scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Primus tomus concionum de tempore, quae a prima dominica adventususque ad quadragesimae initium in ecclesia haberi solent...

Luis de Granada, O.P. (1504-1588)

Full text

MM — M — € dicant RL E | | Ld 2m PE - z - , - t o aut am um maur DES rda - € M taa rou € etu ai mui up Wo ur a ai Opto e MPR ur aui —— - Pom m LM S . -— "* rorem v re 7À59 0 HIPH etatem , 9" t. 4 —! .PHIMYS TOMYS — CONCI OQ. NV.M. DE TEMPORE, QVAE'A PRIMA ' Dominica Aduentus víque ad Quadragefirizinitium | in Ecclefia haberi folent. | ADIECT/E SVNT IN FINE QVINQVE de Poenitentia conciones , quz diebus Dominicis in à Quadragefima poft meridiem habita funt. N AVTORER.P.F. LVDOVICO GRANATENZI, Sacre Theologie Profe[Jore , ordinis Sancti Dominici. "4 $e ( «e EXC A DPEUSPV S CVM PRIVIL HISPA. 2 VO Salmantice apud beredes Mathia Gafly, il | à; C M.DELEXXXL V^ " xiseBamuEAs conos caffe Risus pwem ri rco R Ho o7] "MvuoOolooo- 3 ESSE Á HAVO ,44034iANR Ad —— E s fgpnatsmtogeieep ds trum, sxuMiOCl o | Ru E iu 2 acelOloded sieload er jgupuivo- 35411 WI TW We mToald ^ i e ^ m (^o gquedyiauno. zudoto sup , 290012093 51193107; qub CHPSReeL 4 j 2. Wi Rd nit xgded aivibis m flog ciaiogsibto 2 Qe tnb v AAA. O231IVOQYJ. 314.4 8AOTYA- E | E sions Wise dribuo Sisir dala sas t "à Aris Aula iy jM osa etg soi esa ES 36 Fo E qe Ps p": RACK EE d ub * ^ TA * / EL &EL OR quantójpor parte de vos Fray Luys deGransda; dela orden deS.Domingo;nos ha fido fecha relació, f (€ quenososauiamos dado licécía y priuilegio,paraque WX pudieffedesimptimir y venderlos Sermones de San- aS EDS Gis,y.de todo el a&o, Collectanea y Rhetorica Eccle fiafticajlos quales eran muy vtiles y prouechofos ; y en ellosauiades- puefto mucho trabajo y cofta;y fé acabaua c] tiempo contenido en los priuilegios que dellos fe os auian dadojatvento alo qual nos fup- plicaftes,os mandaffemos prorogarlos dichos priuilegios por otros veynteafios mas,o poreltiépo d fueffemos féruido,o como a nue- ftra merced fueffe.Lo qual vifto por los del nueftro Confejo, y co- mo por fu mandado,fc hizieron las dilipécias quela pragmiatica por nos nueuamente fccha fobre a imprefsion delos libros difpone , y por os hazer bieny merced, fue acordado que deuiamos mandar dar efta nueftra cedula para vos ena dichà razon; y nostuuimoslo por bien.Y porla prefente os prorogamos , y. alargamos eltiempo contenido én]Jaslicencias ,'y priuilegios que por nos fe os dio, para imprimir y venderlos dichos libros, que de fufo fe haze mencion. por otros veynte fios mas,los quales cerran y fe cuenten, defpues de cumplido y acabado cl tiempo en las dichas licencias y priule- gio» contenido , dentro delos quales, vos ola perfona que vue- ro poder ouiere , podays imprimir y vender y no otra perfo- na algunalos dichos libros que de fufo fe haze mencion . Y porla prefente damos licencia y facultad , a qualquier impreffor daffos nueftros Reynos que vos nombraredes , para que por eíta vez los pueda imprimir, con que defpues deimpreffos antes que fe vendan los traygays al nueftro Confejo , juntamente con losori- ginales que en el fe vieron, que van rubricados y firmados alcabo, de Pedro capata del Marmol nuefiro Efcriuano de Camara,de los que en el nueftro Confejo refiden, paraque fe corrijan con ellos, y fe ostaffe el : que por cada volumen ouieredes de auer,y man ' damos que durante el dicho tiempo, perfona alguna fir vueltra li- cencia,no los pueda imprimir ni vender, fo pena que el quelos im-* qued o vendiere, aya perdido y pierda todos y qualefquier li ros y moldes quc dellos tuuieren,y mas incurra en pena de cincué-. ta mil marauedis por cada vez quelo contrario hiziere ,1a qua] dia — €ha pena fea; la tercia parte para cl juez que lo fentenciare, y la otra tercia parte para la perfona que lo denunciare , y la otra ter- cia parte para nueftra camara;y mandamosa los del nueftroCoafejo Le Pref. - PRAET] ] E ta^ id 2 ON - TX WE r0 - PrefidentéjO dóres de las euefteas audiencias, Alcaldes, Alevazilés, de la nuettra calajCortey Chancilleriasy ato dos los Correpidores, "Afsitente;/Gouetnadóres, Alcaldes mayoresy ordinarios , y Otros juezes;y jufticias qualefquier, de todaslas Ciudades, Villasy luga« res delosnueftros Réynos y Sefiorios;anfralosque agera fon to. mo alos que feran de aqüi adelantejque vosguarden y cumplan efta nueftra cedula y merced qué an(i voshazemos; y contrael tenory forma dellajni de lo en ella conténido;vos no vayan ni paffen,ni có fientan yrni palfar'por alguna manérajfo pena dé lanueftra merced, de diez mil marauedis para la nucftra camara,a cada vno que lo: có irario hiziete.Fecho en Sant Lorenqo;a veynte y nueue dias del mes de Agofto;de mily quinientos y fctenta y nueue A Ros. - t * Pro re , Sb. nj T rat t. me .^ à €* | 3 di. ) 17 M :| M " 233Í1 [hé Y - Ie V QHIOXbAnilJ 5i B c4 E A 32 | "Pormandado defu Mageftad ^ a Mattbeo F'azquez, .. à - (96s. O.S DonPhelippeporla graciade Dios Rey «2 de Cafullade AragondeLcon de las dosSici- ^ Iiasde Hierufalem;de Vngria;de Dalmacia;de 23:59/ V » Croacia,de Nauarra,de Granada, de Toledo, dé Valenciade Galicia,de Mallorca, de Seuilla, de Cerdez |; fia,de Cordouade Corcega,de Murcia,deTaen , de los Al- " sgárucs,de.Àlgezira de Gibraltar,de las'I(làsde Canaria;de lasItlas;Indias,y tierrafirme del mar Oceano,Archiduque - deAuftria, Duquede Borgofia, de Brabante y de Milan, Conde de Barcelona;de Flandes;y de Tirol, fetior de Viz- caya,y Molina,Duque de Athenas y Neopatria, Conde de - Ruytellon ; y Cerdafia ; Marques de Orrftan y Gociano. — s:Porpartedevos Fray Luys de Granada dc la orden deSan ;&o Domingo , nos hafido fecharelación ; que mediante . muefítra Real cedula; dada en Sant Eorécoa vcynte y nue- ue dias del mes de Agoftojmascercapatlado, os mádamos iprorogarla licencia; que os dimospor tiempo.de veynte aiosparaquepudieíIedes hazerimprimür y véder eneftos XR éynosde Cattllajlos fermonesqueaueys compueftb;de San&is; y detodoclafio , Colle&aneay RhetoricaEccle- Hfiaftica;para otros veynte aftos ;prohibiendo que ningun. otrolospudieffeimprimir;ni hazer imprimir enlos dichos Reynos;por el dicho üempo fin exprelfa orden vueftra, y iqueen ellos aueys puefto mucho trabajo y coíta;;y que 'auiendofe dado licencia, para que fe vendanlos dichos ]i- 'broseneítos dichosR eynos de Cattilla;recelays quealgue nas perfonas,fin orden niconfentimiento vuellro,losha- - ganimprimir en alguno delosdelanueftra Corona de Ara. gon;fupplicandonos queattento que fi efto fe hizieffe, re- ulcaria en grande dafio y perjuyzio vucftro, fueffemos fer uido daros licencia deimprimir el dicho libro, enlos nue- ftros Reynosy Sefiorios dela Corona de Aragon,y prohi- Abit quepingunotro enelloslo pueda hazer ni vender fin, ebat, | ts vuefiro 4 .1E PN SI*0L AÁNFNCET. fejfarios "eróqui éo(demyvli camoti fueriut; prinatia co- frljs.y «s falutaribus praceptisad ite mutationem indu- cant. tenim communes canfe [mgularibus caufis egent, -— quibus Virtutem fnam priuatis affe&ibus applicet:ita con . vtiüpatores quisad populumin commune loquuntur,cüfeffa rióryni opera indigent ;quornm prinatisanonitis yfalutaris eorumdotbrinaybelnt Spiritnalis qu&dam viedicinayegri mentibus adbibeatur. Quod»trit (Princeps fapietisime, b cumulatifsime jyeflitifH, ita vberrimü cofilij atas labo ristui frutti es cófecurus; dumcollapfam cbrisliana vite "difciplina Yeparastis e» rcultos inultorii bominum mores ad fan&tioris tz» boneSlioris vite Sludium trauftulifti. t ágittr egotay pts conatibusyfereni(sime (Princeps,pro te- amátatemeainféryiee aliqua inve poffem;boc primi latini fermonis munus; primumt (br ita'diserim)wogenioli mei fixtumycelfitudinttai((ni vo» eje omuium; fi qui eSbi | "Dominoffudiorum meorim frü&tum fummo iure debeo) dicare conSlitaizbt babeant, qui in. clarifsima 4cademia. "tuaad pradicatioiis officium eyudiuntur- quo vel T boc pietatis officio iumari "velcertà perle&is noflris melio * dnueniendi occafionom [umere pofint. V ale fummum Asi ifitanie tie, atque adeó totins Cbrisliáne calli dim 95 "Reip.decus y ornamentum. a "t i 1j " cue mios fmgalareo tRCAM Am L - m I rtu Z Já - d ^ -$ QW. oV e Y $ d X j P" T d 5 t 9ROLOGFS,TN QF0 LONG ils t Hn.uaio eri oig: mMIDRDTIDDP ^ 1 £t i. A. ,eratione totius operis ratio traditur , quo fludio[us .... Letlor, futoris mentem atque confilium intelligere facile queat. SER z VANTA FVERIT, CHRI- St » (Liane Le&or, in Ecclefia vtilitas &&:— 755 WAS, necefsitas tractandi verbi Dei(fi mu- V G^ nus hoc nó ad inanem oftentationé, $5 (ed ad;-Dei gloriam, & animarum falu ZÓ tem tota mente referatur ) notiüs cft, AJ. .fXX quàm vrlonga orationeindicari de- WP A S beat-Hoc enim precipue inflrumen 139-» to diuina prouidentia ab origine mü- P. uia | £» diomnis generis liomines ad pietatis MU SS Co RS » X iuftitiz ftudium vocare nunquam PM Ta deftitit. Quod nobis illa vinez para bola fatis declarat : ad quam excolendam bonus paterfamiliàs à pr— ma ad nouifsimam vfque diei horam operarios conducere nunquá- intermifit. Inter quosantiqui(simi ( quod fciamus ) fuére feptimus ab Adam Enoch, & Noé iultitie przco;czteriQue deinceps per oma N nes ztatum feries Patriarchze , Prophetz, Apoftoli, & Euangcliftz, ac mox fan&i Pontifices & Doctores, alij que diuiriorum eloquiorü tractatores , qui ad noftra vfque rempora confecuti funt. Quamuis 3 nonignorem,multum irtter noftros & priores illos Patres intereffe, NV erusenim Salomon Chriftus Dominus fcutis aureis Ecclefie fuz templum ornavit : quibus poftea ab hofte direptis , rea: pro aureis fabrogata funt.ZPs namque tinnitu magis & fonitu , quàm fplendo- - re:contrà veró aurum long magis fulgore, quàm fonitu commen- — datur. Sicigitur piores illi Patres mulró magis fulgore vite, quàm verborum & eloquentiz voce, ad pieratis & iuftitiz cultum mentes — hominum traducébant: cm nosdiuería ratione;maiori verborü ap — paratujminorid; vitz luce vix ea tueri pofsimus, queillinobis.fums — mo labore parta reliquerüt; Necideo ramen ab hoc opere céffandü 'eft,cá Apoftolus nos przdicare Dci verbüi,& oppoxttiné atq; impor tune inftare przcipiat.Res enim ipfa iudicat,veriteffe quod Salomó prog, r4z ait,vbi non Jie boues,przfepe vacuü eft: vbi: iu plurimefuntfe- — ^ ^ 'gctes,ibi manifefta e(t fortitudo bouis. Quibus verbis;boü nomine, "Nenp6co "t quid Du AUT. í 6 ?ROLOGFS obfcuré declarauit. Vnde inter magna diuini furoris MEC MHnC ominus nó as fit , aque f Chriftiano angulis fit , in quo non concionatoris vox defideretur: hinc multi eruditi viriymultis editis voluminibus hoc ftudiü pro vi- lli fuai Qt:vt qui dumin viuis agerent;gloriáDomini concionis à PROLOGF S. 4 9' concionibus fuis illuftrarunt , defuncti etiam eandem przdicarent, Cum auté lioc argumenti genus latifsime pateat,neq; vllus omnino noua excogitandi,& inueniendi finis exiftat:znemo mihi orniü mi» nimo;vitio verterit,fi quz quadraginta feré annis (quibus in éoncio nádi officio verfatus fum)collegi,docui, & meditatione, variad; fan &arü fcripturarum le&ione cóprehendere potui , his voluminibus includerem,& in cómunem concionatorum vtilitaté (fi quid ex te» .: : nuitate noftra fperari poffet)conferré. Quod opas fateor, auiditate magisiuuandiquam fpe proficiendi fretus aggreflus fum. Auiditas enim & ardens defiderium fpe nec rationé confülit, nec vires meti . tur, nec eperis difficultate frangitur, & maiora fzpe viribüsaudet; Quod mihi in hac parte eueniffe video : qui nifi quotidianis precis busopem Dfii imploraré, & hecin vno eo fpeslabantem animum $ confiriáflet,(epe ab opere deftitiffem; & perficiédi quod coeperá; fpé prorfusabiecifTem:tátó plus difficultatis in operis progreffu,quá id exordio deprehédi.Quód fià me difficultatis huius caufam qug- fás,cum dlig multe (quas recenfere nimis longü effet)tum przcipué rüültiplex argimentorü varietas, quz in quotidianas conciones in- currit,efTe mihi videtur.Faciléenim eft cuiuis vel mediocriter in fti dijs verfato,vnü aliquod arguméti genus, (i non fplédidé & iornatéà; certe copiofe tratare.Si quisenim vel de fidei;aut charitatis; aut hü fnilitatis,aut patienti ratione & laudibus fcribere volueritjminimo ncgotio poterit eos fcriptores euoluere,qui de his rebus diligentius fcnpferunt:omnium; preclarisinuentis in vnd collatis , & ordine digeftisfacilé poterit iuftum etiá volumen implere. Atin totius an- *! niconcionibus tot argumentorü genera cadunt, tot Euangelia enar 9 rantur;tot Chrifti mytteria;totbeatifsime Virginis,& rcliquorü (an &orü fefta tra&anda funt, Vtvix quidquà vniuerfz theologie,mora lifd: philófophiz finu contineaturyquod in tàm variarü cénicionum máterià nó cadat. Quis ergo adeó locuples erit;qui in tam multiplici argumentor( varietate óptima femper inueniat ( ead; non modó fe lecta,fed etiáad mores;& humanz vitz inftitutionem accómodata) . ne fru(tra emnis dicendi: labor infumatur,, fi.quidquam»dicamus, - quod ad'officium ; finemque concionatoris: minime referatür , qui animarum falutem vbid; fpe&are debct? Vt igitur inüenias optima, legenda plané funt multa: nec tamen omnia, menfürafemporis con cionibus prafinita, dicere finit. Ad quam tamen legem czteri re- rum fcriptores minime aftri&i funt, quibus liberum eft;volumina quantum libuerit,extendere;& omnia, qua/vel i ditádo,vellegen mu ^ do optim 8 8&$06G0GYFS do comprehenfatenent cffündere. A dde ctiam tra&andi ratior.£, xo qua. multa dilatare;&ad (ingulares hominum actiones & officia ac- cómodare cogimur, Adde affectus, partim lenes & blandos, partim acres'& concitatos, qui per totum orationis corpus fpargendi funt: fine quibus oratio animorum motuccaret:quod non leue peccatum Aug.lib. 1. eft:cum precipua dicendi virtus(vt D.ctià Aug.docct)in permoué- € 4.dedo (tri. chrif. disauditoriím animis fita fit. Adde etiam teftimonia facrarurm fcri- pturárum , & fanctorum Patrum, & interdum quoque Gentilium philofophorum:quibus ea quz dicimus,confirmanda & illutranda fant; Quam curám multi eorum,qui noftro feculo homilias confcri píérunt , prztermififfe videntur : partim quód ingeniorum fuorum inuentis contenti, & naturali eorum amore capti, vIteriüs progredi nolucrunt:partim quód multa legendi;& cligendi, & rebus que di- cuntur accommodandi,laborem recufantes;folas pen cogitationes fuas literis mandaucrunit:cüm tamen fterilis admodum;& perangus fta humani ingenij vena fir,nifi aliorum inuentis, velut. multiplici lu cernarum appofitione iuuetur. Vnde communcsomnium fere con . Ccionatorum querelas pafsim audire licet , qui intanta fcriptorum turba(qui conciones & homilias noftro feculo in lucem ediderunt) vix aliquerainneniant; qui copiofam illis fele&arum rerum fegeté, & variamad dicendum füpellectilem praebeat. Quid autem nos in hoc genere profecerimus,alij iüdicabunt: multum certé prodeffe de fiderauimus,multum laborem deuorauimus;niultum vigiliarum le- gendo, fcribendo, & fcripta iterum atque itcrum relegendo , atque emédando exhaufimus.: Vniuerfum autem opusin quinque tomos diftribuimus: quorum rimusà prima domipici aduentus Domini- ca," (quead Quadragefimz initium porrigitur. Inquo Euangelia; quz vel Romano, vel quotts alio more leguntur,explanauimus. Se cundus tomus Quadragefimz feruit,& conciones , que Dominicis - diebus, quartis ac fextis ferijs habentur , continet. Tertius à; Pafcha- te ad feftum vfque facratifsimi Corporis Chrifti procedit . Quar- .." tusreliquam anni partem comple&itur. Quintus precipua San ' &oruni fefta continet, Diebus autem Dorninicis Aduentus,& Qua . «oncion | dragefimatres ;& interdum etiam quatuor cóciones afsignauimus, ) "d uadragefimz, vnicuique duas , & nonnunquam tres LJ I PROLOGEFS 3 1; &um capere pofsit,erit fané operzpretium mentem at; confilium, uodintotohoc tam vaíto opere fecuti fumus,explicate. Sic enim detin vbiq; quid velim,quó tendam,& qua potifsimüm via infiflá, & quid omnibus in locis efficere velim, faciléaffequatur.. Omnis enimars,omni'd; do&rina ad vnum aliquem fiue fcopum, fiue finé dirigitur,ad quem cófequendum,przcepta orania,cxterad; attis do cumentareferuntur. Qui autem hoc ignorant, dum longiora fcii- ptorum volumina euoluunt,tanquam peregrini in ignota regione verfantur:neq; quó tendere, & qua potifsimü via infiftere debeant, agnofcunt. In huius auteni cófilij noflri explicatione non quid ego przftiterimfed quid cuiuis concionatori przftandum effe céfcam, | quidque ego mihi ante omnia propofuerim (quamuis id minüs fue- rim aífequutus)quàm paucifsimis abfoluam. I4 —Principio;Ecclefiaftes munus fuum atq; officium ante oculos po .. pát:cuius rationé fimul & dignitatem paucisDfis apudDanielem ex- D4*12- pofuit cü ait: Qui do&i fuerint,fulgebunt tanquá fplendor firmamé ti,& qui ad iuftitiá erudiupt multos,quafi ftella in perpetuas aterni tates,Ex quibus verbis intelligimus,cócionatoris fiue officium, fiue finé effejad iuftitiá homines erudire. Iuflitiz autem duas effe praci- ,puas partes,ex illo Dauidis verficulo intelligimus , quo declinare à Pfal.35. malo,& bonü facere iubet eos,qui ad zterná vitá cupiant peruenire. Eadé etiam diuifionis ratio ex diuinorum mandatorum fine (quiin charitate pofitus eft) colligitur. Vera enim charitas nihil magis ti- met,quá Deum offendere,nihil magis curat,quàm illi placere : nihil veró illum offendit;nifi peccatum;nihil nifi virtus grata eft. Quocir- 15 caab omnibus vitijs abí(tinere,& omnia virtutum officia fe&ari cha ritasiubet.Hinc beatifsimi Patres Dominicus, & Francifcus eodem fpiritu acti,cim profefsionis fug monachos ad hoc officiü inftitue- rét;hoc eos folü curare debere monét, vtà vitijs homines dehortaré tur,& ad virtutis amoré propofita fempiterns felicitatis gloria,zter- nid; fupplicij poena acriterincitarent. Sed hzc qua vniuerfé dicta, aperta omnibus & confpicua funtjin partes diducere incipiamus. Quia igitur prima virtus eft vitium fugere;& priüseuellereatque TOlctiruere,quàm plantareiubemurzaduerfus vitia primü ; prgcipu 1 Duces , que aduerfus lethale peccatum tela comparanda funt?-Vt enim ad charitatem (quz vera & plena iuftitia eftpertine Deum fuper om- nia diligere;ita lethale peccatum (quod illi ad&erfatur) fuper omnia deteflari. Hoc igitutante omnia concionatori vbique propofitum fit:quod quidem tantuni ad falutem monteni habet,vt quifquis de- t tho WMdis. Pro.6. gettecd. D eROLOGFS teftationem hanc perfe&é animo conceperit , vere in charitate , a€ 16 proinde in Dco,& in [tatu falutis maneat. Hac enim fixa animi de- ftinatione ac propofito,Dei legem implet,quam nemo , nifi lethali- ter peccando,tranfgreditur.Q ua de caufa frequentifsimus in pecca- ti deteflatione concionator efle debet , eius grauitatem, deformita- té, & immane odium;quo Deus illud profequitur,explicando, & in- numera qua ex eo mala fequuntur,non folüm enumerando, fed om ni etiam ratione amplificando:quó auditores in capitale eius odium 'ac deteftationem inducere valeat. Quamuis autem aduerfus omne lethale peccatum , & frequenti & acri eratione inuehi debeat, multó tamen & acriüs,& frequentius aduerfus peccandi facilitatem incandefcere conuenit, hoc eft, con- tra eos, qui fine vllo aut doloris fenfu , aut confcientiz pungentis aculeo,pro rebus nihili peccantes,bibunt quaft aquam,iniquitatem. Hi enim funt,quos Dominus apud Salomonem deteftatur , qui vi- delicet veloces pedes habent 3 ciptidus in malum. € Similique ratione illi quoq; accufandi funt,qui pepigiffe videntur fedus cum morte,& cum inferno feciffe pa&um : hoc eft,qui obftinato animo in fceleribusperfeuerapt,quique nullis neque terroribus,neque ver- beribus , neque diuinis beneficijs , aut promifsis emolliri aut fle&i poffunt,vc à fcelerata vita refilientes, ad meliorem mentem redeant. «| In quo etiam genere fi unt illi, Ta quotidianis Ecclefiz concionas torum vocibus tota pene vita au iendis, nihilo meliores cuadunt, neg; falutari verbiDei medicina quicquam proficiunt.Hoc enim in- tercztera reprobationis figna numeratur,cum Dominus dicat; Qui ex Deo eít,verba Dei audit:proptcrea vos non auditis, quia ex Deo non eftis.€[Nec his difsimiles funt,qui ftatim à peccatorum confcf- fione ( quam femel tantüm in anno faciunt ) eodem pen? temporis momento ad folitam vitz licentiam,& confueta flagitia redeunt, at- que hunc tota vita ludum ludunt:quos in omnibusferà Quadrage- fim concionibus(quo illi tempore ex Ecclefiz precepto confiten- tür)acerba oratione corripere, &periculum in quo degant,amplifica re debemus.Haec enim eius generis mala funt, quz non modó opo o (ed importunéctiam populo inculcanda funt: quàd ea in fu falutisdifcrimen miferos homines adducant. «| Nec timere có fierem eandem frequentiüs repetens, faftidio aut contemptui auditoribus fit. Ne hoc enim accidat, premunitionibus vti debet,quibus exponit, fe necefsitate aompulfum, falutis corü gra tia hoc agere. Ver? enim à Seneca dict eft, Nunquam nimis E : "e u quoàá . EN. — PROLOGFES v m 19 quod nunquam fatis dicitur. Quibufdá enim remedia monftranda funt,quibu(dam inculcanda. Vetus auté & diuturna peccandi con- fuetudo,non nifi frequéti,ac pené quotidiana admonitione conucl- litur.Quz caufa D.Chryfoft.impulit, vt in fingulis pen& concioni- cbrf.ad bus,quas ad populá Antiochenum habuir,aduerfus prauam iurandi popul. confuetudiné Teclüroaret , quó inueteratum hunc morbü ab eo po- pulo profligaret. Idemd; rurfus peruerfam de fato opinionem zta- te fua multorum animos occupanté , fex concionibus eadem de re editis,eliminare conftituit.Cuius argumenti adeó frequenté tra&ta- Chryf.cóc- tionem hac ratione excufat:Eadem,inquit,dicere,mihi quidé graue 4.de proui non eft,vobis verótutü, eifdem derebusfzpeaudire:neq; veróde den, | 3jfdemfolüm,fed eadem etiá de ijfdem.. Ne grauctur igitur aliquis, neq; vexari à nobis fe phtet,fi de eodem argumepro eadem iterum 30 dicamus.Si enim confidere liceret,vos femel ifta audiendo,hác ani- 21 mi egritudinem depofituros,ne fic quidem ab hoc areumento rece deremus:fed de ijfdem rebus adhuc verba faceremus, vt ftabilem ac firmam cfficeremus fanitatem,& cautos vos redderemus , ne in hzc facinoraiterum dilaberemini, Quoniam veró quafdam huius mali reliquias in auditorum animis effe fufj picamur, neceflarianobis eft & rationi cófentanea ,afsidua harum rerum pertractatio. Hactenus ille. Hac igitur, vel alia fimili ratione Ecclefiaftes eiufdem velargu- menti,vel fententia tractationem poterit excufare. Hic etiam locus exigit, vt frequenter aduerfus eos dicsmus, qui H varijs improbitatem fuam rationibus tuentur,ne ab ea difcedere co- gantur. Alij enim conuerfionem fuam in futurum tempus, alij ad 7. extremum víq; vitz fpiritum ditferunt:alij fpem fibi longioris vitz 8. ad agendam poenitentiam promittunt:alij diuina mifericordia, do. 9: miniceq; paísionis meritis fretijin fceleribus fuis perfeuerant. Q ui- 10. dam fibi de fola informi fide blandiuntur,& per eam certam fibi fa- 11. lutem pollicentur:cum tamé chriftianam fidé retinentes,infidelium 12. more viuant.Alij diuinz gratiz virtuté ignorantes, quz nos alacri- 13. ter per diuinorü mandatorum viá currere facit,divinz legis difficul tatem & afperitatem caufantur.Alij veró immoderato mundi,ac ter renarum rerum amore, ceu vinculis quibufdam cpudridkcue C4a ptiui detinentur: neque ad veram filiorum Dei libertatem afpirant, Contra hzcigiturfalutis & conuerfionis mper flequenter concionatori dicendum eft, & huiufmodi fraud t$ atque doli ferpen tis antiqui dctegendi. € Ad hec autem omnia;incredibile di&u eft, 14. quantum momenti habeat ea confidcra 1o,quam Ecclcfiaflicus có» e AST mendat x n ?TQOLOGEFS Eccl, 7. mendat ciim ait:Memorare nouifsima tua,& in zternum non pecca 22 | bis.Hzc porró nouifsima, quatuor effe memorantur : nempe mors, qua eft vltima linea rerum:deinde iudicium, quod poft mortem in- ftatzac poftremó aternz vitz premium, vel gebennz fuppliciü:que duo pofthoc iudicium fequuntur. Hac igitur Ecclefiaftes frequen- tifsimé tractabit:que non modó ad peccati odium, ad timorem Do mini, fed ad omnia virtutis & pietatis officia mentes hominum ve- hementer accendunt. Quamuis entm alia (inrquz fubtiliüs forfitan :. in hac caufaafferri pofsint , nihiltamen humana pectora potentiis, quàm quod ab hisrationibus ducitur, mouere folet. Cá enim inter omnes humanos affectus fui ipfius amor potentifsimus fit , vix po- tcft homoynifi ferrea geftet przcordia, tantarum rerum tractatione |. non commoüeri;cüm huius amoris fit,& e quz maximé vtilia funt concupifcere,& quz funt horribilia, vehementer extimefcere.Quid 2; autem aeterna felicitate optabilius?quid verà morte,iudicio Dei , & gchenna horribilius?'Curabit autem Ecclefiaftes de hifce quatuor rebus multa legere, eaque repofita & in promptu habere, vt ex hoc thefauro oblata opportunitate proferat,quod diu ante fepofitum & meditatum habuerit. €j Vbi veró de reddenda in iudicio raiione agendum erit,meminerit non folüm de peccatis fed multó etiá ma- . gis de perceptis à Dfo beneficiJsatq; ad bene viuendum adiumen- tis rationem efTe reddendam : ac precipue de fummo redemptionis noftrz beneficio,per quod innumera pené nobis ad re&é viuédum . adiumenta,& charitatis incitamenta data funt , quz nullis antei na- *-.. tionibusnec ipfisetiam Iudzis,quibusleges Dfii latz funt,conceffa vnquam fuére, Quocirca & Iudeos ipfos,& Philofophos omnes,qui 24 fapientiz ftadium profitcbantur, tantó magisin virtutis & pictatis ftudio fuperare debemus,quantó plura & maiora ad virtutem adiu- ^ méta nacti famus.Huius autem fümmi beneficij arctifsimam ratio- i nem in extremo illo examine exigendam cfle;fatis aperte illa Domi- Ioin.3. mi verbateftantur: Hoc et autem iudicium,quialux venitin mun- dum,& dilexerunt homines magistenebras,quàm lucem. - Nec fatis eft peccati odium his rationibus excitare;fed varia quo- .. queadierfus illud remedia ( (i appofité ad finem huius officij dice- 16. re cupimusytradenda funt.Eos erm qui à vitijs ad virtutum ftudiü adhortantur,nec qua id ratione debeat effici oftendunt, fimiles ijs plutarcb, effePlutarchus docet,qui lucernam quidem emungunt , nec tamen -,"* oleü,quo flamma fuftenteturjinfundunt. Quz fint autem aduerfus peccatum remedia,breuifsimé numerare magis, quá explicare libet. is : - - 4 - a ; Horum P 2») í—————————————— HHAÁ — a À— t —— PROLOGFS a 15 Horumigitur primum eft , omnes peccatorum óccafiories caut? ac 37: : . diligenter vitare: cüm fcriptum fit, Qui amat periculum, peribitin Eccle.5; illo.Proximum eft , tentationum atq; malarum cogitationum prin- 18. . cipijs obflare,& inipfo ftatim prauz fuggeftionis limine paruulum. adhuc hoftem ad petram Chriftum allidere,& dominice crucis bas culo caput ferpentis antiqui conterere, "Tertium efl;otium fugere: 19. cum fcriptum fit, Mllac) malitiam docuit otiof;itas; ^ Quartum cft Ecclef. 33. prauorum bominum confortia dleuitare : cm Ecclefiaflicus dicat, 26. Quitangit picem, inquinabitur ab «a: & qui communicat fuperbo, Eccle.13, induet füperbiam, Quintum eft;piorum librorumlectio, que miro 21, — modo,& intellectum diuinarum rerum cognitione illuminat, & af- . , fectum etiam pro varietate fententiarum qus tractátur, varijs quo-- que modisaccédit. Vnde eft illud, Nifi quod lex tua meditatio mea pfzfm.1i8; 26 eft, tuncforté perijffem in humilitate mea.Sextum eft,diuinorü be» 7, neficiorum, ac przcipué dominice pafsionis quotidiana memoria: | quando(vt D.Bernard.ait)nihi tam efficax fit ad purgandá mentis pergay, aciem,quàm vulnerum Chrifti fedula meditatio. Vt enim Chrilii pafsio peccatum à mundo fuftulit: ita eius deuota cogitatio ad hoc ipfum plurimüm valet.Septimtim eft;confefsionis & Euchariftiz fa 2 j. . eramenta frequentare, quibus facramentalis gratia confertur , qua pra-fentifsima aduerfus: peccatum temedia funt.Confefsio namque pcccatum ab. anima pellit; & hominem à peccati. morte ad. nouam vitam fufcitat:facra autem Euchariftiajnouam hanc vitam cofe(sio- niswirtute partam;tuetur,auget;atq; conferuat, Octauü efl; afsidua 24. atque deuota oratio:qua Saluator difcipulos fuosaduerfus peccatü Mattb.2 6, -. armare voluit,cum dixit : Vigilate & orateneintreusiptentationé. 27 Etregius Vates,Oculi, inquit,mei femperad.Dominum; quoniam Pfalm. 24. - ipfeeucllet de laqueo pedes meos.Nopumeft;carnismaceratioatq; 25. — - ieiunium : quod non folüm pro admifsis fceleribus diuinz iuftitiz , legibus fatisfacit;fed etiam corporis robur inedia debilitansatq;exs ... tenuans,robufliorem animü ad fpiritualia certamina ef&cit. Vtenim simile, ad corpoream pugnam corporis firmitas & robur defideraturiita có trà ad fpirituália carnis, & fpiritus pralia, fracta: corporis vires victo riam parant, Hac, & his fimila remedia à (anétis Patribus. aduerfus . - . peccatum afsignanturque nos(vt antea diximus)enumerando ma- gis,quàm explicádo paucisattigimus:que Ecclefia(tes oblata oppor tunitate;non raró inculcanda & amplificanda curabit.Hiz:c de letha ]ipeccato,eiufQueremedijs in genere dictafunts 5^ i750 -- Proximum. veró efl,vtà genere ad fpecies; hoc éft;ad varias pec- Inc? : 1T 3' . catorum EM *- Ll f? LEE w — GROLOORS. . a6. catorum fortis defcendamus, Ad quod perfpe&ta & explorata ei 23 ia25.- vitid Ecclefiaftes habere:debét,que maxime in eo populo,apud qué. 27. dicit;graffantur, Vbiq; autem praua iurandi,detráhendi,maledicen- di, maleprecandi,obloquendi,& concupifcendi confuetudo regnat. 28, Vbiq; odia ata; difsidia, vbiq; liuor, ambitio,& fuperbia dominan- . 29. tur. Contra inhonefta quoq; vitia, quàm fieri poterit honeftifsime 22 Idicendum: quandoquidem peftis hec latifsffhé in mundo regnat. t "cr ^. 80. Sicetiam execranda illorum ftudia funr;qui auaritia! igne flagrátes, j»* non Deum;fed pro Deoaurum colunt;áurum adorant, & in eo con . » :gerendo diesnottefq; traducentes,animz fuz curam prorfus negli- .gunt.Elzc & fimilia vitia funtad quz frequenter accufanda , vbi fe ; fe tulerit occalio,orationis curfum fle&ere debemus:vt veterü Pro- phetarum morem imitemur:qüiorum onis pené orátio in accufan .:. dishominumfceleribus verfatur. Videmus autem diuinis etiam fcri 6 ptoribusjfuum. cuiqy morem, fuumq; argumenti genusfamiliare& —— proprium fuiffe;Paulus vbiq; Chrifti glóriam przdicát, & Mofaice legis ceremonias premit. Ioannes Euangelifta in comendanda cha- ritáte fiue Chrifli in nos, fiue noftra in Chriftum, frequentifsimus ^: eft. At Prophetarumafsrduum ftudium fuit,(célera hominum: infe- &ari ; quos Ecclefraftes fibi ad iritándum proponet quandoqui- dem eorum fungitur officio.: Multtis igiturac vehemens in pecca- 1fii. 5o. - forum deteftatione effe debet;cim Dóminus per Ifaiam dicat:Cla- ^" ma ne ceffes,annuncia populo meo fceléra eorum, & domui Iacob -« peccataeorum, "ilnoa pi die Seam: Utenenien atu] üniA 11599931. ?0hbüba20ut eorddi $.b LL. is MIS iM 5 feta a á «Sequitur deinde altera iu[titiz par$, quse poftquam. à malo decli- 3o ns 07- maüuit, benefacere füodet. b ce pats(quetmadmodurm vitio- : : ad. .;r, rum j bipartitaeft; Nam & virtutum ftudium atque amorem in commune adhortamur, & ad fingularium etiárm virtutum officia . 2. commendanda defcendi mus. Ad príus autemillud;omniaqua ad- 3.2 erfus peccatum valere diximus,fimili rationevalent.Cüm enirh ni fi virtnt ope vitiamon fugentur, quzcumáue noscontrá vitia mu- niunt;eadem etiam virtutum ftadiofos.& ainantesfaciunt: ideoque 3. repetere illáon eft nece(Ie; dj Adhoócetiam diüinasim beneficio- rü,acprecipué redemptionis noftrz explicario plurimü iuuat: quee 4. nimirum carbones ignis congerit fupra caput noftrum. Quia veró ' — hominesmiilt magis prefentium benorü fru&uyquàm fpe futuro ru permouentur,ca boriayquaz.virtutis amantes in hac vita comitan- turyfr equehter & coinmemoránda & amplificanda funt; NO eritau- nill1Ots» H 1 Pu T teni gr: tém alienum,nonriülla eorühocinlócoénum erare . Primüm igitur 5; , eft paterna cura & prouidentia; quamDiseorum gerit,quosinfiios ., -adoptauit.Secundü eft gratiz cocleftis beneficitim;quo ijdem donan , tur, & ad omiiia iuflitiz & pietatis oflicia;per virtutes,quz ab-ea ma — nant;roborantur. Tertitteft coelcfte lumen;& interna: doctrina ; qua 7. filios (uos ad pictaté &iuftitiáDominus eruditziuxta illud;Intellectü tibi daboy& inftruá tein via hac quá gradietis.Quart Paracle* 8, ti fpiritus folatium j miris & incognitis delicijspiorum mentesrefi- cientis,& confolantis. Quintum efEpacatz «confcientiz:tráquillitas; 9. quz nosà verme illojimproborimmentesexedentéatq; excarnit- - cante liberat.Sextum eftvera libertas,qua à carnis & cupiditatü eius 10, ' . tyrannidejatq; imporenti dominatu, Chrifti beneficioliberamur,at- . quein feruitutem redigimus. Septimum eft paxillaexupetás omné 1. 3:: fenfiim,que ex edomira & comprefla cupiditáte nafcitur: quam fo- lus Chriftus,non mundus donáre poteft... OCauum eftorationum; ;,: quas pij fündunt;efficaciazde quibusfcriptum eft;Oculi Domiri (ü- per iuftos,& aurcs cius in preces eorum. Et, Voluntatem timentium Pfal. 1444 - fe faciet;& deprecationem eorum exaudiet,& faluosfaciet illos]No ,5.— — e| nur eft prote&tio Dei in calamitatibus: quz;in turbido huius vitz x CE pelago nunquam defunt:de qua fcriptum eft. Nouit Domiuus pios 2 pet.2, de tentatione eripere.Et,Salusauté iuftorü à Domino;& prote&tor pf; ;;. eorum in tempore tribülationis.Decimum eft; placidum: & tráquils 7, Jum pijs vite exitum & mortem prebere : in qua fpei virtute in Deum erecti, & bou confcientiz atque innocentis vire teftimo- nio confirmati;placido & fidenti animo funt vbi fcelerati homines - malorum fuorü memoria , & grauifsimis trepidationis & conícien- ; tig aculeislacerantur.Hec;atque his fimilia funt dona gratiz: quibus pios Dominus in. hac vira ante futurzs.mefcedis retributionem iuà uare,ditarehoneftare,& fpiritualibus delicijspafcere& oble&tare to lct.Eademá; funt precipua locoquibus hominesad virtutis fiudiü adhortari folemus. : qeavot einddgsp &asfe ass o sa Pr ..., Deindeveróà communibus ad fingularia;hoc eft; à genere in fpe cies (quemadmodum n wa&atu vitiorum fecimus ); d efcendere fo- vr lemus.Sic homines ad charitatem;humilitatem ; inundicontempti, timorem Díi,orationis (tiidium,;paupernm curam;laborum patien- tiam;inimicorum dilectionem, caftitatisamorem , & virtutum om- niumpaurigam prudentiam (vbicunque fefe occafia tuletit) adhorta mur. Fiigc ideo admonenda duximus;vtconcioriatoresnon coti» tenticomniuni; dd virtutem saneta nasce f lar tunqar "grim . i 4 cius Pfal.33.. Va . 1 .» eiusfpecies füisin locis tra&andas;fermonem íüclinent, - 16. * , " , Y , *-14 ' ' .* . * virtutum officia przftanda tenentur. Sunt enim parentes & filij, vis 5000 7 IPROLDboPS Sunt praterea varij perfonarum ftatus;qui ad fingularia quedam ri & vxores,domini ac ferui, diuites & pauperes, Quos Ecclefiafticus doctor erüdireex officio fuo Apoftoli exemplo dcbet,quiin extre ma feréepiftolarum fuarum parte hos omnes officij fui admonet. .; Suntptieterea iudices,aduocati,litigatores,mercatores , & variarumr artium opifices:qui omnes admonendi funt;vt à vitijsarti,& officio - fuo finitimis, diligenter & ftudiofé caucant;& munus fuum ( fi falui ;7. elle velint)&üdeliter adminiftrent.$] Hzc autéidso monuimus,quo» niam(vt Philofophi dicunt)quemadmodum moralis do&rina cüm generatim tra&aturjminus atfert vtilitatis:ita plurimüm prodeft, cá : ad fingulares virrutumjaut vitiorumactiones ventüeft. Cm enim hzc do&rina nonad fciendum,fed ad agendum deflinata fit, aGio- ... nesautem non vniuerfales,fed fingulares int : haud dubium , quin , pluriraum adiumenti ad mores componendosafferat, qui hzc fin- 7$ gularia virtutumyaut vitiorum opera frequentius tractat, & quafi di» gito quid agendum;quidue fugiendum fit oftendit . Subijciamus exemplum. Quando peccatorum fugam, & virtutum ftudium vere ^ contritionisfignum,& coniecturam cffe dicimus,hoc modo: cómu- ..; nem hanc fententiam vtiliter explanare licebit. Q uifquis de peenité | 'tiz tüz veritate conie&uram facere cupis, diligenter totius antea- &z vitz curfum confidera:& quomodo te in his temporibus agen. dz pcenitentiz deftinatis gefferis,perfcrutare. Vide am modo fis idé qui femperfueris,analiqua in re mutatus. Hoc eft, vide (iqui fura. baris,furari dcfijfti;fi iurandi;detrahendi, maledicendi, maleprecan: di,& concupifcendi prauam confuetudinem abfcidifti:fi illatas iniu- rias condonalli,(i inimicitias cum alijs fufceptas dcferuifti, i. iniufte ablata dominis fuis reddidifti , fi: peccatorum laqtieos & occafiones fuftulifti, fiin pauperes & cgentes mifericors fuifti , fi frequentius aut orafti,aut facramenta dcuotiüs percepiíti, fifamiliz tuz atque feruorum tuorum diligentiorem: curam & prouidentiam habuilti: fi eajinquam,;vitia,quibus antea implicatus eras;deferuifti, &: virtue - tes hascolere ccepilti:nonideue fané percepta falutis, verz'que poenis tentiz areumentumeft. At fi neque dolorem vllum,nec mutatio; nisindicium in te vides ; qua coniectura de falute tua pronunciare aliquid poteris 4. Hacigitur fingularium a&ctionum enumeratione, aliquando breuiis , aliquando longius vti poterimus, vbicunQue xes poftulauerit.Qua etiam litere (anctz ( quz nobis ad: dicendum us NU. - magi- NO eS US 33 ^ E x " à - -- , TROLOGJZF. 17 37 magiftrz effe debent)nonraró vti folent. Taleeft illud Efaiz:Lauae 1fa.t. mini,mundi efto:e,auferte malum cogitationum vcftrarum ab ocu ra meis,&c. qua fequuntur. Simile eft & illud Ezechiel, 18. Vir,ft gzech. 18- . £uéritiuftus,& fecerit iudicium & iuftitiam,in montibus non come: : derit,& oculos fuos non leuaueric ad idola domus Ifrael , & vxorem . proximi fui non violauerit,&c.qua fequuntur. Necab hoc diftat, | quod Apoftolas 1.Cor.6.ait: In omnibus exhibeamus nofmcetipfos 2,Cor.c, ... in multa patlentiajin tribulationibus;in necefsitatibus, in anguftijs, - inplagisiin carceribus&c. Idemqe ad Rom.cap.ts. mira facundia Romt.12« omnia pene virtutuin officia commemorat his verbis:Habentes do- - ,pationes fecundum gratiam quz data eft nobis, differentes,&c. que . fequuntur vfque ad finem capitis. His ergo atqne fimilibusrationi- . büs, Ecclefiaftesad fingulares fiue virtutum, fiue vitiorum actiones 38 (quasin promptu atque numerato habere debet ) defcendere pote- . rit, vtrudis & indocta concio,quid fibi ad fsrmandos mores condu-- catjintelligerefacile queat. Ur ep dia Ed eig | Sed dicet fortaffe aliquis:Num femper de vitijs ac virtutibus acem dume(? Annon funt (vt beatifsimz Virginis, & Sanctorum. fefta omittam) Domini faluatoris fefta plurima ; in quibus de myfterijs qua eo die celebrantur,tra&tandum eft:nempe de incarnatione,na- tiuitate,circuncifione, Magorum & Simeonis adoratione;transfigu- ratione,pedum ablutione,pafsione,rcfurrc&ione,afcen(ione , & ve- nerabilis Euchariftiz inftitutione? Sunt plané;non abnuo: imo ve- ro parum mihi probatur Ecclefia(les, quiin hifce facris diebus nom maximam conciónis partem in his mylterijs oratione illuflrandis, & explicandis infumit.In quo genere peccant,qui quoniam ab enar« 39 ratione lectionis Euangelicz difcedere nefciunt , myfterijs hifce fe- ré intactis,totos fe moribusinformandis,aut corripiendis addicunt: quz res,quamuis per fe probanda fitquiatamenalienoloco tracta-— 7-7 tur,meritó tesépldods eft. Nihil enim intempeftiuum,& alieno o- co traditum,laudem meretur. Quidigitur? an moralis do&rina hiz fce diebus pratermitcenda e(t , ad quam tamentotum hoc concio Ns nandi munus(vt pauló anté diximus) ceu ad finem refertur? Ne id quidem probo. Quod ergo confilium fequendum cenfes? Nempe, - vt pofteaquam de niyfterio,quz dicenda videbuntur, peroraueris, — ^ desoperam , vtid ad amores hominum vel inftituendos, vel cafti- gandos commoda aliqua ratione. inclines , Subijciamus excm- plum. Differui(ti deincffabili Chrifti Domini charitate, quz in fa- ratiísima eius pa(sione , vel Eucliarifti inflitutione vc] pedem : t1 j ablu- ^ a8 ^(PROLOGEFS Y ^; abluttone,ceterifq; fimilibus myfterijs mirabiliter eluxit:hinc colli- 49 gere facili poteris,quid nobis facto opus fit,quó táte diledtionisbes ne&ücio refpondeamus. Nam & amantem Dominum ita redamare tenemur, vt quemadmodum is nos adeó conftantcr & fortiter dile- xit, vt pro nobis vitam & fanguiné profuderit ; ita nosillü his ratio- nibus diligamus;minufq; nos huictantz dile&ioni fatisfeciffe pute- s mus,quamdiu nihiladuerfum,aut moleftü pro illo pafsi fimus.Hinc . etiam aduerfus cos inuehi poffumus, qui fluxas & celeriter interitu- - ras res huic dilectioni anteferunt : quandoillarü.amore deuin&i,le- ge5ac diuina mandata contemnunt. Hinc etiáad charitatem. in pro- .Ximos commendandam digredi licebit : vt eos eo modo diligamus, quo ille dilexit;qui videlicet in charitate perpetua dilexit,& immeri- tosatq; inimicos gratis dilexit,& pro illis fanguinem fudit. His ergo aut alijs huiufmodi rationibusque dicimus omnia;ad mores homi- 41 d nit traducere poflumus,cüm apud rudé & indo&tá concionem ver-- bafacimus. Quamuis enim viri doi facile ex diuinis myfterijs, qué ad vitz inflitutionem pertinent, eruere pofsint , tamen vt nutrices pueris infantibus,qui peretatem neque cibum mandere; neque fua mere poffunt, manfüm à feipfisin os cibum mittunt : ita fpirituales animarum nutrices;cocleftis vitz documenta rudibus ac tardioribus apertó,& diftinct? tradere debent;nihilque eorum iudicio & prudé- tiXquacarenprelinquere. |... ie: mto tees LÀ .. Inhisigiturargumentorü generibus concionatoris orationé ome - mé verfari debere arbitramur. Dedimusauté nos quoq; im tenuita- te ingenij noftri eperam,vt in ijs etiá verfaremurthéc eít, vt qua dis cimus omniaad vitiorü deteftationem,& virtutü amorem referre- mus;cü hic vnicus concionatorü & finis &fcopus fit,à quo aberrare, 4 eft munus & officium fuü deferere.Hinc pro co. quod nos apudDa nielé legimus:Qui ad iuftitiam erudiüt multos,fuleebunt quab ftel- lzin perpetuas aternitates:vox Hebrea;fi ad verbü exprimatur;iufti ficatores figniticat:cuius verbi fententiá interpres periphrafi illa ex- plicare voluit. Ex cuius verbi viintelligimus,quód quemadmodum -nedici offici eft, morbos corporis depellerezta concionatoris;ani- anas docendo iultificare, fiue ad iuflitià erudire. Vt ergo cü medicus Corporis morbis nó medetur,medici offici non facitsita nec Eccle- 3 D, II canon apponit. | | Sipibd cone €j Hzcin genere dicta funt, & ad omnes concionatores in cómune pertinét.Non erit auté alienum quaedá figillatim admonere eos, qui ng | ftudia - fiaftes,cü languétisanimz vulneribus falutaria diuini verbi pharmae B. No* Mic o appo PROLOÓFS ; SR cl K A JE . -19 743 ftudia fua his noftrislaboribusiauari velintJ« A prima igitür origine . rem omnem altiüsrepetentes,cum fe Ecclef.ad concionandü parat, & concionibus ad hoc noftris iuusri cupit,concioniem primum non quidem curfim & properanter,fed fenfim & lent? eam iterum atque terum relegat: vt quz infigniora in ea vifa fuerint, memori mente comple&atur.Sic autem legat, vt non intelle&um modoó,fed:affe&ü ctiam;& piosanimi motus (quantum ei per Dei gratiam licuerit le- Gioni adiungar.Sic enim fict, vt quibus ipfe rebus cómotus fuérit, alios etiam eadem dicendo,commouere valeat : & quodilli eratum fuit,gratum etiam apud alios efficere dicendo pofsit. Erunt tortaffe - rudioresaliqui , qui totam concionem ad verbum edifcentes , & in. vernaculum fermonem transferentes,ita dicere velint, vt legerunt. . Quodego ftudium non vbiq; probandum cenfeo : quód varia fiuit 44hominum ingenia,difsimilifáue dicendi facultas: ideoq; not! adeó — faciléeritquod alterius ingenij & eloquentiz eft , ingenio fuo accó- modare.Hoc enim perinde erit, atque Dauidem Saulis armis ( quie alioqui commodiísima erant)armare vellc. Quocirca qua ipfe legit, pi&& diligenterruminare,& concipereanimocurabiLQugresqui- ——^——— tum habeat vtilitatis,Horatianus ille verficulusindicat : Si rem po- Horatim, tenter conceperis nec factindia dicendi , rec fermo te deferet vllus, Flac igitur ratione que legerit, queq; dicenda putabit, in animum fuum traducet, & fua quodammodo diligenterin animo verfando faciet;atq; demum ea vt fua,non vt aliena pronunciabit. Scitum eft — illud Cd bene fcimus,bené & loquimur.Quod cü vbiz Hierony. Crea ^: E lu IC" SPEED oU i EFT V MENS " , 4 * 2, 257. ETT EE . ' E ; "3 : * lecebris neceffe eft(vt folebat) vinolentis inuitet;inflet fuperbia, ira. in epist. cundia ipflammet, rapacitasinquietet, crudelitas timulet ambiti ——— delcet,libido pracipitet.Haótenus Cypriantis : qui hac diceridi 6 gura vt frequenti(simó;ita elegantifsime vtitur.Simili ratione Enclia riftiz virtutes,& effectusenumerare hoc niodelicet. ^ 5053 -" Hoc diuinum facrameritum praterita peccata delet,armat contya futura,minulttentationcs, regit aftecusilluminat fidem, confirmat fpójinflammat charitaté;excitat deuotionern , exhilazat confi Cientiá, reparat anima vires,hominemq; meritorum Chrifli participem cffi- | QEHN eft panis;qui cor hominis confirmat, qui iacentes erigit , de- n biles , : : ^^ «20 WP"R OO LOGJI.S.. bilesconfortat,confolatur affli&os,accendittepidos;excitat pigros, 44 «urat »grotosjignorantefque caclefli luce colluftrat. Vbi igiturfi- - milesapud nos orationes inuenerit,vix eas (ine maiori ftudio & fa- cultate dicendi poterit patrio fermone explicare. Ideoque facul- tatis fuz habita ratione;prudenter & cauté fugiat,quod imitari non ipeterity- iogdactieziodtiz s oa ent dir aee iro .—. Mtautem quid nos in quauis concione tractemus,& quo ordine atq; ratione tractemus (quod permagni noffe refert ') concionator intelligát,argumenti vice jin ipfis concionum titulis breuiter expo- füimusquod in totaconcione tractamus.€] Cü auté plerzq; concio nesin Euangelice lectionis explanatione verfentur,non femperto- tam lectioné,fed id, quod vel temporis,in quo dicédü eft, breuitas,- velauditorü vtilitas exigit,enarramus. Aliud enim eft interpretem, aliud Ecclefiaftem agere.llle enim obfcura omnia explicare,hic vti- 47 lifsimaquaquead vtilitaté audientium eligere, atq; tractare debet. - ffjSuntautem conciones noftra his, que vulgó circumferuntur lon giores: vt quoniam non omnibus ingenijs omniaaliorum inuenta placent;haberet ftudiofus concionator , quod in magna rerü copiag cios auflittoatque ingenio fuo magisaccomodatum inucniret. ^. Ceterüm in-B.uangeliorum tractatione ; hoc perpetuo fequuti fumus,vt uihil perpetuo, eodem; tenore fequendum ftatueremus, Quod contrà recentiorum multi faciunt , qui in difsimilibus argu- mentis, candem fere vractandi rationem fequuntur. Nos igitur vc- teres imitati, aliquando (& id quidem frequentiüs) in fola lectionis 7 VERA. Euangelice explanatione vcríamur, fin ulis quibufq; partibus ea, «0. qugadillarum explicationem;& vitz noftra inftitutionépertinent, ^ me d ex ios affigentes.Aliquando veró(quod D.Chrift.in Matth. & Ioanné fa- 48 2 cit) Euangelica lectione explanata ;in aliquo loco communi , pauló 25v diutiusimmoramur:quod tamen neq; ab Euangelica lectione , nec 5s Àverbis Thematis abhorreat.Hac enim de caufa Themata excogi- ^ míunt.Aliquando veró (fed id qnidem rariüs ) vnicum argumenti " genusintegram concionem occupat: vt cum de inimicorü dilectios ne,aut cleemofyna;aur precationis (tudio,aut de falutis & redcptio« nisnoftrz rnyfterijs agimus. Quod genusconcionandi, quá fuerit. - apüd veteres frequens,eorü opera teftantur. Quare nemo tantü fe- ^ A eulo fuo tribuat,vt nefas effe putet id agere,quod fanétifsimi Patres Spiritu Dei pleni factitarüt.€] Euangelia veró aliquádo figillatim,& fenfimin toto cócionis corpore narramus,fimul & explanamus: ali- .quáde ea fummatim falutationis loco breui fermone cóple ea ji. vt hito» id 49 vt hiftoriz feries aperté pateat. Deinde totus fermo in eitis explicá- ^ tioneconfumitur.ItaQue vbi ftudiofus concionator , lectionis euan« gelice initium in concionis fronte viderit , intelligat cius narrationé pro falutatione poni:vt narrationis ferie perfpecta , ex patiari diutius inipfaexplanationeliceat, ^. Hr us Quia veró Euangelicam le&ionem fimul & narramus , & expla- namus(narrationi videlicet explanationem copulantes)obferuet Ec clefialtes,nos fepe Evangclicz lc&ionis particulas narrationi noftre infer jn quidem vt illas explanemus(quando explanatione nó it)fed vt vnum narrationis corpus,& cius , & nofiris verbiseffi« us. Quod ipfe confilium atque ordinem fequi poterit, fi fibi có amodum iudicauerit. * ! — — Autoritates San&orum, atq; etiam philofophorum non rzró ad- 5o ducimus,& eas aliquando longiores, quz tamen non ideoLatino fer |. mone(quod quidam faciunt) pronunciandz ,& poftea vulgari in- terpretatide iunt(quod & inutile,& nimislongum eflet)fed vt quá continent fententiam , citatis eorum nominibus , tanquam: aliquid fele&tum patrio fermone ad auditores perferant. Breuiores veró eo- rundem fentétias,fine faftidio & cum dignitate Latino fermone di- cuntur,& explicantur. Vt illa P. Mimi:Liberalis,etiam dandi caufam ^ cogitat. Et illa Senece: Marcet fine aduerfario virtus. Et, Non fert vllum ictum illzfa felicitas. Et, Timemus omnia tanquam mortales, concupifcimus tanquam immortales.Et illa D.Bernard. Vz his qui Bernard. vocahtur ad opera fortium,& non aluntur cibo fortium. Et illa Eu- ' feb.Emiff. Qui ideo colitur vt mifereaturjiam mifertus eft vt coles retur.Idemq; alibi:Ferina immanitas eft,Deum aftimare minorem, - gr quia maiora contulit,vt ideó minus à teaccipiar bonoris ; quia plus contulit dignitatis.Item Anfelmus,Ne amorem diuidercs inter crea "E torem & redemptorem,idem tibi fa&us eft coriditor & redemptor, E H« igitur breues &acutz fententiz ( quas Graci gnomas vocant) £^ vclut quedam perlucide gemma pertotum orationis corpus fpar- — — gcnde (unt, quódillisceu micantibus ftellis miro modo ilumima- - tur & ornatur oratio: quarum copiam fibi Ecclefiaftes veterum Pa£. trü lectione cóparabit,& ad manti,ac velut in procin&u ex frequéti - eorundé le&ione habebit. &/Nemo veró mihi vitiovertat;quód iuter fan&orum Patrumyfententias,Gentilium quoque iue Regum, fiue Philofophorum apophthegmata przclaraíq; fenteritías, prcipued; Senecz,& Plutarchi interdum admifcuerim.Hoc enim feci D. Aug. Anguft, confilió fccutus,qui z.de Do&t.Chri-lib.fic ait: Philofophi aurem(l 1 qua ao CTNROLOGP!S qua forte vera,& fidei noftra accómodata dixerüt, maximé Platoni $i ci)non folüm formidanda non funr,fed ab eis etiam tanquam iniu- ftis poffefforibus in vfum noftrum vendicanda. Hac illc. A dde etiá, quód citm maior fortaffe pars eorum qui audiunt, non perinde ca qux Dei funt fapiat,fed quz hominum;aliquid ex humanis & philo fophicis literis Chriftianz do&rinz admifceadum eft:peritorü me. Sinil. dicorum more,qui falutaribus grata atq; fuauiajungunt, vt faluta- ^ ^ rium faftidium atque horrorem aegrotis adimant, Hac enim ratione t pium cócionatorem,& humanz falutis auidum,auditorum infirmi- tati fec accommodare par eft.Sic Apoftolus cum Genie ne: Gentilium dictis fententiam fuá confirmauit.Hoc enim modo vir di uinus omnibus omnia fa&tus eft,vt omnes faceret faluos. Vt omittá interim, quod magnam vimargumenta ab exemplis, aut fententijs Gen:ilium du&a Bine cnihdgsedenisdh ementerindignumfit, $3 non praftarià fidelibus, quod infidelitas praftitit. | In tractandis veró fententijs, aliquando copia , aliquando vtimur breuitate. Quzdam enim latius fundimus,& amplificamus:quzdam breuiter attingentes, concionatoris ingenio dilatanda relinquimus, Si enim omnia latius funderemus,nullus effet fcribendi finis: (i veró omnia ftriim COD TRUM UE & ieiuna effet oratio. Quocir- ca vtriufq; rei exempla ftudiofo cócionatori prebere voluimus,vt in altero dilatandi rationé illi oftenderemus;in altero dilatandi materi4 ' eidem przberemus. €j Scholafticas veró quzftiones, quz oftétatio- né magis ingenij,quá zdificationé habent,fcholis inter eruditos tra- &andas,non populo proponenda:(vt D.Aug.admonet)cenfuimus: A. Md hacin re veterum Patrum ( quos nobis in hoc opere imitandospro- ' chri "i * pofuimus)exépla fe&ati:qui in concionibus quas ad populum habe $4 ntab huiufmodi quzftionibus abftinuerunt. «T Scripturarü loca | . . inmargineannotauimus:aliorum veró autorum loca interdum cita ^... musjinterdum hunc laboré omifimus,quód mortalitatis noftre me .. tufeftinantes,noluimus tépus(quod nobis per etaté quàm exiguum - fupereft)in exacta horum locorum,hoc eft,numero librorum,& ca- -pitulorum inquifitione cóterere: quod alij fortaffe quibus otij copia fuppetet,przftare poterunt. €] Czterüm in fanctarum fcripturarum teftimonijs vulgatam vbiq; editionemyiuxta facri Concilij Tridenti ni decreta fequimur.In quibufdam auté Pfalmorj fubobfcuris locis explanandis,propofita primüm editione vulgata,alias nonnunquam interpretationes adiungimus,atq; eam in primis quam D. Hiero. ad Sophronium fcripfit:vt interpretationum collatione, vcl rx E - tolic- 5 ^ Conió primas 7 E - 5 lainqüe vehementeriád peccati.confénfum incitare. V nde illud cori fécutum.eft,de quo:Apoftolus queritur: Sentioaliá legemiri mem bris méis;repignantem legi rhentis tem; & captimantem inc inlege peccati; Audis hiccaptiuitatem,qüz gráui feruitute nonvacat.Hzc igitur prima fpiritualis huiüsferüitütiscaufa eft: que tamcn in pio- rum mentibus vix locum habet, quos vnices Dei filius in veram lis bertatem aferuit,ficüt ipfe ait:St vosfiliusliberauerit,veré liberi eri tis. Ad quosautem. libertatis huius 2ratia norvperüenit,miferande ——' ' liuius feruitutislégibuspremuntur.e€jFitautem g;gráàuior.durifsime Seczda cas huius feruitutislex;lethálinm:criiinum accefsione; Quamienimfer (2; ^. ^^ . anitutem originale peccatum peperit; actvale Iatat, nutrit ,& robo- rat, Huiufmodi enim peccatis non modó ccelcftia atque: gratuita. bonaamitruntur, fed naturalia etiam ( nemperatio & arbitri liber: 14 tas)grauiter fauciantur. Vt enimpeccatum mentem; &- rationem obfcurat;quamuis non extinguat :ita voluntatis libertatem míntiit;. 1 Xopobad quamuis non penitus adimat. «| His duobus peccati: vinculis; ac- dus Cd cedit interdum prauá peccandi confuetudo; quz vt ferbitutem au [7, get, itaveram minuit libertatem. Hinc D. Augüft. Vitia , inquit, fi Aug.z1.de nondum victoriarum.confuetudine roborata funt; faciliàs vimcun- ciyita.Dcei, tür & cedunt: fi autem vincere & imperáre: corifueuerurit, labario- senéeza4^ fa-difficultate fupcraritur.ld adeo verumeft, vt Seneca dixerit: Ne p geil; 7s ipfa quidem vniuerfephilofophiz vis , licet totas imhocvires fuas Epift.95. aduocet, duram iam & veterem animis extrahet peftem. Huius igi- - turaccefsione conficitur tandem funiculus ille triplex , qui difficile rumpitur, Quo quidem funiculo fe D. Auguft-quondam vinctum: 42:ff, fuifle teitatur his: verbis : Vinctus eram, noti ferro, fed mea ferreà voluritate:Velle meuni tenebat inimicus ; & de me: mihi cathenam fecerat;arqué conftridixerat.Ex voluntate quippe peruería, facta e(t libido:& dülibidininon refiftiturfecutaeftcofuetudo:quaceuca- — — thena quadam vin&tusin peccato tenebar. Hacigiturcathena,fime ,- triplici funiculo,perditi hominesconftri&ti,vatijs cupiditatibus mi» x ferabiliter feruiunr; 4j Auarus enim,dá fummi bonüpecuniadifüe — nit;lucrisfemper nbiat;ucra cóputat, lucra; dies nactefq; co - € faz eó,vt fiue cámedat, bibat, dormiat; aliud nihilanimo dies: no- &elá; verfetneq; quenquam miferum; nifi pauperem , nec fclicem ni(i diuitem putet. Cuiusrei gratia lraiufmodi homines, literz fan- €x non diuites,fed viros diuttiarum(nempeferuos,aut mácipia dis uitijs feruientiajnuncupant.At nó diuitiarum modó;fed multorum etiam vitiorum ferui funt: Vt enim Apoftolus ait: Qui volüt diuites. 1T im. 6. € A5 fieri, 6: Dominica Zi dduent. ficriinciduht if tentitionem,& in laqueum Diaboli;&c. Qui eni 16 augendi lucri; gratia mentitur , fraudac; faenetatur ; rapit, decipit, fpoliat , '& alienuex inuito creditore detinet; anon is urpifsimo: rum dominorum feruus eft? qj- Tany veró ambitionis quàm graue fcrujtutisiugumiquai(vt Bernard.ait) quà dominetur alijs,prius fers uit? Quàm multis érim adulari,quàm mittis fe turpiter fubmittere debet;quóad. aptatum llionoris &dignitatis cülmenperueniat-Hinc Cypritt. — E), Gyprianus «Vides (inquit)illunàyqui amiétu clariore confpicuus | Epiftzo. » fulgete fibi vider in;purpüra ; quantis hoe: fórdibus emit vt ful: ad Don, gear ?quos; arrogantiüm faftus prius;pertülit ? qnas. fuperbas-fores - matutinusfalutator ob(edit? quoc tumentium contumcliofa vefti- .gia,ftipatus clientium cuneisante prccefsit, vtipfumetiam falutan« tumicomes poftmodumpompa przcederei 4|. Iam veró impudi- corum hominum; turpi anrariferuientiüm; quàm mifera feruitus Ecdd.7. cititlancenimapertifsimé Salomon dcfignauit cum ait: Inueni ama uc von rierem morte muliereni , quz laqueus venatorum eft, & fagena . Cereius: vincula funt manus illius. Q uid igitur his nominibus, fage- T nz,laquei,& vinculorum, nifi dürifsimam eius captiuitatem & fer- cubhgsc, Uitutem,qui impuriamoris igne flaerat;infinuauit ? Re&té enim Ci- Cicero... cero:An illejinquit;liber eft; cui mulierimperat, cui leges imponit, ii Parade / prefcribitjiubet;vetat quod videtür? qui nihilimperanti negare po- - o5 teflnihilnegáre audet $ Pofcit, dandum eft : vocat, veniendum eft: ^ -. éijitabeundum eft : minatur, extimefcendum.Ego veró iftum non modó feruum, fed neqüifsimum feruum , etiam f1 in amplifsima fa- 5 milia natus fit; appellandum puto. Quid veróhi, qui ita chartarum & alearum ludo addicti funt,vt non dies modó,fed noGes etiam in- fomnes in eo ducant,nec vlla vel ratione , vel iaétura, vel-dedecoris ^ — dmettab hoc turpropere reuocati pofsint ?. &nlTii vere liberi,.& fui iuris exiftimandi funt 4: Quid dc his, qui ventri, & eulz;tutpifsimis atque feedifsimis dominis feruiunt ? Nemo (inquit Senéca)liber eft, Seneca] "que icediisimis isi is neget verifsima rati e : corpori feruit .: Hos igituromnes, quis neget verifsima ratione Lucil. Simi, —^| tüosappellari?-Sienim ferius & captiuusalicuius tyranni dici- tur,qui fui iurisnon éft;qui totasex alieno pendet imperio, qui non fua fed aliena, & eà quidem ryranuica voluntate: ducitur ; quomo- --.à càptiuus non erit; qui;qua ipfe probat ; non fequitur : fed quid- quid veltera libido; vclambitios vel auaritia, vel metus hominum, Xelcüpiditatis intemperantia: fuadet, hoc folüm amplectiturt. Quz . *€rgo crudeliorauc durior captiüitas ; quàm nobilifsimam mentem, »7, diuina magineinformátam,carnis ryraninidi , effrenatifáüc cupidi ye si tati- E -— 7 Tu " 200 HN —————————ÀáÓÓ——————— ÉURRRPPFRRRRRRRERE 15 tatibus, quodque grauius eftjipfi tenebrarum p 20 ftolum dicehtém:Regnauit morsab Adam;vfquead Mo x voCondoprima 0 7 ni pi fubic&am ef- fe,quz folo:diuino fpiritui fubdi,& ab eo agi ebuiffetz: 5 o0 -— Confiteantur tamen. Dotnino: mifericordiz: eius & mirabilia eius filijs hominum: quia contriuit portas arcas ; & vectes ferreos De feruita confregit. Adhocentm Dei filiusà Patre miffus eft, vt pra-dicaret tis fupradi captiuis indulgentiam , & claufisapértionem : ad quem idem Pater (te remés ait; Dedi te in foedus populi,vt fufcitares terrarhy& pofsideres hrc- dio. ditates difsipatds:vt diceres ijs qui vincti funt,exite, & ijs qui in te- nebrisfunt,reuelamini . Ab hac igitur: miferanda feruitute, morte, & captiuitate! (in quz mala primus generis humari princeps itio -4uo incurrit) Chriftus Domisus nos beneficio fuo liberauii2 Ré- &e enim D. Auguftin.Eramus,inquitli iimmorte,eramus in det- Atg.ferm. Vitutejcrámusim captiuitate; Vndé proBamus mortem? Audi Apó- de N«f« yfen,etiam in his qui non peécauérunt;: Vnde probamus feruitute m 5 Ghreiftus ait: Omhisqui facit peccatum; feruus eft peccati. Vnde probamus T4 captiuitatem € Vox martyrum. clamat in Pfalmis :Conuerte.Domi- ne captiuitatem noflram;ficuttorrens inauftro .. Et fi ifta tempos ralis captiuitas hoftium barbarorum tam crudelis.& amara:eft; que aut perfügam vitatur, aut pecunia redimitur y aut.poftremó mor- te finitur : qualis eft illa. eterna captiuitas ; quz non /finitür , fed in «terrium apud inferos cruciat? Hzc igitur;fratres; multiformis ne: ce(sitasfecit, vt Dominus Chriftushoctempore veniret ad terras. Veniendo enim in carne noftra , abftulit mortem reddidit. vitam: abítulit feruituter , reddiditlibértatem : abflulit captiuitatem Da móniorum;& reddidit nobisadoptionem filiorufe.THac Auguftin, Hacigiturde caufa Chriftus Dominus parens: & viridex noftze Jr- bertatis,& htimani gencris affertor meritónuncupátur. Adibocigi- tur potifsimum venit in mundum ; & ad hoc item difeipulas hodie mittit,vt muneris huius fibi ab eo commitrendi imaginem.reprzfén tent,dum iumentaligata Apoftolicaautoritate füluunt , & apofto? licis veftibus ornatà, ad illum ducunt: : Quid enimalizid illa Domi, ni vetba defignant; Quzcunque alligaueritisfupertérram; crunadi- gata & in ccelo, & quzcünq; folueriuis fuper terrám; erunt folnta:& in ccelo:nifi vt homines peccatorum vinculis alligatos, in libertatem al[ererent filiorum Dcit. i : Dinstoojoiicilia -- Sed ais: Rectéfané, -Agnofco virtutem clauium, qua captiuos & ligatos foluunt ; agBofco diuini fpiritus.virtutem"y qua clauibus coniuncta eft; Séd quid ego pro virili mea facturus din , quó hanc mus A 4 alíequar Pfad. 67. "WuguRs ^ | - capaulo fufiüs ad Lucilium cx jos, dia vcrbis:Sibi feruire, grauifsi- 'Senzca Epift. 105. ma fcruitus eft; quam facilà c 8 : (Dowiuica I duent. afequa libiertatemzV inquit, delectat verádibertas,-ab'amore mutabiliuro rerum liber cf. fé appetat:Seruitutisenim huiüs. vinculum ,non ferrum, fed. amor cft. Quam D. Auguftini fententiam paucis comprehenfam , Sene- excutere, fi defieris multa te pofce- s TC.In primisenem refpuendz funt voluptates;qua encrant; & éffoe - Li minantmultumd; petunt,multü étiáifortuna pendcndü efl. Dein defpernendz opes;auctoramenta feruitutum.Noni potcft cratis có- ditare libertas.Hanc fi magnó zftimasomnia paruó xiftimanda funt. *Dénique breuiter '& eleganter alibiait:: Nofiri cffemus, fiifta no- ftra non effent.: Hanc autem animilibertatem fe affequttum fuif- 5 fejad eundem Lucilium teftatur hisyetbis : Vato, mi.Luciti;vaco,& ivbicunq; fum, meus fum:rebus enim non me trado; fcdcommado. 23 - Qiüiot Bic verbajtot fententiz.Elegahterverdait,Non me trado,fed «cómodo. "Tradere'enim elt, feipfum quodammodo Àfe alicpare;& alterius feruituti addicereicómodare veró fe rebus,eftad horá quan tiim res exigit feillis commodato exhiberce;atq; protinus ad fe redi- re;feq; fibi integrum reftituere. Q uid.auté mirabiliusquàm in eth- nico homine hancanimi libertatem & fui curam cernere? Quid ve- ró miferabilius,quàm Chriftianum hominem, Chrifti benciicio à peccati feruitute liberatum in eadem feruitute permariere? Sed quo- niam malum hoc fatis digne deplorari non poteft, ex hoc leco. di. . grefsiad fequentía veniamus, ... d DETIS T: Y. | 408 VbrenimSaluatorligata hec iimenta(de quibus ha&enuslo- quatifumus) difcipülisfoluere przcepiflet , adiecit protinus; ( &t fi 24 quis vobis aliquid dixerit j dicite y :quia Doiminus bis opus babet :- c7: confe- Rincdinitit eos. ] Hiciáprofundiora myfteria attingere incipiamus, Quomodoó enim verum effe poterit;yrérum omnium Dominum hi- fce iumentis;aut vlla omninó re opus habere? Quód fiad equitan- ^ Qdum,vehicülis indiget, habet is vtiq; looge nobiliora vehicula ; qui- Pfal.15. Pfal.75- ^ Pf4l.93- E: . büsinfideat.-Currusenim Dei decem millibus, multiplex millis lz- tàntium. Ecafcenditfuper Cherubit;& volauit;vofauit fi MEN pens Tmasventorum. Si ergo talia funt vehicula Dei, quomodÓ his adeó | Vilibusiumentis fe egere ait? Eget planà,non tamen fibi, fed mihi, Terrebatenim olim me illamaieftas ,'de quafcriptum eft: Terribi- lij& ei qui aufertfpiritum principum; terribiliapud regesterrz, Et illud: Deus vltionumiDóminus, Deus vlionum libéré cgit. Fluius 1:1/03:18 S A enim t A i titomubadans lhocidem Augüftinus; Qué az Anu - (aucio prima. s «9 £s enim vItionisatque terroris metu;, primus ille generi : noftri parens abfcódit fe;nec antetremendum Dei cófpe&tum apparere aufus citi Quia veróidém Dominus non minus mitis & manfuctus; quàn. terribilis & metuendus eft , nectam terroribus, quàm lenitate cum hominibusagere decreuerat: egere fe plané iumentis his dixit, quia bushumiliter ve&tus, huius tant maníuetudinis & lenitatis fuz cla» rifsimum fpecimé ederet, Et quoniam fatisantea terroris & iuftitiz magnitudinem oftenderat;decebat planà,vt lenitatis &mifericordie fux amplitudinem mortalibus declararet. Ad quod certé nullus cen uenicntior habitus,quique magiseius lenitatem. & manfuetudinem demonttraret,affumi potuitquemadmodü Zacharias Propheta infi nuauit cum ait:Dicite filie Sion, Ecce Rex tuus venit tibi máfuetus, . fedensfuperaíinam;& pullum filiurh fubiugalis. Quibus verbis miré x6 Spititusfan&usterroremquemex regis nomine populus concipere poteratadiun&to manfuetudinis & paupertatis nomine temperauit:- .quà nillus adcó inops &abiectus effet,qui non fibi facilem aditüad pauperem & manfuetum regem cífe putaret. Ad hanc ergo tam ama bilem virtütem declarandam,veré Dominus his :uinentis indigebat; Sicut enim Keges alio habitu veftiuntur cüm ad.bellum; alio cim Simil. ad venandum;sLo cüm ad funera;alio cüoiad nuptias prodeunt: ita Dominusdi(similem ornatum:dinerfis temporibus fumit , cm ad aliaatque alia opera procedit, Itaq; cum orbé iudicatutus aduenict, veniet vti; in nubibus ccelijcum poteftate magna &rriaicftate.Hzc enim fpecies iudicantem miaximé decet. Nunc veró; quando non ad Luca iudicandos;, fed ad redimendos:& alliciendos ade homines venit (ficuripfeait: Nomenim mifit Deus filium fuurnin mundum vt iu- Iodt.5. 13 dicétmundum; fed vt faluétur mundus per ipfum). hoc plane huml- litatis, &mánfuctüdinis habitu tectus venire debvit : nei apparatu magnificentiore veniret;homines fplendore magnitudinis eiusper- territijab eo diffugerent : quemadmodum olim Iudziin monte Si- na metu perculfi fugerunt terrorem eius & maicflatem ferre non: valentes;; ;-55 ion IBÉEOEHO RC 10 G4 «nitor [so Guibéct - Sedinflabis forfan: R e&t fané dici poteft (6. planum fermonis fenfum fpe&tes) Dóminüm hisindiguiffeiumentis: Atcüm fecun«. dum allegoriama pét iumenta hac; peccatores iumentorum more viuentes,& peccatórum fuorum funibus alligatos ; intelligi didum ^ fit; qua ratione diciporeft , talibus iumentis Dominum indiguiffe? Cuienim víui peccatorc$ Domino efle poflunt ; quiodio habet.& c apta. impium;& impietatem eius?Fateor rerumompiumDominum nulla iOIIti | n^ Qmniao 4 " jo 779 —.— ÜominicaI . Aduent. yquam in fenon habeat ; qui indeficiens bono- 238 . .. mrumomniumfons eft." Nihilominus tamen recté dici poteft,ilum ^CO^L — huiufmodiiumentis indiguiffe.| Quonam modo? Nimirum;quia - eguit fumma illa fapientia, fumma noftra ftultitia : vt hac occafione fapientie fuz magnitudinem declararet, - Eguit fumma mifcricor- . diafumma noftra miferia: quà fubleuandis miferijs noftris,pietàtis & mifericordiz fux immenfitatem oftenderet, Denique eguit (fi di- - ci faseft)fumma illa bonitas,fumma noftra malitia , quz declarande Simi. ^ bonitati fuz materiam preberet. Sicutenim ad excellentis medici |... gleriamilluftrandám plurimüm confert,graues & exitiales morbos : 1n populo graflari , quibus ille curandis artis fuz peritiam oftendat: . ita fummus illeanimarum medicus , morbis noftris quodammodó ... , ndiguiffe diciturquibuscurandis;bonitatis & fapientize fuz-magni- Io4YM — tudinem mauifeftaret.Hacenim ratione Lazari morbum atq; adeó 29 mortem,ad gloriam fuam pertinere dixit:quia dum liuic tam imme- Micabili morbo opem tulit,diuinitatis fuz gloriam patefecit. 'In quo - quidem fenfu canit Ecclefia:O certé neceffari A dz peccat , quod : Chrifti morte deletum eft... Neceffarium peccatum appellauit, non -* 5 quód velin fevelipfi Domino neceffarium effet : fed quia nulla ra- tione poterat diuinz bonitatis,fapientiz , & mifericordiz excellen- tia commodius, quàm huius morbi uratione demonftrati. :Quód plané non in laudem cedit peccati ( quod malorum omnium fuma mum eft ) fed ipfius Redemptoris ::cuius fapientia & bonitas tanta " fuit,vt ex malorum omnium maximo , adomnium diuinorum Ope« rum maximü éedendü occafionemarripuerit.Imó verà hoc argumé.- 77 toquanta fit peccati malitia,quàm lethale venenü;quàm furiefta có- tagio maxime declaratur,quando tanta cius peftis extitit, vt nifi hoc je J fummo & mirabili remedio curari minimé potuerit, €; Quzcumita | | fint,)non mirüm fi Dominus dicat talibus fe iumentisegere : quoniá hzcilli declarandz bonitati fuz talem materiam przbuére , vt nul- — - laratione poruerit ea euidentiüs manifeftari : Sienim fumma boni tas fümma fuibeneficiorumd; communione maxime cernitur,nun« | quam immenfa illa & infinita bonitas fe ita cómunhicáffet; hifi carnis noftrz mortalitatéad fananda peccatorá noftrorá vülncra fufcepif- - fet.Quia ergo peccatü,huius operisoccafionem illi tribuit; hac ratio- JA mReénonomninó abfurdé diciturillum quodámodó eguiffe peccato: quia fi illud decffetnülla Deo fufcipienda naturg no(trz caufa exri ^5 UfferCvi communis fan&orü Patrá fentetitia tenet) ft veró naturar ' moftram minini? fafccpiffet;non effet tiq; fummo bono lixc noua oalfittig 2 CR ratio, - —— LL ——— Ht ——— ———— €———————— RR —-—— —————— — ————— AERE 3t ratie;fummo modo fc hominibus , atq; adeó rebus omnibusin ho- E CXS^É 11 bits — , L4 -Qució prima mine(qui omniuminftareft) communicandi : ^-^ 7^ 077 .-:Quód fi dicas, non deerat fummo bono hzc fumma commu- nio : inter diuinas fiquidem perfonas perfc&tifsimé reperitur, vbi fummus ille Pues migenio ioo » plenifsimé tot& tradidit fub- ftantiam fu&: rurfufd; Pater & Filius, eadem Spiritui fan&o (qui am- borü nexus & amor cít)cómunicant. Sümaitaq; cómunio in fum- tno bono inter diuinas perfonas reperitur, Re&e (ane: fed taméad- tacta poesis pro fummo bono loquar. In hac enim fumma bea- tiísimz Trinitatis communione , adhuc reftat.quod cómunicari ibi inullo modo poteft.Subítantia enim ibi communicatur,perfona ve- rÓ communicari nulla ratione poteft. Nam fi perfona pariter & fub» - ftantia cómunicaretur, nulla effet plan in fumma Trinitate perfo- narü diftin&io. Si enim;quia natura cómunicatur , non funt ibi tres -maturz,fed vna natura:itafi perfona cómunicaretur, nó iam ibi tres perfonz,fed vna tantü exifteret. Quamobrem perfonaibidé incom municabilis prorfus eft. €f Qua ergo ratione fiet, vt inillo fummo bono nihilomninó maneat non communicatütNimirü ad hoc ape- rienda viaeft:quz nulla alia effe poteft;nifi vt creator creature com municet perfonam , quam creatori communicare non potest : vt in diuinis communicata fübftantia , in humanis veró cómunicata per- Íona,nihil prorfus in fümmo illo Bono füperfit;quod non commu- nicetur. Quód fi ita eft, opus ergo Dominus habuit iumentis his, opus habuit creaturisimó & creaturarum péccatis, quz illi tam ftu- pende bonitati declarande occalionempraberent. 5 77007 -::.5Siquisautem eos oculos haberet ; quibus velut in fpeculo his iustanti operis infinitam: hanc & impermeábilem bonitatis abyí- fum aliqua faltem ex parte cerneret; is profe&ó continere fe non offet, quintotüs amorc flagraret , totus pra: gaudio geltiret , totus in diuinas laudes efflueret,, & in admirationem tante bouitatis rae peretur.Qui.hzc igitur fecum dies noctefd; cogitant, quo tandem gaudio cumulánturtquanta Ixtitia exultant? quos dies feftos agunt? quo cantu & fymphonia perfonant? Veré enim non choris & cana. tibus folum e(t tantum hoc myfterium-& bencficium celebrádum, 7; fed ctiam prz nimia lztitia(vt ita loquar)infaniendum,& in fumma quada voluptate bacchandum. "pre Jie frod ^y om Tbe: Gc Edere in tama ^Y «1 Ha&enis dé Euangelica lectione : nunc de ratione huius fas «cri temporis (quod Ecclefia hodie incipit celebrare) pauca mihi ^ E cr . dicenda Eas] Hierc.g. | E Quemadmodum ergo.animantiüim corpora , ità etiamanime, um noftrarum falutem iníti- tutis aptari nolle, ve! ncfcire. - GG OS sero; WIE "5ut fua egent temporum vicifsitudine & varietate: Varijs enim virtuti- bus , varijIque pieratis affectibus ad profe&um fuum indigent: ad quos nutriédos & fufcitandos varia quoque tépora neceffaria fua. Quod quidem animaduertens Ecclefia ( que commoditatibus no- . firis&&aqüam pia rater femper inuigilar)diacrfa anni tempóra de- Ilinanit; nonmnodó vthac ipfa varietate: fpiritualium rerum fafti- dium adimieret(que res nacere róbis maxime potuiffet ) fed etiam yt variarumquoque virtutum; & piorum affectuum materiam no- bis fübminiflraret. Ttaque totum illud tempus, quod à Scptuagefi- 4ma,víquead Dominicam in Pafsione intériectum eft;agendz poeni tentiz;conflituit: ab ea veró Dominica vfq; ad Paícha , marori atq; triftitie Dominicz pafsionis dicauit: iPafchate veró vfque ad Per tecoften,fpirituali gaudio;atque lzttitiz deftinauit.Ea namque mys fteria his temporíbus recolit, quz his virtutibus & affectibus ingen tes addunt aculcos. 4j. Quia veró nunc tempus inftat Dominici | aduentus,queretis fotlitan, quid potisimüm hoc facro tempore Ecclefia recolar., & quid maximé à nobis exigatt E xipitplanétem- pus hoc (fi quodaliud) fummum erga Dominum Saluatorem gras i ti animi affectum , pietatem, amorem ; atque deuote mentis ob- - fequium. Celebrat enim Ecclefia hoctempore aduentum cius in Mattb. 18, » J Yfai. 61. mundum: in quo per vifcera mifericordiz fuz viitare dignatus eft n0s oriens ex alto. Quia enim tota falushominisà Deo e(t,& mis Ierhomo ad Deum ire nolebat,mifericors ad;illum Deus venire di- gnatus eft. Si quxras autem 4d quid venit? Nimirum venit ( vt ipfe ait)quzrere,& (aluum facere quod perierat, venit vt illuminarethos - ietenebris & in vmbra mortis fedebant , venit vt captiuos a(- ereretin libertatem , vt errantesredüceretin viam , vt exules re. uocaret ad patriam, vt mortuos füfcitaret ad vitam, vt hoftes & ini- micos Dei, Deo Patri reconciliaret,& fpiritum eis adoptionis impár tiens j hzredes rcgni fui: in(itueret. Venit ero ad captinos redem« sors. 1b | ptio, 35 E —X — — Ej ; wm (Concio prima. y 37 ptio,ad mortuos vitaad egros mediciná,ad errantes via,atque ( vt D.Greg.ait)carnem Deus affumens, fugitiui fui vi ftigia fequeba- Gregor. tur.Fugerat enim amens & cecus homo,à fummo bono;ita vt nul- lis Prophetarum clamoribus potuerità caepto" erroris itinere reuo- - carizideo ipfe Dominus in carne veniensfugienti fit propior,vt eü ad iom fe traheret. "quidem Apoftolus infinuauit, cm ait j Chriftum Dominum nc [os quidem, fed femen Abrahz aps x prehendiffe;Apprélrendere enim dicuntur , qui aduerfos infequun- niads faciunt vt fugientes occupent, & refilientes apprehen« : valemt. Hoc ergo modo Saluator femen Abrahz apprehen- dit. «Denique fi paucis accipere velisad quid vencrit,audiipfum —— . per 1faiam dicentem: Spiritus Domini fuper me , có quód vnxerit fai. 6tà "me:ad annuntiandum manfuetis mifit me,vt mederer contritis cera 393 de,vr predicarem captiuisindulgentiam,& claufisapeftionem , vt predicarem annum placabilem Domino, vt confolarer omnes lu- gentes,& ponerem fortitudinem lugentibus Sion:& darem eis co- ronam pro cinerc,oleum gaudij pro luctu;pallium laudis pro fpiri- tu mocroris. Quid his verbis dulciustquid fuauius? quid amantius? Si igitur ad hzc tanta beneficia preftanda miffus eft à Patre Chri- ftus,fit eius in mundum benedi&tus aduentus,benedi&us item qui ipfum ad nos demifit ; benedi&us & ipfe qui venit: cuius hodiebe- neficium pueri clamantes fimili voce przdicant dicentes : Benedi- &us qui venit in nomine Domini , Ofanna in excelfis. Quam vocé n6 hadie modó,fed in omne zuü refonent linguz, voces, & ora no ftra.Hoc eft ergo myfteriü; quod Ecclefia lebt incipit hac die. €; Celebrat etiam,atque adeó reprzfentat nobis clamores , gemi - 39 tus,& defideria veteris teftamenti Patrum,quitanto ardore Chrifti aduentum defiderabant:quemadmodum ad difcipulos ipfe ait:Bea- ti oculi,qui vident,que vos videtis:Dico enim vobis,quód multi ree ges & Prophetz voluerunt videre quz vos videtis,& non viderunt, & audire quz auditis,& non audieruut : Hi namque omnes huius tanti benefici] promifsionem quidem, non poffefsioné acceperunt? Iuxta fidem énim(vt Apoftolus ait)defun&ti funt omnes hi , nó ac^ Hebr.1r: ceptis promifsionibus;fed easà Jong? falutantes. Eleganter a P ait falutantes:quomodo illi facere folent,qui remaliquam valde di- Sirmil. le&am à longé afpiciunt,quam tamen pertingere non iod n qu ad eam oculos dirigentes,affectu & animo falutant. Quod plané fa- ciebat fan&us ille Patriarcha , quitot annos ante morté Chrifti mo . Hiensaiebar:Salutare tuum expectabo Domine: & interim tamé ca- . ra Sinil. Pfal. 78. clamantes:Citó antici pent nos mifericordie tuz Domine,quia pau 1 b. Dominica I, ,Aduent, ro mea requiefcet fuiffe videntur ijs; Ifpe.. Quain re veteres illi Patres , fimiles mihi 40 ut intempcfta & procellofa noGte in alto ia&ta- tilucemà longé afpiciunt in edito loco fitam , quz nauigantes ad portum dirigat:ad e Irequenter oculos conijciunt;ad illam . Kquatenus licet)iter diriguatillam deniq; ( quando aliter nequeüt) oculis atq; animo.complectüntuAd hunc modum fandi olim Pa- tres in Chriftum Dominum,hoc € imlucem oculos conij- cientes(quz erant mundi tenebras, denfamq; cali fplendore fuo difcuffura)füpplices manus tédebant:ad illam toto ud; rabant,eamq; accelerari votis omnibus exoptabant, cum | peres facti fumus nimis. Ad quos quidem clamores diuinus vates il Yale. 62. los hortabatur cüm diceret: Qui reminifcimini Dominum, neta-. | ceatis,& ne detis filentium ei; donec ftabiliat, & ponat Hierufalem 4X laudem interra.Vt bonus autem magifter, quod ab alijs exigit,prius . fe pr(taturum pollicetur,cüm alio in loco ait:PropterSion non ta cebo,& propter Hierufalem non quiefcá, donec egrediatur vt fplen. dor iuftus eius,& Saluator eius vt lampas accendatur:Hoc eft , pro- pter eximiam charitatem,qua Ecclefiam & ccetum fidelium diligo, non tacebo,nec quiefcam,fed continuis precibus diuinz miferatio nis aures pulfabo;donec tandem iuftum illum cunctis gentibus de- fideratum mittat,qui,vt aurora confurgens , & fplendidifsima lam- pas,munditenebras difcufTurus, & candidifsimam lucem , hoc eft, clarifsimam diuinarum rerum cognitionem mortaliü oculis prola« turus eft. Quod veró fe facturum pollicetur, plané executus eít,cum ardentifsimam illam vocem ex imis vifceribus depromptam emi- fit: Rorate coeli defuper, & nubes pluant iuftum, aperiatur terra, & 43; germinet Saluatorem. Quid ais Propheta?quid poftulas ? Si à coclo nubibufque emitti iuftum petis, quomodo terram appellas , vt ipfa: germinct Saluatorem,quem ccelum rorare,& nubes pluere debent? trumque fané verum: coelo fimul atque terra véturus.eft ;é coclo quidem,quia ilius Dei;ex terra veró;quia filius hominis: ideo cce- Jum & terram inuoco,vt nobisiuftum illum , & mundi Saluatorem broferant.€] Has ergo voces,hos clamores, hzc fanéctorum Patrum - defideria nobis hoctempore ob oculos ponit Ecclefia: nimirum vt I ideria pracedentium,gratiam oftendat fubfequentiü. Quod defiderabant,nos tenemus:quam illi mifericordiam expe- ios fufcepimus: quod illi àlongé falutabant,nos cum bea- Ita pofsidemus,& contre&tamus dicentes: Quod fuitab. | initio, —Ó—————— —— ——— - : ^ Concio prima. 5 44 43 initio;quod audiuimus,quod vidimus oculis noftri jj & manus nos - ftrecontre&auerunt dc verbo vitz,hoc teftan | wobis,vitam eternam:quz eratapud Patréj&apparuitnobis. Que — — — cum ita fint,meritó D.Bernardus torporemttemporum, atque hos Bersar. i5 quos tant?gratiz, tantid; benefici] non Cant. thibitioitam parüm afficiat.Sic enim ait: Ar- : j Patrum fufpitantium in carne Chrifti prefentiam, Pcogitans,confundor, & compungorin memetipfo, ontineo lachry mas:ita pudct teporis, torporifq; mife- bilium temporum horum.Cui namq; noftrum tantü ingerit. gau- dium gratiz huius exhibitio, quantem accenderat veteribus Sans &is dcfiderium fola promifsio? Quorum piz expectationis affe&tü, — * & flagrans defiderium mihi infpirat ifta vox , Ofculetur me ofculo ^. 440ris fui.Senferat nimirum in fpiritu qui(quistüc fpiritualis effe. po- - terat,quanta gratia erat diffundenda in labijsillius, cupiens omnis no tantze fuauitatis participatione non fraudari: proptereàloquens in animz defiderio dicebat,Ofculetur me ofculo oris fui. Quafi di- ceret: Non audio iam Moyfen , eó quód impeditioris linguz mihi fa&us eft:Ifaiz labia funt immüda,Hieremiasloqui nefcit,eó quód puer eft,& omnes Prophetz funt elingues : fed ipfeloquatur mihi, & aperiat voluntatem Patris , atque in perfona propria me erudiat: cuius gratiofa queo me reficiat,cüius admirádg doctrine fluent ta, fiant in me fonsaquz falientisin vitam zternam.Hactenus Bern, €| V idetis fratres, quale, quantumque myfterium Ecclefia recolat hoctempore : Quód enim facramentum antiquitas tot feculis ab - exordio mundi defiderauit,nectenuit:inoshoctempore & cclebras 45 mus,& tenemus,& nouo quodam modo in dic Natalis Domini fue fcepturos fperamus. Videte ergo quo ftudio , qua alacritate debea. mus.hoc tantum diuinz pietatis beneficium recolere. Ad hoc igitur Ecclefia hoc facratifsimum tépus deftinauit;in quo & puritati cor- dis,& huius tanti beneficij confiderationi fideles vacarent , & corda fua venienti Domino mundifsima hofpitia prepararent.Hinc facil eft colligere , quid à nobis huius facri temporis ratio exigat. Exigi enim fanctz orationis lludium, Dei laudes,gratiarum actiones, ek mofynarum largitatemjieiunia,folitudinem,filentium, facramen- torum frequentiorem vfum,animiq; puritatem. Que omnia hofpi- ium in cordibus noftris venicnti Domino parant, & ad illud vehe- menterinuitant, Hisenim virtutum ornamentis Sponfain Canti. Cantit; dulcifsimum ad fc fpófum vocat cm ait:Le&tulus nofter floridus, tigna 16 . . fDominica T. A4duent. tista domorum noftrarum cedrina,laquearia noftro cyprefsina:Le: 46 &ulus enim cordiseius , fan&orum defideriorum floribus erator. natus, domufdue m doriferis & incorruptis virtutum lignis -. conftru&a. Ad huiu veró hofpitium libenter declinat fpon- fus,qui pafcitur inter liliajdonecafpiret dies , & inclinentur vmbra. «| Ad hec autem myfteria piéa ec us aliquod fin | ^ gulis quibufQue diebus PR SON mr eft. Q. Yefo fratres, his tam longis hyemis noctibus facitis? cur nonea$emnDominodiui- —— ditisicurnon propheticum illud impletisInno&ibusextolite mas ——— y nus veftras in fanéta , & benedicite Dominum? Alioqui finihil ho- rum przftare curamus;quid conferre nobis poterit fan&titas tempo 2 rum,nifi nos quoquetemporibus ipfis conformes efficiamur? Con í $imil, | flans enim Philofophorum fententia eft omnia quz aliquideffi» — ciunt, in materia prius difpofita ac parata id efficere. Quemadmo- 47 dumergo fitienatura, fiue nature imitatrix ars , aptam requirit atq; obfequehtem materiam in qua operetur, & vim fuam exerat:ita pla« né gratia,non reluctantem animum occupat,obduratü autem defe. rit. Quz quidem caufa mihi effe videtur,cur tot Ecclefiz voces;tot conciones tam frequenter auditz , tot Chrifti myfteria ante oculos , pefita;tot impenía beneficia, tot fufcepta facramenta ,tot denique - | facratempora,fiuc Dominici aduentus, fiue pafsionis , fine refurre- &ionis,fiue agende poenitentiz de(tinata , parüm aut nihil in nobis efficiantzimo veró tot ab Ecclefia ad commoditatem noftram mu. tatis temporibus,nos prorfus immobiles atque immutati perfiftac mus.Quid igitur prodeft mutari tempora, fi nos cumtempore non mutamurtfinullosin virtute proceflus facimus? fi idéin nobis men- tis languor perfeuerat, eadem focordia,cademque falutis noftrz,, & 48 myfteriorum diuinorum obliuio atque negle&us ? Quin potias — demus qusfo operam fratres , vt ita aduentum Domini in cartie ce« 7 lebremus, ita ad natalem eius dicm przparemür , vt illum intra cor- E dis noftrithalamum nafcentem excipramus , cum paftoribus ádo- remus, cura Angelis collaudemus, & cum facra Virgine bonorum - perum noftrorum fructulactemus?Preftante eodem Domino Ies 'Chrifto,&c. 1N.EADEM PRIMA DOMINICA Aduéntus concio fecunda:quz poft Euangelicz le&ionis | »* ^ narrationem , de berieficio Dominicx incarna- e DO 75 gonis&faluusmoftrzagit ^ j 13 E S RE n dip o UE - T T H E ^ C —————RRRAPERRRERRA ——————— INR d Concio fecunda. b. 4 17 a THEE. Beneditlus qui venit in nomine 'Domini-Ofan .: Jain excelfis. Matth.zi. x? Sn N le&ione fan&i Euaneelij , qua fpecie atque habitu /^. Saluatc rHi foly mam ingreffus fit, &iqua alacrita- c M [75$ -teà populo exceptus Matthzus Euágelifta defcribit, e CE "Quz restypum aduentus eius in mundum(qué hoc REN 29 tempore Ecclefia reprafentat ) nobis ob oculos po- nit. Aitigiur.[Cumappropinquaffet Lefus Rierofolymis , ex veniffet Betb. phage ad montem oliuarum , mifit duos ex difcipulis fuis.c'c. ] Locus hic, . vndeDominus Hierofolymam ingreffus eft, vtredemptionis no- firz opus confummaret , myíterio aptifsimé quadrat. Mons enim 2 oliuarum Dei mifericordiam defignat. Ramum enim oliuz defe- Gene.8. rens in ore fuo poft diluuium columba, przfentem Domini miferi- cordiam poft vindiétam illam defignabat. Ex hocergo oliuarum, ideft, mifericordie monte, Dominus Hierofolymam ingreditur: quia fola eius mifericordia in caufa fuit, vt in hunc mundum veni- ret,nofQucà fempiterna morte liberarct.Cuius mifericordie magni tudinem,appofitifsimo verbo Zacharias exprefsit,cüm ait:Per vifce [ 5c.a, ra mifericordie Dei noftri,in quibus vifitauit nos;oriens ex alto. Nó contentus folo mifericordiz nomine;quo huius mifericordiz leni- tatem,& magnitudinem in(inuaret;vilcera mifericordie dixit.Quae. enim maior mifericordia,quàm vt rerum omnium Daminus, nuila - fua vtilitate;fed fola bonitate inductus, feculorum omnium debita . atquemiferiasin fe vnus exciperet, & fein lacum. fecis & miferi 3 noltrz conijceret:vt inde nos(qui in eo infixi eramus ) periculo fuo clementer extraheret?- jus necs ts mistias . .Abhocautem monte mittit duosex difcipulis fuis, vtafinamaf. ^ ferant,& pullum, quibusipfe infidens ciuitatemingrediatur. Quz: caufa Domino fuerit, vt his vehiculisin tam breui itinerevti volue-- - rit prudenter Euangelifta fübindicat,cium ait: [Vt itpleretur quod di Gum eft per Zacbariam Prophetam dicentem : Dicite filie Sion; Ecce Rex — - tuus venit tibi c7 c.] Quia veró hoc Zachariz vaticinium, facfze huius. hiftoriz fundamentum eft, pauló diligentius verba eiusà nobis ex- cutienda funt:atq; illad imprimis, quidnam fit quod his verbis an- nuntietur,& cui potifsimuüm nuntietur.[Dicite(inquit) filie Sion.] Eft . planéSion alia quidem materialis, alia verà fpiritualis. Ad vtramd; autem vox hzc Propheta perinet : fed peegpuéfamen ad fpiritua- "xu " dise - lem. Jj 48 "o ffoninica T. "Lduent. tio,& promifsio;ac deniqs patres ex quibus Chriftus fecundum car imün du iquam haeredibus hutusgta i: Sed quia illud obflinato animo ierut terna vitaàà Domino quod; repudiati funt.Itaq; exci(is Indis tafquarh naturalibus ramis s delicet fpirituo fuo Ur fempiterno generis humani hoftede: fendat;vt cceleftibus diuitijs cumulet;vt ztérnam tibi felicitatem,&e en Ls proditurus fit.Sedijs tamen iudex erit, qui , quim ómnibus obtulit Simile. gratiam,contémptu fuperbo; aut inerti focordia repulérünt.Inftat ^orefpüas gratiam ) venict contra te. Modóà quidém ijs eft 'apriuis, . - bonis: rgiens- Sequitürdeinde.. 5/000 005560 cgi sriofiud 32. T Hocautem animal, imaginem quidem THANG E & o. uc confum» L — —— —— 3 9: S Concio fecunda, 19 | €otifummate virtutis hoc laco exliibet. Hanc enim przftabat ille, iqui dicebat: Vtiumentum fa&tus fum apud tej& ego femper tecum, - Quibus verbis oftendit;Deum quidem fibi infidentem à fe geltari: ;& illi fe, velut iumentum promptifsimum ad obediendum, fine vlla Pfl. 72. tergiuerfatione prebere. €j Huius veró obedientie próptitudinem, - nullus mortalium ita: praftitityficut ipfe Dominus Iefus;qui'ad.hoc "precipue venitinmunduni,vtobedientiafua,rebellionis:& inobc- -dientiz antiqua fcelus expiaret. Quar quidem obedientiam idem Apfe in Pfal; copiofà défcribit his verbis: Sacrificium" & oblationem Pfd.s9. - noluifti;auresauté perfeciftifiue(vt Hiero;vertit) perforafti mihi. - :Hocefl;non vllis legis ceremonijs & inftitutis fed obediétia & fan- &titatc plácaris.; Vtigitur gratifsimo facrificio; numen tuunrhomi- nürn generi ibfenfum placari poffet;in me fuinmum perfe&tz : obes ;:dientiz exemplum conftitutum effe volüifti:Exaggerat deindé:bu- iusobedientiz;magritudinem ;cirm fubdit: In volumine libri fcri- ptum eft de me;vt facerem voluntaté tu&.FHuclegis(inquit)volumé refpicitin hunc finé oinnia fan&torü hominum fcripta conferütur, hoc vnü oracula diuina fufpiciunt;vt obedientià meam laude celes brenzeamá; bmnibus confpiciendi;S imitádam: proponarit, Vim Ex Oforió Epifc.li.7, de iti. — aité obediénti& cohtinut pesféquitur::Facerevolüntatétuá Deus — meus voluij& lexituain medio.cordis mcij/Docetrion auribus tatis uum.corporis,fed rmiültüretiabomagis intimis animi fénfibüs ,impez rim Detaccipi debere: vt lex menti penitusimpreffa & infculpta; inentem ipfamincendat;& incitet àd diuinz volütatis ftudium ::vf- qiic ádeà vt nihilexpetat ardentiü;néc in re aliqua/fe serat v ehez mentis, quam In-his qurz;3 Deo funt imperatàficieüdis;: Hoc eft igitur vbicumallud facm&ciü;duod Densrefpicit;cuiusmagpuificen- tia fie&titur,cuiusfüauitáte oble&atur;cuius fanétitare propitius fit; quod à folo! Chrifto potuit rit?procurari.O- veré piaculáré hoftiá; falutare facrificium;admirabilem placandi numinisTationém 2 quae tamexrellenti óbédientia perficit;vr ab exilio in pátri&; ipGius.fums rài Patris voterexiocati;laudesillius]aftl caneremus &'qui füera: mus rebellione bodisomribus fpoliáti, effemts finem obediens. tiareftituti, €| Videtis ergo fratres, verba illa Pcoplietzs;vt i&mens - tuin.fa&üs futh apird cen: quibus robedientiz itque adeó totius pétfe&ionis fumma: cogtinetur)nülli magis,quàmi Domino Saluáz tori: conuenire tSi qiá$ ergo ad fummam hane vite: perfectionem afpirat;omni ftudior& fedulitate.contendarjita fc erga Doriiiti ge L Yero itimàontigà ergáfefforem fot himentuminon fii: iuris efti 2 non —— * 20 . —. Dominica 2, J4duent.. non fibi feruit,non pergit quà libet, fed quocunque dirigentis-& 1» . infidentis voluntas tulerit, Sic ergo tu teerga Deum gere,tibiipfi —- renuntia;de(ine tuus: effejilli olm milita;illi obfequere;illi viue;il« Jius voluntaténon tuá ample&tere, tuid; oblitus,illius gloriam, non tuam commoditatem vbique intuere. Perge quocund; te Dei gu- bernantis voluntas legibus fuis impulerit;per loriam , & ignobili- tatem, per infamiam & bonam famam:lioc e peraduerfa fimul & prolpera,nihiliin hac parte difcernens,fed te totum fapientiz & vo- . Juntatiguberpantis committens, & tunc quidem iumentum lioc ef- fectus es.Sed quale iumentum?Nimirum qualia erant facra illà Eze chielis animalia:quz vbicunque erat impetus fpiritus, illüc gradie- bantur; nec reuertebantur cüm incederent. Vbi veró fiebat vox & s firmamento,protinus fubmittebant alas fuas,& in medio curfu fub fitebant, Tunc enim cum Propheta ver? dicere poteris: Vt iumetis tum factus fum apud te. «Idem confilium legimus in Vitis Pas trumáàfeniore quodam, itiniori (cüàmprimüm monachi habitum - & inftitutum fufcepiffet)datum fuiffe.Si vis (inquit ) perfe&us effe, - facin animumtuum inducas,te,& afellum monafterij, vnum atq; idem effe:Sicut enim ille onfratus;non recalcitrát;verberatus non mutmuratjter fáciens,non;quó vultipergit, fed quà feffor impulee zitnecomninó fibi.fed alteri viuit:ita ta in monafterio: viueré «cona tende. jPorró autem fi quaeras, quod nam tali iumento premium fit propofitum;hocidem tibi Prophetá refpondet;cüm fubdit : Te« nuifti mánum dextéram meam,& in voluütate tua deduxifti me, .& cum gloria fu(cepifti me. Quid his ampliüs defiderari poteft? Felix plané,& nimium felix, qui. hoc modó iumentum fa&us,à Domino tegitur atque dirigitur. Quemadmodü enim pater paruulü filiü: m prehenfa manu fultentat,& per itinera planiora fine offenfione' des ducit:ita Pater ille coeleftis obedientem filium in' via falutis dirigit; infirmum fuftentat,errantem docet,zegrotum curat,maerentem có folatur,cadenti, dexteram porrigit,& tandé peracto huius vitz cura . riculo cum gloria fufcipit. Quod quidemin prafentile&ione Sale - —uatoradumbrauit,quandoiu mentum,cui infidebat; ducti füo: per» ' —duxitinHierufalem. 5: 5s ra [Da WoW LIHITIPUSTEULT 2: Sed iam videamus , quonam obfequio populus, Dominum. iu« TSento infidentem exceperit, (| Plurima(inquit)turba &rauertnt. efti menta fua in via:alij autent cedebant vamos; ec. ] Nemo adcó facrarum litérarum rudis erit, | qui haec omnia vel fine diuino numine gefta; E 2 -yelabibuangclifta ociofe con(cripta putét.Quid igitur his: popu: in EM ! 2 m | -eConcio fecunda. ) s ie 5l obféquijs fignificatur t. Nimirum ( vtalia prtermitt&inydiuerfi. mS - m a 223 "- t1$- [^ d et a [o] LT 8 m mA £t o* I [1] L-t 3 S5 [-] — pet 2 *-m c r7 c B. 8 £ E. Rer. te. e. o. B- Q. - busait.) fuperexaltat mifericordia iudicium ; hoc eft; gloriatur mi- Ido 14 locumnon habeat.Qui veto repetitis vocibusfalutem àDoniinó - implorant clamaftes; [Ofantia in excelfis, li funt qui orationis ftui - dio feduló incumbentes, falutem & vitam à Domiino cóntinuó pre cantur: falutem (inquam ) in excelfis, hoc eft ; non terrenam & cá ducam(qualem cultoribus fuis lex olim pollicebatur ) fed cecleftem & fempiternam , de qua Ifaias ait: Ifrael falutátuseft in Domino fa- ,z.: Iutezternd. Habes igitur hoc ifiloco tres virtatum gradus; tripli- Iíai-45. cemque coli: adeundi viam. ;QuicunQueenim viribuss& tóbore ^— - ^—— corporis vales;intra te habes, vnde Chrifto obfequi pofsis : carnem ieiunijs& inedia macera, eamdue pedibus protere & cohculca , fpi- "'rituiá: repugnanteri,feruire compelle. Quód fi minüs corporis ro- bore potes, przfcinde faltem ramosoliuarum, & fterneinvia:hoc — ^ 15 eft,mifericordiz operibus álienam cárnem foue ,qui tuàmafflige- - -' renon potes:Frange efurienti panem tuum, & egenos vagofdüe in- , » . s ;. - ducin demum tuam, cüm videris nudum , operi eun, & carnem: fai- isque tuam ne defpexeris. Sed ais forfitan : Neutrum horum facere pofz,- ! fum: illud;quiainfirmus;hoc, quia egenus fum: &ideó nec carnem. ieiunijs atientiare , nec proximos eleemofynisiuuare queo, Quid - ergo Preclüfané mibi eft omnis ad falutem via? Nülló ríodo, Su- 4^ pereft tertium,vt cum puerisclames, [Ofatna in excelfis:] vt excel atque diuina; animo & cogitatione voluas , & in legeDórmini cum: Propheta: mediteris dié ac noG?: quo te ftudio nec corporisims pr. Li bécillitas,nec rei familiaris anguftia poterit auocare. Domintimi gia ali tüt' cum D. Auguft. his verbis alloquere : Te Domine mediter Bet a uo. in me ' dies finecefTatione; teffentiam perfoporem in nocte ; té allóquatur Pen : » fpiritus meus; vécum«confabuletur: meris mea; Felices illi; qui niti : Eo c | b; prater PNE. Wo 1 DIM Duy (Tu eA per Chtiftum:& fi prietereà benedixit nos omni benedi&ione fpi- fus Pa P iG intel ommes Alia pededi bonas hac rima & fumma,& emnium liarum caufa eft) a nobis vti; per! Chriftum, vnicum vitz.& falutisautorem;contigit:alioqui non benedixit nos Pater omni benedi&tionefpirituali per ipfum." €JDeinde etiam vi. dit Paterin terna illa.fualápientia;electos omnes(fi- fibi relitiquea rentur)in pecóata rüitros,atq; ira eitertiá falütem amiffi uros:quibus tamen;propter prauifa Chrifti mefirajauxilium gratiz fuz conferre decreuit: nc án peccata laberentur;& fi»quando tolapfieffent ve- niam ipfius merito confequerentur.Hüic enim Domino ( vt Petrus Attor. 10. Apoftolus aityomnes Prophetz teftimoriium perhibent, remifsio. nem peccatorum accipere per nomen eíus,omnes quí credüt in eü; «i Quifquis igitur piorum, ]lethalibus peccatis immunis eft, h uictans 5; to Redemptori munus hoc acceptum ferre debet. Ft quicunq; talis left,vniuerfüm terrarum orbem oculis atq; ahimo luftret ,/omniaq; liominum peccata confideret:à quibus fi ipfeimmunis eft; totidem is fibi à Chrifto beneficia impenfa cognofcat :: quandoquidem nullà 4 fcelus eft,in quod ruat aliquis homo;ín quo labi non pofsitalterhoa | .mo;cum in fimili originis peccato conceptus fit, (imilid; natura con ftet,in codem; mundo verfetur,qui totusin-maligno pofitus eft; Cüm ergo eadem vtrobid; ruina occafio fit;fi altro ruente;tà ftete "x Copr 3. risChrifti beneficio te ftare, cognofce. «pam veró,cimom fatis pu fitad falut&jabítinereà malo;riifi bonum etiam facias: nec fufücien. tes fimus cogitare aliquid ex nobis,tanquam ex nobis: fi quid re&é . cogitamus;aut. loquimuraut molimur; c B vnoSoleproficifciturzita omnis piorum iuftiti3àSole iuftitiz Chri Sinilc. ftoi ipfos manat. Rurfumd;, ficut nullus inhoc inferiori mundo . motus;aut mutatio eft; qui Xprimi orbis motu nó efficiatur: ita nnl- Simil. — lus piorum,ad bonumaliquodincitatur,qui non Chrifti merito ;.à MEE Dea moueatür, Quémadimodüm enim Deus, per: rimi orbis mos 4um;corporeacunctamouet & gubernatzita per facram Chrifti hu- mai itatem,fpiritualia cunCta moderatur. ' Quam enim vim,primus . ille orbis habetin omnia; quz natüraliter.in hoc inferiori mundo . fiunt:eandemhumanitas Chrifti habet in eaomnia , quz fpirituali-- terin Ecclefia geruntur. 4j. Quod igitur Pharao rex dixit ad lofeph (quem Saluatorem arüdi lingua /Egyptiaca appellauit) id Chéifto, - ^d vero aitelegitnos Pater ante mundi conftitutioneri in/Cliriffo lioceft, 28 ! id etiam befeficiü Chrifti 24. ios 3 eff,cuius meríto.& gfatía animus nofterad virtutis & pietatis culti :- Simi. ' à coelefti fpiritu incitatur. Sicut enim: omnis ftellarum fplendor:ab , , 3 : ————— — ————É€————————— HEUÉRERBRBREN ———— 'Á ——— ——————— UA TERN TC nitus punet guis a i - abfá; tuo imperio nemo mouebit manü;aut pedéin vniuerfa terra JEgypti:Hanc,inquá poteftatem Chrifto homini,cccleftis Pater có tulit, vt fineillius ope & merito)némo manum;aut pedem mouere, hoc eft;per iter falutis ingredi;aut opus aliquod dignum Deo moli- ri,& exequi pofsit.Itaq; quoties aliquid pii, & gratum Deo,fiue co- gitas,fiue loqueris,fiue operari, ifftelligens hoc ipfam tibi. Chrifti " » Concio fecunda. g& 25 a$ Vero mundi Saluatori,maximé conuenit:Ego(inquit)fum Pharao: - Gettef.. T. , meritis contingere:ad illum protinus conuerfüs,& cordistuigentia . . naturz confors efficerer.Perte mihi patet aditus in coelum:per te ci 16 boliliberatus;in forté filiorü Dei coaptatus fum, Fu mihi factus es corá illo fle&ens,dicere debes:Per te mihi Domine donatü cft, non folüm vtintecredá fed etiá vt es fidei opera faciam.Pet te mihi maxima & pretiofa promiffa cocleftis Pater donauit,népé, vt diuinz uisSan&torü,& domefticus Dei decretus fum:perte à feruitute Diá fapiétiajiuftitia,(an&tificatio & redemptio.Doloribus itaque tuis,& vulneribus;gratias ago,quód ex eisliquor in me cocleftis emanet; - Hocveró piosomnes facturos effe, 1faias olim prenunciauit cü ait: 1 Haurietis aquasin gaudio de fontibus Saluatoris ( ex quibus plané plus dulcedinis quàm fanguinis emanauit)& dicetisin illa die(quan do videlicet fuauitatem & efficaciá virtutis,& bonitatis eius experti 1fai.12- eritis)Confitemini Domino,& inuocate nomen eius:hoc eft;lauda | tc eum , cuius meritis & beneficio diuinarum gratiarum fluenta ad vostam copiofé- deriuata funt. Longe enim aliter ad przdicandas - Deilaudesinuitant,qui eius bonitatem & füauitatem deguftarunt, quàm qui eandem legendo folüm,atque differendo didicerunt. "Conftat igitur ex ijs quz breuiter di&a funtjquàm multa fecum bonaSaluator nofter attuleritin mundum. Quid enim boni deeffe - nobis ad faluté poterat;quádo ipfe bonorá omniü fons ad nos venis tius ibi commoratur,literas & munufcula charifsimz fibi fpofe inde 2226 ;A . "XJ * . ^ ; trá(mittit,quibusfüi amoré atq; memoriá excitet:ceterüm quando ipfc ab Indis in patriá remeat,nó modó feipfum, fed omnia quoque bona fua fecü affert.Sic igitur Spófas ille coeleftis; priufquá veniret re E efti Cü fponfus aliquis peregréad Indos profe&us , diu- simile; in mundü,varia Ecclefie fug dona & munufcula, per nuntios fuos | deftinabat: Vbi veró ipfe per fe ad eá venire dignatus eft,omnes coe. leftes opesin thefauris diuinis recóditas,fecá pariterad cam attulit, . —. Quaquidem ex reillud etiam confequutum ef; vt mala omnia, - quz per primumillum generis humani parentem,in mundum inue &a fünt;pér fecundum tollerentur;proqueillis multó máiora:bonà Sou : $ ^ conces / 24: —.— Dominica I. Aduent, taties Ynobis Domfuus, nifi pro nfakimo & íneórspafabllibénefilg Zach.g. exegiffet. Hisergo:vocibus Zacharias Propheta hodié confonat ;.cü X ait:Exulta fatis filia Sion;iubilafilia Hiernfalem.no ^ 006 Si igitur Ecclefia hodie in Euangelica le&ione, Prophetam indu. cit nosad gaudium & letitiam cohortantem:cur quzfe,quod verbis poítulat,operibus impugnat?Propheticis enim verbis ad letitiam,re bus auté ipfis ad moerorematq; triftitiá vocat:dum hodié omnia lau dis & letitie adimit inftrumentà -. "Silent iucunditatis orgdna, filet | pükherrimajlla Ambrofjj , & Auguftini diuinz laudis acclamatio, Lwc2. — filec&illa coelitus allatacantico,Gloria in excel(is Deo. Mutatus eft Ecclefiz habitus, pullati incedímus omnes; cum ad facra peragenda procedimus. Quzpam igitur in hoc tam faufto atq; leto nücio, tan- ta in rebus ipfis maeroris, atq; triftitie fignificatio * Quid hoc nouo ritu & babituinnuera nobis Ecclefia voluit? Certe non aliud, quàm prioris feculi fqualorem;triftitiam;& miferabilem human vitz con - ini ditionem. Quemadmodum enim medici ars atqj praftátia, nifi mor soo145 bi magnitudine perfpe&a;intelligi-non poteft: ita nimirum Ecclefia hochabitu& fqualore deformata;antiqui illius morbi vim, & imma nitatem reprarfentat:atque ita demum;quid huic tanto medico;à coe lisin terram,venienti.debeamus;oftendit.€j Quz autem oratio, mife ' randum illius téporis:ftatum pro;meritis explicare queatin quo tam longé lated; huius mtindi princeps imperium fuü porrexerat: in quo : /« peccaujmymors,& maledictio in perniciem generis humani,adeó la- te graffabáturzSed his omnibus malis,impia fuperftitio, miferos ho4 mines actiüis vrgebát.Cüum enim homines (int ab ipfa natura ea reli gione imbuti; ycnon credant vitam abíq; diuino, prafidio. (uftenta- ticum Deum inaeftigarentymentefnd; à fenfibus auocate non.pof- fent, (emper illis Deum quzrentibus,corporez fpecies: occürrébant, Itaq; principió;cüm toto coelo diffufajatq; clarifsimo: fplendore. mi «s x teanticafyderaviderent;illis honores diuinosinftituerüt, gloriam; Dco debitam ad operaillius tranftalerunt;Deinde ciim terreni cor- | porisgrauitate deprefsi;non poffent diu fulgorem aftrorum dótem- * plari;DeofQue fibi in.terra quarerenutyrannis adulari;liomincf(que: celeflifsimos in Deosrepohere cceperunt.Inde ctiá multi eà amens s tig proruperurit;vt amores atq; delicias fvas,religione confecrafent, Yadé(quod vel cogitare pudor probibet) Adriariusimperator, phi« lofophie ftudijsdeditus,confecráuitAntinoum amafium in Deum: vt meritó Frudentius exclamari os 50050090 ptos iu Qgidilogaar Antinoum cocdefti infedelocatumt.7 oso 91203 6 «do9 Sic s Condo tertia. w— 9r 5 » Sie igitur fa&ameft , vt animal illud regium &excelfum , ad im- |. 0 perum &glorizm natum,dum Patris fummi falutare imperium re- Seve fcfc: perfummum fcelusab illius cultu retrahit: atque l bidinis & intemperantia: feruus-efficitur: eÓ tandem deductum fuerit , vt non modó fyderum, atque impurorum hominum fimu- lachris, verüm etiam flagitiorum & immanium belluarum fignis À fupplicandum putarct.Sic euenit; vt lera exultaret improbitas;& ho iN ftis humani generis erectus, & alacer toto 'orbe terrarum volita- iste huerfalaqne geirts hominum,cupiditatisatquefceleeum om- 7 niüm vinculis aliigatum , in perpetua feruitute contineret.: Quod enim flagitium in mundo deeffe poterat , cüm vera religione & pie- tate extind , pro vero Deo ferpentes , & moní(tra colerentur2^ Vt enim Sapiensair: Infandorum idolorum cultura, totius mali cau- 8 faeít, & initium, & finis. Extincta enim verinuminis cognitione, » enshumanaceisquibu(dam tenebris offünditur, paulatimque dignitatis fuz obliuifcitur , ita , vtnihil aliud cernat, nibilamet, ni- -— lulexpetat, nifi quod ad corporis vium & voluptatem referatur. Corporis igitur cupiditati addicta, illitantüm miniftrat,, illi feruit, & omnia vitz coníilia , ad illius obfequium conferenda putat. -Et- £o cüm religio fcelere fufcepta:, fcelus augeret & amplificarét ; .ne- «effe tandem erat exterminari pudorem , leges atqueivra perfringi, humanitatem fepeliri , rationem obfcurari, omnia tencbris circune fundi , folamQue in terris tetram & impuram libidinom ,; cum om- nium rerum humanarum vaftitate dominari : Quo fa&o, confe- quens erat, animum hominis tantis monttris obfeilum, moleftijs ^ innumerabilibus implicari , curis triftifsimis intabefcere , vitam ia 9 cruciatu conlümere,atque candem in fempiternum exitium;amen- tia przcipitem ferri. €j Hic igitur ftatus, hec conditio illius m ifcram- di temporis extititquam nobis hoc nouo rituatque habitu; op; or- tünéin dieses. die.ob oculos ponit Ecclefia: quó aperté videamus, quid affertori;ac vindici libertatis noftre Domino Saluatori-dcbea- mus.Q uis enim non videat, quantüm illius temporis confideratio, ad huius tanti medici cognitionem & amorem faciat ?. Etenim quàm neceflariüs nobis fuerit; Chrifti aduentus: ; tum: demtüm veré 4otelligimus , càm:quàm triftis rerum facies. tine ipfo in mundó fucrit, attentius con(ideramus. Quid fit; libertate frui, nemo me- hüs nouit, quam qui aliquando feruitute preflus eft. Captiuitate au- té premebamur omnes , dominabanturq; nobis quatuor atrocitsimi lhoftesnépe Dzmon;peccatü,mors,& gchenna. Graui etiá & Icthli Sho C zi morbo Oforius fr. 7.dc lufti- tit » 26 E^ Dominica I. Mduent. morbo. labórabamtüs: totam enini naturam humanám languor,ftue 19 S65 por,ceecitas;& debilitaspererrabant ;Chriftusyeró Dominus ,.tan- adress quam nodusiuflitie Sol mundG oriens;tenebras difcufsit , morbos depulit;(ánitatem reftituit; iuftitiam contulit; impiam fuperftitioné extinxit;principemd; huius mundi forás protrufit.Corufcante enim Euangelio, euigilantesà fomno vitiorum homines, templa Dz- monum euerterunt;altaria deiecerunt, idola comminuerunt, & vez rum parentem & cónditorem fum agnofcentes, vaticinij illius ve- Hlere.17.. ritatem perfpexeruüt : Perdix fouet que non peperit , fecit. diuitias 'nonin iudicio,in dimidio dierum fuorum, derelinquet cas, & in no- $imil, ^ -uifsimo fuoerit infipiens. Q»o inloco mira quadam fimilitudine, Hicron.f4- conuerlionem mundi vates fanétus exprefsit, Vt enim D, Hierony. per. Hiere« hocin locoait(& multi celebres Philofophi tradunt) cüm dereiictis | . getdicum ouisaliena parensincubat,fo:tufd; educit, vbi pofteà ve. T2 parentis vocem. pulli acceperunt , mirabili quodam natura in- dtin&u eam agnofcentes , alienam deferunt , veramque fequuntur, Quod planébominibus contigit, qui à Dco conditi , & eius imagine . nformati,nó tamen verum autorem & parentem fuum, fed pro illo Dimonem prioribus illis feculis coluerunt, Quipoftea Deo ope- rante;& Euangelij voceinfonante, veri parentis & principis fui vo- .&emagnofcentesà.Diaboli principatu,ad illum fe tranftulerunt : ate :Que ita Dzmon , quityrannica poteftate alienas opes.occupaverat, -Chrifti virtute in medio dierum fpoliatus eft, ipfo eodem teflan- .qo4snii — tejquiait:Nunc iudicium eft mundi,nunc princeps mundi huius eij. le cieturforàs: & ego fi exaltatusfuero àterra , omniatraham ad me- La t | ipfum. Vtrumque gitur Ecclefiahoctempore,& ruinam mundi: & t falutem;atque vi&oriam Chrifti nobis fpe&andam proponit.Cum- jue illud amicecoris, hoc lztiuz materiam praebeat : nibil mirüm fi triílitia letis hodie permifceat; dum rebus quidem: ad merftitiam, verbis autem adgaudium & letitiam inuitat. Flecigitur protempo ris huius ratione prafati;ad ipfius deinde myfterij tra&ationem ac- cingamur, peg Pre UM 2$. Ls j . 4| Cüm verórmulta fiot , quz de co:tra&ari commode pofiint, hodie de ipfius: mirabili ratione. & €onuententia ;dicere ioftitui, Qua inre ,cüm multa atque. mirabiles conuenienrieà fanctis Pa- tribus afsigneritur,ego tamen;pro huius loci ac temporis ratione, il- la tantüm explicare tetabo,quam frequenter E cclefiain feftis. Dos mini Saluatoris imnuore folet,cum ait :Per incarnatierbi mylfteriit, , 2 noua » "—— HH "Ww" n as Concio tertia: iu CX" Be ig ioa iet toftra odis odi carin S eua tiüidé - verba; noii folum huis benefici] magtitudirie diuini étiacan filij dtirüditiem infinuadt: /qorüm áltert 1 B Ratomi dome "altero ad huis diuini operis admirátionemi áccendimür. ^^ 3h»q Principió igitur illud ftatuenc eft , totam mentis humana Prima T ^pérfe&ionem , in ar&tifsirra quadam tutti diuina: pente 'cóiuh&io- pó &jafqiie fimilitudine- fitam effe, V niufeuiufque enim ret sers a :éfiirláa »iofüo coniangl;& illiiepeffe&iónemq quoad: ' Reiá pet- " fi&jiniitatiCum ergo Deushontinis ; atque rerum omium |prititla Me Spir cenfequensefl;vt quà itidgisad ilhim aecediifus, hoc, - quó magisilli afsimilamurate; ; coniunginur;tiae vtiq; perfettiores x "fimus.Hac auterh afsirilatio atq; cófunctio; tribus potifmümres ^7 577 -bus perficiturinerfipe. cógiitioiie aiore, l&'imiitatione; hoc eft;co iG ms ET ditione diuib maieftatis fainoré boliitatiss BPiritadióne virtitis. iti intet fe cohixrénti vt ex Cogriltione amor; x E o0 XI wn» trt mir novi * efti oso vero in buiüfmodt XU t6ta liórininis Derek Secunda. P US CU nume dole us MEA ; ii dgüofcercr,difigeret, AS aos fieri poTfec y tinitafeftir, atqdevidir ia éullo fi ciiqa deiiiscin 8 j'itqy per. féttio MR OE. TIE & ó€ aüteri iii ottime omo e epe icd per Tertia. | "m enim Xdiuífia néitevecchietioc efti p yrifici Rae tnifstmb, H "Porentifsirtoj& imo: iCjuS fata eta dito Ae nsinir j8b . rantiam,infirmitatem, atque malitiá ollab&rétür, - A fa peni $ iin "trécedensj Noire hi esti CR Vinea ias joi d ie- *&us, in infirmitatem Cofruit;3bouitáte Vei deii, fa smidfie tix laqueisimplicatus éft: Atq; ita confequeiter im esti iR ad diümam fapientiam cognoftenidam ; ad bónitatein diligéndant, & virtürem imitandam/, in quibus eitis verá aBfólotág; p esr taerat Haec i itaq Pase d TRIES ERU rüné, hic rure Almitás extitit o atlqmi sb egeibun. & igitar hd o Binárerur, S lom: due fn^ SS dignitatis Quarta. má: reftitur: ob ett ad De toffipfexum at qi MEE E $éléusretur; duf'ibrirho dt elio fa ttr Bocémh — Ad vettsertiatórís B15tiáth" Vofidin periit Uaesv n | p LE diàt irte VIHBGS | e BOB Áani- - 38 agitur ini: , yu c (Dominica. T. Aduent. »fanitatem;& gratiam reftitueret. Hec veró fanitas ,in ar&ifsimailla «& mirabile huius mundi opificium Deum cognofcere , cognitamque diligere, & dile&umiümitari, Sic enim clarifsimi quidam Philofophi adaliquam Dei cognitionem perducti funt : Verü hoc Philofophis ytcungq; licuit,quiacriingenio & fumma do&rina przditi , ex diui- | agnitionemaffurgere poffet... :8 .2t$ . € Angelos e(Te putabant. qam vero ex creaturarum co- » gnittone, wae (idotéitia- | j9- E gnitioné;creatoris potentiam, fapientiam , & maie tém Vtcünque a&tiofcere licet:at: proüidentiam,benignitate ricordiami ; iti- flitiam,cbaritatem, rhulti qaidem Philofophi per ifta ipia opera al fequi nón potuerünt;quarum támen rerum cognitio, ad faluté rio- fantiam noftram,non fuo , fed:noftro more nobifcum cS digna- eiit, Q5 da^. f inm , 7 7. * ta elt. Sic enim pig mattes facérefolent; quz is páruulis non fuo; tA je | 4 fed 1 1,;qu€C . 2 A Dunjojpes nent, E iine por quà f iliàs en ded, P3j et Omnitag; ratione ' m T ? p endi. Gie Aetna et Mor. E- de RUTHIMI po: j; Ex; ijs quz d SECUNDE liquet verbum cipes cim in prindis.. pio. rs apad; Deum fiie; m in fine feculorum;cara factü eft pro-. 25. P. bo hominem, AME med Pimagnem effe Dei. Verbum enim Dei; ATUM a D Rp E sies tuna f fubit antiqua fe Pater Angelicis me; JF Bi no: (GEN mp. bet. Verbum vcro Dei carne ve(titü, fplen.. imag utet y'onitatisquam hac ratione hominibusco. gas idam exhibet. Vtrod; igitur modo Chriftus Dominus ver., mel inser M I5, ern «clo refidens (jue in terra cum hoy; ; ue carne noftra vclatus, fine citra carnis velamen; RU ges dee i «eft Angel lis diuinz fub(laptic: in ter, m derit: sium FER d rud Ver^) aum bonn Cr. Ifie. 52. E turum e min pier. e sem NADIE! Rum; in flieilla: quia cgo; ipfe, qutloquebar [E ipi uoe dii minesantea de Deo. per. eius opera. cognouerant., ; ideo dicit. hoc; tempore. cífe cogpituros 5» quod antea minis. agnofcebant;..quane; zi equi ante n aligslos isrum, per; Ícipfum ,. quifnam; efa; ume E cgntisimis operibus declrauite1 j 15 syn Vicies noftrs oculis luxe ditatus v dum Vilibis lis Ee 1. : itfü5'c i cr [11 g! eji: a4 21165711! Ido iob 5emi5lidon st104 ed] Jr. *3921 0 .o0ula M. sisi Susie i beUa « efle leor; bà - operz-- um ri etiamgrauifsimi atque do£tifsimi. Laliserat Diuus Beraardus,qui per. fuper falcicolum mirrha fecollegilleaitex omnibuslaboribus vitz Doe;cant, — mini Saluatoris; ue quosia infantia , (iue quos in virili zrate;,, fis. conüderatio in pestore viri fanctifsimi excitarer4. €, am vero D... | Chryfoftomusextafim (a mentis paticontretur dum. hoc diuina: clofofto:.- piétaus opus;animo verfaret, Vebementerenimadmiratur, quodeueb i — 0s Apoftolus ait :; nempe. fupernas;illas Virtutes. ( etiam que -Deo ; — - ^t» in.altifsimo dignitsrisloco potitzalsftunt) imminiltenum mit», — ti, propter;tosqui. hereditatem, capiunt, auris. Vbi veró iplum. —— oU enianai e pee. alfici, y vs mens &cngiratib s d affectus. oimutsin ipfo dchceret, dà. Doninica LAduent. Fit b Andellb iab Ascha MER in'irierite verfans , exeeffuim patior ; & fhá ndde genere mano imaginor;, magna quippe videa.Hze ille; Neque mino Simile, — adfe munduaihac ratione pertraheret: Sic videmus medicos(vbi dire frequenterea quz faftidit;ijs qua appetit: vtitademum,perid ^ 2o. .quedili Astéccib copie qnod f p vej, fuper ninstrifapiencidin v(im fuiffe D.Bernat.téflatür his verbis? Videns - 3 | "o5 Deüshomihescarnalés effe factas , tantüm eis daléedinis 6 carne luifféjet homines qui nihil nifi carnalia fapiebant , mirasin liac car» | G1936Q (eund ic En it! 15153161002 og ion ctn sncmud » reuiflinim 0n * 4 he TE T E Tr V ee MIL T Lu ni Eust «112 vod Lit Ubquigg oo ppquilissto 1662/70» 29 mot; coge imus) qué tibtinfthominég Deo finiilem efficit; in quo: ' 4 suos Coneió terti ue 3i. fummam eitis perfc&ionem collocanimus. ; Ad boc autem, quid "* quxfo,commodiàsexcogitari poterat,quàm, vt Deus ipfe nó in for | ,maffua , Íedin inGtmitate noltra fe nobis imitandum proponered Aliter enim qui fieri poterat, vt homo Deum ( quem non videbat, quemque ab omni dolorum &laborum perpcísione alienum fcie- bat)in exemplum fibi virtutis proponere poflet, quz vel tota in la. borum Prrpafsisipepoubimbm Gtaeft Quomodó rurfus purum À ,hominem(quem videre poterat)iimitari tutó potuiffet,qué vt .ciufs NN . dem naturz,ita eiufdem peccati, erroris , & infirmitatis confortem E... . mouerat Conuenientifsimé ergo Deus homo factus eft, vt haberet . | | Deum imitari. Quod D. Auguft.breuifsimé & clegantifsime tefta- Augff. Vifbstque nulo mupisspdem preTina, ^ atÀ pere veritatem,nifi aliunde deceatur.Et fi maximé pofsit, fummam. 33 morralitas tribuitjin docédo quoq; ficut in categis perfectus & con PO T1178 Tuquide AGE OEES da db hoc Sutced nó Cócüpi(cis : quia T multis rebus opus eft, " Bi | Bini EAduent. tétmülsy quis mutlam'Vim pá és; Ateg ó miórta cà qüiacti duh. UE itio firi dae RR á po ft. Dir tt Virtütis ,etiam hancéxeufationem debuic hominibus quf: i quod. pec^ " abridéefsitadi paritis GRE ircnh Be perféttusef i fs fbi debétopp oniab éd doée eh v fi forte dt- itin ófsibi di Bra es" pum ;Ecce ipfe o-Si rurfum Ifi "ike :bó 'càrte itidutus üm til eR petere tóprit ! . . "carnem tandem e 'éto; & tài Ccatum in me on demipátür; Si UN Es Kb PR affum pro iuftitia nec dolorem ferre, nec more | ii frgilistim.Bece &in 'nedolóratque tiiors Hiábet: potefla. Cla pr Mu Pd ior vado peres; qux füfti poffe pra ndis: Cipien $$ pre S fu UR iesu Sübláta ett Popsam ^ | bs &'ekcfatiotác Faterrhomiltmi neceffe elt, culpa [ua Iniuffüm A fag: "effe, di do&torefti vittis, & eun dem üceim non Rene Vidéa ooo "debeo quanto perfettiorfit no alis do£tor, quia dux efe morta- Jot fb mi dei (testari doce eio DE »'qüiia 5 eus pafü FRA tamem pertinet, "Nt Jn x jo b as EE NURE Led cmd difesa fit (HEUS 1€ Cecle Ri Becefsitare jecit puit fimpo E e, nifi mortali co uid 'Induzs P rece i hia f da , Ceteros | pafen. 1 necefsitáte E. itia EL FREE dit zittidis petfe- "n qus upset SUC. "i qu: Ash i éftacem qu Nas teétearissin ateró eem 3e AUNT usu x is Tab isad' fimile labóris fti. D pae i 70 £5 It 11010D aui bins Peroratio. 3g x fires as ad fa 1 sitas incartati verbi qum i erit deq. UE m modo fü üpérna (po infir- WERT U. ipsdue tper ril PEOR lim rgeremus; EUEDHR : ftre conforsfa Ms có fenobe E pA dis Kibileds, " n 19113 ribi : abuit, Vidilt 2 etiam X id' lobis 4d & aria lem v jmira lemprazt BL T ' ) 'opacon uen facien: um Ded inia bu- üsnitatis ii nyf cuo peines affectu, aftid r dpre S jo€ derat. dioio epo At : tel ag $ UR i» '"atidre iüi avion ade imitátionem passe ic Vitàr i IDE 96-5 : sow Concotertia. p^ as 7 Hic eft enim ille Ezechieli propofitusliber, fcriptusintüus& forig ———— " b BS liber lle quer Ifaias defcripfir;quem necli Exte-7- seratus,nec illiteraruslegere pourómiig le; quód claufus effer; ifte, 14-9 quód literasignoraret. Hunc tamencoràm in patibulo crucis ere- &um,omnes legere iam poffumus:& in eo fummampei bonitatem, mifericordiam,iuftitiam,& omnia virtutum officia, & quidquid taa dem ad falutem noftram pertinet,addifcere. €f In boclibro Apo« ftolus perpetuó legebar : qui nihil fe aliud ícirc profiteba:ur , quam Chriftum,& hunc crucifixum : cuiuslibrile&ione vniuerfum mun- dum erudiuit. Hunc etiam rudium & fimplicium,velur füpranatu- ralem queiidam mundum,appellare licet. Nam qui per vifibilia hu- ius mundi opera,mirabilem opificis Dci fapientiam , philofophorü more contemplari nefciunt;per facrz huius humanitatis opera, Dei &83 mifzricordiam,& iuftitiam ceterafQue' cius laudes agnoícere facile poterunt, FloceftenimquodillApoftoli verba iphruare videns z,Cor ag. tür': Quia in Dei fapientia , non cógnouit mundus per fapientia Deum,placuit Deo,per ftultitiam predicationisfaluosfacérecredé- tes.Hoc eft: quia fapientes huius feculi, perhuius mundi opificium (quod fapicatifsime perfe&um eft.) Deumnon cognouetunr, aut on paid » placuit Deo aliud opus edere, quod externa fpecie tultum hominibus. vifum fuit ( verbum enim. crucis peret ibus ftulutia eft)per quod Dei cognitionem;& falutem lorines affeque rentur. € Huic autem pio ftudio Sponfa fe vacare oftendit, cümait: Cant.2; Die&us acus mihi , & cgo illi,qui pa(citur inter lilia, Defideraue- rat antea Sponfa dile&i(siimum Sponfum videre, non interlilia paa fcentem,fed a meridie (upra fydera cubanrem,cüm diceret ; Indica 3? mihi,quem diligit anima mea,vbi pafcas,vbi cubes in saeridie.Qua quoniam paruitatis fuz oblita , audaciüs hoc pollulauerat , meritó:à Sponfo protinus corripitur dicente .: -Siignoraste, Ó pulchra inter mulieres,&c.Q ua sponfi obiurgatione admonita,iam non fupra fy- dera cubantem , fed inter lilia pa(centem videre Sponfum delecta« tur.Paulifper itaqueà diuinitatis contemplatione femota;ad humili- tacis inimafe tranftulit,quemadmodurn Bergardus indicat. his ver- Bern. fuper bis: Libentiüs humilia dile&i commemorat; nimirum quia exinde Cant. — ' capit efTe dilecus,ex quo ceepit & pafci. Nec folum exinde, fedins — de.Nam quiin altifsimis eft JDominusjin imis eft dile&us: fuper fy- dera regnans, & inter lilia amans. A mabat & fupra fydera , quia nuf- qua m,& nunquam potuit non amare,qui amor efl : fed donec ad li- la de(cendit pafiinter lilia compertus eft,nec amatus eft; nec fa». . S €tus a? M "S (Dominica 1 I JAluent. otentiafuamó tique poftquam foimusjn:qtiamuisimateriam vranfierimus, refore sale dtque renóimmeo»: inum crioisgnA bal Cessp yos emat ftisfponfi thalamo recipiuütur, quidque veró fatus foràs proijciun tur.Idemetiam zizaniorum & boni feminis parabola oftendit : quz eun fimulexortaeffentjmefsis tópore Choc eftjextremitudicij die) zizaniain fafciculos alligata , iniignemjeonijciun "uri triticum vero in coclefti horreo: conditam eft. :€; Harciergo doctrinam Demi- nus; dum apud nos ágerct-yfrequentifsimé Homimibus inculcauit eandem; Apoltolispredicandam commifit; quemadmodum Pe- trus Apolftolusteftatur cum ait:Tpfe precepit nobis przdicare popu lo;& tcfüficari quia ipfe eft quiconftitutuscifà Deo iudex viuorü Somiortüorüm;: «Simile quiddam im vita: Beatifsimi ipatris: noftri Vifütenuj legimus;nenipge;fuifieillià Dontinohoc ofticium demá- datum;vt ipftantezmitüdicijdiemi y eiufd; diftri&tionem horninibus nünciaret,.Quófa&tüm elt ; vtmulta perditorum hominum millia. hüiusfnyfterij predicatione., velut horribili quadam tuba ad pceni- tentiam'excitata fint. 4| Nec folium in-Euangclio , fed in lege ctiam, ueadeàinipfo na(cerítismüdiexordio antelatam legem yide seluichiphe o:géneri declarari:vt hoc veluti freno à peccads hos ' Rescdercezenturiintelligentes videlicet ;fei3dicem habere'; cui. de toto vite curíu rationé eflent reddituri : Id quod; Apoftolus Iudas in epiftola fua teftatur his verbis.Prephetauit autem de hisfeptimus ab. AdamiErnoch;dicens Ecce venit Dominus cum fanctis nullibus fuis;facerc iudicium, arguerc impios: deiomnibus peribus impie tatis; quibusimpie egerunr;:Qümexrefacilé colligete licet; quale; quántumq;illud/fir;quod.abipfo mundiexardios per omnes tati fcriesytobmodisD'omituis teffatum mundo:effe voluit; 36 ,015351 *;* In quotiam míra iudicisnofini ecignitas apparet; mr voléns periculoliberaré reum iubet illitoties deriunciart fupplicium.. Ea enim!Deibenignitase(t,;yt nonaminorappateat fitpplicijsidenuntiá disiquim bencficijs conttrendiss In quodacile declerat ; guxraalicz £im10q num (Concio prima. | 40 9 nim ab eius bonitate fit , mala liominibusirrogare ;'nifrad:hac eo- : rum fceleribus adigeretur. Quod lfaias Propheta teftatur ,cumoait. 1/2.28. | -In'monte diuifionum ftabit Dominus, bcutip.vallequz eft in Gá- "baonirafcetur, vt faciat opus fuum:alienum opus eius ; peregrinum 602775 'opus eius ab eo. In monte diuifionum (quód 2. Regum appellatur Viso Baalpharafim) magnam cladem pugnante Dauid , intulit Dominus -Pluliftzis, Nec minorem aduerfus Chananaios vindictam 'exencuit S án valle Gabaon , cum lapides grandinis adüerfüs eos coclo demi- (0 fits Horumverolocorum, mentionem fecit Propheta; vt quàm fe- ^ | ^ qeréinimpios fit animaduertendum , hac preclara allufione:des -monftraret.Peregrinum autem hoc opus; &alienum ab o cffe ait: . quoniam quid hac (eueritate mogis. peregrinum , &alienum ab eo .e(fe poteft, qui, nasurali bonitateftudeti&mpernonhominesinfe- a0-Gtari/fed bencficijs efficeret nod eriam Gentiles Philofophi intel- s Jexerunt; Aitenim Seneca; Dij; inmortales rec voluntobelle j nec Sereca. ' poffunt. Nátura enim illis mitis: lacida eft: tamdlongé remota ab | aliena iniuria, quàm à fua. Ita elt plane, fi naturam diuinz boni- ,tatis fpe&es, fceleribus tamen hominum prouocata , non poteft -fumma illa.bonitas non odiffc malitiam; & illam pro:mcritis:ple» &cre.Hac «quafi prafati;ad.Euangelica le&ionis explanationemve byimusamo ratbrum bomíaiup:ssbcupómi " ; ; 21 p»mizim 20C QTIGITUI ?90: L2 . t 9f $.. S407 CT 120 i1 4j Quad ergo Dominus antea gropofitis paraboli «expofuerat in " ] T . r' » [3 ; ; LI [ TI .151H2105lZ ! |. 010 praleati lectione non iam parabolis fedapertifsimamarratione des claiat.Etprimim quiderhiantecedentiadudicium figna commerno rat,hisserbis.[Erint frgna in Soleez Lui y cz: Stellisa e in terris prefe qm furagentiumn;preconfafione (onitus maris ez flüctusin arefeentibis homi- dübus pre timore.co: expectatione que fi uperuenient:viuerfo orbi- Nam virtutes celorum mouebuntiir:/] Hoc: eit in rebusomflibus fuperis & inferis,cceleftibus ac.terreftribus, figna érunt admiranda; & horrifi- ca portenta« Imrautatis enim coelorum virtutibus, confequens eft, vtomopia daiticeps qirz;füb cao furit, :& à cüclefti virtute endent, immautenturiFlocenimácrédiuima prouidentizimiunus eft;vtiinfie gnesterumhimanarim/flrages,formidolofis antea fighis, qutPro- jbrónan .vobilbus prznrtter. Sic enimpriufquam Apriochus rex iorrendamillamclademdudais;intuliffet;qua octoginta hóminum qm fnilliad3iercfoly inis trucidauit, totidem; :captiuos duxit; & facra; - al(simuimitesnplo m acrilpgórfurorc témerare; & fpoliare:aüfus eft; inira Dienissipo uasa rin Usos D Er RPaczes 2. Mách.: nom ques 4o 2000s ninica UT. IAduent, -que horrendafigna vila funt:quó fa&um elt, veciues omnet metui. 1z "S perculfiyorarent in bonu mohltra cónuerti.Similia quoq; pericus Euro [en imminentium figna , lofephus de bello Iudaico ante poftré- Gregor. in. mam vrbis vallationem pracefsifle memorat, D.autem Greg.fimife om ^ quiddamin Italia contigiffz narrat. Priufquá enim;inquit,Italia Gen tili gladio ferienda traderetur;igneas in coelo vidimus acies, i pfum, qui poftea effufus eft;/vumsnum fanguinem portenderites, S; igitur hoc diuine prouidentiz familiare'e!t;conféquens profe&tó erat , vt ) ' .ntetorius orbis excidium liorrenda figna precederent,que cateris omnibus tantó effent formidabiliora , quantà grauiora mala porten "derent. Aliud enim eft vnum orbis angulum ; aliud. totius vniueri E anachinam concidere.IdeoqQue illic priuata quzdam.ndicia, híc ve- .— Óintotarerum vniuerfitate tremenda oftenta przcurrcnt.H aec au- ; peenz capient exordium;quando(vt Sapiens. fcribitur.) Dominus 'artnabit creaturam in vltionem inimicorum , & pugnabit cura illo . Qrbisterrarum contra infenfatos. /Equüm enim eft;vtcreaturg,qui« 'busin iniuriam creatorisabufi funt, vertantur in.exitium,quz olim «datzillisfuerantin minifterium.: Quos autem inimicos nuncupa- aiit,eoídem aptifsimo nomine infenfatos S iank 2:quz voxin om- nes improbos maximé quadrat : qui cüm a mundana omnia adeà acri ingenio fint, vt zpe pro rebus riihili fzeuifsimà digladientur: in ijs tamen rebus que ad anim falutem fpectant,oniris penó f; piritua lis fenfus expertes funt. Quz res,vel hoc vno argumento perfpici po teít:quod cum inter malaomnia,quz vel humana; vcl diuma etiam mente cogitari poffint ;lethale peccatum fit infinitispartibus ma« ius, iti inmumera huiufmodi peccata pafsim:committentes., ade 14 ullo huius tanti mali fenfu afBeiuntur;vt Letentur etiam com. malé fecerint; & exdltentin rebus pefsimis :'& in ipfisinterim fceleribus, tanquani inre bene gefta glorientur. Imo: veró quidam có demen- tiz procefferunt, vt neparüm improbi czteris videantür., de his etiá flagitijsquz non adraiferuát,glozieütur/Num iyitur hos micam ce- rebriaut fenfus:habere credendum eft? I3m vero qiii fieri poteft ve ; mentem habeat; qui. pro momentancea voluptate aut inani.-lucro, 77 ponam negligitfempiternam? Quomodó fenfum habet, qui (vt ait Keühi, ^ poítolusjfecundum duritiam fuam,& impcenitens Cor, thefauria | Witbiiram ià dic irz;& reuclátianis iufti iudicij: DeiiSi'enim nihil ^. aliudChriftiani hominis profefsro exipit;quàm vt fic vitam fuam ác dat. aBiones omnes inflituat ;vrinilloirz dio; mifcricordiam inuénire mcer; * em figna;dolorum initia effe ait.Salüator :quia hinc reproborum 15 -—-—————EÉETEMAPRSUM b 16 sos Coitio prima. e. amiereaturiquid effe dementis poteft,quàm vtipfe contri totam vi- tam in hoc infumat, vtanaiorem fibiirz curónlum adillum diem «quafi irarum inops futurus fit; thefaurizet:quando(vt D.Hieronys mus ait)ne Sancti quidem a formidine(quamuis non: poena- 5: 57 JM)prefentiam Dei. videbun Quomodo igitur fenfum habent;qui hac mente, vel potis amentiafunt? Adueríus hosigitur infenfatos totüs orbis terrz-merità;illo die pugnaturus efle dicitur. Quid auté €x his fignis ac portentis confequatur ; exponit deinde Saluator, (utirdita coc 6o D ione eruanlalasgd Liupiizoiislanc dauf [Areféentibus bominibus pre timore ey expectatione y que [uperueniet «vniucrfo orbi. Itad; quamuis acerbifsima fint, qusstunc homines pa tientur, magis tamen eos futurorum prafagia,quàm przfentia malo rum incommoda cruciabunt.Id quod iufto Dei iudicio fiet, vt qui füturorum femperobliti;przfentia femper'cogitabant,nunc'& prz- fentibus torqueantur ,,'& futurorum metü.muktó magis excruciene tur, Vehementer:enim indignum eft,vt cüm de renulla magis glo- riemur,quàm quód cam religionem colimug,quz totain. prafentiü bonorum contemptu,& in fide,& fpe futurorum pofita fit, nosta- men nihil minus quàm ifta cogitemus. Cumdj; hoc facrz literz per- petuó fonent,hoc femper Ecclefia clamet;hoc San&orum omnium Voces, mores,& vita predicent,& ad boc ipfum Dei filius é coclo:de fc&derit, vt omnes curas & cogitationes noftrasà terrenis rebus áb- 'düctas , transferamus in- celum:homo tamen ferpentum more, ita toto corpore atq; animo terrz affixus eft , vt terrenis atq; praffentis bus bonis inhians.ceeleftia & futura contemnat:vt re ipfa Socraticü illud(quamuis alia fignificatione)teftari vidcatur: Quz fupra nos, 37 nihilad nos.Ob hocergo dignum fuit, vt qui foturorum obliti,fola tantum przfentia curabant modo futurorum meruanxij, arefcant, palleint;& contremiKcant, 20 0:000 00000000770 9 9X -* Sed quaretisforfitan, qualis eo tempore piorum animus inter tot plagas & horrifica (igna futurus fitt Audite quzfó fratres mira- bilem pior& felicitatem.[His(ait Dominus)ficrineipientibus ; vefpicin. téye leuate capitavveftvasquoniam appropinquat redemptio ve[bras) Araq; «à Sol conuerteturin tenebras,& Luna in fanguinem, cüm Stellae &cofo cadere videantur,cümmare ragiat, venti fremarit;aer fülgu- "ret, terra contremifcat, monresab imis (edibus coneutiantur;totus dénidoe erbis quatiatur y & liomines tantarum rerummagnitudine upefs&i arefcant:tunc iufti capita leuare.hoc eft , éxultare,trium- phare,& feítos diés agere iubentuf'«quQd prapé fit felicifsimus ille S | T Da dics, ! gh de. e Dominica HL. 4dueut. js aneruit?.: E dot D1Hpe€sg rid Ej Phí i» * :3 " Ld Aj Improbis igitur. hoc.timore & expe&ationeperculfis ; mundo. :xque tlammisabfumpto,& mortuis terribili tube fonitu.-ad vitam re -uocatis;iudex à ccelo deféendet omnibus patens atq; confpicuus;Se iquitor enim:[Tanc vidgbunt filium bominis venientem in nube, cum potes -flatemagna e» maieftate;] Et i me ha&tenus, fratres, atteatifsimis ania -misaudiftis,nunc maiori vobis ftudio opus eft,vt qua modo dictus . srus fum,animis veftrismentibu(d; mandetis.Expofitisenim przce- »dentibu$ iudicium fignis ;'ipfum-iam iudicij pelagus ingredimug. -Qua.in re multa; & ea quidem animaduerfione digni(sima fefe no- tbisotferunt, Acimprimis venientis iudicis feueritas & maieflas, Si- cutenim prior ille aduentus in fumma paupertate & humilitate ; ita ipofterior hic in fumma gloria & maiettate füturus eft. Veniet: Dos ,minus(vt Iudas Apoftolusait)cum Sáctis millibus fuis. Millia enim ;millium-Angelorum miniftrabuntei, & decies centepa.millia'afsi. a0. AStentei; Ha namq; funt nubeslucidesquibusiudex flipatus: veniet, quz vniucrfum mundum quafi tot Solibnsillufieabunr , quot San- totum agminaiudicem comitabuntür. 4| Iam vérà , minantis at- queterrentisiram perferre quis poterit'Ecce,inquit Propheta! , ve- ;Dit,& quispoterit cogitare diem aduentus cius?;& quis ftabitad vi- dendum eumtSimaicftatem eius(cum ad ferendam legem in'mon- aem $inai defcendifler) Judaei ferre aequiuenint; fed pereerriti ac pas -morerencufsi fugientes, dixerunt Moyti.Loquere tu nobis, & aue «diemus:uon loquatnr.tiobis Dorjnus;ne forté moriamur:qui pote S'ufteinsfurorem filinere, cim adipfius [pretas& violate lepis ras 4t0nem exigendam veniat? Quisenim türbinem,quisprocellam dis mina indigostionisfuper cepubimpiorum venientetuybfic) maxiaza, ESPECCE C. à ue« 2 -T PAN IT sodCmHepimal: 00 7 98 | ; | "i ; ax trepidatione videre poterit? Quod pe&us illas diuini furoris fagit- - .tasexciperepoteri; de quibus ipfeait : Inebriabo fagittas meas fan- uine,& gladius meus deuorabit carncst Quibus oblecro;atroctori- bus verbis,furoris diuini magnitido' potuit defignari? Quisvnquá — — .fagittas fanguine ebrias,& gladiü carnes deuoranté audiuit f.4]Hec 5:50 giur-indignatio & ira , in illo die plenifsimà declaranda feruatur. | ;Conftat enim Dominum omnia propter feipfum, hoc eft y propter . nominis fui gloriam condidi(Te. Cóftat item diuerfis tum atátibus, tum éperibus diuerfas laudes & virtutes fuas declaraffe: Potentiam .enim oftendit in rerum creatione;fapientiam ià'earüm gubernatio« 7/7... 74,7 ne, mifericordiam in hominis reparatione ; iuftitiam veróin maloé..^ | d Tum punitione hoc die:declarandam referuauit.Quód fi tantas re eut tam varias Dominus effecit, yt porentiarà füam manifeltoret: tad B om 22. Que ixirabilem.folertiam rebus omnibus indidit; vt fapietiam fuatu n or -oftenderer : & tam. inultárurfümac ftupenda & fecit,& perrulit;vt 3mifericordiam, fuam mortalium: oculis con fpicuam faceret, :-quà- lia, quafo , edituruseft, cüm iuflitiz faz magnittidinem declarare conftituit? Hoc enim argumento: D. Bern. liniüs diei acerbitatem Bernar. ín .colligit.Sicut enim(ait)iR primoaduentu mifericordia apparuit fü- Ser. de ads pra módum, fimilem «tique expe&are debemusiuditij diftrictio- uenta. —— nein, Si enim cummifericordiz fuz magnitudinern oftenderé vo: luit;eaopera defignauit, quz omnemliumang mentisintelligenuá fuperant : dumin ftabuloomnipotens Dei filius nafci in przfepio decumbere,cum peccatoribus in hoc mundo conuerígri;& pro pec catoribus demüm capi,vinciri, confpui, colaphis & ajapis cadi , fpi nis coronari, purpureis veftibus illudi, crucem liumerts baiulare;& : intatandem inter facinorofos homines crücifigi: D. hzc inquam) | omnia Dei filius fübire.dignatuseft (quz coclum-& terram, Ange: c los & liominesin admiratiooér ftüporem; adduxerunt)quó mife ricordiz fuz magnitudinem declararet,quid queo faciet;cum iutti tiz fuz magnitudiné;ad hanc vfq; diem fummá patientia conferua- EE velit?Cüm Antiochus rex eam cladé quá pauló fuperius expofuimus;Hebrzisintuliffet,ac deinde Apolloniá ducem cà exercitu miliffet;qui pouas ftrages xetetibusadderetyatqg tandéTudeorumgenus & nomé ad interneciónem:excinderet:Deü 2. Mach. 4. (ait facra hiftoria) tunc téporis modicü aduerfus populum fuü fuif. fciratum. Quzro igiturà vobisfratres,fi càm diuinaiuflitiamodi« cum irafcitur, to: honiinibus calamitates, totcaptiuitates, tot morá tesitot Reipdirogetjtordemdylhométasciadesinmc tnt iatlipes *» AU | E "e » i s o M Ve £57 T . ría ^ (Dominica LI. JAduent. " RUD pec HE : 1 : uà pne m. ene néIudzorsim genus, quod fub ipfiustutelapofitumeratadihternec eg — — cioné vaftauerit atq; ceciderit: quid qta-fo faciet, cin non modi- 'cum,fed (ine modo, hoc eft, extrá'omnem folitum modum iratus, totum irz fuz impetum illo die infeeleraros cffündet , de quo ipfe ! Dcit. 32. per Prophetam dicit:Ignis accéfus eft in furore meo, & ardcbit vía; T 1 T PM : E d fac 3 vis if s ad inferni Lotus edant terra cá. germine fuo, & mótium fundaméta cóburettHoc igitar fratres quod ego pro dignitate & in credibili rei magnitudine explicate-me poffe dif&idó, vobis fludio- | féac dilig&ter perueltigandü ,'& dies noctefq; expédendü reliuquo. M ^ Cüm igitur iripij füpernum iudicem , hanc tantam iram afpe&tu & vultu pre fe ferentem cernant, quid putas animi gerent? atque ij - prafertim,qui vel Chriftü non agnouerunt, vel eiusleges & przce- pta contempferunt ? Quis tunctimor eorü mentes occupabit? quis uporeorum/animos ac cogitátiones peruadet, cim vniuerfüm or t$ bem tánta feueritate minantem ;.& Chriflü videanttanta maieftate . fulgentem, quétotíes pro rebusnihili repudiarunt,contépfcrunt,& abiecerunt? «| Hoc autem quale fit; vel hoc exéplo vtcunq; poteri- tis intelligere.Cum A poftolus Paulus Chriftum ignorans , eius Ec- clefiam deuaftaret;& in Damafcum pergeret,vtfidelesvin&osper. — * 4 4j » duceret in Hierufalem: occtirrés illi Dominas,Saule, Saule (inquit) quid me perfequeristEt ille:Quis es(inquit) Domine?Ego, ait , fum Icfus,quem tu perfequeris:Durum e(t tibi contra ftimulum calcitra re. Ac ille tremens,ac ftupens ait; Domine , quid me vis facere? Paus cifsimis verbis fanctüs Lucas totum nobis Pauli ariimum expofuit; cum dixit: Dremés;acftupens. Qu&fo vos, qualis ftupor ille fuit, cá ex tam denfistengbris , in tam claram lucem Apoftolusemer(it: vt : quemtanquam fla itiofum hominem perfequebatur, Deü omnipo 26 tentem agnolceret? Quid.enim aut magis nouum , aut in(peratum, aut incredile ; aut. horrificum illi obijct potuit? Quó enim longius ab hac fide aberat, eó maiori admiratione ac ftupore perculfus fuit. Qua ergo animi cófternatione illa D. Aug. verba dicere potuit: Va; iecihobes. meis; in quibustamdiu iacui? Sedtamen non minoria eotremor,quam ftupor fuit. Quomodo enim non vehementifsime ) omnipotentem Deum formidarct;quem tam atrociter veluti: parrí- | "4: €idam perfequebaturHoc er. 7o timore ac ftupore correptus;exclas mauit:Dagmine,quid me vis faceret Ecce paratum credege, paratum iae Pedes obedire;paratum pro te mori:paratum denique | uictantz iniuriz à me illate quouis fupplicio f. arisfacere:quia igno | «ans feci in incredulitate inca Nunc ad nos redeamus fratres: Si tan- i. n) te ME Ciclo fecunda. 3 9 .a A«LN&SEADEM.SEOVNDA-DOMI- dér acio fecunda;in qua extremi iudi- -eij (cueritas defcribitürtQua q iidem,cüm ex alijs circunftan- 'tijs tum pracipué ex tudicis integritate, deindeex ^. - . " yeproboruminexcufabiliprautate,acpo- -: s 7 firemó ex féntentiz grauitate | .-* colligitur. VH E-T unc videbunt filium bominisvenientem in nu be,cum potestate magna cz maieslate.. Luc.z1. Ra alterum in ma minis venientem in nube , cum poteftate magna & mait humili vehitur afello,hic vehitur in nubibus coeli. «hor rum & San&orüm millibus ftipatus. Huius autem fesitid: antecedentia figna,& hiltoriam,paucis Euange T Hn Ca*tin6 AcipulisDominus,quanam effenthuius die i figna fuprrueniznt vuiuer[o orbi Nam pirtites colorum mogebuttur, Ege sudebunt filum Boyuinis tegientem i ops ctum. potes, PIRE, e: nés SA nsi M E e x* B Simile. à x Dominica T I. Aduent. 3late-J Né tamen pij homines hoc vefturi iudi Itate perterrcfierent, metum illis Saluator propofit; arborum fiziilitudine adimit,cim protinüsfübdit.[His auccm fieriin ciptentibus. y refpicite ex laste capita vflraz quoniam appropinquat e- demptio veta. Et dixit iilis fimilitudinenms Videte ficulneam ec. ] Quia vero adeó tremenda & harrifica erant;quz de hoc futuro iudicio di xerat,vt vix bominibus credibilia viderentur;adiecit tandem: [Amen | lico, vobis mon-preteribit generatio bec, doncc omnia fiant. Colum ez terratranfibunt, verba autem mea non tranfibunt.] Hzc funt que Euan- .gelica huius diei le&io continét:ad quz pro dignitate tractanda ( fi quádo aliàs)nunc potiísimüm diuina ope indigemus , quam beatif- fime Virginis interuentu fuppliciterà Domino petamus, ua vid * , mora enim illi ad agendum ops eft.Sic igitur quamuis fidei noftre mylteria velat pirirualis qui am ignis fi nt, qui algentia hominum ed leuiter ca;ac velut intranfcurfü percurras , minus plane eorum viti & efficaciam fenties. Quámobrem fidei( quam omnes habe- .- füls)addere opórtet confiderationis moram , yt animo coricipias, & ant& oculos mentis; hoc ipfum quod credis explices, & euoluas. Quod fi faceies;non dübito;quir coteftis iic tents , algentem ani- fium Gram-yéheraenter iücendérét" O vtinasd qui tám mulas "ater. 'ow as di | diei 6 ——— p M — MÀ —— | 3 (Cmdefeeundk,— 63 diei horas in futilibus acgotijsinfumimtus, vel vnam faltem hvius tantze fei confiderationi impenderemus:maxiimam certe ex hoc ftu- 'dio vtilitatem caperemus!4[Sic plané quendam ex fatis iliis Pa- tribus facere folitum legimus: qui in quodam trium foltorum libel« lo(vtipfe aicbat)fe dies noctefque legere dictitabat : quorum alind quidem rubeum,aliud candidum,aliud nigrum efle aicbat.Et in ru- bro quidem,Dominicam pafsionem;in candido, beatorum gloriá, in nigro autem; atrociísimas damnatorum penas fe Icgere dicebat; hoc eft , aísidué animo verfabat. Siigiturin hoc ipfo libro nosfre- uenter legeremus,non dubito quin longe aliter vitam noftram in- ftitueremus, Vt ergo huic communi focordisaliquafaltem ratione |. ..- -confulatur,extrem: iudicij imaginem,quomodo eam depingere , ac mente tractare deberemus , hodié vobis ante oculos ponere corfti- tui:fi forté idem apud nos efficiat huius. myfterij explicatio;quod eius diligens coníideràtio efficere. potuiffet. «Ec quopiam hzc res ad cohcutienda obdurata corda plurirüm valet;oro, obteftorque .V65 fratres, vt quàm attentifsimis animis adcffe vélitis.Sienim hzc - tanta res nihil hodie apud vos efficiat;non video quid-miihiin futu- rum fpei reliquum fit. Hecenim velut extremum medigamentum eft,quod defperátis morbis adhiberi folet :ac velüti extrema oppu- gnatio;qua omnes machinas adhibemus,quibus rcbelles multorum animos Chrillo fubijciamus. € lllud tamen hoc in:loco dicam, duos quotannis effe dies animarum:quorum alter defun&tis homi- - nibusjalter viuis deferuit.Ét ille quidem,poft feftumomnium San- &orum celebraturjin quo totius Ecclelsa: fuffragijsfidelium defuna Gorum animz iuuantur;quo ab igne purgatorio emergant:alter vea ró,hodié mihi celebrari Mieanqneited: (ia, propofito peccator animabus formidabilis & magniiudicij.die;éas nonab igne prirgan- te, fed à peccato adiinferos deprimente,extrahere conatur Quod (i hodie hoc rantomyfterio vobis ante eculos pofito, fruftra labora- mus,quo me vertam prorfus ignoro:nec intclligo,qua ratione dein- ceps vobiftumagete debeam,Sed de his ha&tenus: nunc rem ipfa aggrediamur,& fucuri iudicij feueritatem yobisante oculos propo- famüsc co. iCLoagmigsts hasoET IE i s B jJunMtobs sov. 7 aptistbti sioe S1 Sed quia infiniti propemodum operiséffet-, ómnes iudicij hu- jus partes & circunftantias explicare , tria tantüm,qua mihi prac: pua efle.videntur ; queque; eius mágnitudinema pertiüs declarant, Dixifio.. gaucis attingam, Primüm quidem incorrupti iudicis integriratefn; ed TRUE | dcinde | 64 b Dominica 1T. Aduent. . deindereprobórum hominum iaexcufabilem prauitaté; ac poftré- 1o Prima pats. Abac.t. 1.Cór.4. Difinilc. b. ET. Difiiile. »Q0 t 1 und * móferendz contra cosfenrentiagrauitatem.— '^ Iudex igitur primüm ille eft; dé quo Propheta dicit oculitui ne videant malum , & refpicere ad iniquitatem non pote- ris.Reusautemelt homo peccator;qui bibit qua(i aquam , iniquita- tem.Cümergotanta fit iniquitas eius, quiiudicandus eft, tanta ve. 'fÓ quitas iudicantis, quale quafo iudicium illud erit inquo maxi. fnaiotuftitia,fummisiuttitis & zquitatisponderibus liberanda ef "hoceft;cümcorruptifsimus ab incorruptifsimo ;immundiísimusà 'mundifsimoó; & pefsimusab optimo iudicandus erit? Hac enim de -caufaà nón (ine timore A poftolts aiebat: Mihi autem pro: nihilo eft, "vtà vobisiudicer,aut ab humano die, fed nec meipfum iudico: Ni- hil enum mihi confciusfumjfed nonin hociuftificatus: fum: qui-au- 'tem iüdicat mie, Domimuseft. Quód perinde efl, ac fr diceret: Quia *non'ab heminibus;fedà Deo;hoc eft;à iuflifsirho; incorruptifsimo, ^& fapientifimoiüdice iudicandus fam (quilongealiter quàm hio- "mo videt)meritó tudicium eius pertimefco. Itaque fi peccator pec- "catorem,fi impiusimpium effet iudicaturus,non erat cur fibi impro fbusabimprobo niriüm timeret: qui non prius alterü quá feipfum judicio füoeffetdámnaturus. At cim huius canfz iudicinmad eum 'fpe&et;quteft fumma a quitas, fummafanctitas , atq; iuftitia, fum» 3Óodrodio impiüatj & impietatémjeius dereftetur: contrà veró iudi vaniisieus omni gcnere flagitiorumcoopertus fit , quando adtan- tam &quiratem tanta iniquitas, ad tatitam rectitudinem ;tahta obli- 'quitas,ad tantam denique iufticiam-tantainiuftitia exigenda fir, & 'trieritispunienda quis nón: merito timore concutiaturi:.: «5 X Nonfolim autem quitas, fed fyncerifsima etiam ; & cetti(sirha 3üdicisveritás (vcD.Bafil. ait) maximum improbis terrorem incu. tiet, Ci enimimprobi omnes dolis, fraudibus, & fimulatianibus (dum hic viüerenit)ambitionetri füamjauaritiam;impudicitiam, cz- erafá; animi labes occultauerint: cüm videant cau(am fuam coram o iudice'agerida mieffejapad quemhihilijs artibus(quibus femper fi füntyefücere pofsint;non potueruntnon vehemegterexauima- ri. Hoc eft autem quod Sap.5.legimus: Deum videlicet illo.die-pro alea, iudicium certum effe acéepturum. In humanis enimiudicijs be odritieocculcterj& reorum crimina vel tegnütir,veldifsimu JYétur,velcertéextennátur: quádo aàt ddr meus , bit mentituf teftis; utreus fallitzat in'hoc iudicionihilhorum locuai habébir:cü adem Dominus (in cuius oculis cuncta Cau ipen aer obiil» $9 sy pr. t |" r 1 pin malitia valere poterunt. tanea huius mundi felicitas eft,przfcrtim ad seternitatis fpatium có» parata, vt ipfe felicitatis locus , & ipfi etiam quifelicesillosin gloria & opulentia fua viderint, dicere tunc meiitó.pofsint, Non vidi te. Hoc eftnon agnoui,non vidi,non memini , non denique fuifli , vel fi fuilti;perinde fuifti,ac (i prorfusnon fuiffes, O vanas hominü cu- ras,ó fruftrà fufceptos labores,ó fumptuofé magnificeQue excitatas domos;tapetis aurcis & fericis ornatas , Ó familias longo ordine po- né fequentes,ó veftibula famulorum,equorumd; ftrepitu perfonan tia:quàm breuem temporis vfuram, quàm fragilem firmitatem for- tita etis! H.ec igiturfortuna ludibria adeo nihil in hociudicio pote runt,vt adueríus ca iudicium ipfum adornatum effe 1íaias Propheta j(gi.s, teftetur, cum ait: Oculi (ublimes hominis humiliati funt , & incur-- vabituraltitudo virorum : exaltabiturautem Dominus folus in die illa:quia dies Domini exercituumfuper omnem fuperbum & excel .— fum,& fuper omnes cedros libani fublimes & ere&as , & fuperom- nes montes excelíos,& fuper omnes colles cleuatos, & fuper omne quod vifu pulchrum cft, ü. M p E & IL Secumde — €/Sed quoniam iudicis integritatem & veritatem vidimus, iudicari ; Ones expédamus.Et quidé in extremo illo iu« dicio omnes homincs comparere dcbent;fiuc illi fideles, fiuc in&de- les (int.De infidelibus auté nihil e(E quod nüc dicere potsimus , ni quod ipfe iudex ante pronütiauit;dicens: Qui non credi; iam iudica tus eft. Et Apoftol. Quijinquit,fine l:ge peccauerunt, finelege peris bunt:qui auté inlege peccauerunt,per legé iudicabütur. Horü ergo qui per leges iudicádi funt,allegationes videamus , quarü nonnullas Dominus n Euangelicis litcris exprefsit. Sic enim air : Mult: d.cent mihi in illa dre, Domine,nonne in nomine tuo prophetauimus, & in. nominetuo Dzmonia ciccimus,& virtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis,quia nunquam noui vos. Difcedite 3X me omnes qui operamini iniquitatem, 4j furfum alios fimili confidentia dicturos ait: Manducauimus corátey& bibimus, "v pais, Ronm.2. Matth. 7. Luce.13. dorü caufas & excufationes. hoc eft: Te Domine vfi fumus femper Valde tamiliariter,tuis fuimas preceptis imbuti, facramentis initiau, nec Chriftiani liominis faciem vnquam exuimus.Art illejNeício vos(inquiet ) vnde fitis. Difcedite (Dominica 1T, Aduent. ios oed oxi ^ » * PIS PES s, & in plateis.noftris docuifti, à me operari) iniquitatis.'Süntenim permulti , qui folo Chriftianze fideinomine;& externis obferuationibus & ceremonijs nimiüm fi- dentes, hanc fuam fidem, & obferuantiam plurimam ibidem profu- turam putent. Dicent enim, diuinis fe frequénter laudibus interfuif- fe;facras conciones audiuiffe , Miffirum facrificijs ilatis diebus afti« tiffe quotannis ex Ecclefiz przí(ciipzo diuina myfteria,& facramen ta(quibus lethalia crimina diluütur)percepiffe, venialia veró & quo tidiana;frequenter aqua benedi&ta expiafle: ac poftremó(quod ca- puteft)fideimbutos, Chrifti gloriam, diuinitatem , maieftatem , & - imperium magnis vocibus pradicatfe.Hac fratres fi charitati,fi pie tati , (i iu(titi.e , (i diuinorum mandatorum obferuationi adiun&tà fint;,non dubium;quin horum caufam firmifsimé in tudicio aduer fus omnium Diemonum accuflationes tueantur. Si v.ró his virtutis bus de(tituta func/folia,non fructusjimago iuftitiz;non vera & folie daiuftitia (unt:que apud equifsimum illum iudicem(qui non rerá imaginem, fed integritatem, non vmbram , fed veritatem , non. ex- ternam facicm, (cd internam animi pictatem, non verba, fed corda; ..—. Ron deniqne folia,fed maturos fructus requirit ) nihil valent. Quid Wattb. 21. Mara enimaliud idem Dominus infinuauit , cüm ficum folijs ornatam, fructibus autem vacuam, eterna ariditate mulctauit , cüm nondum ft "X. u&uum tempus appropinquaüct ? Demcatein cnim hom l i inem . fudi- E T 7 ual pn sis iui orm RORIS i ot re. - Concio fecunda. ^ 19 iudicaremus;qui Ianuario menfe maturos in fi reret,& quód'eo temporenon inueniffct;aduer rem indignaretur.Ita eft dede cepe ipi infinuare Do minus voluit,fe non cum arboribus, fed cum hominibus agere. Qui funt autem,qui per ficulneam folijs vernantem,& fructibus va cuam intelliguntur: nifi qui pietatis fpeciem verbis, & ceremonijs externis prerfcferunt , iuftitie ver & pietatis. fruttibus vacui funt? Talis enim eratpopulusille,de quo Dominus per Prephetam que- Yfai.29. ritur:Populus hiclabijs me honorat , cor autem eorum longe cft à me. Quicunquc'igitur tales funt, fciant fe eterna maledi&tione ita ple&endos, vtex illis nullus vnquam iuftitie fru&us in. pofterum Eccl.9. expectandus fit. Quoniam(vt Salomon ait)nec opusnec ratio ; nec. fapientia; neque fcientia erunt apud inferos , quó-illi properant. 26 Hinc ad Iudzos,quihifce operibus confidebant;per Ifaiam Domi- Ifa... . nus dicit: Ne offeratis vltrà facrificium fruftrà,incenfum abomina- ^ tio eft mihi,fabbathum;& neomenia& feftiuitates alías non feram: iniqui funt ccetus veftri, Kalendas veftras odiuit anima mea, facta: funt mihi. molefta. Laboraui fuftinens. Videtisergo fratres, quid. ipfa etiam opera,que olim Dominus inlegé preceperat , fine: vera iuftitia & charitate valeant | €; Quód fi ita iudicantur, qui pietatis. & iuftitiz fructibus nudati funt: quid de illis ftatuendum elt. , qui non. modó pijsoperibus vacui, fed ómnibus fceleribus & flagitijs: cooperti fuat? Si hos certa pernicies;& exitiam manet; quz: fpes de eorum falute érir,quinon modó ipfi peccauerunt: fed ad pecca- tum quoque alios induxerunt: quales 1j funt, qui foeminarumi püs s folent?. Quo enim precio Chri- u ' dicitiam prauis artibus ex P fti fanguinem , quem profuderunt , dum innocentem animam il- »m- c 2 laquearuat;refarcire poterunt? Quid hos igiturexpectare,nifipros — 5; * dd pheticum illud neceffe eft:Omnes vos accendenres ignem ; accin&ti Jfai.go:.- flammis,ambulate ergo in lumine ignis veftri& in flámis quas fuc- cendittis vobis. j | | | "Prater hos autem aderunt alij, qui ad mifeticordiam Dei, & fan- 4 funis Chrifti meríta confugient: quos:non raró audire folcmus: &C verba iactantes : Qaid nobis defperandum eft.,aut timen- dum? Aduocatus noftér ;.facerdos, & pontifex; ipfe iudex eft:. ài pro nobis interpellat apud Patrem , qui femetipfum nobis dea .dit it precium ; redemptionem , & fan&ificationem. St ergo. «um inimici effemus , reconciliati fumus.Deo per mortem eius, "akó-magis-reconciliati ; falui erimus:ab ira MN Quis ES. 2 accus - * " — ds (Dominica I T. ,Aduent. accufabit adüerfüs ele&os Dei? Deus qui iuflificat,quiseft qii cons 22 demnet?Noui fratres,atque vfu compertum habco, multa huiufces modia nonnullis ex Scriptura quidem facra , fed à fpiritu. Diaboli inflru&is afferri, quibus hominibus timorem adimant:vt dum pacé fe habere exiftiment,repentino przoccupentur interitu, Quis enim dubitat nihil damnationis effe ij5,qui funt in Chrifto Iefu , codem Paulo teftante : Sd: ne quis impie exiftimaretilloseffe in Chrifto, qui eius nomine retento fccleraté viuunt, prudenter addidit: Qui non fecundum carnem ambulant.Qui enim in carne funt(ficut alis biidem docet Apoltolus)Dco placere non poffunt, Contra iftos au .tem ego fic vicifsim agam. Fateor cos pre qüibus aduocatus nofter apud Patrem interpellat,falutem effe confecuturos : fed (i idem ex aduocato iudex factus condemnet , quis pro damnantisinterceded? Electos quidem Dei nemo accufabit:fed reprobatos à Deo quis ex« 23 ' eufabit? Quos Deusiuftificauerit,nemo certé poterit condemnare: fed quos ille damnauerit, quisà damnatione poterit abfolucre? O imprudentum hominym infaniam : qui non cogitant diuinz mifes ricordiz & veniz confequendz tempusad illum vfque diem perti- nuiffe:inftare veró iam iu(titie tempus,quo reddat vnicuid; fecun- dum opera fua iuftus iudex. €f Cuius rei certifsimum , maximeque formidabile fignum eo die apparebitznempe( vt Matthaeus refert) (i gnum filij hominisin coelo, Quo nomine interpretes hoc inloco, venerandum atque gloriofam Dominice crucis tropheum ( quod tunc in ceelo.-miro fplendore fulgebit)intelligunt. In qué ais vfum? Nimiriim ad maximum piorum folatium &lztitiam,maximumiue contri reproborum marrorem atque triftitiam;quam fan&us Euan.24 elita defignauitcümprotinus fubdidit;Tuncplangent omnestri- —. we terrz. Itaque vt nubesilla, quein fuga ab Ey pto inter Biliorü Ifrael & ZEgyptiorum caftra media intercedebat, /Eeyptijs quidem tenebrofa,líraelitis veró fulgida erat, illos quidem tenebris perter- refaciens & inuoluens,hos autem fplendore fuo illuminans & latie. ficanstitaillo die Dontinicz crucis fignum pios miris modis exhila- : rabit,quód in ea falutis& iuftitiz fuz caufam agnofcent, reprobos veró maximo angore conficiet:quód in ea vitz fuz damnationem, & falutis defperationem intuebuntur. «/Quz quidem res magna - certé admiratione non vacat,In hac enim tanta ruentis mundi tem- (000 peftate;ad hanc precipuéanchoram effet hominibus confugiendá, | iac veluti tabula in hoc naufragio falus & vita querenda :hoc eft, fpc diuina bonitatis & mifericordie fulcienda, quam nobis ad viuü Domini coQuiofeemda |. 69 À Dominice crucis myfterinm réprafentatin qud omnes. miferatio-, nesDomini,omnefque fpei NE al caufz plenifsimé continentur; Mukaquidem funt fratres; que huius MeMPerbistem: oflendunt: fed inter hec omnia nihil mihi magis quàm hoc fignum formida- bile videtur.Quod vt euidentius pernofcztis,pauca mihi de horren dihuius figni virtutedicenda funt. Olim Dominus polt primi pa- Gen. a. rentislapf&m, Angelum ad páradyfi oftium collocauit ; gladium flammeumatque verfatilem in manu geftantem:vt hac rationc ho- minibus Dominus infinuaret, eos ad perpetuos labores & erum» nas efTe damnatos , & à quietis & felicitaus loco exclulos & exules. Et Ettamen oftium hoc tanta vi, ferro fcilicet atque igne munitum, e crucis Chrifli virtus expugnauit , & obferata ilia ab exordio mun- diclauflra ita diftupit,vt non modo in(lis, fcd latroni. etiam aditus, ni,appellathebetationem flammez illiusrhomphe'z, ad oftium pa. radyfi collocatz; quz vimomnem, atque aciem illius obtudit :.vt iam nihil effet , quod nobis eius loci aditum intercluderet. Fingit itaque cuflodem illum paradyfi (tupefa&um fuiffe, cüm Domini- cz crucis virtutem cerneret ; quz tanta extitit Vt Jatroni etiam & facinorofo homini codlüm aperiret. Itaque tunc arma fua. illum, & manibus proiecife., cum homines cerneret Dominica crucis bas | pateret in paradyfum. Vade quidam ex Patribus crucem. Domi-. culo fic armatos vt nihil opisarma fua fibi conferrent. Hzc enim: orania crucis ,& pafsionis, & humanitatis Chrifti myfterium faci- lé perfreperat.Hinc Diuus Bernardus;illam Sponfz petitionem de. clatans , Reuertere , reuertere dilecte mi fimilis efto-coprez , ait Sponíam, futuri iudicij metu pauidam ,. hoc à Sponfo fuo pofce« € re;vt eadem lenitatis & bumanitatis fpecie ad eam iudicandam ve« niat:ne fi alia occurrat;trepidationis & defperationis ei occafionem prabeat.; Tota enim eius Ípesin facra illa humanitate pofita. erat: qua citm fe Dominus propter hominum falutem indutum cerne- ret, non pollet vtique continere in ira fua mifericordias fuas : fed Canti. 1. cum iratus effet , feipfum intuens , mifericordia recordaretur.Hoc idem fpei folatium Apoftolis in Afcenfione Domini. Angelos pre- buifleait:cum ftupentibus illis, & propter dilecofsims magiflrrab- Íceffum toerentibus dicunt: Viri Galilzi, quid ftatisafpicientes'in colum Hic Iefus qui affümptus eftà vobisin.coelum:, ita veniet: . hoceft "bac eadem Dumanitire indütussenicradiasicium qua Aunc afcendiriniccelum. Denique fani Patres hac. vna ptzcipué «sli (9L Hi 3 * Htionenos in prefenti vitaconfolantur,S&in fpe PISREUUBSUSG il lg ME ICE rore 1 3/c 9. Ad. 39... foninica 1 T. A4duent, | m lo die iudex nobis futurus fit, qui nuncaduocatus;qui facerdos; qui. Aj DU NN ! - pnt "NT. tat Vu i - à o3 , p. Tedemptoreft.. €j Nunc autem hoc modo philofophari liceat fra- tis noftrz przfidium ponuntillo die timoris & moeroris nobis ma- - teriam (ubminiftrabunt , quz nobis fpes reliqua falutis futura cft? Si tanta e(l virtus crucis & pafsionis Chiifti, vt latronibus ctiam aditum prabeat in paradyfum, quid eft ques ca confpe&a plan- velt |. gaàntomnes tribus terrz ( hoc eft fcelerati & improbi homines ) & CU moeerorisatque timoris ex ea materiam fumant? In caufa certe efty quód in ea ( vt dicere coeperam) apertifsimé damnationis fuz ra- tionem , & falutis defperationem cernent. Quonam modo? Eo certe, quo Dauidcoelos ait ; acterrám predicare gloriam Dei : nec vllas gentes adeó immanes & barbaras effe , ad. quas huius tacitz rzdicationis vox non perueniat, Sicutergo ccelum & terra citra B. Rx d c RE vocis vfum, fummi artificis fapientiam , potentiam , & — " Wer DN rouidentiam tacendo przdicant : ita crux Chrifti in&nitam Dei : n MADE UE mifericordiam,& charitatem erga genus hominum teftatur, rationefque omnes.& caufas reprzfentat, pro- pter quas homines mille mortes(fi ira opuseffet) propter illum per- - peti deberent , qui in co5 adeó benignus ; adeoque liberalis, & be- neficus extiterit, vt morte fua cosab terna morte liberauerit , &c falutis eternz compotes effecerit. Precepit olim Dominus, vt in ae | * ca federis , fimul cum legis tabulis, Manna quoque ( quo Domi- -. »ExXo.16. nusquadraginra annis populum fuum aluerat in deferto ) recon- 26s derent: vt huius beneficij recordatione intelligerent homines, qua cura & ftudio illius Domini legem feruare deberent,qui eos adeó tfes, Siea, in quibus hoc tempore fan&i Patres precipuum falá- | j cr E mirabiliannona tamdiu fuftentauit. Hoc codem officio Domini- C | * . cecrucis fignumillo die fungetur, per quam Dominustantó maa — | jus nobis beneficium coritulit quantó plus eft fanguinem élatere . fuo fundere,quàm manna ex aere pluerc.Cüm igitur perditi homi- nes videant fe adeo ingratos tantis beneficijs extitifle,nec vnquam: E huictantz Dei bonitau & charitati vicem rependiffe., nec legem E 1. 7 eiusqui eos rantó maioribus bencfcijs óbftrinxerzt;cuftoditfe * an - — * . monhinz maroris,& timorís,& defperationis grauifsimam caufam . Cguf.gnif. habebunt? Quo enim tunc animo( vtinquit Eufcbius.) ftabit de- — énbomi. de feftor ante ducem fuum, perditus ante precium fuum? qua fron- $ymbol temifericordiam petet, primüm de mifericordiz contemptu iudis candus? Badem etiam crux, vt paupertatem, nuditatem , mundi contemptum, & vitz afpcritatem.fpecic fua reprzfentat & com- Je. UN mendat; * 5o.pOMT BD | ^ Concio fecunda, T filiis. X mendat:itacontra damnat perditorum hominum auaritiam, fa- perbiam faftum luxum,ambitionem,feculi amorem; vitz volopta- tes , & delicias, quibus improbi perpetuó feruierunt. Quo argu-- mento vitz fug maculas, itineris errores , & mentis fuz coecitatem intelligent: qui regia crucis via dereli&a , per deuios vitiorum cal- lesingrefsi funt. EA i fam vtiniuftam,ita ctiam inexcufabilem oftendct: qusndoquidem humanz natürz imbecillitatem caufari iam minimé poterunt , cum idem etiam crux improborum hominum caus | crucis Chrifti meritum robur nobis,& cocleftem fpiritum , & inui- . &as vires ad eam confugientibus preberet : quód facilé innumera San&orum exempla confirmant;qui fimili carnis fragilitate circun datiper cius virtutem feliciter de Diabolo,& feculo triumpharunt, ' Hacigituromnia;gloriofum illud Domini vexillum tacendo pre- ris fui cumulumintelligent «qui dum viuerent,ad falutem & fpem fuam intelligere nolueruntzideo tunc plangent omnes tribus teirz, & tribusad tribus pe&ora ferient, [Ita fiet, vt fanguis Chrifti, qui (st Apoftolus ait)meliüs clamabat ; quim fanguis Abel( hic enim juftitiam , ille mifericordiam poftulabat ) modó contrà , tranfacto jam mifericordiz tempore , non mifericordiam aduerfus reos ; fed juflitiam & vindi&am poftulet. Quo tempore , illa eiufdem Do- B dicat;cuius illi tunc fignificationem & voces ad mororis & timoe min: petitio cemplebiturz Terra ne operiasf nguinem mcum 3 D€€ Tob. 16. jnueniat apud te locum latendi clamor fneus. Non enim tunc Chri fti fanguis in terra latebit fed maximis vocibusiuftitiam Domi- - nicoatra eos implorabit, qui hunc ipfum fanguinem teftamen- ti peccando polluerunt. . € Hoc Ki autem quód Amos Pros € pheta de hac die loquens, inünuare voluit cumait: Ve dcfidee rantibus diem Domini : Ad quid eam vobis Dies Domini , te- nebrz, non lux. Quomodo fi fugiat homo à facie leonis , & oc- currat ei vrfus : & ingrediatur domum fuam & innitatur manu fua - fuper parictem, &mordeateum coluber, Qua loquendi figura de(ignarc voluit , ea improbis pefti & exitio futura ,in quibus fa- Bitot5. Jutem fe inuenturos effe fperabant. Quód plane hac die illiscontin Antor.js get.qui,G ad fpem diuinz mifericordiz confugerint,eius mifericor diz fignum maiorem eis timoris caufam fuppeditabit . None ad vos fratres,Si ipfa Domini crux terret,quis confolabitur? Si totius diuinz pietatis & charitatis (ignum exanimat, quis nobis animum reddetSi Chrifti fanguiscontra nos vociferatur : quis , quzfo, pro Robis illo die claraabic? Si in Chrifti vulneribus ; qu E RA DUO . i o4 £ - N LT LIS iE. — ! M - Toc IDaminica.L T dent. : : dii viceribus aftltunt,niec def unt foramina per.quz fluant;rhiferi- & cordiam non inuenimus;ad cuius opem confugietousi Num beàtif- — fime Virginis(que iE eftjaut San&orum fuffragia poftulabimus? Sed illorum tame voluntas 4ádeó diuinz voluntati vnita,X in eam transformata e(t,vt illo tuncaduerfus improbos ira to,illi placabiles nullo modo effe queant. Alioqui(quod dictu quo- . que nefas cíb)aut Deum;aut Sanctoscius incufabimus:: Si vel illum immifericordem,vel San&tosillo clemeptiores iudicabimus. Nulla igiturirato Deo erit in San&tis erga improbos clementia, fed rnagis Pedum iuftifsima damnatione, lztiria.Letabitur enim inftus,c viderit vindictam:manus fuas lauabit in fanguine peccatoris. Imó veró quó ardentius Dei gloriam fitiunt,eó vehementiüis deillorum fupplicio gaudebunt , quieius gloriam conípiircarunt. Hinc.Vates -Pf4l. 149, tegius,Exultabunt(ait)Sanci in gloria/letabütur;ncubilibus fuis, E Exultationes Dei, hoc eft, exultationes maximz, & Deo digni in eue corum,& pladij ancipites(qui videlicet & corpus.& animá ferire pofsint)in manibus eorum? Ad qüidhoc? Ad faciendá vindi &amin:nationibus: gloria hec eft omnibus Sanctis eius. Maxima eriim Sanctorum gloria erit,de hoftibus Domini fuifupplicium fu- mere.Quód fi inter hos liberi patres reperient,eos vtid; non mino- zi voluntate quàm exteros cedent.Adcó enim Dei gloriam fitiunt, - adeó vnum cum illo per dina queni temecffecti funt,vt : non pofsint nonfummoo io perfequi , quos;lle odio habet , fiue patres illi;/fiue matres , iue liberi nt. Ataque illo die fan&us Petrus r martyr, & beatus quoq; Martinus Epifcopus, & Barbara virgo, infi " - deles patresà quibus orti ;& paterna cura educati funt,nosminori Pkt Net Ta ORE co pfa.s7. ardore quàm cateros omnes infideles perfequeptur. Videtis ergo € fratres illo die fpem omnem falutis & mifericordiz improbis cífe modis omnibus interclufam? FS dA Pr NE T RIP ODER - Sapa E. m S 06 TIL | "Tetie — €«Cümigiturnihil improbi habeant, quó caufam fuam tueri pof- pars. fintjitidex protinus fententiam pronunciabit. Ad pios igitur priüs i57 placido vultu connerfus;ad céeleftis patrimonij hereditatem, velut — C Charifsimos filios inuitabit his verbis: Venite benedi&i Patris mej, «0 Peréipiteregnum , quod vobis paratum eft ab origine mundi. Vos ..—* enim eftis qui permanfiftis mecum in tentationibus meis:& cgo di Ípono vobis, (icut dif, pofuit mihi pater meus regnurn:vt edatis,& bi :. atis fuper menfam meamin regno meo.O felices,qui in tali tanto 'que malorum turbine, tam mitem blandumqueiudicem videbüd e EURIRES ^ -—. . Quibus CO 2 "HDI. T (Concio fécuidas. 5 P : 7 Qiüibus lari mitifüimnsaginá erit quétüc reprobi velut acré &ira tá leoné éxperitntur. Quale autéerit eo tépore exultare & triüipha- re,cüm Splteriebris obduciturjceelum moeret;terra tremit;aftra lu- nt;& improbi petrará fciffaras quierenit;iri quibus delitelcant, & mótibus dicát:Cadite fuper nos,& collibus,operite nos? Vbi quefo funthiadeó felices & beati quibus hec fors Éclicifsima cótingct,qui. inlibro vite agnifcripti funt; & cooli ciues decretitO quàm libenter me illor pedi us profterneré;quàm libérereonitn impreffa: humi veftigia deofcularer. Quz enim maior felicitás,quàmrin hocvitz li» - bro inter. A poftolos,& Prophetas cffe confcriptü? Tunc iutti fulge- büt ficut Sol in regno Patris eorum. Tuncillud impleri videbimus, orm lib; Iob fcriptum eft. Lampascontépta apud cogitationes initum)prepafata ad tempusftatutum. Tüc enim derifaà propha- c "- Metth. nis iu(ti (implicitas S lampas contépta apud cogitationes füperbas rum( ad hunc tameri triumphalem diem prz parata). plehdorem; . quemantea celabat, emittet , & in totius orbisconfpectü promtca- bit.qy Tanta igitur erit piorum/felicitastantaQue rurfum;improbos rum infclicitas , vt. non immeritó quidam vir San&us mirari fe die cat,quomodo in hacvità electis ominibus, terraipfa quam calcant, & omncs lapides nonivertntiturin fpinas,vthoc labore felicitatem, quz illosboft mottem manerjmercari valeát. Etmirüm itidem effe; quomodoimprobis hec eadem omnia hon vertunturinrofas; vt — vel in hocfeculo tantifper gaudeant, quando in alio tot poenis crue ciádifunt.&]Hac igitur inuitatio haclatifsima fentétia ad ele&tos pertinet, Caufam veró huius tanta gloriz ; fubdit iudex protinus, cum ait : Efurini enim , & dediflis nihi manducare; fitiut;& dedi: ; ftis mihi bibere: & quz feqüuntur.O felicia opera,Ó preclara miís C neraquibus hioc ingens premiü conftiturü eftCurigitur pauperes fugimus?imo veró,cur non eosterra marid; cóquirirnus, quttapto» rum nobis bonorum autores futuri funtiHaec igitur ad clectos per» tinet fententia. — Li t Aduerfus improbos autem , qui à finiftris iudicis erunt , hac verba torquebit : Difcedite à me: maledicti inignem eternum: qui paratus eft Diabolo & Angelis eius. Difcedite(inquit)à me male- di&i , hoc eft;ab zternabenedi&ione exclufi, & fempiternz male, di&ioni addidi. Quid quzfo miferi fentient, cum felici illa bene- iem I$: di&ione,que eis & fanguine Chrifti empta, & in baptifmate promif Eufch » E- fa erat ; perpetuo fe, abdicari videant t Quale erit ( inquit Eufe- miffe.inbo 3 D Deum videre , & perderc , & ante EUR confpe- $5) E e&umj | : E Ay. 3 9, € | 74 00 DoniticaT I tduent, xum ? Reubcenmusinméntem quid Eau acciderit , cm patris be- nedictioné amilit. Camis igitur laffus de agro veniffet, & coctum obfonium à lacob fratre petiuiffet:llle contra, Vende mihi ait, pris- fiogenitatua. "Fumille:En inquit, morior: quid mihi proderunt Dues mea? Vendidit Au qued cxigebatur:comeditQue & ibit,& abijt paruipendens qu primogenita védidiffet.Poft mul- tos autem dies cüm Efaü coctos de venatione patricibos i ntuliffet, & ab co benedictionem primogeniti futepólbaaitc fed; ea tunc prímüm fratre clanculum fürripiente perpetuó abdicatum irr&uo- - €abili fententia intellexiffet, irrugijt clamore magno, & confterna- tus ait : Benedic etiam & mihi pater. Cim; pater illi benedicere k Y "€ ^ . . renueretrürfum ait : Num vnam tantüm benedi&ionem habes pa- ter? Mihi quoque obfecro,vt benedicas. Quz quidem verta maxi- £0 eiularu& fumma quadam animi cólternatione proferebat. De; nique à benedi&ione exclufus, parricidalid; aduerfusfratrem odio - áncenfus: Veniet(inquic)dies luctus Patris mei, & occidam Iacob fratrem meam, O quàm apertz czcitatis ,& flultitiz noftra imapo hocinloco defcripta eft. Perpendite(quafo ) fratres , quàm vilem prophanus Efau primogeniti dignitatem habuerit , quam: tam. vili pretio vendidit;& cuileuifsimum eduliumantetulit/ At quotempó re ex fententia patris ea fe priüatum intellexit, videte quibus lachry mis,quo eiulatu atque rugitu lame ntatur; quod tanta ante leuitate animi floccifecerat! Fales fumus hodie pleriq; fratres, qui tam facilà tot lethalia crimina committimus,quibus nos aterna benedi&tione priuamus, nihili prorfus fummam hancincomparabilemd; iacturá - &flimantes.A: verócüm tempus illud'aduenerit; quo aterni Patris t * decreto. amiffa benedictio auferenda eft, quando ille. pro bes nedi&ione , eterpam inducet maledictionem , dicens: Difce- dite à me maledi&i in ignem aternum : quis verbis confequi pof- fit, quo dolore atque rugitu concutiemur , prefertim cum vi- deamus , ncc vnam tantüm benedi&ionem nobis effe relitam? Si enim Efau tàm anxié ad. patrem clamabat ,/ vt haireditariam illam benedi&ionem. perciperet ( quam "tamen is tempora riam atque terrenam credebat ) quid ifti facient, ctim fe hxres . ^. Gitatis eternz benedi&ione priuatos,zternzdue maledi&ioni ad- .— Gi&os, fublata-in futurum omni fpe falutis, intell . tunc erit impiorum rabies? quisfuror? quis ftupor ; nerintfe proptertam vile ferculum voluptatis, tantz glorie ia&u. » ERR Qualis cum memi- rmfíeifs. | 05055 ri biy s (9 EE fd A 1 A i TL «€Di- A ' Jeofecandas - ——— 0 5 A. «Diftedite ( injüit) à me, Quó quefo Domine difcedenc .. ktuo'conf(ortio relegati? Ite ( inquit) in:igneny eternum , qui r3 ratus eft. Diabolo, & Angelis cius;' Qoàm durum & acer- E erit fratres , toto corpore & animainillo flammarum pelago: cum zternis ignibus collutari4$i enim acres huius vite dolores e (qui futurorum malorum velut vmbrz quzdam (unt ) vix tolera« á rc poffumus; quomodo poterimus habitare.cum ardoribus.fem- piternis2.Si adeó delicati fumus, vt inle&o iacentes, nec pulicis! morfum , aut culicis ftrepitum ferre valeamus : quomodo teterri- morum ferpentum venenatos morfus ; ardentcfque flammarum lobos perpetuó fuftinebimus? In hunc igitur ignem miferi , ix E tetrum carccrem; in has tefiebras & flammas, quz Diabolo. parate funt & Angelis cius ,.deturbandi funt. €j.Diuina quippe B cenfura exigit, vt quoniam homo Dzmonum malitiam , inuix diam ; odium, & mendacium imitatus eft,eorundem etiam poenas fuftineat : vt quorum fimilis in culpa extitit , in füpplicio quoque fimilis Gat.Sicenim filijs Ifrael eueniffe legimus: qui quoniam in- grefsiterramà Deo fibi promiffam , earum gentium ( quas Domi nus fuerat deimolitus ) abominationes imitati funt; idem quoque | excidium atque fupplicium iuftifsimo Dei iudicio pafsifunt; Quod | multo antea Dominus eifdem pronuntiauerat,, his verbis: Cufto« Leti. 204 .. dite leges measatque iudicia , ne & vosevomatterra , quam intra- : turi eftis. Nolite ambulare in legitimis nationum , quas ego ex- Á pugnas fumante vos. Omnia enim hzc fecerunt , & abominatus meas. Quod quis ipfi non cauerunt, fimile excidium pertu- lerunt. Eundem enim iudicem, in eadem caufa , eandem prola- C türumelfe fententiam, confentaneum eft. Sic enimis per Ezechie: Ezech. 232 lemait : In via fororis tuz ambulaíli ;,& dabo calicem eius in maa rd nu tua. Colum quidem ( ait Chryfoftomus ) homini paratum Clryfofto; erat : ficut pfe Dominus teftatur : Accipite regnufn, quód vobis id paratum eft ab: origine: mundi "Diabolo veró zternus ignis erat deítinatus, quemadmodum hoc in loco Dominusait. Sed quia neglecto Dco , Diaboli culpam: Komo imitatus eft , iuftifsimum: pane Rt » vt eandem fuftineat peenam;; qui fimilem fe&atus eft, ' eülpamisy riispdr vs 3520103571 15152 :Hacigitur Tata 'fententia, quemadmodum: Datham & Abiron . F3 mmt t^«O £B4:1201. Ef ^ eum tentorijs fuis terra: dehifcente; vorati funt, viuique in infer. Nune. 16, un Przcipitati:ita tunc terra (ubitó dehifcet, & viui omnes ad in« *tos deturbabuutu;. Q uid illisyquefo tuncanimi erit, clim.videant - | fc *. v 'elii: i : * A ah. EE 4 L etc sm z 26 ROM. (DES (Dominica T T.Intduent. fe tniferos, propter momentaneas & inanes voluptátes &ternis'bo- A nis abdicatos ; zternifQue cruciatibusaddictos? O quàm. amarus tunc erit fructus voluptatis, quitam fuauis olim videbatur, Tunc enim (ait Sanctus quidam ) cognofcemus , quàm amara fit volup- i tas, cüm re ipfa; dídicerimus , quant nobis fuerit tribulationis. Prowj. — miniltra.Fauns(inquit Salomon)diflillans labia, meretricis, nouit- fima'autém illius;amara, quafi abfyothium ; acuta; quafi iidiüi biceps. Merito planéibiceps;, quia non. corpus mcd , fed animam - quogeictiieuter ferite (26.15 0.91.51. rediesifh dy asco oou :^INuncredeo ad vos fratres;& quemadmodum A po[tolus magna cura anxius, ad Galatas,quià fynceritate fidei ad fudaicam fupertli tionem defecerant ait: Vellem effe apud vos modó,& commutare vocem meá(hoc efbjin omnes me dicendi f guras trásformare)quo niam confündor in vobis:itacgo ntnc de falute vcftra folicitus,in ipa cordis veftri penetralia; itrumpcrevellem:vel inde£ fi fieri pofz. tyveftra corda extrabere; & quid in cismodo.giteturintrofpices: 1c. Dum hac igitur nincauditis qux & quales;quafo, cogitatio- B nes. vetfantur in animo. veftro ?:An forré adhuc tradere vos Deo dubiratisen timore & metu zftuatistanmémoria vos peccatorum veftrorum pungit 4 án..vetcris vit; paenitentia tangit 4 an illam. 22550 mutare; decernitisZam;flupor vosforte:dt; quadam mentis infen- fibilitas.corripit ian hacipfacquédixunus; velvcra;vck maetia ef- fe dubitatis, vel ad vos minim& pertincrecreditis ? Certé haic tam vera funt, vt nibil pofsitveriüis excogitari ; tam magna & formidae bilia; vt:non. videam quid formidabiliis effe queat, tam veftra — antom , vt. nihi] magis:ad' vos; pertinere; pofsit; Quid isitur itai 15 torpetis $1ta in; vtramqué aurem dormitis?;ita falutis. vefte;cu ^ CS * ranv negli itis.s:ac fi nibil ad vosifta pertinerent 1. Vbi : quao; toes fenfusi vbriudicium? vbi.ratio; quz hominispropria eft 2Cur e ita iacet obruta atque pene fepulta, vt nihilomnino tam magnis ; excitata rebus-fentiat nihil- tánr multis: praiuenta: monitis effi- 2d ciat bihil biiin ftatum opportunépróuidéata Ergo dum tem- ^. pus habenis, fiatres dum.vital manjt;, durà ifácikkas: fuppetit;: ": Binalicdeliarutord oppoxtuné nos-adinanent, dum iudéx-ipfe: ....& patienter expe&tat, & afsidue vocat , & manum. iacenii por-. cr igit; & Xeniain petenri tribuit accurramus vince. hané tempo- Eisopportunitatem:vilo modo pratermittamus: quz quidem hue, , Asvitzanomento practesbolat, nunquam reditura. Quis igitur tam, —-. Sencusvtad hac taritatonigcua penittis obfprdefeat2C isusbec ipfa; Ioannes, i'el. fr^ i^ 3 xw LÀ * f WV Tao UERESCTTTSCREPREREEEEEES bilo » (ocio fecunda. E 49 Toanaes Baptifta populo imei quen milite Te percul- fi ad Dominum reuertebanturipfi quoq; milites( genus hominum profligatifsimtum)fuppliciter ab eo. guetiens : Magifter, quid fa- Luce.s. ciemus & nostCur crgo non idem vos modó quaratis, quod flagi- tiofi homines quzfierunt,cüm eadem vobisira,idemque iudicium impendeat?Si hoc igitur à me nunc quzrereturjita plan? refponde- re poffem.Primüm, vt antea&tam vitam diligenter & follicite difcu« tiamus:eamque dcinde per facramentum poenitentie,& verz con- , tritionis lamenta purgemus. Vita veró ree conflituta, idem facra- mentum frequentemus, vt perceptam femel gratiam & iullitiam pet petuó retinere pofsimus.Eft enim hecmedicina(vt verbis vtar Car — dinalis Caietani) valde conferuatiuahominis in timore Dei. Ante Catefas. omnia veró, víque adcó firmum non peccandi propofitum animo $0 noftro infigere debemus, vt(fi itares ferat) prius & vitz, & rerü om- nium,quàm innocentiz iacturam facere parati fimus. Vt autem in hac ipfa puritate MIRHUs pe nere valeamus, quotidianis precibus opus eft:ad quod certa diei tempora deftinanda funt,in quibus con : tinnisà Domino clamoribus hoc vel maximé impetrare contendas : mus,vtextrema omnia priüs perpeti, quàm in lethale aliquod crimé nos incidere patiatur, Vt autem mifcricordiam Domini nobis conci liare po[simus, precesnoftras mifericordiz operibus cumulemus: quibus potifsimü diuinz miferationis benedictio(vtante diximus) in extremo illo iudicio parata €ft: vt mifericordiz operibus pauperü inopiam fubleuantes,pro nobis ipfi apud fupernum iudicem intera cedant,& in eterna tabernacula recipiant. Ea enim eleemofynz vis .. €ft,vt mendicis etiam tacentibusjipía pro nobis preces ad Deü fun- $t dat : caufamd; noftram apud clementifsimum Patrem continenter agat.R econde(ait Ecclefiafticus)eleemofynam in finu pauperis, & Ecc. 392 ipfa orabit pro te;perpetuamd; tibi mifericordiam & gratiam, ac po remo fempiternam gloriam impetrabit. IN EADEM SECVNDA DOMINICA Aduentus Domini Concio tertia:in qua de magnitudine & (:ueritate extremi iudici) agitur : quz ex praci- puis eius partib.& circunflantijs colligitur: T HE. P zi -. iudicij magnitudiné breuiterattingunt;explanare conftitui, Veftrü BED. 0707 9S EL oS EL MN AI HE "M is dies Dominixtz quis poterit fusine- xe doclisiT o sso. | : "PETRA y Nterrogatus à difcip ilis Dominus ; quenam effent , futuri aduentus fui,& confummationis feculi figna, hzc inter alia commemorauit;que in hodierna fan&i Euangelijlectione referuntur. [&runt(inquit y. figna in ra Sole,c Lunae Stellisez in terris pre[fura gentium , pre confaftone fonitus maris.] & catera que fequuntur. * à; uh CURCAVRUMARIA €| Cogitanti mihi fratres,ex altera quidem parte huius diei magnitti: dinem & acerbitatem,ex altera veró communem vitz noftre corra ptelam atque licentiam, diligentiufq; huiustante ceecitatis caufam indaganti , ea mihi vel przcipua vifa eft, quód perperam homines (Dzmone id operante)de diuina mifericordia,fimul & iuftitia fen« tiant. Communis enim generis humani hoftis hoc femperagit , hoc: curat,vt diuinam peccaturis mifericordiá femperob oculos ponat: mon vteam diligant, fed vt ab ea peccandi anfam arripiant: contrà veró, diuinam iuftitiam atq; iudiciumita extenuat, & à confpectu corum ablegat,vt fublato omnidiuini timoris frenojin peccata om Tm T (Dominica LI. AMihaeot nia precipites agat.Scit enim.verfutus ille hoftis , quód fi vel minis mam partem acerbitatis iudicij liuius ( quod ille iam in fe expertus: nudicij & peccati appellatiow - efbintelligeremus,fine dubio ad fola nem,mente &corporeconcuteremur. — — d|Hancautem hominum cacitatem,homo quidi vita fun&us poft obitü faum cuidam amico aperte declarauit.R ogatus enim ab ami- i3 co,quo in ftatu effet;ille ingenti gemitu refpondit;Nemo creditne« mo credit,nemo credit. Cumd; rurfum ab eodé quereret;quidnam illa vox toties repetita fignificaret,ille rurfus:Nemo credit, quá di- firité iudicet Deus,& quá feueré puniat.Ex hac ergo perniciofifsie ma ignoratione,táta hec in hominibus peccádilicétia manat. Vt igi tur perniciofifsimü hüc erroré(qui tantorum malorü caufa eft ) ani« mis veftris aliqua falté ex parte excutiamus,extremi iudicij feuerita- té(in qua maxim? diuinz iuftítiz: magnitudo elucet)vobis liodie an te oculos(quatenus tenuitati mez licuerit) proponere decreui. Ad - quod hec Ioelis Prophetz verba,quz initio propofui,quzq; diuini LS - aütem erit fratres quàm attentifsimis auribus,quz à nobis hodié de Tc omnium maxime formidabili dicenda funt;accipere. d i Me eU ec vl. ——————ÉÁPESÓRSÉU SQ IC! -— Concio tertia. 4 — Principio igitur vt hec prophete verba excutere fciendumeft,t febrzos,cüm magnum ali3uid fignificare volunt, id vel De, vel Domiat appellatione dclig jare. Sicenim mons De, ex. rcitus Dei, X m fe'icordia: Dei apud eos , pro magnis accipiun- tur. Vade cum Dauid quarerct,m fuperefict aliquis ex ftirpe Lona- thzsvt faceret cum eo mi ericorciam Dei: miiericordiam magnam voluit (ignificare. Quia cnim omnia quz Dci propria (unt , autoris fui naturam & maieltatem referunt;idcó omnia que Dei efle perhi- bentur,magna effe intelliguntur. Cum ergo Propheta diem hunc, | dicm Domini appellat, magnum plané voluit fignificare, €j Et qui- dem veré magnusille dies pm eft,qui in fe omnia complc&itur tempora, € omnes omnium feculorum dies. Quemadmodü enim qui pecunias fupputant , cüm ad cenrenarium numerü peruenerint, calculum ab alijs feparatim defignant,qui vnus,centum calculorum vices fuppleat:ita vnus ille dies,non centum,aut mille, fed omnes in fc dies feculi comprehendit. In illo namq; die, omneshomines die- - rü omniü anteactorü rationé reddent : qualefq; in eo die fuerint in-- uenti,tales deinceps in omni zternitate permanfuri funt:quia(vt D. Gregor.ait)in illo die homo inueniet , quod in eternum mutare nó potcrit.Quó magis enitendum nobis eft,vt ad illam diem parati in- ucniamur, Vtenim Eufcbius Emiffenus ait , Nunc in poteftate vi- €z przíentis eft, vt beatum (it, quidquid perpetuum erit. Seró tunc clamore improbi dicent collibus, operite nos, & montibus, cadite fuper nos. Deiderabunt enim mortem , & non inuenient, qui vi- tam, dum inueniendi tempus fuit , defiderare noluerunt. Hzc illes €j Vocatur etiam alia quoque ratione dies ille,dies Domini:quia vi- delicet in eo Dominus de hoftibus fuis , dejue omnibus iniurijs ad- ueríum fe commifiis, fupplicium fumet, Ad hoc enim certa quz- dam dies deltinata iode quaiplein Exodo ait: Ego autem vifi- taboin dic vltionis & hoc peccatum eorum:peccatum videlicet 240 rati vituli in deferto : cuius perfecta vitioin hoc quidem mundo paucis hominum. millibus interfectis coepta , in illo tandem die complenda cl.. Et qua ratione eius peccati vindicta in illum diem referuatur , eadem omnium hominum , atque omnium feculo- rui peccata, in ipfo plectenda feruantur.. Quàm magnus ergo crit ille dicsin quo tam multa ac varia crímina;difcutienda & ple&enda func? | E . L S Sunt tamen mult in (acris literis de hoc die memorie prodi- 1. Reg. T 2 Grüper: - Exod. z r mat: Magiits dies Domini, & quis poterit fuftinerd 5:5 33 86. : à Dominica TT. adifaour. we * . «Eft & aliud quod. vehementius adhtc » diei huius magnitudis nem declarat: materia videlicet, que diuino illo iudicio propofi- . taeft; quz fcelera omnia complectitur, tam noftra , quàm eorum, qui noftre fidei curzdue commifii funt, (iuc fubditi illi int, (iue fa- "muli, fiue filij. Peccata enim, quz aut noftra negligentia ab illis fus Marc,4., Euf.Enif. in bontil.s. ad Mortd« pfafint, Sed nonita e(l. Omnia apud illum collecta , omnia apudil- , lum répofita atque fignata funt. Audiamus quod dicit ille bea- ofr4. Ícipiuntur, aut noftra prouidentia vitari potuerunt; noftra effe cen- fentur. Itaque fi omnesifti fidei-religionifque noftre doGrinam ignorant,fi impuné peierant , (i blafphemas in Deum voces ia&tant, fi commeffationibus , aut ludis vacant, (i impudica. confuetudi- ne detinentur, fi ftatis diebus diuinis officijs non interfünt, hzc omnia qug nos emendare debuimus , nobis imputantur. Quam- uis igitur tu. innocentifsimé vixeris , aliorum tamen tibi crimi- 26 na hac ratione imputanda funt , aliorumque tibi fomnus expro- brandus, atque dicendum, quód olim dormienti Petro à Domino dicum eft: Simon dormis?qui alios fcilicet,ad vigilandum excitare debuiTes? ; i i E Neque veró putes vcl leuifsimam cogitationem, vel verbum otiofum hoc in loco effe pretermittendum : Ad diuinam quippe iuftitiam fpectat, vt nec calix quidem aqu frigide fine premio, nec otiofum verbum fine debito fupplicio rélinquatur, Quód otiofa verba hic examinanda funt, quomodo tot impura;pernicio- fa, malitiofa , virulentaQue verba, tot denique periuria, conuitias | mendacia difcutienda , atque iudicanda erunt? €; Neque veró exi- | ftimes,quiatu forfitan fcelerum tuorum oblitus es, Deum quoque obliuioni illa tradidiffe. Ab hoc enim errore nos Eufeb. Eaiiffenus reuocat,his verbis:Perniciofa nofmetipfos perfuafione fallentes, pu tamus,quód mala noftra fpatio temporis euanuerint:& quiailla nos obliti fumus , credimus quód de memoria diuinz feueritatis delaa M "x * tus Iob;Signaftiquafi in facculo delicta mea.Plus eft (ipnafTe, quàm 2 feruaffe. Quz enim diligentifsime feruari volumus, non modo in fucculo reponimus, fed etiam obfignamus,ne quicquàm eorum ef- fluat , que ibidem repofuimus. Quo verbo innuere vir fan&us vo-- luit, nullum , ne minimum quidem delictum,diuinz fapientiz pof- :-fevllo modà excidere. Vnde idem per Prophetam dicit: Scrutabor Sophor. — Hierufalem in lucernis, Hoc autem modo;adhibita videlicct lucer- : E a na, | Concio tertia. 1 87 | -. 28 na; querere folemus , qu& auidifsim? defideramus. Quid autem | ieft; quod lucernam illam diuine fapientie omnia-illuminantem, — ,——— atque peruidentem,pofsit éffugere? Kurfufdue alio in lóco: Ecce Ifaie.65. ^ inquit) fcriptum eft coram me;non tacebo , fed reddam & retti» buam vficuique in finu eorum. Hoc autem fcribendi verbo ; duos dininz fapientiz libros(de.quibus Ioannes in Apocal. mentionem 450c4.20; . facit)defignare voluit: alterum quidemwitz, inquo omnes clecti 2: Ícripti funtjalterum veró,in quó réproborum opera defcripta funt: qui tunc aperietur, vt fecundum ea quz ibidem literis cofhprchen- fafuérint;improbi iudicentur. O vere miferandam ftupiditatem no ftram; quiin tárita- focordia degimus, cum tanta diligentia com- miffa- noftra omnia in librisillis defcribantur!: Et nos quidem hic otiamur,& ludimus, & letum agimus diem:citm tamen ( dum hac hi9 itagerunturjomnia que hic delinquimusjin libris illis diligétifsimà exarátur.Ibi fcriptü-eft quoties peierafti,quoties maledicta in alium cohiecifti;quories pofuifti in coelum os tuum,quoties lafciuos ocu- losper illicita cirennduxifti, quotiesalienam famam 1afifti; quo- ties vxorem proximi ;violafti, vel concupiuifti , quoties emendo; aut vendendo , fiue peierafti , fiue fraudafti, quoties ira. efferatus, vindi&am;expetiftijàc poftremó quotics vel otiofum verbum pros tulifti;; € Atque interim dum hac faribuntur atque fignantur ;tü tides , ludis, epularis : nihil: minüs cogitans , quàm/qua& contra te : co témpare ifi cclefti illa: cancellaria gerantur. Qnod: negotiom simil, ^ perinde agi videtur, atque ea; qux: apud ;Chriftianz fidei indices tra&ari folent: apud quos dum vel dormit, vel ludit ille,qui in he- re(im lapfus eft,tettisinterim accufat;fcriba: diligenter exarat, ius 30 dices criminis:poenam -decerrierc incipiunt :cüm tamen reifer ille criminis fui oblitus , nihil minus cógitet, quàm quod eo tempore adueríus eumvgeratur.:.Abfaluta ver accufatione. protinus: capis tur& in carcerem trüditur, vel quzitionibus examinandus ; vel in publicum theatrum .proferendus, atque damnandus. Hac ergo: ratione , noftra-quoque caufa coram fuperno iudice:femper agi- : tur: cim interito multi int ; quibus n2 per fomnium quidem hoc in mentem veniat.^ Quantó aliter eatusIobt Sic enim vir iano- - centifsimus cum Deo: agit ; dnftauzas teftes tuos contra me , & mültiplicas offenfiones; Qua nimirum. vetba hominis funt. in ter-: rà quidem dcgentis ; fed quid in diuina. curia de fuis operibus age-: retur,formidátisSciebat enim diuinos oculos perfpicacifsimos effe: Ne(irorum operá fpectatores: cimi MEAE n Mi. cn ^ $ F4 icat; 88. Dominica 2E Aden, | dicat: Ego fum iudex, & teftis , dicit Dominus. Que ciim ita fint, 3i . quid fupereft, nifi vt perditos & voluptuofoshomines huiufmodi — Eccit || Salomonis verbis incufermus:Latare inuenis inadolefcentiatua, & . in bono fit cor tuum, & ambula in vijs cordis tui, & in intüitu octi- lorum tuorum;& fcitó quod pro his omnibusadducette Deusin iu dicium:in quo tunc vehementer amarefcet,quod nunctibi dulce ef fe videtar. j Fu | " 4j Qualis. veró po(thoc examen fententia fecutura eft? Inftabie | enim Darmon(qui in hac caufa locum tenet accufatoris ) & his. ver- ' — Euf.Emif. bis(vt Eufebius Emiffenus ait)ante iudicem pererabit. Iufte rerum in bomil. | arbiter,tuus quidem erat homo per creationem, fed meus ccepit ef- fe per culpam:tuus per naturam,meus per inobedientiam : qui ma- Auit audire feductionem meam,quàm legem tuam.Tibi debetur iu: 33 remihi crimine:tuus eft operemeus voluntate:quia' potuit: praece . prum tuumferuare,fed noluit. Cünrergo ad obiecta hzc non ha- Doa iiptgbi quid refpondeant, iudex protinus fententiam feret; O quis tuba nunc aliqua ( cuius-horribilis fonitus omnes mundi . oras peruaderct)fententiam hanc proferre poffet? Cm igitur ó ho- mo;totum vite tempus ad hoctibiimpenfüm fuerit , vttead. hanc diem parares,nec parare tamen voluiftiznunc te ad audiendam fen: 6 . . tentiam paratum exhibe.Difcedite(inquiet )à me malcdictiin igné Mattb, 25. eternumqui paratus eft Diabolo & Angelis erheraiidd maa Ü ledictio,óignis,óxternitas formidanda! Quid primum miref? quid primüm lugeamquid primüm amplificem?an feparationem à Deo? an cius maledidtionem4anignemdeuorantem ? an malorüm omz — — nium,nullo vnquam termino finiendam aternitatem? [taque cüm 33 miferi per centena annorum millia inter ardentes flammarum glo: bos volutati fuerint: partim quidem vi dolorum exagitat partim verótam longi cruciatus faftidie laffati, dicere incipient: Quoufque tandem in hoc lammarum pelago cruciandi fumus? Iam per tot an- norum millia pcenas luimus:quistandem horam incédiorum finis futüirus eft? Quibustamen infultantes D«emones refpondebunt:Ci- tà coqueri incipitis.adhuc multum diei füpereft: nüc enim priraiü "Xeftri cruciatusincipiunt.Poft multa enim annorum millia, & cen. tena millia itertim ad rediuiua incendia reparandi,& in hac ipfa 84: marumwotanobifcum perpetuo volutandi eftis, Quibus illi auditis, falutis fuz ac diuine milericordiz dcfperatione concepta , aduerfus Lt Miu facrilegum osfuum im coelum ponerites , viuenté 11524D . ex in P | 2o C Concio tertia, EM ^ | | 34 in fecula feculorum blafphemabunt.- Quin & paretes, qui eos: ge-. | .nuerunt,& vbera quee laGiauerunt,& natalem diem fuum diris om- — nibus perpetuo execrabuntur. RUIT A SHE LY uad -.. Quzcim ita intoro obtellorá; vos fratres per communem. fie dem,per veftram lalutem,per Chrifti fanguinem pro nobis in erue . €eprofufum:vt veftri ipforum miferti,dü tempus eft , vobis oppor- tuné one igitur (inquis)faciam? Nimirum quodPropae Abac. £. - ta fe. fa&urum pollicctur,cum ait:Suffer cultodiam meam ftabo,& figam gradum fuper munitionem,& confiderabo quid dicatur mic hi,& quid refpondebo ad arguétem me. Hoc igitur agamus frati«s, vt vigilantifsime deinceps mores noftros atq; fenfus: cuftediamus. Dcinde diligenter inquiramus,quid tandem arguenti nos iudici re- fpondere pofsimus. Arguet enim fuperbiam & vanitatem noftram, | ; 3j. arguet auarítiam & impudicitiamnoflram, arguet inucterata odia, - "lafciuos oculos, rapaces manus , impurum cor,& pedes veloces ad curcéridüm inahalum. $i ergo ilta árgüet,opporturié à Robis eade- ellamus,ne in nobis iudex,quod arguere pofsit,inueniat, Malorum deinde occafiones amputemus,iram & vetera odia deponamus, alie na((i forté fuftu'imus)dominis fuis, quàm celerrimé fieri pofsitre- - ftituamus.€jSed a s for(itan:Grauia funt ifta,quz precipis,& acer, - ba. Quid igitud an non multó grauior & acerbior gehenna. füeri? Magna certó dementia eft, vt minora vitesjincidere in maiora, Cer- Simile: 112 i i : nere quotidie licet, multos homines adeó delicatos , vt ad bellaria | 0 queq; & opipara obfonia naufeentsqui tame fi grauiori aliquó mor | bo infeitentur,nullam potionem quamlibet ámaram(quz modo fa * utemillis affcrat)recufant,& quad fani bulla ratione faeerent , acri | 36 morbo prefsi, etiam flagitant, & auro redimunt ;. quó hoc cruciatu, maiorenidiüturnioremdue éorporis.cruciatum :euadant.. At fides catholica(cuius veritas ccelo & terra firmior eft)etérnum mihi-exi- tium denunciar,nifi lachrymis & labore poenitentiz mala mea redi- mam:cur ergo non exiguo & momentaneo labore fummum. & ims mortale gehennz redimam laborem?Quis quxfonon difrumpitur, cim: hac toties auribus veftris fruftrà ipfufurrauit £ €jSed rurfum ais-Si aliena reftituo;mendicus moriar? Quid ergo* An nog fatius eítmendicum mori,& cum mendico Lazzro ab Angelis in colum Lucz.16. itquàm diuirem«mori,& cum epulonediuiteflammis vltris ——— cibusperpetuó cruciári! Quà enim tibi diuitiz;fi diues moriens ; d Anferna defcenderist Quid enim dementius, quàm málé partas diui Pas hic relinquere; auaritia crimen tccumin sobrio due ; [2] É eK " vw -90 — . fDoniünita ETT JMduent. Matth.r6, dus defertetImó quó tibi regnajdominia, & vel:totius orbis impc- 37 E tiuim,fiteipfüm perdas; & detrimentum tui facias? Quomodó:verà. Origenes, (inquit Origenes)alienaretinens, electorum fortemrecipies, cum .. '*abeaescludanturqui fua non'erogarunttSi enim áb agnorum cona fortiorepclluntur immifericordes, quomodo in Miibredlennr alienz fübftantie direprorest$i in igneni mittitur, qui non dedit ré o7 propriam,quó putas mittendus erit,qui inuafitalienam?Si cum Dia- bolo ardet, quinudüm nó veftit;quo igne arfurus eft ,qui etiam fpo- liauittQuid merebitur iniuftitia illata;fi tanta poena digna eft pietas fion impenfatHacigitur funt fratres mei, quibusabftinere, & qua potifsimü facere debetis:vt clemété in hoc die müdi iudicé experia- mini,& immortalitatis gloriam inter felices piorum.coetus cófequi mereamini.Preltante-Domino Iefu Chrifto;qui cum Patre; & S piri tu fánCto:viuit & regnat infeculafeculoràm,Amenc: 5503 38 No.e9340227 09D 2^7 I TPTYSBUEEERE, ?UUL I 2338£051 , Zi 070 29:20 aD QM TNI QA "TER o[^IA «c: n IXVBONSS: 1077 tas Conéio primainqualedio Euangelica ^22 CADRE cniQd IS PE relati Reb qns creiluz oo so mb pus Ns i3 s 2E". 1 Rr 4 SEIS ENTE iitconzad r e. dis z: i pia T. HE. Cumaudiffet Ioaunes in vinculis opera Chrifii; ) ceret;fi mundusadeo felix fuiffet;vtznihil tale vnquá ;'admififfet, aut hoc certé fcelerum fuorum poftremü fes. extitiflet.Sed cum tari familiare illi fit,pios infe&ari; - ipfa copfüctedo - delinquendi: minuit admirationem deliài. Sic enit videmus; cos, qui iuxta rapidifsima flumina commorantur; üuribus vfu óbdurcfcentibus , moleftifsimum aquarum fragorem finevlla moleftia perferre. 3 Quar veró in c*buius Euangelijexora «ó158.1 dio contneritur/fátisc «leberent,vt nos, ad mundi contem, | ptum itidacesenücüius fürorcmix infaniam;abündé hoc tam zetro Toiasmiitia-iimwe »perfpicereipoffumüs.' Conftat enim inter. tres - atrocifsimos falutis& anima noftre/hoftesmugdurhiprecipué nus xacrari-Permundum eutem,nan pulcherrimnm/hoe diuiiia:fa ietia C ug "Ae ' E. $LD ^ 9! E od í toss. Concioprima,. & tiz opus; fedéoshamines intelligimus, qui Dei Spiritu & gratia deftitutij mundi legibus;atque libidini ferujunt. Vbi sutem cecie- fti$ bic:fpiritus non eft, ibi fpiritum principis huius mundi effe ne- ceffe eft. Hos ergo communi vocabulo mundum appellamus, 4j Qualis autem mutidus hic fit,éx operibus eius agnoícere licet. Si cutehim exfru&u arbor;ita ex operibus fuis mundus ;agnofcitur. C€zterümalijseius operibusomifsis)hoc ipfumquod.modó propo fuimusexpendamus.' Quidigitur execrabilius , quid truculentius, quàm Ioannem Baptiftam,hioc eft, maximuni inter natos mulierü, in vincula conijcerctidque non ob aliud crimen,quàm quód impu» rum Regem à morte peccati; & infami adulterio eripere conabator? Quid veró iüdignius,quàm fumniiatque diuini viri caputjin gratiá faltatricula (cui püerili aliquo obfonio fatisfieri.poterat )) omputane dum tradere? «| Sed aliud liuic;imile mundi facinus audiamus; Cü 4.Reg. rr Athalia impijfsima, dominandi cupiditate incenía; filiós.omnes & nepotes fuos,hoc eft, omne femen regium, incredibili immanitate occidiffet , Ioas infantulus regis filius cum nutrice fua euafit:quem Ioiadas fummus facerd3s,& defun&i regis generjintra fepta templi clàm-educauit:& opportunitatem na&us;ip jpfotéplo Domini, po» pulo confpirante & acclamante,vnxit inKegem,Athalia ibidem :ux tatempli fores interfecta. Poft mortem veró. Iojade, cüm Rex & principes reli&o Dei cultusidola gétium colere coepiffent,& Zacha.» rias Ioiade lius & facerdos diuino fpiritua&us, Regem & princi- pes propter hoc nefarium fcelus corripuiffet: iuffu eiufdem Regis à furente populoia éodem loco lapidibus obrutus eft,in quotam in- ens ab illius patre beneficium ingratus acceperat. An nó, igitur vel ec duo exempla (atis effe debent, quó lethalem mundi phrenefin agnofcamus,quando phreneticorum more;ijs,qui eum fanare, & à morte reuocare contédunt inter phrenefim & morbos alios intercffe conftat:quód qui fana & integra méte morbo aliquo laborant, nunquam aduerfus medicum ira excandefcunt;quamuisillis ferrum adhibeat & ignem. Nó enim eruciatum,fed beneficium,non dolorem fuum, fed medici animum confider&ziqui.non egrotum cruciare,fed fanare cupit. At cüm per- turbato rationis iudicio,in phrenefin zger lapfus eft , medicamenta Ipfa,non beneficia;fed fupplicia reputans, aduerfus pium medicum infürgit, & pro beneficio maleficium rependit. Quod cüm ita fit quis iam dubitet , mundum hoc eodem phrenefis morbo laborare; quando ita aduerfus cos debacchatur ; qui eum fanare,, & ad me« Mer . lorem ntadeó ingratus & infenfus eft? Hoc enim D ifsimil: ge € p oo Muscat] Addend. liorem mentem reuccare conantur Quid erimaliud Prophetzmo 3 liebantur? quid Martyres? quid Apoitolitquid denique ipfe Apo- . ftolorum Dotninus?.An non hi omnes mundum à malis omnibus eripere,& fummis afficere benehicijs nitebantur? Quód fi mundus faperet,(i mentis compos effet, quibus, quafo, beneficijs ornare cos deberet,qui de illo ita bene mereri ftudebant? Sed. tantüm abfuit, vteos flagitiofi homines beneficijs ornarent , vt tangüam lupi in agnos immanifsime feuientesjomni eos fuppliciorum genere vexa- . fintjlaniarint, & ad extremum acerbifsimà cruciatos: j necarint. Lice. Io. Adfor.7. «| Quód intelligens Dominus ;cüm difcipulos fuos ad przdicans dum mitteret,his os verbis premuniuit:Ecce ego mitto vos, ficut agnos inter; lupos. Quod perinde eft;ac fi diceret : Mitto quidem €gó vos; vrmundo falutem , vitam, & immortalitatis gloriam im-* partiatis ; eumqueab eterna morte vindicctis: hoc eft , mitto vos, vt ijs mundum beneficijsafficiatis , quibus nihil maius: nihil dis uiniüs excogitari polsit. Sed mundus hoc idem beneficium adeóà non agnofcet., vt in vos , tanquam in crudelifsimos | parricidas, fzuiat & phrenetici moreinfaniat ? Quod quidem quàm vetus & familiate mundo fuerit ; Prothomartyr Stephanus declarauit , qui fureütibus áduerfum fe Iudzis ait :: Dura ceruice, & incircuncifi €orde , vos femper Spiritui fan&o reftitiftis. Quem Prophetarum. rion perfecuti funt patres veftri ? Que cum ita fint,quishanc mun: di dementifsimam phrenefim non agnofcat ? quis illius deliramene ta non videat ? quis eius infaniam & mores non perhorrefcat? Quód fi talem conftat effe mundum; qualem hzc eius opera de- clarant,cur illi, fratres,tantopere fidimus?cur tam infano eius amo- re tehemür? cur fugientem etiam fequimur ? cur eius Taude aut vituperatione commouemur? cur prepofterum illius indicium & fententiam formidamustQuid eft autem verz conítantiz & virtu: ti magis aduerfarium,quàm ex infipientifsimi & infidi vulgi temes ritate penderezSi famulotuo in. furto aliquo aut mendacio depre- henfo., nihil fidere; in nihitiuranti etiam credere foles: & fi quid dorno tua furto. fublatum eft;illum fürripuiffe iudicas, quem femel furem agnouifti ; quid mundi iudicium & fententiam magnifacis, . quem fcistot furta atq; flagitia commififfe;totq; mendacia protulif- . feyotiniquas fententias contrà tot Chrilti Martyres, tot Prophetas fanctifsimos, imó-cótrà ipfum Prophetarum Dominum protuliffe? Ettamencüm ita fit,vix quifquam oratione confequi pofsit, quant fürenris huius bellua fententiam faciamus:quantü diétis & opinio- T E $. —-— 4 nibusciti£conimáticamursadcó;vtás orneilius ipendc oni(ilijs] non ! Deileges;non Sanctorum:placitajtionpioruii exempla « fcd iudici : Deer dpic ctl iuxta)eius leges &ipra-fcriptáxitanyindtituas | rbus,; Quàm multi eriimdunt;qui:plarimavirtutum ófficiad: uiHios ! minum opinione perterriti defcruniiqui ex vulgroreita.pendept,vt — illiusmetu,nec templa frequentáre,nec publice orare,nec facram Eu . chaifliam panlo frequétihsi(umeréaudeant? Quid igitur indignius, quàm vt Pair qr ide ioi cR oraculis atque Euangelieis do- &rinis iüftitutusinfang mulütudinisiudicio (-qua-toties;fürore & . libidinisimpetu fertüc)aliquid tribuendum patet; & ad illias pra feri | (co ptum vitám fuam:dirigatSediamhaCpartcomiffa,adbeaufsimum — . 5 —- zd Ioannem in carcere politumredeamus; (05000520 006 "udimieoo lud enorxo ideo ;idbos; udiovgzuu 29d »51112 9: €jCüm erga:vir (an&us finem fbi vitz imminereiarti cerneret. , in carcere: conflictus, mittit duos ex difcipulis füi$ ad; Dotninum di- cens: [Tues deii, (ite rid exprétamust] V bi diligenter obfer: uandum eft; Grec lioc inloco- articulumapponi;qui hanc reddit. orationem: Tu esille veriturus? Quod plané emphafim quandam non vulgaremhabet, vt Theophilactusautoreft, Perinde enim eft, ac f dicat. Tuné es illejquem Prophet venturum predixerunt qué Sybille cecinérüntéquem Patriarchz figuris adumbraruot?qué ots nia fecula defiderarunz& à quo vno fanctorum omnirim fpes & vo- ta pendebanizTu és ille qui venturus és ad Deum placádum, ad Jio - mines redimendos, ad Angelorum fedes inftaurandas;ad Deimoná potentiamcomprimendam.ad claufas coeli forcs reférandas, & infe rorum fedeséuertendasi Tuces ille ab ipfo mundi nafcentisexordio 1o promiffusjqui caput férpentis antiqui contereres,& Diaboli:potens tiam & regnuminfringeres 2; Tu cs ille cocleftis vite doctor, dux tn celum;aduocácushominnm,medicus & xnagifter, rex fimül & ifa- r. à . cerdos, & facriiciumt Hacenim omnia fub illo-articulocinfinuanz € 2 cim dicitur: Tu esille venturus ,an alius nobis expectandus- í etii b mtu tt nba . : -Merim hoc in loco merità quaeri folet;qua ratione Ioánes, quafi dubiüs,quarit;quod tantó'ante cognoueratjac roties mundo denun. L3 tiara'Agnouitenia Chrifti adbucinteo materni teri anguítias Io4m. T — conftitütus; Agnouitcüm fuper baptizatum infpeciecolumbz;Spis — — 5. ntüm fanétum vidit, & paternam vocem audiuit: Ego inquit ille). Defcicbameum:fed qui inifit me baptizare in aqua, dixit mihi :: Su Per qucm videris Spiritum dseeesteculimanes Et fug c ua je (oos oninici EET. Aduent. hic eft Qui baptlzatrin/ Spiritu fü&ó. Et:ego.vidi;-& teflimoniüm fi erhibui,quia hiceft filius DeicQuisautem oratigpe confe ui pofs fuyüradeaiestionis dlgibor andina e ce ete cá inlioc rnirabili fpectaculofpem arnníum feculoriin agnouit) & vi» Git; & Patris vocem aüdiuit,torinfque Trinitatis maiellarem in: hoc myfterio per fidem contémplataseftSienim fan&us ille Simcon (ic it^ Dorminovxnltauitjciim Chriftum inanis accepit:quid Joannes; $4 tantó majorem gratiaim -adeprus cfatjciei 8 Filiim; € Patrear; Spiritum fanéram)imul inillo myftério depiehendic?/Quid ve- . fóiladtAunon Chiftpm dgnouit; cümillam dicito demonfttans los;i, — füauifsimaillà verba protulitzEcceagnus Deteccequi tollit pecca- |. .— tamundiQuis hic etiam verbis'cóféqurpofsit; quo affectu (anus Przcurfor hzc aurea verba protülit, cuim ceteris Chrifti nominibus fraterrnifsisiillumraonum:appcHadin/Satistnifa eo vocabnto:figai? 13 fitauigy Chiriffubr Icfümiil]tm effe hoffianiv; qua eimi potensPater hominudrfcelekibüs pFosoócarus plabanduseratyatque omiiia -bu- i sah eéweris delicta expianda CümelorfubdidirsQi rollitpeccas | .tü mündi, tocamrferé Enapgelicüin Philofophiaim vnd vetbo:com: pléxüs eft. Nam & liumanz natürzinfrmitatem; &legisigibecillis | tatemj& gratie necefiitatem,& facrifiiorum vihbras&c Kuedeinpto. | risofficium(fi'quis diligenter! attendac apertifsim? declarauit:in- - | numerofque ligrerioorum errores ( quiraütfiaturam: p aub lain | tollehtes'; diüin&nr'gratidm deprimebanr)vno gladio tonfodit;u- | gulauitjfüftulit.;Quem ergo toties agriouerat, prasdicaucrát, often J derát, & cuius dignitatem adeó extülérat,vt fefc indignam cfle clas maret;qui corrigiam calciamenti eius folueret : nuncidemum:quafg — dübíüs interrogati "aequi ventüruses;janalium'expecrantüs? Scio; 1 vosomnesfrequenter audiuiffe hac liriteprogationeIoannem non: fibi j (édrdi(ciptlis an fide Chri(ti wurantibus;'confulere voluiffe» E Etat enim morti iamproximus;quo'tempóte folent morituri ; quz €liarifsima habent, fidifsimis amicistuenda committere. Ille autetri nihilin vita chariüs , aut preciofiiis, quàm difcipulos illos habebat; uos Chrifto tacrifecergtj daoscor]efti do&rina imbuta; quos 1 Aügeovertons trácuareume docuerat: Hos atem: maliori 427571 lécorglinquere non poteratjquàm fi/Chrilti fide munitos; Chrifto: SiL —— DominocomniendaleuQuemadirlodum:enim(ve Chryfofto/ aic) ^o^ mima parenubus:inifine vitz cura eft y tutorem. aptimurm filijs | prouidere, cuicommittanp;quos clrarifsimos Habent: ita Ioannes dilc&isimis flijstutorei optimam Clirifturn deligebatissvel ( ve 3l: DINE, NP , A T 1 Ea - ie Quàd vt;euidentiüs pernófcaris ;nonabi re ftierit»ipatica vos - $! *efa " ) inter: quos n jen Capitale übiiinpene ebat (qu£ totarnariimi curaro & intentionem éxibere petuiffent)impedimedáto fuerunt quó minits hórum;emnium:àb? s lius, de difcipulorum faluté-& Gde precipue fallicituseffer.Eadém — ». i quoque Apoftolumin: carcere vinétuin cura follicitabat; Vndeait: 2, Tínto-3; Laboro vfque ad. vinculajquafi male operans;fed verbum Dei non | eft alligatum:ideo omnia fuftineo propter ele&os, vt:& ipfi: falue tem confequantur. Ligatis ergo ferra: pedibüs; foluta tàmeirlinguá erat , qua /hómines peccatorum vinculis aftri&os »Verbidiuinivire iter tute foluerét; (Simili ergo modo vinctus incarcere Ióannes,totam animi füi intentionem in 'difcipulorum fuoruin falute: defixerat. 4| Huic aütem pio magiftri confilio , obftabat JAatens quidam difci- pulerum eius liuor:quo aduerfus Chriftifcholam pro magiftri glo- ria cértabant/i quem fi populus Mefsiam credebat ; quem diícipuli putarent ; qui prapritis incampatabilem;llius:fan&imaniam ; puri- tatem ;& incredibilern vitz aufleritatem contemplabántur ?:quiáue Ton tanquam lienain , fed;seluti propriani tanti rágiflri'gloriam duécebanti;Cüm ergo vir fanCtus animaduerteret , .diícipulos fuos Ghrifti gloriz fübinuidere ; ccecitatemi eorum: vulnis fuum exifti- j mun5,rationem inijt cómme difsimam.; qua difcipulis infidelitatis 16 morbo laborantibus fnedicinim faceret; 'Mittit ergo illosad:medi- 'cumyvite,vtillius virtute & arte fa&arentur:qui omainim eft áttiféy, aunem hibensftichtiam.Hicviderélicet,am fit follicita ffatrey. "&ingeéniofa cliatitbssingc folitrn ingeniofa:y(ed- adeór éttàm miferi T €or$, vt alienam miferiam fuam dücat,& fuo illi nomini: remedium r : : : e Ia: erano eleiict eu "Quero 5n-non 44 or do hóocün:loco de vi;& natura gerfecte: charitatis:commemiorare. Ei E "Huius igitar chátitatiseft, alita otnal rmala; fiti&bona: pro - Ron. 137 : arexittimarcjatqüeita ejus eft d'A olu&ait: Gaiidere c iEiudeütibus; flere cum fentibus hoc eit ita aligrüsboniz gaude. epis: ina alienis malis & incommodis wo iua. Hieroii, i cis SEFAPCriO Ebolofina vrbis Epiftopo D:Llisronrofes nid Epif P m X p.16. fileninfeipfoexpianda fufcepit. Exodi; quiaiouhesin fe diluendas atque 'expiandas fufcepit: €) Ouid. cnim - rs. er os54 - vae] incunis muneribus; &.donarijsfuiszhoc eftt omtyá eoruni, "lo. fin T E 4 Y | 96. : Dominica 1 UT. Aduent.- e(uriens ipfe alios pafceret játque ore pallente iciünijs, fame torque: 17 retur. aliena. De Dj e'Elylario! fériprumsft ;quód vfque:3deó . inopum fame'& miférijs angeretur; vt( quemadmodum ab. A doné Epifcopo Treuerenf(i fcriptum !eft)ipfe perfe; contra vires fuas, ha« ' mogenere clarus; & long? aliter.educatus , rufíticationem cxercuex faciendum; pracepir,dum omnia Bie, noftra(quaüip(e:ea admis VndeisinPíal;z6. qu&totü Apo- rewY. M — p E - L4 - " , 1 . "ue . . 3» - Met - Concio prima. Ee. dx 10 muiri quendam facerdotem venturum defignabat , qui omnia pec- ^ catamundi, tanquam propria agnofceret, & in ara crucis expiaret.. Quid veró Apoftolus Paulus? An non eodem f piritu atque affectu. aliena mala;ac fuaipfius propria ducebatcüm dicerct:Quisinfrma 2.Cor.1t, tur,& égo non infirmor?quis Ícandalizatur, & egonon vror? Quid veróübeatus Cyprianus,dum lapforum fui temporisruinam deflet? Annomeodem affectu charitatis hzc verba profudit? Doleo, fra. Cypria; 1 tres, doleo, nec mihiadleniendos dolores meos integritas propria, Serm. de la & fanitas priuata blanditur, quando plus paftorin gregis fui vülne- pfis. re vulneretur.Cum plangentibus plango; cum deflentibus defleo, cum iacentibus iacere me credo. Iaculis illis graffantis inimici, mea membra fimul percufTa funt:fzeuientes gladij permeavifceratranfe ——- runt:in pro[tratis: fratribus, & me proftrauit affectus. V ideis igitur 2t his exemplis fratres, quale fit perfetz charitatis e Quis ve ro in noflris. moribus lizc charitatis vifcera deprehendat? Quis ita alienis malis perinde ac. füis vritur? Quisitacompatituregentibus; condolet lachrymantibus , deflet rTUentes, & adiu laborantes? Auolauit àb hoc noftro f: cculo charitas,dominaturque pro charita- te cupiditas,regnat ceecusamor fui; inftantá; temporailla periculo: fain quibus homines,fui, rerumque fuarum ardétifsimo amore flaa - grantes,quó mapis fua:curát,eó magis negligüt aliena. Vbi nüc pius erga inopes affe ustvbierga miferos follicitudo ? vbi erga pupillos & viduas paterna cuta &prouidétia?vbi deniq; illa mifericordie ope ra,que Dnsin iudicio prolaturus eft,vt pereazternü fiue premiü,fi-. . Wefüppliciumhominibis inferat? Quantum nos aliena flagitia & , Peccata crüciant;quibus tot quotidie animz Chrifti f anguine redés ?2 pte pereunt? Hinc illud quod pafsim vulgóaudire folemus : sliena malaex filo pendere; At longéalia mens & charitas Ioannis erat: qui aliena mala fua Teputans;alienamd; in fidelitatem, propriam calami. E- t tem exiftimans, nomipe fao difciptlosrosare Dominum preci- — ^7 "^ piebat:Tü €5 qui venturus es,an alium expe&tamus?: En «rIntellipens veró Dominus legationis confiliam, non verbis, fed: rebus id de fi e perhibetteftimonium ; quod Ioannem expetere fcie-. — batidque mültisante oculos:difcipulorum editis miraculis. V bi d; ligenteradüertendum eft,multis modisà Clirifto petita olim fuiffe miracula. Herodes enim ex curiofitate , Pharifzi ex incredulitate; Ioannesexcl;aritate miracula petebant. Quia veró priores illi impia. Petebànt;vtrifáue ncgata funt.Propter hoc enim Pharifzi audierüt:. VRq G. Gence-. E Mat.It. Pfal.77. Zach.8. i P 98. ! (Dominica Y 1T. 4duent. NEM. | : | Generatio mala &adultera fignum quarir, & fignum non dabitur 23 ei. Ex quo aperte colligitur Ioannem nec ex curiofitate , nec ex ' incredulitate figna petiuiife (alioquiidem quod illi refponfum tu- - liffet)fed ex fola charitate : ideoque libentifsimé Dominus & figna edidit,& Ioannem nos modó non increpauit,fed etiam miris laudi- bus in coelum extulit. , | | 'Animaduertite hic etiam , quemadmodum Dominus, an effet mundi. Saluator interrogatus , non verbis refpondit , fed rebus: quod pla»étantó firmius teftimonium fuit , quantó res verbis an- teftarc folent. Ita ergo quifquis Chrifti cultores,fi Chriftum veré & ex animo Patrem , ac Dominum confiteris, fite illum reuereri, colerc;ac diligere fuper omnia przdicas,rebus ipfis,nan verbis tan« titm id teftari debebis, Sunt enim qui confitentur fe noffe Deum, . fa&isautemnegant. Suntqui Dominum labijs honorant; cor au- 24 tem eorum longé eftab eo. Sunteriam de quibus dicitur : Dilexe- runt eum in ore fuo;& lingua fua mentiti funt ei: corautem eorum nonerat rectum cum eo. Non eft hzc feruitus, non hic honor,aut amor,quem Dominus exigit à te : fed ille quem ipfe.per Zachariam futurum vaticinatur, cüm ait. Ero eis Dominusin iuftitia & verita» te. Vbi gloff. Non, inquir, in mendacio : quamodo illi reipfa men- tiuntur,qui Dominum vocant , necilliustamen fe feruos exhibent: qui fe illum diligere przdicant , & tamen (i affulferit nummus, Deum propter nummum deferunt. Sicut ergo Dominus in verita- te Dominus eft/hoc eft, in veritate feruorum fuorum curam gerit: ita nos feruorum fidelium officium preftare conuenit . Quod quidem praftant, non qui illum Dominum appellant: fed qui ho- noriyopibus,& vitz fue anteferunt, fuperomnia diligunt,& inco 25 fpem fuam , tanquam in fummo rerum omnium Domino pofitam habent. «1 : Ad propofitam ergo Yoannis nomine quzftionem , ita Domi- nusrefpondit: ( Euntes renuntiate Yoanni que audiftis , e» vidiftis.. Cocci vident,cc.] Signa profert veri Mefsiz, qua olim Ifaias futura prz- dixerat:queque non modó corporaliter, fed fpiritualiter etiatn: im pletaerant . Sed inter hac figna przcipué nobis negotium exhi- "bet, quód pauperes euangelizari dicuntur : hoc eft, beatificari,& Euangelíca gratiz participes fieri. Valdéautem noftra refert fcire; qui nam (int ifti pauperes,ad quos maxime Euongelica gratia perti« nere dicitur: vt hac rationeintelligamus, quid nobis facto opus fit, quód huiustantz gratie participes efficiamur. Apparet enim hoc de es t pau- 7o Condoprima. SE 26 pauperibus ad verbum intelligendum effe. Nam & difcipuli Domi- ni pifcatorcs erant , & ex infima feré hominum fece dele&i : qui ta- men-Euangelice gratie primitias ante omnes alios perceperunt. Idemque Apoftolus-con rmare videtur, cim ait: Videte vocatio. L.COF. nem veftram fratres : quia non- multi fapientes fecundum carnem, non multi potentes,non multi nobiles: fcd qua: ftulta funt mundi, elegit Deus,vt con undat fapientes: & in&rma mundi & ignobili, & contemptibilia &c.At fi hoc ita ftatuas,quid diaitibus facies? An hos ab Euangelica gratia excludendos putas, prefertim fi mode- fti& humiles corde funt? Nullo modo. Quonam igitur hes pau- peres effe dicemus? Nimirum vtrofque : fed prius quidem humiles, fecundo veró loco inopes,non quidem quatenus inopes , fed qua- .- . tenusinopiz coniuncta effe plerumque vera cordis humilitas folet: 27 ficut contra diuitijs & opulentiz fere femper fuperbia infidiatur.. Aliàs enim nequaquam A poftolus Timotheo fcriberet : Diaitibus rj. 6, huius feculi precipe, non fublime fapere. QuodnunquamApo- ftolus precepiffet; nifi hunc morbum diuitijs affinem effe intelle- I . Xiflet. Porró autem PCM tria quedam vehementer fibi difplice- Eccle.25. | re ait : pauperem fuperbüm, diuitem mendacem, fenem fatuum & — . infenfatum. Quibus verbisadmonemur , monftro fimilem effe,vt fcnectutem fatuam, ita paupertatem fuperbam * contrà veró fene- - &uti prudentiam,páupertati humilitatem cffe propinquam. Itaque quod ad prafens attinet negotium. , pauperum nomine hoc inlo« co, humiles cerde intelligimus: quos potifsimüm dignos Domi- nus iudicauit, quibus Euangelicz grati opescommunicaret, 1dcà autem erige nomine humiles fipnificantur, quia verz humili- 18 tatisra ix & fundamentum eft, clarifsima paupertatis & nudirstis, fuz cognitio.Itaque pauper hoc modo eft,qui nihil fibi arrogat, ni« r hil tribuit:fed omnia quae habet,quecusqueillafintfivenatur», fi. - ue gratiz,fiue fortuita bonaaliena , ideft, Dei effe cognofcit : ar. ^ que ita humilis in fe permanens, & Deofuogratusatquedenotus — — exiftens, fuppliciter lli confitezur . Domine nihil ex me fum, nihil fcio,nihil habeo,nihil poffum,nifi per te: nec fufficiens fum, aut vcl- le;aut cogitare,aut moliri aliquid ex me, tanquam ex me; fed omnis fufficientia mea exte eft , Paupereft, qui ne vpum quidem capitis : fui capillum , nec momentum aliquod temporis , fuum omnino : eíIe credit :ideoquead Dominum clamat: Hoc ipfum quod fum, quod viio, quod fpiro , quod cogito , integré meum non eft , alie- " femefitüum Domine eft, quo eít;quidquid in mundo «Page TEE G. 3 PUB - NE. Pf. 4.39. ' LicA8. -^bus alijs oculosauertt.: ^ - UE mo. 7 pus ... (Dominica ILI. A4duent. | eft;qui cecus penàe t ad bona fua peruidenda,oculatifsimus autem 25 ad mala dignofcenda;ideoque vt feipfum femper afpiciat, ab omnis auper efl, qui extrémam imbecillitátem & inopiam fuam non modó,coghofcens,fed etiam inanibus quodam i modo contradans Fotos bi cimiiées LOG MBA &ad Dominum toto corde conuerfus,illm folüm iniuetur, illum orat , illi accepta omnia bona fua refert,illi debitas femper gratias agit, totumq;.ab il- lofe pendere profitetur. Paupererathoc modo Dauid in illamaxie ..mà fua opulentia,cüm diceret:Ego autem mendicus fum & pauper, Dominus follicitus eft mei. Pauperirem erat hoc modo publicanus lle ex Euangelio, qui paupertatem & indignitatem fuam agnofcens, -àlongé ftans;nolébat nec oculos adicoelum leuare ; fed percutiebat pectus fuum diceris:Deus propitius efto mihi peccatori.Hi cert ve« ré pauperes fpirituerant; qui ceelefti lumine illuftrati , paupertatem ..., & nuditatem fuam clarifsime peruidebant. €j Diues autem erat.Plha Apoc.3. Augus. in Medit, rifzusille,qui ficorabat. : Deus gratiasago tibi , quia non fum ficut czteri hominum &c.Diues erat & illesquem in Apocalyp.Dominus accufat his verbis:Dicis quia diues fum,& nulliusegeo:&nefcis quia tu es mifer, & miferabilis;pauper,& ccecus,& nudus, "Talesergo dis . uites relinquuntur itianes; quos Euangelica grátia non agnofcit: agnofcit autem hos pauperes,& efurientes, quos bonis omnibus dis tat. Ab hocautein fuperbize fpiritulongifsimé D.Auguft.aberat, qui cum Deo agens, paupertatem & nuditatem fuam his verbis denotif- fimé confitetur :Scio Domine,& confiteor docente te, quoniam illi Íoliüm qui cognofcunt fe pauperes; & confitentur tibi paupertatem: fuam,ditabunturà te :-quoniam qui fediuitesexiflimant , cüm fint pauperes,à tuis diuitijs inueniuntur exclufi, E go igitur confiteor ti- " biDomine Deus meus paupertatem meam; tit tibi tua gloria tota; quoniam tuum eft omnebonum geftum per me. Con&reor tibi fi- cut docuifti me:nihil aliud fum,quàm vniuerfa vanitas, vmbra mor- tis,& abyffus quzdam tenebrofa, & terra inanis & vacua , qua (ine tua benedictione nihil germinat;nift confufionem;peccatii, & nior» tem.Si quid boni vnquam habui;à te habeo: fi quando ftéti., perte - fteti : fed quando cecidi, per mececidi: & femperin uto iacuifTem; ^; Rifitume erexiffes.: Poftquam me auté erexifti,f empercecidiffem; — -pifitu mefuítinuiffes. Sic famper Domine gratia tua , & milericor- ' iatua pranenit mejliberans ab omnibus malis, pracidens etiaman. . tene laqueos peccatorum;tolleus occafiones & cabfas s quia nifi tu mihi hoc feciffes,ego omnia peccata mundi feciffem;Hacteriusih ua * ^ 2ó 3t j —— Concio prima, | 99. i poteft ) veré fpiritu pauper Domi TO gratiam fortitus eft, 1fai. 66. h;nifrad pauperculum,& V? guft. qui (vtex hac confefsione collig erat;ideoque non mirüm,fi tantam à cüm is per Ifaiam dicat:Ad quem refz contritum fpiritu,& tremctem id f es meost V idetis híc, eum qui veré humilis eft; pauperculam appellari. Reuera enim humili- tas,paupertatis fuz ver itione;fuid; ipfius def pecu, diffi . Ririrecté poteft. ] ! y E obII:sm3 «a | 4 Sequitur deinde. [&t beatus, qui non fucrit fcandalizatus in mue : ] hoe eft, quem externa hzc infitmitatís & humilitatis mez fpecies non ita offendit, vt fidei oculis latentem fub hac humilitate maicftatem non agnofcat. Quibus verbis,quanta (it Dei bonitas, quantaque rur | füm hominis coecitas & improbitas, facilé intelligi poteft.Conftat. 3$ enim verum effe quod D.Augufl. ait, nempe , omnia Dei opera & beneficia,fi cum incarnationis beneficio conferantur, obfcurari ; & fplendoré quodammodo fuum amittere, Hoc enim beneficio fum- mus ille rerum omnium Dominus fe ad infima noftra deiecit, vt nos fupra ccelos exaltaret:opprobrijs affectus eft, vt fummis nos ho noribus afficeret:pauper effectus eft,vt ceeleftibus nos opibusditas . ret:reprobatui eff, vt probabiles nos Deo rcdderet : fatus denique Galat, j. eft pro nobis;maledictum , vt nosà Peccató & maledicto legis eri- í peret. [n quo quidem beneficio , duó precipue fumma Ama: | ximareperiuntur: alterum; quod nobis Salüator contulit : alterum; » quod pro nobis pertulit, Si autem queras quid contulit? breuiter | audi: contulit nobis bona fua:fi quid pertulit roges? pertulit vtique mala nodra: Quisigitur tantam rerum permutationem non mire- 34 tur! Quáuisenimmirüim; & omni gratiarum actione dignifiimum , fit; quód nobis contulerit bona fua; long? tamen mirabilius eft .: Y. | quód pertulerit mala noflta. Divinitatis quippe proprium.atque naturale eft,de omnibus bene mereri: mala autem perpeti, alienüm prorfusab illa beatifsima natura cft, Quidigitarlichominemfas — ^ cere parerat;tam ftupendis à Domino bencficijsgratuitó donatum atque preuentum? Parum certe eratextra fe rapi; abforbéri , & prae amoris magnitudine liqtiefieri: ididue eó magis quó magisDomi- — — num propter fe deie&um & humiiliatunt videret; Ait enim Ber2 perra in ' nard, Quantó minorem fe exhibuit in humilitate ,tantó maiorem serm, f« oftendit incharitate:& quanto pro me viliortantó mihi charior, sinyle, Charior enim Spon( fua Spon/useffe debet, quando d. x orem,pudicitiamdue al inuaforibus t&endam,cernit illu 1vul - Cj neribus ap (Dominica 1TT. Aduent. | foffum & fauciatumi. Vulnera enim illa, quz ex amore 3$ Sponíz fufcepta funt,quóillum deformiorem , eó amabiliorem red dunt.Hoc igitur przeftare Tu ymo in hac caufa meritó debuiflet.Sed deplorindam ccecitatem. noftram atque dementiam! Adeó multi hominum hoc non pra'titerunt, vt(quod omnem (uperat immani- | tatem)id quod fumma dilectionis atque pietatis in Deü caufa erat; Gregor. in incredulitatis & perfidis materiam fecerint. | im-D.Grego.ait, bomi. ^ Stultum hominibus vifumeft,vt pro liominibusautor vitz more- : retür: atque inde contrà eum homo: (candálum fümplit, vnde ame pliüs ei debitor fieri debuit. 'Quó, quid execrabilius dici; autfingi ——. puf.Enif. potui Redé plane Eufeb.Emiffeaus:Férina(inquit)immanttas cil — bemi ^ Deumaftimare minorem;quia maiora contulit:vt propter hoc mis nusà teaccipíat honoris, quia plus contulit: dignitatis; Felices igi* tur,qui.ab hac ranta immanitate immunis fuerunt: quos plané bea: 36 | tos Dominus appellat;cum ait ; Beatis qui non fuerit Ícandalizatus M € [*- y tyid3 195 11:0: 65 f M J i ! : :- Sequitur deindes [ ilis autent abeuntibus , coepit Yefus: dicere ad tura bas de Aoanne.] Quàm pulchrum ab omni fpecie adulationis abítinc- retquàm decorum non coràm,fed in abfentia amicum commenda. ^5 retRedié enim D.Chryfoft, Vir(inquit)apiensciim laudatur in fa« cie, Ragellaturinicorde. Quanto aliter feculi homiries facere folent; qui.coràm blandiuritur,& laudant:ceterüm vbi paululüm abíceffe« ris,vitam,genus, mores, dicta, factaque venenatis dentibus lacerant; Quorum maülti.cum eiufdem maledicétie confortibusjin plateis fre quenter federe folent, vt de tranfeuntibus fabulam texant: & dum — alijs alij fuccedunt,nouam fcmper detracionis matcriam reperiánt. Quidquafo,aliud vipere faciüt;fi iuxta eas gradiaris? Tales iili pro-« 37 fe&tó funtde quibus Sapiens ait;Sicut fhordentferpétesin filentio, — fic qui fratri fuo occulte detráhit: Quod genus hominü ita fanctus Dauid execrabatur;vt in orationc-ad-Dominuin clamaret : Exaudi Domine orationem meam dumjoro ad te,dum extollo manus meas ad templum: fan&um tuum, Quid igitur ibipetis;quid poftulas? Ne inquit,fimul tradas, me cum peccatoribus , & cufn operantibusipi- | quitatem ne perdas me«Sed quid in ijspotifsimum deteftarist Hanc soe m Certe peftilentem cordis virulenuam ,quàdloquantur pacem cuax s proximo fuo, mala autem in.cordibus eorum. Qua peruerfitate, ...- quid execrabiliustHi funt ergo mores improborum. Proborum au« . €emeft/hanc Domini modeítiam imitari ,qui prefentibus Ioannis - Riícipulis, vircutes eius filentio prefSit, abeunuübus vefà magnificis Auc ue ; cum | | | | | iE —. (Qoucioprima, — E. 103 38 eum làudibus commendauit, Hunc ergo candorér fratres ; hanc Domini modeftiam erga omnes feruare curem: tráhentes,nemini maledicentes;i 'emus: nullius fame dee € precantes , candide de omnibus fentientes, & loquentes; vipereos dentes modis omnibus vitare (tudeamus. de 2 -- Sedoperepretit uibus potifsimirm laudibus Toan- nem Dominus exórnauerit. [ Quid , inquit y exiflis in defer um videre: uerit:fed etiam impurum & adulterum R egem,capitis periculo ne. glecto;auda&ter corripuerit.Quz quidem eius fortitudo atque con 39 Ítantia , arundineam multorum hominum ]leuitatem & inconftan- tam facilé coarguit:quos velut infirmás & mobiles aründines,quae his cupiditatis,aut laboris;aut formidinis & contumeliz aura exagie ! tat, & à virtutis & pietatisftudio abducit. Nec hoc folüim nomine, fed multis etiam alijs(quz Eufeb.Emiffe.eleganter enumerat)arun- Euf. Emif. — dinum fimiles fumus.Ait enim: Arundini quoque quz à vento mo ir boril. uetur, peccatrix & infidelis anima comparatur:vtpoté lenismobilis; inquietajinfitma;fragilisinutilium numerofitate filiorum foecunda, plena fuperfluis, vacua neceffarijsjinanis gratijs,nodofa peccatis , ad omnia blandientia obnoxiaj& facilé cuinflibet iniuriz commotio- ne quaffanda,foris nitida vanitatibusintüs caua virtutibus: Quam nulla extrinfecus vtilitas veflit, nulla intrinfecus fidei medulla cor- roborat. Quam ficut carices , quz fluuios amant, ita mundi huius Ayo praterflueniia;& celeri curfu peritura delectant. Hactenus ille. Hác igitur leuitatem, inanitatém,& fallacem nitoris fpeciem , omni ra- tione fugere ftudeamus fratres,vt non iam arundines fimus, qui cu- "1 iuflibet cupiditatis & vanitatis (latu agitemur:fed in Chrifto funda. Pfalz« ti atque folidati,lignum illud fimus,quod iuxta aquarum decurfus, —— firma radice plantatum,zternz vitz fru&um & immottálitatis glo- Hamlargiagtur 5 00000090 : | " yore IN EADEM DOMINICA TERTIA Aduentus Concio fecunda in quale&io Euan- | '' 'gelica explanatur. | 4s v3 Luces. Ecclef. - | f Dominica IT LAdueut. T4 1 This videre? Hominem molli- | bus veflitum: Matth Odierna fan&i Euangelij i NEisimiin- terrogationem quandam Ioannis Baptifta continet; eiufque refponfionem , necnon eivfdem beatifsimi J Ioannis commendationem;Principió verà Euangeli fta Ioannem carcere inclufum narrat, atque pcenam shominibus debitam , vnum cun&orum mortalium tem(qui non modo bonus/fed ipfa etiam bonitas eft ) magis decet, Y o ; L. x y MT-— t. L| quàm iflis in defertum videre? Arundiut ven- *»9! 21 em 7 » 3:7 Concto fecnnda.-.. 5 "o Wi fe obftruxerit; perfcrutabor. eum; in cunctis millibus Iuda. Quid quzfo hoc homine mifcriüstquid loc animo infeliciüs ! quid ó mis Ícr amplius diceres, fi captiiusimiferrimam inter hoftes vitam ages res? Videte quibus malis vrgeatur interiüs,qui purpura & diadema- te fulgebat exterius? & quos tortores fuftinebat intüs; qui tot fti- patus adulatoribus foris incédebat ? An non igitur hi arundines Difinif. ^» ABRE LReID— .Srant,externa quidem fpecie. nitorem & felicitatem promittentes, eumtamen intus vacui effznt,imo,veró infinitis angoribus & mife- "Js anxij? €] In hüiufmodi autemarundinibus.Dzmon requiefcit OMM | &le- ui — fDomiuica Tl Lcid elyent.. 3 «s feereto calamit:quia videlicetià hispotifsimiumantiquus hoftis fibi | & latitat;de quo apud Tob/fzriptum legimus:zSub vinbra dotmitin 15 | domicilium eligitqui'arundinum more extepniis nitidi atque fulgé: tes, intüs tamen virtutibus & vefisbonis vacui funt. €j Caterüm, qüàm long? putatis ab arundirfim inftabilitate Ioannem abfuiffe, - queminullazupiditas à ftatus.fui. re&itudine;potuit abdücere? qui non madó vino;fed ne vllo.quidem pracipiti affectu potuitinebria - rit qui rion/forisnitidus ; &intus vacuus fed contrà foris horridus & vilis apparéns , intüs. omnibus : diuiniifpiritus; ornamentis & gratijs mirificà redundabar.. €j Hinc etiam:przcipuum quoddam .".: inter bonos malofq; difcrimé colligere licet-.Omnis enim malorum 1 P[al.44- gloria:& nitor externus eft:eorá vero intima. fraudibus, angoribus, - vatijfqs cupiditatibusfcatét; Contriveró bonorum decus & gloria ab.ocillis hominum abfcondita, diuinis maxime luminibus confpi- 16 cuaeft.Hiüc illud ex Pfalnfo: Omnis gloria eius filiz Kcegisab intus in fimbriJs aureis. circumamicta varietate. Hinc in P[al. 82. pro eo D. Hierony müs.vertit: Cogitauerunt aduerfus ab fconditos.tuos, Abftonditiveró appellanturnon folium quia eos Dominus przfen tia vultus fuià fluctibus & turbinibus feculi-protegit & abfcondit: j fed'etiam quiaillorum felicitasdbrocülisicarrialiam hiominü abfcon colofr.s. * . quod noftra editio habet. : Cogitauérunt aduerfus Sanctos tuos: | | dita e(t, Apoftolo tcftante , qui ait. Mortüienim eflis, & vita veftra abfcondita eft cum Chrifto in Deo: Quiautem ftatus;que códitio, quàm beata,quàm fecura: & tranquilla fit eorum vita , qui pietatem | colunt nemo. pietatis-éxpers füfpicari: poteft; àedum intelligere; AU sjSequitar deinde, [Sed quidexiftis vider Houtinem mollibus veftitumt ] Hocinlóco:Dominus ex párte:totum intelligens paupertatem & 27 aufteritatem vitz cómmendat, nion.in veftibusmodo, (cd in omnia bus qua ad corporis vfum pertinent(hoc efbin cibojindecto, indo mo,in veftibus csterifq; eiufdem generisdHsc enimcomnia in Loan , ne inculta vilia , & horrida'erant." Vade in Luca apertius dicitur: Ecce quiin vefte pretiofa funt & in delitijsiindomibus Regü funt. Ab hiscerté.o mnibusimmunis erat loannes;quae in:delitijs haben» tur.6/ Qio inloco'inquifitione dignumeft;curbeatüs Ioannes(qui - €ertéàSpiritu fan&to. agebatur) & cur item omnes.feré Sancti , qui ite fe&acifint? Quis enim ad antiquorüPatrü Antonij , Macharij, eodemSpiritu ducebantur, tantopere paupertatemi:& afperitatem | Atíenij;Hilartanisaliorumq; in'eremo thou epis abftiné- 103. Ao flamy& carnis mácerationem: diligenter attende Qo 1e obítu- n$, Dohjpenitus «3 | Concio fecunda. .- | 33 28 obftupefcat ?: Nechi folii quos ipfa folitudo: neceffarijsad v(uin vitz rebus deftituebat,fed multi etiamex his quiin celebritate & fré.— quentia hominü degebant bac virtute pluritüm valuerüt.-D.enim .: Gregorius dum in monafterio Rome ageret , à matre fua beata Syl uia crudis legaminibus pafcebatur. V ndeverifimile eft,eum illam fto machi cruditatem(de qua toties queritur)contraxiffe.D.etiam Ber- nardi, & monachorum qui cum eo-dcgebant ,:eam fuiffe abftinen- tiam legimus, vt non raró ex fagi folijs pulmenra conficerent. Vnde etiam cófentarieum eft,tam aduerfa valetudine virumfanctum tota pené vitalaboraffe.Q uid veró D.Bafilium memorem;quem legédi Ícribendiq; perpetuum ftudium,& paftoralis officij cura ab. hac car- nis maceratione excufare meritó potuiffet:qui tamen in huius. virtu tislaude non inferior Anachoritis extitit? Sic enim de eo legimus. 19 Eratautem Bafiliusin victu cultua; abftinentifsimus z:vnz tantümi tunica fe amiciebat ; humi cubitabat , totis fxpe noctibus vieilabat. Obijtautem corpore per abftinentiam confumpto, quum oítibus tantüm ac pelle fuperítes effet .. Quid veróille de quo nunc ferma eft,quo nemo inter natos mulierum furrexit maior ?. Quis eo inter emnes viCtucultuq; rigidior? locuffas enim edebat jà Vino & ficera abitinebat;pellicea zona cingebatur;, & cilicio ex camelorum pilis contexto induebatur! Quum ergo omines fert San&ti vfi adeó vir4 tutis huius fc&atores fuerint; metitó quzri pote(t; quz resillis hu ius tanti laboris caufa extiterit; cum prxfertim Dominus nihil nifi przceptorum fuorum obferuationemabhominibusexigatqnorum ^—— ^ vix vllum expreffe hanc continet vitz afperitatem? Ad hecigitur re fpondemus; multas effe & quidem grauifsimas caufas, ob:quas fans jo &ifsimi quique viri hanc virtatem maxime coluerint;quar nonnul las breuifsimé pro ratione temporis attingemus; Inter-quas illa prz. cipue numeratur , quód hac ratione viri fancti hoflis immanifimi *à (nempecarnis fuz)petulantiam comprimerenitebanturqueinedia |. ——- & abítinentia ita frangitur ac debilitatur,vtaduerfusfpiritim rebel: /— — late minus valcat.. Quisenim hoftefn aduerfus feinftruac:& armet; ac non potius fi pofsit armis eum & viribus eneruet & fpoliet?: .. 8 Deinde hac eadem ratione cupiditatem (.quàm-Apottolus malo. 3; rum omnium radicem effe ftatuit)extirpare curabant." Qui enim al. gere,efurire,fitire,& nudusingredi p libenter fufli- net;quó illi diuitia?quà fumptustquó domefticarum rerum appara . tustquó deniq; auri cupiditas, quod propter folitm.sitzluxum & £i ' ftum habcturin precio^Excifisenim morborum caufis,morbos pa: "Mic riter - VEL 114. —— Dominica TI T. JAduent. riterampütari neceffe eft. At morbus cft cüpidita:zHuius véró mor- 31 . bi caufa fupeibia & indulgentia carnis exiítit s; quibus ? medio fub- 3. latis : incendi] materiam cüpiditati fübtraxifli; 4j His etiam adde, quód hac eadem ratione, carnem macerantes , Deo pro admifsisin vita criminibus fatisfacimus . Perea enim opera quz carni molefta funt , pro admifsisin carne fceleribus Deo maximó fatisfacimus, vt quoniai(ficut Diuus Gregorius ait)caró nos ata traxit ad culpam; cadem affli&ta reducatad veniam. 4j Przterea;hac eadem vitz au- 4- fter:tate Sancti omnes ducem & feruatorem füum ChriftumDomi- num imitabantur,cuiustota vita inops, afpera, & innumeris labori- bus agitata atque refperfa fuir. Eius enim eft illa Propheta vox:Pau- eríumego , &in laboribusà iuuentute mea .. Cuiusrei gratia il- fasovinis dolorum & fcientem infirmitatem appellauit Ifatas. Ni- hilautem gloriofiis , quàm fummo cocdlorüm rep in paupertatis 32 etiam & crucisacerbitate & ignomizfía fimilem fieri. €]. Poftre- mó,hac eadem ratione malorum.ómnium fontem , nempe amorem fui,contrarijs actionibus expugnabant. Vt enim hic amorindulgen- tia carnis & molli corporis victu atque cultu nutritur;ita contrà afpe ritate & inedia opprimitur & expugpatur. Actiones cnim ( vt philo- fophi dicunt)Gmiles fibi. habitus generare folent:quó fit, vt ficut de« litijs ámor fui in dies augetur & crefcit: ita afperitate cultus & victus qiiotidie minuitur & decrefcit. His igitur de caufis viri fani virtu: tis (tudiolifsimi fe&tatores extiterupt. Quo argumento fratrcs, facilà cít communem multorum hominum inlaniam vidcre,qui omnia vi t2 ftudiaeó referunt , vt carnem blanditijs prefentium voluptatum ' deliniantatque corrumpant :: vtque omni delitiarum & cupiditatis genere;atrocifsimum ac domelticum contra fehoftcm arment& nu. 53 zriant, T alis erat illius diuitis eprlonis vita : quem Dominus nunquá ita damnaffet, neque [oannis rurfum aufteritatem ita commen- daffet,nifi maximum illic periculum,& maximum hic virtutis prs fidium & adiumentum pofitum effet.Quam ob rem hanc vita: par- fimonilam & temperantiam inter przcipuas przcurfóris fui laudes e - pumeftatitfa: 3» -3u:2Douddiv X) (Gamer 1010 rreutter - .- o Hanc igituromnes imitari contendamus fratres, vt orhnes hos (- — — fru&us(quos fupra memoraui)ex ea carpere pofsimus, Melius enim eltin hoc breuis eui currículo , cum Ioanne Baptifta inedia corpus . macerare , quàm cum epulone illo diuite breuifsimo temporis fpa- tio carnem faginare , poftmodum vero 11 gehenna:cruciabundum; | guitulam aquz perpetuó petere , necimpetrare. Neque yveró: quif- "371 Fi quam - Rfal-87. NE ; , " NOCET reb 1 - - ———— OTPRERE SS ERRARE 2o Concio fecunda. | 1 34 quam hoc extenuandz carnis officium exigui meriti effe pütet , cá . Àd inter pracipuas iufli viri laudesà Propheta numeretur. Vnde pro eo quod nos legimus; Qui iurat proximo fuo & non decipit, pfal. I4: alij verterunt: Qui iurat vt fe affligat,& non mutat.Intelligensenim vir iuftus quantó rationalis victima irrationali gratior Deo effet;fc- ipfum illi in facrificium ma&tare adcó firmiter ftatuit , vt etiam voto (bad illud obftringat,& iureiurando firmet, quod fumma etiam re- ligione ac fide przeftat. Hoc eft enim quodait: Quiiurat'vt fe afdi- gat, & non mutat, 4| Adde etiam quód hoc ipfum opus magnum, verz charitatis argumentum eft." Quó ehim quifque magis Deum diligit;hoc magis peccatum odit,dicente Propheta: Qui diligitis Do minum , odite malum. Sicht enim pari affe&u homo & vitam dili- faf. 96: . git, & mortem odit , ita fimili ratione viriuftus & Déum diligit,& simil. 35 peccatum deteftatur: quandoquidem ifta duonon minus quàmvi- — ta & morsinter fe dilTontiunt; Quifquis veró peccatum vehemen- ter oditjis etiam carnem fuam pari pene odio prófequitur:quoniam ea peccátorum origo & feminarium eft.Qui veró tali eam odio in- fectatur,is vtique ab[tinentia, nuditate atque omni ratione illam at- tenuare , & fpiritui fubijcere conabitur. «4j Quàm veró facrificium hoc Deo gratum 'exi(lat , vel.hoc vno argumento perfpici/poteft, quód hoc fit, fummum iilud Patriarchz noftti Abralue facrificium quodam:nodo imitari;quo is dilectifsimum filium Dominoimmo- - xe lare deltinauerat. Cuius facrificij meritum & dignitatem Dominus Gere.22; oftendit:qui hoc magnificeatifsimo elogio fancti Patriarcha: fidem ac deuotionem commendauit. Nunc ait,cognoui quód timeas Do- minum, vt Qui dile&tifsimo filio tuo non peperceris proptcr: me. At 36 vnufquifque noflrum féatrés,fuum haber Haac, riempe corpus fuit, quod naturali amore ita diligit, vt non defuerint matres; qua filijs vitam eriperent , quó proprij corporis vitam incolumen conferua- rét. Vndeliquet,has,corpora fua magis,quàmfiliosdilexiffe.Ouod '—— ' fi ita eft, non deeft vtique nobis materia,quó gratifsimum hoc fan- | &i Patriarchze facrificiumi imitari quodámodo valeámus,ciim fimili pietate ac deuotione dilectisimium corpusnoftrum rationabili ob- fequio Domino immolamus. Hoc eft autem genus illud facrificij, quodin przcipuis folennitatibus olim Dominus à filijs Irae] exige- dbàticüm ijs diebus animas fuas affligere;hoc eft abftinétia.& inedia Seti i magrrepredpirhtests DON m fi hoc m fc(lis cele- | * IU db XA 2terü ,facr üm folennibus potifsi letinitügád diam Z .non z vul braturjinflat nüdáriniuérfaria natititátis Digicie f bl Matt. uU. N un^ m A^ n6 -.— Dominica T TT. JAduent, non folini pijs precibus &meditátionibus; fed etiam iciunijs ,. vipi- Jijs,& afilictione corporis pra parari debémiis,ut dignum tante ma- ieftatiiparemus hofpitium Si coim populus IHracliticus in deferto tanto fe ftudio.preparauit,vt Deum in montem Sinai ad leges illi fe rendas venientem exciperer,quantó nos diligentius atque deuotiüs hoctempore parare oportet,vt eundem ipfum Dominum excipia- mus;qui nunc egreditur in falutém populi fujjin falutem cum Chris fto fuo?Quantó enim aduentus ifte dionior, atque falutatior mádo exutitzIllicenim Deusvenit ád ferendam legem, hic ad conferendá gratiam t illic ad praceptalegis literis deformanda:n lapidibus , hic «ad ea fpiritu fuo in cordibus fidelium exaranda: illic ad promitten- -;.da cultoribus fuis cerrena bona, hic ad conferenda coeleflia : illic vt minis atque terroribus ad/fe homincs traheret, bicyt beneficijs pro- xocaret,amore iacenderet, donis allicerct,arctifzi moque fibi amoris vinculo copularet. lllíc fulgurans, & perterrcfacicns, & procul à fe. horoines abigens,& ad montem in quo loquebatur.accedere prohis bens;hic veró omnes ad fe clementer inuitans,& voces illas pietatis ida Md 1 H : L] tft , E 9 | ai * 1f WE - d | ort pde 37 3 E. Cin audi[fet Ioannes in vinculis opera Christi, ^ Candotertia-—— 17 JEc prima lectionis Euangelice verba, magnam no-. bis fratres charifsimi , admirationis caufam afferunt. Quid enim mirabilius,quàm Ioannem Baptiftam ab. //. vtero matris fuz Spiritu fan&to plenum , in vinculis 9 4 & carcere cum ficarijs, parricidis, & feditiofis homi- nibus vinciri Et quidem , i mundi mores & ingenium fpectare ve- lis,definit hoc effe mirabile: nec enim nouum , aut inauditum eft, quód pios mundus perfequatur:fed mirabile tamen eft, fi oculos. in ccelum tollas, meminerifque ibi federe, qui orbem terrz iudicat in | zquitate : de quo Propheta cecinit: Iuftitia & iudicium przparatio pf;f.9g, fedis tuz. Mirum enim eft,quód cüm tantus hic humanarum rerum arbiter in celo refideat, Ioannes quidem Baptifta vinciatur incarce- re;impurifsimus autem Herodes in regali throno fedeat. Hac plane quaftio difficilisoliu veteris teftamenti Patribus,& frequenter agi- tata fuit. Hinc illa Abacuc Prophetzad Dominum quzftio. Quare &t,e.r, non refpicis fuper iniqua agentes , & taces deuorante impio iuítto- : rem fet Et Hieremiasiiuftus(inquit)tu esDomine,fi difputem tecum: veruntamen iufta loquar ad te, Quare viaimpiorum profperatur; bene eft omnibus qui pruaricantur,& iniquéagunt? Iam totusille Pfalmus Aaph, cuius eft initium. Quàm bonus Ifrael Deus : quid. Pfzl.72. aliud quàm hanc quzftionem traGat2Ait enim: Meiauté pené moti: funt pedespené effafi funt greffüs mci:quia zclaui fuper iniquos,pa cem peccatorum videns :& cetera quz in hanc fententiam fequun- tur:ybitandem áit: Exi(timabam vt cognofcerem;hoc labor eft an- te me,hoc elt, difficulter huius rci caufam affequar . Poffem multa alialoca commemorare , quibus oftenderem itficilem illo tempó- re hanc quzftionem veteriste£amenti homisibus fuiffe.- Cuius rei. caufa in promptu eft. Cüm enim lex illa cultoribus-fuis corporis ina celumitatem,opulentiam,czterad ueterrenabona promitteret, iim- pijsautem & prauaricatoribus legispeftem & exitium minaretur: confequens effe videbatur, vt cüm1mprobos viderent fecunda for- tuna vtypios veró aduerfa ia&ari, vehementer hac rerum vicifsitu- dine commouerentur. At vbi nouz legis gratia (qua non carnalia fed fpiritualia , non terrena fed: coeleftia bona fidelibus. pollicetur) in mundum inuc&a eft: vbi latorlegis ChriftusDominus in mune duin:veniens , in (tabulo nafci , inpra'fepio reclinari,, in: cruce -mo- ri; & vitaminopem, humilem, & acerbam , innumerif. que tempe- flanbus agitatari eligere dignatus et : is plané hac noua & inuüta: taliborum electione , humiliQue perpefsione labores ipfos, do- Simil. "S H. ; lores, Hiere.12. ng Dominica I TY. /duent; lores; perfecutiones, mortem, cateradue corporis incommoda iti X corpore fuo cófecrauit;nobilitauit,& ad fummam dignitatis &eglo- ri laudem extulit. Sicut enim aqua eorumr locorum faporem res fertper quos labitur: ita cüm fons vite Chriítustam multa corpo- ris mala in fe fufcepit , falutarem eis vim atque fummam dignitatem | contulit.Simili pené argumento magnus ille inter morales philofo- Seneca lib. phos Seneca, diuitias & opulentiam non effe irter bona numeran- deproui. da confirmat : quód ea pefsimis interdum hominibus contingant: contrà veró egeftatem, labores, & calamitates , ceteraque corporis incommoda, nullo modo effe inter mala collocanda , quód ea Ca. | to(quemis diuinum hominem exiltimabat)pertulerit. Quód fi tan- | ta apud hunc infignem Philofophum Catonis autoritas extitit, vt "| quz ille perpeffus fuerit in bonorum numero ponenda effe cenfeat: quantó quzío Seruatoris noflri dignitas , & autoritas apud nos 5 maior effe debeat, vt quz ille pertulerit, & elegerit, in fummo pre- cio habenda fint? Hinc factum eft , vt tot deinde martyres exifte- rent, qui immania tormentorum genera adcó non horrerent, vt vehementer etiam appeterent , & alacri animo fubirent. Hincani-- mofailla Laurentij vox ; qua tyranno varia tormentorum genera minaciter oftentanti refpondit : Infelix , has epulas ego femper op- taui.Hinc eiufdem ordinis & animi Vincentius,affumptus ex equu leo, & ad patibulum raptus, moras carnificum arguendo,ad ponam alacriter pro rabat. Nec in viris tantüm,fed in fragili etiam fcemia narum fexu jl eandem letitiam & animi robur videre licet. Vt enim alias prztermittam , beata A gatha Ixtifsim & glorianter ibat f ad carcerem:& quafi ad epulas inuitataagonem fuum precibusDo. 6 | mino commendabat. : Quid quód in veteri teftamento ( in quo. terrena bona legis cultoribus propofita erant)non defuerunt etiam, qui (e magno animo cruciatibus & morti propter Dci gloriam: offerrent? Vt enim alios omittam , hanc quoque fortitudinis & | conftantiz laudem ( quamuis mortis fupplicio vacauerit ) facrze | literz tribuunt Azariz, de quo inter cateros facerdotes Domi- x.Pardl. 6. ni honorifica mentio fit. Vbienimin primo libro Paralip. genca- logiatexitur facerdotum, póft recenfita multorum facerdotum no- - fáina, vbi ad Azariam ventum eft, de eo folo fubditur: Ipfe e(t qui (acerdotio functus eft ,in domo quam edificauit Salomon in Hierufalem. Cuius reirationem hoc in loco interpretes reddunt: quia videlicet forti atque conftanti animo reflitit Oziz Regi : qui "o cán fuperbiam elatus, non contentus regis officio , voluit etiam fa- : £cra /— Coucio tertia. | 419 .9 cerdotis münus inuadere , & thus Domino more facerdotum of- ferre. Ad quem Azarias:Non eft(inquit)tui officij Ozia., vt adoleas incenfum Domino:fed (acerdotum;qui confecrati funt. Quam eius fortitudinem atque conftantiam adeo Spiritus fan&us ( literarum 2.P4r4. 26 diuinarum autor)gratam habuit,vt huic vnijin hac facerdotum. cá- E rona non fine magna laude nomen indiderit facerdotis: quód adeó fcitrenué in hoc munere gefferit, vt non veritus potentiam regis, pro facerdorij dignitate & gloria fortiter decertauerit.. Quantó ve- r gloriofior Ioannes Baptifta, qui integerrimi pracuríoris ac te- ftis grauifsimi oflicium nactus , prius vitam amittere, quàm officio fuo decífe voluit.Sicut enim Azariastemcerario & fuperbo Regi: ita hicimpuro & adukero confítanter ait: Non licet tibi habere vxorem Matt. Az fratristui. Quo vno verbo & vincula,& carcerem,& mortem,& Re 8 gisatq; Regine odium,& infidiasfibi parari intelligebat: potius ta- mé hzc omnia perpeti,quá ab officij fui feueritate & integritate de- duci voluit.Non ergo x quum erat,vt hac tanta gloria przcurforem fuum Dominus fraudaret;fed vt ad ceteras eius laudes, eterna quo- que martyri; & fortitudinis palma accederet. S Sis m «| Iam veró vincula Ioannis quz in huiusle&ionis exordio com- memorantur , quis pro meritislaudare queat ? Quid enim glorios fius,quàm propter Dei laudem. & gloriam vinciri,& ferreis in carce- re catenis inter ficarios & parricidas conílri&tum teneri? Hanc nos -(qui diuina luce deflituti;& corporis obfequio addicti fumus ) di- qp gnitatem & gloriam adcó non agnofcimus, vt etiam velis remifque 9 fugiamus. Agnofcebattamen Paulus , qui cum fe Chrifti Apofto- * luminitio Epiftolarum fuarum nuncuparet; vbi fe. propter Apos . ftolici muneris fun&ionem in vincula conicctum vidit , fuppret- A fo Apoftoli nomine , vin&um fe Chrifti Iefa appellare coepit : elo- pfjfen, riofius putans vinum Chrifti , quàm Apoflolum nominari. Sic enim regnorum proceres facere folent : qui vbiadaliorem dignie Simi .- tatisgradum à Regibus fuciint cuei , infcrieris digritatisnomi- . nefuppreffo , fuperioris nomenclaturam vfurpant. Sic ergà Pau- lusjnoniam Apoftolum vtantcà , fed vinctum fe. Chrifti Iefu , ad iprasciniesnglot cumulum deinceps appellauit cumque is in piitolis fuis Apoftolos;primo loco inter ecclefiz gradus pofucrit, modo aliquid inuenit hac dignitate fublimius:cüm fejnon iam Apo ftolum,fed vin&urm Chrifti nuncupauit, 4j Quia vero prudétia cor- - nishuiufmodilaudem nonagnofct,D.Chryfoftomü,quilóge alia ^ - ehzlid INE pru- 320 (Dominica 1 1T. Aduent. prudentia inftru&us eratin medium proferam, hanc ipfam vinculo- 1t ,"rum gloriam diuina: quadam orationis.amplitudine predicantem. — Cbryfot. Ts igitur, verba illa Pauli enarrans: Obfecro cgo v65 vin&us in Do- «d Epi 4- mino,fic aitsVin&um effe propter Chriftum,illuftrius eft, quàm fi- ue Apoftolum,fiue Do&orem, (iuc Euangeliftam effe.Si quis Chri- ftum diligitis nouit quid fit quod dico.Si quis erga Chriftum amo- re(vt ita dicam)infanit, & ardet , is nouit quz fit vinculorum virtus, Hic itaque prius habebit optione data , vincula ferre propter Chri- ftum,quàm ccelos inhabitare.Iftud forfan illuftrius eiiam eft, quàm federe ad dexteram ipfius: honeftius, quàm federe fuper duodecim thronos.Etiam fi nullam haberet mercedem res ifta, Da: tamen fo làm magnum eft premium, hac multa retributio ; quàd ifta mala pur dile&um feruntur. Quód fi quis mihi vel vniuerfi cacli,vel. huius catenz copiam & optioneWh largitus effet : catenam hancego 1? planéelegiffem. Deinde, fi mihi cum Angelis ftandum fuiffet fur- | fum , aut cum Paulo vin&o in carcere: carcerem vtique peroptaf- l fem. Ad hzc,fi quis meaut in numerum & ordinem cadleflium Do- É . — tentiarum,earum etiam qua propé Dei thronum funt, aut talem li- | gatum feciffet:talis vtique effe maluiflem. Nihil bac catena beatius: | Non ita beatum dico Paulum,quód in paradifum raptus, atq; quód 1 in carcerem coniectus eft: Non ita beatum exiflimo,quàd verba au- | diuit ineffabilia,. quàm quód vincula fuftinuit.. Quód enim ifta re- r liquis fint maiora;audi ipfum quomodo glorietur. Non enim dicit, 1 Hortor vos cgo;qui verba inetfabilia audiui : Sed quid? Hortor (in« ! . : quit)vos,ego vinctusin Domino. O beata vincula, ó beatas manus, * Ad.t4. quas catena illa exornauit 1 Non erant 1tà preclarz Pauli: manus, | quando claudum illum in Lyfiris erigebant, atque quando vincu- 3 | AG.29. liserantcircumligate. Admiraris Paulum tum potifsimüm,quando nihililli que manui adhzferat, detrimenti afferebat vipera ? Nihil mireris:Catenam quippe illam verebatur: imó & vniuerfum illam E mare veneratum fueratnam tunc quoque vin&us erat. Quod fimis — . — ditemporibus illis:effe conrigiffet ; vincula illa complexus faiffem, i inque finus meos collocaffem : neque ceffaffem exofculari illa, qui« | busis pro Domino meo ligatus fuit . Quód filiberum:-mihi fuiffet percuras Ecclefiafticas; & corpus habuitlem validum: ; niliil "vtique, caufatus fuiffem , quominus tanta fafcepta peregrinatione, cate- nas dumtaxat illas, & carcerem vbi ligatus fuit , videre perrexif- A8. fem: Etpauló poft: Honoratus eft & Petrusifla catena: erat enim N vinctus atque traditus militibus , & dormiebat : e erat | ilaris, (Concio tertia. Tn 14 hilarisatque nihil prorfus immutatus; vt grauis illum haberet fom nus. VenitQue ad eum Angelus;atque percuffo laterc excitauit eum. Hic,fi mihi quifpiam dixiffet:Elige vtrum velis:;viseffe AngelusPes trum ftimulans ac foltens,an Petrus folutus? Petrus vtique mallem effe : propter quem & Angelus defcendit, vt vinculis illis potiri li- buiffet.Ha&enus Chryfoll. Cuius charitatis plenifsima verba , vti-. nam in pe&ore noftro eum ignem accenderént, qui in facro eius pe- " &ore flagrabat. Olim gloria: loco ducebatur, quodin laudem Ab-- ner protulit Dauid , cüm dixit: Nequaquam vt mori folent ignaui, s. mortaus eft Abner. Manus tuz non funt ligatz,& pedestuinó funt ?-Re«g.3 compedibus aggrauatizModó compedes & vincula non ignominió .— afferunt;fed gloria afficiunt: non dedecus pariunt, fed fempiternam dignitatem,egregiaá; ornamenta conciliant. Quz cüm ita fint fra- 1; ues faciléad quzftionem pauló anté propofitam refpondemus: cut vidclicet innocentifsimus Ioannes ab impio & crudeli parricida in vincula conie&us fit : cüm ex his quz hactenus dicta funt, liquidó conftct,fummam dignitatem & gloriam precurforis noftri fuiffe, ca tenas,vincula,fqualorem carceris, & mortis fupplicium propter iu- ftitiam pertuliffe, : Pil 4| Reftat aliud , quodin his verbis prater vincula Ioannis annotas re debeamus.Nam & ex eo quod Euangclifta dicit; Ioannem audi- tuintellexiffe'opera Chrifti, & ex tota le&ionis Euangclicz ferie intelligimus , Ioannem familiari Chrifti confüetudine vfum mini- mé fuiffenec morc difcipulorum eius illi adhafiffe. Qua in re inquis fitione dignum eft, cur Ioannes ; qui ita dignitatem & maieftatem 16 Chrifti reuerebatur, noluerit Chriftum fequi, & difcipulorum eius numero fociari.Si enim Ioannes amicus Sponfi erat, quid illi iucunz diusaccidere potuiffet , quàm lateri eius perpetuó afsidentem aus dire vocem Sponfi, & eius diuina pracfentia frui ? Certé póft bea- tam illam diuinz pulchritudinis vifionem , nihil homini optabilius accidere poterat, quàm Chrifti faciem videre , eiufdue fuauifsima confuctudine frui . Quod neipfe quidem Dominus tacuit, cüm Luc-1o, ad difcipulos dixit: Beati oculi qui vident;que vos videtis: Dico enim vobis, quód multi Reges & Prophetz voluerunt videre que Vos videtis, & non viderunt: & audire quz auditis, & nonaudie- runt . Tantaenim verborum Chriíti vis atque fuauitas erat ;"vt non fine magno affectu Petrus A poftolus dixerit:Quo ibimus Do- minc? verba vitz zterna habcs.Si ergó Ioannes adeó probé ifta te- "ibd H 5 ncbat, » Yodti.T. P[4.35. Lchit. . wu» 0 Dominica 11, Jdnent. nebat;adeoque Chriftum Dominum diligebat , cur hanc eius fcho- 17 lam deferuit ? cur non fein eius difciplinam tradidit cur fe à tam iucunda & amabili confuetudine abduxit? Ad hoc I refponde- mus:Ioannem in hoc przcipué à Deo electum fuifle, vt teftis effet atque przcurfor Chrifti.Sic enim ait Euangeliíta : Hic venit in te- ftimonium,vtteftimonium perhiberet dejumine, &c. Vnde idem Euangelifta,vbi ineffabile dominice incarnationis m fterium pro- tuliffet,& verbum Dei carnem affumpfiffe dixiet : Ioannem pro-* tinus huius admirandi operis teftem citat his verbis : Ioannes teftis monium perhibet de ipfo, & clamat dicens : Hic erat , quem dixi: Qui poft me venturus eft, ante me fa&us eft , quia prior me erat. In quibus verbis duplicem Chrifti naturam , duplicemque nati- uitatem aperte declarat : alteram in tempore, alteram in aternita- te: cum Chriftum Dominum & ante fe , & poft fe natum teftatur. Quia ergo Ioannesteftimonium Chrifto redditurus erat , debuit plané omni fufpitionis notaapud homines carere : qua, iudicio il- lorum non caruiffet , fi fe&tator eius atque difcipulus fuiflet, & fa- miliari eius confuetudine vfus effet. Hac ergó de caufa fan&tus prz- curfor optatifsima Chrifti confuetudine caruit : fatius effct iudi- cans , ad tempus corpore feparari à Chrifto , quàm officio & mua neri fuo deeffe, Hac enim prima Sanctorum cura eft , vt priüs qui- dem officij fui debito fatisfaciant : deinde cetera. perfequantur, qus Deo grata effe intelligunt, quamuis ab eo przcépta non fint. Prima cnim effe debet obedientia przceptorum , proxima confi- liorum. Priüs enim ea quz à Deo pracipiuntur : deinde catera dee uotionis & pietatis noftra obfequia exequenda funt... Quod qui- dem ipfius Domini Saluatoris exemplo difcimus , qui in Pfalm. ait: In capite libri fcriprum eft de me , vt facerem voluntatem tuam, Deus meus volui,& legem tuam in medio cordis mei, In cuius rei typumyolim Dominusin lege SU pes , vt nemini voluntarium facriicium offerre liceret , nii poft oblatam matutinam atque ve- fpertinam hoftiam ( quz ex legis prefcriptione quotidié offerenda erat) vt hacratione infinuaret nullo modo voluntaria facrificia & bona opera,neceffarijs anteferenda effe: fed. ea priori loco,ad que - ex iuftitiz debito tenemur : deiride veró ea , quz voluntariz deuo- tionis obfequia funt,offeramus. Hoc autem Habraica litera aperte fignificare videturipro eo enim qiiod nos legimus: Adolebunt ea fuperaltare in holocaultum, lignis igne fuppofito : Hebraica 1e&io habet: Adolebunt ea poft holocauftum ; quod eft fuper ignem. 2E Cuius [1 d 8 P - Concio tertía. — ms So Cuius orationis fenfuseft: Adolebunt facerdotes voluntaria de: "t 2 22 lium facrificia poft holocauftum,quod quotidie de more adoletur. Vt hoc ipfo ordine admoneamur ( vt ante dixi) primo loco quz Deus disci fecundo quz nos pié volumus, exequenda effe. «| Denique hoc e(t quod aperté Samuel Propheta fignificauit cüm . , n : n. . . . (419 52 vo ait: Melior eft obedientia quam victims:obedientia enim przcipi- EReg.tj. tur,victima confulitur: illa neceffaria eftifta voluntaria. Priüs ergó eft, vt voluntatem Dei faciamus, deinde vt noftram exequamur. Hoc animaduertant quicunque vt orationibus, aut elcemofynis, aut pijs dip vacent, oficio fuo defunt, & ftatus fui legi- bus,quibus aftri&i funtminüs plene fatisfaciunt. Hoc enim eft iu- fritiz ordinem inuertere:hoc eft,vi&timam obedictiz pra'ferre: hoc eft,)non Deum,fed feipfum quzrere,& voluntatem fuam diuinz vo luntati anteferre:qua res non à fpiritu Dei,fed àfpiritu amoris pro- prij,fub charitatis imagine proficifcitur . Neque enim fpiritus Dei, fibi ipfi contrarius effe (Spe Siergó illete ad obedientiam vocat praceptorum;quomodo te eó vocare debeat, vnde hzc obedientia impeditur? Atque vtinam non effet frequentifsimus hic inter mul- tos abufus : qui tentó eft periculofior , quantó magis fpecie tegitur eis Cód enim velut efca effe folct, qua Dzrnones pijs hominia uslaqueostendunt. Quosenim aperta iniquitatis efca apprchen- dere nequeunt, propofita fpecie pietatisillaqueant, In hancautem fraudem fuadente Diabolo conijciuntur & illi , qui inuitis & recla- mantibus fiue famulis, fiue creditoribus,zs alienum non ditfoluunt: cüm tamen in pauperes & egenos liberales fint. Quod genus mon- firi ( ficenim liceat appellare ) Gentiles etiam Philofophi deteflati fant. Hinc Plutarchus memorat Phocionem Athenicnfem quibufz Pfufar.in damà fe flagitantibus,vt ad facram rem faciendam, quidpiam etiam Polit, ipfe tribueret , & diu quafi daturo applaudéhtibus: Iniurius & ima pudens ( inquit) profe&o fim, fiad rem diuinam vobis depofcen- tibus, aliquid dare animum induxero : huic autem Callicli ( digito creditorem oftendens)nihilreddidero. Ab hacautem diuini ordi- nis perturbatione longifsimà Ioannes abfuit , qui fe ab optatifsima Chrifti confactudine fubduxit,vr iniunctum fibi3Deo teftis & pre- curforis officium pleniüs 3dminiflraret. Y $. IIL «€ Vin&us ergóà idem in carcere,mittit duos difcipulos ad Chriftum dicens. (Tu e; qui veiturus es,an alium expectamus?) Hocin loco quzri folet;cur Ioannes interrogat;an Chriflus Diis fit Mefsias ille in lege | « pro- Cant. 1. Yfa.35* ] 124. (Dominica I 1 I. A4Auent. promiffus,quem ipfum effe baptizando,& praedicando clamauerat? 23. Quomodo enim ignorare poterat, cuius precurfor ac teftis à Deo ele&us erat?Sunt qui hocin loco dicant, Ioannem ipfius Chrilli ora culo & voce difcere volui(Te,quod diuini fpiritus oftenfione antédi dicerat. Quz enim maxima funt,queq; auidifsimé defideramus;nó femelatq; iterum,fed millies audire gaudemus.Sic enim pater vni- cum atq; dilectifsimum filium mortuum in bello exiftimans,vbi ab aliquo fide digno teíte viuum cffe audit & credit,gaudet tamen, & oprat alios vitas nuntios idipfum confirmantes audire. Cü ergó nul- Jares cffet aut maior;aut optabilior,quàm Domini Saluatoris adué- tus,eiufdemd; certa fides & cognitio:quid miramur, fi adeo fauftü atq; letum nuntium,quod oraculo caclefti pridem Ioannes didice- rat;ab ipfius ore veriratis , iterumatq; iterum audire vellet? Si enim - fola huiustanti beneficij recordatio , pias mentes ineffabili gaudio : complet: quid faceret tam illuftre ab ipfo ore veritatis teftimoniü? Neque enim minüs fancti precurforis animum affecit teftimonium Chrifti,quàm Spiritus fancti. Quód fi Sponfus ille cceleftis, Sponfz fuz amore captus, vocem cius optat audire,cumait : Sonet vox tua in auribus meis,vox enim tua dulissquomodo amicus Sponfi Ioan nes non optet,ga udeatq; audire vocem atq; teftimonium eius, qué ardentifsimo amore ab ipfo-matris vtero diligebat? Hanc ergo vocé dere omnium gratifsima & maxima audire geftiens, mittit difcipu- .los fuos,qui ab eo quaerant: [Tu es qui venturus es, an alit expectamus: ] € Hac igiturilli,& quidem non abfurdé(vt mea fert opinio)fed có- munis fere Patrum refponfio eft:Ioannem inuidentium atq; dubitá tium difcipulorum fuorum perfonam fuftinere voluifTe, & illorum; non fuo nomine quzítionem hanc propofuiffe,vt in fuperiori con- cione à nobis dictum eft. Caterum, Dominus legationis confilium intelligens , mirabili ac plané diuino artificio, difcipulorum Ioannis infirmam fidem ita fanare agereffuseft: vt nec eorum vulnus proderet, & falutarem medicinam, maximeque efficacem vulneri adhiberet. Varijs enim corporum morbis in eorum «onfpe&u prof(ligatis , infidelitatis morbum ab eorum mentibus depellere volens , ait protinus ad illos : [ Euntes y renuntiate Yoanni que viditis e7' audistis. Caci vi- dent , claudi ambulant , zc. ] Signa profert veri Mcefsiz : quz olim líaias in aduentu eius futura praenuntiarat his verbis: Tunc aperiens tur oculi ceecorum , & aures furdorum patebunt. Tunc faliet ficut ceruus claudus,& aperta erit lingua mutorü. Quibus verbis diuinus: | - 1 Vates. 2$ Counciotertia, 0 125 / &6 Vatescoclefli fpirita afllatus figna profert,quibus verus Mefiias dea ( prehendipoffet. Qua tamen figna , itafünt veritatis figna; vt fint etiam,magna in genushominüm beneficia. Quod quidem niiro di- | uinz mentis confilio,fic ad falutem noftram inititutum fuit. Cüm enim omnis Scriprura facra in hoc pracipué intenta fit, vt idem- & charitatem pe&oribus noftris ingereret, vtrumq; his fignis eftcctum eft.Eadem enim quatenus figna funt,fidem excitant, quatenus. ve- 10 beneficia funt, charitatem erga tam liberalem & munificum be- ncfactoremincendunt, Cüm autem ben:ficia dico;non agrorum tantum corporum rcmedia(quz velimus, nolimue,pauló polt peri- türa,& in puluerem redigenda funt) fed multó magis animarum fa- nitatcs intelligotad qua: potifsimüm feruandas, Chrifti Domini ad- | uentus deflinatus fuit, Conftat enim;non minüsanimzs jsipfismor . (027 bisatque multà etiam phiribüs quàm corpora laborare:qtios nemo nifi magnusille,qui € colo venit medicus fanare potcft. E (fe auicm hanccurationem ad fpirituales animorum. morbos. divinz: grati beneficiodepellendos rcferendam., non obfcuré idem Vates infis nuat:qui vbi verba illa protuliffet ; Tuncapcrientur oculi ceecorum, & aurcs fürdorum patebunt,&c;faluti huius caufam fubditilico dis cens:. Quia fciffe funtin defertoaqua'; & torrentes in folitudine, Quid hocad morborum dépulfionem?Num torrentes aquarum cas cis vifum;autclaudis greffum ptxbere poffünz Hac ergorcrumina concinnitate Propnceta nos ad fpiritualemn fenfum excitat:quz res li- teris fanctis (amiliatis admodum eft. Aquarum autem. nomine, non raró idem Vates diuinz gratie opes & officia intelligit. Vnde alibi 18 quidem ait:Omnes fitientes venite ad aquas,&c. Alibi veró:Haurie- tis aquas in. gaudio de fontibus Saluatoris. Quibusinlociscertum - efl,non de corporeo clcmento,fed de diuinz gratix beneácio (qux mentem fcecundat , firimanimz fedat, cupiditatis ardorem refrige: rat)Prophetam loqui.Huius veró gratiz praecipuum munus eftcees cas hominum mentes diuinz lucis f plendore illuminare,claudos fa- nare,peccatorum lepram dclere,caterofá; fpiritualesanimorü mor- bos depellere. Quia ex reliquidó conílat,Propheram hoc in loco nó decorporum curatione modo, fed iiultó magis de fpirituzlium mor borum depulfione vaticinatum fuilfe:ciüm caufz redditio quam in- tulit;ad hos magjs,quiàm ad illos pertineat. Eft ergo fenfus, Mefsiz - tempore diuina: gratiz fluenta in defertum,&incultam folitudinem . . Qhoceftia barbaras & immanes nationes, & à diuino cultu alienas) j &ius beneficio elle deriuanda:quó fiet; vt qui mente cocci, cla udi, le- "uiogg | | t, profi, . * n 126 .— o Dominica 111. Aduent. j profi,muti;& furdi ad res diuinas erantjnouam effent fanitatem,no- 19 j uofd; fenfus percepturi, (B1 iotids^ s Sed non abre hocinloco fuerit, horum malorum quibus animi noftri afficiuntur, rationem & naturam paucis aperire, A mutis er- go exordium capientes:inuti funt , qui cum fic vitam fuam inftitue- Pfd.$. rint,vtin eos merito propheticum illud quadrare pofsit ; Sepulchrü DE patens eft guttur eorum: per quod tot intolerandi feetores, hoc eft, tot maledicentiz, fcurrilitatis, lafciuiz, detractionis, mendaciorum - atque periuriorum verba continenter pródeantinunquam de Deo, de falute animz fuz , de altera via, de diuinisbeneficijs & laudibus | vllum vnquam verbum faciunt: imó veró,fi quis forte antó illos de | Deco, rebuíQue diuinis quicquam locutus fuerit tif & cachinnis | Auguft. in excipiunt. Hosautem D. Auguft. veré mutos appellat,cüm ait: Vae teditg, — tacentibus dete Domine : quoniam ipfi loquaces muti funt , cüm 36 ^ 7^. pon tuas laudes dicunt. €j Surdiautem funt , qui cüm tot annos facra loca frequentarint;tam multas conciones audierint, nunquam vel vnum falutare verbum , tam longo temporis fpatio audierunt: quia nullum aure cordis perceperunt: Si enim percepifTent,non du- bium, quin aliam viuendi rationem fequuti effent, 4j Cceci veró funt, quicum omnium aliorum mores & vitam perfectifsimam habeant, & omnia que in Hifpania, Gallia, & Italia gerantur noue- rint,& omnesacquirendi & nocendi artes probé teneant:& lynceos oculosad omnia quz carnis & mundifunt habeant:in ijs tamen res busque ad fui ipforum cognitionem, & animz falutem pertinent, talpis ipfis caeciores funt. Quam rem manifefte indicant tot letha- lium criminum przcipitia, in quz impingunt: quod nequaquam ^ *. illis eueniret , fi mentis oculos haberent. €j Sunt inter hos ctiam 3t claudi. Quos claudos appellas? eos nimirum, qui quamuis oculos habeant, quibushzc omnia probé norint, animitamenimbecillita- — . — | teimpediuntur, quo minus in curriculo pietatis exerceri valeant: qui nec viribus eniti, nec curfu ad virtutum premia tendere volunt. | Atque hoc ipfuni figillatim quale fit,infpiciamus.Claudus hoc mo- do eft,qui inrelligit non efle fratri irafcendum,impótenti tamen ir u dominatu fuperatus, non modó irafcitur, fed ctiam conuitijs; ma. ledi&is , & indignis atque contumeliofis nominibus ceteros infe- &atur,ac dira famulis,caterifque hominibus imprecatur,quos furijs -atq; Demonibus pafsim deuouet. Claudus item hoc modo eft, qui | 13042, Acitverum effe quod Ioannes ait : Qut odit fratrem fuum , homicis | ^ 757. dáeftquitamen vulnus odij & maleuolentiz adcó alté pe&ori im- H om m preffum : * B DS LESNEL TSAUCCRIPUMS, SOUlepP EM pru, mmo m rs Concto tertia, | 32? 32 préffum geftat, vt nullis perfus(ionibus, nullis diuinam literarum X terroribusaut minis, femel conceptum maleuolentiz virus euome- re velit. Claudus preterea eft;qui intelligit verum effe quod Domi nus ait: Qui viderit mulierem ad concupifcendum eam , iam mce- Mal.$. chatus eft in corde fuo:& quod Apoftolus ait: Neque fornicarij re- gni Dei hereditatem confequenrur: & tamen ( vt Petrus Apoltolus ;,cor. 6, , ait)oculos babet plenosadulterij & inceflabilis delicti. Inccffabilis LP inquit,quoniam muftos pafsim reperire licet , adeó prauis cupidita. — - bus addictos, adeó Dei,fuiq; oblitosjadcó in omne vitium pracipis tes,vt [rab illis quzras , an oculorum fuorum licentiam aliquando diuini timoris freno cohibucrint,facilé refpondeant,fe prorfus quid timor Domini fit, ignorare: nec fe vnquam in vita cupiditatem ali- quam & impetum animi, loc mctu comprefsiffe.Horüm igitur ocu- 33 los plenos effe ait adulierij , & inceffabilis deli&i : quia nihil illis gratum oculis videre contigit, in quod non protinus libidine & cu- piditate coeca ferantur. Hoc enim fere huius vitij proprium eft , vt quam mentem femc! obfederit , ad extremam vfque ztitem profe- bao? quatur;ficut in libro Iob fcriptum eft: Offa eius replebuntur virijs 10920« adolefcentiz eius, & cum eo in puluere dormient. Eft enimhic . .- mobus velut lenta quzdam prificorum febris , quz intra ofsium Still medullas hzret ; quz fimulcum vita vaftandi &Ánem accipit. Quod quidem iuftifsimo Deiiudicio euenit, vt qui multorum animas perdiderunt , quas ad turpitudinis confenfum excitarunt , fuarum quoque ia&uram faciant, & animam pro'anima reddant. Claudi T etiam funt,qui cüm fciant verum effe quod Dominusait:Facite vos L4c.16. ,, bis amicos de mammona iniquitatis, vt cüm defeceritis, recipiant 34 vosin zterna tabernacula : tanto tamen mammonz ftudio & amo- rc tenentur, vt nihil ex fuo,quo aliorum inopiam fübleuent , dimi- nutum velint, Cumque intelligant mifericordiam tutifsimam cffe defunctorum comitem,ipfi tamen malunt opes fuas ingratis heredi- bus difsipandas relinquere , quàm in cocleftes thefauros per manus pauperumrecondere. Claudi prztereà funt, qui cum fciant pro- prium effe viriiufti ,'cor fuum tradere ad vigilandum diliculo ad Deum qui fecit illum , & in confpc&u altifsimi deprecari, fcriptum- Que effe:Si diluculo furrexerisad Deum, & omnipotentem fuüeris ean ftatirn euieilabit ad tey & pacatum reddet habitacülum iü E itiz tu&sinertia smen fomnoque demerfiatque fepultilongifsie mis huius temporis noctibus lucis etíam partem addunt, quam di- - umz laudis officio prz uenire deberent, & cum Propheta dicere: In Ghn- ie tr , His mà- - bl Pfa.62. Yácob.4. - Luc.12. loan.9. p8 . '. oninica 111. Mduent..—— matutinis Domine meditaborin te , quia fuifti adiutor meus. R es eft profe&tó miferatione dignifsima, quód cüm quatuor & viginti ' horas diei;perituri corporis obfequio impendamus , immo: tali ani- m curandz,ne vnam quidem tribuamus. Aduerfum hos igiturom "nes, qui hoc modo claudi funt, tonat fzpe Dominus & fulmirat in Euangelio cüm ait: Scienti bonum, & non facienti: peccatum eft illi:Et,Seruus qui fcit voluntatem Domini fui, & nó facit , vapulabit multis: E: ad Pharifeos: Si coeci, inquit, effetis,nonhaberetis pecca- 35 tum: nunc autem dicitis, quia videmus , peccatum veftrum manet, Ex quo loco patet,quantó grauius claudorum,quàm ccecorum pe xiculum fit:quando illorum peccatum, horum comparatione pecca tum non effe dicitur: víque adcó criminofum ante füperni iudicis confpectum eft : banurnfcire ,, & bepligere. Quod quidem peri- cülum Chriílianorum magis,quàmáltorum omnium lt : qui fidei 36 lumine inftituti, qüid honeftum ; quid turpe, & quod vtriufque rci fiue premium,fiue fupplicium,conftitutum fit,ipfa veritate docéte tenent. - d. Sed. ne quem hzc cogitatio pufillanimem in defperationem - cónijciat , fciat fibi paratum in Chrifto habere conta hzc mortifera k Luce. Ae e : : od] ies. " le xxm animz venena, prafentifsimum ac falutare antidotum, (i modo illá toto corde requirat. Is enim pretiofi fanguinis fui medicamento ' omnes hos morbos fanat. Quod enim huiufmodi claudos fanitati reftituat,tellatur Dauid cim ait : Qui perfecit pedes meos tanquam. ceruorum,& fuper excelfa ftatuens me. Claudus igittrqui ad iufti- tiz opus moliendum & efticiendum; feloco mouere non poterat, exiliet, & tanquam ceruus fumma celeritate virtutis curfum confi- cier,& ad fummum & alifsimum pietatis faftigium afpirabir. Idem ; | ettam coecortum oculosilluminat,ficut is per Ifaiam pollicetur, cum Wai. 42. d ait:Et educam ccecosin viam quam nefciunt;& in femitis quas igno rantjambularc cos faciam. Ad hoc enim Zacharias illum veniffe ia mundum ait: vt eos illumiparet ; qui intenebris & in vmbra mortis (hoc eft in lethali peccato)fedefit: quod adeà zternz morti propin- duum eft, vt vmbra corpori cutus eft vmbra. Similiter mutis & fur- - dis fe & eloquium & auditum prabere;arcana quadam & myftica ra tione oftendit, cüm fürdum & mutumin Euangelio fanauit:quem | àturba fecretum, digitorum tactu, oris fputo, gemitu & fuf pectuin corlum curajit. Ex qua quidem curandi ratione, morbi huius:gra- uitatem intelligere licet; Cüm enim conftet Dominum aut Gimplici verbo,aut fimbriz fuz contactu ceteros morbos fanaffe; tot in T" PET | : curando Co ^ "a (c Condoprima. 19: 38 curando cetemonias adhibere voluiffe , facilà ttorbi hts peticud - lum & curationis difficultatem declarat. Quocirca ipfius periculi ve. ftri magnitudo vos perterrefaciat & excitet fratres, vt oculostádem ad lucem veritatis, quz in die natalis Domini oritura eft y aperiatis,. Satis ha&enus dormitum eft,fatis carnis & mundi obfequio datum; Fam nunc tempus exigit, vt Chrifto Domino, imo verà animi ve- ftrz,quod fupercft tribuatis.A poftolum igitur audiamus omnes dis - centem:Nox praécefsit, dies autem appropinquauit: abijciamus ere Rot't4fi.137 go operatenebrarum;& iriduamur arma lucis; ficutin' die honefte ambulemus:vt hac honefta fpecie atque habitu ornati, prefepe na- fcituri infantis inuifere, brachijs illum dile&ionis ftringere, facratis: pedibus ofcula figere,& pijs lachrymis A Gta toto illum diledio- nis affe&u amplecti , & in vifceribus noftris perpetuó condere va- 39 leamus. Quódfià me quifquá requirat, quid in ocfauftifsimio na-- talis Domini dic ab hoc paruulo petere debeat( quandoquidem ma gni principesin hifce diebus magnifica feruis füis munera largiri fo lentjillud refpondebo,vt ab hoc infante petat , vt vel vnam tantüm lachrymulam ex ijsjquas multas illo die vagiensin prafepio fudit; fi bi donate dignetur.Hac enim fola fatis fuperd; eritjad omnes pra. teritz vitz fordes ablaendas:vt fic tandem ablutus atq; mundatus;: pura mente & natalem'Domini diem in hac vita celebrare, &in fütu: rareuelata facie eundem non in przfepio vagientem ; fed fan&orü. animas beantem in gloria fua cernere mereatur. 'wipSs don brin iUt en nos (mui ni 2upstoom^si.cmme tas Sm DOMINICA QVARTA IN AD. dentu Domini Concio primazin quapoft Euangelica: ledtio- nis explanationem,d felicifsimo Dei,contrad; de infeli- «fsimo Dzmonis aduentu in animam. : deinde | 4o, :Veródepraparatione ad priorem... soit pnomifioddlumDominiaduentum. *23 ttitiitiorie! rrr »*.agitur; T R. "oras ^ TLA - fi "dd 2T : - . 3 e115139G , (HEPRA, »:Qf s x Z : e " tlamantis im deferto:Parate miami fDomi. , pley!, € T EE. Fox "Parate "pia | cn. FEOus facite. in folitudine: femitas (Dei noftri, ;m-Efaiarao,...; 291 3^ mxugsot i i TA editam : ia ^ UNT "P T Vulga- — Grego. Gregor. $imil. Hier, ioi ta Pau. Bernar. ' noconfitentur,vix vnum, 3X 000000 Doninica ELT. dent. cognofcant.Hinc D.Greg.Anima,inquit,profc&ibus fuisquatitur, 20 & magisilluminata plus metuit.Sic fan&tus Iob: Auditujinquit, au- ris audiui teznunc autem oculus meus videt tejidcircó ipfe me repre hendo,& ago peenitentiam in fauilla & cinere, Quó igitur vir fan- &us clariüs Dominum agnouit, hoc apertiüs comparatione tantae lucis,non mod vilitatem füam,fed etiam indignitatem,& vitz de- formitatem intellexit:ideoque tunc maxime fe reprehendit,& poeni tentiz durioris propofitum arripuit.Sá&ti enim viri(vt idem Greg. ait)quó propiores luci fiunt , hoc magis quidquid impurum in eis latet,agnofcunt.Sic nos inluce Solis pofiti, minutifsimos quofdam atomosin medio aere volitare cernimus,quos fab maligna luce mi- nimé videbamus. Ad hunc modum fan&i viri Solisiultitiz radijs obiecti , minima etiam intra fe delicta non modo vident, fed. ctiam plangunt, eademque vitare diligentifsime ftudent. € Hinc de bea- ta Paula Diuus Hieronymus fcribit quód minutifsima peccata ita deflebat , vt grauifsimorum criminum ream effe putares. Hinc D. Bernardus , Spiritus inquit, fan&us facit hominem follicitum ama bulare cum Deo, fcrutatur profunda pe&orum, difcretor eft cogi- tationum &- intentionum cordis : qui nec minimam paleam intra cordis quod pofsidet habitaculum patitur refidere: fed ftatim igne fubtilifsima circunfpe&ionis exuti." Qui veró bac luce deftituti funt,non modó paleas,fed nectrabes etiam,hoc eft;grauifsima pec- catacernunt. Cui rei, vel illud argumento eft,quód cum femel in an- enim confeffario inquirenda, & indaganda relinquunt.Huius autem ignoranti nulla alia caufa eft;nifi quód hoc ceelefti lumine deftitu- tinec feipfos,ne igtuentur.Ac Ioannes quó magis hocccelefti lumineperfufus: erat, hoc fibi magis difplicebat, feque magis ante Chrifti Domini pedes . abijciebat. Cuius exemplo difcant etiam facerdotes ; cüm ad tremenda al- taris myfteria accedunt,quó timore & reuerentiailló adire debcát: juando is,qui ab vtero matris Spiritu fan&o plenus erat, indignum fe: cffe fatetur, qui ad pedes Domini procu mbens ; corrigiam fol- nat calciamentoruim eius. V ideant etiam omnes hi , qui in hac pro- xima folennitate intra fe nafcentem Dominum in facra Eucharis ftia percepturi funt,qua reuerentia,qua humilitate, qua religione & timore excipere illum debeant, cuius calciamenta ; inter natos mte Jiorum maximusattingere non audct, Hactenus dé EL les 01392 ko] ione: x - aut alterum peccatum proferunt : cetera , 21 cturpifsima flagitia fua(in quibus foedifsimé iacét) 23 - Concio prima; 137 33: Gione:nuncad propofita thematis verbáredeamus, : up elf SOCUTRACTATIO THEMATIS: $eis mtus £ [ Parate (inquit^) viam Dontini y redas facite'in folitudine femitas Dci toftri. ] Quoniam his. verbis: precurfór Domini Ioannes, munire nos viam monet, qua vnigenitus. Dei filius ad &osveni- re, fedemqQue in nobis conftituere- dignetur ( quzquidem admo- nitio ad huius facri temporis rationem ; quo nafciturum illum exa pe&amus, maximé-pertinet) duo mihi ad:hanc przparationem dicenda effe videntur. Primüm , qua. fit eius animae felicitas, . quàm Dominus inhabitare. diguatur : deinde , quid nobis fa&u opus fit , quó tanti hofpitis prefentia digni habeamur.. Quia verà contraria iuxta fe pofita mutuó fe illuftrant,quó dignitatem animz Deum pofsidentis intelligamus ,'miferrimam. eius conditionem, . *4 quz Dei gratia & przfentia.deftituta eft, primo loco explicare de-: emus. Jn» suignolhbo Tet$ "UBUUDSUODB mt) Cüm autem hoc multis rationibus perfpici pofsit , vnam ta-- men hoc inloco affcram : quód huitifmodi videlicet anima, qua Deo vacua, &àDzmone obfeffa & occupata eft, defertum,& foli- ; tudoin literis fan&is appellatur. Hocenim adumbrabat defertum; - illud & folitudo ; in qua Propheta przdicantem Ioarinem in fpiri- ' tu audierat;cüm ait : Vox clamantis in.deferto ; Parate viam: Domis Efi. 40: ni,rc&as facite in folitudine femitas Det noftri. De quo plané de-- ferto atque folitudirie alibi apertius dixerat: Ponet defertum eius Efai-5t. quafi delicias, & folitudinem eius, quafi hortum Domini. Hoc. , enimloco Propheta: non de vaíta aliqua eremi folitudine, fed de . fpirituali(hoc eft,de anima,quz donis cceleftibus,fpiritualique cul- 25: tura deftituta eft) loquutus eft. Vacua enim Deo pecora & Spiri- tu fan&o arentia;deferto fqualentis eremi ac folitudini comparan- tur, Eft autem mira Spiritus fan&ti philofophia, quàd animam Dei gratia & przfentia deflitutam , non modo folam ; fed etiam folitu- dinem appellauit: vt hac ratione extremam eius inopiam, nudi- tatemyinanitatemque defignaret, O uifenis ieitur vno Deo vacuus, omnium aliorum bonorumcompos eft, nihil habet, nihil eft , de- fertum & folitudo eft.Hine D. Auguftinus: Omnis;ait copia,que Aueuff. Deus meus non eft, egeítas mihi eft. Vt enim D.Bernard.ait: Ad. Bernar. inaginem Dei facta anima. rationalis , ceteris omnibus occupari poteft,repleri non poteft, Capacem enim Dei,quidquid Deo minus eft,non iiplebic.Quani acm jn philofophiam probé tenebat fan. Gusille Propheta, qui ad Domini aicbat; Quid mili cft in colo,&c t bos Atc 140 (Dominica I LT f A4duent. & cultifsiii horti amcenitatem afsignare folemus. , eandem intet 52 animam quam Deus deferit,& quam inhabitat,conftituamus opor- tet. Nihil enirh deformiusanima, quam Deus deferit , nihil contra fpeciofius ea, in qua Spiritus fanétus commoratur. Quibus.enim virtutum floribus & plantis hunc fpiritualem hortum cocleftis Spi- ritus conferat; idem pereundem Prophetam explicat , cum ait;Po- efi. 41. namin deferto abietem,vlmum,& buxum. Pro faliuncula afcendet abies,& pro vrticacrefcer myrthus.Hoc eft;pro fpinis ac tribulis vi tiorum(quos máledi&a terra olim germinabat)omnia virtutum ger mina pullulabunt:quando membra;que feruiebant iniquitati ad ini Row:n.6, quitatem,modó ferviunt iultitig in fan&tificationem. Quod quidé Efai-35- alio loco idem Propheta exprefsit cum ait : In cubilibus in quibus prius dracones habitabant;orietur viror calami & iunci,& erit ibi fe mita;& via fan&ta vocabitur. Impura enim anima cubile draconum 33 eftjinqua Dzmones habitantjin qua irzinuidiz,odia;rixz , conten tiones,zmulationes,ceterad; venenat peftes(quas ahté retulimus) commorantur:quz vbi ad Dominum conuerfa eftfit paradyfus de liciarum;in quo viror calami, & iunci,hoc eft,virentes variarum vir- Gdlgt,;; tutum flores & fructus gratifsimi oriuntur: qui funt ( vt Apoftolus : enumerat)charitas,gaudiumipax,patientia, longanimitas , bonitas, benignitas manfi uetudo,fides,modeftia;continentia,caflitas.Sed vn dequafo tanta pulchritudo?vnde tanta virtutum fcecunditas: Cau- fam pauló ante reddiderat dicens. Quia fciffz funtin deferto aqua; &c torrentes in folitudine,& que erat arida in ftagnum , & fitiens in fontes aquarum.Hoc eft,non hoc humane nature, fed diuinz gra- tiz munuseft:quz mifericorditerin terram fitientem,atq; fpiritua- xol. 17. ledefertum per Chriftum effufa eft.Vt enim quondam vis aquz ex 34 petra profluxitqua non folüm populifitim extinxit,fed amoenifsi- mam viriditatem ex illa vaftitate aridz & inculte telluris elicuit,to: tamdáue illam terre fuperficiem quam alluebat;herbarum atque plá tarum infolito cultu veftiuit;fic diuinz gratiz perennis quidá fons; é fpirituali petra Chrifto , videlicet falutis noftre autore manauit: qui non modó fitim depellat, verum étiam mentes hominum vitio* rüm afperitare vaftatas;aquis in.omnespartesdidüctis atque deriua- tisarboribüs & herbis latifsimis.amoenifsimifque virturum- omniü 22077 winidarijs: exornet, Terra folibus exifta, ftagnantiu m aquarum cos ia redund3bit : in locis:aridis atque fitientibus fontes Ícatebunt: vbiprimüm fuerant ferpentium latibula ; prata confeftim exiftent; Jerbarumdue-nicidifsimo cultu. veftientur , ;& calami frequentes 12 Xj exur- LECT OR Ne L] "ssl FX 1 Cono prima. coc dft 3j exurgemt, & itinci viriditas eminebic. "UTretan 7 Oüm igitur tanta fit anime felicitas quam Deusitbabitat, & tari- ta rurfus etufdé infelicitas, vbidiuina grátia nudata cft, mericóPro- phetános ad.-Deum intra cordis noftri penetralia recipiendum dn- uitat,cim ait:Parate viam Domini » re&tasfacite femitas-Dei noftri, Sed quomodo(ais) parabot Primüm quidem cunctis vitiorüm for- ibus animam: purga : Nec enim'in maleuolam animam introibit fa- Sap.r- pientia,nec habitabitin corporefubdito peccatis. Sed'ais; A ejuibtis atifsimüm peccatorum fordibus purgari debeo? Primim quidem lutulenta libidine, quz non rn ánimam, fed corpus etiam in- quinat:càm Spiritus fan&us non habitet in corpore fubdito'pecca- tis.Omne autem peccatum(áit Apoftolus) quodcunque fecerit ho- 1.corir. 6. TO,extra corpus eft:qui autem fornicatur , in corpusfuum peceat, —— " 36 átque ita divini fpiritusdomicilium polluit, & contaminat. Isnams «- que inter candida pudicitiz lilia pafcitur ; ficut contr fpiritus ne- quamin libidinum coeno volutati gaudet:ideod; facultatem à Do: mino pétijt porcorum Sregem inuadehidi, Deinde etiam à fordibus watt. 8; auatitiz mundari debet:qiie amore terrenorum, ceu puluere quo- "rIUmoiiednt £t £um cateris quas fupra diximus peftibus, «| Quibus pellen- di; cene confefsio. cum melioris vitz propofito deferuit, que * enim olim famnsus Pontifex Fabianus: confituit,vt fideles.om. Aes 4n triplici pakchate confitetentur , Euchürifliamáue percipe Sf: 3 rent: Y«.:. H42 Dominica TT T. 2(duent. du: yiehti panem tuum, & egenos inducas in damumtuam; & cum vi» deris nudum operias eum. Quod-cüm omni tempore faciendum ica red unge folerinitate ,in qua Chriftus in paupes S «dili2:01 ^ 5. ,* 2t uen E tibi quefó candidéLe&or faftidio fitjquàd in fequentibus. Ratio enim temporis hanc praccipué anitni pra parationem à fidclie bus exigit.isaque hac ia re,non quid delicataz aues & fallidio Jabes ——— CR p» siia - Celeto fecunda, 143 t raates, Vni vtilitas;atqiadcónecéfsitag exibebit, fes 3 quuti fumiisz sibpe quison hori s d Deo-folàr ptacerc,& Lr een xradeffe cipi imus, Cmveràlaudstifsimus oli mos fue; 4H sol ritEcclefiz,vt Chrifli &idelcs ex decreto Fabiani Pontificis,in triplis ci pafchate facrani barifliam fumerent;fi inter fidclescéfer; vedi - t,ideo'in dmnibus conciopibus,QuéproximépatalemDomi — 7701 Didiem ahfeceduntiad pas nitentiam & facram Eucharittiam. digaà pereipisndam fideles adi adhor(arun,; 1nsubg aimo eysfet sigtob 0. e EHDSRIO elt ibinlol ap CYpmonrO. dins EN 5 Mtui "m; EADEM VARTA DOMINICA 1 m Ex Pg d Dum "iaa NA abs e Joh i iet S bud EP LE HRMFRRBR omina Eo. !5i5c11 L2 on$1.1l» ,,, dum 1 jo TAA »ikl dafs ?TO2nU Hn ili :P 17101 eq "ii uns diet 1o0q A" fle 2? offt3n,092Cl : I"v»uepd S T H Br E Peach Doni ie Biegu. M pipe *ü OU] EE il m Daideni cumin itéda € cim Goliadi Phu ftzo cohgredi d ina(fet) db ics nisse Saulis érant; quzfiuifz | : fe;quapramioafüicienduséfict;qui: Philifteura illam: US 9 agminibus Ifraclis. infultantem occidiflet; Ea enim! hunianiingenijhatura e(bvt nón fácilé ad res arduas Pinnae A: Gift magna (pe ePropofita inducatur, /Quàm fententiam initio eain ciii volui: quódintelligam-Ecclefiám hodiedrin atus verbis nos ad Natalem. Domini diem: cclebtane duisi ud htra cordis noli penetralia eXcipienduni ; inuitare;: Go cuis ácitusintr fe more Datidis quzrat; quem ex hocfrd: :egoilliih prz(énii concione refpondere paro! prole estin ds diuini huiusho (pitis raner unera;quibus/quam «of uc mentemibhabitst; o rnate'fóler, p paulómihilatiisiexplicanda: funt; Prius tamenquim rem aggrediar , le&tionem fandi i Ewamgelij perio Curram. d cub i Un murus q 4) ESuferint (ait Ioannes) tudej aj b Hierofolymis fiperdeiri cf iiri Toitien vt in dtr tetuer m] 3o 95 20 Sreiponlidn Dose C. is Edkefiodbras haetetypga, fc5 potifs miniaduentus rat ec "RUrateritum,quo ad feruzndo; hogines MEER: — LALTUI in lo4!4. dighatur.Dbhocenim quotidian negraittNóÓ vosrélinquà orph jhidern. ' 144. td Doriinicá It LEAduent. riis e(U'ad tudlicaritdos:Bé przfe Jiterquotidié piorum mentes inui o aduentu Dominus apud Toan- s, vado & veriio ad vos,& gaude. bit cor veftràrn;Rurfu ano ntem fiue qu fere, & in eis fedem fibi collocare mq; apud eund em:Si quis,inquit, diligit me; fermiónenmeum feruabit;& Pater meus diliget eum& ad eum ve» bieriusg& manfionem apud eu do fpiritualem Domin iufti defignauit. Quam fophicis etiam literis confirmare po m faciemus. Quibus verbis non mO. iaduentum fed manfionem etiaminanimd rem non folum diuinis oraculis , fed philo-. (Iamus, Certé non ine magna: - Epift. 41. ádmiratione kgaquy hoc dere Seneca ad Lucilium fcribit in hunc modurn:Propé e Fr LE QM MÀ C M Le EE S cer intra nos Spirits fedet, malo uator & cuftos. Hic prout Bonus virfine Deo,nemo € ab illo adiutus.exu $i 2 » te. Deus tecum efbin tus eft.Ita dico Lucili, fa« rum bonorümég noftrorum obfer jis trá&tatus eft;itanos ipfe tractat. ft. An poteft aliquis fupra fortunam,nifi 2 Si hominétn videris. interfitum: periculis; : nta&tum cupiditati usinter aduerfa felicem, in medijs tempeftati- bus placidum, ex faperiore locoh itte veneratioeius Non dice omines videntem:ex equo Deos; n fübit: s , ifta resmáior ef torque, . quàmvt credi fimilis huiciin quo eft corpufculo poísitz. V isiftuc di uina defcendit. Animumexcellentems afn minora tradfeuptem;quidqui nteir ' oteftres tanta fine. adminiculo numi- ; c eft vnde defcendit. Quem admo. terram, fed ibi funt; vndemt-/ - & facer, & im hoc demiffus ,vt:propias 5 [S TENIS. moderatum; omnia fáquarn d'timemus optamufq; ridentem , coe- * quidem diuina nafcemüs conterfat urquidem nobifcum,fed'hzrep :cuius.verbisnefcio quid: ab homine Chri. ftiano dicipotuerirfan&tius.Dehoc igitur maximo diuini numiis' excipere. mereamur: ^ 4 PAR €jPrincijià igitür quzren Deus effe dicatur.Conftate lofophie do&rina;, Ded omn d r&óre loquamur; neceffe eft, nie? maxim? vniucríalem reuocare. LE » ui:Alterum ; qua | altenim:;quidjnobis fadto.o pus e 251 4alot S LOPZR At nihilinvniuerfis rebus magis có*' : T ^ mune otifsimüm in hac concione explicare con- Gt felicitas eius animz,quam. Deus inhabitat*. fit, quà talem-intrarios hiofpiterm: tovt caibo gat medo £u p (2i: x Lom iudi s eL. o. BED! düm:eft ; quonam modoin anima iufti - nim;nonex fide folim;fed etiam ex phi: ibusinl mU» ociseffe. Vt enimPhilofophor& falesrérumi effe&us ad qaofam otidianüm;quo fpirituae ' g / —áÁG ae Concio fecunda. | M5: € mune eft,quàm ipfum Effe:cuius nulla creatura expers eft. Hücigi- turadcó latépatentem effe&um,communi vniuerforum caufz(né-- p* Deo)tribuere neceffe eft. Hac fiquidé fola eft,queimmenfa atq; infinira virtute fua vniuerfa complectitur , omnia fuftinet , omni» bus effe largitur,atq; omnia in omnibus operatur. Porró autem cau Íz & effectus (imul effe debent , fed; mutuó contingere. Cuius rei gratia Ariftoteles inferiorem hunc mundum; fuperiori coniun&tü: 1, Meteag, : effc oportere dixit:vrita démü caufa efficiens (quz fuperior mun- dus c & materia in quam agit ( quam inferiorem hunc mundum effe cóftat)fe mutuó contingant:quó alterum agere in alterum con tactu fuo pofsit.Cüm ergo Deus totius creati. effe caufa fit, neceffe eft,vt rebus omnibus adíit;atq; cas feipfo contibgat; cüm in eo vir- tus & efTentia minime diftinguátur,.. Quare neceffe eft , vbi aliqua Dei portio fitjibi totam diuinitatis naturam exiftere, cim ea in para tes diftrahi nequeat. Vride-colligiturrebusomnibus Deum adeffe, quiillarum exiftentiam fempiterno iilapfu;, & przfenti nümine con tineat atq; conferuct. Quemadmodum enim Solis radij à Sole pro- Sinile. ducuntur & conferaantur,quo (ublato protinus interirét: ita quid- quid in hac rerum vniueríitate exiftit, à Deo ita producitur & cons feruatur,vt fi fe illerebus fübtraherct, omnés prorfus in nihili , vn- de prodiere, redirent;.Quo quideni beheficio ingrati fefe homines excitare deberent,vtoculospaulifper ad feip(ós &erent,Deumd; intra fe lateritem , & vitam:eisinfpirantem & conferuantein agno- Ícerent. Vehementer enim indignum eft, vt cum Deus interior ho- mini íit , quàm ipfe homo fibi; illius femper oblitus vitam agatfine « ; quoviuere omnino nó potefl: vtmeritóilli exprobrati valeat quod, aduerfum Iüdos in przfenti EuangelioIoánes de Chrifto ait: Me Ioqtt,t; diusveftrum ftetit qué vos nefcitis: quandG Deus ipfeintra nos exi . ftens& vitálargiensà nobis ignoratut.: €| Sed iam ad id quod pro- ponumisredeumusiGm igitur aperté conftet Deum rebus omni- busadeffe;imó veró intra omnia effe, quid quzfo przcipuum & fia gulare viro iufto tribuimus, cüim Deumiin anima eius effe predica» mustHuicjgitur quz(tioni ref, pondemus, Deum fingulari quadam ratione in mente-iu(ti effe: quód (ingulares quo(dam effeétus ibidé operetur; Nami vt varié in rebusoperaturjita varierebusineffedicie — tur Aliterenim eft inrebusnaturalibüs;aliterinanimispiorum,alis — Ier in mentibus beatorum : quia vidclicet.longé difsimiles effe&us 1hijs omnibus operatur.R'ebus fiquidé naturalibus confert efle na- - 5 vero effe gratia, beatis auté mentibus - gloriz, in quo fumma . 4 TT [i 348254 Simile. 446 — (Qominica T 1T. ,duent. fümma puri hominisperfe&iofita eft. — (5 TRACES - «Quaresrurfum quonam modo Deus huiufmodi effe gratie: piorum animis conferat? Tale namq; opifici (quo ad tahtam felici tatemanimá praparatur ) dignifsimum profecto eft , quod fummo ftudio indagare debeamus.Sed hoc tamen adcó diíficile ad explicá- dum elt, vt idem ipfe liomo in quo Deus hoc operatur, vix intelli- gat.Sic enim in libro Iob fcriptum eft:Si venerit ad me , non videbo: cum;& (i abieritjnon intelligam:A deÓ molles tacitid; illius immen- (» bonitatis omnia colluflrátis aditus in animam funt , vix vt agno- Íci pofsint.€j Fuerunt nónulli, qui fcire ftuduerunt, quonam modo apes intra aluearia fauos cellulis commodiísimé diftin&os compin gerent, & mel conficerent: quod tamen nemo hactenus affecutus . eft.Siergo tam exigui animalculi artem atq; opificium oculis pené boc diuinitatis opus ( quo infima hominis natura ad diuinz purita- tis fimilitudinem attollitur ) intelligere queat? Licct tamen nobis conie&uris quibufdà hacin re philofophari ; & aliqua faltem verifi- mili ratione attingere quonam modo Deus in anima iufti fit , & quid ibi operetur. - ;-Adhocigitur fciendum eft, varios effe modos, quibus vari res alicubi effe dicuntur.Et psftor in grege fuo,rex in regno , pater fas milias in domo, magifter in fchola,gubernator in naui; anima in cor pore,Solin mundo:Omnia hzc autem diuerfam quandam exiílen- dirationem praeferunt; quoniam in ijs fingularis aliqua eorum operatio potifsimum elucet. Ceterum quia Deus in fe vno rerum omnium perfectiones plenifsimé continet", jjsomnibus modis in y; it anima iufti effej& in ea operari appofitifsime dicitur.Ipfe enim tan» 1f4.48. ! P(4. ;U5 quam paftor,rationales ties pafcendas,tuendas, & dirigendas fume mo ftudio & vigilantia curat:Ipfe tanquárex fpiritu fuo regit; atque dirigit nos, & à fempiterno generis humani hofte ( qui nos immani odio profequitur ) defendit. Ipfe tanquam optimus paterfamilia$ cüram noftri gerit, & omnia quas ad vtriufa; vita vfum neceflaria funt, plenifsime atq; diligenti fsimé fuppeditat.Ipfetanquam faptens fifsimus magiíter erudit nos, & fpirituali inftitutione qua funt. noz bis falutaria docet, ficut ipfe per Prophetam dicit: Ego Dominus Deustuus docenste vtilia, gubernans te!n via quaam ulas:Et rure fum: Intelle&um tibi dabo, & inftruam: te in via hac quá gradieris; firmabo fuper te: oculos mcos..Quo magifterio, quid efle dignius &ut felicius poteft? Nón cnim vulgari aut paruo aftc&u di&um eft? Beatus ^ - fübie&um, mens hominisnon affequitur , quonam modo alüifsimü 15 AC 1 icio fecundá, eC 147 "Beatushomo quem tu erudieris Domine , & de lcge tta. docueris eum, Jpfe etiam velut gubernator natis inter labentis feculi vndas; faf; 93. ! & immundorum fpirituum flatus,nosin hoc mari magno & fpatio - fo dirigit:ne ad variarum fcopulos tentationum illifi , virtutis & in- nocenti» naufragium faciamus. Ipfe etiam vclut anima in corpore. (quáuis nullius corporis forma fit) fpiritualem nobis vitam, & fers . fum;& motum,& decorem; &rebur;deniq; omniaad fpiritualis vi- tz vfum neceffaria largifsimé donat.Poftremüripfe tanquam Sol in hoc mundo interiora noftra omnia viuificat;feecundat;accendit, & ETT. illuminat:vtpoté lux vera , quz illuminat omnem hominem venien Ioqr.1. temin hunc mundum.Hxc itur omnia in anima iufti vnus Domi . nus operatur, quromnium eft artifex , omnem habens fcientiam, omnia profpiciens. Hinc. Auguft. hunc Prophetz locum. enarranis, 33 Deus meus mifericordia'ràea ; ficait:Non inuenit impletus bonis Pf4l.58. x Dei,quid appellaret Deum fuum;nifi mifericordià fuam. 'O nomen fub quo nemini defperandum cft: Deus meus mifericordia meá Quid eft mifericordia mca:Si dicasfalus meajintelligo quia dat fala tem:(i dicas refugium meum, intelligo quia confugis ad eü : fi dicas fortitudo mea; intelligo quia dat tibi fortitudinem; Mifericordia mea quid eft? T otü quidquid furb, de mifericordia tua eft. Hac ille, . Ex hisauté qua breuiter attigimus, & felicitas iuftorü,& impro: boruminfelicitas facile colligitur, Quid quzfe fclicius,quàm Deü intra fe habere ,tot officia exercentem , tot munera preftantem? Quid veró infelicius , quàm tali hofpite & re&ore'careret Quale - enim finerege regnum erit/qualis fine patrefamilias: domus t«qua« lis fine doctore fcholazquale fine anima corpustqualis deniq;: mun- dus hic, extincta lampade Solis?'alis ergo improborum anima eft quz ijs omnibusornamentis & beneficijs deftitüitur. Quid vérà obícurius atq; triftius, quàm fine Sole mundus? At Chriftus fol iu- ftitiz in anima iufti eft,Q uid tetrius atq; deformius,quàm exanime corpust At Chriftus animz noftrz velut anima eft: Idcod; talis eft anima fine Chriftoyquale fine anima corpus. Videtisigitur;qua dif: par fit iufti hominis& iniufti conditio: & quale fit animam Deo Velinhabitari,veldeferi, -^ ^00 brary Limp eq EDS eI eic ay 30720 ptc Vo OPT; | "us «Sed inter Ti:ectam appofita & conuenientia Dei officia potifsi: ipaftori$tionien & munus(quod primo loco pofuimus) con hs dis quédé, it 'equétifsime facra litera tribuunt: Ipfe enim: de S eietiEga fum paltor bonus Et rurfum in Pfal. pto eo quod nos ros. c1 Kai legimus; 143 — Dominica 1 LT T. Adduent. legimus: Qui regis Ifrael intéde.D.Hiero.vertit, Paftor Ifrael aufcul 15 Pfal. 79. ta:qui pafcis velut ouem Iofeph.In quibus locis aperté videtis,nos quidem ouium,Deum veró paítoris nomen &cofficium retinere, Si fimile, ^ cutenim vnica boni paftoris cura eft;gregem füum pafcere;à beítia —— gum incurfibus tueri,in viarn dirigere,atque in hac vnum ftudium - . diesnottefd; ab omnibus alijs feriatum incumbere: ita plané fum. mus ille paftor omnia hzc in pios homines exercet officia, dum eos falatári cibo corporis fui pafcit,aqua fapientiz potat, baculo proui- ' dentiz dirigit, & abincurfu atrocifsimarum ferarim,hoc eft demo- num tuetur,& per huius vitz vias difficiles atq; formidolofas vadé- . fesfpiritu fuo ita dirigit,vt confidenter quiíq; illorü dicerepofsit:Si PfÁ.::: ambulaueroin medio vmbra: mortis,nó timebo mala, quoniam tu | mecá es, Deniq;ita vni huic rei intétus eft,vt quafi ab omnibusalijs feriatusin hoc vnum tantüm inuigilare & incumbere videatur. 16 .. Gaterüm quia longum effet hec omnia paftoris officia fingula- timrecen(ere,zynum tamen eorum filentio praetereundum non eft, Solet frequenter bonus hic paftor oucs fuas miro cccleftis dulcedie nis pabulo,miri(4; diuini fpiritus delicijs ita reficere, vt omnem in eis terrenarum opum atque deliciarum fitim extinguat, Dehisnáq; /€xech.34. pet Prophetam dicit:In pafcuis vberrimis pafcam oues meas, & in . montibus excelfis Ifrael erunr pafcua eorum:ibi.tequiefcent in her- . bis virentibus-Que funt autem hec vberrima pafcua,nifi fcecundif; fima quzdam gratiarum,facramentoru mybeneficiorum , donortid; caleftiü vbertas,qu* nobis per Chrifti gratiam & aduentum conti« - gerunt? Quorum contemplatione adcó dulciter & mirabiliter ius forü animus reficitur; inebriatur & pafcitur : vt ei quidquid in hoc ... feculofulget;tátarumrerum comparatione fordeat. Hoc efL-auterh. 57 ]faie.58. quod per Ifaiam/feruis fuis Dominus pollicetur,ciim ait: Tunc dele &aberis fuper Domino,& fuftollam te (uperaltitudines terra, & ci» babo te hareditate Iacob patris tui. Conftat enim per huiufmodi al« titidinesterre non apritas rupes,aur excelía iuga mótium de(ignas rif upra quz homo collocandus fitsfediea qua in. jfiunido excelía & - fumma putátur intelligiznempe opes;honores,regna;& imperia: (ue (| praquzommia ineffabili quodam modo confituitur homo ; dum hos. Cypria. 4d ea omnia pro nihilo ducit & conténit:atque(vt verbis vtar Cypria- . Dona. — nijquidquid apud cateros in rebushumanis fublime at magni vie deturjintra confcientiam fuam iacere gloriatur. Quo fit, vtnibil le-- - fiderare de feculo debeat qui iam feculo altipr factus eft. (Quad pla- n2 exemplo beatiísimi Anachoritz 9yluani iieri quem fera vn T Eo TU 3 Arona — t AC 221 (iw vdd £ £ Li 18 19 20 Concio fecunda. y" — 19 T d à contemplatione rerum diuinarum ad humana redeuntem oculos claudere folitum : quód vidclicet comparatione altifsimarum rerü quas fuerat contemplatus;ita ei terrena cuncta vilefcerent, vt ne cer nere quidem lla dignaretur. Hoc eft ergo veré attolli fuper altitudi nes terra, hoc cibari hereditate Iacob:qua haereditas nó alia, quàm ipfe Deuseft,quo fidelisanimain hoc etiam exilio conftituta, miro modo reficitur & fatiatur. Qui igitur hoc cibo alitur, quid amplius queratiquid non faftidiat?cuius rei defiderio tencatur,qui iam Deo paícitur? €f Ad hanc vcró fatietatem apertius explicandam,operz- pretium me facturum fratres arbitror, fi vobisreconditum aliquid ex Hebrzorumliteris hoc in loco referam.Sunt apud Hebreos duo celcberrima Dei nomina:alterum Ieoua;alterum Saday.Ieoua figni ficat;qui eft:Saday veró,qui fufficit. Et prius quidem illud nomen (Qui eft)Deo conuenit quatenus rerum omnium que funt,princia pium exiftit:slterum veró(Qui fufficit)eidé tribuitur,quatenus re- rum omnium finis vltimus eft,.Ad rationem quippe finis pertinet, vt omnibus ad felicitatem & perfectionem folus fufficiat: quod ple nifsimé przftat is;in quo bona cuncta quz defiderari poffunt, ple- nifsimé reperiuntur. Vnde confequens eft, vt quifquis hoc fummá bonum fuerit affequutus,nihil habeat cuius detiderio teneri pofsit: um ia vnoillobonorum omnium fummam complexus eft, Quod rita eft, veróhoc vnum: bonum habenti fufficit, meritod; hoc no- men Deo tribuitur, Qui fufficit. O nomen amantif: simum, nomen Philofophia & vera fapientia plenifsimum, melle dulcius, balfamo - fuauius,auro fj plédidius,gemmis & margaritis pretiofius! [n te vrio enim omnis plenitudo bonorum,omnis vitz iucunditas & fuauitas us A velipfo codem Domino tcflante , qui Moyfi facié eius ardétifsimé cernere cupienti ait : Ego oftendamtibi omne bonum, Cuius noministypum gefsit Mána quod Deus pluit Patribus in de- ferto,in quo omris faporum füauitas inerat : in hoc autem nomine non modó faporum omnium füuauitas, fed etiam gaudiorum atque bonorum omnium plenitudo continetur. . : Ex hac quidem Philofophia manifcíté liquet ; quanto errore te- neantur,qui defiderio felicitatis incenfi, opes,honorcs, voluptates, ceteraque bona terrena ftudio(ifsimé quzrun: : quibus fitim cordis fui explere fe poffe confidunt, queque homini ad felicitatem fuffi- Eeeibexkisulta cupiditate teftantur. Conftat enim quód quemad- medü aptitudo ad ridendá, ita eft hominis propria affe&io,vt nulli prorfus alteri creatura cóueniat : fic plané illa Dei proprietas Saday | : 3 nomipe Exod.33. Nuts... 150 — ffominica ITI I. A4duent. nomine fignificata ( hoc eft, qui fufficit) nulli alteri ; praeterquàm 2I Deo conuenire poteft. Vnde ficut plané ftultus effet, qui rifum , aut rationem extra hominem quareret: ita flultuseft , qui felicitatem, aut fatietatem animi extra Deum requirit. Id adeó verum eft, vt fi Deus innumerabiles mundos creaffet,eorumque omnium imperiü alicui homini contulifet: ne bec quidem tantarum rerum opu- lentia animz eius fitim explere vllo modo poffet. Quód fi poffet, quidquid illud effet quod illi fufüceret , Deus vtique effet:quia vl- timi finisratioilli aud dubi? conueniret. Effe autem vltimum fi- nem, tam Dei proprium eft, quàm effe primum rincipium. Sicut ergo in nullam creaturam primi principi) ratio cadere oteft: ita nec vliimi finis:cui planà ex natura conuenit , quód folus habenti fuffi- ciat.«| Vnde colligimus deplici nomine errare cos, qui extra Deum beari,felicesQue effe nitütur.Primüm,quia felicitatem extra Deum 23 quzrunt, in quo folo quazrenda eft:deinde quàdillamin creaturis — E quzrunt,in quibuseffe nulio modo poteft.Quae autem maior infa- E nía,quàm ibi felicitatem quarere , vbi non eft, & ibi nolle quzrere, : Auguft. vbi veré eft?Hos auté D. Augu.admonet his verbis : Querite quod ^. quzritis/fed ibi non e(t,vbi queritis.Beatam vitam quaeritis 1n regio ne mortis , non eft ibi. Quomado. n. beata vita, vbi nec vita Qui hoc autem faciunt , duplici ratione peccant : primum , quód reipfa creaturis diuinitatem tribuunt : quia illis tribuunt, quod Dei pro- rium eft, Deinde quia Deo adimunt , quod ei propria ac firigulari - "Ad Gdl.z. ratione conuenit. Vnde quemad modum Apoftolus grauifsimé Siniil, accufat eos, qui facrificijs & ceremonr)s legis iuftitiam quzrebant: qui hocipfo teítabantur facrificium Chrifti ad iuftificationem ho- 23 minis non fufficere C quod in maximam Chrifli contumeliam jee- debaryitaifti, dum nóin Deo;fed in creaturis perfectam animi quie tem querunt, Deum ipfum dedecore atque ignominia afficiunt, quem beandis hominibus Í ufficere non poffe,ipfo opere teftantur. Hac igitur fratres tanta felicitas propofita nobis eft,hzc tam mag nifica dona funt,quibus Deus animam ditat,quam inhabitat:vt hac L ratione apparedt,quo ftudio, quové animi ardore ad talé hofpitem | ifta mentis noftra clauftra excipiendum, parari debeamus: quod l P 3o loco explicandum fufceperam. J A v h pARS POSTERIOR $. III. "Cf e Nu pereft vt quzramus,qua ratione talis hofpitis munificen tid; pet ilipofsimus. Quam ad rem illud primoloco querédum eft (quod vidfh nobis huic quxftioni aperit)cur diuina Sapientia ante "tw | 24 Chrift premiferitYofnctAn nó p: * - * M» : Conciofecunda, ^ 151 6 potuiffet finc prxcurforis ini of- ficio Chriftus in mundü venire?Huic quaftioni Zacharias pater ci? breuiter refpondet cim ait : Tu puer propheta altifsimi vocaberis: rzibis enim ante faciemDfii parare vias eius.Hoc eft,ad hoc potif- fonus cle&usatq; deftinatus es,vt animas hominum fide & poeni- tentia prepares,quatenus aduentanté mundi Saluatorem,& clarifsi- ma cius dona purgatis prius mentibus excipere valeant. Ad hoc igi- tur munus przcurfor Domini Ioannes miffus fuitzideoQue praedica tio eius à poenitentia & baptifmate exordium capit: quz duo ad abluenda & purganda hominum corda conferuntur. Sic enim ad populum Ioannes clamabat:Pcenitentiam agite , appropinquauit e- nim regnum celorum. Quafi diceret: Tempus eft, vt lachrymis at- que lamentis mentes veftras abluatis,quó eas ad ceeleftis regni do- 2j napercipienda praparetis.R egaum autem ceelorum(vt Paulus ait) 26 elt iuftitiapax,& gaudium in Spiritu fan&o,cateraQue diuini fpiri- tus charifmata:qua nouus hic rex é ccelo defcendens, hominibus di Ítribuenda fecum affert. Mundate ergo vafa peris veftri : non e« nim decet tam magnifica dona in vaía fordid: ad hoc przcurfor Dífi Ioannes venit, vt homines dignü Deo habita culü do&rinz fuz monitis efficeret:ita nunc Ecclefievoces(quibus diu noétud; tépla perfonant)eó f, pe&ant,vt nos ad natalem Dii dié pijsanimis excipiendü,& celebrandi repararét.Hinc ad Dcü quo tidie clamat Ecclefia:Excita De ond noftra ad pre parádas vnige niti tui vias,vt pet eius aduétü &c. Ad nos veró clamat: Adorna tha- lamü tuáSyon,& fufcipe regé gloriz.Quin & Saluatoripfein Cát. propofitis bencficijs & laboribus quibus nos fibi deuinxit,amátifsi mis & fuauifsimis vocibus aditum fibi intra cordis noftri domü prz beri poftulat his verbis: Aperi mihi foror mea,amica mea ; columba: Iea:quia caput meü plenü eft rore,& cincinni mei guttis no&ium. Hoequid aliud eft,quá quod idé ipfein Apocalyp.ait:Ecce ego fto ad oftiü & pulfo:fi quis audierit vocé mei,& aperuerit mihi,intrabo adilli,& coenabo cü illo,& ipfe mecü.O beatü cóuiuiü,ó expectáda. cenajó coclefles epule,quas nó homo,;fed rerü omniá Ds regio ap paratu inftruit!O nimiü felices quibus hác cosná diuino fplédorc at« que magnificétia digná, experiri datü eft!Canabo(inquit)cü illo, & lpfe mecü.Q uid fibi vult hocgenus cóuiuijtAn nó fatis erat dicere. a effundi. €JSicut ergo Lücd.T. Mattb... Rot. I4. Canti. 5. Apocal: 3. ccenabo cü illo,quáuis nó adderet; Et ipfe mecumtSed hoc perinde. efbac fi dixiífet. Vteráue ccená apparabimus,ille mihi de fuo,ego i]- - 4c mcoin cómune fercula miniftrabimus.Ille pcenitentiá exhibe- "T " , K 4 bit, b 77 ! b. LE 152 —fominica I1 1T. Aduent. ' - bit,qua ego palcorlachr yim M ego bibo:deuotionem, qua ego 37 delector:ego veró illi tribuam remifsionem peccatorum, quam ex- petit:pacem,quam defiderat: iuftitiam, quam poftulat : & gaudium in Spiritu f(an&o,hoc cft manna abfconditum,quod nemo ícit , nifi qui accipit. Ad hoc igitur epulum celebrandum amantifsimis vera bis aperiti (ibi poftulat Sponfus cordis noftri oftium, in quod ingre di,in quo habitare, & requiefcere quam maxime dede usd quidé in delicijs fuis habet filios homini. Quod veró fubdit: Quia caput meum plenum eft rore , & cincinni mei guttis noCtium: par- tim perfeuerantiam indicat pulfandi, qui tamdiu in hoc perftitit , vt no&turno rore & guttisnoctium caput eius afpergeretur:partim ve- ró caufam indicat aperiendi,dum fub his nominibus poenas indicat peccatorum,quas innocentifsimus agnus amoris noftri caufa pertu- lit. Quó minüs mirandum cft,fi tam ardenter intra nos poftulat ad- 28 mitti,qui propter hoc ipfum tam multa dignatus eft pati. CRI hic igitur non mireturtquis ad has Domini voces nó obftupefcat: Cur ó candor lucis zternz,& fplendor patern» glorig,curjinquam;gut- tisnoctium,cur his incommodis stlceris,nif vttibiintra pe&usno ftrá aditum patefaciamus? Vbi quzfo eras antequam mundum con deres? Certe priufquam montes fierent, aut formareturterra & or- bis,tu eras Deusjin te vno habitans,tibi foli fufficiens,& te vno beà- tus.Ego fum qui extra te fubfiftere non valeo,qui nifi intrate viue- re non poffum,qui(quocund; me vertam)extra te femper mal? ha« ' beo, intrate veró femper mihi bene eft, quamuis nihil aliud habeá. Cüm ego igitur ad te venire deberemytu ad nos non folüm venire, fed caufas etiam cur te intra nos admittere debeamus, nempe dolo. 2 9 res quos noftri caufa pertulifti,referre dignaris. Vnde autem digna- tio hecnifi ex immenfa illa bonitate , & plufquàm paterna charita- S'mi. ^ tetuaprodire potuit/Sic pia mater,cim dile&ifsimo filio graui mor bo laboranti,& omnia ciborum genera faflidienti , alios ipfa dibos rürfum offert manu fua diligentifsimé preparatos, fimili orationis genere vti folet:Illo enim & hos quoq; iterum cibos repudiante, il- la quosin przparatione labores pertulerit,fumum videlicet , & calo rem ignis commemorat:quó illum vel hacratione ad cibum capien dum alliciat. Sic igitur codleftis Sponfus animaduertens anima no- ftrz falatem ex fua in nobis habitatione pendere , amore plufquàm materno , omnibus his blanditijs excitat nos , vt eum tandem intra mentisnoftrz domicilium excipiamus:ad quodlabores, quos falu- tis noftre gratia in pafsione fua pertulitcómemorat:ne fruftràtantá pA opera Concio fecunda. — 153 jo operz propter nos infumpfiffe videatur.Q uafi dicat:Faflidis fili mi cibos animz tuz falutares,faftidis veram poenitentiam, fcclerü cona totom ot ietiemscafligrem,obediéiam juftitiam ; Cetcrad; vir- j tutum ofhiciajin quibus falus tua fita eftznon vis hari rerum ftudio aperire mihi ianuam vt in te habitem,in te ftabilem fedem fipá:ideo rogo & obfecro,A peri mihi foror meajamica mea,colüba mea,quia caput meum plenum eft rore,& cincinni mei guttis noctiü : hoceft, quia omnes illius triftifsimz no&is iniurias ideo fuftinui, vt in ani- mo tuo mihi domicilium preparares.4] Et quidem hactenus miran 1Sponfi bonitas & charitas,nunc autem deflenda & miferáda tar- ditas noftra exponitur,cim Sponíz vox protinus fubditur: Spolias ui me tunica mea, quomodo induar illa? [aui pedes meos , quomo- do inquinabo eos? Quibus verbis quid aliud fignificatur,quàm no- ftra illa tarditas,aac focordia nimiayaut(vt ita dicam)morofitas : qua Chrifto Domino ad oftium cordis noftri pulfanti,difficiles nos ex- hibemus,inutiles trahentes moras,excufattonesi; friuolas pratexé- tes.quominis facilem illi aditum przbeamus? ICE $. ILI. ej Nunc ad vos fratres,Si nullum quafo aliud premium à Deo expe &aremusgihilá; tot eius beneficiis cómoueremur:an non hac tan- ta diuinz bonitatis & charitatis tmméfitas,ad nos ingredi, & in no- bis habitare cupientis, excitare deberet, vt illius faltem gratia faluri noftre profpiceremus? Si quis autem hac ratione permotus quzrat quid ibi ad hoc fit faciendum?Huic ego refpondeo:Primüm quidé neceffe effe,vt impedimenta omnia, quz ccclefti Spófo aditum ob- ftruunt;? medio tollat.Hoc certà S ponía poft illasSponfi preces & clamores,fe fecitfe teftatur, cim ait:Peffulü ofti j met aperui dile&o mco.Peffuli autem nomine non folim peccata omnia, qug diuinz menti aditum przcludunt:fed etiam omnes turbulenti motus & cu. . piditates figni canturquarum veluti fons & feminarium inordina- tus Roftri amor eft.Hoc eft enim fortifsima peffulum,& veluti fera reus obex, quo pulíanti Sponfo aditus intercluditur. Immodicus es . niim amor, quo erga carnem hanc mollem,& voluptatum & cómo: orum füorum amicam nimiüm afficimur,facit vt à rerum diuina- rü ftudio abducamur,& Mis cupiditatibustota mente feruiamus. 3m Íbiritus & caro veluti bilances quzdam funt, quarum ciim al- Chl. 5. Sinil. tera furfum agitur,altera ad imum neceffarió deprimitur. Quinetiá . qQuzcung; ali; inordinata,& à diuina lege dcuians affe&io » qua ali- Quid diligimus nec propter Deum diligimus, peffulum cft, atq; re. K 5 pagulum "Tr 2 | | 154. «C Doniuica TEE Jtduent. pagulum;quod Sponfi impedit ingreflum. R es demum omnis,quz 3j mentem noftram ad fe immederato amore vocat,à Chrifto auocat: - quia vbi thefaurus nofter efb;ibi non fol cor,fed ctiam totus ho- Maithaio, mo eft.Hiuius autem rei gratia Saluator af: olite putare , quód vc- ni pacem mittere in terram: non veni pacem mittere ,fed gladium. Veni enim feparare,&c. Quo inloco ea folüm enumerat , quz iuítà diliguntur: quz tamen fi immodice gantur , perfecte charitatis impedimenta funt. Hoc ergo primó peffuli à corde noftro fübmo- uendum. | Quo fublato , domus adornanda eft, in quam cocleftis Spenfus ingredi & commorari debeat. Que fint autem hzc ornamenta, ea- - demSponfa folitis inuolucris & figuris explicat, cüm ait : Ferculum Canti, 3. fecitfibirex Salomon à lignis Lybani:columnas eius fecit argéteas, . reclinatorium aureum , afcenfum purpureum media charitate con-.34 ftrauit.Pro ferculo,hoc eft,vehiculoregio, alij verteruntpalatium, — fiue vmbraculum. Quod quidem ad piorum animas pertinet: quas templum Dei, fiue palatium effe non femel Apoftolus teftatus eft. Hocautem palatium columnis argenteis, hoc eft,candore & puritas te vitz fulciendum eft.Fruftra enim quiíq; de ftru&ura aliarü virtu tum;abfque puritatis & innocenti fundamento folicitus eft. Ideo columnz funt argentez,quia totius fpiritualis edificij columnz;vi- tz puritas,& immunitas à peccato eft.Reclinatorium autem in quo Sponfus requiefcit;charitas eft:que auri nomine fignificatur. Sic es nim dile&us Chrifto difcipulus ait : Deus charitas eft,& qui manet in charitate ,in Deo manet,& Deus in eo.R eclinatorium autem ad quietem captandam,potifsimé deftinatur. Nec enim vlla in re Deus nifiin fola charitate molliter acquiefcit:quia nihililli gratá;nifi fo- 5$. la charitas eft,aut quod charitate conditum eft. Quod late D. Paul. 1.Cor. 13. ad Corinth.oftendit,cüm ait:5i linguis hominum loquar, & Anges lorum, &c. De qua etiam charitate intelligendum eft,quod deinde fubditur:Media(videlicet ferculi huius)charitate Banrsdicdvel vt alij verterüt,intimü eius amore te&ü eft:hoc eft;oía interiora fercu- : li huius amoré prz fe ferüt. Quo fignificatur,ofa piorü officia Chri Aüguft. fu ftkamoré (pirare, Vnde cft dcn MESS quod vis fac.Siue per 1. Can. taces,dilectione tace:fiue loqueris, dilectlone loquere : fiue parcis, Joe ^ dilc&tione parce:fiue caftigas,diletione caftiga.Hoc eft ergo quod Spófaait:Intima huius fiue ferculi,fiue palatij, amore teta atq; ve» : ftita efTe.&] Hac igitur funt aulza ccelefti Spófo gratifsima,que men . té noftrá adillum digné recipiendum przparant, Et quidé ama ' qua - od. 4- r E: [Document text truncated for crawler view.]