Por D. Geronima de Pereyra Religiosa professa del Convento de S. Catalina de Sena desta ciudad, y Priora del. En el pleyto con el L.D. Tomas de Castro y Guzman, Clerigo Presbytero, vezino desta ciudad ...
Full text
POR D.CERONIMA DE PEREYrA Religiofa profesa del Convento de S. Catalina de Sena defta ciudad, y . » Priora del. y*) EN EL PLEYTO; (*) CON EL L. D. TOMAS DE CASTRO Y GVZMAN,, Clérigo Piésbytcro , vczino de efl:a Ciudad. A que ha falidoel dicho Convento poi fu ptoprio derecho , y coadjuualyto el de la dicha dona Geronima. \ En Granada, enlalmprcntaRcal.Por Fmicifco Sanchea, en lacillo de Elvita,en la calleja delCorrco vic jo. Ano de 1651. ¡
r? f »/i , XX / r Y' ■ Xr" r ■ " ' ,* • *“t f. ! ’ * - v 4 ■ ' *.«. *• • -fu > J. • ■ - • : >'V}:?¿ 7 ü G , - i. .. :íJ-nm - . ' *> w Á ¿ <*) :0 ■ 1 r; v *-• » . . * .,'^vMXVD Y" o t ? • r- ~n > ; Mr -r, .,, ¿3 or-líti jrl -.^y 4 • t * . } . •* V" j '-y . ©íi:^»/ , c . 1 . ^ ( ,,,u > v ^ n r r(r . - ., y . • P¿íií¿K' . * í;¿3 l ! r¡: • A ¿ - ; -óvíiñ.i w v / V
ESTE plcyto ic ha ' imprcíTo memorial ajuftadoporei Notarío Eclefuíltco, ca cjuc todo el he¬ cho día referido co puntualidad, yalsi nos c fe jaremos de proponerlo en eñe lugar, fin embargo de que en cada vno de los fundamentos defte difeurfo ,y defé-nfi, fe ha de advertir lo que pareciere conveniente párafundar el derecho. x f Laprerenfion de el dicho don To¬ mas de Gaftro es, que don Diego de Robles y Ar¬ ce , Arcediano de la Santa Igleíia de eña ciudad, Iucz Confcrvador fu fe irado por U dicha doñi Cerot)ima,ydefpuescorroborada y aprouada fu íufeita c ion por el dicho Con vento, haze, y comete faer- ^icnconocer y proceder, a lo menos en no otor¬ gar, 3 f Ladichadona Gcronimay Conven¬ to pretenden lo contrario , y que el dicho Iucz no haze fuerza, y que declarándolo afsi fe le han de re¬ mitirlos autos* 4 f Y para que la determinación yanto fea en fauor de la dicha doña Gcronima, fe fundara fu jufticia por ¿inco fundamentos figuicntcs. Primum Fundamentum. $ f Cierto es que el Licenciado don A- lonfo Percyra, en el tcftainento baxo de cuya difpoficion murió , otorgado ante eferiuano ,yfietc teftigós , inñituyó por fu vniuerfal heredera a la di¬ cha dona Gcronima,yen virtud del la íufodicha, y de licencia de fu Prouincial, y Prior de el Conven¬ to de Santa Cruz defta ciudad, acetó la herencia,/ por i ií i i
por fu propria autoridad fe entro en la poflefsion de los bienes deila,mcm.fol. j.&. z, B. veri. Diola con cefligos. 6 f Y los ba adminiílrado arrendando los bienes como tal heredera , y cobrando de los inqui¬ linos los alcjuileres^memor. fot. ii. B. veif, A/simtf~ tno>5c feqq.de cuyes ados y depoíiciones de teíhgos eftáprouidala dicha poílefsion, ve ex Menoch conf. yiy.mm^i6.CxU[ Bzrc.decij.qj.wtM.Ü.Coccin.de* ctf, 3 t.dmM.^.Czmlcañ.deafóü mrn.i. Mafcard. di probat. concia/' tío z. per eoe.PoU. de manut. objeruat. ift.mm.i. $pcYtot, 7 y Yjuíhmente ha tomado la poflefsion de los dichosbienes, fupuefto, vt diximus, quecienc en fu fauor el dicho teftamento otorgado con to das las folemnidades de deiecho neceffarias, y que no eíia viciado,ni cancelado en parte alguna, /. fin. C.de edtB. Diut Adrián. Tollend. ibi: Teftamenturn obftenderit non canctUatum , ñeque abolí tum , ñeque ey qi á - tuque fiuformaepayte OJUiatum,Jedquodin prtma figura, fine omni antuperatione appareat , depofxttenibus tej - tmn legitimi nurnert ^vallaiu fu , mitldtur quidem inpoj - Jtfsionem earum reruw } q u¿ teflacoris mortiscempore fus* runtyl. z. titA^.part.6. Dom, Molin. deprimog. Ub. 3, cap. 13. Marc. de jaecef legal, tom. z. pare. 4. qu<efl. 16. are.z.Dow.CsííhW.lib.^.cap. 14-percot. máximes mw. lió.cumfeqq. 8 ^ Sin que para eíto r ni el artic ulo preferí te fea neccíTario llegar a tratar de viribustcítamcti,porqueGn embargo de qualquiera opoficion que fe haga, y nulidad que contra el ceftamenco fe ale¬ gue, ha defer el heredero elcrito puedo en poíTefiion de los bienes en yitcud del, I. z. C. de edi¿Í> Dtui Adnan.TolLnd. ibi •. QuarHuis fefiliwn defanfili pratéritum ejfe allegettfttt fal[¿my’vdtnofficiofum teftamentum, ftu aLo rvitio fuLietiü , njdfer<vus defunÜus effedtcatur, í i ™ e n [ crjptus h<eres mpo/fejjione micttfolet. Hippolyt. miinald.cowj.^8 5. ii n npfb. \o.hb. 5. Bccc.c0nf.107.nu . n nm 8 7 a r P & deicom * a r t 481 * x 7' D * Caíllll. cap. 2,4, mm% lz ^ 7
? í Ni es digno de reparo eJ que la di« cha doña Gcronima no tomaííeia poííeísion judi¬ cialmente, porque efto no fue neceíTario, rcípcto de que a qualquiera le es licito el aprehender la poííefsion por iu propria autoridad , teniendo ti¬ tulo para ello, Lancellor.de pare. i. cap.^.U* mtat. i.mm. 9 Q . Plot.de inbtemiur.§. 3 . mm. ií.i& fin. Menoch. de ad¡p¡Jcevd.po$eJ. nrntd. vlcim. Xuích . l iter.P.conclifj. 408. Va\a{co confultation.\$U tom.t* Bu rae. dteifi 74 c. mm. i.$. Poítio de mame, objervat. tyd num. 1. c umfcqq. 10 f Y en términos que el heredero ci¬ ento en el teftamento pueda entrar y aprehender losbienes déla herencia por fu propria autoridad, finque nccefsice de la de el Iucz, docencBarr. in ditl. l.fin.mm. 1 6 . Bzld.mm. $.Dzciomm. 4 , R i p a w ‘J{ub ic. ff. quorum íonorum,mm. z. Plot. in Lftquam ¿QyC. tvndervii mm. %y ft) 9$. Grcgor. López in d¡ff2 l.z.tit. í 4 . p art.ó.gloj, 3 . w fin. ibi: Advertí etiam } quod bene poterit bares propria authoritate [firuellct] accipere poficjiionem vacantem rerum hdYedttariarum. ir ^ Parif. confi 54. mm. \. Ití. 3 . Socin, i UXi.conf.yy num.io. Itb. i.^Cacheran. decifiPedemonm tan. 34, mm. 5. Iofeph. Ludouic. duifi Ptrufm. 4 7 . mm. x.part. 1. f¡) dccij. 69 . num.y^) 16.part. 2. Míeres de maiorat. part. 3 . quAl. ij.nftm. 3. Pailador.^atidianar. hb. z.cap. 5. mm. 1. Peregriné fideicommi], ***.48 mm. 1. A l v aro V Arfc.conJultat. 191.mm.it, Dom.Caílill. dipl. cap. 24. mm. 5. ibi: Deinde etiam ebfefvand'jm eflypojfehxredem propria authoritate infredtyfé) apprebendcre fo^tfisioném earundem Urumbanditañar um ¡tumbona vacantiafuntyfé)d neminepofsidentur , me indias authoritate opasejje. 11 f Y es de tama fucrcacfiapoffefsion n r i a authoritate capta, que el que la cuuicre de- :r amparado y manutenido en ella , fi algua reicero le quificrc moleftar, ó inquietar, Achiles Perfonal deadtpifcend.pofiefsion. mm. 8. q)\q Surd. conp^Si.num.y Ití.^.GtZi.dtJceptatien. axp.^i.num -IbM QA f itm * x u Glc S or - XV - deci f u7 • numer.x ® Poíf
Vód.dé indMént.obpwatróriA^. 2* 13 f Y en términos que el heredero que propriaauthoritate aprehendió la poflefsion délos bienes de la herencia aya de fer manutenido y am¬ parado en ella Dedo indicl. 1 . final,num. 5. m fin, Zucard.«M^er.ui. Ploc. inhfix ajando, num e\\% 4 . Pa- 'üf.cofif^i.mrñer. 35. hb. i.Grammat. conf. 64. Al* var.VaUfc. dtñ,confiiltatton.\9\.per tot.D o r n .Cafti* lio dtóí. capit. 14. mnur. 1 1 . ib i : Bt ¿ideó poteft, cuque Ju9tureh<eres ingredi pojfcjsiontm bonorttm rvacantium, <vt ft) debeatm ea pofiefstóne d J udice defendí, atque tue* riifictliustertius in eapofiefsione fie apprehenja tpjum mo • leftare rvoherit . 14 f Et denique no fe podra moucr duda contraía poflefsion que la dicha doñaGcronima tie¬ ne , co qúod la licencia que el Padre Prouincial le concedió fuefle para que luuiefle los bienes a vfo, como de ella conlla, tnemot. tol.11. verh T el Padre Prouincial . 15 ^ Porque los Prelados tiencnfaculcad para conceder a los Rcligiofos algunos bienes a vío,etiamflanee ConcilioPrtdentino, Sejf. 15. c apit. 2. vt docent Pacían. con(.$6.ex mm.PP.tráy EmanucI Rodriguen q ucefiion. Regular, tom.z. quafiio*. izy art. 4. infin. Ledefma infumm. tom. z. tra£lat¿ defiátu hgion.incommun. cap.a.concluj.y . dub. 13. 'Pat.Thotn. Sánchez inpr^cept. Decálog.tom.i.Ub . 7. cap . zz. mm¿ ii.fáji 3. AuguftintBarboL» colleíhn . ad ConciL di£t. cap.z num. 3 , \C f Y los que reciben,y tienen el vfo de algunos bienes, los pófleen natural y corporalmentc,ex l.naturalüer, jf.de adquirénda pofefsione , doccnt Mcnoch. de recuperando poffefstone,remed . 3 .num. 74. 7^-^d^o.Kozadecif.^iynum. z.part.$. $t)decif.664. num.idnfin.part.^.GviticCO.cap.^ii.num.z$. Podio de man.temnd.obfer^vat.i6.nUYn.i^ f¡) 15. ibi: Btncfimih cerda tur hoc remédium *vfuario, q) (vfufruBuario,cum Y 'ft* btbeantpofjejsimm naturalem , [eu fore naturalc ™ >&corporales ~ ~ J Según*
f * Segundó fundamento, en que íe ajufta el defe&o de juriídicion en lajufticia Real para los autos que haproueydo. 17 f No es neceflario llegara difputarcl puntode qualluez,íeglar ,óEclefiaíticofea compe tente para la exec ucion de el teftamento [ aunque fe mouioen la Salaeíta dificultad] porque ello proce¬ diera quando vnode los litigantes trataflede quecl teítamentofe auia de exccutar anceel íuez feglar } y el otro, que ante el Eclefiaítico: pero nos hallamos tan lexpsdcilo, qucancesprerendedon Tomas que el teftamento de don Alonfode Pereyra es nulo, poc eftar incapaz el fufodicho quando lo otorgó,y que do le dcue cxccutar.y dona Geronima,aunque fe va- Je del teílamanto, no pide que ante cite, ó otro Iuez fe execute,porque ello fe halla yacumplido, y en vir tod deleítala fufodicha en poífefsionde los bienes, Vt diximus fundamento primero. 18 f Solo viene a citar la duda en que el dicho don Tomas prefentó petición ante el íeñor Licenciado don luán de Villalva, A lcalde de el cri¬ men en eíta Corte, en onze de Agoít o de 648.anos, en que dizc , que el dicho don Alonfo de Pereyra marió abinteftaco , refpeco de que el teftamento referido fue nulo , por eftar incapaz a el tiempo que lo otorgó, y que ael le pertenece la herencia del dicho don Alonfo, por fer fu tio , hermano de madre. Ofrece información de todo, y pide, que con vida de ella fe le mande dar poílcfsfen yamparo de todos los bienes, deiechos , y acciones que quedaron por fin y muerte del lufcdicho. i 5 > <¡ Mandofeie dar la intofmacion ,y a liendofe prefentado algunos teítigo,el Iuez man¬ dó dar traslado de todo a la dicha doñaGeronima, para
para (juc leparafle cIpcrjüyzioquehuuiefTclugar de derecho, y efle auto fe le notificó en diez y nuc¬ iré de Setiembre de¿49. ao y Icaque, toda la dificultad confifte, en que la dicha dona Gcronima pretende, que no pudo fer citada pot el luez feglar para el pleyto intentado por el dicho don Tomas, (obre la poíTefíion de los bienes, de que la tenia la dicha doña Ge* ronima. 2.1 ff Y quequalqmeracontrouerfiaquc fe 1c momeíTe auia de fer ante fu luez confervador, el qual tiene juiifdicionparaconocer della. 22 1 f Y que quando no la tuuicra , fi no ípl o para injurias, y violencias manifieftas , es in¬ juria y violencia la que ala dicha doña Gcronima fe le hizc en aucrla citado para el litigio ante vn luez feglar , defaforandola, fiendo rea, y poflecdora, de que fe tratara en los fundamentos figuientes. 25 ^ Y en efle folo fe ajuítaiaeldefcdlo de jurifdicioncnclluez feglar para la citación que mandó hazer. 24 f Y es cierto, qpe intentando el di¬ cho don Tomas [ como lo hizo ] que fe lediefle la poílefsion de los dichos bienes, citando en cítala dicha doña Gcronima ,dcuió fer [ como fue] ci¬ tada lafufodicha, aunque fueffeinjuíta poíleedora,y mera decentadora,/. 1. §. necefíayio,ff. ftventr • romm.Leu fundas, L colonus,ff.de epi, gj vi armat, l.tttsmino'tni,C % v nic vi, l.fin.C.fipervim,vdalio modo,c . in literis ,de reflitut. fpolidtor.cap.hcet Epifcopus,de Pr¿- hend. Itb. 6. Ruin. conj.iS.mm tó.4-Honded.C0»J* lo. num, 4 6. g^47* lib.-i* Tufch. litJP,cóncl»fi 441. mtm.i. féJjeqq.Vcícgün.defideicommfart.tf. na.$<>. Ol)dciur.FiJci,lib.c. tit . 4 , m m . 13 .Gradan, dtjceptar . cap, 113 , n um. 29. Dom. ?zzdetvmt& 4. Valafc. corifultat.vn, arntrn. 2/Cyriac. libr.i. contro - uerf iq. num. 6. Dom.Caftiflo l ih, $>di<;Lcap. 24.^ num, ct, Pofth. de manutent. obfervat, 4 2 m m. 103. £Vytjpltércf refere*
2.5 a Nam alias ; fi actuara fin cicatlc^ procediera nulítc tyüc de hCt 0 ydt 8 . c ap.in hterts,cap y conquarente y de nflitut. fpoltntor. Parlador. Itk. i.rer, qnottdian. cüp. 6 , mtm. i. Dom. Caftill. ditl. cap, 24. m.ya. Poílh. í /í mamt.dtü. ob¡ernjat. 4 1. ¿ m. 103. í¿)dcaf. 13 . zó 1¡ Sed ha:c cicatio,no la pudo mandar hazer el Iucz ícglar, por no tener conocimiento ni jurifdicion contra perfonas Eclcfiaíticas, ex ge¬ ne» alicate cextus wcdp.ctfr» fu g e neritUyCcip.fi d¡Lg m ti, cap.fignifca&i, deforocompetcm. cap. ¡aculares , c o dé tu. lib . 6 . cap.fi Index layctts iz. de¡entent. excommun» in 6 . c a nfcx ii.quceft.i per toe. cap.demcue 5. di(irn¿l.s>¿. diftpicí.cap, defernmus, z. pan.etfiClerici 4 . cap. cutn non abbomint 1 o. cap. qualiter 1 y.de Iudtc.ConciL Trident. Sefi.ii. cap.10. A utbenc. ¡la:uirms,C. de Bptfcop . fg) Cleric. Au. bcnt.ctpnd quos oporteat cfiufas dtcere y t it. 8. coHat.C. Authent. njt Clerici apndpropios Bpi\copos t tit.i zJíti.coSat. L eit.c.part. 1. Aufrer.^/><7~ tefiat.ficulafJn BeClefia¡l.regul 1 .inprincip.(t) rtgul.z. inpnntip. Cihaat. in confretud. Tdwgund. T^uírtc. ).$• •3. verbo ,füm grace^nnrri.^y. ft) Jz. Guillermo Be-* nod\d¡;.wc&p.Í(pÍM?2titis*vtíb. ‘VxoreMydectJ.z. fi de tefldMcnt.D om .Couar r. praHtcarxap. 3 r * dnum, 1. fé) pzrtot. Farinác. w p rax^qu<e(l. 8 . un. 1. %). J^.Pat.Molin. deiuftit. Ot)Mr. traclat. z . difput.$i m Dom. Larr czdecif C.mnt. z. pl^cs refere Carleuat deiudíc.tatn* i.m. i.difpncat. z.qnaji, G.fett. i.inu. 392-. 27 vf Y aunque los textos y Do&ores referidoshablan en el pteuilegiodel fuero deque gozan los Clérigos para noíer citados ni conve¬ nidos ante losluezes feglares, de cuyocoñocimic to fon incapaces, lo mifmo le deue encender de las Religioías, porquepara efte efe¿to,baxo del nom¬ bre de Clérigos, fe comprenden las Monjas, c a p. cump iUorttWydefenter/t.txíQmuntcat.Vcit. Bcllug./a jpseul. Princip . 'Ejibnc ti- $• e vidcndnm y h um. 5. Thom. Zcrol, wprax. Bpifcop • in verbo, .CUrtcus^ i, CaioLdeGraf, de effecl.Cleric.mpfovm. nnm.z 5 3 . C *bi:
tío y caufa que fuConfervac!or,auñqt?'e no feári ca ios deinjurias notorias, y q otroqualquiera Juez tanto el í'eglar,como el oidinario Eclefiaftico, fon incompetentes paraeftcconocimiento. 52 ^ Para cuya comprouacion es pred¬ io proponerlas Bulas que la ía grada Religión de nucílto Padrefanto Domingo tiene para fufcitái Juez Confervador,que algunas le han prefentado, y otras no. Clauíulas de Bulas preíentadasJ 5 ; f Bula de Sixto lili, ibi : '¿ic etfdem fratrum TrAdicatorum,*? Minorum Ordinibus , ac /7/o« rum domibus f ü r profefloribus ,in prAmifsis (fficacis dejen fionis pr ¿filio ajupentesjaciant eos pacifica pojjefsione, W quafipriutltgiarmtoncefsionum buiuf^odigau-• dere, non permitentes eos, jen teftamentorm executores¿ er héerede t predtElos, contra illorum tenor em,pee Or diña¬ rlos, Q{e¿iores pr¿di£ios,dut quojcumque olios,mdtbt te mole¡tari,aut engranan vía tniurias>adque damna in jtrr i ,]euquomodolibet irrogan. 54 f Bula de Paulo V. ibi; Ac clelirisiU Uus[ratribns,ürreligiofinquibnscHmque,tam ingenere f qadm in\'pecie,etiam per rnodim Communicationsyextenfionis, ampliationis, ac alias quomodolibet,erJub qtiibujcu ñique y erborumformis, íyexprejsionibus con* cejjemii innovarum.confirmarunt, tsr approbarunt. Et inferius, ibi; Apoflolica autboritate, tenor e pr<efentiurn perpetuo ap¡robamus.Et poñeá,ibi:Fo l umus,i?Apos¬ tólica autboritatepr<edi£la decernimus, quedearundem prajentium tranfumptis^tiám iwprefsis ¿manuqueac fi* gilloprotemporeexijientis Magifiri Generáis ,ipfm Ofdinis,feuiUiusVicarij(ukfcriptts,&munitis, eademfi . es >táminiuditio,qudm extra ¿dbibeaturAUA pr¿(cnt¡* f^Híí. w ~ r ‘ fe
£ ,o Bulas no preíentadas. 20* bboáSs* • b • ■ H'f ::í:fío!nrj Y 55 f Bula de pío v, atino 1571.expedi¬ da porGrcgor. XIII.anno 1584.^: Vttnqwbujcu- (fe cauftsy td ciuiUhus y qudcriminaltbus 3 autmixtisjtid ínquibus aflores y ' -vel CO*N.VE G HTl REIforentipfis cótra qu a Je un que cómunitates 3 Q )cplUgÍA bmu¡modt y orn ms tjrjingulos Archiepi[copos 3 f t) Epijcopos y ac Abbat y 9 me non altas per Joñas in dtgmtate cóptutqs 3 a cMetr 0 po^ litanoríiffé? aliar am Catedrahu Ecchfiarum Cáventeos, ac íovundem ArcbiepiJcoporuml^icariosin Jptrituahbus , qJ oficiales generales rvbiltbet coflttutosjn JuQspoJsetaJ* fumereconjer-v atores 3 i ? índices ot diñar ios induljit. 5 6 C Bula dcGregor.XV.anno i^i.ibis Ad h¿c ¡latuitJan£litasJua y a/tcorá ipfts Cojeratatonb^s ‘Regulares , ac perJon<e ¡uprajeriptj C O fN V E^Í'Rl QVÍDEM,AV7 TRAHl DE$EA*NT 3 (ed alióse uenire 3 aut trábete nonpojsint } $ta <vt memoiaticonjeruatorestn caufis , in quibus regulares , alijadores Juerint y n ullamprorJusiuriJdiUionern babeUht > Jedijstanti in quibus rei extiterint. 57 f Bula nuncupata man magnu a Six¬ to IV. edita anno 1474 - eximio a la Religión de $anro Domingo de la jurifdicion de el Ordinario Eclefiaíiico y i b i: Coeterumcurnfielicisrecordationisln nocentiusPapalV.groedeceJJor no^er olim duxeñt¡latueium 3 < vt exernptiqudtacuquegaudeanthbertate 3 nibtlommus turnen r auone dehtli 3 Jeu contraflus 3 a ut reí de qua contra ipjos agitar , rite pojsint coram locorum Ordinarias con^ventriy ZF illi quod ad bocfuUm in Hits iuriJdiBione t prcuttusexigit exer>‘erebosvohis<vtoccafione onfli* tutiohis buiu[modt y m dlum líber tatibus>1S immunitati* bus rvobis , ÜT ordim céfiro f perprmlegia y Js indulge - tías a b Apostólica Sede Concejsis 3 rvel tnpofterum con - cedendispr^iudiciumgeneretur, authoritateprajentium indulgemus 3 d eCernentesa)os 3 feu per Joñas rué ¡Ir f ordmts inprudiBis cafibus 3 O rd¿narijsipfis minimejubiacerc. 58 í Bula nuncupata Aurea , abcodeen SucoIV. edita anno 147 ? . concedió a lcsConven- 10 S
tos de Manijas de la Religión d^ Santo Domingo^ y perfonas particulares de ellos, qgozaílende los mifmos pveuilegios, inmunidades,gracias,y excpciones concedidas,y que fe concedieren a la dicha Religión, y Conventos de Rcligiofos dellas. S5> f Bula dcBenediílo II. que fue Religiofo de la dicha Religión,concedió la mifma co municacjón de prcuilcgios a los Monaílcriosde Monjas,ycfpecialmence el dclacxcmpcion^anno 1303 . ihcipif: D ilcEtis wCMjló,ibi: Ac mhtlominus d iuriJdiEtione^potc^atePatriarcharum^rcljiepifcopo rum^SpífiopoYu dteeCefanorum nfeflrorum^ quortíctinque altorum exirjpirñns tvos> i? loca y B T MOCHAS TB 7 {ÍA y£S 7 l{Adegratia jpccialiillis infaper gande tes priuiU^ijs^ratijs^ indulgentes > <\u¿ ¡pfi OrdiniPra^ dicatorum Junte onCejJa^ tn poflerum conctdentur. 60 # Y antes de llegar a el punto princí pal, fera ncccflario fatisfazer a algunos defectos cj contra ías Bulas referidasfe pueden proponer. 61 f Lo primero, que lasBulas piimcras prcfe otadas fon traslados de traslados,a quien no fe les deue dar fec ni crédito en juyzio, ex l. fin. ff.quemadmod.tefíam.dper.l.x.CJefid.inflrum.l.proctiratot^ Atttbet.fi quis in aliquo documntOyC*di ¿did.L 3. CJedmrf.refcrip.capj Je fide inftrument.ib'v.Si infenmenia authenticum non bábemusad exiplar’$a y n dfa* cerepofuMus,B&\d.inLfancinU4s y.C.de diuerftefcript . mm.i. D ecius i n d itt.cap. 1. m . z. Alcx. c otifi 3 8 . 4. lib. 1 .Affliót. decif zSi.num. 6. Dccian.refp.i^.n. 38. Scaccia d e iudic. lib. z. cap. 11. nu.a 4 0. Maftrill. dectf^y.num.^. Vmn.dccif z$6. nu.i. inpoflhum.t. pan. Poft. decif. 18?. nam. 7-plurcs referee Pareja de inflr. edit. torn.i.tit.i, refol* 3. Í.4. dnum. 1. ¿z ^ YcnrcfcriptosRcale$,Alex.LudouMJecif. 5 5 0 . F arinac. d. decif 1^. A f fluSt, diBJecif iZi.tmm. ¿.thFazdeteniit. ip.cap.t6. ex n.9 3 . Po¿ cratt.de rriümt. decif. z8?. & decif. 511.nu.$. ^ 5 .. ^ « n letras ApoftolicasOliber.BcI- ^ X ..AntttC/frrtf <% ? “L.f1f4 9_
quem¿'cfert; Pareja d/£J.§.4 ¿4 f Sed huic obiedioni rcfpondctur. ¿5 ?r « ; Lo vno, que quañdo vna Bula , ó rcfcripto fe dcfpacha , no para ejecutarlo en vná parte fol^íi ooen muchas, y muy diucrfasy diftintas ,a vn mifuJOíciempo,fuera impofsible , que en todas huuieíTc de prcfentaric el original, yafsifd da crédito a fus traslados, Buxn^cap. i.dtfid.tnftr. mm. 1 ^ w czí.FAllit fecundo,Sosic^de iudicdtb^. c a p 9 11.^34.33 5.^ ^ 45 * MamnJnprax.p.6. i 0 . 4 . D o m . P 4 z detenut.d.iC¿i<S<wm.6$. 66 f . Lo otro , que cita dificulta d ceffa con lo difpueño por fu Santidad de Paulo V. en la Bula que con fus palabras referimos fupr. num.54. donde a los traslados auriimpreiTos les da la mifina autoridad que a los originales.. 67 f Y lo vltimo, que quando las Bulas fon tan notorias como eftas, niexhibirlas, es nc* ccílario, como en el defedo figuiencc fe prouará. 68 f El fegundo defedo que contra laí dichas Bulas fe puede oponer, es, que las vltimas de que queda hecha menciona num.5 5. no íe han prelentado, loqualfedeuia hazer para q uccoofc tafle por la comifsion lajurifdicion que a el Iacz confervador fe le cocede,/. 1. C.de mandat. Principa l. prohiturnyC.de i ur.fi fe. Itb.i o. Auth. de colláionbus eos autem,collac.?.cap.c(írr* iniur&perituY ^M'offlc.jg) potefíjudixMeffac.cap.nobilifsimus97. difl.Clemetdn iunÍLyféfaneyde elett.w cxtrauagant.Uo.ti^. lth.9, 1 6 o . t it.^.lib. uFccop. Alcx. conf 200. n u.uJií. 1. Crau Q z . c o nfi66.nu. 5. Mart.áe i urifdiB. z.pAafo 5 , pí¡rtí?f.Mcnoch.tó.i.pr^^.í 5 . d « Mw.z.Narbon. in l. 60. tit.^.lib. 1. T^ecop.gUf >vnic. d nu. 1 D. Sal¬ gad. de.‘RfV.pYote¿l. A.p. cap^.dm.^ ^)defupplic. tidfantt. i.p.cap . 16. §.4. dnu.w. Pczcit.de mantee t l.p. e. y.ám. 3. D.Amaya i nd. I prohibitum^dnu^. Giurb. conf. % 9 . m, 19. Pareja de infirum. edit . tom.u t¡t.$.refolut. 5. dmtn.it. 69 V Quodquidem nonobílat. uelasdi^ 1 sellan
vi compiladas en el Euíario, lo qual es bailante para fu obfcrvancia. j: ¿ ,7 f f Tum , porque fon notqrias las di¬ chas Bulas, y la exempeion que porc lias ella con« cedidas a las Ordenes Mendicantes^ las refiere, y bazcn mención de ellas, cfpccialmeilte de las de PioV. yGregor. XIII. ManuclRódriguei¿¡Wft.ré* gular.tom. 1.5.65, art.it.vccí.Etcerte.Vat. Molin. de iufi. ft) tur. tom. c.acl. y dijp.2.^ .nu.t.in fñ\Zcna\l. QQt/muk. qux¡t. 897. nHtn.jip.Piugvtft&atbof. de poteft. Epifcop.aUegat.ioC.nu^ 51.Pat.Thom.Sanchez conj. moral. tomo i.dtb.6. cap.9 . dub.i.nmn . 1 1 . Monct „deconferrvat»cAp. i.qu*jl. i . t u m. ij.qui ad l^eram refert. 71 if Y la Bula de Grcgor.XV. con vna declaración de losCardcnales que concuerda con cllaja refiere a la letraAuguft.Barbof. d. alleg.ioG. dmm.^.<zfc¡ueadfin. 73 f Vnde, fiendo notorias las dichas Bulas, y juiifdicion que por ellasfcdáalosconfeEvadores, no es neceflario exhibirlas, cap, ft dúo* rmt 9 jAi[i»Clemet.Pa¡loralis f defentent. re indicar. Erancus inrcgul.fcienti k m. 4. de regul. tur. lib . 6. Pu¬ teo de findicAt. rverb.an officialisfucce[for 9 n um.i. & 4. Vantius de mllitat.ttt.^uih.mod.fentent.nulla repar et i «w.44. Natbon. m 1 . 6 o. tit.\. lib.t» ’E^eCop.glof. <vnic. ww.51.ib1: Sextas cafus e¡l 9 e¡uando iurifdiffio iudicis de* legad notoria tfl 9 eunc tnimpropter notorietatem delega - tus copiam ojlendere non ttmbitur ,fcd ti fine literis erit cndtndum. 74 Y en términos de cxcpcion,cx Nauat r. ib cap . cu contingat 9 de refeript. cauf. 6. ».6.tnno cent, incap. i. dedilat.num. 3 & ibiHofticnf.Abbas Eanormitan. in cap . cum ordinem , de tejeript. nu.G.te jdijspluribus Pat.Thom.Sanch.conf .moral tom .x'¿ l . * c a p. 9 . dub.^.mm. 1. ibi: Refpondebrfuod fiexép¿ tto non efl notoria , tenetur exhibiere : (t autem eft notoria nontenetur. J ~ 75 ff Y en nueftros términos,que losMcdicantcs
dicirrtcs ño tengan obligación a exhibir lasBulas y jpnuijegios que los exime de la jurifdicionor¬ dinaria , por fer notorias,ex Silveíh mitán. Immol. Rofíl-ll. Tabicna. Angel.&aiijs 4 Pac. Thom.Sancl -í.diBAib. ¿- cap. v.dub. 4,num.$ é i'owÉinc infirtur Mendicantes non tener i exhíbete prtui* UgmmJuA exemptionisywc ¿tatos ai ordinario temrtcó parere* (jmaJtjA exempti o efl notoria , <&r jyutm longo tent porepoJf)[ 2 ióHÍs, Y esfuerza ello indict.nuoi.yJn nted. ibi: ¡ cem,quiaMendtcantes h&lentprmligiü^t no te* matur exemptiommjuam^ <T.tp te notoria w allegare^ 76 <j Y no es dudable que la Religión de audito Padre Santo Domingo íea de las Mcndi* cantes, vtdedarauic Pius V.#» . .conjlit.ut.44* anno 1508. Rodríguez (¡tí¿[l. regnlar.tom. 1 quaft’i.arj.u ¡n¡r «a/?. M i r a n d a / ^ r nanusíliPr^lator.torrt» 1. qu<t(L 11. a<c. 6. Barbof. de tur Eccleftaft.ltb. 1. cap. 41 num é 3.08. y con precedencia efpecialmentc en cílo a jas de mas Religiones, g loJ.¡ncap.}'depaft¡s, verbo, ErAnAtons^glopincap^Horundatn^njolentesyVCiboy Prtedieatorum ? deeletí. Ancharran. conf.114.te ex plutibus Auguftin.Barboí»/»d/¿?.í:^/?. 4 í . n.top. 77 f His itaque fuppofitis,clfundame* tovnicó y principal del dicho don Tomases, que en el cafo prefentc no le deuc tocar el conocimic- to a el 1 uez confervador, rcfpeco de que folo pue¬ den los luezes confervadores conocer de injurias* y violencias notorias,¿¿/u. de o fie. (i)pote§>ati Judie» de legat.hb.6» Conctl. 7rtdent.de reformat. Stf 14. cap. 5 . /. 1 • (t) L - t ltt 8 - hk 1 • Kfcopilat> 7 S j Sed nihilominusf¿t sficexfequen* tibus. 7P f Porqué en tres diíhntás cfpccies, o formas fe pueden conceder por fu Santidad eftos confervadores,ó concederlos expresamente con¬ forme a la difpoficion de derecho común,ó fin ha zcr mención de ella, ni darle otra jurifdicion par¬ ticular, ó los puede conceder cxpicífando en las Bulas UcomifsionparÚLular 5 yjurifdicion que han de tener, f Xdc
< &af Y de efiostresgeñetos,cl primera porque lodeclara ,y;ellegundo porque nodizc lo contrario, cílan fugetos a la difpoficioivdc derechpicdmun, y los Confcrvadotes no podran tenet mas jurifdieion que la que concede el «*/>. t.g/fin, de-affic.'fé} poteflat. Judie, de legat. in 6. 8* f Perocneltcrcero cafo, los confer* uadores no fon, ¡uri^ ícd\grdtia > y tanta jurifdidon^ y tan dilatada tendrán quanxaíc les conce¬ diere poi&Santidád en las Bulas para ello dclpac h 2 ¿&ty¿ap ,p árro ¡cap. r etfptm us;dc p nmítgi. j; ,M o n e r • ««vi^dSbroquict de conjíiasa- i .‘Vetf.^«/»fe.Manuel Rodriguen tjttxforegfiUr. tom. i . qH¿[i¡ Gf ¿afta i .vbihanc quacftbnem. , proponit > i bi: \ftrian conjerajator es pofsint calaje ere deommbuscaufis.Et verf. ibi; tumadpriwtimfuprima conch(io y n on e¡ipr<¡edi¿lif tUdi « ctíusprohibítum deú\i)s caufis ájlita mwiattffr) vtile* ‘Apvftó • lififhac'illtffoerilindultum y quod exeo mamftfie patee qujn Sumrms Pontife# caujas-EccUfiaflicorutn adjtcu* laníLlábunaUafpe&antesauoUrcpotcft , gj alten terminadas commitereíproast trüdüc multa turaCanomca 9 gjxrttra olios iatijsimeconmpobatCouarrurutas^ »/lo- S¿ f Alvar. Valafc. tóm* i. confute. 151. donde auiendo* mm. 1. propufto la limitada jurífdicbn de los confervadorcs a las mamfieílas injudáS^poftea inquit mm 4/rbi: Secus in *Bulla con~ ferruatona nonYtfiufta ad certas rviol¿tias y g Jinioriasi proast efí confirmatoria Judien Ordwum Militar ium no¡[ro r R¿gno y g ) in alijs cojeras* tony y q u¿ pr¿flant iwnj - diEliommordinariam in ómnibus caufis tlldrum per joña ruMfluibusconcednntu*, de quibus non locunturpi¿f*t& ¿ut’dyj üu.nrr: 83 ^ loan. Gutiérr. trl qual auiendo in qvdft.f.ptr íWvdifputadOjfi los Religioíos poian convenir a tus deudores ante los Iüezcsconf rvadoFci , y licuado la opidion Oegatiua, funda¬ do en la difp 0 f lg ^ q de el c4 p' i.gjfin. Pofteafuc repre»
II reprehendido de- Manuel Rodríguez dícl. cjuafi* ój* art.)i.per raí. que irguió la afumaciua ,& tándem ¿píe Gutifccrq^ bolvióa tocar el puii to , y para def: ndeiíe de los fundamentos de Rq_ dag^CTí propone que en hqu<e¡t. ?. foLo auia lublado en los términos de derecho com.un ¡indiH* cAp. i. pero que fila confcrvatoriacramas amplia* que fe ha de cítara ella tipivdifí qtufkcy* hurmy. fequentia vcibainquir* 84 . * JffmpmtnáMeT:attr~p&d ¿e ^ bAmmmmZnU^ c 2 7 . n u w.i 2 5/¿i# inph: Q¿o¿ bodie communiter d a aturu nfeípAtori* sH-slaujuUj’pt pojsint lu dices cS ¡erVafores cognofctre de biiqu¿ altiore requirüt inda* £¡n?t&ficj(i bis cognofcentes j>¡rtbteedrnmrrionÍNci* ilunt in panaSiCap.pn.de ojfic.delegat.¡n fexto,Sed pro fe'el 9 vimt ¿¡oceudit Jim i lis okíijtiorfma ego non egi, tt te d* c. <¡nintñ,Coc¡l¡j Tridetim t $ ejj ’ 1 4: agir de hts cfyrüat or/jíj q»as Ñauare < itiquit 1 fflod i e comm u n iter da r i, T> í pój de bis eognofe eterna altio rcreq u ¡rfitirt dagttré'SiecMipH earuminfptcie citatAut inferitNa n uan.lolfifupr.aJed tantu refe/tpraximjürfltiü ¡jodier* níim^cojeryatorias concedetdi ¡niuris communis.dero giVivm depifas non egijtf de fimpliciter cocefsis ai dJindendü\eligio¡os d manifefns^notorijs ¡murijs 9 Cít* y>iolent/js.jFíí nan/qne conjerVator.esp>t dice ha ¿ion pojfmt extendere Jua pote ¡la te. adea, <¡u¿ indicíale n ex igunt i adagbie^t in di El. cap . t fu b pa j n i s coiet/s i)i d 9 c ap.fin.C¿ttrum,fiTapa eas eoujerVctortasaJ ytrft que CQ<¡ejJmt,i]uis dubitateasAaliUtras^Nemoprcfcc toAe cegó da bit a u ¡jnu d a bit.o, c umt t antü popfttuo effet introduüü contrammpt indiB.cap.i .&c fin j de officMegatjn ó.Ergo eodeiure poterit cocedi,at* que iofafeuitto Indices lofirlJatcees dati afapapf* fin: cognojeere, tsr iudicare, de alija caí fu yltraini** riaSiCrtióletias manije fias fie de requiretibusiu* dichle.indagine, loalidaq eját, tst firma bviuj modi pru utlegia r T>t¡nd.Sej] 25*c. 2o.adfin.tS'probatErna* meíTobt [upwinberf.'Pro cuins explican one^in artl 1 1 .pneedetifn ^erj.Quátuadpri mu, Mi rejpodet ai S'xtuin
mumhitft. capj. Vt HqiiáñiqtiZli coferjjatirñ pv tejías efilinntatafeCMS fi ampia tribnatur as iurijd / • ílíorfMuinc impubétaVtip&jJknt.HQcitletftiCjiiOtl ipftdiCQjjy dixitybi Juprdjdü ioquütus Ja m t-antu m de eoder^atoiijs limtatis t d e quibus loqmtar ,diB t c. x, uonDero egide ampliortbus* 85 ^ Oprime6c clcgantcrFaiinac. decif. 6 1 ó.fart. 2. per totam^uíinda & nn*2. ibi-J a me idprocedit innudis cdjerT?átoribusjlecus autein iis,qui bus reieto eode conjerVatori*nomine , w a i o r d Snmmo ^Pontífice f) oteflas attríbuta efi^t quialudices * P a pi% appellauUirj^elbabeant facúltat e in privilegio expíefc füm cognojcendide initirijn&'álys, caufis'etiam ji re - qmraiit indicíale m mdagincm,it a'bt tota Ttisftet in HmdpoUolicis i i júarit m forma [v i? Anda eít ; w'J fin* inqtiit itafíiijfe decifum. .$$, $ Auguftiñ.Barbof.<í¿ 3 .tf//^t» loó.’ „«r/i.5 2;¡bit Piec o mnia d itobis fuprarcUta proce» dnntde iurecommuniattenta di¡oofitione y t e xt.in c. x•! ifT vltim. de offic . delegat ¡t'b 6, qutquidemiocuni nwMefant quoties in Bulla conferJfütoria ampltoti forma aSummoPdtificefuefitconceffa t t u n c enim ida wfpiciendatrit > argument. text. in cap* porro, <ytn cap. r(tipiwus,cum fimtlibus , deptiuileg. crpatet ex ^oncefsisaliquibus^eligiombus. 87 f Pat. Molin. deivftit.&jMrJib.á. tr¿ Bat. ^.difputat' 2 9, w«. 2. verf. Hoc /tco,ibi:Hof loco obferta,bod¡e concedí [olere con]cráteres arn cíAu{uU>'tit cognofcerepofsintde imi<rtjs,ur alijs cau m fis)(dm c’mlibas>quacrimnalibus, tST mixtisexcrimÁtibus^ciuilibus,etüfi ini agine iudic ale requi* rm.Et inferius, ibi:(W fifVt infpicknda fint priui* legUeainpartecdcefiajaiispropria^iubuscoceditu^ aíiquos elígete in fuos conferí atores, qud qv¿ cis cope* t ul percommunicatione privilegié alijs coceffontm, 88 ^ Don Alonfo<deEfcobaryLoayfa,<fe &oti[ &%tg.inri¡dift.c- 43. mt 6.ibi'.JIiaconjer» ^atorii fpecies efi, quoe continft 9 l 0t pofsit coferVatcr in ómnibus caufts, etia indicíale indaginem requiretibus íiogfiejcere addttur quod pojsit reos l[abere) & in
boc cajúpYocedltd . decYct. Conctl. tíam cinferniiior ¡fl• Jolatn inciuilibus cognttionembabebtt , guando reusfit ís fui confervatordatus eft. 89 if Y que las Bulas referidas rengan elatifulas amplias que concedan alosluczcsconfervadoresjurifdicion ordinaria para que ayande? conocer, no folo en los cafos de injurias y violen¬ cias notorias,fi no también quando los exempeos fon reosconvcnidosen caufas ciuiles,pareecxbulh Pij V.& Grcgor. XIII.ibi: Vtin quibufeumqueca^ ciuibbus^qudm criminalibus , autmixtisjn quitus aflores , <vel Conventi reiforenty (S'c. 5>o i¡ EtBullaGrcgor.XV.ibi: Vtcoram ipfir confervatoribus Regulares y ac perfontjuprajcripu convenir i quidem>aut,trahidebeant. 91 fl Tum, porque las dichas Bulas de PioV.y Grcgor. XIII. tienen otra claufuía ,ibi: Contradiflores quoslibet , iFfebelles , & Ecclc[iafl:cam ■ cinfuram compejcendo , la qual concede facultad a el confervador para que pueda conocer de otras cau* fas que de injurias, vt ex loan. Andr. Hoítieuf. 6 c Dominic.docct Faúl)íic.difltdecif.¿i6. nuw.4. ib:; Acc editaba claujuta, contudiÜores cuoslibet, Unid¬ les per cenfuram Ecclefiofticam compefeendo,per qua di - citar conceda facultas iudicialiter procedendi. $J¡0 ^ Tum, porque en ccrminos que las Bulas de Pió V. y Grcgor. XIII. concedan a los confervadoresfurífdicion para que puedan cono¬ cer de las caufas ciuiles en que losexcmptosfon reos ,y que no le aya de limitar a las injurias ma- .ttifieíías, tcnetMonet. d econfervator . cap.i,dnu. ifÁbv.Qjiarta denique formula errtiuxta alterum gtnus conJervatorum,qui maiorernpoteftatem habent^quá cófervatoribusd ture communi tribuatur Jooc cjl, velfere , roe l omnino ¿qualem illi , qu* c<ctetis iudicibusfme ordinarijsfiuedelegdtis competir •‘Nos vero btc forma bterc.m rumconfervdtoriarum boc in genere injereww. Y para explicar cftegenero de coníervadorcs inferraentre otras Bulas las de Pió V. y Grcgor. XIII. . 93 ^ Manuel Rodríguez difl. q^jl. ¿ s . G drt.iz*
fervadores \ renunciar fujurifdicion", y conocí i en ladeei Eclefiaftico ordinario, porque las exépdones foron dadas por íuSantidad,a lu fauor proprio, y no délosexemptos, cuyascaufas rcfeivó para fuíanta Sede Apoílolica^ textus exprefliisín CAp. cu m te mpore, de arbitrar. d o n d e el Pocifice Ino* cencío III. aprueua ciertocompromiíTo hecho en¬ tre vn Convento exempto ; y el ordinario Obifpo, exceptuando codo lo quecótra la libertad y exép* ciopdel Convento contenía el compro reddic racionero, ibi: Cum ttft[ponte ^oíueris ) de iurt tamennequiueris r fine licentU^omuni fonüficts >tnü£ tiare p rfoilegijs/toi Mtíg&Miéttmitfyi* Monáfie* finm iiludindicant ad ¡us>&propicíate Q^omanceEccU* ft<e¡ ir tintte,de in imgr.nfiitut, ibii Non tám iuifiíum, qadm noslrum t í src. cap.cumolim e¡2.de priuUepjs, ibi: Itisnostrum, yr ErtUft<ff]{omn<t tutu batur 114 f. Et quod cxetnptus \ iürifdi< 5 h‘<>* ne ordinaria nequeat fuo priuilegio renunciaré abfqucPomificis Íicentia,docent A bbas in cap . gy¿ titymm. 5 éde .arátmu Albttid inL netno Ytdet^ f;í Jattjff.de régu / . n *r. Caftréni.cdw/.431 & 4 j ¿ ¿ parU ivBaptift. de arbitrar.Ub. 2.cap. 4* Tiraqpcllj dtreMB.lignag.#. t.glof 9. mi. 1 ai Surd.de atimetj iit.wp^tt^n. t. Gúilik t>obfer'))at.j¡,o,Co* ehier de iwijdiíl&rdin.ht exémpt.2 2. 5. ^^.?^«^54*D o m v C o u a r r . / i¿. t^atiarl cap. 4* uum.t . Dídáfc» Pattzin /. 2* vtxí^irum autfr; tit.ijib k $ . o rdinal Augúft.Barbo f.«» tk ttmpmjiuvu 4 wfiñj Dom.Salgad.de reuní, ®*r//J 2 * p art t c u p. 1 i .4 nuift) 1 7*eum pluribus lequenti* bus* ^ Y encerminosdeMonjas exemp* tas.y fugetasa el Prelado de fu Religión ( como lo eítá la dicha doña Gctoñinia , y demas Religio . del dicho Convento a el PadrePrior de Santa wf^ R r d ) V* no puedan renunciar elprcuicinnrWiT cxcm P t i ó t >> ycoofcntit enlajurifdi- «ion ^ «Uaeaotdiftatio. a«n<juc loprcrtiitati fus Pre-
Prelados, y Iuczes confervadorés, eft celtbris dec¡[. tfot<f,deF' lixbonenj, Monafíer. la qual refiere a la leerá Tamburin. de iur.Jbb,^rTr<elator. tcm. i J,f m futat. 15. qujft.t2.fnl>nn.2.8cin verf. <PoJtcommijfionem,infin. aicibi: Quoddubium pendetex duobusj Primó ,fcilicét, ytYtdeatur anCommijfariusgeneralis potuerit dimittere basMonialesíSecüdó,an ditt<eMoma lespotuerintje¡ubijeere obedientie ordinarij} Adprima, parte m fuit diHü,quod qnidquidfit de imfdiftioruCommiJJanjG enera lis , etiamquodin Pjligione ipfehaberet 'amp(iJs¡’namfacnllateuhuibilomtnus nec ipje>imóttequc $p(emet Generalis,acrota Pjligio has Móntalespoterat dimittere, cum agatur de Monialtbus S. Cidra, qu<e funt exempta diurifdtftione ordinariorum * E t inferáis,ibi; Optare cumSum musTontifex hasMoniales jubiecerit cu¬ ra 1[egulariitm,ürpoft moduma iurifdiSlione ordinario • rum exemerit,&im medíateSedi¿ 4 po[lolicafubiecerit M non potuit Commijjarius eas dimittere fine licentia Ton~ tifiéis ♦ 1 1 6 Ec in verf. Quantum, ibi: Quantum dttinttadfecundum caput, anMoniales potuenntfefub • • inittere obedientie ordinarij í Hegatiué fuitrejolutum, quia exemptus fine licentia Summi Poutific¡s,non poteft renuntiare cxeurptmi, & profequitur vfque adfinem. 117 ^ Hanc decifíonem etiara ad litera refere Doro. Salgad. de retention,íBullarum, 2 * p art m cap.U' dnum.z^ad 44; omnino videndus. 118 f Tümdenique, porque no obftará fi fe opufierc, que efto no fepuede obferuar 07, refpeco de que a el Iucz ordinario Ecleíiaftico le pertenece el conocimiento decodas lascaufasen primera inftancia, exConciLTrident.SfJf t 2 ^ t d e re * formato cap . ao.incip t , c aufeomues, 119 C Nam refpondetur, qucladifpoficion de el Concilio Tiidentino,/« dift é cap, 2 o. no comprehendió losconfervadores dados a los Religiofos,cuyas caufas no fe pueden tratar en pri mera inftancia ante el ordinario, fi no ante los di¬ chos Iuezes,a quien cfpccialmcntcfuSantidad re- I íeivó
ícrvó el conocimiento dcllas, Álderet. ¡n altigit. pro omnímoda regula r . e xewpt.part . i.cap.j , R i c c i o ¡n prax\ deci],2y^.num. j.part.4. Zeuallosde^/o/fwf. qn¿¡l, 1 5 7. Barbo [ .depoteJtat.EpiJcop. alltgat. 81. num. 1 3. Ñaibon./Vji.5 9 • íif .4* 2 * fyccpgfoj, 1. 7iMm. 2 o 6. D. Salgad, de retention . Sullar. ¿tB, cap, 11. Anu. 2.cum Jeqq. t? « « w . p 3 . i b i : Quod tsrinbis terminiiín eJfeBu yidemus, bosconjerVatores inprima hiftantía cognofcerede cauftsexemptoiÍí,necd¡fpofitione Concita Trident.SeJf.2^.prohibentem } alibiquamcora ordinario caujastraBariinprimainftant¡a,bosconfería t ore seo mprehendere, ñeca partepermifma ipfius decrete exclufejje y fed imo loco or diñar iumillosrecognouijj'e, Se plurcs DD. refere. i 2o f Y afsi ella varias vezes declarado por la Santa Congregacionde Cardenales ^tefte Marcill. lib. 4 . de ludio, tit. 5. cap . 6. verbo ¿nprima bílantia^ibon^indiBrl^^.nHm. 206.D. Sal¬ gado dift. cap.i i.mtm. S- 4 » 5 * a d 1 o. ibi: Adqueita iterñ SAnBdCongtegatioCArdinaUumJuperboc decreto quintodeclarauit inh<ec: ípubitatufuit anpropttredli • cereí coJerVatoribus^egularium cognojcere caufas } c t ia inprima ¡nftantia,cumcap.2o.SeJJ.24.'}>ideuir repugna re iubens coram locorum ordinarijs ejfe coguofcendum¿ Congregatio ¡<epius refponiít ¡conferí atoriastf{egulartfi 9 quas [ditas ejje toluit, dié.cap é S.SeJT. 14. nonfuilíe (ublatas,diB. cap, lO. Sejf ,,24. ^ 121 f Coa que pareceque auiendo ocurrido el dicho don Tomas a la protección de la Chancilleria A en articulo de fuerza, pretendien^ do, que el dicho Iuez la haze en conocer y proce¬ der, le deue declarai; lo contrario^pues fe halla coa judí'dicion para conocer en primera inftanciadc todas las caufas q fe le mouieron a la dicha doña, Ceronitna v con que aura ppdidoinhibira otro qualqnicra Iuez que fe pretenda entrometer en c las , y citarla, Dom, Salgado de ^egiaproteBion, z ' P a r t , c a p . 10. nu.^i.ibvMconterJo autem,cumapud a tum "dicerntotaremaneat iuriidiclioj ac totiui canjee Vih*niillijitin¡uria ? nec tioletia } eatte * , * ¿0;
do+tPcAnón!cé inhibínio Juxtd reguLquíian faojettgul.iiirÁn6 .quare huic ludid caafam remittc, t ¿ia f y t a ¡ Ulteriora procedatin Senatu declaraVitur .pariter, & Jfim no facere appdlaüoni abeo, eiufqae inhibitoria ín¬ terpofita non deferente. 122 f Etin terminis comprobatur, poi¬ que íiendoafsi, que el recurío que ay para pedir que en el Confejo fe retengan Bulas 5 y remitan a fu Santidad, es por el remedio de la fuerza, vedocet ex alijsDom. Salgado deretention !Bull. i .pare, cap , i 6. Jnu.2 2 , part.cap . 3 }.w«. 2.i b i : E t cum pro literarum retentionead Senatamrecarratur per y ¡a Viokntirt* ~ i2 3 f. Attamen , no fedeuen retene^ni retienen en el Confejo Jas Bulas de tales coníervadores, aunque fe prejudique a la,primera i alia¬ da con ellas, y noayíobrequeppeda caeilaproteccion de la violencia, Dora. Salgad o de retention* difL cap . 11, nutn. 14. ibi:At yero cum conferyatorÍA VniaerjitatumRegularii^n i í S'ftmilium eorüque omni- *nod(& exeptiones ab ordinari¡Mntafl<eper maneúnt>nnU io modocontracortrn cojera atores.proce dente sin prima injiantia de caufis ^ negotijs tn fuo pmilegio^conferí yatoria contenti$,ac expreJJ'e coprebenfa,Renatasfaciet yemifsione , cu non l Adatarprima inftantia ordinarij, eo quoíl exprejje-, cajas h icexceptasfit,&noncqmprebejas. j’ib ugulageneraliprohibitiua, 4 * cap. cauj<e omnes 2 o., Coucil. T rfdent, \ e quitar } VT OM NlNO CES • SET fXQTECTia , EX REGALIA %ecis. I : ; -- J Quarto fundamento ¡ (obre la injuria, y violencia notoria. Í24; f Coa loquefeha propueftoenel fundamento antecedente no parece que era necefiaiio llegar alpunto.de la injuria^ y violencia no¬ toria.
toria,y a examinar fi en eñe cafo la puede auer pal ra fundamento de la jurifdicion del confcrvador. i 2 y ^ Pero quando fuefle predio,y huuieílemos de cftar a los términos de derecho co¬ mún, in c. i . 4 jrfin.de o fpcJelegat. in6.Concil.Tri de - tin.Seff. i j^.tap. 5 . lib. 1 , 4 JT z.tit.S.librt .^ecopil^ 126 f Adhúc, ay fundamento grande, y bañante para que elcafo prefentedeauer ata¬ do a ia dicha doña Gcronima ante vnluez feglar, cuya incompetencia queda ajuftada en el funda» mentó fcgtmdo , lea injuria, y violencia notoria que fe le haga a la fufodicha. 127 f Porque de la fuerce que los par¬ ticulares hazen injurias , y violencias con las ar-- mas, ó fin ellas, ica fimilicer^pueden los Iuczes hazcrla,y la hazen con la pluma,/, ittiuriam 1 3 .f.is quitare pnklicofi. ñeque Magifiratibut 3 2 .ff. de iniur. cap. conqu<erente,de reflitut^lpoliator.glof. in c . infumm md 3. q tneft.g. Boecio decif* 23 8. «#/;/. i. OldraldJ íonf .22 7.Decían, refponf. 2 3 . n n.9. Roland.ro/. 6 ¿ m^^.lib.2.<jrcon¡^2.nu.i^Jib. 4. MenocLí/e recuperand . temed. 8 . mm. 1 3 . Pereyra de man. fi , p . cap./p.nu. 7.ibi: Eft enimnotifsimtí,quodficut j h¿c Violentia dparte armis , fie a Indice cálamofiertpoJ tefi, & in terminis Zcuall. de Ytoleni¡a 9 qu<tft. 11 j t i b vEftaiT>crtenditm ? qu¡aadküc diximusIndiceco» ¡er^atoremVtm nonfacere,quia eti*nl"dexfat¡t Tnoig tiam ficut priuatnsi. 12S f Y no puede auer mayor injuria,’ y violencia quedefaforara la dicha doñaGeroniina, y citarla ante luez, que no fulamente es incópetente, fino incapaz de conocer de fus caufas , U iniuriarum 13 .$./* quis per ifliurianhjf.de iniur.ib\: Si quis perinmidad Tribunal.alicuius meinterpellauerit texandi mei canfd, potero iniuriarum experiri . P e r eyra de man. ^eg.d. cap. 4. nu.j. ibi* Magijlratus enim íribus modis Vtolcntiam inferí, f rimó } f t extraiudicialiter pw^dit jn hisquet ordinaria cauf¿ dijcuftone indtgitiSc procedit nuliter ta me,FEL EX ® FFF( rlL IZ&ISmCTlOTilSfVtifimiti.Tir -
iio,iudittaVtíer,^ferytii'otarlt ordinejnhfe fmen,@J concraiuslitigattnt,pr¡mo,(7 fecundo cafa cirraduiiú e /2 Yelentiamcommittere,ac /¡priuatus extitijftt. * * 9 f Y que el citar al Eclcfíaílicoque goza del preuilegio del fuero ante algún íuezfeglar fea injuria»? violencia notoria que fe le haga, ex textus exprcílu s in capXbri/iianit i *.%/tap.SU* hejferyCrFa/linus ij.» i .f .i.los quales compre hendé vna cfpccie, que fue auer citado a dos Clérigo* ante el Iuez Seglar, mouiendoles controuerfía fobre la libertad,y ellos fe quexaron de la violencia «o fa fotm!iCigaicate i ind.(.Chri/lianis,ibi:Sibefler itaqut atqntFauftinuirfuife d cpnabulisClericos confite! turTbeodos afe opprimi per flOLEHTMM cÓqueU r untar’.qu'ta ¿¡entufe ingenuos^tque S)eo autoreprif¡n¿ conditionis nextbus ahflutos infortemdeterrimaiterum ferYttutis addict,@Jper author.itatem%egiam contra leget publicas, cum Clericali ángulo teneretur ad/2r¡8t,perjir cbidiacommtrbisCrumenrix tffeconcentos cum coñflet c& <¡ui Cttle/lem militcm pulfat,non nift tiwsforum.deíetffh^ ¿lari, , Defuerte, que la violecia cftuuoennoauer feguidofu fuero, y convenidolos ante la jufticia Real. Y la refolucion del Pontífice fue,ibi: Et ide¿ ¿Hecle flij, dijpenfo falutatioms áfBufupradiftos Cleri * m tifícommft>do»PtfiM ¡ud¡cium,*oru 0 .ai ycfjury -— •"••««i vuicn tuT,nequ'tt ilUs,aatfubfept‘^* M EfíEUICA.LEClm inmmaud&z't JwtfátatUmponatfapunnfuaf. - , jfJ - ““•'liib v^uW^m^tpm^rxfitmunt2 ' \txiomm.i»í.Conc¡¡.Tridentfjf M f Y en términos docent Salc.adBer mTá.J}i&toM$ofpwrt,hMP‘perTjeflras i § f edrfl pulebra,» • 3 • Pereir. demart'K^-i-p-áy.n, 8. verf. /« alio cafttjkf.Quti coferloatit eocafar iteprocedeíae, <¡u¡a inYta ordinariaadtributanofolutáagendumforrt no exe cuttaé,<J' ¡muría ¡nferebatur , <sr nouatpprtjio. Et ídFcfilis,ibi: & « od confe rDator procede re potrfi^ vado mona}, ttriumfua pojfefsione , aut ár cafan prtuilegía ,(¡r ¡s ®ICT 10 HEM,pcrtarbatur. Ioan2
i 131 ! f loan" Gutierre, na.' i.veri. S e cundo, ibi: Secundo,<]uia quandohuiu/modi reli• ¿irfijunt rc¡,fatis mmfe/iainiuría c¡s/¡eriT>idetur,/ico¿ rd alio iudict qaamfuo conté mamut ,"¡>1 patet ex pr.ediBis, ñeque enim tila indagatio inJ.it ¡ alis,táquam de re duéla re ijuir itur,quandoquidemfaum propriam babtnt iu¿iccm,(s corem alio diucrfoconheniuntur. *3* y M o n c t . d e c on/eryae.'c.y.ti,jn. ibi; T mcdicitur ¡muría,gjDioleeia ¡nferr¡,t>t pateat additut ittdiciéut con/eOatoriéus contra laicos /ir ode dendi,pando Mona /1 ir ium{oel ^ELIGIO Si ¡nfuapojfefstont per tur btntur,aut eorum priu¡ltg¡a,exempt¡ones,Qf¡mmutt¡tater Ytolantur. *33 f Etdeoique eftglof. fingnlarisa semine quera viderim hucufque taéta tnd.c. Cbrif V- tm¡s,¡nfigurat.cafas tircafin. ibi: Vtfi adttrjarij eorum adiudicesl) ciégalos dTapaDentrecontempferinc,tos at>¡o hutía tueatur. 134 f Exquibui fíneícrupuloremanet confervatoris ipriídifiio. Quinto fundamento." *ÍJ f Cnncurre con efto elauerfalido a el pleyto el dicho Convento,aprouaudo la fufci» tacion de cobfervadoí, hecha por la dicha doña Geroaima,y ficndo acceíTariá Mcitandole denuc<j 00. Con que no parece puede auer defcélo alguno que fe le oponga, y deúerfe dsetarar en fu fauor.Vc íperamus: Sajya ¡n ómnibus Y.D . G. * \¡ •'*! ■ !-!>] & G jflL350£* SOÓí í p 0££ L.D.Pedro Guerrero Zambrano. ■ • ■ ' ^T'u .y; \ - f i'i '.'Á V » /?oVT jlúl
\ Si