft,
quá
aii
C
5
d
e
Rud
exceptio.d./2.S.
1
f
deexc.
Sed
male
hzc
com
paran-
.—
&Hinceantio
3udicro
frfpen
d
can[ja,
ein
d
dnclio
re
LS
tur,
vt
vitiofe
ex
vnoalterum
colligat.
Replicatio
tedia
elim
mtr
oduéla
cogendirei
caufa
ad
in
"ná
h
x
[-
quideni
exceptio
eft:
fcd
longe
diffimilis.
Exceptioa
VetietnaHum,cum
vocat
t
effet:
quibus
locustion
eff
e
1
reo
eft,
&adieum
defendendum
libezran
dumq;fpe-
Ped:intsloci,m
quibus
potest
Ine
uon
conteflata.
:
..
Gat.
Replicatio
ita
eftexceptio,
vt
fitaba&ore,
Ípe-
.
Adner[rn
ab[entem
api,
tbidem.
|
.etquead
reum
impugnandum
atque
obligandum.
PRX.
qe
e
po
1
"n
Hrhic
quoqueante
diximus
longealiam
caufam
efz
D
iudicium
T
inftituendum
aduerfarius
mitog
E
f
rei;aliam
actoris,
proniorefquenoselfe
deberead
|.
£
&
in
iusvocandus
elt.
$-vr.
Inff.depo.tem.lit.
1d
iu-
.
"9erandum,quam
ad
obligandumJ
e4rrzanus.
f.
de
|
dicii
finis
atque
equitas
exieunt.
Iudicio
enim
dgio
ob
Leg
aU.
Sed&
quod
propius
rationem
huiusloci
tur,
Vvtreéte
atque
ordine
contendatur
cum
adus
x
tua
f
panimaduertidebet;rariones
eme
imploran.
lario:
Quod
ita
fit,
fi
audit
dou
rurad
Cxceprionem
probandam,
non
pertinere.ad
.
mnetür:
non
cohuictus
abíoluatur.
nec
quifquam.
;
fundandam
originem
petitionis
,
fed
ad
infirman-
r
«
dam:contta
vero
queim
plorantur
rationes
adrepli-
foluendus./.
;
cationem
fundandam,
men
tir
eedem
ad
fandan--
judice,
nili
ad
iudicem
venerit,
ibiiurafüaexpofitus
—...-
E.
dam
pctitionem.quod
huielocoaduerfatur.
FUS,
&
tractaturus,
fi
voler.
INec
veniet,
nifi
Vocátus.
Vocariigituroportet,
juoad
finem,
&
i
om
AD
LLL
IELIBS
IL
GOCSDEI
pun
dur
dre
'
equitem
|
n
i^]
Ee
[s]
Sieb
t5
Por]
iz]
[e!
Qo
B
y
pis
|
ER
iusvocando..
i.
ap
Hocita
p
iure
cxigitur
4.6,
of
dpa.
tem,
lt.
vt
ap.
i
D
M
|
!
|
pàreat
fivocatio
non
przcefferit
Inreliquoiudicio
BV
poo6
S
VM
AN
TAS
——
nihilagi-id
eft;
adueriuseü
quii
5,
1o
LUdiClo
BO.
0
d
esp
Tneivos
"5€u
quiin
iusvocatus
no
eg.
4.
Focarireum
in
iui
ante
omnia
opertere,&4
quam
id
9utproco
Ee
í
ludice
cognuolciaut
ftatui
pofle.
f
CORDE
eT
C9
necelfiaten
uuidict
pertineat,
SIDE
LU
Belt
»
prointecto
efle,
vt
contra
ius
fa-
.
9*0
No
tosato
in
gus
pe;
quidquid
admer[zsenmn,augr
,,
CUm.-non
dubius
y
de
legr.vt
fatum
contra
iudicio-
pro
ML
LAU
decretum
,
nulli
zo-.
rum
ordinem:cuius
generis
decreta,
&
iudicata
nul-
ente.
0
c
liustunt
momenti.
/pro/;1775,
]-
defent.€2
ent.
Quid
85
Nohvocaturren
fein
fupe
IBHetlus
vliroperentire-.
emen
y
fiaducrlarius
inueniaturin
iure
,
ibig;
con-
3
Jpondeat
,
pro
vocatione
babendum
,
ed
ssdicjumá
|
ücniatur
apud
magiítratum
pro
tribunali
fedenrem,
:
confiere,
4
;
conuentus
vltro
ac
ftatim
rcipondeat
,
&
litem
con-
4
Vocat
quomodo
tafLituenda
Adzterfus
alfentos.
teftetur?an
iudicium
quod
fequitur,
&
fen
tentia
no
3.
Focandumreus
iníns
ante
09214
,
"Ut
VocALIO
prace-
valebit
?
Puto
valere.
Inftituta
eft
«pim
vocatio
ad-
-
dat
etiam
editionem.
T8013
d
—.
"uerfarii
caufla;ne
inauditus
damnetur.
Licuit
ej
buié
"De
edendo
titulum
prisa
in
editlo
perpetuo
propor.
Yuri
renuntiare.
Z
pez.
j.
de
paci.
Etvero
quotfum
a-
Hin
quam
dein
ius
vocando:
e$
€HT
Cuz
vocatio.
.
liamvocationem
defideremus,
que
fit
fu
peraacua?
agendi
er.
dint
fit
prior.
mus
|
Habemus
enim
nihilominus
finem
iuti
propofi
7?
-
Focatrzo
editione
piov
etiam
fecundum
veterem
0r«
tum
,quamuls
vocatio
non
pracetlerit,
Étitaintoto
(—
dinemindictorum.
|
:
p
^.
jure
obfétuatur,
vt
qua
defiderantur
iure
hon
pro-
i
Pocare
mius
quid
frt
Dnfliniano,
C
eisis
defihitio
do.
pterfe,
fed
propter
finem
aliquem
alium
non
fin£
|
Jenfa
es:
Suit.
InfF.
de
potens
[j.
——
$3
mecellaria,nec
requirantur
tunccum
fine
his
nihilo-
9
"9
Honem
i5,
in
elfe
ad
cups
qui
iurifditlionem
|
minus
finem
propofitum
confecuti
fumus,
Exenapli
M3
"o
344
5d
Hugonis
Donelli
Commentarii
2o
$
"caulfa
,
traditio
in
dominiis
transferendis
requiritur
jute
Ltraditiontbus.
depatl.
Péxfpicuuim
eft
hàncre-
"quiri,
vt
rés
veniatin
polfeffionemieius,
cuirémtra-
|
277
ditam
voluinus.
A
polfeffione
enim
dominia
iure
PO
«€
gendum.
vanipr.ffideacq-po[.
Fecaütem
ttaditio-
HF
netrànsfertur.Finge
rem
quam
translatàm
volunius
inaliquem;
iam
éffeapud
eum;
puta
comimodatam
ni
proprictáteniin
eum
transferri,
/24aratione.
San-
HUE
de
do.
fcilicet
quia
fit
füperuacua
traditio
polle
onis
transfetendz
caü
(fà
,
vbi
iam
2
pofleíTio
fit
peneseum;quem
volumus.
sm
4.
Voca
t
nifi
pte(ensnon
póteftQuid
ergojfiab-
fitaduetfarius;
cum quo
inftitüimus
apere»Mitretue
qui
hanc
dominó
renuntient:
arg.im
[a
S.
prator.ff.de
dam
inf.
Quid
fi
nec
dómum;nec
doiicilium
habe-
.*
..
gerfüs
éos,qui
copiam
füi
nori
Gciunt;neque
defen
-
duntur,quod
quale
fit,
declaratur
is
4.4.
5.400ties.de
eat».
;
;
"EPSVET
aduerfariumin
ius
vocari
oportet
fic&ante
omnia
vocari,vt
vocatio
przcedat
etiam
editionem,
-
non,vt
quidam
putaht;cditio
vocationem.
Quod
&
natura
ipfàteigerendz
fieri
debere
oftendit;
&
tra-
diturn
d.6.ut.
Inff.
depu.
tem.
lit.
Sicenim
illicfcri-
um
profieifcitur
ab
eá
ua
in
i
2
;
peo
D
'£
44
vocandius
esf.
Si
hinc
principium
inftituendz
actionis
;
non
eft
initi-
"um
ab
editione.
Siinpririis
aduetfarius
in
ius
vo-
"
eandus,noninprimis
debereredi
adtio.
"Et
huncin-
*
ftituendactionis
ordinem
fequitur
collocátio
titu-
!
Joriim
in
Pandectis;
vbi
priór
cfttitulus
&
tractatio
-
*deiniusvocando,fequiturdeedendo.
^
—
|
:
»"*«
'"QaidTeftigitur;
quodis
ordo
hic
cónuettutur?
nou
oem
Vidémüs
enim:
prius
de
edendo
titülum
propofi-
Wd.
'
tum
effe,deindc
hünc
dein
iusvocando.
Vitiofe;
di-
xeritaliqüis
,
vt
&
alia
multa
peccata
funt
in
hac
col-
|
—-
lecationetam
retrum
tum
titulorüm
a'compofito-
-
ribus.
Immo
&
hicidenrordo
fuit
in
edi&o
perpe-
"tio;
quód
probat
ordólibtorum
fcriptorum
ad
hos
^utulostum
Vlpiani,
tum
Pauli.
Vlpian
usenim
ad
e-
.;
di&um
de
édendo
fcripficzZiz.
Paulus
5.
5.
Ad
edi-
-
"Gumaütem
deinius
vocando
Vlpianus
feri
pficZz.
s.
o
os
Paulus
44.
z.
vcindicant
infctiptioues
eorum capi-
——
tumjqua
exftant
füb
his
titulis
in
Pande&tis.Quod
fi
Et
hzecadédi&um&ifto
ordine,
fuit
omnino
&
híc
or-
-
.—
'doedi&i.aliodui
fcripta
hzcfórent;nonad
edictum,
«7
fed
prateredi&um
,
quia
frater
edicti
ordinem.
com
'
Quid
ergo
eft?
Et
vt
dupléx
hicordo
occurrit,
ita
v-
^77
e,
Wumquepropria
ratione
recte
defenditur.
Alius
eft
*
ordo
cogirandi;
&
fe
ad
futuram
vocationem
com-
porn
dijalius
faciendi
&
éxfeqneüdi;
quod
conititü-
eris.
Cogirán
di
&
fe
compararidi
ordine
prior
eft
li-
i.
—
bélircoriceptio:
fic
deinde
hac
bene
conftituta
fe.
X
A
quitur;
vt
adücrfarium
inius
voces,
eique
edas,quod.
'conceperis.
Agendt
autem
ordinéprior
eft
vocatio,
-
fequitur
editio.Prius
eft
enimin
agendo,vtin
iusvo-
tes:
proximtim,
vt
cut,
autad
quid
voces,
ofténdas.
Priorem
ordinem
vt
dotrin
&inftiturioni
fucurz
a&ionis
conuenientem
fecutus
eft
Iulianus
in
edi--
Co
perpetuo
componendo:
Cui
congruit
&
isque
in
bis
titulis
hoc
loco
Codicis
feruatum
videmus.
Altetille
magis
placuitin
Pandectis.
Et
hoc,vt
vide-
aut
depofitam.
Plácet
hoc
cafufolavolüntate
domi-
.
-
domum
€ius;
&
vocatio
domefticis
fignificabitur,
at,
&
nufquam
exftet?Illic
faciernidüm
eft;quod
fitad-
"
dam.nf.
e
Lbac
autem.
S.
Y.
ff.
quib.
ex
canffi
in
poffe[f...:
|
ptum
eft)
Orninmathonum
inffituendar.
wm
princtpt-
A
baa
De
ju&
est
dle
in
us
votando.
'tut;re&tiüs.
Etenim
náturalis;
&inftituende
pra-
fenti
cumalio
a&ioni
folus
conueniens.
Deinítitu-
jus
fuit
veteribus;
quam
vt
prius
in
ius
vocari
opor-
"teretaduerfarium
;
tum
deinde
ei
ederetur
actio,
et-
jamfi
Qquisad
veterem
ordinem
iüdiciórum
nos
re-
"uocet,
quo
actiones
impetrabátura
prztore,
/.2..4e.
for.&8
impact
fub.
-
Nàm
primü
nion
impetrabatur
a-
&tio
àrite
vocationé
ne
quis
forte
hancimpetrationé
'
vocatióni
antépónat;
fed
türic
cüm
lis
cóteftabatur.
Tuncéniti
dicebatüra&toriudiciü
accipére:ynde
lis
cóteftata
&
itidicitim
acceptum
pro
eodé
Lewis
fun-
-
dus.inprf-fi
cer.
pet.
vnlgo.
ff.de
vuv.
Lillud:ff.
de
her.
.
per
Impetrabátur
aütém
iudicium,
feu
ctio;
cum
ac-
cipiebátur;
nécaccipiebatur,
nifi
impetrata:
vt
acci»
ipere
&impetráre
idem
hic
valeant.
Deinde
vt
quis
'
concedat
ptius
aCtionesirripetrari
debuitfe:quam
e-
:
di,
de
quo
non
litipabo
:
tamen
eares
non
facit,
quo
minus
przcederetvocátio
editionem.
femper
enim
'hicordo
futurus
effet,
vt
prius
quidém
impetrare
o-
porteretactioném,
quam
ad
hanc
iriftituendam
in
lus
vocare:at
certe
&
vocare
etiám
prius,
quani
vo-
'cato
edere.
Etenim
poft
inipetrationém
faltem
a-
&ioneém
reo
fignificare
oporteret
in
quo
eft
voca-
tio
in
itis,
initiumfcilicet
litis'inftitiendz.
Ft
vero
-etiam
témpotibus
vetetum
Turifconfultorum
,
qui-
—
busin
vfü
adhuc
eratactionum
iiri
petratio,
vocatio.
;
nem
przceffiffe
,
fecutam
autem
effe
editionem
,
&
"quidem
interdum
multo
poft
;non'obfcure
probar
í
Lnon
videtar
Ms
Jf»
deind.
Non
videtur,
ait
Modcfti-
nus
in
iudicem
cónfen(iffe,
qui'edifibi
genusa&tio-
'nisapud
éumiudicem
défiderat.
An
quiid
defiderat,
|
"hunc
Modeftinus
intellipitvocatuininiüs;an
non?
.
Vocatum
fin&dubio.
alioquiad
iudicemmon
venif
fet;neque
hacexceptione
defugeret
iudicium,quod
antenon
intenderetur.
Nondutn
tameneditaei
e-
'ratádtio,
vtpote
quát
fibi
edi
défiderat,
Vocatum
igitir
Modeftirius
intelligit,
cuia&tio
antenon
erat.
'editàsfed
poftea
edenda
eft:&c
quidem
ita,
vti
eam
e^
'di
reus
multo
poft
poftülec,;
nempe
apud
iudicem,
Seuper
crgo,
vt
dixi,ordine
agendivocatio
prior,
e.
ditio
pofterior.Sed
quoniam
actor,
cum
t:
um
in
ius
vocat
ne
fiüftravocer,
iubetur
eiactionem
edere,
fen
libellumatferre;
qui
hanceditionem
in
fehabe-
'atasib.offeratir.7.de
lit.cout/meditandi
&
feo
mpa-
"randi
ordiiie
prius
eft
;
vcisdeaCtione
feu
libello
re-
&econcipiendeinftrüstur,
quera
deinderecte
con.
ceptum
oterat;,
edatue
ei,quiiniusvocatuserit;
—.
.
Poftquam
aduerfaeiusin
ius
vocandus
eff,
coeno-
"fcendum
eft,
quid
bein
us
vocare
,vt
quod
definitio:
verbi
indicabit,
id
fcrucmus
in
rerum
,
&itn
ad
ad«
"ucrfariumin
ius
vocandum
ventum
fueric.
Sic
T
Tu-
$-
ftinianus
explicat
$.9/r.
n/d.
de
pa.
teo.
lit.
vx
in
ius
vocare
ftt
vocare
ad
eas
quitus
ditur
ft.
Cürnon-
dixit,
elTe
VOcare
in
eum
locum,
in
quo
ius
redditur:
cüm
Turis
verbum
alias
quidem
fepe
id
declatet,
Z,
pen.
ff
de
cuf
ed
iur
hocautetnloco
nonaliud
(ignifi:
|
d
»
1
:
dx
pu^
o.
cet?
Sicenim
verbumintélhgi
neceffe
cft;
queties
przpofitionibusferuitaut
motum
ad
locum,
vel
ex
loco,
aut
confiftentiam
in
loco
figmificantibus.
Mo:
,
tiimadlocum,vt
cum
dicimus
vocare
ip
tur
ire
in
duy
€
[Fynilia-
tr
in
ir
voc.
Vtgantyvel[at.
Uelcaz.
dent.
Motum
cx
loco,
vtin
vetetibus
formulis
cuin
dices
batur,
exitire
mantun
eonlertum
vocate.
Confiftena
tiam
inloco,
vt
cum
dicebatur,quando
teiniure
có-
[picio:vr
cum
dicimus
confellos
in
ire
pro
iudicatis.
hàbe-
ü
endaautem
actione
nunc
agitur.
Nec
T
veroaliter
7
xm
a
[C
d
etgipa
e
rn
arbo
a
Mme
es
NUNG
IRE
ORE
s
ee
MED
P
NE
IADPPCUBCEQN
INNAM
SIBI
7
Ln
neve"
T
n
nnt
etitm
TEM
vcr
LP
BRIRCN
rode
UE
UU
CSQUACN
bidbiierneie
d
ed
HUMUS
TuS
TAM
Ad
Tit.
H.Lib.IT.
C.
Deiniusvocando.
us
haberi
Z.
r.infr.
deeonf.
Cum
ius,inquam
,
in
hisora-
tionibus
id
tigmficct,carnon
dvac
lafti
iianus;g
245
vocare
effe
vocare
in
enm
locum,
in
quo
tusved
ditur
yNt
vim
verbi
dcfiniti
exprimere
Quia
rem
definire
vo-
loiznon
verbi
fignilicauoné
tradere.
non
iminerito:
'
quandoquidé
fola
verbi
iguificario
cogaita
nó
fuffi-
cerecad
rem,
de
qua
hicagitur,
explicandam.
Poteft
enim
quis
vocaciin
eumlocum,
1n
quo
ius
tedditur,.
vttamen
voceturad
fcribam,
aut
adaocapum,
velad
confiliariorumaliquem
,
ton
ad
eum
,
qui
ius
ditu-
rus
it,
Hocautem
non
eftin
ius
vocare,
vr
nunc
in
ius
vocationem
exigimus.
Volumus
enim
ad
eum
vocari,qui
dere
contronerfaius
didurus
fir.
Defini-
tio
ergo
bic
rei
efl;
non
explicatio
nomíu;s,
Ectamen
!fi
quis
hancipfam
explicationem
defideret
,
habetin
hisverbis
expofitàm.
Neque
enim
poteft
quis
voca-
"riad
eum,
qui
iusdi&turus
eft,
quin
vocetur
vna
1n
eum
ipfümlocum
1n
quoid
iasdicetur,
&c
quidem
|
eum,in
quo
publice
more
maiorum
ius
dicifolet:
quando
nec
alibi
iusdici
poteft;nec
alius
locus
ob
cam
cauffam
jus
dicicur,
Zpengdl.
D.de
iuf].
68
zur.Sed
fi
hicdefinitionemrei
effe
volamus,
verendum
ett,
ne
defiuitiofit
viiofa,quia
manca.deeft
enim
iuris
expe-
riundi
grata,
quod
Panlasin
huius
verbi
definitione
expreffit
in
1.D.
dee.
Manca
effet,
nifi
in
eo.
$.
v/r.
Li
depon.iem.
lit.
Votelis
retur
ex
precedenubus
Iufti-
nianum
hocip(um
f:ntire,ac
ptope
verbis
exprime-
.
r€.
Proponit
enim
de
a&ionibus
inftituendis..
O
mnium
earumiuftiruendarü
principium
cíIe
in
eo,
vt
aduerfaríus
inius
vocetar.
(ublicic
zd
eff.
ad
eum,
quitus
di&burus
fit.Elic
ordofermonis
faris
indicat;
at-
o
aduerfarium
vocare,
vtius
dicatur
de
actione
MUN
LU.
cu
fa.
Redtaigiturdefinitioadditis
circamftantüs
eius
loci,
qua
fi
feor(ima
propofidione
eius loci
trantfu-
matur,
non
careat
vito.
MOSES
STRE
eum
qui
iuri(dictionem
haber
pura
magiftcatum,aut
cuia
magiftratu
maudata
eft
iurifdictio:non
autem
leum,quirantam
habet
notionem,
id
eft,
iudicem
r
1
D
priuarum,
feu
pedanenm,vt
hi
diftiogauntur
77
4
5.
Ae
TE
ER
dereud.
Ecresita
habet
.aduerfaniü
ad
prz-
oremsauraliam
qui
iucifdictionem
haber,
vocari
o-
portet
:qui
fcilicet
pro
Sarildiione
dere
cognolce-
defententiam
exfequi.Z
2...
f
quisim
tus
voc.
non
ter.
Adiudicem
autem
datum
vel
pedaneum
nulla
vo-
.
atio
eft.
frg.
5.
D.ne
quiseum
,
aui
inius
voc.
eft
vi
ex.
hoc
ideo,
quia
huius
nnlla
eft
de
re
iurifdictio.
no-
ne
autem
non
ptius
elfe
potett,
quam
ipfe
a
magi-
tati;
ad
quem
in
ius
itur
eft;
iudexin
ea
cauffa
da-
^s
RUSRUPIL
o
LOSISAT:59L
pyeciyas
DEA
s
;
ui
cd
Is
CEN
9,
AliaT
Paulidefinitio
e(ti»
.7.D.eo.
vt
fit
vocare
in
Iusjuris
expetiundicaulfa
vocare.
Hiec
finem
voca-
tonis
complectitur,
ad
vocationem
in
ius
ita
necef-
ficium,vt
nifi
quis
dumaduerfarium
in
ius
vocat,
di-
Catfeideo
vocate
,
vt
iure
iudícioque
cum
illo
expe-
Fatut
de
ca
re
quam
libello
complexus
eft,
nulla
fit
flatetiam
eum,
qui
iníus
vocaretur
/
o0
Kati
velcautam
dent.
Sed
.9
BeneTaurem
dixit,ad
eum,qui
iua
diclarus
eff
non
TERT
us
ES.
adiudicemsvt
intelligatur
vocari
quemque
deberead
rectfaro.8c
paulo
poft:
Quoniam
fatis
vecu[auz,
vento
niam.
Vnde
Cicero
venire
fe
dicit,quo
vocatur.
Er
pP
LN
»
x
:
5
NE.
E
Ail
ius
füit.
Primum
non
femper.
Nonenim
ducebatur,
finolletduci.nequeideo
vocare
cft
cauere.
Quapro-
ad
eum,
qui
ius
dicturus
eft;
iuris
experiundi
cauffa...
vocatio
ad
futurum
indícium
neceffaría.
Experiundi
iuris
verbafunt
veterumad
fignificandam
actionem
víitata.
Dicimus
enim
experiri
deiure,
fiue
de
reali
qua;
vt
inedictis
pratorura
paffim
illa
formula
currit,Inrraannum,quo
de
ea
re
experiundi
poteftas
—
etit;
1.
D.ex
quib.
cauf.
mai.
L1.
D.quan.
at.
de
peo.
a
ia
ftitutum
iuiis
experiundicaulfaveniffenn
Dicitur&c
—
$
abfolute
experiri
vc
intelligatur
de
iure,
7.
1.
D.
de
d
dut.tep.yralcr,
Omnuiaproeo,
quod
eftagerecum
-
aduerfario
dereanqua
apud
magiftratum:ab
hoc
pe-
tere,
vt
per
eum
nobis
liceatius
noftrüm
obtinere
in
eo,quod
petimus.
de
diw.temp.prefe.
Etredequi
^—
ita
agit,
dicitur
experiri.
Tea:at
enim
hoc
modo,
1/5
NEN
guam
actionem,
quodq;
iusa
magiftratu
de
eo
quod
E
petitiropetret,
Expeririautem
tentare
&
periculum
facere
fignificat,
|
Tentare
atitem
dicitur
ideo
,
quia.
:
noncertum
habet
fe
confecuturum;quod
perit:
cum
M
fieri
poffit
vel
non
equum
poftulet,
vel
quodiure
.
t
peunpre
bare
non
poffi:,
vel
reus
abfoluatur
iniuria.
Sed
&
hzc
definitio
videtur
manca.
deeftenim
illud,
quod
eftapudIuftinianum,adeum
quiius
didurus
—
fir.
Imo
&
idineftin
hac
definitione.
Non
exprimi-
tüt
verbis:
at
vi
verborü
fadsintelligitut.
Non
enim
,inius
duci
folitum.
zzr.
D.zpias
vocati
vte
m
4m
det
jeminemexis,quilaine
^
fciunt,ignorarearbitror,vocarealiquemaliquo,effe
|.
denuntiare
ei,&
iubere,vc
eo
veniat.
Cicero
pro
Cz-
cinna
:7
z
se
ad
verbum
vocas.
non
aute
venio
,
quam
i4
quo
vocas.
/'Ocas
id
eft,
iubes
&
poftulas,
vt
ve-
cum
diciturz2/
3.6.
v/.D.detefli.teftescüocandos,
———
intelligimus
quodcftzn/4.D.eo.
denuntiandumhis
—
x
Ile
teftimonii
&
defiderandum
ab
his,
vc
adíintte-
Ttimoniidicendi
cauffa.
idem
&in
verbovecandiin-
—
telligamus,
cum
aduerfatium
in
ius
vocandum
effe
—
—
dicimus.
Atenim
duciturin
ius,quivocatur,vtolim
.—
—
qui
cauebat
iudicio
(iftendi
cauffa.
Deinde
nonfidu-
cebatur,
qui
vocabatur,
ideo
vocare
aliquo
erat
in.
ius.ducere,
Adiun&taerat
vocationiduétioquiahzc
—
illam
fequebatur:fednonideohecfünteadem.Nam
—
&
qui
vocabatur;ei
impofita
erat
neceffitas
cauendi;
«9
ptertfitorum
hocin
ius
vocate
quá
pleniffime
de-
12
finitioneexplicare
volumus,dicendum
eftiniusvo-
—
.—
care;
efTe;
denuntiare
&
edicereaduerfario
vtveniat
—
^——
G
A
f
65s
^
3-4
Kl
jd
a
"
7
26
:
Non
fatis
eft
vocadonemelfe.
Iuftam
effe
opor-
et:
alioquiinius
vocatits
nec
vocatus
videatur].
250-
'!
ties
df.
ui
fatif.
cog.
Infta
eft
,
cumaduerfarius
vocatus
eít,quomodo
oportet,
&is
vocatas,
quem
iure
licet
..
VOGare.
Itaqüeiniufta
vocatione
duofunt
fpedanda,
13
ritus
vocandi,
&
perfona
vocati.
Ritus
T
prifcisin
hocgenerenonalius
,
quam
vt
quiactutus
erat
,
jpfe
'-
inius
vocatet.
Quod
facere
petuit
&
perfe,
&
fua
au-
&oritate
,
non
magiftrarus
,
vt
probantea,
qua
varie
;ollecta
fant
in
hanc
fententiam
a
Duareno
/if.i.
Dif-
m
putat.cap.a.
Quandoid
mutatum
fi;non
liquer.
Cer-
Mer
Le
vtrumque
contra
obtinuiffe
aute
tempora
Infti-
^
miani,exfcriptisiurisauctorum
,
quz
in
libris
noftris
...—
sex&tant;apparet.
Magiftratum
quidem
prius
adici
de-
——
buiffe,&
huiusiuffuadaerfarium
in
ius
vocari,
often-
2...
duat.
Namin7
cumproponas.
7.
de
bon.
atl.
ind.
poff-
c
e
Imperatores
Diocletianus
&
Maximianus
confulto-
E
[os
—rem
ficalloquuntur:
Eum
quitili
obligattis
et.
fecutn-
32anu.
vbi
interpellatus
praef
...
temadueríam.
Sed
ne
repe
pi
ut
(c
Pauli.
Pm
(0
dus
vocatus
non
verit
,
ex
cauffa
4
competentetudice
(o
ennitta
damnari,
Palameft
non
contemni
audorita-
0
07
tem,
que
prius
nó
interuenit:nec
ftatui
mulctam
nifi
|.
adueríus
nec
obedientem
ciuem:
nec
poffe
dici
ma-
-.
giitracui
non
obediuiffe,
ni(i
qui
a
magiftratuiuffus
-
nonparuit,
Quodautem
ad
vocantem
attinet,etiam
.
pet
viatores;fen
exfecutores
litium
vocari
folitum
ad-
..
-
uerfatinm,
non
priuatim
per
actorem,
declarat
quod
——.—
apparitores,qui1n
iüsaliquem
vocarant,poteraut
ex-
.
eedem,S.triph.7nfl
deatl.non
exa&uri
haud
dubie
,
fi
..
34
ineonounecetfario
munere
fungerentur.
Sunt
T
au-
.
.
.
tem
viatoresiidem,
qui
&
veceribus
dicunturappari-
.—
.totes;
quorum
opera
in
exfequendis
infTis
&
decre-
—
—-
tisacícntentiis
fiis
mag;
ftratus
vtitur,
fr
pignora.
ff.de
c
cenitlabapparendo
,
quod-mag:ftrarui
appareant,
id
-
eft;
pracíto
(Gintadiuffa
magiftraras capeffenda.
^
Vecari,
dequo
cautum
eft
ea
parte
edicti,
qua
eft
de.
——
1$
inius
voeando,ex(tatques/7.
2.7
2.1
4.fP-e».
In
f
quo
de
obíertán,
lüm
eft
pretcorem
feciffe
duos
ordines
eo-
—
-
gam,quiinius
vocari
non
poffunt.
Vnum
eorum,qui
"77
intor
perid
tempris,quo
vocantur;
vocati
nó
pol-
^.
funr.
Alterum
eorum,
qui
non
poffunt
fine
pratoris
|.
permiffa
,
&
venia
petita.
Priore
ocdine
complexus
..
€
magiftratus
populi
Romani,
qui
imperium
ha-
-:
bent;
irem
eos,
qui
neceffatia
aliqua
de
cauffa,
& R
ei-
publice
vriliimpedirentur,
nevenirent.
qui
omnes
norinatim
enumerantur
7/
d.l.2.3.€9
4.
in
pr.
Poíte-
fiore
excepit
pretor
parentem;patronum,
patronam,
-Biberos,
parenteíque
patroni,
patronzue,
Exftat
frag--
£
4
!
m
rumayvocato
exegerunt,vel
vt
iret
flatim,fequeapud:
-
igerea
reo
fportulas,conuentionis
&
opere
fuz
mer-
|
-
indiciodicaturreus,
com
fe
filtirin
iure,
vtiudicium
-
Ín
perfona
vocati
eft,
vtvocetur,
qui
iute
poteft:
Hugonis
Donclli
Commentarius
mentum
in/.4.f.ec.
Addeheredes
patroni;
patrona,
quamuis
extraneos,ex
Z2.
Joc
tit.
C.Patroni
eciam
vxor
excepta
hoceodem
titulo;/7.
Sed
ex
fententia
edidi,
quia
dum
prohibetur
patronus
inius
vocari
;
prohi-
beturneei
fiatiniuria.
Patitur
autem
quis
iniuriam
etiam
per
vxorem,
patitur
.Tu[Hit.de
iniur.
Quodius
|
cut
prztor
in
faprafctipris
perfonis
conftitaeret
po-
tiusquamin
ceteris,caufTe
nihil
erat,
nifiin
vocatio-
-neineffetaliquid
,
quod
in
perfona
magiftratuum
ef-
fet
contta
ipforum
diguitatem;
in
perfona
eorum,
quialiquo
officio
&
opera
detinerentur,
effet,
quod
|
-
illosab
eareabduceret:
iri
perfona
autem
parentis
ar
patroni
fieret
contra
reuerentiam
iftis
perfonis
debi-.
,
tam,
nifi
pezroiffus
pretorisaccederet.
Id
autem
fuit
Allistemporibus,
quod
quiin
ius
vocabátur
nifi
irent,
|
autcauerentiudicio
fifti,
inuitos
düci
inis
erat.
de
quo
mox.Quod
necommitteretur
aduer(useos,
quos
di-
Xbideo
excepti
fantedicto.In
quibus
erfi
praetor
fim-
pliciter
parentes
nominer:
ramen
fciendum
eft
de
parenubus
accipiendum
effe
qui
liberosa
quibus
vo-
cantat;in
poteftare
non
habent
/.v/r.bos
tz.
Nam
qui
funcin
poteftate,
his
cum
patre
nulla
lis,
nullum
iudi-
cium
eife
poteft,ne
permitfu
quidem
pratoris,nifide
^
iis
bonisque
acquifitionem
patris
effugiunr,
Js
uul-
b
effed
iuftz
vocationis
hic,vt
qui
voca--
ima
vocaro
obtinere
ftadent,
duorum
alte-
magftratum
filteret;
vel
vt
fatis,
aut
cautum
daret
iu-
dicio
fitendi
cauffa.In
quamfententiam
titulnsD.Zz.
—
8A
vorati
vreant,
vel[atis
uelcautum
dent.Eftquehaec—
-
neceditas
cauendi
&
veniendiin
ius.argumentum
in
-
quo
verfatur
&
cirulus
Zeinzus
vocando
Dige(tis
,
&
reliqui
omnes,
qui
inde
fequuntur
víque
ad
titulum
de
edendo-Etgo
quinolebat
ire,cauere
cogebatur;
at-
que
haccauagne
eundi
neceffitatem
defugiebat.Ca-
-uebat
fe
ad
conftitutum
diem;qui
ab
a&ore
dictus
e-
tarjiudicio
ftatarum.-
p
ETT
Vnde
cautio
feu
promiffio
iudicio
fiftendi
cauffa
;
facta,
caiustam
crebra
in
ea
parte
mentioin
Pande-
kis
L2.
Sx.
S
prator
ff-qui
(ati[d.
cog.
Lxlti
f]
fi
quis
in
ius
ac.
nót
er.
Li
dh
124
vog.
UL
EAT.
Ut.
tul.
fé
quis
cant.
dnd.
fif.
can.
fac.
non
ab.
ludicio,
id
cft,
iudicii
cauffa,
-
feu
ad
iudicium,
intellige
accipiendum.
vt
fifterefe
gno
NES
E]
:
zt
a
xfi
mI
cil
Nac
coREER
.
quod
datur;accipiat,
fen
patiatarlitem
fecum
conte-
—.-
|
-
fari,
vt
fignificatur
1n.
fPemm.in
fin.
ff.
fi
qteis
caut.
vel
vt
alibi,
vt
fecum
agendi
poteftatem
faciat:
quod
fit
-
judicium
accipiendo
&
litem
conteftando,4er/7.
eo.
Ta
hacre
pro
conditione
reorum
cautio
triplex
recepta
erat;
fatifdatio
,
cautio
iuratoria,
nuda
repromiffto.
-
Vudeille
titulus
ff.
Qs
fatidareceganttr
y
vel
terato
promttantyuel
[ae
promiffioni
commutautur.Yemaille,
/—
7
|
fatus
vocati
vt
eant,vel[atisyvel
cautum
dent.faci(dene,
2
fi
ii
fant,a
quibas
fatifdatio
exigitur.
cautum
dent(i-
—
—-
ne
fideiuífToribus
ii,
a
quibus
nibilampliusexigitur,
quam
cautio
fen
repromiflio;
eaque
duplex,
alias
iu-
ratoria,
alias
fimplex
&fola:
Sarifdareeftpromitte-.—
.
re
fideiufforibus
datis
,
/.
7.
ff.
gut
fatifdar.cog.
Yurato
promittere,eft
ira
promittere,
vcampliusiurestefa-
—
.
&urum,;quod
promiferis.
Nudapromiffio&
cautio
—
^
'eft,cuinecfideiufforesnecinfiurandumaccedit.
Sa-
tifdabant
omnes
etiam
parentes
&
patroni,
qui
non...
poffidebant
immobilia.
qui
poffidebant,
ab
his
fatif^.
CE
CUNRRIMEE
MEE.
dae
L4
"
[54
TIPPS
S
AVUS
EE
7
Esp
Xen
uaa
p
ea
saria
NT
qi
üt
o
Rb
gud
d
Kt
-
Pt
Ste
v
CR
ao
Ria
mon
QU
Mg
p——
:
Mens
Do:
M
.
AdTic.
LET.
Lib.
I
Ec.
De
Pais.
atque
onus
oustie
dd
emtoreus
[petlare
»
Vi
spfa.
€2
«
potefate
verbi.
——
TOUR
2.
Herediate
vendita
omtbilminus
vetdaitarem
obli-
.—
gatum
teneri
ereduaribus
bereditaris
,
vt
aute,
hon
etiam
emiorem.
boa]
Hypothefis
;
referzpti
[nzmas
€
qua
1m
eo
quarat-
"Un.
Warp
4
Emtor
bereditaus
atliones.
hereditarias
nomine
venditores
[nfespiendo
venditorem
liberat
,
Cd
quo
Ire,
trum
exceptio
üe,an
ure
mp[o,
;
Heredrtarios
cvedetures
cz
emtore
hereditatis
a-
gendo
videri
eum
emtore
tacite
patlos,ne
a
ven-
ditorepetant,
C
vnde
coltg
atur
boc
patium.
G
"Patlum
creditormm
berediariorum
cum
emtore
enterpofitut
nea
venditere
petant
venditori
pro-
dejfe.C3
eur.
7
"Pato
fuperiore
venditorem
liberari
etiamft
euetor.
-.
honfztfoluendo,
—.
Se
rd
S
Jacnumpatlum
ex
editlovalere.
m
39.
dactumpaclum
hberandi
canjja
quod
frt
,
eg
4ui-
bus
ex
rebus
colizgatzr.
]
Be
10
—
Cauttoredditadebitorz,
-
AA
|
W
eZfcceptilatonem
inutilem
pallium
habere,
ne
peta-
Ltr.'
Vas
11
Ufuras
infuturum
acceptaspatlum
babeye,ue
intra
sdteropia
forspetatur,
—-
V
T
poflit
genus
fa&ti
&
conuentionis
rario,
qua
^
:-hic
proponitur,commodius
intelligi,
ante
bre-
n
^
CE
-
uker
dicendum
eft,
verdiia
hereditate
quid
agatur
Led
!
inter
emtorem
&
venditorem
hereditaus.
Nam
&
de
his
quzftio
eftj&
ex
eoiure
fere
omnis
pendet
hu-
lus
refcripti
ratio.
]
Et
conftacid
agi;
vt
quemadmo-
t
.
dum
tes
heredirariz
omnes,itemque
actiones,
ln-
.
Iànum
etiam,
atq;
ctum
denique
omne
hereditatis
fit.
emteris:
fic
da-
incommodtrm
omne
2d
cundem
i"
PIclat:quoin
genere
eft
zs
alienutmn.
proiude
id
a-
gitur,vt
esalienum
emror
hereditatis
agnofcat
,/,
2.
$«mon
folum
S.
ffensti.S
vie
fF.
de
beved
vel
aH
vind
1]
ex
conditione
rei
vendita
agi
intellizitur,.
hereditas
e.
nim
venditur.hereditasanteuriuris
nomen
eft
eaque
commoda
&
incommoda
coptiaert,
7
hereditatis.
fF.
2
de
verbor.
fgnific.l.
1.2.3.1].
de
ba.
pof.
Hoc
T
quam-
quam
agitur
inter
emtorem
&venditorem
heredi-
tatis:non
tamen
ea
vis
et
huius
conuentionis,
vt
aut
venditor
,
qui
re
vera
eft
heres,non
amplius
tenea-
tur
creditoribus
hereditatiis,
autemtor,in
quem
he-
reditas
eft
translata
,
his
incipiat
teneri:
Inter
ipfos
5$
geritur
tantum
,
vt
quodaguntinter
feipfistan-
Um
aur
profic
,aut
noceat.
lraque
(remtor
credito-
ribus
fponte
fattsfaciar,
fidem
liberat.
fivenditori-
pfe
foluerit;
cu
sie
210.02
COBUenireuirjid
ipfumab
emtore
venditi
indicio
confequerur.Cererum
ca
conucatio
alios
nonattingit
nec
obigationem,quz
fuit
mutat.
Quodad
venditorem
attizet;
is
iure
primum
heres
exItitit
;
atque
heredia:
teneri,
quafi
quicumcre
uaxiffet.
Hocque
eft,
q
€
adita
ita
caepit
ri
alieno
ditoribus
hereditariis
con-
uod
dicicur
hereditatem
ari
1005
obligare;
avamtuis
non
fit
f5l
uendo,/ore
nu
SP
3
Y
pod.
'
*
|
que
*res
fit
emiione
(
cum
hereditas
teftamento,
Pol
ear;
obligatione
lufcepta,
de
acq
bered.lapad
Julianum
in
Ff
quib.ex
cauf.
1n
fa&o
fuo
credirorum
uit;
nec
mutare
/.
e-
reditatem
yendidit
;ideo
exftitit,
7
e;
qui
foluendo
Jed
quod
Papig,
[de
mi-
em
hereditatis;quia
ne-
olisationem
nec
tollere
pot
H0r/45),.
5.
eo.tit.nec
quia
he
definit
heres
effe,
qui
feme]
€
her
Ty
fes
leg
eleganter.G
Bor.
Ouod
attinerad
emtor
autlegeabi
nteftato,ton
priaata
pactione
deferatur.
refpondere
non
cogeretur,
;jquod
emtorem
liigiofum
hominem.
!
mr
wdesaxbzs
s
m
Lberedius.
j.4e
paH.cona.Llege.
Jf.
de
verb.
fg.
)
neque
idem
cum
creditoribus
hereditariis
quidquam
corn-
taxi;aut
aduerfus
eos
deliquit:his
fine
dubio
pro-
pier
emtionem
hereditatis
nontenetur;
itaquenec
his
agentibns,fi
velit.cogitur
rcfpondere..6.7.de
ber...
vel
a&t.
vend.
.
Cum
f
hzcita
fint,
ex
fa&to
quafitum
eft.
Clau-
5...
diusquidam
beres
hereditatem
vendiderat.Credito-
res
quibus
dcbebaturaliquid
ab
ea
hereditarie,
poft-
quam
hereditatem
venditam,&
apud
emtorem
effe.
coghouerunt,
hunc
potius
fecuti
;quife
pro
herede
cfle
vellet,cum
€oagereinftituerunt,
&
ab
eoius
fü-
um
perfequi.Nullo
iureid
quidem
adueifus
eurn,qui
ipfis
non
tenebatur:
ne
quis
forte
nunc
requirat;
qnas
a&iones.
|
rem,quas
nullas
habuerunt
phpil.S.ulti
fFneg.
geff.
Sed
tamen
mouetunt.Ille
cum
,
o;
fitpra
diximus
iis
QOReEe
:
quoniam
tamen
legem
vendiuonis
fequi
vellen,ne
ueniret
à
venditore,
fi
quid
ille
creditoribus
fol-
uiffetfponteactiones
füfcepir,
Mox
cred
H
experirentür,
aquo
nihil
poffentzquiimpetrare,(iue
quodfoluen-
dononeffs
eum
comperiffent,
emtore
omiffo
cum:
venditore
,
qui
ipfis
proprie
obligatus
erat
agere.
'
l
o
30
9
DOM
cceperunt.
Coufalait
Claudius
hereditatis
venditor
numnam
videanzür
creditores
ipfim
liberaffe,
poft-
quam
pro
coemtorea
fecudiiunu
Refcriptum
eft
i-
plüm
exceptione
taciti
pai
non
inutiliter
defendi,
Ergo
hcc
dicunt
in
fiiama
Imperatores;
emrorem
hereditatisactiones
hereditarias
soria
fafcipiendo,
ed
taciti
pa&i
excepuone
liberate.
Tria
funt;que
hic
vocenturin
queftionem.
Przs;n
quod
dicunt
liberari
venditorem
excepuoae:
cum
iliud
|
potius
videatur
dicidzbuiffe,
liberari
enm
ipfo
iure.
JDeande
quod
dizuat
defendi
eum
excepuorne
taciti.
pacti:cumia
eoquod
gefium
.
cum
proponatur
natur
cumiemr
dicunt
abfolute,
defendi
eum
nihil
difinguentes
v-
.
Urüm
emtor
hereditaus
foluendo
fitjpec
ne.
."XceptioneT
Aiunt,
defendetut
ver
ditor.Immoi-
:
pfoiure,dicat
aliquis.
Nam
ita
eft
regata
iuris
vt
quif-
qUis
pro
nobis
iudicium
füfipit
,
vos
cras.
lnuitos
ids
itidem,vefi
folaeret
pro
n;bis
/,
Jolutionem.
ff.
ds
fetut.S
oittone
autem
eanft
13t1,/.5.7.20.
Et
expende
DIE
BEES
mlum
eft,
quod
dicitut,
pra
nobis,
in
Icenla
furis,
dr,
E.
Is
fufcipit
iudicium
pro
ra-
bis.qui
noftra
cantum
gratía,
nulla
fria.
judicium
fui
cipit.
Jam
V€r01u
propofito
emtor
hereditaus
aQtio-
es
tafcipiendo,
&
fi
id
agit,
vt
venditorem
liberet:
job
ame
ilios
defenfionem
no;
fücipiatipfiiudicio
emti
te--
npeatürcumig
agatur,vtiam
dixi,inter
emrorem
&
venditorem
"hereditatis
;
Vt
emtor
omnia
Onera
fulcipiens
pro
ve
|
témactiones,
aut
defenfiones
ab
alio
fibi
mandatas
Íuó
nomine
exercet,
rem
fuam
&
negotium
agit,
5.qui
floendia.
7.
de
procur
.
Ira
hoc
fentientes
Im-.——
peratores
tn'hac
fpecie
fübüilí
jure
debiterem
non
—
liberari,
hoc
ei
relinquunt,
vt
excepuone
faltem
pacti
defendatur.
|
ErgoThoc
iam
fecüdoleco
quaxitur,
quodnátan-
dem
hie
pa&um
fit,
quo
eum
defendi
volunt.
Non:n,
À
aliud
effe
potcft
3
id,
quo
creditores
pactifunt,fea
vé-
E
mouerint
creditores
aduerfus
emto--
que
exfpe&tare,dum
con-
editores,fiue
enditoris.
:
cft,
nullum
planepa-
—
—.
atque
etiamid,fi
qu:
d
liinterpo--
Lies
ore,non
cü
venditore.
offrezzo
quod
at
ios
iure
ciuili
libe
—
DOE
Ed
ATDALET
uos
(EET
"EVE
S5
tamennbeeotium
faups
getit
1d
ftudens
,
ne
fi.
5ditore
fidisfaciat.
Quifquis
au
—
Eo
ditore
hereditatis
non
petituros.
Arvbi
tandem
hoc
pati
füncnifi
enim
cum
aliquo
conuenerint,non
ett
«duorum
plariumue
in
idem
confenfus:ac
proinde
nec
pactum.Nihil
autem
eoram
hoc
loco
proponi-
tur.
Ecfanc
nibil
raleaperre
pa&i
fünt:
ne
quis
forte
atum,
fiue
.
hecfa&o
colligatu
gunt
E
conico
2'-
Sedi
eni
expreffum.
Sed
-
fé
nihil
confequi:retpódebimus;fi
padti
fint
,
ne
quid
—
confequerentura
venditore,
efle
aquiflimum
ipfos
-
conuentioni
fua
ltare.
7.
ff.
ee.
Siquid
terere
in
eo
|
-
admiferunt,
dicemus
eos
hoc
facilirati
fuz
expenfum
|
"ferre
debere,L
35m
fi.
fiv
in
pa[[
leg
effe
lic.
Si
dicüt
ere.
-
ditore
peterent;azg
.
tür,inde
colligi
puxant,
fi
creditor
ignorauerit
debi-
torem
delegatum
effe
foluendo
,
eius
periculum
-
feritiznorás.Hocfi
it
"Dauliizcintis.conftate
poteft,
hic
hzfitari
nion
debet.
-Pauliícriptis,conftare
potelt,
hic
Azhtar
non
ebet.
dipfe
Paulus.
Atiam
fupra
dixiPaulumhancfenten-
|.
Ts
-
Hugonis
Donclli
Commentarius
tummodo
vt
probentur
cteditores
aduerfus
emtores
mouiffe
actiones
fias,&
emtores
fufcepiffc.
Sed
quo-
minus
dubitemus
ita
effe
hanc
fententiam
diferte
ex-
preffit
Paulus
zmlanter.$-abe[fe-
ff.
mandati.
E
tfr
inquit
debitor
delegatus
fofnendo
uon.
fit:
tamen
bonnm
nomen
fecit
creditor
,qui
admittit
creditorem
delegatum.
lo-
quitut
lie
quidem
de
debitere
delegito.
Sed
nihil
intereft,vuum
aliquem
fibia
vero
debitore
oblatum
.
-
creditor
admittat
;
an
admittat
eum,
qui
vltro
iu-
dicium
füfcip'at
pro
vero
debitore.
Nam
vtroque.
modo
fit
dclegatio;
(1
quis
aliena
tantum
cauffa
iu-
dicium
[nfcipiat/.
delegare
ff.de
nonat.
Süt
qui
diffen-
tiant.Sed
meo
iudicio
nihil
tisidoneum
videtur
af-
'
ferri
procreditoribus.
Erenim
fi
dicentiniquumefTe
ditotes
fe
non
füillz
hoc
animo,;vt
liberarent
vendi-
torem,
fi
emrores
hereditatis
loluendo
non
effent:
"non
fünr
audiendi,cum
fadum
eorum
ipfis
repu-
|
|
gnetidefts
cum
agendo
finevlla
conditione,
appa-
|
rcat
eos
&
fine
vlla
conditione
pactos
effe
nea
ven-
nt;
Jferepetendi.
5.
de
cond.
ob
eau.
T.
?ro
his
facere
quibufdam
$/r
a
delitore-fF.
de
sur.do.—
1]
ferenda.
utZp
e
Lu
M
lus,
cum
feripfiflet
/7
zaritus
adzai[erit
de-
!
Bitoreza
emulieris
promitutentis
dote
,
cum
is
[olttendo
!
-
non
effet
,
periculum
mariti
eff
:
hanc
rationem
fübie-
T
.
cit,
quia
fetens
tale
nomen
[fecutus
videatur
s
quale
in
1
ebligatione
fuerit.
Quoniam
de
fciente
Paulus
loqui-
1
non|[effe.
Sed
porius
in
illis
verbis
Pauli
expendi
deber
illud;
videatar.
Paulus
non
dicit
creditorem
i
inea
fpecie,
quam
tractat
,
admififfe
Ícientem
(
nam
:
.
deeonihil
propofuit)
fed
dicit
videri
eum
fcientéad-
í
mifife.Quod
ego
fic
accipio,
quafi
ita
dixiffer:
cü
cre»
1
-
ditoradmifit
debitorem
delegatum;neq;
inquirendi
eft,
quafi
(ciensillum
foluendo
non
effe,cum
ad
mifif-
fet.
Videtarigiturfciensadmifilfe,etfi
re
vera
admi-
intelligere&
fentircPauli
ex
aliis
putauit
in
eius
conditione
&
facultates:
perinde;
hoc
|
Nemo.n.
melior;
&
magisidoneus
interpres
Pauli,
-ná
expreffilfe
in
L
inter.
$.
abe[fe.fF-
mand.
Hac
defen-
1
"
tentiarefcripii.
Illud;T
ad
fententiam
edicti
ex
coa-
9
É
-
pimadaertendum
,
non
minus
ex
edicto
tacita
pacta
j
valere;id
eft,
qua
fine
verbis
intelliguntur,
à
qua
ex-
1
primuntur
verbis.Quid.n.intereft,verbis
voluntas&c
|
j
tofen(as
declareturanrealiqua&
fadto3424feeearg.
——
0
|
Ide
quib.
f.
de
legib.Omnis
autem
confenfisduorum,
^,
|
pa&tum
cft.Proderit
igitur
in
vniue
rümrenerequid
«—
(it
tacitum
pactum
,
&
quopam
ex
genere
factiiftiufz
|
modi
pacta
colligamus.
Tacitum?
pa
&um
eft;
cum
9
ex
eo,qnod
aperire
gefturi
eft
inter
aliquos
jalterius
|
J.
rei
de
qua
nihil
aperte
cáutum
eft;confenfus
&
yolá-
d
tas
colligitur.
$:c
autem
colligitur
»quories
quod
1
geritur;tale
ell,vt
id
finealia
re;
que
pracedar
,
inu-
|
tleautelulortam
füturum
fit.
Quz
res
enim
eiuf
1
modi
eft,
quam
natura
praecedere
oporteat
,
ca
fic
»
accipitur
,
quafi
precefferic
fententia
&
voluntate
^
.
eorum
qui
illud,de
quo
conftat,
inter
fe
gellerunt.
Nam
€os
quidem,qui
geffzrunt
quid
inter
feím..
.
per.
Pa.
Ow
o4.
—
CWTESHLIPIPCDUMaS
4
9
perexiftimari
par
eft,
id
quod
fecerunt,
non
fruftra
gerere
voluiffe,arg.J.onoties
zn
a&lionib.ff.deveb.dub.
Lf
quando-].4«
leg.
2.Ia
ftid
quod
geftum
eft;(ine
alia
-
|
re
valere
non
poffit
neceffe
ef
videri
eos,
qui
quod
eít
confequeas
probarunt,
etiam
ea,
qua
antece-
CrHm
capit,eius
C2
f'élum
enum
prefhare
debere.
5
Serutus
dominum
obligans
ex.
contrata
de
peculio,
ex
maleficio
noxals
atlione,nan
ideo
domin;
coh-
ditionem
facit
detertovem.
s
C
BM
G
Deteriorem
alterius
conditionem
iuve
facere
memo
dunt,
probare
&
conftituere
inter
fe
voluiffe.
qua
Rem
pol[e:tatura
Cd
fatlo
,
puta
vumpendaquem-..
ratione
recepium
effe
fcimns,
vt;
qui
hereditatem
maple,
00
|
P
E.
repudíauit,
aut
agnouit
ab
inteftato
,
cum
eam
ex
T,
EX
eft
fnatnrz
perductainmores
&iusciuil,co-
pg
——
tellamento
poffer
adite
,
videatur
prius
tacite
ex
te-
mnes
poffe
,
atqueadeo
debere
alterius
conditio-.
ftamento
repudiaffe,
er.
i//ud.
ff.
de
acquirend.
bered.
nem,qno
adlicer,
acere
meliorem:
deteriorem
face-
Non
enim
fcilicet
fieri
poterat
,
vt
ab
inreflato
adi-
retquisaur
repudiaret
hereditatem;nifi
hzc
prius
ex
teftaméto
effer
repüidiata.
Fruftraautem
ab
inteftato
repudiare
quemquam
autadire
voluiffe,
cum
factum
eiusrefragetur,noneredimus.Nuncinpado,dequo
p
ada
con
10
agitur,ne
res
exemplis
egeat;paucis
iis
vtemur
,
qua
feruat,
Janis
entium.
S.
prator.].
contra
ff.
eo
dem.
neatur
aliter
quam
prius,
nihilagit
ex
edi&o:
quia
histitulisoccurrunt.
—
!
j
Ao
o
lu
hac
natura
regula
neque
feruus
domini,
neg;
y7
Creditor[
debitori
fao
reddidit
cautioriem.
Pla-
—
filius
patris
obligationi
vllo
fuo
fado
quidquam
po-
—
^.
/
cetvideri
hoc
fa&ointer
eosconuenilfe,
ne
creditor.
teft
detrahere,
vr
bie
tradetur,
e
2
Lfilius.5.eo.
Quod
peteret,
L2.
fec.
nempe
ideo
,
quia
tunc
reddi
folet
Ip
cautio,cum
creditorampliusnihil
perere
debet;
fru-
—
babeant
adminiftrationem
peculii,
&
Ítraque
tedditarfi
poftquam
fit
reddita,
creditor
ad-
xL
eaaccipiant
tantundem,
4./.
contra.
S e
filins
feoNe-
que
enim
hic
quidquam
aduerfus
fu
periorem
legem.
E
naturg
peccatüt,
propterea
quod
videtur
ipfedomi-
-
rus,aut
pater
paciíci,
cum
his
mandantibus
,
&
per-
mittentibus
feruus;aut
filius
pacifcuntar.
5
SedT
cum
lex
pertineat
ex
equo
ad
omnes,
qua
^
auetur,ne
quisalterius
conditionem
faciat
deterio-
rem:non
ebsre
eft
querere,cur
hoc
folum
&
bic
,&
àn
L
filins.
5.
eo.
in
ferüo
&
filio
ftatuatur,quafi
quid-
quam
hie
proprium
firinillorum
perfona.Br
nó
du-
—
bitim
ef;
quin
cam
hoc
generaliter
definiripotuiffet
|^
—
.
de
omnibus
,
idcirco
de
certis
quibufdam
perfonis
—
——
dictiim
fitfüb
hoc
titulo,quia
res
in
his
períonis
haec
0e
.
berecdubitationem
,
vt
proinde
dubitatio
etiiinhis
——
.
tolleretur.Et
quidem
de
paco
curatorum,tutorum,
9i
,;
HEN
Cu
t?qui
Interp.
.,
dubirari
potuit
num
id
pupillo:
noceret:
de
pacto
-
debitorum
interdum
,
num
noceret
creditoribus.
-
hinc.4.
patlum
curatorts
L
debitorum
.
€2
1.
feq.
.
€
.
Sed
przcipue
in
feruo
&
filicfam.
numquid.
.
4^.
cepit;babere
ctiam
voluitalioqui
ne
accepilfet
qui-
dem.
Vnde
intelligitur
&
id
quod
prius
erat,
volaiffe,
'
vttantifperfors
maneretapud
debitorem.
Hzc
ipfa
|o
Tio
&in
fpecie,
qua
hoc
refcripto
tradatur,
valet.
f,
dereg
iur.
Hucaccedit
*
am
emtorerm,
ctin
iure
nihil
deberecnop
fruftra.
|
do
peculii
dominus
eft
Eadem
funt
&in
filiofa
actiones
füfzep.
ffe
certam
eft.
At
fca
(ira
fafcepit
fi
&
a
venditore
peti
:quodíeruus
quodammo-
SIE
T
venditor
*poftea
connueniatur.
-
|
Serius,
I1J.
poteft
adhuc,
vt
deinde
eodem
nihil
effein
his,
cur
à
recte.vt
enim
dederimus
eiufdem
effe
diffoluere
ob-
ligationem;qui
&
contraxit:
tamen
hac
ratione
effi-
^.
cieur
effe
domini
diffoluere
obligationemnonfer-
—
ui;
Propterea
quod
videatur
ipfe
dominus
vice
ferui.
contraxiffe
6.
ez
vero,
$-poff
mortem.
fnff
de
inst.
[fp
Quod
autemad
peculiumattiner,
ita
res
babetifer-
———
uus
quodammodo
dominus
eft
peculii:
reuera
non
1».
eft.
Neque
enim
feruusquidquamproprium
habere
—
poteft,necfiliusfa.quod
fita
patre
profe&um.$.re2.
f'flit.per
quasperf.
poen
id
^
Kop
Eítt
etiam
regula
iuris,cuimr
ex
perfoua
lucrum
ca-
^
i3
^r
debi
5
potins
z
Emus
eis
n05
9
fatlam
praffare
debere.
Sed
regula.
E
;
CAQbo
perpetim.
d
dubitamm,
€?
dubita-
e
libe
eite
er
perfonalucrum
uo
|
Ur
MEUS
o
y
c.
musin
realiqua
&
negotio;in
eo
ipfo
&
fa&uzn
ferui,
M
X
NUM
explicata
:
Cuin
ex
perfana
quis
lu-.-
dpab
initio
interceífit,
preftare
debeamus:
nó
idé
id;
Dig
iod
Impp.
Senerus
&
Antoníinüs
AA.
Reflituto.
|
Ser
Uis
creditoris
"meliorenm,
caufam.
domini
facere
|
Poteff
in
deterius
a
Baton
e
ePi
rifiandepus
ara
van
pae
DAC
HM
e
conf'itutam"P
P.
V
HI-Ral.
April.
Se-
dou
f
ie
42.
6g
"dntonino.c
A
A,
C.
f.
20
5.
-
i
2$
YM
M
^
RO
A.
actfcendo
alterins
conditionem
deteriorera
facere
ulii
rM
e
E
Beruns
ant
Jilitufa.
pacifeendo
an.
detrabere
po[fit
:
domini
uel
patres
obligation:
.€9
num.
y.
v2
$
X
"
EM
E
TNT
RARIARNIRR
ARR
TE
RS
--
2
usd
c
PPS
qi
[oc
329^
a
E ;
o
e
h
m
Nat
E
"
—y
i
c
5
ye.
.
Hugonis
Do
nelli
Commentarius
tem
conditio
noftra
fit
deterior,
quodillo
cogamur
carere?
Nefiquidem.Quod
eaim
illius
fadum
prz-
|
ftare
cogimur,
ne
impune
aliis
noceat,
rei
onus
ad-
delicet
domino,
negot
eruo
geftum
pr
iua
ctam
eft
itidem;
vt
animalibus
noftris
,
quz
fi
qaparte
illis
idem
improbate,qua
non
expe-.
pauperiem
fecerint,eodem
modo
aut
damnum
de-
diat.
Lfmantem,
bemus
przítate,
aut
animal
noxz
dedere
,
dedendo
ES
quod
poftza.Finge
feruum
quid
vendidiffe:
pecuni-
am
domini
credidiff
foenori
certaaddita
lege,vt
do-
autem
noxz
liberamur,Lr.
ff.
f£
quadr.
paup.fec.
Ax
&
retum
mnoftrarum
ceterarum
fua
quadam
oncra
fiat,
que
cam
praftamrs
non
dicitur
ab
Jis
condi-
2
tio
noftra
fieri
deretior
,
fed
res
pluris
non
faiffe
.
autem
domino
vulitez,&c
fine
condiuone
quzfita
quam
quantum
iis
oneribus
deductis
fupereft.
Hac
j
'emra
lege
habebantur,
vt
praftarentur
haec
onera.
Eodem
modo
füperiorem
regu-
Tantiantem
res
quaeque
effe
putanda
eft,
quand
cft
|
"onetibus
deductis
futura.
Sint
onera
maiora
grauio-
ludex
bona
fidefitferuum,
cA
|
raque,quam
vt
eas
res
habere
nobis
expediat
;
non
(loquitu:
de
feruo
qui
erc
vllum
in
ea
re
incommodum
noftrum
,
fi
re-
I
)&
rur(us
de-
"bus
ceffecimus.
Quod
in
omni
re
noftra
ad
onera
|
effag'enda
poffumus
facete
,4.
cum
frillmarius.
ff.
de
vfufr
etf
'forte.S.Labeo
ff.
fer.vind.
At
enim
iple
res
Tizconera
nobis
afferebant.
Sed
non
eit
incommo-
z(timarione
penfator.
Quod
lum
ei
nocere
poffe.
l'oto
enim
genere
diftant
nocere
di-
2
35
5
ee
d
Vui
fiad
adipifcendur
omino
non
acquirere,
1.
ult.
in.
|
dedendo
maleficii
can][adndemmis
evit.
Quod
enim
nexa
j.deacq
pof.
Poflum
tibinóacqui-
re.Setuos
mere
quodfictuiiuris,
non
poffum.
minicond
15^
videamus
»
ne
!
-
mon
faciat
íeruus
in
vtroque
cond.dionem
domiai
Sane
T
feruus
domino
factoipfo
damnum
2€**7
..
deteriorem.
Quod
enitn
dominus
de
peculiotene-
poreft.Poteft
res
dómini
vreze
frangere
ri
Pene
In-
"
turexconwactu
ferui
,
primum
nihil
domino
in
eo
juria.Sed
nihilbocad
hunc
0€07
^
—
deahitarquipp
ide
fuo
patrimobto
non
cóuc-.
num
domini
conditionem
dereri
rcm
poffe
facere
:
icifed
feni
iS
m'quafi
patrimonium
negamus,fic
accipt
im
um
fcruirauum
habet.
flit
domino,
quod
omnes
quantam
3
'.
ftare
debeacaut
um
noxe
"non
)
ta-
:
|
sl
,
menne
hic
quidem
conditionem
domintdeterio-
—
ppp,
ed]bino
&à
"Emiliano
Coff.207.
(us
eo
EE
rem
fieri
concelferim.
Erenimíicogeremuriddam-
^
—
S
Car
mu
kcu
40
00
0.
1
nüm
przcife
preftareq
MONC
—
.
—.*
faneconditio
noftra
per
|
fepe
vltra
eftimationé.
Nunc
aurem
füpta.
zftimationem
mar.quippeillum
de
|
di
|
denoxa
ail
J.1
ff.eo.
tiu.
An
mon,
Jgltur.
hactenus
fal-
-rui
fa&o
eius
oneraremur.
(00
Hato
arguatur.
c
ee
we
*
n
2i
usmetacum
primum
quis
wm
1H5
VoCAlus
cst,
€$
«quid
diflet
asudicio
cepto,
—
a
quemuis
facere
poffuut
,
nulla
iuris:
(Co
nibaee
rua
M
ee
c
5
-
Renuntiare
liti
quid
ft
S
quibus
rebus
hat
venut-
—
dendo
noxz
liberamurj-1-IpfHi.
licet
aua
A
RWAMRCOMT.
ow
;
Renuntiatione
litis
cau[Jaua
non
aliter
finiri
quam.
.
B
e
LUE
QAM
EAS
iie
conpientione
Jl
ChoRBdd
«dte
dcin.
A
aC
re
AU
oi
1e
,
A
PEN
CLAMP
SHEET
Cm
NI
NA
7.
mo
PA
i.
*
E
ts!
cuore
Adi
LIEST
CoDetao
e
de
contentione
,eoq
ue
1t4
yv
prefente
aduer[arto
ve-
nautiattiothterzenerit.
(4
"Renmtiationens
litis
apud
atta
snterpofitam
ab-
—
fente
aduer[ariome
[fc
quidemvenuntianti
mocere.
2
LsQaufaquid
differant.
[4
pi.
ton
frauzficare
in[Lanttam
,
€
quid
frt
in-
AHHA.
$
1
J
T
traofa&ione
canff
finitut:ita
volunt
Impera-
tores
finiri
&
litis
renuntiatione.
Merito.
nihil
enimintereft
vtrum
ideo
a
lite
difcedas;
quad
litem
aduerfario
remittere
velisaliquo
accepro,
an
quodli-
ti
diffidas,ideoin
litefufsc&a
nolis
perfzuerare.-
1r
RenuntüareT
liti
eadem
forma
dicitur,
quarenun-
siare
focietati;
vt
igitur
renuntiare
fozietati
eft
,
de-
nuntiare
a
focietate
fe
difcedere,
teflari
ie
amplius
in
focierate
manere
nolle,
connenertt
J.atl«ne.S
dixi-
H4
[]-pro
focía.ità
renuntiare
lici
eft,a
live
defiftere,
teftarife
nolleampliusin
lite,quam
infütuecis
rebusipfis,&
fa&is.Hoc
tuncatcidit,
cum
quísiudi-
cio
fufcepto
de
re
aliquajnouam
litem
aduerfas
eum-
dem
inftituit,
qua
inftituta
prioriillilocus
effe
non
potfic.
veluti,
(i
nlius,
quide
inofficiofo
rettamento
au
DE.
heredem
ferprum
agere
coeperar,
egatum
exteftamento
patrisab
eodem
petere
iofti-
tdat.Eo
fadt.
Squafi
electo
iudicio
patris,
filias
ab
in-
fficiofi
querela
excluditur
/folius.ff-de
minorib.l.ni-
hilintereft
[P
de
mofueü
0c
e
ES
2
Ro
er
Imperatores
finiri
caufam,
fi
quis
re-
;
mi
PEE
Recte,
mota,neq
ae
eoi
His
eft,
ni.
^t.
Motam
vtrum
tunc
lolum
eccipimus,
curn
iis
conteftara
eft;
an
vero
cum
primum
reus
in
|
lusvocatis
eft
&
illi
edita
actio?
Nam
fi
de
indicio.
.que
id
etíam
efficitur
hoc
modo.
Renuntiatione
quzrereimus
,
id
tüc
primum
ceeptum
diceretur,
tunc
primum
resin
iudicium
deduci,
cam
lis.
Conte-
flata
eft,
7.
ind.l.1..
de
litis
contes.
Sed
alind
eftlis
conteltara;veliadicium
coeptum.quod
nifi
ex
inten-
tione
a&toris,
&
rel
depulfione
non
nafcitur:
aliud
|.
lis
mota.
Mocalisintellivicurabactore
folum,
cum
primum
moueri
&
inftiruiab
illo
coepit
de
aliqua
re
controuerfía,
Quod
fi
litis
verbum
emnem
actio-
,
Pemperfecationemque
noftram
fignificat,
J.
rts.
f.
,
everb.frr.
mota
lis
incellig'tur
(imuljarqueactio
in-
frituta
eit,
At
mouetur
,
inftiraiturque
actio
tum,
CUITLTOHS
vocatsrinius,
&
libellus
conueutionis
il-
li
offerur,
ficenim
fcribiuIsflipianuszn
$.
o4.
ne
.de
pe.teme.lit.
omnium
a&ionum
inftitaendarü
princi-
piamab
ea
patte,
edicti
Profici(ci,
qua
prator
edicit
deiniusvocando,
ldem
nozella
confRitutione
12.de
J!17.$.1
litipiofam
rem
eff
definic
eam,
de
qua
inter.
uod
ehio
mora
eft,
vbi
res
ad
conuentionem
LER
AU
n
lam,&in
ius
vocationem
procefferit.
lis
de
iugi
es
coniugara
fünt.Silitigiofa
res;
itato
2o
cere
dui
contreuerífia
mota
ab
lü-
cani
elritere
fe
Ixerit
,
quamuis
nondum
lís
fit
*hteftara
liri
tot
renuntiauitcuodquerimus,
&
Téhüntaionelitem
fininit,
——
ssim
:nf
"unt
Imperatores
ltem
renuntiatione
finitam
Io
atttinonpoffe.
re&e
hoc
loco
queritur,
quid
o9cCpetitori
auo
mitus
cum
liri
inftitate
renun-
taucribiteram
de
eadem
re
poflit
agere;fi
velit.
Nam
j
perfc-
|
profectofi
fuit
a&io
perfonalis
in
eum,
qui
obliga-
tus
eftis
hoc
modoliberatus
noneft./z/5;/247;
para
rale.ff.de.reg.iur.fiinremactio,
nonideo
domi
nus
ef-
fe
defiit,
qui
litem
omifit,
7/7
445
vi.
S.
differentia.
f.
—
de
acq.
pof.
Quidigitur
obftat;
inqui,
quominus
aga
cc
Dicendum
eft
confenfüm
&
conuentionem
quia
.
cum
renuntiauit
liti,
id
eftfe
inlite
perfeuerarenolle
.
dixit;perinde
hoc
fit,
quafi
de
eare
agere
nolle,
nol-
lefe
petere
dixiffet,
quandoquidem
petitio
fine
lite
-
eíI:
non
poffit.
Inde
quafitum
eft,fi
a&or
teftato
a-
pud
aliquos,vt
fit,
dixerit
fe
liti
renuntiare,
cum
reus
abeffet;,ecquid
illiobftetea
renuntiatio»
Confequens
eft
nihil
obftare:
quia
nó
fit
conuentio
nifi
intet
con-
-
fentientes?
nec
confentiat
reus,
qui
quid
pacifcatur
ador
ignorat.
Nec
proderit
reo,fire
poftea
cognita
id
(ibi
placere
dixerit.
fieri
enim
poteft,
vt
co
tempo-
rea&ornonconfentiar
A.
fA
Quid
i
apudadta
profeffus
fit
a&or
feliti
renun-
tiare:iSi
abfente
aduerlarig
id
fecit,
puto
ne
id
qui-
demad
renuntiationem
aut
finiendam
cauffam
vale-
re:nihilobilare
deniqueadtori
renütiationem.
Nam
fireo,quiabfenteaduerario
eft
confe(Tas,nihil
nocet
confeífio,vt
pro
iudicato
habeatur,
Z
certum.
S.
ff
quis
abfente
jf
de
confef.cumi
tamen
non
folum
hoe
modo
lite
cedar,
fed
etiam
vna
de
iureaduerfárii
fateatur:
multo
minus
nocebit
a&ori
enuntiatio,
quiideo
li-
ti
renuntíauit
,
non
quod
haberet
malam
cauffàm,
fed
quod
probare
fe
poffe,
quod
intendit
,
diffideret,
velquod
euentumiudicii
metueret.
Et
ne
qui
cor
fitetur
fe
debere
ac
poftea
fe
non
debere
affirmat,
is
aut
mentitur,aurt
mendacium
dicit.
quo
zquius
eft
eimendacium
faum
nocere,qui
liti
renütiat,
nihil
fa-
€itcontra
fidem,fi
eamdem
ationem
iterum
repetat
nouis
probationibus
füppetentibus.Quarce
fi
necon-
fcílio
quidem,
quamuisin
iure
fa&a,
confitenti
no-
:€&t;
vbi
res
gella
eft
aduerfario
abfente:
(ine
dubio
EN
v
nuda
litis
debitorem
non
liberari,
nec
actorem
do-
minum
efle
definere
conftat.
Neceffe
eft
igitur
fi
a-
&or
poft
renuntiatianemampliusagere
non
poteft,
aut
ci
pa&ti
conuenti
obfter;
aut
doli
mali
exceptio.
Padum,jid
eft,
duorum
placitum
&
confenfüs,vbi
ad.-
uerfarius
abfaeric,
intelligi
non
poteft.Quod
autem
nuncagit
contra,
quá
prius
inftituerat,nonideo
dolo
malo
facit.
Potuit
enim,
vt
dixi
ideo
liti
renuntiare,
quia
probationibus
deficeretur,
Quare
cum
nouas
probationes
nunc
afferat,
quod
ius
fuum
perfequi-
tur,dolo
carer.Lra
vt
illirenuntiatio
noceat;hocillum
aduer(ario,
teftari
,
&
denuntiare
neceffe
eft;
Quod
a1eusaccipererumintellisirar
cnmab
a&orerenun-
—
nante
quatre
finita
difredir
Non
me
mouet,quod
.
hicde
renuntiante
tantum
agitur
,
non
de
eo
quire-
nunaut
prefente
adüerfrio.
Nam
etiam
hic
non
dicituticauffam
renuntiatione
finiri.
hocfolum
dici-
turcau(fam
finiraminftaurari
non
poffe
.quod
valet,
:
fifinita
fit;inftaurari
non
poffe
vllo
pretextu.
Quod
reictiptum
eft,
cum
poffet
dubirari,eríam
fi
effet
ab
initio
finita,antamen
ex
cauffa
poftca
poffet
retra&a-
ri.
quod
Imperatores
vetant.
Prius
igitur
quzren-
dum
sfiin
inia
fit
cauffa,
8
qua
conditione
finiatur.
Dicemusvero
non
aliter
finiri,
quam
fi
renuntiatio
habeat
pacturn,cuins
exceptio
renuntiantem
remo-
ucar.
ln
íumma
hoc
refcripto
non
an
renuntiatio
— |
cauffam
finiat:fed
fi
finiuic(emcel,
an
perpetuo
agen-;
-
ti
obítetquaritur.Nec
absre.
Nam
cum,
ponent
2
renütationüdaeodem
modo
fadanonnocebitLAt-
——
ES
E
NND
M
s
e
|
re
P
I
EE
M
Hugonis
Donelli
|
c
&orideoliti
renuntiare,
quod
illam
probation
-
deficexent,
nunc
repertis
inftramentis
iuíta
cau
1
.
fe
videti
poteft,
cur
ius
faum
perfequatur
:
quie
non
LS
:
hocanimo
effet,
vt
6
probationes
fappererent,
liem
|o
omitteret.
quod
Impp.negan.
buen
pertinen
quod
DL.
J
dicunt,
caatlàm
finitam
inftaurari
nullam
tadonem.
uH
Y
peroicere
quat
dicereut
ned;
hác,
neq;
aliam
tatio-
—
s
gemafferü
poffe,
cur
lis
volátate
aGoris
finitainfau-
;.
petuür:
qais
inopia
probationü
tum
renütiationi
cauf-
brun
dicium
finis:
quia
facile
fpecies
aliqua
caxillz
inftaurá-
wu.
cde
uzfita
fuerit,
vt
quod
rede
É
nitum
erat,
repetae
curarg
A
fratris]
prox
tie
H
oc
fichi
non
eft
faris,
affe-
tha.
goctiam,quod
eit
certius.Aio
etfi
hicdiceretur
apete
cese
caufla
renuntiatione
litis
finiti:
tamen
vetbo
[e-
-
puntiationis
vi
ipfa
latis
includi,
vt
adueríarioipfit
auto
prafentiaut
ablenti
per
nuntium
vel
per
epiltolam.
n
renuntiecur.
Nam
&
focieratem
folui
dicimus,
fi
quis.
-
exíociis
focierari
renuntiauerit,
neque
additar
prz-
fente
focio/ff
conmenera.
Lattiene.S
diximus
[pro
foc»
——
Értamen
hocipfüm
intelligitar.confenfu
enim
con-
tracta
focieras
non
nili
contrario
confenfu
diflolai-
e
cut
nibil
tam
naturale
ff.de
veg.sur.Sed
&
in
$.
manet,
2
pirarvrconiagüpfite
nuntiare
op
velabíepri,per
nunrium;snt
ep
2
—
puniecur
iis
quifünt
ia
e
us
poreftate.
Yude
renun-
tiationis
verba
hecfungt,
qu
nominatim
adeum
cui
"
renuntiatur,
referantur
:
£65
res
tibi
babeto
tibi
agita
s
(—
conditione
taa
on
vtor.
T.
2
ff
de
diner.
lta
plane
hoc
ce-
fcriptum
ad
eum
non
pertinet
,
qui
liti
renuntiavit
abíente
aduerfatio.S
«d
aduerfus
[mpp.refcriptumfo-
lechoc
difputati,
contra
ius
effe,
vt
padum
invnare
G&um,
inalia
re
nocear:
cum
vnum
aliquid
pa&o
-
remilfam
faerit,
vla
quam
remiffum
eft,
debitori
..
"prodefie
non
polfe,
2/7
vim
S
paths
f-
de
gall.
Porro
.
eum,
quiliti
renuntiauit,
pihilampliusquam
liti&z
,
—
controuerfiz
renuntia(fe:
alittd
autem
efle
litem
,
a-
$5552
iud
cauffam.
Fieri
poffe,
yt
lis
qux
prius
fuerat
lu-
-
fcepra,omittatur:
cauffa
ipa
&
res;
quz
iniudicium
-
.
dedu&a
fnerar,
integra
ia
aliud
cempus
differatur.
Non
re&e
igitut
hoc
abillis
conftau,
fi
quisliti
de
rado
mot
renuntiauit
,
eam
continuo
hoc
fa&o
-
cauffa
finiuiffe.—
Ed
less
Ox
^.
Haec
T
illi
difpuzant,
qui
putant
liem
fignificare
:
RE
A
p
S
omnis
ccntrouerfiacumal:quo
-.'^
dealiqaare
iudicio
fafcepta
»&
veVIpianus
definit,
oinis
atio
noftra,
&
iuris
noltri
pezfecurio,
/.
fni
f
de
verbr
f
igmif
Cauffa
eft
resiplainiudiciam
dedu-
&a,
quem
ie
haber
controue
tfiam.
Sic
Cicero
cauf-
^r
fam
paffim
definit
&
in
Part.
&in
Top.
&
"oom
»
liifque
libris
rhetoricis,
Ex
quo
intelligitur
neque
"E
tem
&
controuerfiam
nifi
de
repoffe
eife,
neq;
2r
fam,
id
eft,
quxftionem
locis
&
temporibus
defini-
tam,
fine
lite
&
controxerfia
effici
omnino
,
aut
in-.
telligí
poffe:
Proinde
qui
liri
renuntiauit,cauffam
fi-
niuit.Ipfa
enim
lis
&
duorum
interfe
litigantium
có-
certatio
caufam
faciebat:
ita
lite
füblata
cauffa
tolli-
tur.
Itaque
bec
nominibus
diftin&ta,re
ramen
i
pfà
&
effe&uinter
fefünt
eadem,
Inde
Cicero
cauffam
,
&
cótrouerfiam
in
cadem
re
nominat
in
Part.Daofzutt,
|
giando,
huic
ipfi
liti
-
nftaniiam,&litem
senti
eunte
fseiunt
Quod
./
Z
/
Commentarius
-
|
estác
inquit,or
dix,
queffionum
gentras
quarum
alteram
f-
(daeC
mitumtemporibus
€
per(oms
controuerfiam
€
cau[Jatm
nomino.
Ex
paulo
poft:
cognita
igitur
omni
diffribn-
tione
propofitarum
confiltationum
,
controuer[iarium
C3
cat[Jarum
genera
vef
atit
omnino.Idem
libro
primo
de
Orat.verbaiuris
hzcpro
eodem
vfürpat,
caz[J
cade-
re,
litem
perdere.
verba
haec
fant:
e/frqrinon
defuit
sllis
patronis
,
inquit
Cratfus
,eloqueniia,
neque
dicendi
vatio
attt
copia
,
ed
iuris
prudentia
:
quod
alter
plua
lege
fim
acculeritnon
turis
diffidentia.
Alioqui
nullus
erit
agendopetebat,
quam
quamtum
lex
in
12.tabulis
persut-
(ferat.
quod
cum
impetralJet
:
caufa
caderet:
alter
étii-
quum
putabat
plis
[ecim
agi
,
quam
quod
eJJet
in
Athio-
ne
:
neque
intelligebat
,
Je
ita
effet
atium
,
litem
aduer[a-
vium
perditurum.
!
;
Qui
T
litem
infantiam
effe
putant(fic
enim
Turif-
6
^
£oníulti
vocant
conatum
a&oris
,
&
fa&umid
omne,
quodad
promouendam
Jitem
,
&
reoinftandum
ad-
-
hibitum
eft.
£
poi?
editlum.$
penslt.
[de
iudic.)fallit
eos,quod
cum
litem
fignificare
controuerfiam
admis
,
ferunt,centrouerfiam
tamen
finere
cogitant,
Atqui
lis
&
controuerfia
omnino
vifi
dere
efle
non
potef
rfi
quis
liti
renuntiet
,
nihil
aliud
intelligatur
diceres
nififeliti
deea
re,
que
in
iudicium
vocatá
eft,
renum-
tiare.At
qua
tandem
lis
der
cinfltuta
erat,nifi
ea,
per
quamadtorrem
conpfequeretur
?
la
fit,
veliti
revun-
cred
rtorrenanzialfe
intelligatur.
Ea
porro
vna
eft;
per
quam
quisrem
cófequaturnom
.
plures.
Ad
extremum
ne
quis
dubitet
diuería
hec
ef^
felicem
&inftantam
litis
:
fieri
poffe,vt
litisinftantia
perierit,lis
maneat:
audiat
Vlpianumzn
d.
1.
£9
post
ce
ditl
ff.
deindic.
iva
fcribentem:
citcumdu&o
edi&o
videamus
,
an
amplinsreus
conueniri
poflit,
an
vero
falva
quidem
lis
fir,
veruminftantia
tantum
edi&i
pe-
tieric
Ec
magis
eft,vt
inftantiatantum
perierit
(1d
eft,
vtegoluterpretor,
pro
nihilofit,
edidtum,quodim-
petrauiradtor,quoreo
inftaret)exintegroaurem
liti-
|
gari
poffit.
L.
Creditori.
V.
Imp
Antoninus
Á.Demagort.
—
Creditori
tito
fi
partem
pecemie
exfa
Iyifti;
de
parte've-
recon
petenda
mter
te
iud
e
tig,
eius
H0
patrocinio
fideq,
defen[a:ea
obligatione
par-
um
ciniliimrepartim
bonorarto
liberatus
es.
Nam
exees
ptio
perpetea
pali
connenti
vel
doli
refidui
petitionems
"Fepelliteum
€$
folum
per
ignorantiam
vepeti
potuif-
fet
pp.
F
TL
Kal.
Augtfl
Roma,
dnt.
A.
1.
6
e
AL.
bino
Cef[214-.—.
|
Een
E
^$SvMMARIA
—
Patlonon
liberart
debitorem
iure
ciuili,&
cnr.
*
Patlo
liberari
debitorem.
uve
pratorioper
exceptia-
nem,ۈ
quam.
MED
TUR
2
dure
pfo
quis.an
per
exceptionem
liberetzr,
quid
in-
-
ter[it
:€4
explicata
Luibil
intereft
ff.de
reg.
t.
]
Exceptionem
initio
conteftaudam,C
"ju.
9.
Exeeptto
vndedicla.
TU
4n
fLpalationibus
ius
cotineri
gm
petlisfatiumwer-
farts
quid
frt
in
Lf
vnus
S.pattus
ff.
de
pat.
;
L
qui
(erunm.S-1
Jf
de
obl.
63
atLexplicata.
$.Patlus.l.[f
vnus.
ff.depatt.
fententta.
9.
Falfacauffa
vemif[fioni
debiti
adietta
remi[[onemno
^
minuityctiam
fi
creditor
putet
eam
fiebeffe.
C
V
Mcreditor
pa&tus
eft,nea
debitorefüuo
peteret,
-
S
quzftio
eft;an
debitor
liberetur.
Propofitumeft
hocloco
Imp.oftendere,
debitorem
pacto
liberari.
ur
;
í
Non
f
Ed
emm
conuent
ob
cantas
nego-
"
AN
ARA
RREDUNBET
ERIT
DN
/
vete
dicturus
eftin
AdTitlILLib.lLC.DePadis.
—
00
Or
Non
liberatur;inquit
lure
ciuili:(cilicet
quia
ita
jure
ciuili
coftitutum
eft
ex
regula
naturz
,
vt
quibus
quidque
modis
contrahitur,ii(dem
diffoluatur
in
có-
trarium
adis,
4
nibil
tav
natmrale.
f.
de
regu.
sur.
vt
proinde
obligatio
quz
re
contracta
eft;
id-ft,mutdo,
vt
hic
proponitur,
nó
poffit
inere
d.ffolui,
nudo
pu-
tacontenfa
Et
quamquam
fidem
fecuari
equur
eft:
^
Lffeod.tamenjnifi
quid
erit
neceffe
,
ex
folemnibus
iutisnihil
e(t
immutandum.4e/fr.[f.
de
regnl.
inar.
l.
pen.
Jf
dein
int.veff.
um
2
Sed,[vtdixi
pado
non
liberatur
debitoriure
ciui-
li:
at
liberaturiare
pretorio
oppofita
petenti
exce-
ptione
vel
pa&iinquit,
vel
doli
mali:
Pa&i,
quia
pa-.
cum
tüetar
przror
ex
hoc
edicto.
Doli,
quia
petic
doio,
quicuique
id,
de
quo
exceptione
remoueri
potett,
petit
2.8.62
generalter.
ff.
de
dol.
excep.
hoc
.
€ft,
quoddicitur
femper
pacta
parere
exceptiones.
L
earigentiim.
S.
fed
cum
nnlla.
c2
S
[eg
feo.
lim
bona.
J
€».
Quo
minusautem
dübitet
quisad
hay
cmcdum
debitorem
pacto
liberari,
confirmat
id
A.
xander
hoc
atgamenpto,quod
fi
quid
debitorcontra
füperio-
rem
conuenrionem
folutfec
Bero
dB
duh
id
re-
peteret.boc
illud
eft,quod
regala
iuris
traditur
;
Cui
damusactionem,ei
multo
magis
eius
rei
nomine
ex-
ceptio
danda
eit,
Lenertis.
$.v-
ff.
dereg.
iur.
quare
fiio
hacípeciedaturd
bitoci
folutirepetttio,dabitariaon
dzbetquin
eirebu;
iategris
non
foluti
dstut
recen-
,
Uo
perexceptionem,
Quodaurem
dicit
repetipoffe,
,
Qquoddebitorperignorantiam
foluitignorantiam
ac-
1
:
Cioheeex
?
cipere
debemusiultam,
non
ftalti
hoaíin
sid
eft,
fa.
&i,non
iuris;
CHTH
QUIS
S.
de
Var.
CÓ
fac.
zghor.de
qua
-.
te
alibi
dicendum
eft.
Interim
hoc
Con:tituit
pacto
d
debitorem
liberari
(ed
damtavar
per
exceptionem.
2:
io
Atquif
|
ira
traditum
eft;nihil
intereil-,
verum
quis
aonhabeatan
per
exceptionem
inftiz-
qd
GE
fF
deregul.tur.
Q
1idergoatrinuir,
ixerita
Iquis,Imperatorem
laborare.
hocloco,
vt
&
fitinalis
innumeris,vtrum
iploiure
debitor
fit
libe.
ratus,an
per
exceptionem?de
quo
nobis
fem:1
dicen-
dum
eft.Et
fane
ita
eft,
(i
exceptio
opponitur
&
per
eaminficmacur
a&io,idsm
piane
ea
re
alfequemur:
qu»datlzquzremur
fi
elfemusfolutioneautalio
mo-
do
fimililiberati.
Sed
noa
Íemperactio
in
iudicium
deducitut,
vc
exceptione
vti
liceat,
&
cam
deducta
-efb
non
femper
exceptio
obiicitur.
Excepdoneau-
tem
nonobiec&ta
non
parum
referr,
vtrum
maaere
adbuc
oblieitionem
&
actionem
pritinam
dica-
eiusan
füblitam
iare.
Refert
autem
duas
haíce
ad
e
oc
ue
petere,
quodante
pa...
Msi
&
d
dudícii
&
PULALL
pus
RE
erat.
A
ormam
tinet,quod
5
m
'cfenfionis
primum
hoc
per-
ipfo
e(tlil
d
pecaniam
foluit
,aut
alio
modo
jure
«2
Deratus,
(i
adhuc
a
creditore
conueniatur,
?
nihil
deb,
"S
iE
conteftanda
cum
aduerfario,
ültfiin
iu
i
roinde
qni
mos
olim
iudiciorum
u
pad
pracorem
foluiffe
fe
non
dixitfer,
T€
de.cau(f
ludicium
de
pecunia
purum
reddi-
Füm
effer.
conien
à
iudicet
ik
LA
s
l
ftenditf
(49.5;
'ccunia
o
wie.
ster,
eumlo-
oluiffe
eon
Y
lang
?
credliam
,
com
reus
fe
im
eum
L3
4
2dici
approbare.
Veram
eft
Dertinerer
lequi
|hi
I
"etIureenim
affequitur,
vtnibild
FI
ST
ebear;
non
defenfionis
conteflatione;&
fua
ficto.
|
cefferit,exceptionem
oppon
-
»3
$
;
"s
?
255-5
"e
THUSN,
:
AtT
quiiure
teneturadhuc,&
in
quem
iure
adio
t
eft,qualis
eftis,cum
quo
pactus
eft
creditor,ne
pere-
ret;
quia
non
poteft
dicere
e
non
teneri,
auc
fecum.
actionem
non
elfe,
nifi
olim
de
intentione
aduerfa
—
riiconfeffus
defeafionem
pacti
opponeret,&
conte-
ftaretur
(que
t
quoniam
generalitatem
intentionis
5
exceptione
coirigit
,
exceprio
dicta
eft)
condemna-
-
ri
debuit
Propterea,quod
iudicem
fecundum
iudicii
formulam
iudicare
oportuerit.
Iudicii
autem
for--
mula;cum
creditor
pecaniam
peteret,
fi
reus
fe
de-
bere
negaret,
haec
futura
fait,
P
paret
Lucium
Titium
dMattio
decer
mutua
ded'lje
,z4dex
condemnato.
Hoc
fi
Lucius
Titius
apud
iüdicem
probaret,faceret
iudex
fecundum
preícriptum
formale,
fi
Meuium
con-
demnaret;euam
f;
ille-hoc
diceret
pactum
effe
cre-
f
ditorem,ne
peteret.
Non
enim
efficeret,
quin
adhuc
.
decem,mutua
deberer,
ltaque
exceptionem
oppo-
nere
debuit
reus,&
curare,
vt
&
in
iudicium
addere-
tur,
vt
fic
deinde
exceptione
iudici
probata
ex
for-
.
:
H
S
mula
aiudiceabífolueretur,
-
|
|
pati
feod.tit.per
tipulationem,
íd
eft
Aquilianam.
ftipalationem,&acceprilationem,obligationem
tol-
li,
noitem
pa&to;quippein
ftipulationibusius
conti-
neri,
ia
pa&tis
i&um
verfari.Hoc
enim
(ic
interpre-
tor,
pacta
nobis
prodeffe
ad
liberationem,
fed
fa&o
noftro.
Nam
fiadliberationem
non
aliter
piofant,
quamfi
quis
initio
pactum
fit
conteftatus,
eiufque
pacti
exceptionem
in
iudicium
detulerit,
ea
porro
conteftario
&
defeníio
in
fatto
rei
eft:
profe&to
in
pactis
factum
ad
liberationem
verfatur,
Contraria
Hinc
t
illud
et;
quod
Paulus
feripficin
[
£
opu,
6.
e
ftipilationis
Aquiliapze
&
acceptlationis
ratio
eft.
per
hanc
enim
fi
qais
liberatur,
isTüre
ipfo
affequi-
iirvt
nihil
debeannon
folutionis
&
acceptilationis
exceptione,
&
obie&tipne.
^
2
4
Huc
f
pertinet,quod
idem
Paulus
n7.
qui
feruum.
$.
1.
ff-
deobl.
(cribit
his
verbis,
/£;5,
cuz
Te":
commoda-
Bero,
eam
freryiputrit
tenebitur.
quidem
€
commuadats:
atlione
C4
conditione,
(d
altera
actio
alteram
perimit
autipo
iure;aur
per
exceptioné.
Significat,cum
quis
Ip:o
iüre
liberatus
elt
poffe
cam
tuto
negare
fe
de-
ere;
&
quamuis
exceptionem
in
iudicium
non
ad-
dat;abfolui
debere,
fi
ex.
ptiftina
actione
foluiffe
fe
quandoq;
apud
iudicem
docear.
Quod
fi
per
exce-
pttonemactio
tollatur,
non.
debere
reum
negare
(e
teaerted
cum
hoe
confeffus
faerit
;eius
quod
pre-
fequatoridem
ne
teneatur.Hoc
vero,
inquit
,
facere
eftcutius:
quia
dubitari
poffit
videlicet,an
eo
modo
prior
atio
fablata
fit
iure,
-
Formulis
t
a&iongm
&
impetrationibus
hodie
8
fublatis,
témen
hoc
de
vetere
differentia
veftigium
manfiffe
vide
conteitati
oporter.
Lemitory).
deprefcr
ong
temp.Lpre-
Jeripitsne,es
Leg.
J.deexc.Sed
de
iudiciorum
formulis
pluribus
a
meícriprum
eft
ads.
atlionum
atem.
fnft.
de
aChon.
Hic
autem
effectus
fabrilitacis
plus
habet
quam
vtilitatis,
quoniam
(iue
folutio-
biicienda
eft
Initio,fiue
non
efbaliquando
certe
obiicienda
eft,ybi:
actor
pecuniam
fe
credidiffe
docuerit
,
&
ita
obiici-
enda,
vc
nonapertius
obiicidebuetit,
fi
eam
ab
initio
litis
velat
exceptionem
conteftari
oporterer.
Neque
enim
teloluiffe
diuinabir
judex
,
nifi
alleges,
&
cum
allegaris;id
eiiam
tibi
probare
erit
necelle
,
4.
7.
de
probat.
.
llle
non
obfcums
effectus
diffolutz
iure
oblíga-
ES
voce
eque
—
erepoffe,per
quam
có--
tut,
quod
exceptionem
hodie
initio
I
yg
rac
"ed
Y
fit,
vc
etiam
nunc
vetere
po
;
AT
—
tollitur
per
accepulationem
D
..
jtam
datut,remitditurue
;
,
ferit
Lin
fasmmas.id
quogue.ldas
-
lait,
Z7.ff.
de
VL
BE
de
HE:
-
dona.
Ergo
quod
adiicicrt
in
refcripto
,
ob
canffás
ne-
.
gotiaque
defenía,
conueniet
ob
id
adie&tum
effein-
9
tionis,quod
ficreditor
pais
fit,
ne
perat,
deinde
pa-
cifcatur,
vtfibi
petere
liceat,
pofteriore
paéto
efücia-
V
nica
eniai
hnusreicauffa
tür,
vt
tuto
poffit
agere.
:
iust
yactas
fit,fed
quia
priore.
'eftineo,
nóqüod
pofteriu:
pacto
Vetusa
ffit
cteditor
expetiri,
quz
"ure
integra
eft,
aci
rcus
exce
ptione
pa&i
vtetur
,
ex-
i
ceptio
polterioris
pao
repiicartione
elidetur,
vra&tto
|
"&iure
procedar
&
eadem
zquitate
defenfiouis
exce-
r
"ptio
excludatüc.Quod
fatio
ipfo
iure
fublata
fiv,
vt
:
,
vt
pleraeque
eriam
pà-
Aio.
qualis
fac
&iiariszoum,
[frio
rend.
il
|
rum
fibiliceat.
Nàm
neqae
vetusa&do
eft,qua
etos
fcitar.
nii
quis
putat
pa&o
veterem
a&ionem
inftat
-—
"xiatur,quoniam
fublara
elt:
neque
ex
padtoqtio
e
:
:
-
7
dwpunitatem
delit
futeri
propofrram
deling
tendi
n-7
.
—
sileccbram
effe,
rati,
quod
fieri
non
potelt.Ta
perpetaum
actio
ex(ti
^a
xefticüi
non
poteft,
J.quiros.
S.
aream.
[[.
de
fout.
'Suntenim
certa
facta,
ex
quibusoritür
queque
o
li-
gatio,
&
actio.
Iniuriarum
actio
ex
iniuría
nafcitut:
"farti,
ex
furto:
cetti
condiétio
ex
matuo,
fi
muraum
intetuenerit.
Verborum
obligatio
fti
pulatíone
con-
-
-
trahitur.
ceterarumque
obligationum
fag
fünc
&
pe-
|
euliarescauffz.
Fac
igituriniuriaram
actionem
nut-
lam
effz;quia
pato
füblata
fit,
confequens
erit
pa&to»
"Ntiterum
petere
liceat,
iniuriarum
actionem
BOE
Ie
'
Dr
mcr
Tig
ftitui.
Hzcenimex
contamelia
naleite*;
rocohtumeliafecutanoDe
a
HU
T
50
"non
tameu
veuns
iniüriarum
aétio
fit
;
(sdnoua.atque
aliaadtio,
Hc
-Paulusad
hancfententiam
differit
zn
d.
Lf
ondas.
$.
pa-
octefcripto
obferaandum
eft
ad
pati
liberazionem,
qu
od
eo
compreheafum
eft,
debiro-
rem
liberri.fi
creditor
paQtus
fir,
ne
peteret.
addirur,
-obcauffas
&
negotiaa
debitore
defenfa.
vnde
qaarri-
tut,
anhocquidqaam
ad
liberationem
faciat,
vt
nifi
cauffa
füb'ir.cut
creditor
debitorem
liberet,
pactum
mihil
profit.
Deuiquequidfi:nprop
ofitoreus
caulfas
&
negotia
cte
Jitoris
non
defendecit:
Ecdicenóum
eft
nihil
hoc
ad
rcm
pertioere.
Etfi
enim
cauffa
falfa
fit:
tamen
certi
juris
ett,
quidquid
ob
caulf.m
pratcr-
n
datut,r
eius
non
effe
repetitionem,
[fe
cauffara
fibi
períia-
pu
cond.ind.
At
|
énimftipülatio
fitiecauffa
facta
non
nocet.
2.4
-cerca.
de
doLext-Qujduiigytur
&
pa&tio
liberaudrdebito-
"iscauffainterpelita?
Sane
veroytrumque
fine
cauf-
Xametfiis,
qui
dedit;
veram
€
fa
patiterimprobandnm]
utem.
Sed
falfa
caula
prz-
:
teria
remoca,
tamenadhi
um
-
fa
quam
exercere
voluiffe
tmielliitur,
qui(ciensfe
nó
|.
teneri
vltro
aliquid
dat,aut
remittit
d
1
in
fuiopra
874
füpereft
donationis
caut-
quoque-de
cond.ind...
Campanis.
[f-
de
op.lib.
Hec
vero
vel
maxime
idonea
cauffa
eft
ad
qniduis
transferen-
duni,
quod
quis
dovare,
&
liberaliraterh
exercere
vc-
douat.Ltiec
ullam.ff.de
bered.pet.tot,
tit.
pro
terpretari,quia
ita
eX
fa&to
proponebatur
,
nonquod
ad
ius
quidquam
peruneret.
:
ENS
L.
Palla
quacontra.
FT.
Imp.
Antoninus
A.Bafilim.
|
Palla,
qué
contra
leges
confLitutione[gue
vel
contra
bonos
mores
fignt,nullam
vim
babere
ndubitati
inris
eff.
*pP.
Kal.
Augtifi.
bifaem
Conf-214.
*
Mf.
f
j
2r:
2g
X
Ys
f
-
Hugonis
Donelli
Commentarius.
&io&
obligatio
nonfit
füblata.Sic
enim
Iprofaericcred
corem
poliea
paciíci
yt
pete
reite-
[citur.
nonexpa-.
i
etiamfi
(e-
,
pto
exprimatut.
-
fant
einfinodi,
vt
generatter
—
:
CONST
MA
RE
4
Patlainiufla
improbari
boc
ve[cripto.
^
—
editlo
depatizs,
CS
cantra.
1
CPalüacontralegets
qua
Có
quai
fraudem
legis.
;
|
cadem,
qua
/
;
—
Patla
dercbus
ad
vitlitacem
noftram
pertinenubut,
—
ficoutraquam
lex
fieri
vetet
,fatia
fent
,iniu[la
:
fe
contratd
quod
iobis
lex
permitutt,
conceditur,
in-
fl
aseoque
feruanda;eS
cer.
-4.
Mores
boni
qui
[nt
,
€
qua
palla
contra
bonos
mo-
Ee
MUR
y^
Pallumturpe
,
idemque
aduer[in
bonosmorts
,
quo
-—
o
pacifesmur
[reriquod
per
fe
fit
rape.
G
'"Patlum
etiam
turpe
C3
aduer[us
bonos
mores
,
qqo
|
pacifeimnr
quidper
fe
fatu
non
turpe
,
[ed
qued
admiffum
intitet
ad
del-uquendum,
C$
cnr.
x
^)
quod
pallium
banc
impunstatem
co
gribuit,
eS
turpe
ejfe
c3
inutile.
|
—
dmiffum
iam
ante
dehtlum
vemitterenecturpi-
tudinem
babere,
C?
inre
conce[[nm
e[e.
ibidem.
Spem
lucri
ex
delitto
propofitam
inuitaimentum
ej?
delitli,€ó
patum
quo
ea
[pas
caflituitur
eque
tiro
$
SHE
CO
inutile.
:
9.
L.pacifii
ff-depatt-expofita.
—
$3
lo
g.padla.
rune
ff-depatlexplicatue.
^ir
Palla
contra
ins
aut
bonas
mores
fatla
quibus
id
agi-
turyut
quid
detur
aut
fiat
,
virum
ipfosure
nulla
7
momenti
[int
,
an
per
exceptionem
tantum
infir-
-oo
uem.
ap
;
Pp
AcTA
Tiniufta
bocrefcripto
improb&tur.Ea
funt,
qua
iunt
conttaleges,
corftitutionefüe,
aut
bo-
nos
mores:
id
eft,iniimma,
qua
funt
contraius.Q
ua
|
desecota
apertius
edi&to
cautum
eft,
expreflis
vide-
|
licet
(pecitbus
legum,
&
corum
que
contra
leges
fi-
-unt.
Sicenim
verba
funt,
vt
edicat
prator
(e
pata
con-
senta
effe
feruattvums
s
[imeg,
aduerfus
leges,
fenatufcon-
feta
,
plebi[crta
,
edi&la
,
decretaue
Principum
,
neque
quofvam
ciiquam
eorttma
fitt
,
fetta
erunt.
Sedita;vt
Auhilominaus
3dem
generalibus
verbis
hoc
'refcri-
Nain
quilegem
dixi;
Vi
ipla
omnta,
qua
legis
vim
babe
nt,
ef&complesus-
quon
numero
faut
plebil
cita,
fenarufconfolra;e
dicta
mzgftratuum.
de
quibus
apud
Inftinianum
fcriptum
ett
(ub
titulo
deittrenatim
gent.
E83
citil.
Sed
&
conftitutiones
pr-
cipue
leges
faut,
Ldeges.fnpra
deleg.
Sed
propter
excel-
lencam
bocleconomimauim
fant
appellare.
Harum
[ünt,
ediQta,
decreta,
tefcripta
principum,
quae
antur
in
edi.
Qua
infraudem
legis
fiunt;
&
ipfacontralegem
|
fieci
intelligantur,
vt
mox
dicam.
Vis
igituc
veriuf-
que
loci
cadem.
Hoc
refcripto
additum
eft
de
iis,
que
contta
bonos
mores
fiunt;
quod
genus
cum
.
improban
t
maxime,
edicto
pratoris
prater-
E,
aid
p
[res
nonmun
dum
fit
4niffam
effe
mirum
videri
poteft.
Sed
yerbolegum,
|
quo
prztor
In
edi&o
vtitur,
fatis
comprehenditur.
Nam
&
boni
mores,
leges
funt
populi
conferfura-
cito
fine
fcripto
conftiturz,
mliamus
in
leg.
de
qusbus.
f.
de
legi.
Yaueterata
confüetudo
prolege
nonim-
merito
cufloditur.
.
Et
hoc
eft
ius,
quod
dicitut
^
moribus
conftitütum.
Nam
cum
ipfz
leges
nullaa-
liaexcauffanos
teneant,
quato
quodiudicio
populi:
|
D
lloferiptopo-
4
recept&
fünt,
merito
&
ea,
que
finev
pulusprobauit;tenebunt
oranes.
Nam
quid
intereft.
füffragio
populus
voluntatem
(uam
declaret,
an
re-
—
busipfis,
&fadtis?
Vtigitur
res
exprimeréturmagis,
2
:
E
|
debonis
|.
(
TU
————
Pg
Ad
Tic,
LIT.
Lib.
II.
C.dePadüs.-
—
de
bonis
moribus
hoc
loco
comprehenfum
eft
po-
tias,quam
quod
effet
neceffe.
Ex
quibusintelligitür,
fatis
vtroque
loco
de
iniufts
pactis
effe
comprchen-
fum.Quz
fint
contraleges,qua
contrabonos
mores,
videamus.
?
.
Pa&Qa
t
contralegem
fünt,quibus
pacifcimurid
fi-
eri,
quodlex
fieri
vetat,
fiue
verbis
vetet
;
fiue
fenten-
tia.
Nam
&
contralegem
funt,
quecumque
fünt
con-
trafententiam
legis,
non
dubium.
S.
deleg.
non
enim
ex
lege
eit
tantum,
quod
eft
ex
verbis
&clententiale-
gis;led
etiam
quod
folum
ex
legis
fententiaZmomini.
$.verbum.ff.
de
verbor.fignific..
Sed
cum
res
tradatur
verbis
difting
uere
folemus,
dicimufque
alia
effe
con-
tra
legem
proprie,quz
funt
contra
verba
legis;
aliain
fraudemlegis,vbi
(alus
verbislegis
fententia
eius
cir-
cumuenitur,
cantza.
€3
I.
fequent.
f]-
de
leg.
quomodo
hecin'edi&to
expretfa,&
diftin&tafunt.Harum
terum
&c
(anc
exempla..
Lex
Iulia
prohibet
fandara
do-
talem
alienari,
Zuffit.gpib.ali.lic.vel
non.
Maritus
alie-
nauit
,
&
pactus
cft,
ne
de
eo
vnquam
agctet.
pactum.
.
contralegemeft,eoquenoaferuandum.
Item
fena--
tus
vetat
pecuniam
credi
filiofam.
credita
eft,
cauit-
que
filidsfam.
fe
bona
fidereftituturum.
contra
fena-
tüfconfaltum
e(t
caucio.
ex
eain
filiumfam;a&tio
non
etit,
Aceritin
fraudem
fenatufconfultihoc
modo,
fi
pecunia
dara
erit
Titio,
vt
ea
poftea
rediret
ad
filium-
.
famil.
ac
filiusfainilias
in
eam
cauffam
Titii
nomine
Íc
obligarit,A
5.
$.
penaltim.
infin.
l7.
S.
1.
ff.
de
fenat.
uc
?
t d
aced.
—..
|
2
4h
quam
lex
nobis
dat;paciftamur,
vt
de
milite
iam
dixi-
mus.Neque
enim
cum
lex
nobisaliquid
concedit,et-
iam
accipere
nos
iubet,
&
quianon
iubet
accipere,
-
non
vetat
recufare.
alioqui
vis
hzcfit,
vel
onus
;
non
beneficium.
Cui
iam
cófequens
eftyt
quoniam
nul-.
la
pactaimprobantur
edi&o,
nifi
quz
funtiniuffajid
|.
eft,
contraleges,
pa&um
omneeiufmodifitferuan-
^
dum.
Hincillanatafüot:licere
vnicuiquederepri-
——
uata
&
familiari
pacifci,
/.
iuris
gentium.
S.
fipactfcar.]]--—
ec
item
licere
cuiq;
petfecutionem
iuris
füi
pacifcen-
do
deteriorem
conftituere,
pactum
ff.eo.&,
quod
o-
mpiàcontinet,licerevnicuiqueeaqueprofeinto-
——
fübrilius,
docendi
cauffaiftasres,
vt
diuerfefüat,
ita
duda
fant,
contemnere,iifque
renuntiare,
Lpenuk.j.
—
ead.l
fi
index.
fF.
de
NWHHOY.
00
.
Jam
f
qua
pacta
fint
contra
bonos
mores
dicatur.
4
Etfane
effet
hoc
abfolutum
ex
faperioribus,fi
intelli-
-
quidilli
verent,
aut
non
vetent.
3
.
Hoc
T
intelle&o,
qoid
lex
vetet
in
omni
pacto,
querendum
erit.De
quare
inepti
fimus.fi
quid
cone-
rnurin
vniueríum
definire:
cum
leges
pro
conditio-
hecuiufque
negotii
commutentur:
negotia
autem
-
vant.Solum
hoc
przcipiet
quz
de
vnoquoque
negoti
unn
fit.
Ex
huius
verbisanim
tt,an
non
vetet,
proindequ
quod
ius
conítitu-
duerti
poffe,
vtrum
ve-
patum»
quodfidere
1t
int
infinita,
&
eiufmodi
,
que
nibil
inter
feaffine
ha-
ndum
eft,
videndum
effe,
|
E
ipi.
xuisvíüs
&
confenfüs
vtentium
comprobauit,/eg.de
^
-
quibua.
ff.
de
legib.
S
fine
feripto.
Inf.
desurenatgent.e$
adlegem
pertinente,
iuftum
fitj;aniniuffum.
Siquid
|
vetabiclex,
&
nihilominus
vtid
fiat;
pacifcemur,pa-
-
&kum
aduerfus
legem
erit.
Sinon
vetabit;nihil
facie-
-
ynus
contra
legem,
fidere
pacifcemur,
Non
alia
exre-
fit,
vc
quedam
pa&tiones
de
rebus
ad
vtilitatem
no-
ftram
pertinentibus
valeant,
quadam
quamtis
ex
codem
genere
fint,
improbentur.
fenatufconfulto
|
lieris;ete
1eatur,
non
aut
Reipub.
aut
alterius
cuiuf-
.
Quam.
Verumtamen
fiipterccflit,
non
tenetur,/.
f
milier-j-ad
Vellei,
At
(i
miles.cni
boc
tributum
eftjne
*conueniatur
apudaliosindices,
quam
militares,
huic.
puelegiorenuntier
pa&tü
eum
tenet,Zpen.].eo.
V
nde
.
hec
tam
varie:
nempe
ex
eo
;
quod
fenatufconful-
nimores.
Solum
yt
h
-
€i.Boni
mores
ii,
qui
ant
cum
honeftate
coniun&
geretur
qui
fintboni
mores,
&
quid
fitexbonis
mo-.
2
bus
Namffünrconlegeseapadaquibusferi
——
pacifcimur,quod
leges
vetanterunt&illacontrabo-
-
"
10s
m
ores,quibus
pacifcimur,
vt
fiat,quod
vetant
bo-
c
querendum
relinquatur,
,
Sednihilagitur
hac.
r
LJ
definitione;nifi
prius
certum
fit,qui
&
quid
illi
iubeant;aut
fieri
prohibeant.
Hocinlegi-
|
bus
nonquafiuimus,
quía
quid
fitlex,&
conftitutio,
|
nonignoratur,
Quid
etiam
vetent,aut
non
vetent,cü
fcripto
conftent,&
palam
fintexpofitz,
exillorü
ver-
-
bis
nullo
negotio
fimi
poteft.Atnóitemexpeditum
eft;
qui
fint
mores
boni,
&
quidillis
przcipiatur:
vt
-
qui
non
cóltent
fcripto;fed
regula
nature
,
&
ratione
nonomnpibus
perinde
cognitazftimentur.De
eoigi-
tüt
dicendum
eft
adhibita
definitione,
&
partitione
generum,qua
maxime
ad
tem
accommodata
videbi-
tur.Ita
qua
pacta
cotra
bonos
mores
fint,&
ob
id
im--
probentur,quecunque
pactio
allata
erit;intelligetur.
Moresidem
(unt;
quod
confüetudo,id
quod
diutur-
Li
xelpotiuscumratura&
iuregentium:quibusfequi-
—
—
muürid,
quednaturaredtum
&
honeftumeft;
quod.
—
—
—
-gentiamiure.Nam
bonumidappellamuspem.ffide
.
eX
pietate,
fi
excareuerentia,quam
maioribus,&
iis,
.
Velleiano
cautum
eft,
ne
mulieres
proaliisinterce-
«.
dantLz
fad
Velleian.
Pertinet
hocad
vtilitatem
mu-
quod
facere
poteft;conuenitur.
Reuerentiz
hocma-.
-
Aduerfüshocfiquidpactumfitcontrabonosmores
tum
vetat
mulierem
intercedere:Hecautem
hnic
be-
:
fea
coontiando
magisintercedit,
quod
eft
cótra
|
E
EE
s
uum.
Quaauté
lege
priulegium
datur
|
Jfespon
S
NOAIg
dee
e
coE
tb
On
VERE.
.
$8816
ad
alios.
Non
igitur
contralegem,fife
ad
alios
.
fülis
s
Pacifeatur.
quorum
vtrumque
non
nifi
con-
PUE
I5
verbis
legis
intelligitur.
Cum
aurem
id
folum
Ciüniamus
contra
legem
effe
,
quod
eiufmodi
eft;
vt
Jat
conrra
quam
lex
vetet,iam
ex
eo
intelliei
poteft,fi
.honeftumeft,
Ponz
igitur
vinculo
matrimoniaad-
-
-
Item
efthoc
exnatura,&pentium
iure,
quibus
fuccef-
?21.62
inre.
caiufinodieftfrquidexreligione,fiquid
———
P
in
poteftate
fumus
,
debemus,
fi
ex
veritate
cR
fia.
Nam
hzcinteriuranatute
numerat
Cicerozbro
^
e
AGES
ie
TR
dene
Jet
Leal
e
"n
|
-
$
.
3
1-De
imuentioue,celigionem,pietatem,gratiam,vindi-
.
cationem,
obferuantiam
,
veritatem.
Quzaduerfüs
|
-
hzc
factafünt;
aduerfusbonosmoresmaiorumfieri
|^
dicuntur.
Huiusreihzcexemplafünt.
Maritusinid,
^
———
riti
datum
eft,
quam
mulier
marito
preftare
dcbet.
—
—
ITUNES
it
aduerfusreuerentiam,
quam
vxormari-
.———
to
exhibere
debuit/La/ia.
S.
]tiom
ff
folut.matrim.Jtera:
pue
coniugum
amorem
virtute
atque
officiis
prouocart
fringi
contra
bonos
mores,17
tia.
ff-
de
verbor.blrga.
fürusfisjeorum
mortemnonoptarefedquemfinem
|——
putaactionem;aut
exceprionem,bencficium,aut
pri-
.
uilegium
aliquod
:
nihil
fieri
contralegem,fide
eare,
Doy
i
2
Pa
Nd
JAS
x
veau
"
"2.
vitz
Deus
det,
moderate
ex(pecare.
Fefüinareigitur
ante
tempus,vt
de
hereditate
viuentis
ànte
ftatuas;d.
naturze
legibus
&
Dei
deferatur,contra
bonos
mores
efTe
dicitur
:
idcirco,
quia
contraius
gentium,
.29f-
—
&
ex
officio
fiunt;eadem
effe
ex
bonis
moribus:
con-
"
2
fet
Qt
2
i
-
d
*
X
X
E
?
P
v
:j
D
5
i
S,
e
e
dam.S-t4f-.
de
don.Ex
quibusintelligitur,que
honefte,
:
EH
ert
leti
r5.
c
Hugonis
Donelli
Commentarius
j
E&
t
tamen,
quod
primz
fpeciei
hoc
refcipto?
—
1,
comprehenfe
aduerfari
videstur.
id
nem
pequo
Nl
d
pianus
feribitzn
/.pacifer.
fj-
eo.
paciíci
contra
edictum
zdilium
omnimodo
licere,
finein
negotio
venditio-
'pis
gecendo
conaenilfet,
fiue
poftca.
nifi
quis
forte
dicat
pacta
contra
leges
facta
nulliusmomenu
effe:
alud
effe,
fi
quis
contraedictum
mag
ftraruum
paci-
f;atur:
quia/edi&tum
praroris,
auraiius
magiftrarus;
lexnonfit.
Sed
&
baeleges
prerorizfuerunc.
Nunc
quidem
ius
honorarium
,
maxima
pats
eftiuris
R.o-
mao,
$.
pratorum.
Inflit.
desur.tat.gent.
C8
ciut.
quid
mülra?
fiquid
conrra
edidtam
praetoris
cautum
ficin
|
teftamento,
id
contratusef!e,
&
roa
valere
diferte
|
Ictiptum
eft
n.
ff
inquilines.S.penalt
jj.de
leg.1.
,Nibil
|j
igitur
contra
editum
edil;am
(quod
&ipfümiatis
Mo
eh
a
|
]
j
sCRU
|
&um.;ncn
parcem
;
fi
mentem.
&
fententiam
totius
:
edi&i,
non
verba
vnius
alicuwus
partis
ípectemus.
)
quodisomnilege
faQceredebemus,
Lepciade
ff.
de
le-
£?.
Quippe
editam
vitia
pronuntiari
iubetinitio,ac
:
|
proinae
celativetat.
Sed.
hic
non
confiftunt
zdiles,
quod
fi
cerent,
merito
quidquid
contra
fieret,
&
contra
edictum,
&inuc.le
elfe
diceremus.
Progredi-
uaturlongius,&
odiiciont;fi
contra
fa&um
(fit,
fe
ia-
dicium
daturos,vt
mancipium
redh.beatur.
Ità
qnod
edi&tum
primo
prohibirorium
videbatur,
in
fumma
permiteere
repeticur
,nimitum
actionem
ad
manci-
pium
redhiberdum.
Hanc
vero
ita
dari,
vt
edictum
men
vetet
eam
repudiari,upra
faris
oflenfum
eft.
Vn.
»
Me
7.
Woo
T
modo,
ademto
poenz
&
a&tionís
metit,
f
A
quid
commiffim
fit:
vcluni
cumante
hzcadmiffaita
E
pacilzor,ne
de
dolo;nefurdiagam.Fatutum
eft
enim,
|
05e
vtremota
poena
homines
magisaudeanr.,
cum
Íciaut
de
foreimpuue
quod
«daiferiar.
certe
conftir.ta
poena.
»
-
poadubitrm
eft
eos
in
ce'inquendo
fore
tardiores.
T.
Ponam
enim
tactuenr.Hanc
metui;nquitPaulus,ex-
edit.
Proinde
reete
hoctotum
g^nüsimprobarum
Ro
(0
eftintfiunuss
pata.
fFead.L
illud.ji
de
pati.
dot.
ldem
———
ficonseniat
his
rebusiam
admfli;
,
pá&tum
valebit:
-..
quia
nihil
proficad
huc
poenam
metul,ne
maleficiuni
ifjentivm
S
fi
pacifear
Jj,
eod.
Lab
G
EREE
A
|
modo
fitv
excirentur
homines
ad
delin-
B
4
ey
"
adu..carusfibt
cauerit.
&
merito.
ipe
erimlucri
pro-
dmittarur,
cum
id
jam
adouffam
fuiffe
conftet,
Z.
ra-
decfficitar
hancrepudiationem
contraed:dtum
non
effe,
Curigitür
contra
edi&tum
cffe
Viptan
us
d.cit?
Quia
eftlane
id
padtum
contra
edi&i
verba,
vt
cuod
initio
vitia
reticeci
veter.
Vlpianus
antem
intelligi
voluit
horum
rationem
non
cffe
habendam:
fed
quid
deinde
zdilesad
cerent,
efe
Ipe&andum.
inde
-
quendum,
cam
q
id
tale
promitlum
eft;
quo
maiore
-
intelligi
pofle,
ctia
contta
bzc
veiba
recte
vendi-
.
yberioreque
fint
potituri,
i
quid
turpe
admiferint.
Vt.
..
enim
in
fupertore
irpunitas
.
ficio
hocgenerefpes
..
ptopofita
i
«itat
culpam.
veliti
fi
quid
promiffum
|
fit,fi
quod
flagitium
fiat,
Ly.C
de
co
ndabterp.cauf.
Ya...
-
bocgenere
habctür
pattum,per
quodid
agitur,
vtal-:
——
terifuecedamus,vt
m«
riui
hereditatem
obtipeamus.
(
pequom4patum,quod
detaie
€
Lvltum.boe
titul.di-.
-.—
cendurh
eft.
Item
cumadüccatus
ex
euentu
tis
pat-
/
«tem
aliqitam
lücri
fibi
decidi
pacileicur,
zoo
feo.
Ie
cc
Wu
gjr
ci
f-
dett
up
E
arg
idc
aud-
-——
aquo
now
adiicitir
quantam
partem
emolumenti
torem
paciíci,
ne
ob
vitia
noa
nuncepata
teneatür
propter
edicti
fententiam
,
qua
ex
Íequendbusnon
effetobfcura.
—
^»
eftcontrabonos
morcs,
admitrarar
a
Paulo
hoc
ge-
-
rius
pactiin
depafito,ne
tecum
dc
doloagam.
quodi-
plum
cum
ipuiretad
dclinquendum
genere
ipfo
tur-
pe
effe
negari
non
potcít
vcleodem
auctore
e
4.
fv
ni
S
palla
fFead.Sic
aatem
iple
(cribiten
d.
ff
vnus
S.
-
dllud..
Mud
nuila
pactione
ffici
poteft;ue
dolus
prz-
4
ftcttit:
quamuis
fi
quis
pacifcatur,
nedepofiti
agat,
vi
ipfaid
patus
videatur,
re
de
doloagar.
qued
padum
"Videamus
T
etiam,
ne
inco
genere
pactorsi,
quod
fe
|
|
wo.
pofiaq-idus
mol;e:ur,vtcauffam
vincar;quaamiffa
|
proderit.
An
hoc
inrelligit,ne
depcfitiagat
doloiam
—
|
|
|
/
0.
mihil
iode
confecutütus
fit.
Hasfpecesuulliusmo-
|
admiffo?
Minime.
Nam
dolo
admiffo
nontanmm
|
io
—
—
mentielfz
hoc
relcripto
expteffumeft,
vc&
edi&ko,
—
ita
pactícilicer
racite;ne
depofitiagam
,vtdolusrede
——|
Pm
|
—
Nidendum
efban
omnes.
Et
conftac
nihil
exceprüm
remiffas
videatur:
fed
etiam
aperte,
neded;lomo
^|
107501
effe.
necvero
dubium
eft,
quinomnia
padta,
iniufta
|
agam.
$Hris
gentinm.S.
fi
pacifcar
fed.
An
igitürad-.
Eo
(00
s
fifint;
aucturpia,
ob
parescaullas
pariter
valere
non
|.
debeat.
|
AN
&
ne
Ad
Tit
1L.
Lib.
1I.
C.dePadis.
Aes
1
435
agam?
Non
puto
admittendam.Nam
(i
vtroq;
pa&o
—
tra
bonos
mores
,
adierfüis
Petitionem
datur
Cxce-.
1
AM.
eden
cn
»
quo
dolusremirtitar,inuitatur
|
ptiozz
HT
itia
dir
pr
Jf-de
Verb.obl.
Et
in
[
pep,
Áf-
de
cond.
m
reusad
libere
fraudandüm:vtrumque
pariter
eft
tur-
ob.tur
caf.
elponiam
eft
fi
quis
quid
Promiferic
ob
UR
pe,
&
contta
bonos
mores,ac
proinde
iuxta
impro-
turpem
cauffam.petentem
exceptione
doli
Üimmo-
A
L]
ÀÁ
E
Uu.
[4
d
*
"
n
b
andum.
Et
quod
dicirur
expreffa
nocere,
non
ex-
acri
poffe:
quam
tamen
&
ipfam
He
s
:
pretla
nou
nocete,/,
expre[Ja-
f.
de
reg.
iur.
nihil
hac,
turpem
,
Ita
&
contra
bonos
morcs
efie
conftat,
d
pertinet.Fateor
enim
hoc
pactum
non
nocere
reo.
7Zercalepz.
y.
do
cord.
oj
Htr.can.
Et
de
omnibus
PápR
*
Sed
hoc
quacitur,an
illi
profic
quod
tgo
non
con-
M
UE
fanc
contra
leges
ge:
pe
lutis,
s
rs
cedam.
Ego
Paula;
hoc
dicerexatellig»,nullo
mo-
2tüendum
eft;
omnia
plaae
nullius
effe
Dod
o
do
effici
poffe
n&
dolas
furutus
prz(tecur:
proinde
prd
iure
parere
actiones,
quafi
nec
facta
»
:
nec
expreiTi
pa&ione,
necracita;
nec
fe
dimoueri
de
Hic
sU
cat
caperins
cautum
e(t
zz
QNOD
z-
hac
fentétia,
quamuis
hoc
padum,nedepofiiagam,
s.s.
e/egi-led
hactenus
nifi
ley
aperte
patiatur
fum-
vi
ipa
hoc
continere
videatur,
ne
de
dlo
agam,
Iolure
valereid,
quod
fit;
&
contenta
fit
actionem
&
verum
(itid
pa&um.pr
/4
wüpdin
[enatufculto
Velleiano,&
Mace-
"n
anoaeedi.
Vellsi
nnm,
interceffiones
&
fide-
odeílz.
Quibus
verbis
hoc
nion
dare,
oftendit,non
fe
mutare
»quod
prios
generaliter
po.
d
2
-
jm
33136
ds
vy
-
fuetat:
fed
folam
(e
putare
non
obfítare
fibi
iftam
|.
iuffi
HIonesin
feemip:
«gnolcit
,
fed
petitionem
inde
obiectionem.
ltaque
hoc
reftabit
,
vc
videamus,
darivetat
^2.
fF.
ad
Fej
Sic
&
Ma
an
carfiblabftarenon
putet.
Etfaneid
canflecflqnia
cuniam,
qua
"iiofi
muta
dara
fit
nón
vf3ue
eo
proderit
reo
]
lo
malo
admiferit
in
depo
conem
non
teneatur
,
fi
«iffe
probetur:
fed
hadten
1
remamjfitfe
fides
habeatur,
nec
cogatur
id
probare
tütüs
exceptione,donec
contra
eum
quid
probetur.
|
|
Atenim
Paulus
alt,
1n
hac
pactione
vi
ipfa
hoc
con-
mo
quidem
iure,
Sed
tiaeti,
ne
de
dolo
agatur.Expendendüeft,quiddicat,
fti
Ait
videti
hoc
contineri.
Recte
viderz.
N
hon
cótinetur.Gen
*
noncontinentur
ea;
Hor
ibus
S
ule
fF.
de
trasf.
Át
cum
de
pono
quimpiam,&
ne
recuf
Corne
depofitiagam,
fiti
liber&non
vtlicear
tibilib
yec
pactio,
vt
fi
quid
du-
titunfed
&idem
Y
Bto,is
propter
hanc
pa-
De
his
autem
pa
cum
dolo
malo
qaid
fz-
generaliter
defi
us
tantum
,
vt
dicenti
fe
A.
CXccpti
coque
non
parereactione
de
ver.obl.Quia
nulla
lex
pen.de
co
tibus
oftendiad/
indep
»fito.quaproptet
hoc
pofteri
EU
DAE
Itüt
pacto
Sed
vr
dei
us
contineri:
ceptionem
hane
pactionem
;
ne
depofit:
iz.
fos
ten
dicit
qnatenus
y
vero
fi
hon
eaftipulatio
eft
contrabonos
mores,
&
qi
mut
ptodeffe,vc
paul
ixi,
vt
quamuis
depof..
-
itat
conftet:nullo
V€ro
tmoc
tumnon
reddat
depofizari
us,
qtia
fe
id
amifitle
it
neque
ideoinfirmatur,
qui
€at:?on
tamen
teneatur,
quamdiu
nou
doceatur
id
-
ribus.
-Metus
quidem
adhibetur
,
|
interaertiffe
ant
dolo
fcciflz;
suo
resabeffeenon
au-
ille
quidem
malo
raore
,
hic
«
!
:
tem
vt
d.
lo
probato
liberetur.
Poe
qus
&
tarpiter
ac
contra
bono
mores
Y
11.
Ait]
refcriptum,non
tantum
non
valereea
paca.
quod
Pret.
cat],
1f:
de
dul.
fed
li
quis
his
rebus
addu.
|
e
:
quz
untconrraias;ast
bonos
moresquodis
omni-
-
cus
promittit
promffio
non
eft
TDIpiS,
tque
nec
——
*
D.
as
verum
eftex
edicto:
fed
hoc
amplius,nullam
vim
quidquam
centincat
turpe,
vbi
promiffor
promite;
:
à
ere:xvt
fit
fenfüs,
fiuead
liberationem
FOmpatamg-
Mr
de
fuo
LUEN
flipalatorem
Inuitet
ad
delinquen-
vere
d
..
"IDbeà
non
parere
exceptionem
,
multoque
Ar.
eso
chnamio
eic
"o
metu,
ant
dolo
promit
—
NO
disilibenre
joe
(ite
fpecteacad
daadumaut
fio
fequatur.qua
ladone
etfi
quis
poft
admiffum
do-/*
00e
|
"Pintindum
quil,
ea
eram
ipi
iure
nó
parereactic-
ium
aut
delictum
pacifcatut
,
ne
de
his
agat
placet
|
j
m
ciatacig
D
MIDSISaH
cop
inrerpojicis
rededi-
padionem
valere,
7
oj.
S.
patla.
fF.
eod.
Curergo
|.
:
ciraratin
aliis
qus.
Obligazionis
contrahendg
cauf-
intimate
ftipulatio
exceptione
?
propter
diffen-
2
:
fa
"RerPonuntur,
videa
nefalfum
fir.
Duo
fünt
fum,
Tametfi
enim
infpecto
eo,
quod
nuncgeri.
———
:
xd
d
tonus
Íeaatu
coptultajinterceffio
mulie-
Tünconfentir,
quj
voluit,
etfi
coactus,
ant
dece
De
T
:
;
s
Pecunia
IDutuo
data
filo.
Virumque
UE.
insulnitium
&
cuf
negotii
eiufinodi
eft,
vt
nifi
E.
ot
4c,
o
tulco(ü
to
vetstor:illad
Velleiano.
4.7.
e2
iff.
coactus
cllét;ant
deceptus
non
confenrirec.Hínc
vis
|
i
T
MEE
Mice
n
ano/4
f
de
Maced.
"t
ta-
definitur
zl
&oehofira
contraria
volunra,
e
;
L2]
a
p
oe
tetee
das
ditare
exceptio
Velleiani
[D
quodmer.
canf.
Sous
d
ne
ns
POT
;
A
di
e
e
TDLeR
d
(
fllto
familas
maga.
pecu-
bet
conlenfüm.
/
2-
fF.
de
ind.
UD
det
:
]
pu
"s
competit
filio
7
patti
Macedonianiexce-.
Gu
Morón
S
qui
per
ff.
de
trap]:
E
QUIA
x
(0
erepto,
rliada
s
et
dee
Mae
Non.
quidecpta
T
DM
P
Piratas
ni.
dr
exc
o
m
M
um
vue
de
Creole
I
|
Per
eni
peneie
o
UE
Tgirai
dum.
eu
ninus
A.
Iulio
Maximo,
-
|
j
Ino
tüpe
&
adionem
peperit
cup
illic
intercef-
A
Imp-Antoninus
A.
Iuito
ind
3e
Lus
dom
iblemutüidao
Susrirhat
e
i
io
Dehieri
tuo
f
hors
ex
fif:
allo,
quavcscphtra
|
i
E
dam
pacta.
ex
his
,
quz
dicuntur
effe
contra
bonos
!
enm
babinfis
adita
erediame
confufa
eif.
Sed
ff
eam
[2
mores;
Nam
&in
ftipulatione,
bereditaten
elleaquam.,
ir»
smdicio
"
ES
de
xe
Hát
enm..
C.
obinutffé,
eh
RU
E
E
Hugonis
Donelli
Commentarius
)
:
diionibus
rerum
quodcanque
pactum
interpofi-
"tradifli
quem
fententia
faperaueras
ea
can
ditionepatia-
qe
uttam
ceteris
creditoribus
quam
tibi
sn
eo
,
quod
ti-
bideleretur
fi
cama
hereditatem
non
ade[[ass
fatisfaceret,
paci
co
auentionila,
fides
feram
;
et
g6472
Jinau
ferna-
tur
,ex
[Hp
alat.
fih
22do
patta
fubietta
ejf»
dab
RA
atio;
sns
verbis
ff
Jlipulatio
non
interuenit.D
P.
HI
vel
ora[criptis
v*"
"rue
|
Eae
did
ntontno
A
PS
Balbino
conf.
114.
SY
AREA
SACUOY
-
Falli
[pecies-
dee.
-
Confu[oue
tolli
4
E
cane
oo
os
—
Herediatem
tradi
alteriab
herede
po[z
n
tracer"
5
4
3
»
UA
x
k
ionem
,-
cum
creditor
debitor:
da
vtilem
effe
conuentionem
,
vt
qui
accipit
,fAtts
faciat,
tumberedi
de
co
,quadilli
prius
debebaur,.
tum
alits
creditoribus:
C3
qua
binc
adio
beredt.
Em
Vias
creduoribus
oluatar,ouamadaviilis
patlig.
:
4
(
Y.
js
p
$
Hi
editas
tradi
quomodo
&j
quando
snt^ifig
atur.
6
di
ta
hereditate
[ine
ata
canmentione,cadew
pa-
-—
Éhionem
mtelligi,
vt
qui
Accipit
[atis
faciat
&3
alus
creditoribus
,e4
beredi
deco,quod
eia
nem
debebatur...
-
OP
eR
Rzp1r0na
debitore
fuo
hercs
inftitutu
E
hereditatem
adierat,cumque
fieret.
here
1
ftum
oleretque
(eea
S5
ra:
creditor
dixit
-
re,
fitam
ceteris
:
2
-
fibideberetur.fi
A
facererPlacuit
cognato
conditio
eaque
lege
illi
he-
—
—
-sreditatem
heres
tradidit.
quaaccepra
fidem
non
Us
|
"uatcognatus,
facti
poeuitens.Confülit
heres,
nus
a-
—
v.
diquam
actionem
adserfüseum
hoc
nomine,
&quam
—
.
haberer.fane
enimaditione(üblata
etat
obligatio
de
—
s
eoquod
ei
debebatur.
s
7
berexquia
cum
debitoris
adierit
hereditatem
;
actio
—
ditione
fit
confufa,
L
Stycbim.
S.
aditro.
ff-
de
folut.
vt
cendum
6t,fi
qnam
eo
nomine
habear
non
aduer-
iamaduerfus
fe
habere.
de
quogeaéte
li-
c
:
-
elfe
Imp.dixerat.
Seruand
(e
ls
ex
ftipulacu,fi
ftipulatio
p
Eo
|
pulatione
a&io
pr
Boe
que
ex
inttitato
tub
tium
ciuile
geftum.
verbis
actio-Z/
douninus-l
folent.
jf.
de
pref.
ver.
Hoc
il-
Judeft
quodtraditur
in
lan
traditionibus
[j.
eod.in
tta-
Febusio
eg
ey
Acto
on
i
—
4
-
Rectibicur[heredem
Vetere
actionem
non
ha-
.
tum
valere.
Ac
qua
fic
ex
coa&o;oftendit.de
quoNIi-
de
plura
ad
Lcum
mota-j
feit.
:
Aget
T
autem
hetes
cum
legitimo
herede
non
4
cantu
deo
,
quod
fibi
clim
debebatur:
fed
etiam
de
&»,quod
debetur
cexeris
crbdirocihne
hereditari-
is
fi
quidabiis
conuentus
praftiterit.
Nec
oberit
ei,
.
quod
dicitur
nos
aliis
pacilci
non
poffe.
Nam
etiam
hoctunc
facere
licercum
noftra
intereft.
/.
[lzpslateo
ifl
a.
S
fi
fLipulerJf.de
werbor.oblinteteftautem
heredis
diffolui
pecuniá
hereditatiis
creditoribus
;
quia
fem-
pex
his
heres
tenetur,
quidquidde
rebus
hereditariis
ftataerit,
A2.
j.de
ber.
velatl.
vendi.
Quade
cauffa
ett
nondumquidquam
creditotibus
hereditariis
przfti-
terit;tamena
pofleífore
re&te
petet,quantum
his
de-
betur.
Ha&teaus
enim
eius
intereffe
intelligitur,qua-
tenus
eiabelt:&
abeffeidjin
quo
obligatus
eft,//7
quis
qzandata.ff.de
neg
gef*-
-
Sed
non
eritin
hac
fpecie
negotium
ciuile
get,
nifi
heres
hereditatem
tradiderit
ealege,
vt
fibi
fatis-
odo
potuit
tradi
hereditas,
les:
hereditas
auté
.€8
éncorp.
fafirt-
érediras
non
potett.
fed
fi
res
qua-
aatir
cur
videatur
here-
hereditarias
accip
tam
fibi
priusa
poffeilore
hereditatem
rutfum
ei
tra-
didit;
fed
etiam
fi
eam
apud
poffcfforem
condera-
natum
elfe
paffas
eft
eo
animo,
vt
eius
fieret.
nihile-
-
nim
intere(t,
vtrum
rem
mcarm,qua
apud
me
eft;
ti-
-
bitradam;an
cum
apudte
eflet
,
pro
tradita
habeam,
jc
cua
fiat.
qu4
ratione.
S.tsterdum
Jf.
de
acq.rer.
do.
tranf.
Nam
qu
odex
diuifionis
5
dio
hered:
aduerfus
ccheredem,apud
quem
poft
di-
-
uifionem
indiuifz
res
man
eo.
nibilad
rem
pertinet.
t,
quia
alter
eas
mauere
vellet
,
&
pto
traditis
.
nonreddit
,
vt
ex
diu
fione
placuerat.
xes
cobexedemad
diaifionis
placitum
feruandum
vo-
|
1o
uraditis
habuiffe;fed
ex
diuifione
exfpetaffe.
;
*-
Quidjfi
heres
victor
hereditatem
t
demnato,nulla
nominatim
conuentione
interpofita,
|
epoffeorcreditoribus
hereditariis
fatis
Riceretid
u-
to
nihilominus
bac
ipfa
conuentione
traditam
vide-
conuentiones
racit&
non
minus
valent,
quam
vt
valent.4
ff-eo-
1^3
fff
cer.
pet.
fitetiam
hoc
it,cadem
actig,quam
in
aperta
con-
xiipus:vt
proinde
fruftra
alia
aut
püd
eom
prius
fuerant,
&
nunc
eas.
caude,
declarat
fe
prius
eas
tes
neque
tradidiffe,
neqs
m
tradiderit
con-
«
-
^
x
I,
UUNPSPIIT
VR
XXMEyOM
quat
*
^.
—.
abirationem
nafci!
:
B.
€xpactoactionem
noa
naíci,Z.7.$.2
minizzio.fF.
e2,
?"
uertitat,aut
porius
animaduería
ftatuitur.
Curenim
finc
aliapactione
placuit
emterem
hereditatis
fatis-
Ad
Tit.
1
1I.
Lib.IT.
C.
De
Padtiss-
RN
wu
os
dd
P
asioiid
;
NU
x.
AS
343
3
215
-p
og
DRIN
aues
pt
»
uentio
in
vendita
hereditate
non
obfcure
animad.
3.
Mulierem
atiricem
QUATIT
fEjas
fecundum
-.
facere
debere
creditoribushereditariís
, &
in
his
et-
-
lamvenditori,fi
quid
ei
defun&tas
debuerit/2.$.pe2-.
|
4...
Errore
fra
deceptus
atlor
ff
quid
patto
vemütat,.
:
nlt.
ff.
deber.
velati.veud.
Haud
dubie;quia
itaactum
ell.Inreenim
quz
confeníügeritur,extra
moram
aut
culpam
nihil
deberetur
fine
confenía.
Vnde
veto
con
uentiointelle&ta
eft?
Ex
eo,
quod
hereditas
venditur,
quzviínaincommodazrisalieni,quod
defundti
fait,
nonminuscontinetquam
commoda.
Eadem
figni-
ficatio
&
mensteftatorisex
verbo
hereditatis
intelli-
-
H
1
Li
queis
fevem.8.S.vi.
f
de
lep.2.
L.Sipafcenda.F
IIT
|
Amp.
Antoninus
A.
Mucarfaulio.
«c
Si
pafcenda
pecorapartiaria(
dd
efl
,
vit
fitis
Orta
-
gitür,
cum
teftator
legauit
alicui
partem
hereditatis,
porttonibus
quibus
placuit,inter
da
mimm
€
pafforem
dinidantur)
Apollinarem
Jiifceptlfe
probatttur
fidem
pa-
|
&lo
praftare
per
ind'cem
compelletur.
PP.
IF.
Kal.
o.
ez
Alexandra
o4.
1.68
Marcello
Goff.i2g.
SvVMMARIA
?.
Partiarium
paftoréinter
,€9
dominum
pactum
fa-
Cnm
de
füetibusiater
eb[oy
emendis,
au
[r
fertan-
|
dum,dnua
dubitandi
cattfia,
C
baremota.
Y
E
D
E
M
palo
praflave
per
iudicem
cotspelletur.
)
Y
^
Cum
prator
edicar
fe
paa
efle
feraaturum
,
vi-
dendum
eft,
quid
hic
caufa
effe
potuerit,cur
dubita-
Teturanin
eo
fides
cft
preftanda.Et
Íciendü
eft
hic,
&
infimilibus
pa&is,cuin
quaritür;an
ex
his
fita&tio,
^
oleceex
regula
iuris,
qua
cffici-
edcam
inlfeqnerti
traditam
fit,eeam'non
pertinere
eft;
cur
pactum,qaod
Proponitut,valeat.Primum
;qa
.
Adea
pacta;qua
nuda
non
fant,
hinc
daplex
defenfio
ex
eademleze
nóeft
nadum,cum
ttadidi
tibi
pecora
-
ea
lege,vt
ea
pafceres;&
foetus
mecum
pattirere.
De.
indc
&
fipecora
tibi
non
tradidiffem:
tamen
eft
eiuf-
modi
conuentio,
que
ttaafeat
in
proprium
noimmen
conttactas.Ex
hac
enim
conuétione
contrahitur
(5-
cietas.Ex
quo
genere
eft
pro
focio
actio,
quamuis
ni--
;
hil
vtrimque
traditüm
faecitalteri
ab
altero.
De
hac
enim
fpecieira
traditam
eftzn
L
ffoserceos.
$.
vis
mater.
o
flot
boum
daobus.y
[Hin
caesnnda-ff-pra
foez.
Lf
tibi
vem.
Sf
depre[uerb.
Dataitetiam
in
propofito
dubitari
de
pattibus
Kerang.
fi
forte
contienerit,
vc
nimis
ef
ibus
edtles.
Sed
nihilominus
&
conuétio
de
par-
U»uüslucri
Se
dam
valet
L/
non
faerini]f-
pro
foci.
Be-
X
14
E
;
C
Eisi
te:
1
eiM-
-
dicatum
effe.poffe
dectpi,
vt
pactfeatur
fe
dn
non
petiturams
atque
boc
etiam
cafi
patiuzz,
eg
"HoCere..
d
i
quoduon
contuentebat
,
ion
co
magis
palum
no-
Cres
QUamiseus
qttod,
ab
sitio
codem
errore.
verfaus
dolo
arzerit.
——
3.
Dolo
malo
rej
palum
fatlum
quomodo
ton
[erue-
Ir.
:
n
6.
efritetiam
VEltó,
quii
exceptione
virtur.'
IN
O
n
feruat
prator
edicto
ca
pacta,que
dolo
malo
facta
fünt.
Huius
generis
hoc
loco
exemplum
proponitur,
|
Pe
Retcripti
t
ftmma
d-
eo
ead&
quz
edicto
expref-
fa
ef:Padtum
quod
mala
fide
factum
fit,dolo
fa&um:
quod
dolojrritum
efle.
Mater,
qua
de
feruis
egerat,
adueráarto
vio,
dolo
circumuenra
ef
»Vtei
caueret
nul/am
fe
deiis
feruis
Conttouerfiam
moturam.
Er-
AEOre;cOPDperto
agit-qutican
20:25pe
»
quz
illi
a&io
ne
igitur
hic
abíolure-
Icfpondetur
pacto
fidem
effe
prziüandam.
:
t
;
L.
ur
poft.
a.
LX
Imp.Alexand.
A.Dionyfio.
E
UON
043HAm
adterfArim
matrzstua
vilus
effet,
Ungu.
LOTUHHIHeterIt
"Vt
ed
catteret
usullam
[e
c0-
pretia,
de
fevnis
motzmam
vid
pattum
mala
fide
fa-
H9,
dpy
;
m»
ies
APIEHUL
Of:
C3
Cu
ex
ea
comtenttone
cuni
gaatre
(iet
CODDEFÍ
Ide
x
eas
liberabit,
PP.
py;d,
fd.
Sept.
*Xándro,
1
L..
Et
Maycello
Gol
337.
7.
os
3
VMMARIA,
[o
Pas,
neala
fide,id
ell;
dolo
"alo
fatfupa
decipien-
Heliam
yeoinuiilo,
—
csi
*
Dots
Tet
condemnat
quonaogo
fiat.
ut
alor
vilar
Frremitiat
allzonem.
"es
ur.
lententia
iudicis
parta
eft.
Rede
agit;jnec
nocebitei
|.
exceptio
padti,quod
dolo
malo
ex
reffum
eft...
——
puso
pactuq
pr
í
Matremiuam
cireumusnerit.
(T
Fiethoc
modo
,vt
H
adnerfariuspetitricemin
hac
fpecie
circtimueniat
,
(i
cum
fcirecfevi&tam
effe;mulieri
ignoráti
mentiatur,
rem
nondumiudicatam
effe;aut
cum
mulier
puraret
non
etf:
iudicatam,aduetfarius
hücerrorem
filentio
Íuo
corfirmans,
&
hac
occafione
vrens
períuadeat
mulieri,
vr
propter
incertum
euentum
litis
ambo
a
lite
dicedant
,
atque
ita
illis
difcedentibus
mulier
catieat
fe
de
fernis
in
pofterum
non
a&üram.
Dolus
enim
nontantuümineo
eft,
qui
aliquid
fallendi
caufz
fà
meatitur:fed
etiam
in
€o,
qui
maliticfe
aliquid
dií-
fimulatvrignorantia
&
erroreadaerfarii
ad
fuum
lu-
crum
&
illius
fraudem
abu
tatur,
4.
ea
qua.
in
fe.
dde...
€ORIT.en.
d
E
QutdT
dicemus,fi
mulier
aduerfarium
vj
fciuit;
&
nihilominus
pacta
eft?
Et
fi
quidem
mulie-
rem
mihiproponas
iuris
fai
non
igoaram
rem
arbi--
trii
füifponre
remififfe
,
nullam
dubitationem
fore
Putóquin
hzc
decepta
non
fit.de
canuncnon
queri-
Vetba
enim
declarant
füiffe
eam
mulierem,qug
cum
controner(iam
deeare
effearbitratetur,
cauit
fz
nullam
controuerfiam
amplius
elle
moturam,
Sed
fieripoteft,
vc
mulier
ciuerit,
quid
fita&um,
&
ra.
men
ius
füum
ienorarir
Circnmuenta,
Finge
aduer-
farium
fübortatis
aliis
muli
endum
:
:
periusniti
rem
nondum
confectam
,&
mulierem
credu
ds
de
lite
pactam
effe.aio
hanccircumuentam
videri
atifque
effz
iq
fa&um
aduetfriiad
pacti
infir-
mauonem.
Necme
mouet,quod
mulier
quzid
cre-
diditerrauitiniure,
-
üocaünque
enim
errore
con-
ttouerfiam
adhuc
fore
putauit,
errauit
certe,
eoque
r
^
mulier
Ibusnon
nocet;
]regsla.ff-de
iur.
€3
fact.
T
Quid
f
aduerfatius
item,
vt
mulier,fe
victum
i-
Bhorauitcum
cauffa
forte
pet
procuratoresageretur,
&
quafi
cauffa
adhuc
manerct,itaa
muliereidem
im.
petrarit,
vt
fe
nullam
controuerfiam
effe
moturam
caueret?
Perfpicuum
eft
,aduerfarium
nihil
hic
cir-
cumueniendz
mulieris
cauffa
fecilfe;qui
putarit
füb-
effe
idem
,
quod
mulier,
quod
fi
(übeffet,
iuftiffima
errore
afciente
decepta
eft.
aris
porro
ignorantia
|
effec
cauffa,
car
mulier
alite
defifteret,
vt
eft
incertus
.
euentus,
&
periculüm
lirís.
Eft
enim
dolus
,
machi-..
natio
coníulto
ad
alium
decipiendum
adhibita.
qua
inquonon
eft,is
dolo
caret,
Z7
ff;
de
del.
Alexand.
por-
m.
'
Qi
idem
dicerent,
mulieri
-
CE
AEAA
MS
"EIU
;
a.
TE
LC
:
:
1:
ro
deco,qui
mulierem
circumuenit,loquitur.Sed
pi-
hilo
magis
hoc
catu
padumab
imprudente
muliere
fadum
ieruandum
eft.
Errore
enim
fuo
eircumuen-
tam
promififfe
eam
(ine
cauffa
apparer,
cum
cau
ffam-
putateceífe.
Vrautem
fi
quid
effe:
promiflum
(ine
-
cauffaab
eo,
qui
iuftam
cauffam
effe
putaret,
petenti
E
ea
caufa
exceptione
doli
reali
occurreretur,
4.
2.$.
eirca
ff.de
exc.dol
(nàm
&
quodfine
cauffa
datum
eft,
-—
reuocatur,
41.ff-de
cond
fine
cauf.
)
ita
(i
quid
pa&tote-
—
mniffum
fit
pec
caulfam
alicuius
rei,
qux
fabelfz
puta--
^"
batut,fi
ea
falfa
eritis
cum
quoagitur,exccpuone
pa-
&inonvtetur.
Ecgeneraliter
redte
dici
pute,
remil-
X
-
fionem
creditori
non
nocere,
quzcunq;:
aiseit,
cul
-
..
certor
falfz
cauffie
occafionem
dederit,//r
cum
te.
[feo-
-
Netadtem
pertinebit,
quod
aduerfarius
abinidioin
—
eodéerrote
verfatus
fic
vt
dolo
nihifacerer.
Parum
enim
intereít,
vtrum
quidab
initio
fciensfine
cauta
-
fibi
remittendum
curarioan
poltea
errore
dete&to
ea
remiffione
fiae
caulTà
vti
perleueret
4:4
L
2
1.
S.circa.
de
dol.exe.arg.L
fed
€9
ff
lege.S.de
eo.
f.
de
pet.ber.
5.
Irrim
est.
)Uattamtmala
hide
factum
ita
irtirum
erit,
vt
fi
fareaturaduerfarius
co
temporea
muliere
.
imprudente
fidum,
cumiam
ipfe
victus
elfet
,
exce-
rc
ptioomnino
pa&inon
detur
,
muliereiudicati
agen-
.
te:quoniam
hac
ratione,
dolo
malo
fa&um
effz
,
aut
dolo
malo
fe
eo
vti
fateatur.
Negat
aurem
p
rietoríe
ea
pacta;qua
dolo
facta
fünc;effe
feruaturum.Quioc
-
'
negabit
aduerfarius:
quia
de
€o
ambigitur,
an
dolo
malo
quid
faciat,
fic
exceptio
pacti
dab
itur,vt
doli
rma-
li
replicatione
exceptio
infirinetur,
47£-
I.
nam
pofiea.
ffideinreinr.
vy
o
0n
!
|
deret
"Cum
matre
tua
agi.)
Quomodo
T
agit
aduerfarius
—hic,quia
matre
iudicatiactione
conuenicbatur?
Sci-
te
oportet
etlam
reum
agere
dici
tuüc,cum
exceptio-
ne
vritur,
Lr.ff.
de
except.L.1.ff-
deeden..
Acicigitur
ad-
uerfarius
ex
ea
conuentione,
cum
conuentus
a
matre
'a&tione
iudicati
,
eius
copuentionis
exceptionem
a-
gent
opponir.Cut
conueniens
eft,vt
in
hac
exceptto-
.pemulier,
qua
iu
dicati
agit;
it
rea.
itur
indicem
eam
liberaturum.
liberantur
enim
rci,
entm
abfoluuntur
aduerfasintendionem
actoris,
non
item
actores.
:
qe
cubp
ciorm
ds
Legem.
X
[OR
TLUT
Se
Imp.
Antoninns
A.
Nice.
0
Legem,
quam
dixifli,
cum
dotem
praalumna
dares,
:
fe
VHAPLORUPHER
ANecobeffe
tibi
poterit,
quod
dictfolet,cx
alo
attionem
non
naj
&
Tunc
entum
boc
titre
vini,
eum
pactum
nudum
est.
va
|
6$
aliqu
jd
dereddenda
ea
ede
:
vtilis
est
condictio.
s
7
P.
"i
I
d
;
Kal.
Mar.
Aibino
e
AMaxima
Coff.224.
2
: ;
N
;
$
v
M
M
A
X
A.
;—
Sententiave[cripti
femmatim
expofrta.
^a
Legem
dicere
traitioni
in
lege
vendrtionis
:
fundus
venditus
datus
ea
lege.
tn
his
omnibus
€3
févailabos
legis
verbo
que
conuentio
intelligatur
y
3
cur
lex
dicla.
|
3
Conditio
vtilis
Jegeudum
in
boc
refirspto
,
non
con-
ditho.
.
4
Filis
atto,
€3
vtilis
exceptiononmmunquam
pro
effi-
CACÍ.
:
j
Ex
patlo
nndo
a&tionem
non
na[ci.
*
6
Patlumnonunudum,atque
binc
attio
quodcunque
tranfit
in
proprium
nomen
contractus,
Cd
quid
bic
ad
vem
pertineat
nonien.
:
p
Hugonis
Donelli
Commentarius
nodüid
Vndebene
íubii-
.
1ogquin
cum
pecinta
datur,
7.
Patiumitemnon
nudum,
onde
€3
atlio
,
ct
dedi
aut
fect
aliquid
eá
contentione
vt
viciffi
quid
dares
aut
facere
quod
ipiam
dicit.cum
cauJJ4
Jéebest
preter
conuentionem.
ES
$
Palumnuudum
quid,C$
curta
ditlum.
9
Legitma
conuentio
,
item
conuentto
17722;
gentium
dicla
non
eayqua
sure
ciuili
Aut
gentium
indutias
est;
fed
quao
iure
confirmatur,
€9
valet
ad
agen-
dum:
€$
quomodo
bec
genera
diflingeantur.
10.
Patlannda
legitima
tria.
Cà
qua.
11
Dotis
pollicitatio,
contentio
non
nuda:
fed
qua
cau[-
fem
babeat
prater
conuenti
onem
ideo
vtilis.
12
Expatlo
nudo
w[uras
pecunia
mutua
y
ant
acce[fro-
|
Besfrumenti
vel
bordewmutuo
dati
deberi
cum
le-
gimus
ndum
patum
dici
quod
in
[Hipstlatum
de-
dutlum
non
fit
non
etiam
ita
,
quin
m
traditione
0
amutiiinterponi
oporteat,
—
|
0
Paclain
continenti
adictla
bon«
fidei
contratiui
par-
ten
e[Je
contrallua
s
quo
ire
eriam
valent.
14.
Pfarasex
patlo
quamuis
in
traditione
rei
noflra
n-
i
terpofito
in
füyitlus
iudicio
eura
flspisationemre-
[
alariter
non
deberi.
Ac
e
ig
Seraatursi
fe
pata
qui
pollicetur
,vi
€
franificatione
v/itata
polle
eum
fe
ejfecturnm
vt
valeantnon
folem
excepti
onem
à
lando
,
fed
etiam
attionem»,
fs
"ad
bac
[ernanda
atbione
fit
opis.
|
16-
Seruare
vim
path,
C9
feruare
patlum
,
quam
diflent
znter
fe.
ES
-
:
17
Pratorem
potuti[fe
a&ionem
dareex
ea
cauJa,ex
quA
—
defe
ciuilinonfuit.
n
1$.
In
editlo
depatlis
feruandi
verbo
promitti
ex
patlis
etiam
albionem:
fed
ine[fe
banc
coditonem:
Quod
ein
per
lege
Licebit
,
€
vude
conditio
intellsga-
IHY.
ud
49
Pratores
cu[ladesiurts
ciuilis
ac
velut
viua
vocts
in-
E
;
Lérpretes.
20
Patumjmeadiuntiosm
v[i
iuris
idem
valere,quod
pattumnudum;€9
cur.
|
2t
Ex
pacto
indo
actionem
nonna[ci,
quam
fit
equum,
/enttfa,
equitatus
varie
caz[[eveddita.—
—
$
22,
DPatlum
nudum
cur
non
vai
liberationem
proft.
0
M
M
Vi
i1zn
dotem
proalamna
dedit,
ac
cum
datet,
pacta
eft,
vt
fibiea
dos
foluto
matrimonio
red-
deretur.
fed
paéta
eft
tantum,
nonftipulara.
Soluto
matrimonio
cum
dotem
a
maritoalumnz
ex
conué-
tionc
repetere
vellet,
&
intelligeret
regulá;uris
effe,
ex
pactoactionem
non
naíci,
Liurts
gentium.
$.
quin
imo.
f.
eod.
de
ea
re
adiit
Imperatorem.
Huicrelcri-
prum
eft,
vrilem
effe,
ac
feruandam
legem
&
condi-
tionem,id
efl,conueptionem,que
proponitur.
Vn-
.
deintelligitut
exeaagi
poffe.
regulam
füperiorem
iu-
ris
non
obeffe:
quiaad
banc
conuentiornem
non
per-
tineat.
regulam
enim.
de
pa&to
nudo
accipiendam
effe:
conuentionemantem;qnaz
proporitur,non
ef-
(e
ciafmodi:cum
non
conueneris
tantum,
vt
quid
ti-
bi
daretur,
fed
príus
dederisaddita
haclege,
&
con-
uentione,
vtcibi
redderetur.
Pius
verba
expenda-
mus.
deinde
de
iure,
quod
hic
proditum
eftde
vi
pa-
&orum,videbiimus.
;
]
Legem
quam
dixifti.)
Legem
t
vocat
conuentdo-*
.
/
»
nem.
Legem
traditioni
dotis
dicere
eftin
re
traden-
daconuentionem
adiicere.qua
conueno
hic
fuit
de
reddenda
dore,vt
infine
expreffüm
eft.I
nlega
vendi-
tionisita
fcriptum
eft:
id
eft;in
pacto
vendirionis..eZz
in
lege
lquifundum
lift
las
ff
de
contr.eat.
fandus
cà.
!
|
UM
57
leges
d
leat
ad
obligationem
:ad.—
-
UE
E
EBRrR:
c
i
eii
UY.
omm
Xon
t
"
Ire
ia
ae
rre
NIRE
d
———————
ME
NM
qt
e
XR:
Ad
Tit.
11I.
Lib.
lege
venditus
eft,
vt
fiftulz
accedant,
id
eft,
ea
con-
uentione,
X
pacto,
aui
fundum.
fundi.ff.
de
contr.
eit.deniqueid
legem
effe;
cum
legem
emtionislo-
cationis
,
mancipu
,
traditionis,
aut
alicuius
cont'a-
&us
legimus,
ant
cum;
dicimus
legem
his
rebuselfe
didam
,
liquido
conftare
poteft
ex
omnibus
prope
reícriptis
vecerum
Imperatorum
,
qu
exttant
fub
titul.depac.int.emt.£
vend.titelftmanc.tta
venie
Jf
firsancista
fuer.aliena.
j.
Significatio
a
lege
publica,
qua
vere
&
abfoluteitaa
ppellatur
,
quafi
quibufdam
gradibus
ducta
eft.Nam
lex
quia
eft
delcétus
&
regu-
larerum
faciendarum
,
&
vitandarum
,
idcitco
atie-
&uscohiber,
&
moderatur.
itaque
lex
moderamen
quoddam
eft.
hiuc
moderameu
omne
lex
coepit
ap-
pellari..
Arque
hinc
videlicet
conuentio
traditioni
adiecta
lex
dicta;idcitcosquia
eft
traditionis,
cui
adii-
.
citur,moderamé
&
temperamentum
quoddam.
hac
enim
conuentione
addita
son
do
tzbi
rem
[rmpliciter,
V:
eam
fine
vlla
conditione
babearíed
hoc
modo
jet.
temperamento
addito
»vt
pro
eo
viculim
aliquid
facias
vel
mibt,velalis.
Hanciftius
fignificationisrationem
&
orizinem
efle
inde
fciri
poteft,quod
nunquam
vl--
*-]a
conuentio;qua
perfe
fit;aut
fit
principalis;
lex
di-
citurquátitumuis
valeat;&
feruanda
fitintercontra-
hentes
nonfecus,quam
lex;
(ed
tanc
cum
alii
rei,
puta
cótractui,
aut
tradidioni
temperandz,
&
moderandz
adhibetur.
Quod
(i
ideo
legem
dici
hanc
conuen-
tionem
pataremus,
quia
more
legis
quid
praícri-
beret,
&
afferret
promittenti
parendi
neceffiratem,
omnis
vtilis
conuentio
,
&
precipue
contractus
lex
diceretur.
quodfecus
eft.
Cum
vero
temperandz
a-
SE
dii
adhibitahoe
nomen
habear,
qua
fignificatione
id
fiat,
apparet...
—
—
..
Cumpatium
nudam
eft
Micam
mox
de
hoc
verbo,
cum
deiurequod
hic
comprehenfum
eft,
ditferam.
Utilis
ef
conditio
)
n
aliis
exemplaribus
legitur
condrtio.in
aliis
cendz&io
quam
varietatem
notauit
in
gloffa
Accurfius.
«^
^
i
Dm
Ed
|
p
|
Conditio
1
placet,
quo
verbo
fignificatr
conuen.
tio
traditioni
dotis
addita,
&
ea,
quam
initio
legem
nominauit.Sic
víurpariconftat
£n
Zdebitori,
8.
C2
sn,
penwli.j
frmanta
faer.alien.
Appellatur
autem
redte
conditio
quecumque
conuentio
efl
,
quz
traditioni
rei
adiicitur:quia
eiufmodi
conuentio
omnis
expri-
amitar
füb
modo:
Sic
enim
doauttrado,
vt
illud
fa-
cias.
Modus
autem
pro
conditione
eft
4
1.7.
de
ss,
—
qna
[hb
modoinde
&
conditio
nominaturzgz
Lea
lege.
CS
repetendi.
de
coud,ob
canf.
V
tilis
conditio
&
có-
"Bentioeft;valet
id.auod
initio
pofuit,
legem
quam
dixi(ti
feruari
Oportet,
Poteft
tamen
hoc
loco
con-
:
ditio
defendi,
vtintelligatur
verbo
condi&ionis
in
perfonam
actio,iq
enim
conditio
fignificat
/eg.actro-
nem
Jf
de
att.
ea
ob.vt:lis
autem
condi&ionis
nomine
intelligatur
acti
Preíctiptis
verbis,
qua
vtilis
eft,
nà
,
directa.
de
quo
dixi
a4
Lcum
mora.
j
feq.
tit.
hancqui-
dem
dari
ex
huj
fis
XU
ue
»mamus,ne
fic
quideg
(apetior
fignificatio
fatis
huic
-0C0
conuenit.
Vbi
eni
:
ntig-
/Bütiagitur
enn
d
Uo
huius
loci,
&
queritur,
tur:dici
folet
duas
nafci
Te
non
fecuta,
&
aio
»
j
€.
e
ü*Ho
Fylp
ILC.DcePaái.
Bir
o
11.
€.
Dc
l'actis.
:
47
U20
hA
yia
|
&o.quegenerain
his
conuentionibus
fic
diflinguun-"*
vna
t
türvt
quemadmodum
condi&io
ifta
non
dicitur
a-
298[.
Zoe,
io
praícriptis
verbis
,
fic
nec
actio
Prafcripis
ver-
^o.
hs
bis
conditionis
verbo
vnquam
demonítretur.
Lna-
rex.
e
HAT
AIS
1.
ve[p.
S.
Y.
69
feq.ff-de
pre[-ver.l.1.in
fr.
Jf.
de
ver.
zipout
per.Ge»eraliter
quidem
actio
praícriptis
verbis
dici
PPS
polli:
effe
conditio,
vt
fignificetur,eamactionem
ef^
/7
iein
perfonam:vt,cnm
actio
rerüm
amotarum
dici-
V
MEO.
tür
elfe
condictio
7
/,
rerzz
amotarum
[Frer.am.Sed
-
Dos
Xy
Dei
.hicnon
quaritur,qualis
hacadtio
fitfed
an
hic
detüpy-
aliqua
actio,
j
*
Ceterum
T
alias
vtilem
actionem
dari
pto
efficaci
dici
interdum
legimus
,
cam
fignificatur
adtionem
cgompetere,qaz
nulla
exceptione
remoueatur:cum,
^
pollet
de
exceptione
dubitari.neque
hoc
otiofe.po-
|
teftenimiure
competere
attio
qug
exceptione
inr-
ur
ME
Inetur.
ffe
an
Ubfideinffores.aL
ff.
de
fid.l
vlt.infij.quod.
00
eum
co
jarta[fe
€
in
Lpen.inpr.l.vlt.fF.
de
in
vém.ver.
|
Atque
hine
que
adio
remouetur
exceptione,
dicitur.
-
non
efücaciter
aduet(as
aliquem
dirigi.
6.7.
ad
AMa-
?
ced.fic
&
vtilis
exceptio
vere
icitur,
vt
fit
efficax
&c
el
ea,quz
nulla
doli;aut
alia
inflareplicationeelidarur,
——
L5.
j-de
v[uar.lvir
vxori.ff.ad
Fell.L.5.ff.de
re[-vend.In-.
terdum
dicunt
veteresactionem
al:quam
ad
hocaut
illud
vilem
effe:fed
alio
fenfu,
nempe
pro
actionem
ad
haicaut
illam
rem
proficere;poffe
nosin
hac
aut
Ep
illa
re
eaa&ionevti,vt
in
Lex
emtoS.iqui
vina.fF.de
E?
a.
em.jnff.de
vi
bo.rap
in
pr-lbomsnesm.
ff.
mand.
Nunc;
qua
hoc
rcfcriptum
ftatuit,
expendamus.
[ON
Statuit
autem
duas
hafce
fenteati
nudo,etiam
ado
uid
promiffum
eft,
ationem
fot
i£.
1
naíci.que
&iplacomplün
us
aliis
locis
expreffa
eft,
l.vir-j.
dever.perm.
2
UL.
loc.
L
dimifiours.
Jf-
eed.
Al-
teram,queincontrarium
valeat,;ex
pacto,
aui
|
non
fic;
nafci
a&tioriem.
Seruandum
enim
efte
att.
34
4
quod
nihil
aliud
dectarat
,
quam
ex
eoapi
pofle.
Di»
2|
cendum
eft
primum,qaod
fit
pactum
nudum,
quod:
non
nudum,Et
pacta
quidem
nudainfinita.
vt
auteri
non
fit
nudum,;certis,&
paucis
de
cauffis
efficitu.De
"ns
.
hoc
igi
tur
dicendum.ex
eo,quod
fit
nudum
nullo
ne-Z7:2447.
E
€
gorio
intelligerur.Sic
igitur
habendum
eft
,
duas
effi,
rus
re$,
quarum
vnaquzque
cum
interucnitfacit,non
vE2
24$,
É
pactum
non
fit
pactum;fed
vtnon
fit
nudum,
id
eft,
e
ocur
iS
folam
pactum
&
eiufmodi,
quod
adobligationem
—
£4.
9
nhilaliud
habeat
quam
conuentionem
&
confen-
xal
füm;:
proindeque
ex
co
iure
ciuili
nafcatur
adio,
E
Mii
Vna
T
el;nomen
certum
&
víitatum
conuentio-
&
"E
nis,Gvt
veteres
loquuntur
f;
resin
füo
nomine
non
€27
fter,
fed
tranfear
in
proprium
nomen
contractus.
ex
quogenere
eft
emtio;
venditio
locatio
condudtio
fo-
pe
cietasmandatum,/izr;;
gentium
ff.eod.Li.fF
derer
per?
gut.
An
quod
nomine
certo
hzc
a
|
ex
hisadtio
conftituta
eft?
Minime,
fitleges
verbis
im
poninonrebus/.2
lega.Sed
resita
haber.
uentionem
in
vfi
om
e
"Pu
verfatur,
declarat
conuentio
qua
hominescarere
non
"Ls
eg
fas
$aod
P")
sl.
*
Sut
di
cu
oa
ta!
e,
et
HM.
Md
m
qua
ccn
AMO
E
A.
ETAT
CUNADE
à
d
ACE
y
K
1
á
4 *
J
si.
vc
hiclcriptum
eft.vtautem
Vlpianus
loquitur
£5
4.1.
TOU
Cards
genus
,
li
cauffa
(übfit
prater
conuentionem»
«9
quodille
lieti
oftendit,
cum
do
aux
facio
tibialiquid
ETT
lege,
&
conuentione,
vt
viciffim
quid
des,aut
facias
V-
qoi.
c6
Lfolentffe
de
prafer.ver.
Hocenim
dum,
!*
noftium.é&c
hanc
traditionem,
culi
Ec.
fan
vocat
prater
conuentionein:
Inouens
conuen-
^
io
ronem
quidem
effe
cauffam
;
eur
hinc
nafcatur
obli-
PE
elie
enim
etiam
huius
reiillam
-
gatio:
fed
non
folam.
elis
enim
ctia
|
E
in
caullàm
,
quod
tibi
dedi
quid
eo
nomine,
&
i
S
-
daccepitti:
quod
Ézci,
vid
adiniifti,
sciam
hiucin-
Eu
telligatuc
duplex
cauffa
curtu
facere
debeas:
Fictum
|.
.
"
gmeum
eo
collatum,vt
des,
&
preter
factum
conan.
-
tio.
Cuiusconuentonis,
&
iutisexempla
habemus
—
^
&
hic,
&
in
L
debitoril
frpa[cenda.S.
cod.
Ex
hàcregula
]Feod.
&
pactam
incerpoficum
valet.
in
traditionibus
i
^
prx
bet,
permutatio
ex
re
tradita
imtium
obiigationd
Li
ff
derer
perinnt.
|
Hinc
T
am
fciri
poteft
,
quod
pactum
nadum
effe
intei]
gimus.
Eftigiurid
5udura,
quod
neque
alio
homiüéappellerur,
quam
padtam
:
neque
cauffam,
-—
cut
dare,aut
facere
debeas;
vilam
habeat
prater
con:
uetiorem.
ica
dictam
per
crausladionem
;
quod
pa-
Cam
tantum
&
fit,
&
nomiactar,nihil
amrkus.
de-
.
niqueqnod
ficfolua:
que
figmficaio
multisc
onfic-
mata
eia
Daacenozm
dL
inris
genttsm.
$.
fed
cum
ns
P
$-
Ma
Lalisecdr
bzc
conuentio,
f;
paribus
ceris
heredi-
*
Gods
coaftituris
onueneric,
vt
haec
pats
tea
eflct,
ila
DM
x
am
tradition
ejl
demiffonts
ff.
eed.
Lex
lacito.
3
derer
perma.
Hanc
dici
nudam
conuentio-
-
hem,oon
aliunde
meliusintelligi
potelt,
quam
ex
d.
/.
iuri
géntium.S.[ed
cun
nulla.
eed.
Nara
cum
inidio
fo
we
capitis
dixiflet
Vlpianus,
ex
duobus
generibus
con-
Rf
XS
E
*.
Z
aa
ous
jo
us
)
e
qu
cre
:
P
5
'
]
L
.
^
«c
buendonum
actionem
naíci;
vno,
cum
conuentto
tn
UN
teccongenionem,
adiecifetex
ceteris
non
nafzt:
n
5
vs
4
"
*
RA
EA
1e
rae
z
:
;
1
x
;
Xv]
atm
0X
his
ita
intulit;
Igitut
nuda
pa&io
obligationem
se
etl:
pactionem,cum
nihileorim
cit;
quz
fupra
ab
eo
E
es
ter
qui
dixit
nafci
obiigatio-
(MEUS.
7
nem.Sed
vtraque
regula
ex
iaaliud
nomen
traafic:
altero,
cam
cauffa
lubet
pra-
-
PR
"*
.-
non
parit.
Quibs
verbis
apertedeclarac
uum
nudam
V.
-
comprehenfa
funr
prop
:
:
faperiorfuas
quadam
exce-
"*ptioues
habet.
quod
genus
ad
priorem
ciuili
confirmantur,
feux
t
"Sos
Vete
7
y
P
*
*.
rio,venditio,
OST.
pitim
ined
Ronson
aconfrmanrag
valen
Le
Mt
es
sos
feruantariure
gentium.
Exquo
eft,vt
quzdam
dica
n-
est
Dioturlegitimz,
quadam
iuris
gentium
in].
conwenrront.
des
rt
ff-eo-
Ta
qua
diaifione
filegiamairtell
gitur
que
lege,
ues
nidelt
iure
ciüili
confirmatur,
&
ab
€a,qua
eft
iuris
gé-
:
anys
ium
iectz
diftipguigur
,
nec
ele
eftlegitimam
intelli-
m
(582
ME
coup
WNEESUCY
ifla.
Tn[I
de
atio
Sed
non
quecumque
ure
ciuili,
eedem
valent,
&
UN
$3
"
u—
à
-
"
j
$3
vet
DEI
uA
touts
d
V
(me
:
AES
e
£y
4
*
s
*
á
-
LOU-
;
^
e
m
r7
o£»
"T4
M
o
de
ad
aims
M
o
,
*
P*a
e
B
a
iem
PIU
"i
&.
T
jS
1
»
Hugonis
Donelli
Commentarius
cuilex
di&a
eft,
cauf-
illa
dicta
fant:
Ia
tradidionibus
rerum
quodcoraque.
1
gi
eam
quz
corfirmatur
,
&
valetiure
ciuili
tantum;
noneriam
iure
gentium:
cum
iuris
gentium
conuen-
.
tio
esetiamiureciuiliconfirmentur.
^
,
|,
(.,
Vt
T
ad
remredeam,
pacta
quadam
,
quamuls
nu»
-
dáji
ite
ciuiliconfirmantur.
Suntin
hoc
gererctria:
pactum,quo
quis
fe
dicit
aliquid
donare:
fitamen
pa
&u:n
dicendum
eft,
quo
quis
nihil
infüturum
pro-
snittit
fe
daturum;aut
fadturum,fed
fe
nunc
dare
affir-
.
mac:
item
conuentio
de
pignore:
tum
ea
coruentio,
.
qua
pecunia
ante
debita
conftituitur.
Primum
cort-
firmatur
conftitutione
Iuftinianiin
///
P
s
argentum.
S.ultim.C.
de
donat,
Pofteriora
duo
confirmantur
iure
|
prztorio,/
ff
tibi.6.de
pignore.ff.eod.S.de
conflituta
Inf!
dz
alio.
Nec
quem
hic
mouctit
uris
pretorii
nomen-
Nam
hicappellatione
iuris
ciuilis
etiam
praetorium
intelligimus,
vtin
diuifionejuris,
qua
explicatur
fub
:
titulo,
de
ssrenat.gent.€$
citril.
Qua
preterea
iureci-
uilitantum
confirmentur
nüdz
conuentiones
;
non
occurrunt,
:
Ex
t
pollicitatio
10
ne
dotis
fola
placet
adionem
effe,
1t
lad
exatlionem.
C.de
dot.prom:[.
Sedverum
eít,
quod
videtur
Éranc.Connanonon
efle
hic
nudam
conuerne
tionem:
fed
eiufinodi;que
cau(fàm
babeat
prater
có-
uentionem.Si
eoim
nuptiz
non
funt
fecuta,
dos
non
debetur,ne
ex
fLipulatióne
qnidem:
qaia
habet
ftipu-
-
latio
hanc
conditionem,fi
nuptiz
fequantutf/ipua-
:
totem
ai
ff
de
inre
dot.
fant
fecurz,
debetur
dos
qui-
dem:
fedideo,
quia
negotiuim
ciuilegeftum
cft.
dos
enim
dicta
eft
marito
ita,fiillam
vxorem
duceret.
da-
xit.
Reslecuta
eft
nimirum.
ex
quo
genete
fa&diino-
'
mníalia
cauffa
iure
ciuili
effet
actio,
dimi/ronzs.
ff.
eo.
ex
placito.C.derer.per.
-
'
DERE
gx
Quod
T
autem
legimus
.
tllo
dati
acceffionem
ex
nudo
etiam
pa&o
elfe
pra-
-
ftandatb,L
frumenti.
C.de
ver
iccm,ex
nudo
pado
de-
-
bericinitatibus
vfuras
creditarü
ab
eis
pecuniarum
27
etiam
[F-de
vfar
in
vcroque
affentior
Eguinario
Daro-
ni;
cutüsexilat
de
hocverbo
fententia
in
iura
gen-
titam.S
[ed
cum
nidla.ff.eo.
pactum
nudum
ad
difccimé
ftipalationis
pofitum
intelligi
debere.
Cum
enim
lex
e(lecde
vfaris,pe
v(are
nifiin
ftipulatum
deduéte
pe-
ti
poffint,
L3.
C-de
vfer-vt
in
fuprafcriptis
cau(fisintel-
ligeretur
(tipnlationem
non
effe
neceffariam;ita
fcri-
ptum
elt,
ciuitatibus
etiam
ex
ntdo
picto
víuras
de-
bedi.ltaque
nudum
in
his
accipiendum
elfe;cuius
có-
firmandi
cauffa
ftipulatio
fecutanon
fuerit.
INos
nu-
dum
nunc
dicimus;
quod
in
re
tradenda
interpofi-
tum
non
efl;auc
ex
quo
res
non
eft
fecuta.
Ex
hoc
ge-
nere
nec
in
fuprafctiptis
cauffis
víurz
debebuntur.
Itaque
dedit
ciuitas
mutuam
pecuniam
,
&indando
*
pacta
eft
fibi
vfuras
certas
pendi.
debebuntur
víürz
ex
pacto
:
fcilicet
quia
in
traditione
rei
patum
inter-
pofitum
eft;
nec
nndum
eft,
vt
nunc
nudum
accipi-
anus.
at
fi
pecunia
iam
ante
credita
pa&aus
fit
debitor
4e
víaras
ciuitati
przftarurum
;.
víare
non
debebun-
tur:
quia
nec
alia
res
quzuis
pá&to
eiu(modi
ciuitati
promilfa
deberetur.
Ecqua
v
ilitas
tardem
in
vfuris
elTe
potefttanta,
vt
contra
regulam
iuris
publici
ex
acto
nudo
ackio
de
his
nafcatur
porius,
quam
in
aliis:
negotiis,
aliifanerebus?
Imo
veto
quis
nefcit
víuras
ex
omnibus
rebus
maxime
effe
odiofas?
vt
profe-
|.
&ominitne
omnium
conueniat,
atque
adeo
abfur-
|
dum
firomnino,
earum
conueotioni
fauere
potius,
-
quam
ceterarum
rerum
padtioni.
Nec
mirum,fipa-
'
&um
nudum,cum
commodum
eft,irterpretamüra-
|
liter;atque
aliter
aliud
eftenim,
cum
patum
nudum
vouedso
Wa
e
issu
in
cupi
Caron
PPS
[X
DE
EN
e
S
n
(
prt
4
LM
COR
P1
LJ
e
Pu
AS
LUST
n
at
"3e
yt
eM
2.c0T5
EY
SLE
S
TAM
is
frumenti,
vel
hordei
mu-
12
4
1
&ü
J
lurej'autem
gentium
etiam
tunc
pactum
,
quod
^15
—Pollicetur
T
pretor
generaliter
fe
pacta
cónuenta
feruaturum
,
&
ita
pollicetur,
vicum
exomnibusea
-.
.
ffünveeit
quu.
|
coss
A
que
PT
TET
fimplicitet;&abfolute
vocamus:vtfit,cum
dicimus,
expatto
a&lionens
non
nafci
:
aliud
,
cum
nudum
alicui
rei
opponimus;quam
remoueri
volumus.vt
tum
fit;
cum
pactum
nudum
nominamusin
vfüris,
vbi
id
a-
gimus,
vt
füpulationem
excludamus.
de
quo
vide
|
plutaad
traditionibus
j.eo.
nudum
videtur,
valet,
cum
in
bona
fidei
contractu
excontinenti
interpofitum
eft.
7.7.
S.guintmo.
fj,
eo»
T.
in
bone
fidei.
eo.
Sed
vexius
cft
eiufmodi
pacta,
par-
tem
effe
eorum
contractuum,
quibus
adhibentur,
atque
in
eos
contractus
tranfire.
proinde
non
iam
nuda
effe,vt
ex
fuperiore
regula
excipi
debuerint:fed
pertinere
ad
eas
conuentiones
iuris
gentium,
qua
pariuntactionem.
de
quo
dicetur
anobis
fufius
m4.
£42
bona.].
Fecde
priore
iurisregula,
quam
initio
pofueramus.
.
14.
j
llla
jaltera
,
que
definimus
ex
hoc
loco
,
toties
cenuentionem
efle
feruandam,
cum
in
traditione
|
ICi
noftra
adicitur,
ad
vfüras
non
pertinet
in
con-
tractu
ftricti
iuris
promilffas,
vt
mutuo.
Jtaenim
ius
conflitutum
eft,
vfuras
ex
hoc
genere
citra
ftipulati-
onem
non
deberi,
exce
ptis
quibufdam
cauffis.
/.2.
C.
de
e.
de
quo
fcripfi
pluribus
in
commentario
De
víarts,
Itaque
fidem
tibi
decem
mutua
ea
lege,
vt
reddas
quindecim,
conuentio
de
eo,
quod
excurrit
,
&
inre
gerenda
interpofica
eft,non
valebit,
//r
tzbz.
-€9.
Siadiftaillud
adieceris,omne
pactum
parere
exceptionem,Z;n
£ona..co.habebis
de
vi
omnis
con-
uentionis
iuris
ciuilis
[lümmam
breuiter
'compre-
-henfàm.
$
ES
xe
-.
Sed
ex
duabus
illis
regulis
,
quz
hic
ftatuuntur,
.
Quaíque
initio
pofüimus,
prior
illa,
ex
pa&o
actio-
2cm
non
nafci,
incurrit
in
duas
reprchenfiones.
St
€o
diligentius
nobis
cognofcendz
fünt,
quia
corum
explicatio
aq
cdi&i
interpretationem
plane
eft
neceffaria,.
Aducrífus
quasn
is
hoclocoregula
:
confirmanda
eft.
Nam
&
falfa
effe
dicitur,
&cinigua.
.Falfàm
etfe
conuincitur
ex
edicto,
fim
eft,
quod
edi&to
continetur.
ES
taurum
nominárim
excipiat;
qua
aduerfus
leges,aut
dolo
malo
fada
funt,
declaret
fe
cetera
omnia;
qua
in
co
genere
non
erunt,
feruaturum.
arg.
un
f.
quafr-
pit
denirefbotidit,
damo
tnfb
utla.[F.de
me
velinfr.
4eg.
Sern
àbitigitur,
non
folum
fi
qua
liberandi
debi-
Foris
cautfà
ita
erunr.
(ed
etiamfi
quibus
quid
pre-
dem.
Quid,
noniniufta,
aut
contra
bonamfi-
L2
9Udeftautem,
férztabo
?
Mquod
verburn
o-
|
mnibus
lignificat:
nem
pes
efficiam
vt
rata
fitt,
€4
va-
leat,
Quod
fit
hoc
modo,
fi
pacto
interpofito,
nea
Gebitore
petatur,
10n
detineüm
actionem:
quod
fe
AE
AU
ab
$04
quo
petitur,
edicto
de
Kit
inm
js
acturum
pollicetur
uit
prater
ff
de
inr.
promifir
dud
promitfum
elt,
h
in
eum,
qui
cogatur,
Cu;
;
jobem;
qua
quod
promifit,
praftare
iberum
eg,
m
dubium
eff
non
valere
pa&tum,
fi.
tene
promitfori,
quod
pactus
ctt,
noh
preíta-
"
Vero
cogi
poffe
eum,
nifi
itidicio;decitidicio,
ligne
E
[Cer
Lr.
Cid
€
eXctpt
one
rei
indic.
.
Mabo
hoc
45
cree
GU2.
Eteo
hisverbis,
patlafer-
oc
dicere
intelligiturexceptionem
autactio-
uud
Prout
hacaut
illaad
feruandüm
padum
opus
Dn
PEDE
Cxce
ptione
non
ambigitur.
"ROM:
|
BUns
1o
fümtam
eft,
quod
dicitur,
pa&umad
ex-
.
autciuili
ine
traditione
ipter
vios
dominii
.
transfertur,
ac
precipuevbi
is,qui
tradit,
io
^
inus.
Zfradironipzs
^.
tod,
Ltraditio.
ff.
de
LT.
C.
de
Pais.
po
os
ceptionem
prodeffe:
&,
feiiper
pàcta
parere
eyce-
ptioncs
Zzwrz
gentium
S.
fed
cum
wlla.s
tetirmo
ffe,
De
actione
quid
eft
5
Cur
dubitemuüs,
fi
fineactig.
ne
pa&um
,
quo
quid
promiffum
eft
,
feruari
non.
poteft?
Sed
ne
longe
abierirnus.
In
hoc
ipo
rese
fcripto
,
item
zz
4.
debitori.
3.
ead.
Ícriptum
eft,
pa
&ionem
,
feu
legem
,
qua
quid
promitfüm
eft;
feruari
oportere
;
cum
vtroque
in
loco
hoc
figni-
ficari
certum
it,
ex
pactione
elfe
actionem
,
eX
pà-
&ionc
iureagi
poffe.
Quo
admiffo
nemo
negauerit
hec
effe
contraria,
prztor
ex
pacto
datactionem,
&;.
ex
pacto
non
nafcitnt
actio.
Eruditi
homines
non-
nulli
tentant
efficerc,
hocverbo,
Jferttabo,
pretorcii
in
loc
edicto
non
polliceri
actionem
de
his
pactis;
ex
quibusantea
iure
ciuili
non
füit
a&tio:
vt
coníe-
quens
fit,
cum
iure
ciuili
cx
pacto
acto
non
naícà-
tur
huicregule
hoc
edi&um
nonobftare,
Volunt
e--
nim
fergare
clle
exm
vim
,
quz
ante
fuerit,
fertares
non
vim
nouam;&
nouam
actionem
dare.
A
quibus
|
ego
valde
diffentio.
Tantum
enim
bett,
vt
puteti
tuncfolum
prztorem
dici
pa&um
feruore,
&
tüeti;
cum
id
ratuin
habet,
quodiure
valuit,
8c
ex
quo
fuit
x
actio,
vt
contra
exiftimem
nonalia
eum
dici
proprie
d
feruare
,
quam
ca,
de
quibus
conftituit
adiioneim,
-
cum
prius
iure
non
valerent.
Certe
quin
hzc
quoq;
dicatur
feruare,ficubi
de
his
actionem
conftitüit;du-
bitari
non
oportet.
Quis
eft
enim
vfüsfru&tus
Vlpia-
n0,
qui
dicitur
valeretuitione
pratoriszz
i
ff:
quib.
mo
-v[usf.amit.;Ys
demum,
quiiurenon
cóbftituitut;
abide.
T
uetur
prator
ji
ti
quit
P«ulus,
ediudicattonosin
audicio
familia
ercifeunda,
6$
communi
diidundo
,exs.
ceptiones
aut
aLHones
dando.
Linter.
SA
f.
fail.
ercifcum.
Quid
itatueri
eas
dicitur,
cim
excepuonetm,autas
^^
ur,non
valebunt,
-
ludex
enim
adiudicat,
&
iubet
nos
effe
dominos,is
videlicet,qui
necdomintis
eft
rerum;hec
quidquam
j
Cionetn
dat?
quia
nifi
ess
tucbit
tradit,
quodinnos
transferat.
hireaurem
pei
cquirend,.
Ye
HImianmtn.
Ltemo
ples.
fF
deregul.z
ur.
Et
metitoiti.
isfolum
locum
habet
tuirio
przetoris.
Namin
iis;
qua
perfe
fatis
valent,
quidauxilio
&
tüitione
pra
totiseftopus
Er
vtanotioribus,&
ma
eisfamiliari-
busd
emonftre
tar
heec
fignificatio,vtrum
tandeim
e.
gohominem
fecuare
dicor:
euihe,
cuiab
hoftibus,
autlatronibis
intercepro
adfui
dum
feabiis
liberar,
cuin
ille
fuis
prefidiis
tütüsfine
tea
Opefa
PEE
lum
effugerepotuetit:an
c;
m
littito.-
extetia
opeauxilium
tuli,
fe
qui
fine
me
crat
perittirgs;
Perfpicuum
vero
eft,
v-.
trumintelligar
feruaffe,
Nempe
liunc
fertiaui:
illum
nequaquam.
Qiiod
&
de
pa&to
euoditre
nog
valet
|.
fine
auxilio
pritoris,itüdicandum
eft.
in
Parum
T
vero
me
motcteorum
ratio.
Sumünt
ik
quod
nemo
hcgat,
vitm
pacti
feruare
effe,
feruare
cà;
quz
fuit,
non
augete,
autnouaminducere.Sedquid
—
.
ocad
tem
perdincet?
Multum
enim
intereftinteg
—
hzc.fettare
vim
pacti,
&feruarepactum.
Siptetot
——
.
pollicetetur,
fe
vitm
pact
feruarurum
non
fanefer-
—
s
taret
;
fi
nóuam
vim
adderet.
Vim
enim
quifer-
-——
liat,
feraat
vetetém
,
&
eam
,
que
eft,
non
af-
-
fertnouam.
IN
uncatitem
pollicetur,
fe
pactum
fer.
uaturüm..
Id
fi
efficit,vc
valeat;non
ideo
noutüm
pa-
&uminducit,
fedid,
quoderat;confirmat,&kvtmas
:
neat,facit.quod
nihilaliud
cfl,
quam
feruare,
&
cuerí
MP
1
Qe
;cui
omhnideftüto
———
cQ;
vtlaluuseuaderet;
.
s4580
EE
|
pà&tum
;
vt
a
nobis
paulo
ante
fatis
demonftratum
eft.Fatendum
eft
igitur,hoc
verbo;
fernabospollicet
pretorem
,
cum
exceptionem
,
cum
actionem
vbi
pactum
aliter
valer
e
non
poteft:ac
proinde
finihila-
find
inedi&o
effe
intelligimus,
quam
quod
pollice-
tur,fe
padta
feruaturam,
edito
fuperiorem
regulam
euerti
,
qua
conftituimus
ex
pa&o
actionem
non
Uni
ur
E
c
B
^
-
Nifi
forte
hoc
dicimus,polliceri
quidem
prato-
—
1.
gem
attionem
fed
fru&ra:
quia
iure
ciuili
ex
pacto
|
pon
nafcatat
actio,
vt
voluiffe
quidem
pratorem
a-
.
&ionem
dare
fateamur
:
dicamus
autem
eum
non
-..
potuilfe,
quia
iusciuile
impedit.
Quodnon
it
ael
—
"Mihilenim
prohibet
exaliqua
cauffa
iure
ciuili
acti-
-
onem
non
elfe
,
&
tamen
cam
conftitui
iure
prato-
rio.
vt
puta
víüsfru&tus
n
vectigali
agro
iure
non
conftituitürzat
conftitutus
valer
tuitione
pratoris.
d.
l.i
fFquib.mod.ufisfr
amit
Atem
ex
conftituto
iure
ci-
-
vilinon
nafcitur
ectio
non
magis,
quam
'ex
ceteris
pagis:
at
daturiure
pratorio.
$.de
confituta.
Info
de
.
eéLitem
emancipatis
praeteritis,
item
cognatis
here-
ditacis
petitio
iure
ciuili
non
datur
(néque
enim
iu-
re
ciuili
vocantur
ad
hereditatem
)
at
iure
praetorio
-
admittunturadbonorum
pofleffionem;
eftque
illis.
J.
eouftitutayza.
f
de
bonor-po[f-
her:
petit.
fantque
alia
huiufmodi
fexcenta;ex
quibusliceat
intelligere,non
c
»
edi&tum
aio
nulla
fit
ex
aliqua
orem
de
eaaut
non
fo
lere;
autnon
|
&ionem.
Quapropter
fi
confta-
—bithocedi&og
tietorem
conftituere
voluifIe
actio-
"pem
ex
pá&o,
critadio:
quamuis
antea
iure
ciuili
pon
fuillet.Voluiffe
autem
eum
ex
verbisapparet,
v
Gpra
oftendimus.
Yoque
non
absre
ete
exiltimo
,
quod
Bartolus
herrece
fe
hoclocofcripfit;nequein-
—
.
telligere,
quomodo
illis
propofitis,
negent
veteres
'exediéto
ex
pacto
a&ionem
dari.
Ecquodad
me
at-
tinet
quid
aliud
dici
poffit
nonte
perio,
fi,
vt
dixi,ni-
—
hil
ampliusfuit
inhocedi&to,
quam
proponitur,aut
-pihil
amplius
in
eo
de
mente
pratorum
füpplen-
z
ud
(dui
&ciacciligendum
cft.
Ec
25538
QuidT
ergo
eftean
audebimus
dicere
quidquam
—
7
fuilleinedi&to
amplius,
vide
intelligamus
prato-
non
polliceri
fe
(erusturum
ea
pacta,
ex
gibus
eciuili
a&io
denegatur?
At
cui
probabimus,cum
(.
turpratot
pa&anon
iniufta
fe
feruaturum,
necre-
(e
periatur
Vipianus
quidquam
aliudin
edi&to
lauda-
-re;quam
edicti
&quitatem
naturalem
,
que
in
€o
fit;
m
e]
£5
quz
inter
aliquos
placuerínt?
4
iMiain
hocedictoadditam
fuiffe
no-
famitfaeft,
tamen
ex
vfu
&
con-
!
aU
j
fententia
intelligi
debe-
e
odeíus
per
leges
licebit:
pehibeant.
qua
exceptione
iile
desctionenon
conce-
Adj
rg
etis,
Acfuit
quidem
hac
Oyaindtimadficain
edidto
de
reftitutio-
pemaiortip,
ét
Sy
Qu
qui
Mpaa
Des
"Non
fuit
cauffsyee1n
vn0
edi&o
adiiceretur
a
pta--
^
cereturin
ceteris.
Demustamen
hic
eife
pratermif-
fam
(
nihil
enim
de
eo
affirmare
poffumus
)
eam
ni-
hilominus
intelligi,
&fappleri
debere,
&
ex
fenfü
pratorum
in
omnibus
.
&ionem
ei,
qui
pollcilionem
rei
ex
1ufta
caufla,
&
|.
eo
iure
bonorum
poflelforia
hereditatis
petitio
tituro,r
a
dicemus,
ex
pa&toactionem
elfe,
&
praetor
pollicctur
-
feruaturum;quatenusleges
non
prohibeant:
confe-
..
mihil
amplius
nobis
proditum
fit
de
verbis
edicti;
|
quam
quod
exftatzu
7.6.
prator
ait.f.eo.quo
pollice-
-
tore
nequid
fcilicet
contra
leges
faceretinon
adii-
.
edi&is
generalibus
inelle
|
"Hugonis
Donelli
Commentarii
|
contendo.Quod
Paulus
in
interpretatione
edidi
dé
Publiciana,
aperte
comprobauit.
Nàm
cum
ita
eflet
]
cdictum
dePubliciana;vt
pollicereturgeneralitera-
bona
fide
nactus
effet
:
ex
Paulo
relatum
eftzn
/.
272
Jponfes-S.
feras.
ff-de
Publici.
f
aliqua
resfiquealiena-
rinon
potuerio
prt
orem
hancadionem
non
dare:
non
quianon
poffit,
fed
ne
,
inquit
ille,
contralege$
faciat.
Vnde
intelligitur,
nifi
quidaperte,
&
fpeciali-
|
tet
id
concedat
prator,
quod
ius
non
concedit,
vt
|
cum
datactionem
de
conitituto
,
non
cle
illum
hoc
77M
animo,
vtamplius
quidquam
det;
quam
quod
pet
^
leges
licet,
ne
contra
eas
faciat.
Quod
nulli
nouum;
autmirum
videbitur,
f1,
qu:
fuerit
perfona
,quod-
queofficium
pretorum
intelliget,&
ex
hac
perfona,
quz
in
edictis
concipiendis
veterum
pratorum
con-
fuetudo,animaduerrerit.
:
1
De
pratoris
perfona
&
officio
vere
hoc
a
Cice-
19
ronedi&um
eft.
2.
de
legib.
praetorem
iuris
ciuilis
cuftodem
effe.
Ex
hac
enim
fenzencia
illa
funt
in
li-
brisnoftzis
prodita,
pratoris
effe
ius
ciuile
fübfequi,
I.
(Gio.
ff.
de
teflib.
item
ius
praetorium
viuam
vocem
eife
iuris
ciuilis.5arm
€9.ff-de
uff.
iure
fcilicet
guia
ab
interprete
,
&
cuftode
iuris
profidiftaruv.
Mc
—
|
co
nflitüto;redte
ita
dicemus,fi
ius
ciuilenon
[S9
e
pacta
&um
eft,
quamuis
verbain
eam
rem
defint,
tamen
needi&o
quidem
illum
actionem
polliceri.
itaque
veta.
dictum
effe
eeneraliter,
neque
iure
ciuili,
nc-
que
pratorio
ex
pa&to
nafci
adtionem.Sed
fi
vere
di-
citur
ex
pacto
nude
non
elfe
actionem,
quia
inde
non
eftactio
prodita
iure
ciuili
:
attamen
illud
gene-
raliter
dictum
falfum
effe
videtur
,
ex
padto
aQio-
nem
non
nafci.
fiquidem
lex
&
conditio
traditioni
-adieda
pacticn
cft.ex
quotamen
genere
con
ftat
effe
iure
ciuiliactionem,vt
bzc,
€8
Ldebstori.
3.69
lan
tradi-
non
cft,fatis
(uiffet
dicer
€x
pà&to,
quia
pa&tum
fit:
fed
quia
prius
accepifti,
v&
dares;
fiue
quia
pactum
cauffam
habet
prater
con-
E
ventionem.
E
ffe&tum
eftigicur
hactenus
,
efleverif--
fimum
,
quod
dicitur
ex
pacto
actionem
non
naícdi;
b
n
tantumque
abelfe
,
vt
edicto
aduerfetur
,
vt
videt
olfit
ex
fententia
edicti
expreffum.
e
e
Sed
T
enim
hociusiniquumeft,
dicat
quifpiam,
^
43
eoquenon
ferendum.
Hocenim
reftabat,
quod
inie
-
-
to
RW
dicebarnus.
Nam
fi
equum
eft
natu-
rà,
pacta
leruari,
vz
"panza
seffatur
im
P.
1.
fied.
ea
non
ferüari
eft
contra
narurz
zquitarem.
Ego
puto.
vere
dicisequurm
effe,
&
ex
iure
nature
fidem
&
pat
&a
feruari:
fed
hoc,
opinor,
fic
accipiendum
eft,
0
riiodo
vere
fides
data
Ds
id
eft;
fi
quisicrio
&
ex
ani"
e
mo
t
aliad
diuiatetbsnd
!
22
:
SEDE
adl
elleza.
y
..
AdTiHILLibILC.dePatis
———
pom
mofit
pa&tus,
Nam
fileuiter
&
fine
cauiTa
quispros
.
pa&lum
in
Jlhpulatiouém
de
dug
Mm
pro
Lus
dffun-
mifit,
magis
eft,
vc
bicre
vera
non
fit
pactum:
eoque
|
.
ditum
non
feruandum.
Conftat
enim
pactum
con-
.
fenfu,
non
verbis,
proficifciturque
abanimi
iudicio,
.
.
nonleuitate,
&
ollentatione.
Bene
autem
veteres
-
prudentes
ita
conftituerunt,
cautfam
elfe,
cur
quid
promitteretur,
eoque
&
ferio
videri
promitti
,
cum
aut
commercium
ageretur,
quod
ad
vfum
vit
elle
neceffarium,
quod
nomine
proprio
commercii
de-
Clarari
diximus
:autcum
is,
qui
promifit,
priusacce-
pit,
vt
daret,
aut
faceret,
quod
promifir,
ideo
exhis
caulis
,
vcin
re
vere
pacta
,actioneni
effe
voluerunt.
di
fecuti
naturz
ius,
&
zquitatem.
Si
quidhorumnon
effet,
cauffam
ad
promittendum
non
eife:
itaque
nec
vere
pactum
efTe
iudicauerunt,
proinde
ex
eo
gene-
.
re
quoqueactionem
elfe
noluerunt,
tanquam
repu-.
guantercgula
naturz.
Acenim
fieri
poteft,
vt
ferio
quis
quid
promittat,
puta
donandi,
aut
remuneran-
dic-ulla,
etiamíi
a
füper;oribus
caulis
duabus
dif
ceíferis.
fic
eft.
Sed
quod
frequenter
accidit
,
id
fe-
quuntur
legislatores
:
quod
raro,
id
contemnunt.
"tra.
C5
feg2.
[Fe
leg.
Certum
autem
eft;
hocvirium
omnibus
pene
mortalibus
infitum
efle
natura
,
vt
promiccant
pleraque
leuiter
:
non
quia
velint,
aut
poflintpraftate
:
fed
quia,
vt
eft
ingenii
humani
fu-
perbia,
&
vanitas,
dele&enturlein
primis
lautos
,
&
fplendidos,
&
liberales
haberi.
quarum
rerum
lau-
dem
profufe,
&
facile
promittendo
fe
confequ:
pet
carbitrentur:
eam
aurem
fibi
perire
aliquid
dene-
nt
promiffis
füis,&
fimulata
propen-
bidemereriad
tem-
"paétisa
€titfimiin
terpretes
Duarenus,
&
Cón
&
erudite
perfecuti
fant.
Accedit
ad
hacp
di
facilitas.
Nihil
enim
facili
usquam
promittere
vbi
Aion
cogites,quomodo
praítes
pottea,
quod
promi.
feris
aut
plus
fperes
de
tuis
facultatibus,
quam
illa
rum,
fiue
ny
cancaeft;
quoq
rest
jene
quod
reum
];
.
beneficio
afficere.
Huc
a
tur
OQ
1
:
AC
2354]
5
d
s
«quifquis
eius
tei
debitori
fiio
temittitactionem.
am
s
COPBemt
iHe
odor,
q*A
hallan,
go
7
C22
ptio
tut
P
:
has
ip
LEIHO
HICH
CHI
aped
oup
i
22:55.
ereditoy;L,
e
h
doter
daret
,
vt
*0
tibiadderfea
eap
COPzpeteye
Hen
potest,
eni
?
Y
"
,
TIU
1
tem
datus
efl
:
ex
vendiro
atio
v
Ut
placitis
dorus.
HI
PPNon,Decemb.ipfo
A.
LI
I.
Ed
Dioye
7L
SYMMAR
IA,
"d
Qua
COfttentio
bic
proponatur
,
ertt
(gue
intérponesi-
AMAN.
|
ae
occafoy
um
de
vi
eius
connentionz
Jententiare-
ferais.
22.
efmbigendi
cattffa.
3
Conuenines
quamtiusttifhas
ita
effe
Tiles
,
Jf
agentis
"ter
fot
td
fiers,
quod
promlfren
e$T:
coutra
inutiles.
Et
born;
alterutrum
auomodo
£9
quaudo
acct-
4
Exvendito
atl;
be
dati
epatoyi,
Quo
(enfas.
La.
Cine
cen-vel
relig
letfoo
emendata.
6.
Sentenitatres
"(Emma
boc
reféripto
confeitpta,
A
VEIERT
hupttta
marito
dedirin
dotem
pre-
i
.4V7
dium
pignori
obligatum
obvíüras,
quas
muli-
er
debebat.
Iusita
eft,
Ytquipignus
poffidet,actione
hypothecatia
conueniti
poffit,
qua
cogatur
pecuni-
amfoluere
in
quam
Pignus
obftrictum
eft,
autpi-
gnus
cteditori
reftituere,Z/r
fandi.
S.
in
vihidicat:one,
Jf-de
pg
Yd
cauens
maritus
cum
predium
accipiebat,
conuenit,
vt
mulier
vfüras
,
de
quibas
fopra
dixi
fol.
-
ueret,
atque
ira
ipfe
predium
immune
poffiderer,
Conuenit
hoc
pa&tum
iuftum
effe,
&
fi
maritus
vfü-
m
eum
a&ionem
aduerfus
inulie-
rem
eo
nomine
epr/fela
.S.paE)
tg.
Jf
ev.
de
eo
hic
nó
ambigitur.
Mortuo
marito,
atque
ita
matrimonio
diffoluto,
filius
eius
Capito
conftituit
agere
aduer-
quo
caítt
conftat
eum,
qui
foluit,
non
habiturum
negotiorum
geftorum
actionem,
f£pro
te.
f[-
and.
vt
proinde
fi
qua
füperfit
adio,folaetfe
€X
conuentione
,
cuiüs
conditionem
.
mulier
mutarenon
potttitZzero.S.7.
ff.
defolutio.
An
«€x
comuentione
poffit
agere
,
quaritur,
De
eo
di-
-
iünguitur
hoc
rcícripto
ad
hanc
fententiam
,
vtít
Przdium
ingftimatum
datum
fitin
doter,
filio
ma-
riti
eXfnperiore
connentione
non
cotnpetatactio;
nc
fi
conaentio
quidem
in
füpulatum
deduda
g.
.
fi
n
predium
datum
fit
eltmatum,fit
ej
actio
propo-
fita
eo
nomine.
quam
effe
vu]
15,
perator
adionem
enda
fünr.
:
Ert
quodadadionegm
attinet,
tteforte
ttós
io-
j
üeat
,
quod
exhac
connenrione
modo
dátur,
alias
non
datur:
fciendum
ef,
quacunque
fitit
conuenti-
ones,
quamuis
iuflze,
fic
tamen
effe
vtiles,
fi
agentis
—
interfitid
fieri,
quod
promiffüm
eft.
Lgeiifelamey,
—
Jf:
de
ver.
obl.
fiquidem
eo
inuenta
funt
Ompnésvtac-
-
yt
erat
creditor,nó
vt
peteret:
fed
cótra,
ne
peteret
fo-
-
Jidam
fortem
,
qua
prius
ex
ftipulatione
debebatur,
quod
genus
pacti
ex
parte
creditorisvaleread
agen-
dum
natüra
non
poteft)
tamen
hoc
etiam
admittere
'
nosoportet,
Paulum
eo
di&o
nihil
aliud
fignificare,
quam
pacta
incontinentt
fatta
ex
ftipulanon
c
elfe:
jirtem
effe
ftipulationis:
denique
ftipulatione
con-
.
tineri.quod
quidem
intelligetur
ex
quzftione
illi
Ead:
Promitfa
eratforstota
calendiscum
vfu-
|.
ristot
|
|(4quo
placuinvt
fors
noniam
totafolueretur
calendis,
--
fed
particulatim
cóflitutiscettis
penfionibus
in
fin-
NE:
:
I
*
PM
d
UN
*Y
v
UENEENE
-
-gonuenttone
foluta
noti
effet
calendis
,
nihilomimus
tatius
,
primititame
m
Roue
/
-
2
dammentre
&
|
iius
fortis.
pactum
fecutum
eft
in
continenti,
:
-
culos
menfes.
De
vfuris
quarebatur
,
22/
rota
fors
ex
*Jortis
v[ura
deberentur?1n
hac
quaftione
vt
efüciat
;
Paulus
ferens
fortis
vfuras
non
deberi,
fed
eiustamtii
pen-
fontis,
quam
[olus
oportutt,
propoficü
illi
eft
oftendere)
fepertore
pattovece[fam
elfe
a
flipulatione
fortis
,
nom
pev
exceptionem»vt
aduer[arii
putabant
:
fed
ipfo
iure
,
quafi
enpatlorenosata
fit
pracedens
feiptelatio,
id
eft
,
quafi
fe-
cundum
boc
pattum
[lpulatwo
fortis
abinitio
fuerit
con-
«cepta.
V
titus
hocargamento,quod
fuperius
paetum
contineri
videatur
itipulatione.
Ex
quo
intelligitur
cla
(Lipularto-
—
-gecontineri-
Axhoc(iverum
eft,
confequens
eft
con-
fiquod
patum
m
conunenttfe-
&
VN
TNT:
E
P
d
Ue
s
:
;
;
E
-.e.
hocatitem
pactum
pro
creditore
eff,
nó
pro
reo.
Dequo
ne
cótinentur.
cohocipfum
figni
fermo,
&
dictum
ita
acciptendum:
[ia.qualc
hoc
eft.
de
quo
nunca
C
Care,
ipulatum
ded
contin:nt,
1d
ei
adione
cotineri
videntur.
Quod
de-
Trap
per
ea
ita
reriouatam
videri
ftipulationé-quaf
:
B
e
le
E447
"lin
verba
eorum
à
PEHICTp1O
('ipulatio
eflet
concepta.
Geret,fi
ca
tripulatione
cótinerentur.
Quod
-
ey
actumerit
dealiare,
quam
quae
in
(tipulationem
ie
non
continebitur
id
ftipu-
ocontineri
poteft
quod
vet-
ftcom
Se
um.
442idqutd,
ontraria
iunt.
ino
Cer.
D.
de
verb.
obl.
nouam
ftipnlationem
cóttititere
te
primum
:quia
placet
orationem
omnem,quam-
uis
genetalem,
de
liistantum
accipiendam
,dequi-
busactum
eft.
/.
qur
cim
tutoribus.
$.
vit.
D.
detranf-
OPES
verbis
autem
idéo
;
quia
dicit
Paulus
/&
contifieitt?,
:
«cod
nihil
*
[10nls.
^»
.
*
our
ipe
:
demonftrat
,
nifi
in
continen
fü
pula-
—
—
Hugonis
Donelli
Commentarii
creditori
cari:
irur,ideft,quz
fiunt
Quz
füntantem
T
éontinentia
ftipulationis
,
nif;
1j
resad
ftipulationem
pertinentes
&
tempus,
quo
fti-
pulatio
conficiturvt
dicendum
fit,
vbi
dealiis
rebus
agitur,quam
quz
funt
ftipulationis
,
quia
res
maxi-
me
difiun&z
tunrjin
his
fi
quid
fit
,
non
fieri
ip
con-.
tinenti
(tipulationis.
Poftremo
vt
nihil
de
mente
&
verbis
Pauli
aliud
oftendere
poffemus,
fed
daremus
eneraliter
illum
definire.pacla
in
continentzfacla
n-
e[fe
[Hipttlationi:
tamé
cum
aliis
inlocisinnuatur
Hon
"
tainetle
,
vt
pacta
eiufmodi;
qua
de
alia
re
funt,
a-
&ionem
pariant,
hoc
dico,ex
his
dictum
Pauli
ita
-nos
temperare
debere,vt
vcl
priores
legesin
poftc-
rioribus,
vel
pofteriores
prioribus
ineíle
videantur:
id
eft,quod
in
vna
obícurius
,
aut
feneralius
dicitur,
id
ex
alia
clarius
fcripta
interpretemur;
vt
pracipi-
-turén
L
non
eft
nouum.
63
feq.
D.
de
legib.
Nam
quod
poflea
placutts
id
non
petitione;
[ed
exce-
16
prionem
parit.
]
Quod
T
dicitur
femper
pactum
exce-
'ptionem
patere
,
vf
bic,
€
1.
inri[gentium
S.
fed
cum
nulla.
D.eod.
ficintelligendum
ett
fi
quidem
ad
pa-
&um
feruandum
opus
erir
exceptione.
Quod
tunc
accidit,cum
pactum
eft
dc
debitore
liberando,
&
ta-
lesta&ionem
creditorisipfoiure,
id
eft,
iure
ciuili
non
tollat.
Nam
vbi
pa&to
quid
promittitur,nó
pof-
fumus
dicerei:
icexceptionem
nafci
ex
paco:
quo-
niam
exceptione
opus
e(treo
,necum
eoagatur:at
iad
petendum
,
quod
promi
(lum
ett,
actio-
proindeaut
illia&tionem
pariet;
aut
plane
eritinu-
tile.
Rurfam
vbi
pactum
ipfo
iure
fuftulitadtionem,
ftuftra
defiderabiturexceptio
,
que
tunc
fol
eftne-
ceffaria,cum
a&tio
iure
ciuili
manet
ita,
vt
hac
mota,
jure
confiftat
intentio.
4f.de
exc.
zn
prin.
*
Eti
autem
T
regulariter
pactum
interpcfitum,ne
17
àgatur,actionemiure
non
tollit,
4
s.
3.
eo.
ff
vnme.$.
palus.
D.
eod.
accidittameninterdum,vttollat.
Fit
hoc,cum
obligatio
folo
confen(u
fuit
contracta
,
&
pacifcimur,
ne
petamus.
Coníeníu
enim
contracta
obligatio
contrario
confenfu
rebus
integris
diffol-
uitut.Z
ab
emtiozte.
D.
eod.
Lnibiltam
naturale:
D.
de
reg.
ir.
Sedetfialiter
obligatio
contracta
fit;
quam
confenfu,
euenit,
vt
tollatur,
fi
pactum
legeconfir-
metut./.
legicima.
D.eo.
Huius
$enerisautem
aQio-
nes,qua
paeto
tollantur
,
funt
iniuriarum
actio,
&
farti.
ftbi.
S.
1.
D.
en.
eur
|
Quodantem
7
dicitur,
patlum
poflea
fatlum
non
1$
X
parere
petitionem
ta
in
terpretandu
m
eft
,
vt
rradirur
in
Lpatla
canuentae.
D.
de
uontr.emt.
vc
non
pariat
pe-
didiónem,fifirdeiisrebus
quz
funtadminicula
có-
tractus:
yeluti,ze
cautio
depliprafletur.Nam
ft
erit
de
iis,
in
qnibus
contra&tus
fubftantia
confiftit,
&
cius
courrattus,
qui
confenín
perficitur,
contra
crit,
v6
-
f
emtione
££
vendnione
perfztha
s
deargendo
,
vel
desi-
ngendo
pretiaconzeniat.
Ciuippe
noua
hac
cóuentio,
non
pactum
eft,
fed
noua
emtio
conftans
hisrcbus,
quibus
emtio
conttahitur,
confenfu
fcilicet,
&
re
vendita,
itemque
pretio-l
zeri[gentiam.S.
adeo,
D.
eo.
in
quibus
eft
fubftantia
emtionis.
pe
Hanc
enim
T
fubftantiam
cuiüfque
contractus
19
vocamus;res
fine
quibus
conitra&tus
effe
non
poteft,
&
fi
maxime
contrahentes
velint.
Adminicnia
au-
tem
emtionis
vocac
Papinianuszes,
gebis
emtiona-
titra
faa
carere
potait:
[Gd
qita
adistle
conducit
ad
ad-
ingandam.prosbcandamque
emtionem
fine
quibus
alio-
qmi
dere
nonfactle
coueni[[it.quales
(unt
omnes,
quas
cmtor
venditori,
aut
venditor
emrori
promittit
in:
negotio
1
AdT
I
bb
ILC
deba
Hegotioperendo
ea
eratia,vtemtio
perficiatur,
fine
quibusaut
emtor
emere
nollet,
aut
venditor
nollet
vendere:at
his
admotisrebus
velut
adiumentis
qui-
büfdam
fübuehitur,&
promouetur
emtio,
ceeptaq;
adexitum
perducitur,
quod
iis
exemplis
declaratur,
-
quibusille
vtitur:
veluti
,
inquit,
se
cantio
dupla
pre-
fletur,aut
wt
cum
fideimffore
cautio
dupla
prafletur.
Cu-
iusgenetisrescumadminicula
contra&us
vocat
Pa-
pinianus;
eo
verbo
vtitur,
quo
haud
fcio
an
melius
jn
hac
re
&
fignificantius
vllum
reperiri
potuerit.
Adminiculaenim
per
translationem
eleganter
dici
fcimuscuiufq
reiadiurenta
adhibita
ad
rem
fuble-
uandam,promouendamque
&
confirmádam.
Quis
eft
enim.cuiillud
Ciceronis
notum
non
fit
ex
libr.5.
de
offic.bancégiturpartem
relictam
explebimus
nullius
adminiculis
fed
(vt
dicitur)
marte
noftro?
:
Illud
f
non
absre
erit
monere,
quod
hocloco
de
petitione
&
exceptione
pa&orum
poftea
fa&orum
traditur
illud
ipii
effe,
quodidem
Papinianus
a-
liis
verbis
expreffit,
zn
4i.
/.
pacta.
fcribit
enim
patla
conuenta
y
qua
poffeafatta
detrabunt
aliquid
emtiont,
40
21
fo
Pallinudi
confirmandivatio
per
fHpulationepz,
cons
—
flareeam
tribus
modis,
69
quibus.
cl
ío
Panalifhpulatione
patlo
[ubietla
fi
non
frat
quod
có»
dup
:
m
canos
uenit,ex
[Hpulatm
aegt,non
ex
patto
:€3
cur.
:
natura
emtionisalter
alteri
praftare
debuit
,
id
pr-
Pu
ea
fepe
i
js
nah
A
x
ffi
7
bx
ue
JE
t
Hzccontra&u
contineriait.
Id
fignificat
ea
va-
reni
p
ifs
SUE
3j
P
e
deir
C
du
ex
medio
fint
contrau.
Ipíam
enim
em-
uc
PE
ua
p?
,
xc
and
a
m
apisao.
bowh
ATNUAUR
ronem
folo
confeníu
perfici,
&
valere
certum
eft...
*
Ms
YH
Veenel
PIOS
Apol,
ic
PES
Du
"rautem
valent
quiaadhzcferuandaexceptione
—
|.
Lis
e
x
ME
es
s
P
EU
RU
i
opus
A
pacto
competere
cum
ex
hoclo-
d
a
Tr
NUN
e
feet
vdd
Jap.
Cem
o
co,tumexaumsiürnseltexpldnup
"de
Ru
o
o
RDHERIS
S
s
:
MEI
I
LR
IT
Analia
t
vis
fit
pa&tiad
liberandum
interpofiri,
ma
Peuam
commi
e
ex
fHpilatu
petiam
,
ante
Iia.
:
quam
vtactionem
pariat,
queüpm
e
Etehhen.
(o
Fem
eontefatamfactendo
quod
cowenit,
vitaripof
vt
obligatio
naturalis
hoc
pado
ipfo
iuretollatum,
——
fes
pofl
Item
contefHatana
nan
poffe
:
€
qua
"ens
s
traditi
a
LSrychum.
S
natiralus.
D.
dejol
Quod
ec
CENE
MMUE
E
Lc
quce
EE
Mee
1
D
ia^
x
B
AERE"
ig
"
jd
MD
ew)
E.
:
£P
É
"^
^»wa
QIol?tHlu:,
c
7.
J4
GA
dem
intelligitur
certius
ex
exceptione
hinc
prodita.
e
"
PE
ad
piam
»
quo
fenfu
«e
fHpuias
*
: :
3
6.
eodd
:
;
Ideo
enim
hzc
exceptio,
quia
&quü
eft,
eum
qui
pa-
Gus
eft;neafe
petererur;nó
teneri
S
praterea,
Inf.
de
"exc.
Eftque
cazquitas
naturalis,
que
cómemoratut
8m
L3.
D.
de
pat.
&
cui
illic
dicitür
conueniens
eíle,ca
E
td
iquos
placuerint,
feruari
Si
in
pacto
fer-
]
eurollpopn
NUS
eft;
confequens
cit,
natura-
biturjiplo
iie
*
à
S
A
SUD
us
vinculo
contine-
türis
d
Sryebam
Sua
Era
EET
an
tem
regule:
iuris,qua
efficiturynihil
Tes
cm
ef-
fe,quam
vnnmquodque
d
I
colligatum
eft
/,57,)
j
»
us
codem
genere,quo
dg
HTATB.LA
P
TEU.
Ly,
Scd
R^
pA-
Lum
bui
generis
naturalem
obl,
Sen
mius?quz
vulvaris
(ente:
liberandi
debitoris
ncn
prater
id
PS
quod
agitiir',
parere
non
poteft.
/.
son
demus
edet
Betts
em
qui,
D.
depec.
confh.
Ac
tedi
"cenam
icagi
pactoliberatorio,
ve
obliretur
Ceditór,ne
perat.
Tam
P
gero
hincnakci
poteft.
Non
eftenim
obligatio;
qua
lis
Ri
n
nunquam
teneat;qua-
$
CCIté
hzc
obligatio
fatuta
eft.
fi
vam
z
ds,
oloss
i
obligatio
fatura
cft,
fi
tamédicenda
cft
d
E
*on
enim
poteft
obligatio
effe,
nifi
inid
quoe
cebitoris
interett
,idq;
tdceum
ab
eo
petitum.
(
3
-
Pe
-
s:
E
e
R
E
is
2
s
:
-
fentia.
fitauté
e
re
vtriufqu
Ln
SE
h
72
004CAHOHem
parere
dice.
ntta
efi,
IN6
puto:
quia
cum
-
cauffa
interponatur,
obligatio-'
4&7o.que
tes
effecit;vtin
vniuerfum
ita
con
(tituere-
enne
fic
quidem
vlla
obli-
enr.
Que
proindenulla
omnino
erit.
fine
credi
non
petatfiue
petens
exceptione
remoueatur.
ctfi
exceptione
fammotus
nonfit,
tamen
ad
agen-
dum
fuerit
inutilis,quia
eft
naturalis
tantum.Solum
prodeffe
poffet
ifta
obligatio,fiquaefler;adcópen-
lationem
tantz
fumma
;
quantam
idem
reus
exalia
caufa
creditori
deberet.
etiam.
D
.decomp.
Sedne-
mo
erit
reus
tam
füpinus,qui,
quod
petebatur,
nori
foluere;aut
de
co
nó
condemnati
malit,
quam
poft
quam
condemnatus
erit,remedium
,
&
id
incertum
quzrere.
Vt
dicendum
fit,
ne
fic
quidem
maenum
vium
futuri
huius
fentétiz
,
efi
quis
effedtumillam.
naturalis
oblisationisadmiferit.
Sed
&
is
nullo
ve-
terum
auctore,
nullo
etiam
loco
confirmatur.
f
$9
h
|
tof
|
Sed.
E
2^
Lag
Si
Pato,
;
:
Imp.
Gordianus
AA.
Caliosniliti,
-
Sipatlo
quio
penam
adserfarisrim
t
proysifife
pro2
ponis;
fiplacuto
non
fleriffet,
Bios
atio
fp
ietla
eff
sco:
Jr-
pulatn
ages:
el
id
qnod
in
consentionem,
denenerat
,
vt
|
fíat,
con[equerts
,
velpenam
fHptlatisne
comprebenfarm.
more
iudiciorum
exiges.
ANamiona
aduer[aviisuizn
te.
trantferri
citra
folenmeordinemffruflra
deprecaris.
PP,
Kal.
ZAprzl.
Gordiano
€/4.
vx.
C$
Porzpesano
Cof
142.
S
VCOMISMUA
CR
TA.
8.
Exvendito
atlio
eutori,qm
fenfn.
Ts
etm
iai
quod
iusjhnre
;
aur
iVioer
ote
d
1
P
»4
cerro
confilio
aliquiinter
fe
x
i:
Sutidenitijf
i
ede
M
etie
pacticátur,vralteralteri-.
det
quidpiam
,
quod
neuter
expedire
poteftin
pre-
X
&
vt
detur
poftea;
&
iam
rc
obligeturz
Et
durum,
ins
cri
poteft
non
conftitni
obli-
sue
era;
finonaliter,quam
pacto
AE
à
Au
promittere
vtiliterliceret.
Athuicincome
|...
e
o
occurfum
eft
iure
ciuili.
Inuenta
eitenimítie
^
.
puaio;conceptionis
verborum
genus,
ex
quo
pla
cuiciute
ciuiliaGienem
effe.$.
de
con)
suia,
loft.
de
-
nunc
alteralteri
de
ea
quam,
&iniquum
vid
gationem:
Et
effet
re
v
t1
A^
üit;neex
paco
effet
actio.
Etre&te.cum
enim
valeat
fiipulatio
ipfa
per
le,
hacad
pa&u
madhibita,
vt
fiat,
quod
pa&o
promiflum
eit,
duobus
modis
confcqui
poffumus.
Autenimitpulabirnur,quod
pacto,vt
|
—
fiat,
conuenit,
&
erirex
fripulatt
actio.
£.
petens.
[.
ff
certis
dnfr.
cod.
L
diziffonts,
Deed.ont
nifi
id
fat,quod
:
conuenit;pacilcemtr
poene
nomine
quid
dari,cam-
-
queiplam
penam
ftipulabimur,vthicpropofitaeft
-—
Ri
fpecieszaut,
quod
eft
compendiofius,
fiim
^
ae
:
:
:
^
LAM
CS
E
Y
T
y
-
1
"t
I
»*
:
Hugonis
Donelli
-
fipulabimtr
poenam,
ni
fiat,
quod
conuenit,
vt
eft.
fpecies.
nuda.
].
de
con.
flip.
Poena
promitfa
id
fiet,
quod
hoc
reícripto
continetur.
Stipulator
fcilicet
ex
ftipulatuagens
velid,
quodin
conuentionem
de-
uenerat,
vt
fiancófequetur
,velposnam
ftipulatione
compreh
enfam
moreiudiciorum
cxiget.
Ex
ftipula-
tuacturum
ftipulatorem
refcriptum
ait:
fed
non
ex-
rimit,
neque
vtrum
ex
ftipulatu
agattantum
,
non
^.
etiam
ex
pacto:
neque
ex
ftipulatu
actione
quid
pe-
UU
Tat
cenamne;anid
quodintereft.
quod
fa&um
non
sf
cquod
con
uenit:neque
quandoagatneque
ex
his
-
duobus;
qua
difiun&im
reícriptum
com
ple&itut;
uid
ftipulator
certo
confequatur,
de
quibus
non-
Eur
nulla
diflenfio
eft.
Ea
nobis
explicanda
lunt.
£
Ét
nominatim
T
ex
ftipulatu
a&urum
ftipulato-
rem
di&um
eft,
non
ex
pa&o:
quia
pa&um
in
hac
fpecie
nudá
eft,ex
quo
proindeagi
non
poteft;
quod
vtrumq;
de
hocgenere
pacti
pofitü
eft
4.
Lnuda-j-
—
decont.[Hp,
Nudumautem
idco
eft,quianeq;
quid-
js
ftipulator
dedit,
aut
fecit
ealege;
vt
vicium
1eret,quod
conuenit:
neque
pactum
deductum
eft
in
ftipulationem.
.Solaeftigiturin
hac
[pecie
actio
iod
ex
ftip
.—
Jam
vero
pcenà
in
prope
|
romiffa
eft
ftipu--
—
lanti.
Sola
igitur
ex
ftipulata
actione
exigetur.
Nec
"
obftat,
quod
ex
ftipulatu
sctioné
nominatin
re
cer-
ftetactionem
ex
ftipulatu
Quod
Xverum.
e
:
d
ones
f
zllud
non
fe-
(ooo
VETUS
CEPERIE
MAIS
y
([untfub
conditio-
.
mecontrada
faciendo
fit,
an-
—7.Xecommut
tito.
Nam
pana
pe
CES
UE
interpelletür»
promifit,
an
I
—
Quod
fifacere
nolit.
promific,
cum
deinde
hunc:
(oos
prebct
yfum,
vt
fit
pro
iufta
petitione.
^'voe.
Nenosmottetit,
(7
feriptum
eft,
huius
obligationis
conditionem
extt--
ftere
poftlitem
motam
,
acturm
petitioni
poen
lo-
cum
fieri,
Neq;
enim
poftlitem
motam
interpreta-
ticum
vulgo
debemus
poftlitem
conteftaram
:
fed
xiure
certo,
quod
de
Nem-
.
ur.
Ad.
.
deru
de
verb.oblig.
-
nnlla.deregumse
00.
up
e
Lr
Quod
T
refcriptum
dicit,
agehté
ex
Du
vel
6
|
ber.
principio
enimadhoc
conducit
tantum,
vrreus
Commentarii
nifi
lis
copta&
inftituta2&
incipit
,
c
primum
quis
inius
vocatus
eft,vt
docui
ad
/.
poflquam;5.
eo.
Itaque
his
verbis,
Penalis
fHpulationis
pof
litem
motam
ex[Hi-
tit
conditio,
Có
eius
(mmaygna
ih
bac
quoque.
feipuilatio-
ne
continetur
petitions
locus
fatlus
eff
(
quee
verba
fünt
in
d.lneda.)
non
aliud
declaratur,quam
fimulatque
lismota
eft,
de
pozna
videlicet,
id
eft,
poftquam
de
poenaagi
ceptum
eftexftitiffe
conditionem
ftipula-
tionis
:
[cilicer
vt
poena
petitio
ab
initio
quidé
pro-
fitad
hoc,
vt
committatur
ftipulatio;
quafi
promif-
for
interpellatusnon
fecerit,
quod
promifit;
poftea
autem
fit
vtilis
etiam
adhoc,
vtiam
poena
abinuito
exigi
poffit.
Quodtantum
abeft;
vtaduerfetur
huic
-
Joco;vt
plane
alus
verbisidem
exprimatur.
At
enim
non
videtur
in
propofito
conditio
poenalis
ftipula-
tionisvllo
modo
exfiftere
poffe,
hac
ratione,
quam-
tüuis
enim
interpelletur
reus,vt
faciat,quodin
con-
uentionem
deuenit,
neque
id
przftet,
non
tamen
moram
in
eo
vnquam
faciat
:
cum
ex
pa&o
aginon
offit;
nullaautem
mota
fit,
vbi
nulla
petitio
eft.
/.
nulla.
D.dereg.
inr.
I.
lecla.
Pu
ih
D.
ft
cer.pet.
Pot-
ronon
putatur
hzc
conditio,
fi
non
feceris
,
fi
non
dederis
,
ex(iftere
poflc
,nifi
debitor
in
eo,quod
ex
latus.
ver.
Sabinus.
D-
de
ver.o
Falc.
Sed
male
hoc
pofterius
vulgo
admiferunt,
n
difficultatem
inexplicabilem
inci-
run
riptis
Dartoli
&aliorum
hocloco
ap-
me
utet:
nterpellari
debitorem,
vt
fi
interpel-
tus
ceffet;conditio
exfiftat,
&
incidat
in
poenam.
/.
fipenum.
D.
quan.
di.
leg.ced.
Mora
exigitur
in
eo,qui
ex
ftipulatione
precedente
dare
aut
facere
debuit,
ot
inlita
flipulatus.
quiaaliter
de
co
ftatui
nó
potelt,
fiinterpellatus
non
det
aut
faciat,
quod
debuit.
At
non
eftneceffariain
eo,a
quo
petinon
potuit:
quia
folainterpellatio
&
recufatio
debitorisad
hocfuffi-
cit,
vt
conditio
penalis
ftipulationis
exfiftat,
vt
di-
xi,etiam
tum
cum
mora
facta
non
eft.
arg.
1?
ditt.L.fe
penum.
quam.
di.
leg.
ced.
Ex
quod.
1.
S.
sten
fr
ita.ad
leg.
Falcid.
in
hoc
legato
,
Heres
maeus
penu
dato:
f
peus
non
dederit,
decem
dato
:
dicicr
decem
fola
de-
beri,
fi
moram
fecerit
heres
in
penu
danda,
quaft
morain
ea
fpecie
fit
necelfaria:abu
fiue
moraillic
di-
Qa
cft
proceffationc
interpellati
heredis:
cum
cot»
ftecpenumin
ea
fpecie
peti
eon
polfe
,
4.15.
de
pen.
leg.
coque
nec
in
ea
pena
danda
motam
ficti.
4:8.
4,
—À
id
quodin
conuenrionerm
deuenerat,
vt
fiat
cófecu-
'
purum,vel
pienam
ftipulatione
comprehenfati,
exe
a&urum,
ficinterprerandum
eft:velator,
vt
fiat,
n
uod
prom
milfor
facit
fua
fponte,
ne
in
poenam
incidat:
quod
facere
poteft
vfque
ad
litem
conteftatam
:
vel
fida»
&oritanon
confequctut
id
eft
fi
promiffor
rnalit
litera
conteftari,&
contendere,
quod
neget
fe
quid»
.
quam
debere;tum
vtiliteractor
ponáa
exiget.
Scieti
dum
eftenim,
cum
hic
duorum
alterura
preftádum
-
fic,
reum
habere
oblationem
rei
pacto
promiffe,
quamditilis
cum
eo
conteftatanon
fit.
Ceterum
li-
.
tefemel
conteftara
poena
iat
fola
in
iudicio
vería-
turquam
deincepsille
promiffum
offerendo
nó
po-«
teft
cuirare.7.
7.
ff:
depen.
deg.
Lum
Jine.
D.
quan
di.
leg.
ced.
Et
haec
quidem
iuris
funt
explorati.
In
quib.
-
tamen
illud
habet
quzftionem,
quod
placet
ftatim
penam
deberi,
ex
quo
reus
interpellatus
non
facit
:
quod
conuentione
debuit,
moram
fecerit
avg.
Lita
fPipu-
-
QUAE
E
P:
bl.
Lx.
S4tem
frita.
Dad.
(fam
eft;
cófequetur,
fiquidein
id
pros
j
*
.
fimmus,com
petit
emtori
eri
:
|
z
UAdTi
HII.
-quodfefa&urum
promifit,
Qui
fit
cnim,
vt
pcena
^
/
debeatur,&
tamen
pofteajid
faciédo,
fum
erat;id
eft,
aliud
folueitdo
promiftor
liberetur:
|,
eum
zegulaiuris
vetersliud
folui
proalio:.2.$3.D
Ji
--
€ert;pet
Ad
habet
hanc
rationé.Poftqua
interp:llatus
*
-
debitor
non
fecitquod
promifit,
poena
coepit
debe-
-
tiillaquidem;fed
fummo
iure,
quafi
conditio
exfti-.
;
teriinon
etiam
exquo
&
bonoita,
yt
quod
prius
pratítaripoterat;iám
amplius
non
poffit,
Ideo
enini
debetur
poena
quia
debitor
moram
fecitin
przftan-
do
co,quod
conuenerat;
leg.
r.
$.
ire
frita:
D.
ad
leg.
Falcid.:
At:
moram
fadam
poftea
offerendo
ex
&-.
quo
&
bono
purgamusita
vt
perinde
fit;quafi
mo-
ram
nonfeciflemus/.
zterdzum.
$.
vim.
ft
"ferum
s.
-
fequitur.
D.
de
verb.
obligat,
Quo
fit,
vt
rei
promiflze
oblatione
res
veniatin
eum
locum;
quafi
id
ipfum
|.
-:
deberetur,
quodinitio
ficri
oportebatnó
poena.Sed
moram
víq;adlitem
conteftatá
purgare
licet:
pottea
non
licet.
ff
Tzténs.
9.1.
finfilam.D.
de
verb:xobligat.
nonimmetito.
Iudicio
enim
contrahitür
noua
ob-
ligatio
derein
iudicium
deducta
Z
3.6
dem
feribit.D.
de
pecul.
hancfüo
facto
promiffor
nobis
non
poteft
adimere.
babere.
D.de
eaitl.
ei.
anl
"M
7.
lludnotandumettt
quod
fupra
monui,hic
dici
agere
ex
ftipulatu
eumqui
poenam
pctit
ftipulatio-
ne
comprehenfam.
Atquicertum
eft
posnárem
cer-
tam
effe,&
certam
effe
ftipulationem
,
que
penam
continet.
Z
ff
penam.
D.de
verb.
oblig.S-vlr.Inflit.eod.
Ex
ftipulatione
autem
€erta
competere
condictio-
nem
certi;ex
ftipulatu
actionem
nequaquam.
zztz.de
Verb.
obligat.
inprin.l,fi
quiscertum.
D.
ficert.
pet.
An
gienur
igitur
ifta
inter
fe
conuenire?
Optime.
P
endum
eft
enim
ex
ftipulatu
actionem
verbum
elicam
biguum.
Interdum
fumitur
hoc
verbum
4z-
Xe
s,vt
perfefingula
pro
prie
&
naturaliter
non
fi.
gnificent,fed
coniunáa
exprimant
certum
genus
a-
'
€tionis,
quz
appelle
tür
ex
ftipulatu."
Hanc
cum
in-
telligere
volumus;rei
e
dicemus
noncom
petere
ex
ftipulatu
actioné
ex
paenali
ftipulatione
ad.
ponam:
fed
erit
coni&tio
cert.
Interdum
ex
ftipulatia&tio
naturali
fignificatione
dicitur.qua
ftipulatus
fignifi-
cat
ftipulationem.
/.
pecu.
D.
de
var.
quo
modo
exomni
ftipulatione
tam
certa,
quam
incerta
rede
"ex
ftipulatuaci
polle
dixeris,vt
fit
ex
ftipulatione,
v£
Jit
in
dili.
Lpradza.
D.
de
atio.
emt.
1d
vero
eft,
quod
.
hoc
re.
cripto
indicatur.
neque
enim
hic
quzreba-
TUE
qui
effet
actio:
fed
vnde
,
ex
pa&one;an
cxtti-
pu
ES
adpenam.
.
:
Y
eT
cm
M
boe
rou
M.
:
:
.
ecemambieuitas
€ft,
T
cum
nominamusactio-
nem*tx
vendito,
yp
luin.
E
Rut
ED
dm
.-.
P'urtmum
enim
intellieimusa-
éionem,
quz
dicirures
v,
4;
17
sese
&io
exvenditocom
er.
26100.
quo
fenfanullia-
2.4:
0ItO
COpesionifi
Venditori
./.
fuhanus.
$.
ex
vetidio,*]),
do
si,
emt.
Atoniisl
EL
nod
fipr-eid.
actio
ex
essai
12S
QUlinl,
ex
cospenrjene.
:4:0Utl0
ex
vendjro
dicitur
competere
heredi-
bus
eius
maris.
ütfundum
sti
quiiundamz(ftimarum
darin
acce:
actio
ex
vendito
illicna-
enditione.
quofentu
re-
tcre
actionem
ex
vendi-
ione,
ltaficauffam
uz-
amactio
ex
venditione
fi
competit,
quz:
ex
emto
:
:
toricom
pe
?'quia
competir
ex
vendit
nomen
actionis,
c3
folum
appelletur,
|
|t.
Pallum
9H0d
dotali.
Imp.
Valen
tinian.
&
Gallien.
A
A
a;
Valerian.no-
:
bliCzr(PaQumeio.
|
quod
promif-"
ffpater
vita
fungeretur
,
ex
42H
p
(OPallurs
de
fuss
fu
fimile.
Cum
enim
quis
me
heredem
rit.
Atrem
confenfu
i
cx
ICI
o
s
/PatlZ,
quod
dotaly
infe
bU
Ur.
OHIOHe
eA,
e
prp
bab
cUm
frame
beres
patris
faz
effet.
neque
vli,
oL
Ig
à.
onem
contrahere,
negte
libertatem
teflasenti
fap
25S
v
MM
AG
I
Á,
A
ccefiione
omne
improbatumis
E
ram
Ut
pe,
CS
contra
iip
bonis
ooribits
:
69
E
i
er,
;
r
»
2
fuftituii,
beredis,in
m
3j
z
IR
Cy
"Oh
Ztezj;
UT
DIS,
j
^TAaciug;
de
futura
(7
ccejg
DP
ATO
CU
rere
ord
PE
edt
zecePIORE
DeC
zorro
Cd
Iob,
promilforis
cop,
UUMAar
7
npa
E)
oe
or
E.
deinut.
flip.
flipulario
hac
modo
vir
J-eed.
1.
ex
eo.
;B
€
;
[2
Pe.
;
obligar.
Quid
ergo
hzc
turpe
haben"
x
D.
de
verb,
mentur
contra
bonosmores?
Hocovt
Videtur
iE
beriscontra
reuerentiam
funt,
&
honorem,
ueni
natuta
liberi
parenzibus
debent.
Sienim
filius
"E
rabit
fe
inuito
patre
hereditatem
habiturum
,
mult
officia
pretermittet
tum
erga
patrem,
tum
erga
fra..
ad
qua
przftanda
nefcio
quomodo
homines
addu.
cifolentvt
prouocent
iudicium
patris;
certe
ne
vo-
luntatem
eius
alienenr.
In
vniuerfum
autem
votum
adfert
captandar
mortis
fpes
hereditatis
obtinenda,
Cupietenim,
qui
fe
bona
certo
habiturum
effe
fcit,
.
illum
decedere;de
cuius
bonis
agitür,vt
celerius
bo.
nis
potiatur,atque
etiam
vitz
eius
infidiari
magisau.
debit;
dum
feid
fecure
moliri
poffe
intelliget.
Deni.
que
cur
de
hereditateviui
nunc
follicitus
eft,
deque
ceaiam
nunc
fibi
cautum
efle
vultznon
temere
eft,
ve
Iuttinianus
fcribit
zz
/.
v/t.].
eod.
Gr
CAN
|
Quidniigitur,
T
dixeritaliquis,
eadem
de
cauffa
teftamentum
cuiufqueimprobamus,
quo
idem
pe..
riculum
viuo
teftatori
creari
videtur:
Quia
nihili:
teftamentg
in-
ftituit,fi
quid
fentiacme
moliri;aut
fi
quid
etiam
fibi
metuat,
aut
adeo
fi
illiita
videbitur,
tém
quouistempore
mutare,
;,
2D
de
adj,
cendum
fit.fi
ea
valet,
n
quia
nuncprimu
ftituerit,ideo
valere,
f
ed
quiain
ea
Volütate
deceffe
nter
nos
conftitura
À
non
poffüm,fi
pa&um
confentientes
ob];
C.deoblig.€3
atlio,
ET
Quid
tamen,
t
fi
dicamus
pactü
id
fe,
donec
promilffor
viuit:
ceterü
fi
in
e
tateàd
extremum
permanfetit
,
nullus
effe
peri
lum,fiid
ex
fuprema
voluntate
valeat?
posu.
rCagendanon
valuit,
tractu
temporis
:
tur.
/-gnod
initio.
D.
de
reg.
in.
His
c
quodhicreftriptum
eft
ptodeffcagenti
ad
petendam
hereditatem
ceré
promittenti,
quominus
In
flatuend
de
bo.
fuis
eademlibertate
Vtàtur,
qua
vti
(5.
Ponis
tra
nihileffet
pa&u;.
em
TORUEC,
Áicon-
leg.
vt
di.
gat.
L.
feng.
&UOcarj
pof:
fa
1
6.
Cuz
proponas
filios,
:
Imper,
Dieclet
&
Masiniiriisg
A
A
T91,:
W
-
.
.
phanto,
:
F
Opiprelzizz,
ji
OPES
SUCSUEWIN
ARA
GE
VIE
UE.
"mu
"ETE
patri
potist
auferre;
Pp.
X.Kalen.
M
aytig
vaL.
;
miltaio
£3
Baffo
(off.
247.
L:
q'4
C3
de
[ucceftione
Alterius
ds
ttes,
cecerofque
qui
ad
voluiitatem
patris
pertinent;
poteft
volunta.
m
mein.
m
mutare
adem
volun.
;DneQ;no.
.
J
:"HENHE——————Ó
08
0
7
3T
R09
-
DL
z
ME
T"
C
-
v
cepe
Taiper.Dioclet.
[
:
dide
infirum.
ss
J)
2
o.
—
Cumproponas
filios
tefl
mento
feviptos
beredes
voga-
"tos
effe,
vi
qiu
pramus
vebus
butnanis
eximeretmrsaltert
'
portionem
bereditatis
vefh
390
LI.6$
dqutiliano
Cof
288
TEE
os
!
0
$
vVMMARIA
Y
V
Nefguique
t
fpem
future
fücceffionis
poteft
Y
paciícendo-deterioré
couftituere.
/
pactum.
D.
"
ead.
tanto
magis
fi
cauffa
eft,
cur
id
faciat.
quae
abun--
«-
demagnaeftin
eo,
qui
id:
o
pem
fideicommiffi
fra-
munt,
eu
uenin
non
|
)
"
wiremifit,
vtfibiab
eodem
fpes
reciproca
remitte-.
non
foluit..
Sed
ex
hisprius
illud
nullam
iuftam,
aut
zetur:de
quohoc
loco
agitut.
Vide
de
fideicorzmiff
jen.
prox.
E.
17,
Pallem
quod
bona
fide.
&
Maxitnini.
AA.
Dexi-
IhAOHQO.
4
Palma
nod
lona
fide
interpoftum
doccbiturs
etf
illius
nomine;quiiam
foluit,
id
eft,
qui
foluendo
feriptura
2ó.
exfifente
famen,
93
Aliis
probauionib.
ret
ge-
fla
veritàs
comsrobari
potefl,
prafes
promincie
fecundum
Acuflodiri
efficiet.
PP.
IX.
Kal.
[nl
hisdem
Cof.
quib.
fupra286.
i
ides
ed
ur
..
y.
Ocus
eftcommunis
de
vi
fcripturz
in
quoqte
'nego:io.
Vide/.
contrabitur.D.
depig.
i
4.
Dide
TO
:
1.18.
Sicreditóra.,
Imper.Dioclet.
&
Maximinian.
AA.
Iu-
|.
Tio
&
mio.
Si
creditores
veftvos
ex
parte
d«biti
admufrffe
ouenr-
quat
veftis
pro
[rna
perfona
foluentem
prubaueritis,
adiutus
rector
pronicia,
pro
fra
gratitate
ne
alter
pro
.
altéro
exigatur
pronidebit.-P
PP
H.
Ius
Ian,
SDioclér,
JIK
CE
e
Maximiano
ALA.
Caf.
297,
S
v
M-M-A
RIA
p
1.
Pmumex
duobus
vez
debendi
parten
frmplicit
ei
[at-
.—
rende
sou
deo
p:
o
freaper[ona1n
rel-o
uim
libera-
Y1.
C9
mut.
.
dvd
:
.À
CSeneniia
rejeripti
di[cutttur
,
efficitttrque
bsc
[atn-
|
HA
Crcdiiorem
parte
debit
ab
vuo
ex.
deobi
reis
accepta
,
noh
ideo
paélum
videri
,
me
reli-
quam
partem
ab
eo
petat
,
preterquam
fs
illum
momiaaum
prona
perfóna
parten
(oluemera
ad-
Werte
[e
e,
S
NET
/ü
faa
perjona
faluere;qus.
d
p
UC
Bp
VES
ps
TI
a
ES
N
;
x*
nde,c8
cur
pacism
ne
veliquim
petatur
in
bacad-
3,701.
DETSPNA
DRUSI
XT
y
eH
dyntiere
foluentem,qrid.
(o
Funumexpuibusf
deaeoribus
partem
pro
fin
per-
:
Yat.
"A
E
:
|
Puum
ex
tribus
ve
debendipartemtertiam
profsta
:
//
i
d
,
D.
»
perfona
foluendo
nai
1deo
obligationem
dose
unter
feliguos
duos
|
[ye
T
rei
debendi
eiufdem
pecuniz
ita
obligan
toy
V
PREX
EP
|
:
'
4.7
rur,vr
finguli
folidum
debeant.
tz.
de
deb.
veis
fnftir.
qua
res
facit
,
vcl
ynus
partem
duintavat
fol-
!
7
üy
4
j:
uerit
creditori
iurein
folidum
nóliberetur.
fed
nec
UE.
.
:
*
£f
:
GN
are
z
V
RM
liberabitür
jure
pretotio
pet
exéeprtionem
:
omis
ünoqüe
fon
proliibetur
Credito
,
quod
reliquum
b
«A
H
ugonis
Doselli
Commentarii
:
Tueret
:
Quonam
precariam
Jabflitutiónemframum
confenfn
remil[am
au|eris
3
fidei
"commilfi
per[ecutso
ceffat.
PP.
HIT.
ddia
Febr.
ZVaxi-
teret.
De
quo
Imperátores
ex
facto
confulti
ita
re-
,
Spe
s
futura
facceffionzs
poteft
patlominni,pre[ertit
;
m
"cana
[obf
Fx
non
foluitienfifeequaf
vellenthuncnonpoffeexi.
—
7
.
gi
pio
altero,
qui
iam
foluitlet
partem.
Reftat,
vc
Ec
teoipp
dequo
foloambigi
potuit;
alterum
.
non
poffe.
Sed
nehocquidem
idoneam
vllam
fcn-
faa
períona
conucniri
ron
pofle:
quia
hoc
pro
cons.
'ef;ab
eodem
exigere,
nifi
creditor
pactus
fitaut
t:
"minatimjuttacite,nereliquumabeo
peteret.
—
-
Hzc
f
inquzttione
iuris
dubitationem
non
ha-
2
bét.íed
de
fa&o
poteftam
bigi,
an
creditor
hociplo,
quod
parte
debiti
,
quz
foluebatur,
contentus
fuit;
.
videatur
patus
effe,
e
quid
amplius
ab
eodem
pe-
fcripferunt:
Srereditor,aut
creditores
debitorem
vnum
roperfona.
fua
foluentem
admiferunty
darurnm
operam
rafidemprouineie
,
ne
alterpro
altero
exigatur.
:
Quz
verba
in
perfona
eius
,
qui
non
foluit;
fignificant
'eum
nomine
eius
,
qui
iam
foluit,
conueniti
non
Rh
poffe.
,
Ineiusautem
perfona,
qui
foluit,
hoc
expri-
,
Tnunt,ceum
conueniri
non
poffe
eius
nomine;
qui
probabilem
dubitationis
cauffam
habet.
quisenim.—
|
-
poffit
dubitare;anid
quod
(olutum
eft
ab
vno,
pof-
i
fit
adhuc
exigi
ab
alio:
cum
ne
ab
eodem
quidem,
m
Imperatores
his
verbis
de
eo,
qui
»
eum
fcilicet,
dui
iamfoluit
pro
fuaperfona,
&
hoc
—
/1.
modo
liberatus
eft,
proaltero
qui
non
foluit,
exigi
—|
tentiam,autrefponfionem
videtur
habere.
Efto
e-
nim,
dicataliquis,
is
quiiam
partem
pro
fua
perfo-
na
foluit,
de
ea
parie
,
quz
pracftat,
non
conuenta-
tur
pro
altero.
Atde
conon
queritur,
nunquam
e-
nim
quifquam
pro
altero
cóueniri
poteft,
nifife
pro
coobligarit.
/.
2.
6$
teto
tit.
]-
He
vxer
pro
mar.
Rede
proaltero.atconuenictur/lüoomine:quippe
ipfe
——
folidum
debuit.
Hoc
vero
cft;
quod
Imperatoresfi-
gnificare
voluerunu/hune
quiiam
foluit,
nec
proie.
de
reliqua
parte
conueniri
pofle,
Nam
cum
dicant
'
prohibendum
effe,
n«
hic
conueniatur.
declarant
hoc
folum
fuifle
metuendum
in
propofi-
tone
fi
conuenicetur
ís,qui
foluit,conueniretur
pro
altero
nó
profe.
Ita
cumtefpondent,
ne
pro
altero
quidem
iplüm
conueniri
pofle,
hoc
relinquunt,
de
quo
queficam
eft;,eum
quem
pro
fua
perfonafolué-
'tem
creditores
admilerunt
,
nec
proteliqua
parte
poffe
appellari
.
Non
dicunt
Imperatores
hunc
pro
í
E
feffo
famunt,eum;,
qui
pro
fe
fuavoluntetefoluit;q
ex
facto
intelligebatur
,
iam
pro
fua
perfona
nibil
debere.
A
——
MOM
Etres
T
plane
fichabet,
vt
qui
fe
dicit
pro
fua
per-
3
8
fonafoluere,
fiae
profefiuefuo
nomine
(nam
hec
ommuiaidem
valent)
is
boc
dicat;
(e
foluereita,vt
pro
fua
perfone
folutus
&
liberatusam
pro
füa
perfona
iion
teneatur.
Hzcenim
vis
eft
folutionis,vr
qui
fol-
uir,liberetur,
eoque
non
teneatur
jam
in
camcaul
fam,inquamfolut,
|,
€
iod
iNoh
efücitur]
quidem
hocdi&o,vt
qui
folidum
4
^]
debuit/libereturinfolidumiureciuili.
Sed
cum
cre-
dito£
parte
iftalege
accipiat;
confentit,vt
qui
datpro
-
fita
petfona
liberetur.
Hibetauté
hic
coníenfüus
de-
bitoris
&
creditoris
pacti,
caius
exceptionetut?
de-
bitorreliqui
folutioné
re&e
reeufábit:
Ánimaduer-
—
tendüm
eftauté
liuic
liberationi
locü
effe
cx
hocre-
|
;
fcripto,
—
quz
hoc
refcriptuim
com
plectitur.
Ex
quibus
vnum
$
:
AdTit.
HL
Lib,
1I
C.
dePaais.
fcripto,non
quoties
creditorab
vno
ex
reis
debendi
'
fideiuffores
durmtaxa
pàrtem
eccipit:fed
tunc
folum
cum
duo
cócurrent,
quiexN
ouella
de
du
|
bentur
:
ad
iftos
non
pertinere
r
eft,vt
debitor
fluens
partem
dicat
fe
proíua
perío-
pterea
quod
ita
finguli
fideiüffor
um
MR
m
!
j
Hahi
Imperatoris,
f
Quod
fiparté
fimpliciter
foluet
admittéte
cre-
omnes
fint
foluendo,
non
amplia:
i
|
ditore,liberum
erit
creditori
reliquumab
alerutro
—
pattes
peti
poffint;
$6
plures.
Inf,
deg
^i
petere.
quod
quidem
de
duobus
her
edibuseiufdem
n
:
is
VuUpart
is
pecuniz
reis,
exquibusvnus
patté
foluit
legatario,
i
crecularenon
p
oteit.
qu
fcriptum
eftzn
7,
ex
toro.g.
$1.
D.
delez.1,
Nam
cut.
temaccip
ere:
admittere
antep;
foluentem
nóre&e
diuerfum
ftatuamusin
duob.
reis;
qui
ex
ftipuletio-
dicatur.
Bene
igitur
c1
5non
principales
gc:
.
tefcriptum
eft,
OC
Iefcripto
non
repionan.
nequiddebeant;nulla
probabilisratio
reddipoteft.
te
enptum
eft
5
ipo,
S.
1D.
d
*
fideinf.fi
ideiulfog
quis
iuris
ratio
fitad
liberandum
debitorem,&
quid.
litis
uL
i
ET
efol
hicagatur,
tum
cur
hic
hzfitetur
a
plerifque,
minus
p
piu
d
RES
refi
E
|
caufIz
effe
intelliget.
Vnum
ex
duobus
reis
in
foli-
cufare
d
:
Po
3
t
D
:
intereft,
vt
icari
me
rto
net
iqui
di
en
em
acci;
dum
obligari
certum
eft.
Porro
nemo,
quiquidde-
ditorvoiensp
accipiat
ab
&o,
accipere,
quarmi
cum
interueneritin
partequam
placeret,
rem
nonaccipere.
At
contra
uifquisaec;:-
reus
debendi
creditori
non
dedit(nequeenim
quid-
pitcoa&us,hüc
nemo
dicit
i
uam
pro
ۈ
parteaccepitcreditorneque
pa&us
eft/
cebat
debitorem
eo
fa&o
liberare
in
tot
fed
quia
?
dé
reliquo
nonacturá
)
nihil
habet
reus
omnino,
accipere
cogebatur.
huc
enim
redeaccomimoqab:
quo
feaduerfus
cius
partis
petitionem
tucatur.nifi
|
tur
illud
Modeftini
neminem
d
forte
dicimus
creditores,
cum
parté,qua
offereba-
fiftere
liberalem
7.
rem
legatam.
dea
e
eg.
&a
funt
de
duobus
reis
debendi,
ex
quibusvn
partemab
eodem
peterent.
At
vnde
tandem
idcolli-
tem
pro
fua
perfona
foluit.
gitur?
Sienim
&
debitor
poteftpartemfoluerealia
^^
Quid
fiet,f
fitresfuerint
rel,ex
quibus
vnits
tér-
9
mente,quamvt
pro
reliqua
parteliberetürj&
credi-
tiam
partem
ifto
modo
foluerit?
non
de
co,
qui
fol-
6
tof
cam
partem
admittere
alia
ti
ente,
quam
vt
de
uitloquor,de
quo
quid
fequendum
hit,
fatis
iam
di-
reliqua
parte
foluentem
liberet:
non:
recte
colligi-
&um
eft.
de
iis;
qui
non
foluerunt,
loquot
,
&
illud
"rquiapars
foluta
fit;ideoactü
effe,
vt
relique
par-
quero,
videaturne
creditor
partem
tertiam
ab
vro
es
eratio
contingereg,
arr,
in
l
neque
natales.5.
de
accipiendo,
&
eum
de
reliquis
portionibus
liberan-
probar,
Atnihil
prohibet
&
debitorem.
ideo
offer-
do,idem
egiffe
cum
reliquis
correis
debendi
;ldeft,
Ietantum
partem;quia
partem.
tantum
folüere
pof-
ita
obligationem
eo
fatto
diuifide
ctíatn
aduerfus
fiin
pr
eientia,&
creditor&ideo
accipere
»nonquia
ceteros,vta
fingulis
iam
non
queatnifi
partém
te£
alteram
partem
remittat
,
fed
quia
velit
gratificari
|
tiam
petere.
Hancquaftionem
vetercs
interpteteg
debitozi
partemab
eo
accipiendo,quam,
nifi
vellet,
introduxeruntin
hunc
locum.&
quidem
ftatuerue
accipere
non
cogebatur,
Et
fim
gamus
vnum
tàántum
creditorem
eo
fatto
diuififfe
obligationé
etiam,
ad.
elle
debirorem,an
quifquam
dicet,
quiahicpartem
—
uer.
Us
ceteros
reos:idcirco,
quia
hic
fcriptum
eftoe.
foluerit,
ideo
reliquam
partem
illi
remilfam
videri,
neraliter,
prouidendum
effe,
ne
altet
proalterg
exi.
acnon
potiüs
creditorem
ideo
partem
accepiffe,ne
gatur,
Sed
hzc
fententia
merito
a
pico,
a.
Andrea
illi
moleftuseffet
Quod
fiin
vnodebitorepartem
—
Álciato
reprehenfa
eft,
Nam
neque
patrio.
mas
foluente
recte
di
citur,
quid
eft;
curinvno
ex
duobus
tranfaétio.
cum
vno
ex
plurib;
q
ebitoribus
facta
ce-
reis
qui
&
ipfe
hio
fecusin
folidum
obligatur
quam
-
terisprodeffe
potef;.cum
quibus
nihil.
meít.r
fi
9'us
effecaliter
fieri
arbitremur.
Bene
igitur
hoc
—
j.Zetranfati.cur
enim
mihi
;
:
:
icctum
ef
»
Pro
[Ia
perfona
fo
]»enten.
Alterum
ani-
tificari&
aquo
veli
m
iduertendum
ef
€xiei
hoe
r
chin
p
toadliberatio-
diculumeft
quod
verbis
]
nem;
dequa
loqui,
ro
faa
períona
(5]
pdt
DE
P
2:
Eom
i.
derge
ARHeninE
)
d
nifi
de
duobus
accípi
potlunt
falua
:
dmittere,id
?cciperevolétem,quod
—
rationeredii
Íctmonisstumvero
&í.
de
tribus
re&e
ob
arum
iure
tuo
poffis
recufare,
Ex
quoillud
apud
vfutparentur:tame
Y
i
|
recte
Terentium
In
Eunücho:
Quod
cauere
poffis,
feultums
bus
reliquis
infolid:
admtere
6/7
.
quo
fienificatur,
ftultum
effe
mal
accerfere
in
fe,
quod
potis
vitare,
1
dU
fint
rej
principales
debendi
:
1m
de
reliquo
có
ücniretur,
non
effe
malum
|
diceretur
Proalio
conueniri,fed
pro
(é.qua
res
face.
Vnde
colligimus,
reét,vrnec
hoc
refcriptá
efTecim
peédimento,quomi.
Mesa
;
&ii
quorum
fin-
nusin
folidum,quod
füpereft
reéte
conueniretur,
gulligioiud
e
eed
SEDE
nuc
m
[Rode
jer
ic
4m
teneantur,
quoq
&
poft
Noucllam,
RU
PU
cuum
E
cuot
üs
scsInterdum
contingit
ar
vi
partem
quce
eotti
folu
eric
pro
eo,
quod
deber
»
àbeo
fane
reli-
Impp.
Dioclet.
&
Maximinian.
AA.
Vido.
|
re
tque
ad
hospertinere
EU
c
|
tiano
militi,
5x
ME
quoniam
tum
Vete
dicatur
creditory.
--—
Licet
inter
pr
natos
bui
r0
feri,
COPipyg
Dota
perona
foluentemadmirtere
cuis
ie
bendituryut
ie,
qui
füperuixeri,
,
a
525
X
ipie
noncogebarr.
etur
nedonationts
quidem
mortis
Canffa
efle
eflacirey
foo.
Quod]
i
plures
linteiufdem
pecuniereifedaut
cjemzoffendat:
Tamen
cum
VMNIIAS
PH,
rper
*
deoa
Ccepitfe
,
quia
pla
s.
no
iam
liberato,
fi
vnus
exduo-
died
V'ebyz
Potiatuy,
n
Tete:
$4
Hupofis
Donelli
Commentarii
timo
vita
fpiriti,
deque
familiaris
vei
decreto,guoquo-
modo
contemplatione
sportis
in
[eripturam
deducitur,
vir
poffremi
indici
obtineat:
propona[gree
te
ac
"fratrem
tutum
ad
difirimen
pralii
pergentes
,ob
conmtinem
mor-
is
fortunamsinuicem
effe
pactos,vt
ad
eum
,qui
[isperfres
fuiffet
,
res
eint
seni
cafus
finem
vite
attuliffet
,
pertine-
vfiflente
coditione
intellipitter
eo
fratyzs
tui
iudico
(quod
principalium
conflitutionum
promto
fauore
fir-
matur)euam
verum
eius
compendium
ad
tedelatum
e[-
e
PP.
XV.Kal.
Dec.
Siri,
"fis
XP.
C$
III.
A
A.Coff-
SvMMARIA
a
Pallum
defutura
[sece(fione
obtinenda
inter
paga-
gos
adhibitit
ita
imprabari
ire
,
vt
nec
tanquam
;
donatio
can[[a
mortis
defendatur:
£2
cur.
—
2.
Pathionem
eandem
iuter
milites
,
pro
fuprema
vo-
Leve
pe
v
*
Ey
v4
LO
*
"
ej4
23;
E
luntate
accipi
e
priusleguo
militum
,
ed
backen
-
evalere.
—«
m
o
futerpaganos
cur
ni
eodem
mado
accipiatur
eadem
:
|
patto.
DM
NE
donatiotis
quidem.
Yam
(upra
diximus
totum
-
*
hoc
genusconuentionum
improbari
legibus,
quibus
de
rebusalienis
ex
facceffione
obtinendis
a-
-
gitur,quod
cale
eft;per
quodlibera
teftandi
poteftas
.
Adimitur
patti
quod
dotali3
cod.Ita
in
fumma
he-
xeditaslege
obtinebitur,non
pa&oc.
7
hereditas.
j.
de
-
ES
S
patt.
con.
Ai
VENMIMLMOS
CH
Re
t
C.
-
1
Sed
fingamus
t
non
tan
quam
hereditaté
ex
hoc
pacto
peti.
Poteftneita
defendi
res,
vt
tanquam
do-
mat
ifa
mortis
accipiaturznam
&
donationem
cauffa
mortis
valere,
&
eam
confenfu,
certe
non
fine
'
confentu
perfici
conftat.
INegant
hoc
loco
Impera-
storesgcum
verba
pactionis,
quz
eft
debonis
mortui
-
obtinendis,
eam
interpretationem
non
admittant,
Indonatione
enim
mortis
cauífa
prefens
prafenti
rem
dat;etiam
fi
donatio
nonante
perficiatur,quam
mnors
donetorisinfecuta
fuerit
anter/D.de
don.
catt[
mor.Hicnihil
daturin
przfentiafed
vt
poft
mortem
obtineatut;
pactio
eft.
Adde,
quod
bac
pa&ioneid
agitur
vt
mortio
füccedatur,vt
mortuo
hetes
fiam,
JNunquam.
utem
idem
poteft
effc
heres,
&
donata-
rius,
cui
tortis
cauffa
doriatum
cft:
quia
femper
de-
-
trahiturab
herede
quodi
mortis
cauffa
donatur.
4.
fienatis.
S.donatio.D.
de
dou.cáu[-euor.
1.
Wamencam
volentas
vailitum.]
Hxc
pa&io
inter
pagartos
nulliusm
omentieft
,
p/acet
,
vt
qui
ex
nobts
dapertixeritgd
demoriuiveb.
potiatur:
integ
milites
va-
let.
Ergo
qua
cóuentio
Mi
devons
din:
quia
-
cótrabonos
mores
cftin
milite
zecipietur,
quamuis
dicatur
effe
contra
bonos
mores?
Nam
profecto
fi
perfe
benis
LUPO
RMMee
s
vam
pactio,
nonid--
€o,quiaa
milite
interpofita
fuexit;cótra
bonos
mo-
res
eife
define.
Ergo
militibus
aliquid
contra
leges,
autbonos
mores
ftatuerelicebit?
Minimoneinte-
ftamento
quidem:
etfi
aliashoc
quomodocung;
fa-
&um
fit,
ratü
effe
dicimus.
detalens
Lenslesita.$.ma-
lier.
D.
deteff.
ml.
Quid
ergo
eft?
Obferuandum
eft,
qua
conuentia
inter
paganos
tanqtam
conuentio
nonvalet,
eam
inter
milites
pro
füprema
voluntate
valere
:
fi
in
ea
ad
exttemum
MIU
permanferunt.
id-
que
ex
conftiuitionibusquib.
cautü
eft
,
vt
qdocun-
que
modo
voluntaté
füarn
milites
teftati
finr
de
co,
quod
poft
mottem
fuam
fieri
velint,
volitas
rata
ht^
Lx.
D.
detefl.
sail
Mta
ratione
efficitur,yt
cumin
militi-
busvoliitas
fesuabitur,
nihil
fatin
eo
contra
boitos
2
.
y
f
1
E
E
Eu
eUE|
mores:qtuia
cobuentio;qua
páciícentem
obligát,fi-
Y
!
maletiam
libertatem
mutandee
voluntatis
auferab
ynde
periculum
eft:
ftprema
autem
voluntasita
er-
uetur,vtcam
militi
pro
arbitrio
liceat
mutate.
Curergo
f
eamdem
interprerationem
in
pagano
$
nonrecipimus?quiain
histeftamentum
non
eftali-
ter,quam
fi
&
nominatim
id
teftentur
fe
velle,
&
iu-
ris
folemnibus
adhibitis
id
faciant...
2D.
de
sure
cod-
tot.tit.
detefla.ord.
Pnfli.
quorum
neutrüin
hac
con-
uentione
cernitur.
Ex
quib.relinquitur
vere
invni
uerfüm
definiri,
quzcumq;
fit
conuentio
de
futura
fücceffione
obtinenda
viuentis,
vt
quidem
ca
paci-
-
fcentem
obliget,
cam
omnino
non
valere,
ne
intet
milites
quidem
:
vereque
dici
eiufmodi
pa&ionem
contra
bonos
mores
eíle
quafcung;
in
perfonas
in-
ciderit.
B
vui
XE
j
L.2o.Traditionibus.
"s
ds
Imp.Dioclet.
&
Maxim.
AA.
&
CC.
Martiali.
Traditionibu:
d
v[fatapionibus
dominia
rerum
moh
udis
pa&lis
transferumur.
PP.
Kal.
Ian.
Ipfis
V
-63
I
7f.
AA.
CC.
Cof.
193.
E
5
VALOR
AU
As
s
e
1
Canudis
dominia
rerum
nontvansferri,
quid
fit,
Nudam
pat
um
dupliciter
dicidbie
nde,
quod
fr^
ditoneg
res
promi]a
adiunctam
uo
habet
,
vt
alibi
—
nuda
voluntas
muda
conmentio
i1
pignore,
3.
Pátlis
aliog
wi
legitimis
cur
fine
izadintone
domitis
:
non
transferat.
VU
CRAS
QURE
T
TUE
4
Legecomt[joriayadditlione
in
diem
,
conuentione
in-
uciehdé
mama
in
aucillam
veditam
,frpraoffitsa-
tur
»
pofl
quam
earum
conuentiontm
conditio
ex-
Jlititdomininm
venditaris
fieri
rne
vlla
traditione
emtoris:
fed
uon
tam
vt
ad
venditoréredent,
quam
vt
videatur
[anper
apud
eum
manfiffe..
5^
ZNndo
patlo
transferri
dominium
in
Ecclefiam
;
€9
loca
alimonia
pauperus
deflinata.
T
Vficapione:
dosminiuma.
femper
acquiri
:
traditione
certis
(olim
canditiombus
C3
-quibus,
C$
quam
re-
&e
hoc
vefcviptoffntomiffe-
0
0o
Dominium
transferri
ipfo
iure
e
eauffa
legati
bere-
ditartaadiidicatioms
,
ida,
ed
prenatuss
quemlis
bet,
ad
quem
fupersaves
cdwlJa
pertinent,
ad
fifa
autem
geuerdliter
omtlt
veruty,quaen
fiis
catu[-
fé
fca
deferittum:
€
enr
bromwes
modi
transferen-
dorum
dominiorum
boc
locoonziffi.
i
[
Ic
ftatnunnir
regulz
duz.vna
de
iis
modis,
qui-
.
I
Jbusdominianó
transferuntur:altera
de
bis,qui-
.
bustransferuntur.Nos
vtramq;
ifto
ordine
pro
pott-
tam
exfequemur.
Hac
priorex
fentenda
Imperato-
rum,vt
de
qua
quzftio
propofita
fuerat:
ynde
&
in
hunctitulumrelata:
^—
P
UE
-
Pa&is
nudis,
aiunt,dotninia
rerum
non
transfe-
runtut.
Conuenerit,exépli
gratia,
vt
is
fundus.
quem
mihivendebas
iam
nuncimeus
effet,
fi
non
tradides
ris,nopideo
fiet
meus,&
fiin
negotio
gerendo
con-
uenerit.
gaottes.
I.
ferum].
dever
vind.
——
Pa&um
T
nudá
aliter
hic
diciuir
,
aliter
tlc,
cuni
£
dicimus
ex
pacto
nudo
nó
nafci
a&tionerm.
Jegesm.3.
Ilic
nudum,
quia
fimpliciter
non.
cx
comparatione
'
dicimus,
intelligimusid,
quod
plane,
&
per
fe
nu--
dum
elit,
id
eft,
huiufmodi,
quod
przrer
pactum
&
contentionem
nihil
habeat
cau
fie
ad
tum
obli-
gandum
;
qui
patus
eft.
non
tranfit,
puta,
in
aliud
norüeii
contractus
,
aut
ad
id
non
aceeflit
vllnut
CUTE
|.
meum
N
à
-—
La!
aii
Ras
Lipa
las adn
ceo
o
i
tini
Ie
ai
,
.
Jduxcp
RATS
ara
umfasst
eno
as
os
Ga
Sn
i
SR
c
Aud
M
gu
eee
D
|
|
|
r
AdTit
VILI
dHCÓD
puni
c
meum
fa&,
vlla
res
quz
calegc
data
fit,
vt
faceres;
iv
Türe-
fingulari
ributg:
oce
ta
Iufliniano
cum
n
quod
promififti,vt
diximus
(uo
loco,4..
legem.
Hoc
ecclefiz,tüm
ocisadalimoniam
paupezus.
compa-
genere
pa&icitra
controuerfiam
dominium
non
ratis,
yt
quidquid
emerint,
quidquid
ex
i
uansfertur:
cum
ne
actio
quidéaddominiumadi-
quouis
Ébi
parauerint,cius
dominium
ftar
pifcendum'ex
co
genere
cópetat.
Sed
hic
padi
nu-
bo
Transferatut
o]
i
fi.
3.de
Jfacr.
LS
itur
re;
di
verbo
plus
complectuntur
im
petátores.
Cum
c-
gu
aa
tera
de
his
modis
3
quibus
dominia
transfer
[ES
nim
pa&a
nuda
hic
o
pponarit
traditionibus:fiqui-
volür
Imperatores;adhibita,vt
dixi
per
occafionem
em
hzcre&te
opponunuur,
exadiuné&to
&
compa-
adalterius
illius
confirmatione:
Tra
ditionib.
aiit,
&-
ratione
eanuda
intellieere
o
portet;
qua
nuda
funt.
víucapionibus
dominiarerum
cásferuntur,
Vtrum
|
ab
eare,cui
opponuntur
id
eftja
traditione.
Simili-
femper
traditionibus
&
vfücapionibus?
vuumfoligs
—»
à
-
*
TENE
VER
43-1»
*
E
:
e
C
AUN
E
es
ter
yt
nüda
voluntas
traditioni
oppofita
caintelligi-
Etquidé
t
vfüca
Plone
conftat
femper
dominium
&-
$e
di
habet;z
"-
acquiri:
cum
víüca
pio
nihilfit,
nifi
nomen
turquz
traditionem
adiünc&tam
non
ha
et,zz
$.
z
quir
um
inem
eccl.
Sequitur
re;
cqu
A
gomen
acamré
x
-
terdum.Inflir.dever.
dizif.nuda
conuentio
in
pigno-
dois
Pd
Mp
E
id
Erin
a
qeioneuna-
re
eft
ea,
qua
conuenit,vt
res
pignori
fit
fine
vlla
tra-
M
eic
[er
a
dE
E
5
doit
Oportet,
ditionc/z,
"D.
de
pigp.atlio.
Et
vero
hacc
fententia
eft
E
f
ES
cari
festi
DEAS
o
qüitra-
huiusloci,vtnec
contra&tu
quouis;puta,venditione
-
ub
de
ELE
MH
TERLAT
:
nite
id
poffit
effici,vt
fündus
quem
mihivendis,fitmeus,
tionefi
AD
CLUL
3C
P
n
Ioluerit.
ne
fi
hoc
quidem
etiam
accelferit,
vt
tibi
preti
fun-
zm
mU
ici
de
Howe
eft
alius
diiftalege
numerarem,vr
meus
elletd.Lmotzessinfr.
dicendi
locus.
Qu
gitur,v
m
?
EU
s
ennt
Imz
.dereivmd,
000
:
E
dev
dre
Mee
cU
In
debemucuidas.
ael
3
Et
hoc
t
erat
fcilicet,
quod
hicin
quzftic
hem
ditionesintelligere
am
e
eM
vocabatur
proptet
regulas
iuris,
quz
efficiunt,
ex
rendum
pes
e
d
MEL
mucus
venditione
omnibufqsconuentionibus,que
in
pro-
profeffo
de
transferen
"
mrs
ue
vol
prium
nomen
uanfeunt;itemque
fis
,
in
quibus
de-
runt.
Iam
deeds
ed
oso
s
po
uerunt
di;aut
feci
calege,vt
dares
viciílim,ant
faceres,actio-
E
cw
e
MA
"1
[E
iow
ds
nem
nafíci
iure
ciuili,Z
irifgentium.D.eo.
Hoc
vero.
NM.
n.
lomi
;
pes
2
dE
3c
expedire
videntur
Iinperatoresco,
quod
ftatuunt//trarifit
fine
vlla
traditione.
p
quo
"
did
fipar-
x3
Rui
aee
o
AU
o.
i
tem.$.1.
D.ouemad.
fer.
amit.
&
rexü
Yereditariarum,
.
prius,traditionibus
dominia
reram
transferri.
Hoc
$.
iere
Lati;
heres
orbuseh
o
Po
enim
hanc
vim
habet
;Ideo
pactis
dominia
rerum
dominus
fit
heres
Rs
;
atqj
Bs
TE
CH
nontransferuntur
»
quiatrásferunturtraditionibus.
—Pereder.
D.
de
acq.
po[f.
tautem
f
d
d
S
Pee
quafi
dicerent;ius
iubet;
vt
dominia
transferantur
ne.$.pro
herede.
fefe.
E
TL
od
vm
»
"dios
uaditionibns.
proinde
alio
modo
transferri
vetat,
resadiudicate
in
duplicib.
UE
Í
En
Sus,
.
Contra
ius
igitur
paco
folo,
id
eft,
fine
traditione
cuiadiudicáte
fünr
$.7/7.
7/5).
e
offi.ind.
Eth
ui.
j
Í
Urànsferr
—
Scimus
potro
omnia
pacta,
quz
contra.
dem
in
cauffis
priuatorum.
quod
fi
rescum
ifo
ai
€865
autconflitutiones
£
»
S
p
ones
facta
fint
,
nullius
effe
mo
gatur,
fifco
fine
vlla
traditione
;
aut
occu
pationeac.
In
CD
pablo
erp
J.eaqueexceptio
inemni--
quirüntur
flatim,quzcumq;
res
vacantes
(ünt,
quas.
bus
pactis
intellio,
BDdas.
.
focRcm
!
T
que
propter
delictum
auferuntür,
aut
tábiquam
in-
^
-
Sedfortaffe
Tregulam
füperiorg
multis
in
cauf-
dignis,
aut
damnatis
capitis.aüt
iis,
quib,
ob
Don
fos
fis
falfam
effe
dixeris.
Videntur
enim
effetria
genera
lutum
vectigal
merces
cominiffz:
[ant
copi
D,
conuentionum,
quibus
efficiatur
,
v
dominiumad
4;
publ
t.
Irperatar.
D.de
inr
fif.
Sed
de
his
plura
alias;
aliqué
redeat
,
ác
proinde
rurfümin
eum
transfera--
Interim
hocquaritur,
cum
coiiftet
tam
multis
ino
tur
fine
vlla
ttaditione:lex
commilffori:
addidioin:
disfine
traditione
dominiaretum
trásferr
|
iu
;
ES
USES
TRUM
C
etel
cUr
tana
diem:
conuentio
hzcin
ancilla
vendenda,ne
profti-
tum
tràditionis
&
v(ücapionis
mentiónem
fecerat,
tuaturaut
vtabducere
eam,
fiue
manum
in
eam
ifi-
cum
in
promtü
aliis
bf.
mtltis
modis
obiedti;
De
licereliceat.
Nam
fi
fundus
venditus
fit
ea
lege;
vtfi
fclli
potuegunts.
Et
ob
cruandüm
eft
eos
fetaiuiffa
intra
calendas
pretium
folutüm
noh
fit,
fundus
fit
p
PdhonitNameuin
dicii
dominia
noi
emtüs(ana:
].x
cómifloria
appellatur)
placet
PONE.
OH
CEADT
I5
paetis,
SOmncere
poffuimis
ple
en
dinehéeif
sentevenditori
vindicationé
fundi
dati.
his
fuiffe
quettione
de
Ie
cx
cotifen
ü
gefta,
&
quiz
l4
"PAC.tHI.
emp
Non
datur
antem
vindicaüo,;
fitiimyan
conlenfü
doininiütg
Uansferrettr.
Tii
ie.
-
gif
dominos
zn
pops
ry
"ei
vind.
Placetidétunc,
fponfum
accominodantes
ad
quzftionei.
fef
T
cünm
fandusaddi&;
eltindierideft,
in
venditus,
dent
ttáditionibus
dotsitia
trahsfergj
hon
TOM
vtfi
alius
intra
calendas
meliorem
conditionem
at-
-
quod
fic
accipiendi
efti
hac
fpecie
feilico.:
i:
2
tulerit
fündus
htinemtus,/
fi
quis
bac
ledesD.
deret
|
quati
eftid
eft,
cum
res
geritür
Cotifenfi
E
2»
vid.
De
poftremo
Senere
idem;
/
eis
disfabbor*D.
|
itàtes
liabet,
vt
fi
dominium
lüter
Vids
ü
p
E
da
emt.
Verum
fi
ptopius
arendetimus
repe-
volumus
confenfa
dantis
&&accip;
o...
aS
feti
fiemts
hiseg;s,
:
|
I5;
fioh
aliteg
emiclis
com
j
Viticapiotnibüs.
dite
&
transfer
abemtorein
venditoreii
quara
nas
venditore
nunquam
teceffiffe,
ld
enim
aguht
hi
con
üefition
€s,vtfe
'es
fitinemta,
Quod
fi
vere
nun--
Impp.
Diocl
&
Maxigy
A
'
D.
A.
Cut
Drogo
i
quam
füi(fec
tht
inc
rs
A
AES
t
NU
XV
&
CC.
Enfebis:
amnis
CMS
vtffinqtiam
dominia
effet
trant-
Cita
propbneisiiéy
oos
feriptiga
PAD
6
8
üminem
FOTCID
pupa,
CT)
de
áCa
vey.
dam.
lic
THordim
fnceefitonés
quiz,»
partib.dini4;
Jfratrigg
nidnquam
a
venditore
rece(mgz
7;
Mo
;
!
OM
VC
;
:
rj
s
c
^n.
r
Ptopter
has
conuentiones
tec
A
E
cftigitar,cur
hi
casia
P
FoEar
poffiy
MAH
Hiteicu
s
Enfatlig.
4s
tic
egulam
faprafcriptatii
excepriotié
te
roy;
Potes
ff
nof
du.
WEE
a
—
n
CIDUS.
Ita
crit
ius
perpetuür,
pa&is
folis
ft.
REM
TICAL:
e;
Lo,
TE
Hii
o
0
Jf
Aduerjaryug
E
ne
traditione
dotninia
hot
transferri
;
&
itaius
pue
Vbi
fL
pulationo
pop,
profhes:
ifj
d
,
Oleo,
Hatám
cffe.
jg,
licum
fe
habet
:
CUERO
IUBE
-
nerfarid
Bu)
pj
"
"debes
lel
pére
ig
ad.
|
'
Bu
inu
»
Hifi
ea
St
P
'
"fequitur.
e
IX
IINE
CURED
E
v————c
vt
NE.
T.
qe
NN
NS
quaplacita
[emt
,
adimplere
paratue
fit.
PP.
KalsZMati
Faufto
u.&
Gallo
Cof.
298.
«-
Expátto
tranatlionis
cau[fainterpofito
exceptionem
T
gidenti
nafci:
petenti
non
na[ci
atHionem.
2e
Patlumtranfatlionis
cauffa
interpo[rtt
eur
nudum.
3
Pailovtinm
palfe
eumyqui
ipf
patlum
non
[éruat;
^—
.€9
ear.
2
Bu
huius
refcripti
expreffa
eft
in
5Dipiffonis.
D.eo.tit
Illicita
traditur
diuifionis
placitü;nifi
tra-
ditione
vel
ftipulatione
fumat
effe&tü,
ad
a&ionem
tanquam
nudum
patum
nulli
prodeffe
poteric.Fin-
ge
ita.
A
fratribus
meis
inftitutus
eras
teftamento»
.
eaque
ex
cauíla
eorum
facceffiones
,
id
eft,
heredita-
xesobtinebas.
Eas
egoate
vindico
ab
inteftato
tan-
quam
proximus
cognatus,
quod
dicaim
fratrum
te-
ftaméta
efTe
inofficiofa
me
praeterito,
&
te
turpi
per-
donainftituta:
vel
falfa
effe;aut
rupta.irritaue.
Cum
4n
hac
lite
placeret,
vt
tráfigeremus,cóuenit
,vtcer-
tis
partibus
hereditatis
conftitutis,ego
hanc
partem
obtinerem,tuillam,neque
ego
quidquam
tibi
dedi,
vtmihi
dares,
neque
tu
mihi,
neque
porro
huic
pa-
&o
(tipulatio
fübiecta
eft.
Ita
pa&tum
nudum
eft.
De
vi
huius
pa&i
quaeritur.
Et
traditur
idem,quod
fupra
-
pluribus
expofuimus
ad
7.
/egem-
id
autem
eft,
quod
d:
Rt
Au
TE
S
j^
cr
pend
DAUN
i
"
s
Excepttone
te
tueri
pote.
Etiam
nuda
pa
&io
ex
oceptionem
parit.
7.
iuris
gentium.
S.
fed
eum
nulla.
D.
:eodem.
z
.
2
Exbocplacit
uallam
attionem
natam
effe-]t
Atqui
éum
diuifio
hoc
loco
tranfa&ionis
cauffa
interuene-
sit,ficilla
placuit
vtrique,
vt
quod
cffetextra
partem
fibi
deftinatam,
paciíceretur
is
qui
non
poffidebat,
fc
áb
coqui
poflidebat
non
petiturum.
Nam
alitet
non
fit
tránfa&tio.A
2.
D.
detranfatl..
Jaque
videtur
is,qui
pa&uts
éft;feciffe,vt
illealteraccperet.
Quod
fivetum
eft,non
iam
nuda
pactio
eft,
vt
quis
dicat
ex
pa&o
nudoaGionem
nó
nafci
:
fcd
ciuile
negotium
oeftum,exquogenere
eft
pracriptis
verbisactio.
Lf
|
ominna.L
folent.D.de
pra[-ver.
l.
iurigettium
S.
1.
eod.
Dicendum
eft
cum,
quife
non
petiturum
pactus
eft,
fe
fi&urum
pa&um
effe:
re
vera
nihil
dum
feciffe.
Poreftenim;qui
hodie
non
petiit,cras
petere,
&
iure
quidem:quia
pa&onon
tollituriure
ciuili
actio.
zz.
de
except.
S1.
Inftit.
Nec
obftat
,
quod
poffetfor
exce-
ptione
pa&tivti
poteft,
perquá
remouestur
petitio.
Poteítenim
canon
vti
.
vnde
eueniet,vtintétio
a&o-
tis
procedatZ.
vindicantem.€?
feq.
D.
de
enit...
INec
adtter[ario
tuo
trati[ütlane
vti
cócedendum
eft.
4
Sic
confequetur]
Eufebius;
ne
aduerfarius
tranfa-
"
&ionevtatür.
Áget
cuim
adueríàrio
petitione
here-
ditatis,
Yt
prius
Pec
enim
vetus
eftaduo,
que
tum
line
cóntrouetfia
effecfutura,
fi
de
diuifione
here-
diratis
nihil
placuiflet:
diuifionis
autem
&
tranfa-
ionis
placito
non
ett
fablata
)
fi
aduerfarius
exce-
ptione
pacti
vtetur,
hic
pa&iexceptie
doli
malire-
plicatione
in
figmabitur.Ita
tesexplicatus
22
Z
free
a-
pud
atta,
infr.
proxim
tt.
Reate
doli
mali
replicatio-
fie.
dolo
enim
faci;
qui
idiurisin
aduerfárium
vale-
rc
poftulet,quodin
(e
nó.
admittat
quafi
quidquam
in
ipfius
perfona
equum
fit,
quod
in
alioiniquum
vid
ride
beads
quam
ediito
Prztoris
cautum
eft
fab
titulos
Quod
gurfgueiuri
tn
alium
fLavuerit
,
vt
ipfe
codeminre
viatur.
D.
HugonisDonelli
Commentarii
L.
22.
Patlitm
Eurátoris.
Impet.
Dioclet.
&
Maximinian.
A.A.
&CGC.
Archelao.
Patlum
curatoris
recipere
minorem
quantitatem
pe
cifeentis,adulta
atatis
[uf]
ragimm
,
ne
nocent,
efficiet.
tn^
tores
enim
€
curatores
exigentes
pupillis
C$
adultis
de-
bitum
y
non
etiam
remitente
prafFant
obligationts
li-
berationem
PP.
XVIII.
Kalend.
Decemb.
Sirmis
ipfis
FIL
FLAA299.
.
1
S
y
MM
ARIA
Y.
T'utoris
6d
curatoris
pote
[Lain
veré
minoris
admi-
viffratione
€
in
debitoribus
hiberandus.
2
Paklum
tutoris
,
aut
curatoris
cur
dicatur
pupillo
aut
adole[centi
non
nocere
beneficio
atatts
:
C3
boc
quid
fit.
^i
ALTE
Y:
T
tutor,
&
curator,qui
remgerunt,
in
rebus
pu-
-
pilli,
vel
adolefcentis
dominorum
loco
haben-
:
tur.fed
cum
domini
rem
adminiftrant
,
nó
cum
rem
perdunt,
&
cure
fux
commilffos
fpoliant.
Zteter,
29$
tutelam.
D.
de
admi.
tut.
l.
qui
fundum.
$.
Jf
tutor.
*D.
pro
emt.
Quippe
vt
maxime
libera
fitillis
poteftasge-
rendirem
commiffa:adminiftratio
tamen
illiscom-
iaifíae
fi;nihilamy
lius.Z.
ton
omni.
C5
toto
titulanfr.
de
admi.
tut.
Pugnantautem
adminiftrare
rem
,
&
per-
dere.
Proinde
tutores,
&
curatores
debitum
exigen-
,
tesdebitorem
liberabunt,
vt
hic
traditur.
Eftenim
-.
boni
pattrisfamil.
debitum
exigédo
rem
augere,
non
fineredilabi.
Quinetiam
cum
debitoribus
tranfi-
gentesidem
przftabunt.
/
f
pignore.
$.
vdtémn.
L
inter-
-
dum.
$.qui
ttelam.
D.
de
fart.
Nam
&
hoc
ad
rem
feruandam
pertinet,non
perdendá.
Eft
enim
tranfi-
cere,de
re
dubia
&
lite
incerta
tranfigere./.
z.
D.
de
tranfatlio.
Negari
autem
non
poteft
confultius
&
v-
tilius
effelitem
incertam
tranfa&ione
remittere,
vt
quid
ex
co
iam
nunc
habeas,quam
temere
litigando
incertum
euentum
litis
fübire
,
vbi
fieri
poffit,
vt
li-
tem
amittas.
Atiidem,qui
fupra,
remittere
debitum
non
poffunt,vt
hic
fcriptum
eft.
Tunc
cnim
remitti
debitum
videtur,cum
quod
remittitur,
debitum
ef-
(e
conftat.quod
non
fitin
tranfactione.
Vnde
intcl-
|
ligiturnonlicere
tutoribus
&
curatoribus
rem
cer-
"
tam
&
indubitatá
remittere
prafes.
].
prox.
tit
&te-
&e.Hocenim
remittere
fcienté
prudentemque;do-
.
nare
eft:donare
vero
perdere.
filisusfam
4D.de
don
c»
deneg:tut
omfibus;
quibus
adminütratio
tantum
permitía
eft.d.
L
filiusfa.
Dicat
hic
fortaffe
quifpiam,
ex
eo
quod
tutores
&
curatores
debitum
accipien-
do
debitoresliberant,re&te
colligi
,ctiàm
eos
paci-
fcédo
pupillis
&
adultis
nocere.
Nam
in
Zreferrptrm
S.
vltim.
€$
l«g.feg
..D.eod.
colligitur
pa&um
procu-
ratctis
domino
nocerenonalia
ratione,quam
quod
procuratori
folui
poteft.
iftaque
ipfa
ratione
&
iuf-
iurandum
procuratoris
nocere
domino
efficitur
in
Liuftaranduna,quod.S.
fi
tutor.
D.
de?ur.
Quod
equi-
dem
&
in
tutoris
aut
curatoris
pa&o
recte
coliigi
|
concedo.
&
verum
eft.
Iam
enim
füpra
dixi
tuto-
FU
curatores
rete
tranfigete
.
quod
nihil
aliud
eff
quam
eam
pactioné
valere,&
nocere
adolefcen-
ti.Sed
vt
nonomne
pactü
procuraroris
domino
no^
cei(errat
enim/fi
qs
illud
,
pactü
procuratoris
dom
ie
no
nocete,de
omni
pacto
intelligit.
Ná
nec
proctt*
rator
rem
certá
pa&to
remittere
poteft./.
can[enfit.$
videbimus
D.
quibmod.pig.vel
byp.fol.)
fic
nec
omne
éüratoris
pactum
noccbit
adolefceni.
Quodnam
|
igiiut
Ad
Tic.
TIL
Lib.1I.
C.
DePadis.
igiturquod
adadminiftrationem,&
rem
adolefcen-
tis
itidem
pertineat,
vt
debiti
exactio.Idemque
eftin
procuratore,cui
nihil
am
pliuscommiflum
eft,quam
adminiftratio.
ds
2?
AiuntImperatores
adwlte
etatis
frffvagium
,
nepa-
Hum
cmratorts
noceat
efficiet.]
Quz
T
verba
ita
fcripta
funt,quafi
ne
noceat
pactum
curatoris,
confequatur
minor
beneficio
ztatis,
atque
ita
opus
fit
ei
ad
actio-
nem
recipiendam,
in
integrum
reftitutiont.
quod
falfum
eft.
Nam
pa&um
tutoris,
curatorifue
debi-
tum
remittentis
debitorem
iure
non
liberat,
&
vt
paulo
poft
hic
fcribitur,
non
praftat
liberationem.
-
obligationis.
Lucas
2.S-vlt.
f
de
admi-tut.
Ynvegra
i-
gitur
hic
manetadolefcenti
fua
actio
,
quod
fi
inte-
gra
eft,
noneft
opusreftituuone,
eoque
nec
auxilio.
ztatis
ad
reftitutionem
eiusrei,
que
amiffa
non
eft.
52/5
in
quib.can[an
inte.reW
mon
efl
nece[.INihil
habeo,
quo
hocdefendam,
nifi
vt
dicam
beneficium
ztatis
etie
quidem
cau(3m
in
propofito,
cur
pactum
cura-
toris
adolefcenti
non
noceat:
fed
caufam
remotam,
non
propinquam.
quz
res
efficit,
vt
non
fit
hic
vlla
rcftitutione
opus.
Cur
hoc
pactum
non
noceatado-
lefcenti,
proxima
cauffaeft,
quod
pa&um
nullius
fit
momenti,
vtpote
fadtumab
eo,
quiius
non
habuit
|
paciícendi.
At
cur
ipfo
iure
non
noceat,
cum
tutores
pro
dominis
habeantur,
non
fitnifi£iuore
&
gratia
ztatis,id
eft
etatis
beneficio:
quia
vifum
eft
pupillos
&
adolefcentes
effein
poteftate
tutorum
&
curato-
rum:fed
ipforum
cauffa,id
eft,ha&enus,vt
effentqui
ipfis
profpicerent,
uonqui
male
rem
gerendo
cam
perderent.
Etbreuiter
vt
hoc
pa&um
per
feadultis
non
noceat
pacti
inutilitas
facit;vtautem
non
noce-
?t
propter
cura
corum
auctoritatem,qui
domini
qui-
ill
funt,
hocactatis
fauor
pra'ftar;
quia
placuit
pu-
I
1s
&
adultis
dominos
quidem
dari;ateos
»quiil-
orum
commoditatibus
profint,
non
o
iIciant
pto-
pteriploumfauorem.
^.
.
E
d
JL.
Fiii.23.
:
ua
Impp.Diocler.&
Maximinian.
A
A.&.
2m
.
CC.Honorato.
zt
-
Filin
,paci[cendo
,
aut
debitum
accipiendo
;
nibil
de-
trabrt
patris
oblygationi.
PP.XF
IH
IKal.Decembr.
Sir-
sui
ipfis
IL
FIL.A4.Cof[300.
eite
"—
$
vMMARIA
;
E.
Hi
familias
€
fermipoteffas
in
peculzai
adminiffra-
ID
i17:
pecumzs
collocandis
,
€2
debitoribus
peculta-
95
Fibus
liberandis,
E
Irivs
pactcendo
,
aut
«bip,
acciptendo
nibil
de-
trAbit
patyzs
obligattoni.]
.
Atqui
f|
iícatur
der
i
filius,
i
A
n
Cfi
pacifcatur
de
re
pecul
ari
filius,
in
qua
aaminilttationem
a
parre
conceffam
hab
(lm
Lu
T
;
'et,
neque
donandi
animo
id
faciat
pactum
valet,
/
cos
rz,
$.
vl-
4
yp
:;
e
.
sie
quam
reaperte
detrahit
patris
obligatio-
E
Ne
|
BaUo
patris.
Z
placer.
ff.
de
200
irend,
heredi,
Sed
8i
quid
ex
peculio
fuo
non
tantum
filius;
(ed
etiam
feruus
crediderit
aur
depo-
Jen
his
foluatur
debitore
iure
liberanr,
1guod
eritis
f,
Jolut.N
wumque
igitur
falfum
videtar,
fili-
um
neque
pacifcendo,
neque
debitum
accipiendo
;
ettaher
1
Ieationi
here
patris
obligationi,
Quod
nonita
eft.
Ma.
x5
:
pater
paci-
.
Íci,
&
debitum
acci
pere,
quam
filius.
In
his
enim
fili:
-
mM
oe
ZR
eis
euim
in
(npraferiptis
cafibus
videtur
us
paciícitur,
&
debitum
accipit
voluntate
&
per-
:
E.
67
miffu
patris.
quod
perinde
hàbendu
met,
quafi
ipfe
pater
vtrumque
faceret
per
filium.
7,
reffitutz.,
ff.
ad
Trebel..Et
adminiftratio
quidem
peculiia
patre
con-
ceffa
fatis
oftendit,
quid
permittat
pater
filio
in
re
peculiari.
Hocipfoautem
quod
peculium
concedit
filio
,
videtur
hocei
permittere
,
vt
de
peculio
nego-
uetur,
&
ftatuat
pro
domino.
quandoquidem
pecu-
lium
eft,
quafi
patrimonium
filiifamilias
&
ferui.
$;
athiones
antem.
Info
de
adl
io.
Etfi
enim
in
hac
potefta-
[e
excepta
eft
rerum
peculiarium
alienatio
,
nifi
do-
minus
aut
pater
liberam
peculii
adminiftrationem
conce
erit.
Lcontra.
6,
rip,
f
depart
]
f
l;beruno.
C.
quod
ctm
eo.
tamen
hac
exceptio
ad
eas
res
non
per-
tinet,
quasalienare
,
&
de
quibus
negotiari
expedit;
Ideo
&
libera
hac
adminiftratione
non
concceffà
li-
cetferuo
pecuniam
peculiarem,
hocipfo
quod
pe-
-
culiariseftmutuam
dare:
quia
expediat
id
facere,ne
pecuniaapud
éum
maneat
otiof,
:
&
quod
ita
credi-
dit,
fi
exigat;
placet
debitorem
liberati,
quafi
vtra-
que
poteftate
cum
peculio
pro
vtilirate
peculii
con-
cella.
Zfugrtinus
m
fin.d.lamod
ferum.
ff-
de
flu.
Itaque
hactenus
faltem
feruus
&
filius
in
pectlio
pro
domi-
nis
habentur.
Quodfidomino
recte
Íoluitur:confe-
quens
eft
voluntate
patris
recte
folui
ei,
quem
pa-
ter
peculii
quafi
dominum
effe
voluit.
4,
/.
quod
fernus.
!
L.
Si
atlionem.
24.
Impp.Dioclet.&
Maximinian.A
A.&
(CC.
Dominz.
SratHibnem
legati
vel
fideicommiffi
quam
adverfus
heredes
mariti
quondam
tui
babuifli,
te
adfetlione
bere-
dung
alis
remifrffe
probezur-exceptionem
pati
contra
de-
Litores
tnfBituenti
,
aElionesmocere
tibi
usinime
poffe
nte
[gis
P
PAX
FILKalIanta.Sirmti
CC.
11.
(off
3oo.
íyar
xA
la
4*
ond
fo
Patiumcumisquiputabanttr
debitares
fatlum,
ne
-
debitum
petatur
creditori
aduerfia
veros
deb
per
2
"Ferbareferipti
expofrta.
Ü
3.
dntelligere
sus
refcriptiénprapoftta
ctr
dicatur
muli.
.-
ersqua
prapter
tgnorantiam
con[ilebat.,
*
Remfionem
debitiin
eum
qui
debitor
nog
erat
col
datam,
C9
ipfi
,
8
vero
debitori
inxtz
elfesnutilem;:
Cocur.
Fal[à
heredi
&cqtiri
a6liopega
poffe,
quam
quanda-
A
que
cogattr
heredi
vero
veffztuere
:
exceptionera
pacifcendo
acauirinon
poffe,
€oqtte
nec
ab
eo
trati-.
.
ftre
ad
beredem.
M
ARITYs
legauit
vxori
fue
decem.
Exftiterunt
,
nortuo
marito,
qui
dicerent
fe
effe
eos,
qui
a
marito
inflituti
erant:
itaque
pro
herede
gefferunt:
Mulier
putansipfos
cffe
heredes,
cum
vellet
gratifi-
cari
heredibus
máriti
fui;ob
memoriam
foxte,&
ho-
norem
mariti:remifit
eis
legatiactionem.padta
fe
le
Batum
nunqvam
petituram.
Comperrum
eftpoftea
alios
effe
,
qui
heredes
fcripti
eflent.
ab
his
mulier
le-
gem
petit.
que
füperioris
pa&i
exceptione
ab
illis
ubmouetur.
De
eo
queftio
eft.
Refcriprum
eft,
hu-
lus
pa&ti
exceptionem
mulieri
nihil
nocere.
vt
fit
res
Ícripti
hec
fententia:
Pa&um
T
cum
his,
qui
putabantur
debitores,
fa-
&um
,
ne
debitum
petatur,
non
nocere
sedi
crie
quo
minus
comperto
errore
fuo
debitum
exigatab
.
iis
;
quos
veros
effe
debitores
eoe
quan-
3
4
P)
*
itmaige
--
*
Yoi
|
cumuis
creditor
prius
illud
pacifcendo
hoc
animo
2
M
fuerit,
vt
veros
debitores
liberaret.
Verba
T.
refcripti
obfcuriora
fic
interpretanda
funt:Siprobetarte
(
mulierem?
uuntur)affettione
beredum
,id
cft,
eaaffectione,
qua
complederis
he-
redes
mariti
quondam
cui,
ren
jfiffe
alios
,
intellige
;
quam
heredibus
,&itá
te
remififfe
iis,
qui
heredes
non
effent,
curn
efle
exiftimares:
vennififfé
inquam,a-
&hionem
l«gati,
quam
aduerfus
beredes
marititus
babui-
;,
idco
fcilicet
quia
ab
illis
relitum
eft
legatum:
hoc,
inquam,
fi
probetur,
intelligis
[eperiorispatli
ex-
ceptionem
nocere
tibi
non
poffe
:
tibi,
inquam,
znffituenti
a&bvoncs
contra
debitores
d
eft,heredes
veros,
quilega-
'tum
debent.
(34
Sedi
cur
dicunt
Imperatores,
zprel/igz;
:
cum
cet-
tum
fit
mulierem,
fi
intelligeret
exceptionem
fibi
nocere
non
poffe,
non
fuiffe
Imperatores
confültu-
ram?quiaita
fuit
fpecies
fa&iiam
ante
ab
Impetato-
-
ribus
concepta,
vt
ex
eacuiuisin
promtu
elfet
intel-
.
ligereitaremlíe
habere
vt
illi
refpondent.
Propo-
nunta&ionem
remifTam
fuiffealiis,
quam
his,a
qui-
bus
legatum
debebatur.
vel
ex
hoc
i
fo
fua
fponte
intelligitur,nullam
effe
natura
desi
iem
Bi
ipfo
igitur
refctipto
intelligit
hoc
mulier
:
etfi
aliunde
priusid
minusintellexiffet.
|
Sed
T
obftat
mulieri,quod
hocanimo
fuit,
vt
ve-
teres
debitores
liberaret.
cur
illi
voluntas
fuanon
noceat?
Quia
edictum
pratoris
non
qua
libetvo-
luntatem
cuiufque
tuetur:
fed.
padum
conuentum.
mulierautem
in.
propofito
nihil
pacta
eft
cum
veris
debitotibus.
At
enim
pacta
eft
cum
aliis
haé
mente,
vt
heredibus
con(uleret.
nihil
hoc
heredes
adiuuat,
fipa&tum
eft
inutile.
Eft
autem
inutile
duabus
de
cauflis.
primum,
quod
tes
inter
alios
gefta
eft.
quam
ob
caullam
fit,
vt
etfi
quid
contineretur
pato:
tà-
men
por
liberam
perfonam
exceptio.Si
non
compe-
tiunon
mirum,
fiab
hisinalios
non
transfertur.
At
deactione
contra
euenit,
vt
etiam
cui
nihil
debetur,
fibiobligationem,
&
a&ionem
poffit
porare.
Nam
T
pecuniaalii
debita
ei
conftituatura
debitore,
valet
con(titutum
,
obligaturque
et
debitor
de
pecunia
conftituta.
Lez
qui.
$.5.
|
5
P
Facigitur,
quod
hereditati
debebatur,
polfetlori
he-
reditàtis
conftitutum
elfe.
quia
illi
adio
hereditaria
quafita
eft,
apparet
hic
effe,
quod
heredi
poffit
refti-
tuivnacum
reliqua
hereditate.
(o
E.
Debitorieina;.
1mpp.Dioclet.&
Maximinian.A
A
&
CC.
-
Debitum
patlionibus
,
creditokum
petitio
nec
toll
necsataripotest.
S.
11
TL
Kal.
7Mais,
Sirmii,
CC.
111.
(300
CET
:
ULEEISSW
MUMTACRC
I
ARN
;
Delitorem
patlione
fna
creditoris
petitionem
neque
dollife
neque
tn
alitis
transferre
poffe
&2
cur.
à
Lecumabvio
ff
de
leg
acepofita.
éum
LImperator
ei.
eot.
»
]
ii
:
Ya
Ee
4
^.
$5
NEBITORVMT
pactionibus
cteditoruni
petitio
tollinon
poteft.
Verat
enim
1us
&
natura
alteri-
usconditionem
deteriorem
facere.
Z
foluendo.
ff.
neg.
gef.
nec
maütari
poteft:
id
eft;
inter
plüres,qui
pro
-
parte
aliquid
debeant,
non
poteft
hoc
effici,
vta
reli-
quis
pctitio
creditoris
in
vnum
transferatur:ne
&
il-
|
,
legitimum
ortaiphi
PX
2d
]
E.
A
ral
uodexigiimus.
fF-de
conff.
pecu.
|
Hugonis
Donelli
Commentarii
liliberentur,
qui
anteadebuüerunt:
quod
ius,
Vt
diii
non
patitur:
&
is
obligariincipiat
quiantea
non
te-'
nebatur.
Etfi
enim
vnufquifque
feipfum
obligare;
detefiorem
conditionem
fuam
pacilcendo
facere
potett.
L.paétum.
ff.
eo.
tamen
aliiadtionem
acquirere
non
poteft,
cum
quo
non
contraxit.
7.
2/ecumaue.
ff.
deob.€3
4c.quod
füperiore
conuentionc
efficitur.
.—
Non
T
offendit
hanc
definitionem
/.
c&z
ab
vino.
2.
ff
de
leg.
2.
Maritus
dotis
debitorab
vnoherede
lega-
uitvxori
aliquid
pro
dote
compenfandi
cauffa.
Mu-
lier
mauult
dotem
ferre,
quam
legatum.
Illic
fcri-
ptum
eft,
eum
heredem
nihilominus
onuszris
alie-
ni
v(que
ad
quantitatem
legati
agnofcere
debere;
eoque
primum
in
euma&ionem
de
dote
dandam.
.
Nempe
hoc
fic
accipiendum
e(t
j
vt
in
eum
acHo
.
danda
fit
mulieri
fi
illavelit.nam
fi
malit/liberum
eft
-eietiam
conuenireceteros,inquos
esálienum
pro
—
portionibus
hereditariis
tranfit.
Ipforum
heredum
voluntas
&
confenfus
hocius
mulieris
non
mutaret.
L
licet.
j.fa.erce.
Non
mutabitigitur
ne
defun&i
qui-
dem,
qui
&
ipfe
debitor
eft,
nec
poteft
efficere,
quin
heredespro
portionibus
hereditariis
teneantur,
vt
ias
publicum
eft.2
j
de
ber.att.
'
—
Interdum
T
tranífaét
"tor:vt,cu
m
cont
2
Linterferiptum
heredem,&
ip
reditate
certa
conditione
canfigunt,
vt
vnus
certam
partem
habeat
alter
reli-
quam.
Quo
cafu
plac.
t
Sceuolz
,
eosqui
tranfegif-
fent,
proptetinc
rtum
fucceffionis
pro
parte
here-
ditatis,
quam
vterque
exprellit
,vrilibus
actionibus
conueniendos
effe.
/.
costromerfia.
fF.
de
iranfatl.
nom
.
quodícriptus
heres
non
poffit
in
folidum
conueni-
ri,
fi
creditores
contendant
cum
effe
heredem.
7,
Iz.
peratores.fF.eo.
quod
&
de
herede
legitimo
dicendum
eft.
fed
quod
fi
creditores
nolint
hioc
onus
fübire
probandi,
quis
ic
heres,
re&e
eos
conueniant,
tan-
quam
pro
parte
lieredes
fint
vel
fua
confeffione:
nonfümmoiure,quod
non
patitur,
vt
vnus
fit
heres.
ab
inteftato;alter
ex
teftamento:fed
vilibus
a&tioni-
bus:quia
heredes
fuam
confeffionem
infirmare
non
poffu
nt;
quamdiu
non
robentfe
ieredes
non
effe.
Quale
fitautem
,
quod
icdehinitu
,
demonftratur
plurium
heredum
exemploinlfeq.
4
ue
:
L.Patlum
fgccejforum.
16.0
p
:
Impp.
Dioclet.
&
Maximinian.A
A.&
CC.
Corneliz.
Palo
[acce]forum
debitóvis,ex
lege
duidoctin
labale.
rum
«s
alienum
bered:arimm
pro
portiotibia
quaftis
Jingutes
ipfo
iure
diuum
sra
(alsdum
vuun
obligare
Cre-
uuori
nüpotefi,
guod
€9
in
bonorario
[ecedentibi
unve,
-
locum
babet.
Dechirographis
ituque
cominutibus
exhi-
Léndis
coberedem,vel
noh
perfetiis
in
duefione
placitis,
conueniresquanti
tuainteréstpotas
P
P
LII.
4d.
Octob,
Su
weIAUR
EA
y^
5E
"
1
" «
DEO
PIU
L
à
es
alientm
hereditarium
dinifum
ipfo
sure
intev.
heredes
pro
portionibus
bereditarizs.
2
Patlum
coberedum,
qnoplacet
,
vi
vmn
diffoluat
4s
oume
alienum
creditoribus
€$
nomina
bereditaria
-
folus
exigat,
inter
coberedos
folem
valere,
cred.to^
vH
petitionemnonwiutare,
3.
Exhecpatlo
251
fint
cobevedibus
atliong
aduer
|
euni,qui
legi
diuifronzs
nou
paruit.
j
|
Dzs1-
L
&io
dubium
facit;quis
fit
debi-
$
-—
traditione
IDteruenien
iG
pactum
nudum
eíi,ex
quo;
EM
our
com
RS
é5
EsrTOnrts
plurés
fitit
heredes
autbonorüm-
poffetlores.
Horum
finguli
partem
debent.
Sci-
endum
eftenim
lege
duodecim
tabularum
onus
g-
risalieniad
heredes
pertinerepro
portionibus;
qu&
fingulis
quzfitz
fünt,
vt
hicfcriptum
eft,
id
eft,
pro
hereditariis./.;
5.
Cert.pet.l.2.
5
.de
acf.bered.
atque
ita
pertinere,
vc
non
inter
fe
heredes
id
diuidere
opor-
teat;fediure
ipfo
inter
eos
fit
diuifüm
:
quia
lexvni-
euque
partem
nominatim
attribuat.
Lea
244;
fat
erc-lbevedo.$.an
ea.ff-eod.eg
bic.
^
3
Veruntamen
T
quia
eris
alieni
didifto
aliqua
ha-
betincommoda,
vt
&
experientia
fatisoftendit,
S
veftatum
eftzz
Zplaned[-/a.erc.
heredes
diuiferuncin-
terfe
hereditatem
,
&
pattem
vni
dederunt
ca
lege
dicta,
vripféomnezsalienum
diffolueret
creditori-
bus
hereditariis:
hoc
amplius
&
nomina
hereditaria
exigeret.
quam
in
rem
chirographa
illi
communia
|
padiderunt,
quibus
vti
&
&onfiftere
pofletaduerfus.
hereditarios
debitores,
D
ihuius
pacionisaduet-
Ius
creditores
refcriptum.hoc
loco
eft
ex
tegula
fü-
-
praícripta
,
han.
c
pactionem
in
folidum.
vnum
obli-
gare
non
pofle
creditori.quod
valet,
nequein
vnum
iftam
petitionem
creditoris
mutari
,
&
transferri
potfe:neque
petitionem,quz
competit
adueríus
Ce:
eros
coheredes,
tolli
creditori.
quz
duo
füperiote
regula
comprehen(àfunt.
Sed
qua
conuentio
cre-
ditoribus
neque
nocet,neque
prodeft,
ca
valebitin-
tcripfos
coheredes.
quod
Im
pezatores
innuete
vo-
uerunt
his
verbis,
quz
fequuntur,
e
chiregraphis
Hagecommnibus
Hoc
dicunt:
fi
heres,
quionusa-
ris
alieni
&
diffoluendi
&
exigendi
in
fe
fufcepit.
t
conuentioni
non
paret
non
habent
ceteri
heredes,
quo
le
tueanturaduerfüs
creditores,
qui
firum
per-
Iequuntur:
feq
agent
cum
coheredé
luo
partim
de
€niro
s
Oc.
oec
GE
a
HD
OM.
?graphis
com
munibus
exhibendis;
partim
inid:
!
ifio-
e:
qnodiüa
intereft:quia
ea
gag
placita
fünt
in
diu
ne;perfectanon
finc
doeet
te
De
T
actionibus
nihil
exprimunt,
fed
d
graphis
eritactio
ad
exhibendum,
vtdere:
|
pertinente.
43.6
eff
antena.
fad
exbib.
fimo
docohe-
redes
chirographa
tradiderint
tantum.
fic
enim
fa:
um
efl,vt
manferint
communia
Quod
fichirogra-
pha
dederint
coheredi,
id
eft,
ita
tradiderint,
vc
ea
coheres
tanquam
propria
haberct;erit
condictio
ret
obcauffam
data
cautla
nonífecuta;
Lt
ff.
decond.cauf.
da.Ls.
S.
rf
de
pref)ver.
De
eo
autem,quod
interefbe-
Ht
préfcriptisverbisadtio:
quia
coheredi
datum
eft;
Vt
faceret,
quod
no
fecit
d.
4
jf.
8.1.
quod
ficintelli-
gendsmetbfi
modo
ceceri
coliercd
esilli
parcem
de-
un
lege,
vt
zs
alienum
foluerer.
alioqui
nulla
nonnicituractio
di
--
^a
s
*
po
ae
Peteus,
23.
e
JSHPDisde
S
MeiminAA&
CC,
—
:
;
AmdióChreimo,
^
7
«97
E.
Mr
e
fripulatione
:
94
pláctti
feruandz
canffa
fes
Er
ere
femattecelft
patum
fee
post
flatizn
imtevpoff-
Ha
fft
rollo
fectum
Je
ferri
fententiam
poftalat.S.
FT.
44.
Nonemb.
Hersc]og
PO
OE
s
pure
Um
er
*
-5
Y
MM
ARA,
alto
uitis
veferipti
propria
,
cà
Jettentia
:
€d
uns
A
Stpulationéatls
feruahidi
eaa
interpofitam
T
TENA
m
X
Paths
foauitmr
velle
diciprecederes
cg
uibila
ES
omnes.
:
quuni.
ac
deinde
perferibantar
pacta,
H
E
2d
cu
Pefemuisut
bie
ferui
dicitur
dineyfis
ation,
3.
"ation
fhpulationi
confirmantt
febre!
uy
coy
fea
tim
[eatri
oporteat
,
vr
fHpulatiote
aua
altogtti
per
(0
dfefemper
fatis
valetJfirmetur.
CEDE
E
pao
nudo
a&ionem
non
nafci
conftat.Sed
&c
illud
conftat,
fi
pa&ti
feruandi
cauffa
ftipulatio.
fübiecta
fit;pactum
e(Te
feruandum:
quoniam
exfti-
pulationeaei
poteft.
de
quo
diximus
24
L/fpatlo.3.en,
-
Hzeceadem
fententianonobfcure
hoc
loco
confir-
matut,
wis
;
i.
DIEI
ATE
u
Un
d
E
Sed
y
additur
aliquid
atmplius.
hoc
enim
quari-
ürprecipue,an
cum
ftipulatio
fecuta
eft
placiti
fer-
uandicaufajnon
folum
ex
ea
agi
poflit,
fi
pactuman-
Y
tecelferit:
fed
eciam
(i
poft
firinterpofitum,
ideft
fi
|
fequatur
fti
pulationem,
Et
ftatuunt
Imperatores;
dummodo
flipulatio
fecura
fit
placiti
feruandi
cau
fa,nihil
referre,vtrum
pactum
précefferit,
an
poftca
fitinterpofitum;
dum
tamen
(tari
poft
intetpofi-
cum
fit.In
quoref£ripto
duo
animadnerrenda
fünt.
Illud
t
potiffimum,
quod
hic
proponitur
ftipula-
tioec
iufmodi,qua
placiti
fezuandi
cauffa
fecuta
fit:de
qua
tamenzefpondentIm
peratores,
ex
ca
agi
polle,
i'
x
etiam
fi
antecefferitipfa,
&
pactum
füipulationem.
Íecutum
fit.
In
quo
aperte
eandem
füipulauonem
precedere
dicunr,&
fequi.quod
fieri
naturanon
po-.
teft.Quidigitur
hicfibi
volunt?Etfic
habendum
eft;
codem
fenfü
&
ratione
vtrumque
fifiul
ftatui
non
pofte:at
diuerfis
rationibus
recte.
In
concipiendo
pa&o
&
(tipulatione,
de
quibus
agitur,
duples
ordo
eft.
Vnus,quem
fibi
proponit
mens
&
cogitatio
con-
trahentium
,
idemque
naturalis.
altet
eft
fcri
prurz
ordo,
quo
duo
iftain
infirumento
perfcribuntur.
Si
menten
contrahentium
Ípe&tamus;&
naturám
rei;
ftipulatio
omnis,
quz
adhibetur
ferdandi
padticauf-
Ía;
femper
fequiutr,
non
praecedit.
Pridseftenimvt
fit
pa&tum;quam
vtfirmetür
fti
pulatione.
Scriptura
.
ordononeft
eiufmodi.
Naturaliter
qui
dem
resre-
e
perícribitur
ita,
vt
prius
proponatut,
qui
*
trahentes
fieri
voluerint;
deinde
fübiic
türftipula-
tio
;hocm
odo:
Que
zt
fipra
fepe
ea
Urbs
dari;
Jeera
fHpnlatus
et.
2Mfanaiss
[papondit
"Tirétis,
quale
exz
emplum
proponitur
zu.
dao.
ff-
pro
fac.
At
conuerti
Ordó
fcri
pturie
potefbvt
ita
dicamus:
qué
infra
fcripta
féut,ea
JIhà
darn,
fert
flipulatusefl
e
Serin,
:
Jfhápond;i
"niti.
gue
atten)
pepigerunt,
titer
fe
3ed
Jer
qua
f£
^
cum
fit,
locus
eft
huic
iefcri
tempore
cuetit,vt
feqtatur,
Vtterum
batütaeft
&
mens
eóntrabentinm
,tipu
latio
hic
fequitur
pactum;
perfpicuum
eft
enim;
conttahietites
tolle
hanc
fipulationem
valere,
nifi,
pto.
Hic
chim
eodem
éahtecedat
flipulatio.
de
his
quz
pacifcuntur,vt
heceffc
fit
priis
pa&ta
efles.
quz
ifta
continet,
&
quorum
-
quam
füpiilationem
,
confitmandorim
caüffà
adhibetur.
pas
enim.
oportetaliquid,
quam
ab
alia
re
confirmetur.
Se
in
ftipulatione
pracedente,quz
ad.
pactun
tefertut,
hoc
enenit;
vt
pacturb
fequeé
declarandae
füpulationis
cauifa
interpofitum
,
videatür
Itipila
tione
contineri,
&
fübie&tum
illud
demonttrare,
de
quo
contrahentes
fc
fti
pülazi
&
[potidete
dixerante
ficutacciditin
ómnibus
fcri
ptuiis
fequentibus
prz-
cedentis
alicuius
declarada:
csuffa
interpolitis.
exe
empla
in
Laffe
totó.
fF.de
ber.
infe.
Lmmfhtutio.
ff.
décond:
cedit
..
efqtod
voliclinperarotesimoda
eó-
^
OC
verg.
E
videatur
ftipula-
3
infl.acvceft
petleripti
oinftrum
enti,
fti
pulatio.
pra-
"
E
P)
pi
[s
70.
-
tet
ftipuladionem.
adhibitam
'effe
paci
firmandi
cauffa
,
nihilintereffe
,
quo
ordine
ftipulatio
fcripta
fit:
priore
loco,an
pofteriore:innuéntes
hic;
vt
in
a-
liisrebus
mentem
contrahentium
fpe&tándam
efle
;
non
ordinem
fcriptura,
imxta
.2.S:ultn
fin.
ff.
de
val.
ed
pn
uli.
Quid
enim
contextusverborum
facit,
v-
biresintelligatur?.—
^4.
lamTté&i
lud
animaduertendum,quid
fit;cur
ex-
icant
Imperatores;
vt
pactum
ftatim
interpofitum
fipo
ft
ftipulationem,
vtquidem
ex
fipulationeagi
-.7*.
7
poffit:
cum
conftet
ftipulatonem
femper
valere
iu-
——.
feciuili,
quandocunque
fit
interpofita.
$.
de
confprtu-
ga.
Inff.
de
at.
Nonid
propter
ftipulationem
exigunt
—.
'
haud
dubie,
qui
vbique
interpofita
idem
valet:
fed
ropter
pacta,
quz
fequuntur:
vt
fciatur,
vtrum
ad.
ftipulátionem
pracedentem
pertineant;necne.Mo-
-
nendienim
fumus,
C
DARE
&
fequentiaad
ge-
neralem
aliquam
claufulam
ita
pertinere
videri
,h
coniuncta
fcriptura
fcripta
fintjnon
fi
difiun&ta
vlt.
-
ff.
dereb.dub.
Sic
&
cum
ftipulor
pecuniam
mutuam
mihi
reddi
,
&
poftea
pecuniam
numeraui,
placet
v-
num
contractum
effe
ftipulationis
,
nec
a&ionem
nafci
ex
numeratione.feditajfi
pecunia
quam
poftea
dedimox
numerata
fit;non
alitet.
45.
ff.de
nouat.
At-
quiidem
hic
dicere
licebat,
quod
prius,
ex
ftipulati-
onenimirum
quandocumque
interpofita
fit
,
adtio-
nemeffe)
Sedhocita
elt,
dum
conftet,
quid
ftipula-
tionecomprehenfur
tam
vero
non
exiftimatur
den
ftipula
reruallo
fecuta
eft,
ad
przcc-
onempertünuiffe.
—
;
|
Mese
o
L.
Si
certis
annis.
28.
ap
—
Impp.Dioclet
&
Maximinian
AA
&
;
CC.
Leontió..
-
Bicertis
amis
y
quod
nndo
patto
vonuenerat
datum
feeritzad
prafl
atum
in
pofferié
indebitum
folutum
ob-
ligare
noupotutt
eum,
qni
pattzm
fecitmfi
plaertis
féipn-
latio
mterce[ferit.
S.L1L
Non.
Decenn
Burtodixiy
ipfis
-—
FHEGFLI.
AA.
Cof
30.
S4
MMARIiA.
tio
reddiri
iE
ulisiuris,
qu
itür
obligatio
Lm
Leni
omtquis
quid
ptzltat
fz'pius,ideo
confentite
in-
*
q
2
PU
P
VES
J
a
im
I
4
telligitar,
feque
jn
id
obligate,
vt
idéri
ii
petpetu-
dm
praftec
deinceps.
Quidetiim
proliibet
melo.
diedarealiquid,
&
fzepius
,
quialibeat,
aut
qiia
pü-
tein
tüihi
conimoduim
elfe
tiuric
id
facere:
non
quia
velim
de
cateobligari?
Non
eftigitur
tei
praftatio
idoneacaulfa,
ex
qua
obligatio
nálcatur.
ac
proinde
exea
non
nafcetur.
At
poteftetiam,
qui
preftát,hoc
animo
effe,
vt
det,
quia
velitin
futurum
quoque
te-
o
fine
confenfu.
4
1.6;
1.
f
eod.
Porro.
Hugonis
Donelli
Commentarii
'neti.
Poteft:fed
hocanimo
eum
dediffe
probandum
'eft,
quod
ex
fola
praftatione
non
recte
colligitur;
'cuma
przffatione
eavoluntas
abeffe
poffit.
/
neque
-matala.].deprob.
Sic
fit
,
vt
que
preftatio
ad
inducen-
dam
obligationem
per
fe
non
valet,
eanec
profitad
"voluntatis
nouz
in
futurum
probationem
:
ac
pro-
'
inde
ad
petendum,
quod
priusnon
debebatur,
fit
'inatilis.
Cum
hac
fententia
videntur
pugnare
duo
loci.
Leum
dein
rem
ver[odf-de
vfzr.
&
l1.
ff.
).de
fidet
'com.
1n
illafcriptum
eft,
patrem
filiifamiliasiudica-
'tum
effe
debere
vfaras;quia
longo
tempore
eas
pr-
ftitiffet.
Inhac,
heredem
qui
fideicommiffum
per
triennium
praftitit
,
in
pofterum
id
rtecufare
non
:
polfe.Sed
nihil
hiccontrariüm.
|
CU
e
:
:
i
cnm
de
in
vem
ver[o
,conftabat,
pecuniam
mutuam
filiofamilias
datam
elfe
,
&
víuras
eius
pecunizab
co
rite
promiífas.
vt
hoc
quidem
non
ambigere-
tur
,
vtrum
víurz
iftius
pecunie
deberentur
:
fed
a
quo
pecunia
ipfa
deberetur.
Et
ideo
non
quz-
riturillic,
an
filius
vfuras
debeat:
fed
an
paterdebeat
pu
tanquam
in
rem
fuam
veríam.
Hocintel-
le&oredte
ira
dicemus
:
fi
fuerint
vfurz
indebite
,
carum
przftatio
nunquam
efficiet
,
vt
fint
debite.
Quod
fi
conftabit
re&te
effe
promiffas
,
&
deberi,
at-
que
hocquaretun
vtrum
obligatio
principalisad.e-'
um
pettineat,
qui
eius
vluraslongo
tempore
przfti-
tit:
cueniet,
vt
diutgrna
vfurarum
prarftatio
declaret
remad
cum
pertinere,qui
eas
tamdiu
preftitic:
in
quem
modo
propter
conditionem
perfone
cadere
poffit
eiufmodi
conieQtura.
vt
puta,
dicemus
verfam
effe
pecuniam
inrem
pattisquz
pecunia
a
filiofa.ac-
cepta
fit:
cum
eiüs
pecüniz
víuras
non
filius,
fed
pa-
ter
ipfe'tamdiu
non
fine
cauffa
praftiterit.
qua
de
re
iudicatum
efti
d.
L
cum
de
inrem
verfo.
Sed
de
e-
ius
loci
fententia
plira
fcripfi
im.
commentario
de
Vara.
:
m
tuum
praltare:
auia
E
fun&ti
fuit
vtitapreftaretui:fe
ueadeo.i
A29
elf
conftituit.
Hzcagnitio
in
lepatis
füfficit
ad
obli-
gationem.
quifquis
heres
voluntatetn
defun&i
circa.
legata;
feu
fideicommilla,
feu
libetrates
agnofcit;
quámuis
vóltntasiute
non
valuetit,
tamen
implen-
d&
voluntatis
neceffitte
obftrinpitur;
Anon
dz
binzz
.dé
teft.
|
Itàque
matrem
voluntas
fia;
&
con
enfus,
i
velüt
conftitutum
obligat
,
vt
obligaret
ceteros
in
alis
tebüs
omnibus.
Eius
autem
voluntads
non.
:
cauffa
,
[Document text truncated for crawler view.]