scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Pauli de Palacio ... Enarrationes in sacrosanctum Jesu Christi Euangelium secundum Matthaeum ...

Palacio, Paulo de, (m. 1582)

Full text

CPI DE PALACIO GRANATEfN- SIS, S. TH. D. ET IN INCLYTA Lufitanorum Conimbricenfi Aca- "Rd S. eod re 64 AUC. CUMOKMMRM CO AMA Dd - Lis t d É ; » AX , E * ^" MAREA TIONES X M ofan am vie Chrifti Euangelium ros : Matibaup CMIBIU ER BR m Vilis Qiié: ( Jd e 14 Tw us f ^ 7 Omnia à Edere iudici bri ime, E J. De la dorre. | SERENISSIMO PRINCIPIL ÉT CARDI- NALI AVGYSTISSIMO, , AENRICO, Maximi NE r' x. PVT ESit, 1 Rcgis Emmanuelis. * | vinb cce dallo ER Ei ass. ex oRific-s DacSA ERBEN, XYS AS Wh COR GNU Tri BONSECRAFERUM AD WIN olim celfitudini tue , Pontifex PR Princeps^Auguflifime. wird Ez. A tygen) mei [vecimen;id eft, Scbolias NN $. qua ibi dn: Caietani. Summani LAUDE edere , o in lucem proferre man- dafli. Opus quidem illud exiguum : fed profettà nec ángratimynec inutile. En niiciterum prodeo;longius multà difficiliufd, opus , Commentaria fcilicet in D. Mattheum, C. tue confecraturus, In * bot omnid feré que fummis ingeniis ,exquifitad, dottrina Tbeos logiin D -Mattbeunm [cripferunt collegi, Quibus ea, qua mibi mulrim, did, cogitanti, noua occurrerunt; «i - LN 7 adieci : atque ita opus compoftià , non [bernende , vt 3 ; * » SA fpero , vtilitatis. Id vero, C. tue multis nominibus erat dedicandum. Primim, quód omniamea,imó c& LIT ] J ci hl in quo "^ Euargeea vita vefdet?. JaceriMattbaus Chriflianas virtutes 1 at quis eft anter noflri eui. Pontifices , qui eas tam »jraclare ó. i preflet ,. exemplo ammanfiret Ft videri Deus pofit , ti i 'Yui , omia Principis , fimul ee Poidhici inf ignia 6 ornamenta impertiri voluiffe, De quibus inuitus taceo 1 talo enim, iter eos qui modo vut , , erum maximarum , clari ipe. vumnd ue virtutum arci ifm lasidatoF, ter pofteros. blandus ajJent tor yideri . Sufcipiat evgo, VERA pis boc troftrum , vnam epi. y "0 vr benignitate, qua.qua pia jimt, EA pesti v folet rame.ex Cher na : estas. P dus" von x ji Suena "ux bres ey defina A : T A um RE e Len sui 3 ; Yan) d ee T" "x e Svo " "uncis S sS "n e M t » . 9 bras E * 1 J ^ 3 A "s v6 E, XS avi ide Cure NOE ; 1 L| fs ow | "nti *». " — : ! T - v : Bc ** et : *s : | : * I * * - pica ^ E 2503 ^ . - 1 ip. n 5 AU - ene Nn aris vs Msc D. EHI taceam)dehiis fermo fit; qui e quis tàm cc aeq non vi . Mte nofter eosliberet? In UT CU ARGVMENTVM AD LECTIOREM,IN QVO OPERIS RATIO MONSTRATYm. . [. EA IVM Salmanticz Philifophiam pred QUA | terer,erat mihi femperin ore Plato, Ari- ftoles ,Galenus,cateriQue Philofophi Ea 3 [enim ratione, difcipulorum & fe — tiam, & gratiam demereri me poffe cre- SU C Idebam. Tetigir interim animum religio 224 97 (9 Nw quzdam, QuidiSemper Ariftotele velue : L— —— - 2 , fh s * " 4B 21539 CI crambem repetá?nüquamne me ad ftudia priora reuocabo? ;Placuit hac cogitanti,omne ftudiorü mcorum alacritatem p.Matthzo confecrare, Excutio diuites illas Salmanticefes Bibliothecas. Congrego plufquam viginti Authores: vnde fanam intelligetiam,& puram D.Matthzilucem haurirem, Incipiolegere, & quae videbantur fele&iora » chartis com- mendarc . Procedit Opus,primum quide rüde, &impolitü, Placuit pofteà meliore.ordine coeptum opus abfoluere , Vt fcilicet quoduis Euangelij caput;in certaspzrtes di (tribuere, & figillatim:Primum,qua San&i preclarius fcripfiffent:de- nium qux ego magno laborc inueniffem,afferrem , Placuit verb Authorum di&a in vnum Tomum: noflra in alteriim congerere.Damus nüc noftra, daturi poftea qua Sáncti (cri- pferunr.Habet Le&or infitutü nofitum.Quàm veró labor hic vtilis fit futurus,fidus teftis tempus erit. Sed fi diuinare licet,multz funt rationes, quas bene fperareiubeant:spaucz, qua: animum defpondere cogant. Primümgenim(vt cateras onciq opulufm docent: ài quantis laboribus labor im concionibus : multi iut alteram rem infigne nem illuftrent. At in fun admanum, EE e. dines : P funtillis euoluendilibri : Vesounp quibus vcl Oc omniapa 1 g" , ' is f. Mg j i 44 $7 : : , diue mehfa expofita eft. Deuorauimus nos hoc legendi tz- dium,nec dubito, quin lc&iffima queque ex his quze ab alijs fcripta funt,in hos Comméetarios ego transfudetim.Eftigi- turliber hic plurium librorum loco:fi non omnibus ftudio- fis,certé pauperibus iter fa&uris,& occupatis:quibus aut nó | yacat, aut non licet plureslibros, vel habere, vel legere. Iam veró,que nos ex diutiffima & intétifhima meditatione alio- rum fcriptorü di&tis adiecimus,non minimo cómodo con- .... cionátoribusfutura fperamus . Tot enim viri & do&iffimi - & grauiffimi hzc noftra viderunt,examinarüt,& probarüt: vt vix credam nà omnibus placitura, qua illorum tam gra- uibus iudicijs tantopere placuerunt . Imó vero (liceat enim auda&ter vera loqui)tot viri, & fan&titate, & eruditione cla- riffimi, quotidiano velut conüitio,huius à me libri editione cfllagitauerunt;aut extorferunt potius:vt ftultus videri non po m, (i opus lioc, multis commodo & voluptatifüturum erem. Prafertim cüm fümmum à me ftudium adhibitum (it:yt noftra hec,oninino confentirent cü fanáiffima noftra Religione, quà fan&a Ecclefia Romana & feruat, & docet. Plus enim quàm duodecim viriacerrimo iudicio, & fingula- ri eruditione praftàtes,op us noftri Iuftrarunt,perluftrarüt: iterum atque iterum accurate legerunt: & Chrifto gratia, vno eodemque cohifenfu illad approbarunt. Sicubi veró lapfus fuürn , (que hümana infcitia eft ) errati veniam fup- plex precor, Et me, ac mea Romanz Ecclefie, & do&is judicijs libentiffimé fübmitto. Deum igitur Opt. Max. - precor, vt ficut Opus hoc maximo labore , incredibili j diligentia , fümma animiintentione abfolutum eft: . ita& Chrifligloriz feruiat, & magnam ; Le&oribus vtilitatem afferat, Amen. .-. Conceffa eft facultas, ab Inquifitore & Ordinario, vt hoc Opus ge hh. 5 NU Un adi T excud retur. , ——— —— —— A— IMPR 3 Ax A pii : NS ——EgT NOMINVM.ILINSI GNIORVM HVJIVYVS OPERIS. TT. Te BNEGARE Adulterium damnatur, dequo |fequidfit.s$o mula ^"^ --. '" ^ 3 4| || & abnegatio- Ager Aceldema myfterium 89$ /)9] nis grad".cod. Ambulare in tenebris & vmbra UA Abraháfigni- fol. ' M T I| ficat quietem, Ambitio Deitatis, vide Deitatem : jez——»|quamperpu- ambiuntomnia $99 fol.6. Amenquid 2358 Acetumquidfignificet. ^ 913 Amicitia maxime neceffaria 445 Accufatio,quandolicita —— 881 Amor nofter, filius nofter 71. vit A&usinterior & exterior eiufdé — nofter 708. eft granumin fpi- bonitatis . 854. ca 480; eft onus, & iugum Acusforamen eft portacoliózs | Chrifti | 476 d$ 2. quidam Deus terre Angcli quieucrütin vrnbra Apo- que : (folo $20. quomodo Chri- incurrit codem. fapiens impo- fto miniftrarunt 143. offen- . mit nomina rebus 9: fi non — duntur, fi Deus offenditur 5. peccaffet Eua.non lefiffet 15. exS. Maria dependent £20, corijs veftitus quddefignet $4. miniftri iudici) $28 . cur diem. jnAdam omncs mortui fumus iudicijignorent — ^ — 763 -fokeé. ^ ^ . . .. - Angcelicaciftodia 136. 143. Adolefzentium | Chriflianorum Angelorum ruinze, reparatio $21» .exemplum | 623 digtitas exloco , natura, -Aduentus Chrifti 9rorm n )uet "&gloriaéo4 .& diaboli D 1 ^ T Auti- ^ Mee Sram nm " » INDE xYkX. G&hriffo intranti & exeunti de. miculus ligni eodermi, mundo hymnus cur canitur Chrifto monente omnia dolue- . 857.percuffo nonpoffunteffe — runt | fequen.; integra membra, feq. Chriftus per refürredionem fe- €hriftus eft gallus no&ucanens — culo fincm impofuit 955 ibidem. curorauit in Gerh- Chriftoegentpij &impij —9«$ femani codem. accepitdolo- Chriflus finit fe tangi à Marijs. zem pro omnibus, quem om- « & non à Maria, cur 967. poft nes debebamus fequen.indo- — refurrectionem ante aícenfio- lote nos peperit feq. nem quid fecerit 974. cur Chrifli coram Patrereuerentia& |— femper nobifcum effe vult fo- oratio eodem. quid rogabat, . lio 984 X. quando calicem renucbat eod. Chriftiani nafci debent ex puri- non proditur nifià Iuda feq. | tate 12. pij, nafcuntur fine pa- quam eítammo gencrofo feq; — rentibus Lev BUG. cur fpeciatim dicit fe nonefle Chriflianus vtfit ingratia feq. furem.eodem. aperte (enatu- Chriftianorum propofitum 95$ ralem Dei Flium fatetur 883. Chriflianus,minimus:& non mi- nec.apicem legis viola, cur ^ nimus 53 - eodem. Chriftianilaboribuspreffi — 65. Chrifto , quatum debeamus ob — & 888 füamconfceífionem ^ feq. Chriftianorum amor, müdo oc- Chiiflus à Iadzis conculcatur, | cidat dace 2 71 : affligtur eodem. , cur con- Chriftiani immerfiin fpiritu, & fpuitureodem. in no&depaf — amore 109. fionis folus quid faciebat 889. Chriftianorum vita 23o. Vide, bis fatetur fe Filium Deifíeq. — Vita fpiritualis. à toto mundo reie&tus ibid. Chrifliani , fpiritnales eod. pro- vthomo,rextemiporalis$97. — culàdefidia,& propria volun- quomodoflagellatusoo:, co- — tate, & à peccátis, codem. ab enlcatur à militibus. ibidem. . hypocrifi h4 illufüs regia pompa, quid fit Chuftianus paucis contentus eo. eodem. cur à Pilato vocatus — dem. I : homo ícquen. extra ciuita- Chriftianorum vita maxime ie- temi crucifieitur codem. cur — junat t 12$ in caluaria Pd cur vinum Chriftianorum vita , non jn folo renüat codem. . pane 132 Chrifti cru fixi figure & tefti- Chriftiani quales | 156.267.239 mónia 12d. Chriftiana Refpublicain quo fun Chriftus vbique mediusgz3. Yer- — datur 17 ' Chri E! — ree ac pP prre ue s-— TT VON CMPPOIPIPTQRH PHA gie rapti emn UON o n nwwGnGwe-eg oo MGE ? INDtExX. Chriftiani veri Iudzi,legem ve- ^ larius $ei terem fertantes,in fpiritu. 215 Chriftiani vitam nouam viuere "Chriftianorum concordia Chri- bentur 841. iubentur bibere fto pretiofa M. . 226 fanguinem,nonludxi — 84$ Chriftiani liberi ab ira, odio cod. Chriftíana vita cft nauigatio , vi« debentad altare offerre 229 — pilia militia $43 ' &hriftianus , quàm debeat terre- Chriflianitas , maximum figaum nacontcmnerc . 4.432 —-499 Chriftianus vigil , gladio füper Chriftianifmmi gradus & progref- fomore eodem. paratus ad. fus 323.& feq; omne dedecus Mir s Chriftianitas CcurarQa335. Cx 4 Chriftianorum opera,qualia294. de,& charitate conftat:reliqua Chriftiani verfentür intus in cor- -. funt adie&ta 406 — de N beige Y Chriftianitas : vide vita fpiritua- Chriftianorum caecitas 325 lis. " "Chriftiani do&ores malos ca- Chrifianitas virginea 724. im ueant334.quomodo zdificant ^ quo cófiftat 739. eft minorura infpiritu — 343 profeffio 35$ Chriftianoruri firmitas 345 Chrifliani audientes in auditi "Chriftiani malacorporis nonti- auris - 172 - neant 370. operantur , on Chriftianorum coram tyrannis | proptertemporalia377. quo- confeffio 884. inodo paruuli. 472. manus Chriftiani, Cbrifto fimiles 94e ^" 'extendant 486 Clamorantiquorumpatrum $ "Chriftianis contingunt myfteria, Claues quid fignificent . 57$ "qur Chriftofuo modo — $13 Claues regni dari nobis , miracu, Chriftiani, qualiter , & quofine ^ lum 733 U eperentur ^. 549 Clericosnon legere; malum 685 Chriflianus fanandus egrediatur Clericorum quorundam amarie $57. cum Chriftodebet con- — ria 007037 uerfari 581, fünt folares $92. Clerici reprehenduntur $39 * prifni premiumaccipient 630 Cohors quot milites habet $04, - Chriftianorurm vires $35 Columbarum conditiones. 44$ ' Chriftianus eft" imago Chrifti Colüba cur Spiritus fan&us, Vide s 792 Spiritus fan&us. . Chriftianorum in zelo defidia Communicandümne fit fub v- PE traque fpecie - $55 , Chriftiani vocátur virgines 735. Communitas vt duret, habeat cur decé virgines, codem 737 pace r 49X Chiftianus quilibet e nummu--In. Confeffione pernitens à - camur /544«97 Corrcétionis fraternae materia fuz Confetfor qualis ^M s féexpliata — | | 609, & feq. Confefforilepra monftranda, ctiá Corozaim,quidfignificet | 470 ^ t fana 1.0854. Corpora fanctorum defunda vi- oafefforum malorum reprehé- |. nunt 712. Vide,Beatorum cor- fio (4820. ,. pora. ; . ConfeffioTadeorum qualis. ..$7 Creaturz nos anocant, & prouo- Coniugati difficulter funt perfe: cant ad Deum 640 .&i ta5f 7138 Crucis Chrifli effe&us 84 INDE xX. *Deo pallium ^ i 490 .. Chrifti : 5: feq. In Conf-ffione , ex verbis iuflifi- Cor tbplicitss mirdum eod. ' Coniugatus, fi vxor fit adultera, Crucem rre quotidie,quid.. 44$ quidficiet 56: Coniugium. Crucem ferens, damnari poteít — A Vide, Matrimonium. Ss dbidem Confilium à pijs accipere quàm Crux Chrifli in caclo figetur 268 - bonvm 895 Crux Chrifli arbor mali & boni Con(fümmare Chriflum fermo-... 771 dug S. nes quid ;:820 Crucis Chrifti multe figure | 010 Contemptusmundi ,... .252 Crux Chrifli , cius virga & bacu- Contemplatiui 74.&Íícq. . lus T eod. Contumelia , qnando eft morta .Ciucifixionis Chrili figure & -*lis,& decamulta | :66;& feq. .prophetim, ..— .. — or4 Conuerforutu. ad fidem peccata. Crucifixum quércere, malorum s funtgrauia 557.236. medicina $40 Conuiuium grande Chrifli, quod Cruci adflantes morte violentam «399. bie 5 s paffi non fünt 943 Conuiuas ad conuiuitim non ve- Culpam homo,nó Deus facit $52 ;* nire;tefas 10686. Cupiditas damnatur 301. Vide, Conuiuium,de eo multa /."€Od. . Auaritia. ) Copbhiniquidfigaificent . ..g Cupiditas oculos facit i09 €or noftrum cit térra maledi&a Cupiditas venenü charitatis 637 fol. 4i1 Cupiditas , Theologis eft fomes, Corterr,cftiofernus ^... $52 — paulo, Adi caro,liomo vetus 5 Cot eft fpica. 480. fimplex,aut-Cupiditas cft fenium ex (ene A dà nequam rift $44 prodiens ^. -— . $19 £o: quid inliteris facris 190, $43 Cura nos grauius torquet, quàm. Cor quomogaifactlaturess mü- 3liamala 314 datur ;.-^ 199. &.feq. Curam rerom temporalium , ar- Cor hominis quale feq. guitDominus : | $69 "Cormüdum proptet fanguinem Cuftodcs fepulchri Chrili | 073 me * : Damnan- — Dom gem ert rtt P — ám MM MM MMMMeem———mNBNEBRRERNERRRERREENNETNEENMNS à INDEX. tmm, Amnantur , quinon bene aguRt fol.663. . Damnatorum pcena 452, 408.518.666 682.690.696.918. $39:.939 Damnati fcient fe effe iuft? dam- $26; ; natos (o5 : Dauid, vide de co multa. 22. fcin- - dens veítem: Saulis cur do- luit ] : $85 Decalogusesplicatur $54. Decimis clericos defraudari , ma- : um 737 Denarius,eft gloria Dcelitiaz damnantur "456 Defertum coluit Chriftus, & mul- ta de deferto 18, eft in quo ( fuos pafcit Chriftus $67 . «peus: Addm & Euam , quofdam Deos fecit I Dci indignatio olim contra ho- mines ibid. Deus vült. haberi verax 20. mi- . fis; oftentabat olim furorem 30. rs per miniftros guber- nat 46. vtitur.creaturis cum eirinidamno,in gloriam fuam . 6$, leges nature vult firmas [« cífe13$.: quomodo & cur ado- randus 142. eft cibus & potus « animzi$4. vniturper modum '* fpecieijanimz 193 Deuri qualem. nos imagine. . mur. . : nt 247 - Deus obuertit maxillam , dat pal. - |. lium 249 Dei ingeniü & natura 248.& feq, . &us offen(üs filet, ac fi non effet 219.757. quomodo inimicos "63. diligat. 256. ininimicos,quam amicos | indulgentior: codem, cur inimicis: faucat:.2$8. pcr- -fe&us oflenditur, amans ini- -micos 265. dando, & miferan- "do fümmus. 269. quomodo ' Pater nofter: 277 Dco nulla maior laus,quàm quod Pater nofter fit, feq. Deus quomodo fit in coelis ibid. Sr RS Chrifti 293 Dei facies eft humanitas Chrifli, ' codem. Deus folum eft. Pater is, qui.om- nibus C€t 312, quomodo pios puniat , & impios 31$, longa- nimis , non faflidit tot homi- num preces 327. curans noftra, videtur negligere füa 331. gran- dis , adoraturab omnibus: fed nifi inclinatus, non manet ina- liquo 376. non inuenit quie- tem in nobis codem Dci opera, ex noftra difpofitione taxantur 418 Deus res humanas: humane. dif ponit 445. eft fimul amor, & Odium 454. per folum Chri- flum plené declaratus 474. volens exaltare , humiliat $06. fpecialiter eft. feminator , co- dem.folus optimus , folus ma- Ximus.s1r.. gaudet ternario, in perfe&is feq. adiutor in oppor- turiitatibus «42.necminem vult perire:vt intelligatur 606.quo0» modo culpam. non remittct 610. fuos nimis amat 623. cft -- beatogim pofízffio 63$ Dcum , moftram fitire. falutem, T": mira- vis ^ IND fnirabile - Dcus cur dicátur homo 676, cgreditute vinea, cümnosin- Diabolus cur fpiritus gredimur 678. fetalem oflen- dir,qualem eum credimus. co- dém. quomodo malé perdit peccatorem eod , quando di- citur intrare Deco quid reddere debeamus. 70: Deus eft animz pater, fponíus, De diabolo multa 715 Diaboli arma, qua 8. vita Deum eff toto. corde diligedum probatur viginti rationibus 717. tota corde , anima, viri- us dilieere Dceusnon vult decimas , fed to- thm 739 Deierganosbenienitas ^ 744 Deus eft animz cibus. 66 4 Diaboli EX, cum fuis. contra homi- nes pax 490. $03 immun- dus 424. vtitur fidelibus ia exa&ores 397. eft princeps mundi codem. Diabolifeeptrum,& iugum — 3 693 Diabolus per Chriflum fugatus folio 8,74. 402 rabicim muliercula extundunt codem, rabies 72. vires per Chriftum Lbbef;&atz. 122 eod. Diabolus ad curam terrenorum nO$ prouocat 1:30. adducit multos ad pinnam templi 114. an habeat omnia regna — 140 780 Diabolum cur pij odio habeat 239 Deitatem quomodo liceat poífi- Diabolus rex fuper culpas & ea- dere. - $881 rum pcenas codcm Deitatem omnes ambiunt 600. Diabolum nec coclum , nec infer- 680.755 Deus largus redditor $03. vt vni Diaboli funt volucres coeli det,alij aufert 8 Dco non erat animus infernum parare Pb: Deus infirma & vili; clipit 957. & fequen. Dextra,quid fit Dextro oculo videmus,que ne mus —— d Dextra iungimus foedera: & 4... plectimur us ceg Dextra omnia in Chrifliano eo. dem. fi leua fiant fcandalo 171 multa EDD $03 funt: 00 e 24779 Diabolus comedit verbum Dei Dextramerui, &proijci,quid eod, - conculcatum $09. eft fons ma- Diabolum cijcete quantum opus Otüm a3 fit 493 Diabolus habet affc&us huma- nos nus fuflinet 304 308 o5 Diabolus ftultue z'dificzuit foper arena 545. Vulpes 273. curcu- piat fepulturas: nuditatem: fo- litudinem , abyffüm tamenre- fugiant :$3, & feq. expolian- dus in die pzffionis : fed maxi- mé in die ludicij 390 Diaboli cum Chrifto pugna 464. per. Chriflum ligata potentia eod. efficacia, & immundi- cia 402. füperbia, & deco —— "——————HÉBE(A — TN qM C caute Me rraeuur io os saa Du Un ncm ad oorr. RR QiNDEtE. '- hos eod, füper feminat $16. Do&oresinEcclefia 46 eft mons 667 rotam rabiemin Do&or malus gráde periculü $69 Chrifti paffione protulit | S£$ Dolere pro temporalibus , nó eft Dies quare mali .$1$ imperfe&io 869 Diligi temporalia multum non Dolor Chrifii pro nobis fere infi - debent. ..."w!s$yenitus : $64 Dile&io vt mors fortis 261. facit Dominium Chrifti quae —— s$ meritum 264. inimicorum Dona fua. nimis zftirrat Deus Dcü declarat pertum /eod.. sos (nto. 7 & ; delismulta cft facies vitae Chriftianz 293. — folio oz roximiquantafit ||... ss Donare aliquádo obligamur 2:$ Diliei dcbet Deus 20. rationibus Dubitatio de Chrifto , quando folio 714 ceffat * x Hi * : $90 Dilectio Dei & ptoximii fuos ha- Dulcedo cccleftis vbi $5. fpiritua- bet gradus Bf: 719 lis non reuelanda 324. Diuifio veftium Chrifti fuse ex- Duodecim numeri myfteria 424 licatur |, 919 Duo quid fignificet 536.736 Diuites egent grandr auxilio vt — . ES filaentur | 626 "Y 7 Cce homo , quid fignifice£ Diuitiz amantur à quibufdam 822.823 plu(quam filij 623 ^ — Btcle(ix resin prophana cáz Diuites admonentur 490. | fünt nerti non licet 735. onera impor- cameli 35. tabilia26. tres (tatus. Clerus, Diuitis & Chrifticolloquium 110 — relioiofi, coniugati, fienificati Diuitiarum valor apud homines - ^ Petrum , Ioannem , laco- folio 140 um $34. De diuitibus multa 173.629 Ecclefia vera abfoluit $77 Diuitias recondere,malum | 207 Extra Ecclefiam , omnia fünt Diwitum cor vbi pulum feq. fomnia $72 Diuites quidam habent gloriam, Ecclefia peccatores Clero remit non coram Dco 300 tit $64. conítat exbonis & initiz: perículofze 305629 — milis $60, nepereat, Chriftus Diuites produnt maxime Chriflü — meruit $41 819.862. Dcum colant, etiam Ecclefiam cffe fa&eriam fuse ex- —— exceffiuo fumptu 945. paupe- plicatur . 26 : d rum curam gerant 700 Ecclefia quamdiu dutabit $21, cur 3 bixit Dominus Domino mco, . grantim fyriapis sig . explicatur ,., 720 Ecclefiz vnà parsex 4. feruatur Do&oris Theologi conditiones — folioso& . . pee folio 52$ Ecclefia gladio corporali ferire TIS potcft YNDE X. poteft 452. eft mons 169.537... .dicari metuit Chiiftus 419 eiufdem cum Euangelio auto . Euangelij foelix nuncium 1. 430. ritatis 242 perfe&io 439 Ecclefiz antiquus vfus commu- Euangelium qui facilius recipiant nicandi 283, languentis caü- 453. Matthzi Habraice fcri- fa. - 368 ptum 12 Ecclefia,nauis : imó nauicula 378. Euangelij efficacia ^ 454. lxtitia ia&atur magnis procellis 380. ^. 466. predicatio eft (agena fo- . hincinde transfertur. 682. lios526. Ecclefiaftici iure diuino non funt Euangelium dicit, quód. exterio- veGigales: $99.699 . ranoninquinant:fed ea quz ex Ecclefia fecundüm | interiora ne- — ore procedunt $51. eft para- gligitur 367 doxa $81 Ecteie in fine mundi tribulatio- Euchariftia multapulehra —— 853 .nes - (ov 077 769 Euchariftiam (ümpturus , fit pro- Ecclefiaftiieuradeó ruant — 890 ^ culab odio $53. accipiant mo- Ecclefiain tribulatione regnatfo- — rituri codem lio 9o; Euchariftia. fummi amoris indi- Elc&orum caufa. mundus eft fi- cium $42, cft conuiuium pin- &us. ^m. 739 guium 7 Eleemofyna; quomodo fienda Euchariftiam accipere eum , qui 298. quantus thefaurus 295.CX — fratrino cít reconciliatus quan- fpiritu Dei; meritoria cft 816. ^ do eft mortale 252 quid faciat 945 Euchariftia ' libidinem — coercet Emmanuelquidi 49 360. cur inílituta 535, viuifi- Efe damnatorum , peus , quàm — cat mortuos $64. quomodo noneffe :.- $40 accipienda 565. eft turris Ec- Effentialia fapientes confiderant cleft 676 folio 627 Euchari(tiam pijs negare,eft Chri- Euangelium reges facit766. Eius. Qum à vinea fua reijjcere | 677 - fumma. 6. undatur in tribu- Euchariftia eftcibusnofter | 687 latione 759; nihil habet in (e- Euchariftiam dent fidelibus Pra-- . culo 145. regni 159. debetpre- — lar 780. accepturtis probet fe dicari in Ecclefia, eodem, ap- .. $,,. accepturus probet (e con- probatiudices,carcerem,poe- — fe(forisiudicio cod. nam 4 233 Euchariftia quot annis mortuos Euangelij fenfus ab Ecclefia pe- « vinificat 841 tendus .. - —.. 242 Eüchariftiam iuffit Chriftus. ac- fuangeliumr & Ecclefia eiufdem ^— cipere propter plures caufas - autoritatiscodem.n orbepra- — fequent. | 19101 - Excal- ——— HOS" RPPRERRNL qomgysqeepemm tanda" TRDPIUNEPRUQUPIPINS tmn | | Ames eft grauiffimum ma- INDE DX. Excalciare quid fit ier Su Excommunicarepoteft Papa 552 Excommunicatio mortüorumcex- plicatur .. eodem Excommunicatur , qui correctus non emendatur 610 Excommunicatiofitrara ^ 7281 Excommunicatur aliquis in terra Fjd noninczio 875 Exempli ad mores efficacia fo- Fi lio 658 ; Exirc Deum,quid fit F 634 ^ lum 812 Fanü fignificat impios sto. "duplex Ee fignificatum $41 Fermentum,quid fit $69 Feítis diebus quid fieriliceat 485. procuranda hominum conuer- fio 482 Feíta quomodo celebranda | 898 Feftisan effent liberandi nocen- tes 7 340. explicata ad falutem & . iuftificationem neceffaria 47. 572. viua magna facit 62. nc- ceffaria 71. noítra cui colum- nz nitatur 245. radix , ca- put , fundamentum vitz Chri* ftianze : 293.757 tm modicam habere, grauc Jrobrum 310 tS peralias virtutes agit , vt manus per digitos 311, admi- randa,qualis 362 Fidei, cur iuftificatio, miracula, &c i; beatitudo tribuitur fequen. Fides modica ,non veró magna perit. 382. miraculis. füadetur 424. nutat in peccatore 466, viua eft regnum , Sapieritia,vi- fio Deis22. viua,res abfconfa, virtus Dei $23. quando mira- cula facit $45. mifericordia. iudicium 738. eft fupra natu- ram 75 Fidem Chrifti , quid i24 tit ^ 941 codem. Fidendum foli Dco ^ $39 Ficus quid fignificet 664. quarit Fideles (unt quadruplices, & eoríi Dominus,extra carum tempus, codem. : Ficum exiccari ab Apoftolis, quid s 667 Fides eft lumen : charitas eius oleum 218. poenitentiam pra- cedit, & fequitur 674. quan- do laudatur $62. 355. faluat, «um viuacít 547. non minui- "tur $45. nutat in afflidione Forasmitti,quid — Filij Dei,etiam peccatores Filius hominisiid eft homo $23 Fletus,ftridor dentiumininferno, quarta pars faluatur $08 Filij, quàm debeant honorare pa- rentes 9 Filius in negotio Euanoelij non pendetà patre 454 670 uid 698 $28 $44. vitta , pretiofa marearita Fornicatio damnatur multis ra» $26. e(thyffopus 349. & pra Wee gratis data , dantur impijs Fragmentum panis,quid tionibus 236 [3 Fwana ! INDE fX, Fucata facies,cuius fit imago 705; H Furem occidere licet 254 Ebrzi,id et;tranfeütes $22 G Hzrefeum initium & fons Alilza, quid & multa de ea 448 104..973 ^ Hareticorum argumentum refel- —- Gallinz conditiones 749 . litur (|o$8 Gchenna , vocabatur. olim 'Tho- Herodes turbatur aduentu Ma- . pheth. erat ibi idolum Moloch gorum 5:. figura peccatorum 223 obduratorum - codem. Generatio duplex:vetus, & gratie Hoc eít carpus meum, quid de- 772 monftret illud hoc pulchre ex- Generis maculas Chriftus. non plicatur 242 horret 2:& feq. Homo vetus,Paulo quid s. nofter Gentium cumlIudzis vult Domi- ^ cum Chrifto crucifixus r4 nus concordiam - 24 Hominumpoft Chriflum cecitas, Gentes ius habent in Chriftum : fi & ingratitudo 10.739.752 poeniteant 24. cur de tempo- Homoarbor 93 ralibus adeó folicitae 31! Hominespifcesis4. &feq. $27. Gentium fides laudatur 363 |. quid Chrifto oferant 165. terra : Gentilitas falutem Iudeis prari- — hofjlis 202 puit . - 493 Hominis miferia 23« . 493. 889, Gentium reconciliatio, gaudium. 976. nomen per Chriftum ho- Chrifto parit 472 noratum 246 Gladium accipiens,gladio peribit. Homo à brutis difcere iubetur explicatur. , 872 . so8. fine Dco , lapis , ferpens, Gloria magna dolorem magnum .fcorpius 33o. habet mane, & exigit 942 ' vefperam 369 Gratiam fi vis, totam legem im- Homines videre defiderant 417. ple sae. fi V/5 Deum omnibus — fimus in mundo fcminati , de preponito 525.fi vis,ad omnia quo multàpulchra ^ 420.480 te para SOFUSdA 107 Homo natus ad laborem , labo- Gratic violentiam fiinntpecca. — jet 447. folus fibi nocere po- torés 145 — te(t 451. eftarundo vento agi- Gratiam iuftificantem dat Deus, . ti 460 gratias gratis datas mutua. Hominum vita, ptierorum ludus tur ; ; 252 Gratia in tribulatione nutat 459. Homo fimiliscandel?bro ^ 488 cítquxdaminfinitas ^ 497 Hominis caufa clum & tera Gratiz efficacia $94 . perftrepunt 490 Gratis debent diuina dari 430 Homo cít farina $21, $71. natura | fua NE NIE ——— — a Unc tn lo Pene co Form re ne P: aeri ect natrg 012 alc n Le INDEX : - fuanegotiator s25.querit quod. uenitur 47.49. eft caufa hóno- bonnm cft — $25 ris167.Chrifti * 10$ Hominem folus Deus fatiarepo- Humiliari cur velle debet pius, teft SER 0$:6 267. Hominis cft, mifereri $61. appe- Humilitatis nofirz caufz haben- titus Deoaduerfus. ^ — $79. tur 730 Homo tantus , vt duodecim mil- Hypochritz facicexterminát 29t lia talenta. confümat 6:. nifi Hypochrifis 2 124. ta&us continuó à Chrifto ,pe- Hyrcus peccati onuftus fignificat rit , s 621 Chri(tüm 2d 188 Hominum contra Lapi et Hyffopus quid fignificet 349 ritas 1 E t l Hominem cíle:finegratia 693 Y Acobus quid fignificet ;24. & Homo eft omnis creatura 202.cft Ioannes praferri cupiunt Pe yas, explicatur fuse. 739 tto 6:6 Hominem fibi relinqui 752 Iacobi cum Angelo pugna | :63 Homines , omniiure fumus ferui Ietunium 123. eft à Spiritu fan- Chrifti 795 ' &o z9i. eftex precepto Eccle- Hominibus priufqguam Angelis — fia codem. gloria parata $10 Ieiunandum nonfemper. — cod. Hominum, maieftas tota contra Ieiunans diem fetum aoit » Sacer- Chriftum $24 doseft, Chriftum iba conui- Homo fine Deo in malum Lbi- — uam,eft Propheta 293 tur * eodem Ieitnium Chriftianorum 402. vi- Hominem occidere volens gladio: num & affümentum 406 peribit 572 leremiz locus de :o argenteis ex- Hominum genus Crucc vaflatur plicatur pulchr 396 909 e s |. IESV S,cur Saluator & falis 39. Homines perpetuo vngunt mor- dehoc nomine multa 7. vide tuos : 958 — Chriftus damnatur , quia Iefus, Honorem maxim) pendunt ho- — Nazarenus, rex 922 mines ' 26$ lenis inferni, quomodo aget in. Honor non eft ambiencus eod. fpiritus 818.922 non eft virtutis praemium. & Illuminatio Dei quid faciat . 48 ^ dehoaoremulraib.& feq.qui* Imago Dei in nobis, quz 702. Deà do amari poteít 510. rcs peri- quidam Deus feq. - culoía 200834 Impijcurdicantur hoedi 807 onoriignominiaiungitur 6:6 Impios tenct diabolus in pace 493 norem voles, humilietut 167 Impij hodie tantum funt, pij fem- 9militas eftin qua Chriftus in- — per 310. vorabuntur ab i tie ez f. wo M S^ ; | INDE Tr. "e piat 531. cum Deoloquitur 512 Papz fpófa eft Ecclefia,focrüs s" 1$ Oratiofingularis,quefit ^ cod. nagoga 3 Oraturusquidfaciet ^ —, $4$ Papacft Ecclefiz princeps — 40$. , Orans curaliquando non impe- Paralyfis fpiritualis 358 ^ trat $59 Paraliticus eft genus homini 393. Orationem Chriftus docuit; ro- Parentum ius in filios 38. borauit,praecepit 588 Paretites puniuntur infilijs 79; - Onationis domus eft templü 655 Paruuli,qui fint 621 Orandumnobiseft — . 679 Pafcha,id eft,tranfitus $22; Orationis virtus /.234 Paffio Chrifti aperuitcoclos.. i14 Orationi quomodo fiat iniuria Pa(lione fua fibi Chriius apcruit codem: colos » ibid; Oratio Chrifli pro difcipulis , va- i. Paffione tria velamina rupta | . lentiffima 859. eodem Ornaamétorum ponipa quorfiüm Paffio Chrifli roala fecit fuauia | inuenta290. & quam Chriflü — 146. Chrifli quàm dura 342. offendat. - 906 Chrifli, expoliauit diabolum : Osaperire; quid 179. 390. marit Euangelj in orbe | Ore à brutis differimus $$2. publicationem 428. hebetauit | O(anna quid,& deeomülta649 — arma diaboli 492. Chrifti pie - tf, quid fignificenr $92 cogitata fanat 547. Chrifti | Ores facit Charitas 449 quamvtilis. .- d-624 1 Ouium conditiones , eod. Paffionem Chriftus tali vita pro- - QuesChriíti,quee 429. exdomo. merit | ^ |. 1 849 Ifatl | codem Paffionis dies lztitiz Chrifti dies - Quum;quid fignificet 327.. $826. Chriftie(fe&us cod, Iu NS Paffio à pijs nimis cogitanda 475 | Almarum rami,quid | 649 Paffionis cücia myfteria,prophe- 'OW^ Panis fignificat omnem ci- tijs & te(limonijs illutlrantur - bum 8$4«fi nouus eft,(it vita $77 etie. ; noua 841. vnus & quinque, Paffio Chrifli, qnázeflimáda. 903 I quid 530. quid fignificet 327. Paffionis Chriftiefficacia — 942 ' quis peti debct 254, fpiritua- Patientia Chrifli miraculofa $88 lis,quis fit 286. non eus dul- Patres in ludzo difcant guber- "cedo petenda —. eod. | nare : 62j 1 Papa: iudicium an valeat femper Pate; fimilis fuis primum com» — $75. antoritas explicáta co- ^ (ulat : eod. qopiose: v 2.0 $73 Paulus illuminatus 4s 3 Papaan gladium materialem ha. laupereftimago Chrifli — 704 — H H tat 45). qualis 152, & feq, Paupertas Chíifli ditauit nos 644. Pauper. -— - B. ud YN DEr? Pavpertatisamator Chriftus. 435. Paupertas $9. Vide Humilitas, Peccator ancariat Devm - 2st Paupertas.vbi multade ca — 172 Peccatum eíl nihil 555. periculo- Pauperum autoritas . ^! fum, nolle catere venialia 284. Pax quà filijs Deus dat 559. QU2D- contra Peccatii eod, & 297. 304- tum bonum 436. coníerat) aio. ^i co 1c 1 60.cos.sI7. concupifcendum eod. res j^ Eur Li 9 $31. «49. $59. & pulchre 617. Pacis via 561. Pacifii qui fint — 365, & sk P 194 Peccata proximorum quomodo Peccatum eft fomnus, mors 41, remittenda 286.& feq. tenebrae, vmbra , 48 Peccatoribus fordet Chriflus 294. peccatores magni,magna faciunt Peccati magna rnina 346 - aliquando 3» o 24 Peccatoris mundatio | $46,391 Peccatores poenitetes, matus gau Peccator non fanatur » ufitactus dium prabent Angelis, quam à Chrifto 353. fanns.- debet à ) "jufti 2. .7 425. confeffore mundari feq. eit peccator magnam iniuriamfacit — fouea diaboli LdRigTSe Chrifto 30 peccatoris maximi defcriptio , & Peccatorumtribulatio ^— $0.94. mundatio 386 Peccatores veniant ad Chriftum peccatores ponitentiam difíe. 65.fünt viperz 87. lapides $2. — runt 308 quivixconuertantur —— cod. peccata remittendi poteflas per Peccata Chriftumquafierunt , & | Chriftum. ^ 392 inuenerunt 34. per Chriftum peccatorquomodo fanabitur 354, ablata codem peccatorem diabolo tributa col- Peccare quàm miferum fit^ — 81. ligere nefas 397 Peccátum toto regno coelorum peccatoris languor , & iuftifica- curandum .- eod. tio 408 Peccatoris conucrfio feré miracu- peccatores (unt in grani neccífi« lofa 92. tate 474 à Peccatore Chriftus vult bapti- peccatum in Spiritum fan&um | zar o. quod fit 495. exfecaretremes - Peccatornedefpondeatanimum | dio kr pato. 126. vult potentior effe,quàm peccare poft veniam acceptam, | Deus 129. vim gratia faciti45.— orauiffimum cod. : Cccatorum. genera cxplicantur peccatorisin malo progreffus 53x . 9. capitaliem figura 164. peccatum. qnomodo incipiat; mortalium gradus 21$ proficiat $62. quando veniale, *ccatum mortale efl opus, con- quando mortale $ $3, vetus dif- : Cüpifcentia, aliquid facere ad — ficile curatur 8.0490 peccaw niuntur 615 Y AA . dace c Lu ELM d UNDEX. Peccata femel dimiffa iterum pi- Perfe&io Chriftiana docetur. à Chrifto 621 Peccatorés male Deus perdit, 681 Perfe&ionis viaprudenter ample- Peccatorem Deus vocat amicum &tenda 694. Peccator eft fepulchrum , infer- DEROT 743 Petrarum diuifio in morte Chri- - 936 . nus Peccatores. edificant fepulchra codem Peccata faciunt Deum parciorem . nes,quid defignent foli459 Peccatisaffuetijineis peretiteod. — tei . cur. Peccator fine dolore poenitentia Petri & Ioannis difcrimen non fit iuftus $63. moriens nc Petri fummaautoritas defperet.- $66 Periurium quàm graue pecca- tum 243 fti Petrus audax 626. Iacobus, Ioan- $84. Petrus quos fignificet 866. cur tentatus 122. cur Simon 152 158 426 Petrus vocatur petrà 75 Pocenz téporales,ob peccata 662. "Petri autoritas fuse explicata 575 691 Petrum foluere didrachma — $96 Yonitens.curita letificet Ange- Petri propofitum cuiuis pio nc- los 605 Poenitentia, quid requirat. 7.33. ? 7231.47.59 4.609.961 Ponitentibus Chriftus debet b. randa -üorem L Poenitere nemo poteft fine auxi- lio Dei 8o Poenitentiacft pecunia 3s. Vbi multa de cadem. partim facilis partim difficilis cod. "Poenitens egrediatur in folitudi- - nem codem Ponitentiz fru&us quales — 88 Poniteritia imaginem Dei fceda- tamreparat —— — ^ 704 "Poenites,quid C hrifto dicet eod. Dco omnia reddit 613. qualis eodem Perfe&inonnimisdolent ^ 73 Perfe&orum inftitutio $45. peri- culum , auertere oculos àDeo - eodem ceffarium 851. tres negatio- nes facilé explicate 389. in Chriftum patientem fides mi- at feq. Piorum animus gaudens $9 Pijs multiplicatur, quod pro Deo amiferunt 75 Pij ardenter cupiunt pro Chrifto mori 69. cur quotidie flent & lugenti$80. lafi caufam fiiam Deo committüt 234, timeant | Afe 239. oculo, & pede defcài intrant in coelum eod, labun- tur in culpas grauiores 2$;. contra demonem odium na- tiunm 289. latere, quantum eftex fe, volunt 294. verfen- tur interius €Od. operantur propter. retributionem cod. multos theíauros recondant 298. exules in patriam fua prze- mittant cod. Dj feré quidam. 629. LEE LEE n. eod, — ] x» INDEX. d . eod.quidam Chriftus — 344 Pijhordeaceo panealuntut $40 Tium, quomodo fequifque co- à Chrifto oculos ne auertant nofcet.. - sov 0d. |.$45, quomodo aliquando tra- Pius femperfeluftrat, neculpam — .&antur $58. imperfe&ti, canes habeat 45:009 000.306 : : | .fünt 557. penctrant profunda Pij funtlilia 305. omnibus egere Dei : parat score t ani- Piorumab impijs difcrimen 570 mo cod. omnia poflident co-;Pjj ne nimis ament temporalia | dem - M ena amns- - Piorum mala punit Deus ,nonin Pjj (ine mercede. (eruire parati furore. $8 folio 615; bumiliati exaltantut pijnon dent«canibusfan&a. 521 cod. funt fortes à orc,manu,pedibus,non ceffent .. nio indulgeant. 7c5. bene vi. | 326.(íimultifint,multabenefi- — uentes, bene morientur 759. ' ciadatDeusssufüntmilites,& — fünt reparatores.íepium 777; centuriones 357 - parentfe iudicio eod.curoues Pius quo plus Deum amzt,plus fe... 807 . vix agüofcent Chiiflum contemnit feq. feculariaeíti- | adcó gloriofum 815. frangunt mat vt ftétcora —feq. - füa alabaftra $29 pij funt Publicani 399. perpetuó Piorum verba,qualiaPetri | 6t contendunt homines exhuma- Pilati vxor,quid fignificet ^ 9o0 re 375. perfe&ti facile impios Pilatus cur admiretnr 898, . pere conuertüt4.o1.lahguoresfuos — fonam Gentilitatis gerit feq. vident cod, funt veftes Chrifti Pinnaculum quid fit 133 404. K& vtres . ibid. Pifces, qui fint 55. quid fignifi« Pius quomodo dignofcitur 447. — cent | liquando ge- 6 e(t domefticus , ferus , filius Pifcari Clericis licet. pe fponfa Chrifli, & vnum cum Portz,quid fienificent $74 eo eod. Poffumus , verbum eft fuperbiae Pijregesfint,& quidam Dij 4sz..— humane 6:6 quomodo placebunt Deo 487 Poteftas Chrito data poft mor quomodo cóijciunt fecffe Dei | tem. 978 amicos 499. quotidie purgant Prandium Ecclefiz: Spo(us,Spon- fe ; $04. fa, cibi 683 Piaanima,materChiifii . . feq. Procepta diuera firit de dando, Pius habet impius nonhabet $13 — & mutuando 254. Chrifti ra-. Piorum caufa, impij viunnt — $17 tionabilia, & fidifficilia — feq PiitheGunim ab(condunt /. 525. Preceptum Dei violari 418, dé pi; dum emunt $25 aurononpoflidendo , an liget PBihilnif/Deuse(l(tis | $39 434. dc pde cud . -— kie "m3 c ? , INDEX Precepta bümaná fola non (il- predicatoris boni & mali fr uant/449, feruandaquia pre- Qus — . ' 339! "cepta ^ ^. 7623 predicatore, nihil vtilius Chris Proceptorum decalogi ordo co- ^ ftianis (22777 dide ^. dem pradicatoris exercitia ^^ cod. Praceptum de dandaelecmofyna przdicatori malo doha dat Deus s quandoligat | | $16 fol.340 Prazdeftinationisexequutio, ope- praedicatores Deo maxime iun- |. rarequirit 812. caufa redditurà — &i 34 Paulo,& à Chrifto 473 pradicator malus,vulpes 372 bo- redeflinatio operibus noflris ^ nus volucrisceeli cod. te&um. | junatur $og afcendat 4or, quando fügiens praedicatores. quidam faxantur — dass71. quaridolapidatur 680. — . fol.$93 ; exeat à ciuitate 691. przdicatoris mali poena 533. peri- pr&dicatorem malum docere, in- culum $69 tolerabile 712 przdicator vt vtilis fit, quid fa- przdicatori quando obediendum ; cietss2. eftoslampadis $35 ^ fequent. . redicatores cur exiguum fru- pradicator malus: monítrum co- : &um faciunt 507. vellant fpi- / dem 1 Mocas tij ] 480 przdicatorum periculum. — 734. predicatorum figna 460 przdicatores quales eligendi 74$ Pradicstores, Soles , luminaria preedicatoris genus & nomen pa-. fol. 449 | rum refert : modo lageni aqua redicatorum munus 440. & portet $38. sfequent^ — 5 pradicator qualis effe debeat 117. radicatorem recipiens benedi- fua opera oftendat zi4. ignem. citur ^ 7 436 . habeat cod. "przdicatorum potentia, & de eis pradicatorum conditiones fuse. multa 431.& íeq.453.467.482 explicata | 86$ /-66.63.85.146. Pralatus malus quàm :cauendus praedicator quid predicabit 430, — fol.s3s quomodo in predicatione pro- pralati eligant dignos 334. vi- edietur — 323. tam Chriftianam arQaucrunt praedicandum in Ecclefia, fi ]i-. 33. mali ne pra'ficiantur 2254. cet Uo". 420 . quorfum adorentur 65. admo- praedicatores mali, quàm caucn. nentur ey 21928 :odi Uo c. 555577. 333 przlatismulta 206.320. praedicator , eft glorie explora. pralatumforas mitti ^^ ^^ 207 - for 336, quid-doGurus cod. 635 praelatusciuitas cft Subs ad] sXud. 1 palati: INDE f*X. prilati cur cadant $90. corona- prophetze qui dicaatur ) 74$ buntur,pro SERERE $52 propheta dignior qui plus lumi pralatorum conbiuiatam opipa- nis habet 462. ra,peccatà "5 78i! proximuscurdiligendus —' 719. praelati fuper omniabonaconfti- proximum diligenstotam legem. - tuti cod. implet toi vd» 2440 pralatorum munus 453-780 proximi ;neceffitas prouidenda, rzlatiboiiconditiones53;.778. ^enmalicuius damno $49 s fols67 7 .- cu2d — Qum 470 pralatus eft fponfus animarum Puer formatur quàdraginta dic-- -fequent. ^ inis bus in ventre. 26 rxlati infirmos portent 30... pueri baptizatiius habent in coc- quomodo fanabunt Ecclefias ;]um — .. LUE d3? -- 408.413 | pullorum conditiones - so rzlaticoclosperforant — ibid. punit Deus malós, & non bonos: rglatorum obligatio 447 663. malos feuere 747 ;ireclati diuites taxantur $62.à Pa- purgatorij locus 762 padependent —— $74 "pralatorum inflitutio 600. & Vadraginta diebus pueri feq. malorum poena. 603 formaántur.26. generaz: praelati quidam auocant pios à, «^ tionibus caruimus terra Chrifto 620 :promiffionis 27. generationi - prelatorum periculum ,&onus bus placet Mofes cod. e(t nu- - fol.636 ^^ C. meruslaboris * *«: eod. praelati , templum faciuntfpelun- Quatuordecim generationü my- camlatronum ($58. fterium vit cod. prelatorum exemplum , quim Quartadecima immolariagnum, eeffrax ^! codem quid codem prelati funt.coloni 679. vbi Quarta vigilia no&is,quid $42 multa.refideant 683. quidam Quatriduanus Lazarus,quid 54$ Chriftum reprobant eod. de- Quazftio in orbe maior 447.567. -licati indicanrIudicium propé . $24, orbi controuerfa 668. ' effe 770. habent quinque-ta- prandis 720. omnium maxi- - lenta 796, aíuisminiflrisper- ^ ma : -...883 uertuntur $71 Quintuplicia funt bona, fcu ta« Primogenitusquidfignificet 4t lenta 779 primogenitum qui offert , legem Riesen , & quiaque iuga oum,quid ouk PX o9 Tx Quin- implevit gioi 791 Fw Reges confilia Euangelij requi- Refürgent mortui , nullis obftan- INDEX. Quinque feruantur 790 riamprzdicta $8 " roo Ro Refurrexit Chriftus .pritifquam y Achaquid fit 222 alijín&i .: ^ 935 Regeneratio quid fit / $77 Refürredio Chrifti fuit. dilucu- Reges gubernent 64. -lo mir iios Reges cur adorentur 6$ Refürre&ionem Chrifti negans rant -— $2. tibusrebus t»n1:fege Regis nomen olim faflidiebat Refürre&io Chrifti probatur te- Deus 4$ flimonijs & prophetijs codem | Reges quid plebi debeant 701," ;-&fequent. ,, Poliont ve&tigalia exigere $98 Reflituerean teneatur , qui acce» | . Regum iura,quz fint 700: pit pecuniam vt male faciat: Rex nofler eft proprie Chriftus |. fol.8:9.: fol.647 ^ — *;Reucltiones mclius fütin fom» | Regnum Dei, eftregnum gratiz. .. nis so. In reuclationibus quan-* foló73 . ^ "facautela $43 Regnum Deiiam venit,vtinamad Rufticatio bona, fed implicat $86 . nos 280. Deipergratiam , & S / (perfidem — ^ . 253 Q" Abbatum fecundo primum, | Regnum nouum Chrifti in affli- ' quod 505.4223. &ione 906 ^" Sabbativiolatio, contentio- Regum nimix pompz offendunt . Risradixinter Chriftum, | |. peum -- —. eodem & Iadzos 479:484. pue. ad intelligendas literas Sabbatum per Chrifli mortem acras 29 282.326 - ceffauit 945. Religiofi mali vix congertuntur Sacerdos in lege:'noua vnus 20. $9.90.minus doi docere pof- vndealendus 354. funt ; -.— 723 Sacerdotum reprehenfio eodem | |" Relinqui hominem fibi, malum Sacramenta antiquz legis nó da« fol.652 bedie. bant gratiam 4. noua, plena Repetere. noflra aliquando non gratia;bid, neceffária ad falu- licet , 61$. tem n3. applicant fanguinem Repudium cur iam nom liceat | Ch;ifti 193. noftra Deitatem | fol.240 E conferunt 4$6.. (unt feptem Refpici à Deo quantum bonum panes $65. frequentari vult. folio — Deus $66. foli derici minifiret. Jiefurre&tio mortuorum proba- . eod.funt vafa conuinij 689. - furgoo. Chrifli per. Zacha- Sacramentalia pauci pifciculi E Et funf "Ecl IND Et funt ab Feclefia inftituta $65 Sadai.Deus.nullo indjoe gens 699 Salvalerad quatuor vfus — 26, Sal fant Apoftoli cod.feq. Salomoni regnum füb conditio neconccflum NER. Samfonis enigma per Chriftum folutum zd 941 San&acanibusnon danda, 32i San&ificariromen Dei 280 Sanc&tificatus eft müdus per Chri sanum 06 281 San&orum interce(Tio 90 Sanguinis proflnuium,quid 409 | Chrifti pretium infinitum 852 Sanguis Chrifti cur mundet de- li&aeod. ^olitn fordes: nunc fantitas cod.Chrifli, quomo- doiuftus 894. Chrifti quomo- - dofüper Iudzos Sapientes qui fint 746 Satan quid fignificet 141 Satum quid $21 Scandalizans,quàm peccet 604 Seri5ze qui dicantur 746 Scriptura fenfus, ynde fumedus . fol.240: Scriptura non fat eft , fine lu- mine $58. confülenda , cur ' de moribüs agitur 483. non imponit neceffitatem rebus fol. 858 Scrupulofi reprehenduntur 617 ; Eun venti funt - $46 Seculum relinquere quid fit. 532 Seminare Deum , eft vitam dare »101 27 $07 Sepeliunt fan&i Deum 820 "PS vinez eft prote&tio Dei 675 Septem nationesciez ^— 709 S 993 - PX. Serpensquidfignificet — 327 — Serpentinus fpiritus,& eius corr» D risliés 44K Serpens abducere conabatur A^ E duin à fide 442 €rui proditores dominorü fuo- , Tum male pereunt Seruus domino fuo quarit 770 Serti qui dicantur 447 Sexus eftà Deo ctiam in plantis, & inanimatis 617 Sidonjdeftvenarig | $56 Signaaduentus Chrifti comple- 'ta T $67 cau -49$ $43 $95 Sem feu miraculorum RU ue Signa adhuc multi petunt Simoniacorü finis & poena , Simonisleprofi domus eft caro Chrifti 828 Simoh Cirenzus Ecclefiam fi- gnat EN JI Sitire Deum noftram falute mi- rabile eft 664. Sol plus commodat malis,quàám onis 263 Solicitudo quid fit 3ot Solicitudo,quando bona $42 Solicitudo qua prohibetur 30$ Sortes füper veflibus Chrifli 919 Spes cft cedrus 349 Spinzé quid fintjin Euangelio o1 Spintus fan&us architriclinus conuiuij 689. multum habet cum aquis 228. eft panis,pif- cis,ouum 327 Spiritus fan&ticonditiones 267 Spiritus fan&us columba cur di- catur r2, humilia quarit,hu- manus füperba 3 24 3 Spiri- $95. . INDE X. Spiritustres digitos habent 727 refiftere £g Spiritualia piincipio infirma, in- Tentare , permittere tentari, i fine valida,terrena contrà 29 tentationem inducere diffe: Spirituales viros, carnalesmeiu- — runt 28 |? dicent 377 Tentationi, non eftqui refifter Spiritualia corporalibus. pro- | nequeat 238. portionantur . 761 Tentationes variz 344. Sponías Chriftus, fpófa eius hu- "T'entatio carnis defcribitur 256. 23 manitas,& Ecclefia |. .-684 ..: cüm venit,quid faciéedum $3 Spumz quidfignificent ^ $9z Tétationes, quàdo maiores «423. -o0 Stmre Chriflumquidfit «| 640. Terracur in morte Chrifiitrez Subitimotusnoníunt mortales ^ mit 940. & «66. qualis ante] fol. . 130. Chrifli aduentum Superbia eft mons 41 Ternatij explicatio 512.6 j ioo Teftamenti noui, & veterisexpli |. «atio ;425 $48 . f Alentadefodere, quidzo$ Teítimoria probantia Chrilum ftatim exercenda cod. — veniífe 453. de paffione Chri-. * "Talentum fuum, quilibethabet —.fti Ta $724 ETE «0C Teflimonium falíüm cut contrà ^. Taléta decem quid (int 6i,quid ||. Chriflü non eftinuentü feq. , valeant ót6. quinque, quidfi- ; quàdo fal(umtdicidebeat codz gnificent : 794. Theologia noftrain neceffarjjs: Te&um,quid fit 9450 1 planá,. .. 7 Templum eft domus regis, vbi: Theologiz do&or quis $28. conuiuium eft 685. cf domus Tibicinesin Eccleíia,qui fint n * . orationis: cur 655,cít quoddi Timor tentationes cohibet 383 | " / . celum ...— a. 0794 Totcular vinez eft iuftitia 576] Tencbra cur in Chrifti eruci- | Trabem habere quid a£ xione927.exteriores | 666 Tribulatus exaltabitur 6:5. Tentationes Chrifii fuerit fum- Tribulationum dignitas ^ 443. me,explicantur fufe i9. & feq. - 475.253 .' jn Tentatione qnid faciendü | 71 Tribulationes,quare veniant 387 "Téntationes diaboli;per Chriflü ... quomodo Deus fedat 322. molles. SUESÉ- A2Ep 2 funtventi-. cod, - "Tentatio dicit, vt lapis fiat panis Tribulatio non eft adeótimeda. DD Wanbcnnbd y 371. 3$6.. aliquando melior, "Tentatis res mundi grandes vi- quàm pax Y 45:65369l dentur .: &9 Tribulatiopes per Chrilü mol- "Tentationi non eft difficilimum UICE hoc eon 3t : Y N D E X. | in Tribultione quid faciedà 103 Virtutes Theologicz & morales de Tribulationibus multa 208 dantur pijs 9 Tribulatioeftvefpera — . 366 Vita noftra e(t fomnus 3$ "Tribulatus querat prafidia. Dei Vite fpiritualispceffus 71.& feq. 557 .o2p.o Vitafpiritualis difficilis 77- Tributaandebeanturincófien- — ficus. $6. eft continua expc- ti3599 noH petam pine tio 586. in deferto 116. no- uenda | ifti $25 acit partus zternitatis 774 T'amulc*in paffione Chrifli 826 Vitas (5. e 2" fpiritualis regula 223, Turris Ecclefie eft charitas 676 defcripti L5. dis mare $33 Vita Ch if f y (Tyberiadis mare Covazrana nauicula eft 578. qirus,id cftaffiiaio $56 Yide,Chriftianosir, vita " V / | wnguenti vfus olim sd quz 26 Elaminatria . n6. Vngebant caput Antiqui cod. à / Veli templi diuifio , quid Vnü eft neceff;rig ad falute 226 fignificet , 932 Vna eftnauis in qua faluamur 37 $ Vendentes gratiam funt quintu- Vnum intrat in cclü,vnusocu- plis, — . 0.7 799 lus, vnus pes 239, réfpicere, cor Venirecft verbum Deitatis 460. — fimplex facit 324, 479 2 Vocationes Dei, aliz efficaces, Verbü Dei,fecuris , &oladius 93 ^ alizinefficaces 157 eft qualibet resprodu&a. 133 Volo,verbum cft Deitatis 352. eft vir fapiens 342 Vbimulta Verbamoderantur pij 497 Volütas eft foemina quod amat Verbum Dei quomodo audien- — eft vir 497. de hoc multaibid, dum — . * 7?4 — noflra, periculum imo infer- Vefte nuptiali carere 694 nusno(ler 83. cfle nüpti ifo 28. 457 Via vitz olim claufa,perditionis Voluntati pe; refiflere, cauen- aperta c 4 ..^4 dum 289 Vinez Euangclicz hiftoria fuse Volütas querit femper bonü $24 explicata. 632.672.& feq. Dei qualis fit r 673 Violenti rapiunt celum. ^ 465 Vtresfün: homines 44$ Virginü prudentum &. fatuarü , Z hítoria : au 284. / Abulon quid fignificet 4 Viri quinque quid quur ias — Zacharias quis fuerit 747 nvirü attente audiant 37 Zclotypia dera vtinfernus. 262 orum dignitate , forminarum Zelus Judzorum s 73$ sculz teguntur 74 Zizania fünt tempore noftro $17 FINIS lNDICIS. jt, ' . Ron.$. Dei,& cohzredes Chrifti. Factum denique eft E 6 PAVLI DE PAL. PROOEM. Rom.$. lheius. Ex iumentis G8i fumus filij, ipfe enim f ritus teftimonium reddit piritui noftro , quód |, Rom$. musfilj Dei, Ex hzredibts inferni , heredes coeli &i faümus. Si enim fil), & hxredes : heredes quide Chriftum vt vbiabundauir delictum , füperabund ret& gratia, vt ficut regnauit peccatum 1n morteril ita& gratiaregnet per iuftitiam, in vitamaterna jn per Chriftum. Hzc,ó Le&or,audisita generatim colle&a,eade Rom. s. audi aliquanto latius explicata, Sicutpeccáte Ada b Cor. 1$. omnes peccauimus ; & illo moriente , omnes no mortui amus ( mors enimin omnes pertranfit) i & carne noftra Verbo Dei copulata, in Chrifto fu Colof. 2, musomnes Chriftiani. Sumusenim facti elus meni Verbá — bra. Ac ideo in €o omnescrucifixi , omnes mortui fint Leon. omnes fepulti, omnes fuícitati fumus.Eiusigitur fa F4P-9PH^. enis (auantum ex fe erat) iam mundauit noftra de $5. i&a: eius mors & poenz,ex fe,pcenas delictis noftri i . debitas exoluerunt: illo igitur Dei amico, nos fü , mus aniici, quz illiconueniunt (iuxta modum no4 ftrum) cóhueniunt & nobis. Qiud amplius vid batur optandum? fan? nihil. Sedaudi. Conftituit hic Ser fia fua fontes, gratiz pl Dei cupiat, qui lucem Dej optet, defideret ; qui non facilé ex hifce dei; pofsitíi velit, Haurietis, inquit If2ias, aquasin gat lio de fontibus Saluatores; idduenon mag Jie «s, ptu, aut labore, Omntes fitientes venite Cowiio & qui non haberis argentum venite CTridest. baptifmo vt filius Dei effciaris, Vt peccata quz fecifti nog; p placearit, fed odio ali« quo profequaris: uàm vih Corillo comparatur!in Pcenitentiaid requir Flores. commiffa fagiturus committéda. O imm | -..Ó ceeleftes diuitias: quid veró memorem fontem. gratiarum Euchariftiam?. vbi Dominus omnibus. II , populis 1 IN EVANGELIVM MATTH. LESS populis facit conuiuium , conuiuium pinguium , Ife 25» . medull atorum.. Taceo reliqua, |. Nec folüm Chriftus facros feptem Sacramento- rum fontes inftituit in Ecclefia fua: vo]nit etiam mil- .lealios fonticuloseffe qui 8rattam quadantenus pro- ferunt, videlicet aquam benedi&á ; Crucem facram, orationem Dominicam : & alia mülta ans Ecclefia ex Chrifti autoritate fuudauit . Vtnihil aliud nunc videatur Ecclefia quàm terra aquis refertifsima que vltra vberes torrentes aquarum , fcaturioinibus xndique manat: ita Ecclefia vndique gratiam exhi bercunébs. Addidit Dominus benefacere nobis, | "Theologiam cceleftem reliquit in quatuor Euange- Jjs,& fuorum Apoftolorum epiftolis, vt impleretur | prophetia: Impleta eft terra fcientia Domini , quz Ifcie 1i; quidem (cientia non eft ambagiofa, non velata figu- ris, nonde errore fufpecta : fedin his quz faluti ne- ceffaria (unt, adeó planam oftendit viam: vt nec acus pofsit errare per eam. Vt vaticinium Ifaize impleretur: In cubilibus; inquit, vbi habitabant I(aie 35. dracones ( dxmoncs fcilicet. qui habitabant intem- plis idolorum) orietur viror iunci & calami (adeà omnia erunt aquis gratiz plena) & erit ibi femi- ta& via: Via fan&a vocabitur. ( Quid enim fan- &ius Dei & proximi dilectione, qux via Chriftia- ma eft?) erit vobis dire&a via, vt ftulti non er- . rentper eam. Et Ieremias canit: In fletu venient, eres. 5r. & in mifericordia reducam €os ; & adducam eos per torrentes aquarum , n Vla reca, & non im- pingent in ea: quia fa&us fum Ifrael; pater. Ad- didit Dominus, vt mifericordias cumularet. Prz- ftitit fe nobis viuüm & efficax totius inftitizexem- plum. Vt fi quod à cun&is mortalibus virtu tum fpecimen przbitum eft, multà luculentius in CHRISTO refplendéret: ideo enim do&or lufitiz fuerat decantatus.. Erunt, inquit Ifaias, Tfde3o. - Oculi tui videntes preceptorem tuum. Non di-* Xit : Solz audient aures, fed videbunt oculi tui eii 44 - Vnde 8 PAYLI DE PAL, PROOEM, | ldz:s. Vnde &lIfíaias dicit:I pfi videbunt gloriam Domi & decoré Dei noftri, quia videlicet iuftitia & fan his Dominus contentus , hominem noftrum veti rem debilitauit , imó ligauit & crucifixit. Dicit Pa . Rom. 6.. lus: Hoc (ciétes quód vetus homo nofter fimulcu 1. Cor, 15, Sed fümus füb gratia, qua potentius inclinat nos a fanctitatem,quàm cupiditas ad iniquitatem.Sétiun fere viri fanttifsimi vim fi mentem; vt cupiditatis vires aut non fentiant , au Rom.$. leuiter fentiant: quia iuxta Apoftolum , lex fpiritus. vitz in Chrifto, liberat eos à lege, à tyrannide, à Epbef. 6. fceptro cupiditatis, peccari & mortis. Adiecit & aliud, füz omnipotentie indicium,fugauit demonem olim mundi rectorem & principem. Ita enim ipfe dixit: loaniz Nunciudicium eft müdi, nunc princepshuius mun di-ejcietur foras. Erat demum fortis ille armatus; qui cuftodiebat atrium fuum, & in pace tenebat om-. Luci nia fua. At cüm potentior Chriftus fuperuenit, vicit. eum, vniuerfadue eius arma quibus ille fidebat ,ab- ulit. Arma enim fia erant , hominum ienorantia, homo Vettis, ( caro fcilicer noftra, ) & vitia quibus , homines fordidi erant. Tta plane intelligit, quianti- "quas legit hiftorias. Vbi enim terrarum non erant H idola, monumdáue delubra? Vbi non erant diui- - histerra vacua fit, nemo eft quj ignoret. Fateor, da mones etiam nimc rabiem füam contra pios ex- ercere : fed eam muliercula & homuünciones retuns4 | Marc, vlt, dunt;& contemnunt. Siquidem ad nominis Iefa fo- hitum , multa: dxmontri myriades terga vertunt, | &fügiunt; Nec liis fa&is SOPSFOMNERURR cma - e um, " " i» ,IN EVANGELIVM MATTH. 9 lum , ibi interpellae pronobis. Vbinec deintergkl- lantis affectu ubites, fiquidem fanguinem & vitam pro nobis effudit. Nec de obtinendis his quz roga- rit, dubizarelicet: fi enim interra exauditus eft pro Hebr. s. fua reuerentia , quanto vehementius exaudietur in ; ccelo£ Introrut, mquit Paulusjin ccelum, (vera re- Hebr, 9, rum omnium fancta) vt a i Pontif PP2reat nunc vultui Dei ro nobis, & ficut Pontifex vetus.fangiimem ferens cüm introibat in fan&a,Deum placabat. Ita Pontifex Eodent, nofter, non brutum fanguinem, fed dininum (id eft, faum)ferensin ceelum,multo magis Deum placapir, Re&é Paulus : Chriftus eft, quem Deus Propofüit Ron. 3. propitiatorium per fidem in fanguineipfius , Videli- cet vtomnis qui haberet fidém pafsionis Chrifti, in.. ciperet Deum fibi habere propitium;nifi culpa mor- talisimpediat . Videri cuique poterat his à Chrifto geftis,nihiliam reliquum effe faciendum. Cumulavit Dominus hzc omnia dona. Effudit in fuos fpiritum 4 : : dor.a. ^ fan&um abundé: quo miraculo attonitus debuerat mundus reddi. Venienteenim fpiritu hoc veniunt virtutes quas Theologi, Theologicas vocant: ye- niunt etiam virtutesaliz morales infüfz: veniebant olim innumeradona , linguarum, prophetiz inter- pretationum & reliqua. Quid? Veniente Spiritu fan&to venit tora Trinitas in animam. Vt vertm (it Domini promiffum : Ad eum veniemus,& manfio- nem apud eum faciemus. Iam fi animam Deo & di- uinis donis plenam infpicias , vibebis completum id quod olim dixit Ifaias : Gaudens gaudebo in Domi- I(de 61, no, & exultabit anima meain Deo meo, quia induit me veftimentis falutis, & indumento iufiitiz cir- cundedit me. ( Videlicet quia induit anim ipfam di- uinitate (quafi fponfüm decoratum corona , & quafi POfam ornatam monilibus fuis, (Virtutes fiquidem ' & donainfufa funt monilia & corona fponforum. 'quod etiam Ieremias predixit: Rurfum (inquit Ierem.3te Deus)zdificabo te; & z'dificaberis, adhuc ornaberis tympanis tuis; virgo filia Iírazl, &infrà: Erit anima as ta Ioaz. 1 [m ! Li jo PAVLI DE PAL. PROOEM, tud ficut hortus irriguus,& vltranon efuriet. Ty xod. 2$. pana enim virtutes funt, quibus Deus placatur. Ea: démque fünt pulcherrimz arbores animx noftre quibus melius anima conferitur: quàm paradifu olim fuit confitus arboribus füis.Demum fi anima ita ornatam fpectare liceret, videres quàm veré fpó- Cat. 4.. fusin Canticis eam laudet, dicens: Hortus conclufü foror mea, hortus concluíüs, fons fignatus, emifsio- nes tuz paradifüs,&c. Et plan$ cüm ego animaduer- to easblanditias;eas dulcediries quas piz anitz fer^ tiunt , illos fuos vehementes amores , non poflum non obttupéfcere , fentiens Deum velut amore ca prinum , velut depereuntem animasnofras. — 4 Tgitur per Chriftum nonfolüm peccata ablata) ' funt ; nonfolümtenebrz éterra di (paruerunt, non folum demon fugatus eft , non folum caro nofira eft! debilitata: fed etiam opes diuinz in animas noftras. effufe: Imó (Ó rem ftupendá)ipfe Deus noltriamans, Actor. 2. in animas noflraseffufus eft. En tibi quàm letum | nuncium per Mattheum offertur. Sed ó mortalium ignorantiam , ingratitudinem , & ftupiditatem: ad. - hzcomniaconniuemus. Nonzftimamus has Opes, noncuramus Euangelium, non agimus gratiastan- l tx Chrifti dignationi , tanto Dei erga nos amorii Án ! Imóà nec tanta cognofcimus in nos bona collata. Gem &4« Erat Dofeph rex Ae2ypti, in eius manu erant om- nia Aegyptiacabona, atid eius fratres non agnofce- bant , &ideo ame peribant, Ita plané Chriftus , Io- (sph nofter, omnia bonain manu habet. Nos vero | nec id nouimus, nec curamus , & paupertate fum- | mapremumur. Plané fimiles fumus Iudzis illis, 4: Reg. 7,COntra quos Rex Cyrus venerat, & grandi penu- ria afilixerat.. At Dominus. Cyrum fiügauerat , & : exterorum verterat callra, idáue ignorabant Iu- - dai. Erant hoftium caftra vacua, diuitis referti fima, interim Iudai extrema afiliguntur inopia: | (. ita & nos opprituebamur ab hoftibus inferni , fi- [ ;gauit Dominus hoftes, magnain eorü caftris noA i [ ona | e H qu^ a E L Jj IN EVANGELIVM MATTH. / M bona parait , fed nos efurimus, Vtinam ficut tunc, 4 Reg. 7 ira & nunc veniant pauperes aliqui & claudi; qui ad portam ciuitatis eleemofynam petant, vt myfte- rium Euangel , eiáfque diuitias nobis exponant. Pauperes hi przdicatores fant;qui nifi pauperes fri, Matth. 5- ritu fint, & exluéta cum lacob redditi claudi,& ex-- Oc7f 5?» tra portam Ciuitatis amproperium Chrifti porta- Hines Cordia: eleemofynas petentes , idonei non Hejy, i. erunt, qui digne myflerium hoc nobis annuncienr, Einiam fi hoc vnicum adiecero: Cüm audis. 4. Chriitiane,Chrittum, non rem intelligas (implicem vtcüm audis Alexandrum, aut lulium,aut O&auia- num.Sed intellige prius teipfim Dei inimicum, tan. tumnon d«monem effe&um , omnibus fcilicet ma. lis refertifsimum. Tuncintellige Chriftum, qui te. amicum Dgo effecit , tantómquenon Deum omni- bus fcilicet bonis cumulatifsrmum. Hactenus de voce & myfterio Evangel. Quzri hicfolet;an hoc Matthzi. Euangelibm is braicé fcriptum fit*& quidem nonnulli afferunt Gr 5 - céà Matthzus conícriptum, non Hebraicé. Afferunt rationes. Altera eft: Quia Matth. cap.1. dicit: Voca- bitur Emmanuel, id eft, nobiftum Deus. At fi He- braicé fcripfiffet no erar neceffeid interpretari,imó efft interpretari idem per idem. Pofterior eft, quia 'Cap.27. interpretatur Matth. illam vocem Domini: Eli, Eli , quod eft, inquit , Deus meus, Deus meus. At non erat declaranda vox Hebrza ; per feipfam. Porró contraria fententia verifsimaeft. Sinedubio Matth. Hebraice fcripfit. Afferit id Hieronymus in vita Matth. Auguft. in lib.1. de Cónfen(i: Euangel. . Cap. 2. & lib. 2. cap. 66. Chtyfoft.homil.in Matth. Theophyl. in przfatione füper Matth. Euth. etiam &od. & Chriftianus Druthmarus inprologo Matth. Adde Simonem Cafsiam, lib. 1. Cap. s. Agnofcit & Valla in Annot. faper Matth. Iam fi argumenta iila In contrarium adducta quidpiam probarent: proba- - rent etiam Genefim non fuiffe Hebraice defcriptam. Sie £z P. DE PAL. PROOEM. IN MATT. . Sicenim habetur cap. 31. appellatum eft nomen eius Galaad,ideft,tumulus teftis, fiue aceruus teftimonij. & Exod.:6.Manhu,quod fignificat,quid eft hoc? Ne- que veró argumenta.fünt nimis didicili expeditio- nis. Cüm enim vocabulum Emmanuel conftet ex tribus di&ionibus, quarum vltima efte]: & hxc He-- bris fignificet tum Deum, tum fortem tum etiam iftum , quiaudiebat Hebrzum Emmanuel ; poterat intelligere, nobifcum Deus , nobifcum fortis , aut nobiícum ifte. Quidergo abíurdifuerat, Matth. no- men multa fignificans, . explicaffe per vocabulum Adonai, aut Iehouah, quodDeum tantum fignifica-- . ret!Quódipfüm inillo Domini clamore contingere . poterat, licét & hícalia ratio fit. Càm enim ex viris doctis, quibus fuffragantur vetufta exemplaria, Do- minus clamauerit non Hebraice puré, fed Caldaice, nihilerat ineptum Matthzum clamorem Caldaicé prolatum, Hebraice? explicauiffe. Ita enim cla- mauit: Eli, Eli, lama Sabaqtani, quod ' Caldaicumita Hebrzé explica- tur, Eli, Eli; Jamaha- zabtani. | | | He s MR | PAYLI - esce o c ema ccr t Sphaera gre irr aem PAVLI DE PAL A- CIO, IN SANCTVM IESV CHRISTI EVANGELIYM, fecundüm Mattheum , Enarrationes - preclarifsimee, Uoc Cod PM ds - Liber generationis; &c. VM LECTOR, , audis, Liber gene- rations Chrisli , tuos oculos füurrige, & ntellige, quód ficut Moyfes edidit li- brum,quo mundi, coeli & terrz auium, 3| pifcium, plantarum, animalium,& tan- y| dem hominis genefim recenfuit , quo 245 l| libro, veteris mundi generatio contine- tur : ita & Matcneeus hoc libro, noui cuiufdam orbis,nouze «rcaturz , noua Ecclefie, nouz legis, noui Pontificis., nouorum Apoftolorum , nouarum virtutum , & tandem nouorum hominum generationem recenfere contendit. Ita di&um fuerat à Dco perI(aiam : Ecce €go creo coelos Ifi. 6$. nouos,& terram nouam,& non erunt in memoria priora: . non afcendent füper cor, fed gaudebitis & RO fempiternum , in his qu& ego creo , Quibus verbis igni- ficatum eft, mundam hunc nouum , quim antiquus , futu- Tum maiorem : vt antiquus nouo collatus non hominum ! memoria dignus, * Et equide liber quo Moyfes totius mundi generationem t comple&itur , ab ipfo Moyfe, Liber generationis Adam, Genef. $« Vocatus e(t, Quia videlicet , qug mundi ambitu continen- » tur, Adae e ; " » * 14. PAVLVS DE PALACIO | tur, Adae geh ficta fantryt cum Regi regia praparatur:itt. a Mattheus, librum hà mundi caleftis ac Dj: —, EIuangeli uini nonum ortum defcribit , Librum generationis Chrifli nominauit , quia videlicet, noua Ecclefia, noui Apoftoli, & demum quicquid nouum, nouus mundus comple&ituty m .. Chrifli regis noui gratia conditum eft, , Coloff. 1, — Plane Apoftolus habet: In Chrifto omnia futt codita.& item ; Omnia per ipfum & in ipfo creata funt , quz verbal tametfi de Chrifti Diuinitate intelligantur, aliquáto tamen) Pjahn, 8. fublimius de Chrifto homine intelligi credo , Qiiod vt cgo explicem, hinc exordiar: Píaltes habet,quód Deu: pedibus hominis cun&ta fübiecit : erat igitur homo dominus cun&orum.Q alis ergo ipfe erat;talia erant cuna fibi fub 1. Cor, 15, ie£ta . At eracille de terraterrenus , & temporarius: erant? ergo terrena & temporalia quz illi fübdebantur. Fit.enim? E vt domini ingenium referát ferui, Poftquam veró Chriftus : in Maria formatus eft, Pater zternus omnia illi (übiecit, vt: ^N Cor. i5. Paulus dicit: &i fe Chriftus teftatus eft , dicens : Data eft . Matt. vlt. mihi omnis poteftas ig coclo &in terra.Chrifto igitur nuhi omnia fübduntur, qux Ad: olim (übdebantur. Ergo fi erant illa terrena , quia homini feruiebant terreno: erunt nunc quadam ratione coeleftia & diuina , quia Chrifto cce- Caietanus lefti veróque Deo fübduntur . Eleganter enim dictum eft, 3. part. d« quód per Chrifti incarnationem totum Vniuerfüm elena? Ye aríic, 1. turn cít, id eft, nouum quoddam efr » & veut fplendorem ditiinum cuncta fampferunt, fi nouum effe receperunt: funt.) Epbef, 1, igitur ornnia condita in Chrifto , vel vt Apoftolus habet, ^ funt omnia in Chrifto inflaurata , quz in coelis, & qux in terris. Ergo liber generationis Chrifli, cft liberinftauratio- ) nis rerum , eft liber nous cuiufdam generationis rerum. | Genef. 4 res nouum quoddam effe in Chrifto fümpferunt: ex « ^ ebfequio Ade terreni (velut Iofeph, ergaftulo)in melioris 2 Domini obfequium tranflat: | vt verga (it quod Paulus a; Cor; 15, dicit: qun terrenus, tales & terreni, qualis coeleflis,tales & cccleftes . Sicut ergo portauimus imaginem terreni, ita portemus 1maginem & coeleftis | Frobes ioitur T eQorin 3 hoc lIrüius libri titulo, fcilicee Liber generationis Chrifti, & nouum orbé per Chrifti eenerationz effe&um, & mundum hunc vetuftum, pereandé Chrifti generationé innouatum. Secundó , tuos oculos nunc attolle , non ad nouum or- bem formatum, edad Chifum in Maric eremio genitum. EINE Sané - TN EVANGELIVM MATTH. " Sané ante mundi cenitum crar pihil;Fecit Deus mundum, . eíq; fum effe Sed Quam Dei magnificétiam Phifofophi $. admirati funt - At profe& non dedit Doniinus effe fuum conditis à fe rebus,fed e(f- quc uod fecit,(üo effe increato fimile,quod rebus. dam creatum fe : t5 uua $45 -ereatis cómunicauit.At in ven- tre Marie o aliud. Non enim humanitati Chrifti Deus largitus eft efie creatum,fed fium ipfiffimü effc increatum. O vere Tingularé & incomparabile Chy;g; generationem! : a CE eft ; vt humanitas nonin fuo effe (ubfifteret, ed illo eodémque effe fübfifteret, quo fübfQsx ipfe Deus. Iam veró fi Chriftus quatenus homo eff diuinum habet nofá; huius coeleftis hominis membra fum : uUs,anno z fequés cft, vt nos idem effe habeamus per gratiam d TR habet fecundum perfonam?Equidem,icut in A : sieut i omnes formati quodammodo fümui (fi quidé in ipfo omnes pec- Rom. s. cauimus)ita in Chrifto pij omnes formati funt:fiquidem in ipfo benedicuatur omnes gentes , & benedicentur in ipfo Gen. 22, omnes fines terre, & benedixit nos inipfo Pater omni Pfal. 2 4. benedi&ione fpirituali, — ' . Ephef. Habes igitur Le&or per Chnfti Eotuacon? , fümmum omnium miraculum,quo fa&um eft vt fithomo Deus,quo etiam fadum eft,vt homines qui volent;fint fümmi capitis Rom. 12 inembra diuina. ul Tertiónota:quod Genefis quinto,iuxta Hebreos dicitur: Genef. 5. Hiceftliber generationum hominis: licet enim Adam effet vnicus homo, at in Adá recenfetnr & Eua ;ideo enim infer- tur, Hic eft liber generationum Adam, in die qua creauit Deus hominem, mafeulum & foeminam creauit eos. Cum igitur Matthaus librum generationis Chrift mg i fcripferit re- tee libro generationis Adam fit vt libe 1 pris r hic nó folum t liber generationis Chrifti fpofi, fed etiam Ecclefie,quam | : ille accepit fponfam. ( Nec enim bonum eft hominem effe Genef. s; foli.) Ergo nato Chrifto cófequens eft vt nafcantur Chri- iani, quorum animas Chrifto defpondeat Paulus: & quia 2- Cor.it, Lid bona fpon( cómunia fünt ex leae | nato rege Chri- 0, nafcetur etiam eius fpon(a regina / Vide rerum verfam Vicem , Animz ante Chriftum incarnatum , erant (üb rege Tyràno captiua : fed antequam puer fciat vocare patrem & mütrem, aufereturfortitudo Damafci , & fpolia Samariz. Ifdet. — Abftulit puer natus animas quas fortis armatus ferwabat, Lue. 8» — fpó uit eas fibi, fecitQuc cas omnium reginas,& ddmunee uartó, zs» — .PAVLYS DE PALACIO fuper vno peccatore peenitentiamagente, quàm füpra nos . maginta nouem iuftis, qui non indigent pocnitentia:itaqué | / Ente 16, . Abraham, Ifàac & Iacob: dicit enim infra, cap.8. Multi ve» | 1o3.16. Btatib, 1. Lucz: omnino diueríam .. d probatur manife , quia ifi " Mariz:tefle Matthao.Porró ex Refa(cui ducatus Iuda o magnus medicus non moratur (àn05, (ed làguentes,Magna | falus non requirit firmos, (ed collapfos, Igitur magis filius Dauid peccatoris, quam Abrahz iufti, Quintó,facra f-r.ptura docet, finum Abzahz effe locum | refrigerijsimó & Chr.ftusdocet primores in regno íi eíla ti:ent & recumbent cum Abraham,I'àac & Iacob in regno «aclorum, Cim igitur Abraham def gncet quietem, innuit. Dominus,neceffe cífe,vt filius (is Abrahe quicti,pries fuitfe | fil.à Dou.d pugnatoris,angeftijs & laboribüs prefii.Müdus |. enim prius gaudet , poítea cum Saule in prz!:o üccumbit, | At filij Dauid pr às dolent( quia pariunt ficut milier;pofteà tamen regnant,ficut fecit Dauid. Chriftus icitur prius filius laboris, & arumnarum, fed tandem gaudij & regni, - Neo etiá an infignis hic Chrifti humilitas explicetur; qui ficut fac minas in (ua geheratione attexttit peccatrices, ita filià fe voluit nominari péccatoris, adulteri, horicidz, i POptes cuius culpam tot hominum millia perierunt in rael, " "ens dbrabam genuit !faac eve Miclocus multas nohis exhibet difficultates: adeó veró d.fficiles vt in eis explicandi: mul tum fità maioribus noftris füdattim, Quorum fententias, vrin Prologo dixi,in alum ego Tomtm conieci, diccre quid inter eas certius vider poffit. í Eft prior difficultas , quomo;o Matthaeus & Lucas,eX. pitis adeó diuerfis dicá: fuiffe Io fephum,Marize viriyn? nqua re id fit certum , linxam Matthzi , non effe d linca Supereft vtraque ftatuitur Salatic], & cius filius Zorobabel] dux ]u- daornum, vt Aggzxus dicit Cap, t. & 2, Hinc neceffario colligitur Zorobzbelem duos halbyiffe filios: Abiud,vt Matthaeis reftatvr:& Reía, vt afferit I cas, qui Mofollam, & Hanonias didi funt. 1. Paralip, 5. Iam naturali propagatione ex Abiud defcedit Iofz h,vi fucceffit) defcendit Eli,Gue Ioachim naturalis Marie patef^ ac ideo Chrifti auus,& Iofeph generi fui legalis aliquo mo^ do pater. Diluta igitur quxftio eft, non ugnant Matthatif & Lucasille enim generatione lofeph Aic Marie c» d Por! fuo vendidit. Prztermifit ctiam Ruben & INOXVAwGEPIVM MATTH, /— 3: Forró Breuiarig p hilonis duces numerat ex Zorobabele eodem e din eifdem, nominibus quibus nominauit à Lucas. Vencrandap 3hé antiquitas. Es ale €-—-o—n Fomodo Salatie! à Matthaco i a : L ficillima;quam noftri fecul; vin onam? Quzftio efti ! E m xq id &l.os Nath H flimi,ita componunt; Habuit Dauid los Natham * Salomonen. huic regnum rcliquithac lege tamen, vt (i eius Poflcritas exiin AER rcgnum pofteris Natham daretur, vt Ph 1o dicc Am ave rat;one hi fratres regis dicebantur, 3. Parlip.; .«. | Succefferunt Nathani Mathath, Mena,Melap. WEE Iona, Iofeph, Iuda. Salomoni ver füccefferunt Ton im Abia, Afylofaphat,Ioram,Ochozias cuiu ftirps à lehu &. Athalia extinéta eft, 2. Paralip, 23. P o 221 Salomonis ergo ftirpe deftruta, fücceffit regnttm fil; - Iude ex Natham:'üit ille lude naturalis fius vocatus Ioa:, qui p^ffim Ochoziz filius diciter,quia Ci fücceffit in re no, ^ AbhocIoas,(qui Matthzeo Ozias, Luce Mathath dietus ^ . eft,)exdem omnino perfona funt,ví(a; ad Salatielem:quas nominibus diuerfis Matthzeus & Lucas nominant, vtpotà qui erant binomij. Hacratione Salatiel refertur adSalomo- nem, ]:gali ferie: naturali vero ad Natham, Tertiaquzftio:Cur Mattheus aliquando duos aut plures fritres nominat, vt Phares & Zaram , vt ludam & bis cius, vt leconiam & fratres cius : aliquando ver vro folo atre contentus reliquos praterijt?Huigs cau'ani hanc effe arbitror: Matthaius cos folos receníüit quibu; hareditas,& ius primogeniturz conueniebat, Qua ratione prztermifit maclem,qui non füit heres cum Ifc, Pretermifit etiam E(u,quia primogenita fua , (ius fclicet hzreditariü ) fratri Genef zi. » : Leui, quia licet Genef. 25. i elfent primogeniti ante Indam : at Iacob moriens vifus «f detuliife primogenituram Iudae ! Aquam alijs abftulit,cim Xit ad Iudam : Tc adorabunt f uJ patris tui. Tam meminit Geyar 4 o; » (qui primus VODtTé Genef, 38, $manum protulit, ) c umPhores | 4. primoseniturá dj M à n Dominus non c eendar ex familia Salomonis (vt quein Ochozía extin- ,' ges qt; £a dicis. 2 » s » » ) at meminit Matthzus Tum fori | cj; hisius primo t £cniti, id cft, harreditariun Reg. 62 Q5 a Danide cor ce(fümce : Derim m?iminitIcconis & * "9 b 4 fritiim 24 . JPAWLVS DE: PALACIO:: 4^ Rege a3. frattum eius , quia tribus fratribus ; filijs Iofia ius rcgni da« tum eft: omnes enim filij Iofiz; fratres Ieconiz, reges fue* j runt. Quia igitur Chriftus Dominus eft heres Dei(vt Apo- 1 Hebr. 1... ftólus ed tellis, & eft heres vin€x Domini (vt'imali colo-- Matib. 21. ni vinez eiufdem dixerunt)meritó Mattheus folos eos nu- j merauit ,..qui heredes effent. prómiffionum Abralize faa- ; rum , quz in Chrifto perfe&z: & confümmatz (unt. Igitur ri Genef. 15, terra, Canaam.promiffa eft Abrahae & femini eius;, ( per. | « -quam terracoele(lis nobis omnibus promi(fa fignificatur,) T Ideo numerauit Matthzeus illos duntaxat , quibus cam ter- 3 ram hereditandi ius conuenicbat.N9n igitureredant Chri- ftiani fe ad generationem Chrifti pléne pertinere ; mifi pér i Spiritum fan&um,corda eorim inhabitantem, ius ad hzre- ditatem coelorum poffideant. Ames kd : * ^ Dubiumalterim et. Cur forminarumilluftres in hoc ca- talogo tacentur : & fola ez: que multis infame habentur, mc ficro ordini compinguntur?Huius rei multe mihi caus | ie fx füccürrunt.- JEGTET | : Pier eft, vt intelligamus;foeminarum maculas & fordes Virorum (iorum dignitate purgari .. Dictum enim illud ve- rumxeft,non ia et equam. pullum efficere: vt igitur ma^ |. o ttrix deiectioforma praftantià erigitur, & noftiz niturze l'eindd dri diuini vhi one ditatur:ita & matrum igna- ilitasin patrmimlucedilabitir.. mon. E o Seeunda caufa eft : vt intelligamus , nihileffein hac vita j . emniexpartebeatum , Quiscredidiffet , peccata & fordes 1 ^ etiam ad Chrifti generationem penetrare potuiffé ».ita jgie | tur ordinauit altiffimus:vt nihil effet tam fplendidum,quin pe Deere maculis-fcedaretur ;; vt videlicet. non 41, £'erietur omnis cáro córam Dco : ferat ergo opprobrium p. Cofint * gentis quifque fuze, fiquidem & Chriftus ipfe NW "j - ;. "Tertia caufa eft:Quia hoc cítdifcrimen fpiritus hvmani; | & Euigelici:Homo in diuitij: dilitijs, & hono:e gloriatur. ' 2. Cor. 2. At vir fj iritttalis libenter: eloriaturín infirmitatibus foiss 1 Galat. 6, imó pudet gloriari nifi in crnce,id eft;in abie&ione;s: ipno^ . jilitate . Huius veritatis, etiam in (iia generatione Ghrifius ' fpecimen dedit,natus €x peccátricibus,ex panperibüsex fa» Matib, 13. bro Ioftpho, & textrice Maria. Quód fi regios fplencores | ) dd ctiam habuit, habuit fane, né principes à Chrifli ortu vide C: rEDEIESDICEE. 55i opta En i 6705 7 CQuartacaufá eft, vt velinde Genules,& peccatores ius Ana »4 haberent * JN EVANGELIVM- uni TTL 5$ d rendiye debe gm Quiuisenim filius'iure feries EE. hunc honorem'& eure citus ciuióot Exód20. ctiam peccatonbus;(fi ' tüerinr eui iliber bortis fi NosperctuMM erar vilibus debe, Sus quil eccdtores Gezef. 20, ad meae ose mns SQURTRatTeS haber copo inet dvo bebit..P ane magna contétione s fau TIEERA fuo ne Ifaacum filium cum sene iss Abraham baa : , 4 « Cananziin sei E Tm i dnd & habet contétionem Ifaác & Reh | Bro ceps j^ Ifaac nofter,nofterd; Iacob nihil oret quao cob Géic: 2$. cia,quia hereditas quam ille habet diftribut io. iti Omer * * Quinta caufa'Optabat Dominus eXtUhG;vt (imma «a concordia inter Iudaeos & Gentiles:vt nulla iam effeclis dh ter cos,quos Chriflus in fa carne copularerat.Certi cii inteftina bellà funt inter principes,hac ratione adducunls ad pacem,fi matrimonia iubgant:& quidem folent vitii biles,viles homines amare & protegere fi cófanguinei fü | Ra videbat Chriftus futura inter gentes & Iudzos diffidia; curauit igitiir hac ratione diffiden $cotnponcre & gluting carnis füa alios alij copulare. At nióftrà culpa,Domini def; Ephef. 2; | deriurtinon per ficintricm tametPaulus: ve rem apettamr | & planam dixerit; Chriftum in cathe fna ihitlicitias Gmries | di(foluiffe, & meditim parietem macéris j4ry diruiffe.-Cur «rgo Hiericho à Chrifto deftru&á Tétdificare conabimur? ? Sexta cau'a eft:In Chrifti generatione foeting viles'nu- Iofue 6. merantur ;"&chuhe honorem illis Chriftus impertitür* vr cxemplem habeant illuftres filij;, quibus parum refpondet parétum fplendor;neiles parentes exhorteant: fed honos rentextollant, & (üfpiciant. Nom oblitifcitur Chriftus pa4 rentum paupcerüjtie tu obliuifcarechonorauieine. vtliono2 TCs & tu. Predaleataptd tc pi boh: O:Chrifle vnicü omniü virtuti fpecimz 'V oluifti vilesta- JQres haberet & bic pietatis tug fi]oo AT HE tra, Raab meretiice,, tera, & viricida,fiquidemin. orté confenfiffe plu(qui probabile cft.At proptet: o. C»Tegnürr adipifcitur Salomo, ura fibi Adonias z. Reg. 1. $ nitu * : ae PAVLYS DE PALATIO : natu malor víürpauerat : & propter Raab Iudzi terrare 00 fra | promitíam fibi coparant. Illuftria igitur ge(ta magni etians NM - peccatores coaficiunt. Ergo ncc magnis fan&tis penitis fi- dendum ncc de magnis peccatoribus penitüs dc perádum. j Octaua caufa eft : Ne mirere fi in catalogo füo Chriftus. | ! Lco coíque magnos oftentet. Oftentat medicus in- 1gniores quos frost agrotos. Oftentat vi&or ferociores | Jfde $$«. quos fübiugauit hoftes. At medicus nofter,noftros fananut. | | morbos,noftros ipfe tulitlanguores:& figaudiü efi coram | Fue 15, | Anpelis Dei,& coram Chrifto maius,füper vno peccatore, | | (in quem medicus fuam & fapientiam & induflriam , & 00 TT &haritatem effündit)quàm füper nonagintanouem iuftis,in AUS NE z"quibus Dci gratianon ita móftratur: Intelligis plane, quan- * mim Chriftus latatur , quód foeminas illasad pornitentiam | t bs alléxit, & nosin illis, i Maitb, 12. ....V]ltima caufa eft : Dixit Dominus; Qui facit voluntatem S, ^ — sPatris mei,hic frater meus & mater mea efi:vtergoanima - NS r3 feccatis olim obnoxic,non defperent,fe etiam Chrifti ma- tres effe poffe, idco adducitur eis exemplum foeminarum peceatricium, ex quibus Chriftus nafci non erübuit,alioqui 5.5 fifolz faeminz fanc catalogo attexerentur,quis confide- — xet ; fitam animam Chriftum pofle progignerc ? Sicut ergo iactat fc Chriftus filia Dauidis aliquando turpiter lapfi,non vero ia&at fe filium Abzahz iufti: itaia&tat faemina; vitijs fiedatas, non veró virtutibus fplendentes, 75i - )Dnbium tertium eft, cur Matthzus tanta con:entione - . meminit 42. generationum , dicens ab Abraham ad Dauid: 9nnes generationes 14.Irem à Dauide ad tranfmigrationg, cab. hac demum ad Chriftum ? & quidem fi axadte nime 165,10D 42, patres numeratiüit Matthaeus, fed 4o, duntaxat, Siquidem in vltimo quatuordenario folum 12.recenfentur, ui cum 28. faciunt folum 40. Quid igiturcft, quod tam anxie pof 4o.patres Chriftus nafcitur? Ad hoc illa mihi ra- tio füccurrit : Quàd ficut 4o. diebus formatur mafculus i8 vétrc matris fue,vt die quadragefimo animetur,fpiritumá;. rationalem füfcipiat : ita quadraginta generationibus for- matur eft hominum gentis, vt vitam, Spiritumá; fan&um, per Chrifli incarnationem recipiat formatur ipiturin verre puer, non inde ftatim poft aummationemexiturus, donec. — integre perficiatur : itàdeificatum eft per Chriftum genus » umanfnectamen (tstimà (ua deificationcexint tnde perfi NEL sli b C€————————— M ——————— - ^7CW ; : - l i perfici E EVANG ELIVM MATTH. 2$ idoncumaptarg *, tantz molis cft factum zternitati Iam fi &o.antis ducc Y Pere defideratà intrare, o, 38lin deferto;nec terram tanto- peyf, 25. Iízael verus cazct teira Vera; ia Sr rus per 4o.penerationes, tato & vmbratili? Imó pic id '[enltu Dei vero,non figu- trat homo in paradifüm (vert o Poft 49.generationes it- ficut Chrifto nafcete,omnes n brOmiflionis terram. ) Quia incapite)ita & zm Deum viden. «(membra videlicet loe 17; Deum v;dete , id terra viuentium cft alam videmus, Ac Ron. 12. kem Mofes eft in montecum Deo : Paradifus Domini, ibi Izgem füfcipiens quam laturus erat fia "ies duntaxat, Des, s. bens, quód Mo(aica: legis cultores,per 45 ü 3tioné exhi. lim cfient Dco placituri, quibus tranfa&tis iom MRee fo- €t cà Deo: id efiam Mofaici Deo non placét, Acci non. dicit ad Patré fuum , Fgoinpstre & Mehr. A Kon fum folus, quia pater mecum cft,fcilicet otiam 9. 16, | Demü quadragenarius, numerus e(t labotis oft fei quies venit,itapoft 40.generationes,Chiifij " pott qué re. At dices cur Mattheus has 40.eeneszs; artes,ctrique parti quati : : Tra sihi redu c rS Senerationes afsjonans? planum e(t. At in ine huitis tefaradecad : I 3dis regimen ludici tranflatum eft in Regium regimen, j scd tebridecsdis celfirans BO drtrih Orroin fine fecunda: 4. Keg wits lar Severa tb gimen,in gubernationé Ducum atque p m eft Regiim rc- myftez:o faftum eft,vt cüm vfque ad wie: ; Nec fine 1, (dre 5, in regimine , Duces ex domo Dauiq S0 Deus durafferit cui: at Machabzi;cüm effent ficerdotes PontiGe tribu ucatim fibi vendicarunt : torum. d: ontificatum & ficale,vt Philo author ef atque Jofephus crat Ponti- Prima tefaradecadis tranflatum e Le nii e va M », "gis tranflatio fiat iuxta Pauli 355 tres te ara ü i c ecades, & carü mutationes fienificauit, terae E Pet Chriftum £ciendam in fine terti plenitndg 8, SOC YCrO eft quod Paulus dicit : Cim véait | tmporü,mi&t Den; fig faum;quia videlicet, ve €4lat- 4. Cana. hot m. Igitur Matthzeus an- Hob, 7. b o0, SIPAWLNVSPDE.PATATIO Gentf.is.. Cananzinon eijciuntur à terra, donec implerentur tempo* ra füa , ita nec Chriftus venit tranflaturus principatum fe- a* 5,5 cularem;, donec gubernationes ille Iudicialis ,, Regia & Pontificia curfim fuum peregiffent. . E "Antequam finiam locum iftum id mihi annotandum eft, Exod. 12. Agnusille pafchalis, cuius fanguine füperliminaria tingun- tur, & feruantur qui intra domos fünt , occidebatur 14. lu- ' n2, ( necenim prius faserat occidi; ) & mandabat lexim- 7 **?molariad vefperam illius decimae quartz diei. Ita plan& Chriftus in decima "quarta generatione tertize tefaradeca- 7*3 dis, & in eius fineimmolatur. Cuius fanguine feruandi funt, qui feruari voluerint. Non igitur nafcitur Chriftus in prin- cipio tertiz tefaradecádis ::quia decima quartageneratione | occidendus eft : (ed nafciturin decima quarta generatione; os 1 vtineius fine; ideft,in fine vitz fuz occidatur. Left» cost voDequa natur, &6; Quàm cauté dicit Matthaeus : De gua: — matus eft lefus :: vt videlicet indicaret , non conaeniffe Iofe4 phum cum Maria .' Sed Mariam virginem peperiffe: vbi multa fpe&ato.'. 7 " Genef. 2. Primum,quód cirm Eua fimpta effet de Ada,dicit Adam: Hoc nunc os ex offibus Ineis, & caro de carne mea, ac idco: iure merito, fübdita Eua fuit À das : quia ex illo fumpta cft... Dicere ergo idé Maria Chrifto poteft :- Hic eft'5 de offibus: 50799. * meis, caro de carne, fanguis de fínguine; Quàm yere ergor Luce. 2. » di&um cít, Deícendit cum eis, & erat Iefus fübditus illi E Habet ergo Maria ius & autoritatem in Deum filium fimm.: Gentf. 3. «Secundum eft: Adam hominum parens de terra (ümitur Exod. 2. Mofes Iudcorü legiflator de aqua educitur.Chiiftus &cpaR ^ Lut a. rens & ligiflator;; eorum quz in coelo & qua in terra funt; de Virgine signitur. Tantó igitur amplioris gloria: Chri N . ftus;quàm Adam & Mofes, quató Virgo maior eft terra & aqua , quz propter hominé condita funt & tantó dieniora: 20 praemia ab hoc principe hominum homines-expe&tabunt,: | quàm à Moft-& Adam, quitó dignior prazmio eft Virgo; quàm áqua & terra , que füntelementa deiecta. "d "Tertium eft: Sicut Chriftus nafcitur ex Virgine pura, ita^ & Chriftiani fi fpirituales Dei filij nafcituri funt; ex purita»* te, & fan&itate nafcituri fünt.Si peccatum aliquod illis pla«- cet , nullatenüs nafcentur Dei filij Abrenunciandum ergo? lacob. 4. cftSatane & omnibus pompis eius.Qni enirm voluerit effe: huius feculi amicus, inimicus Dei conftitnitur;::- 5.5 JQe EVANGELIVM* MATTH. | a9 E anii d origine mundi; dat virfoeminz ortum, ro foemina. At cüm p. 2 Adejfit vtróbut accipiat ex vi- Genef. 1. dat ortum foemina uci Ar Chriftus, noui mundi author, '& quia faemina imbecilli eria enim circündabit vitrum: Ierem. jt. fragile, ( vt Petrus author eft canfirma., vafculum fcilicet SUE. "nifi fragilitatem & imbecillitareg, Pofter,ex nobis nihil 1 , : poss it: quid enit. ^: aliud dare, quàm quod habet, mortal; peo ku P4 — Quintum eft: In. orieine mundi. qe, nitas DNE vir quamfoemina:atin origine müdi e zs pnor-e "mima viro; quia in terrenis principia fune Sao" t longe à principijs:relinquuhtur , at in. fpiritualibu. Ex hes "ep ees longe praclariffimi: "n? initia , sextum eit? Nafcitur Chriftns in terra fine S4 TN Jofeph putatitus pateret. Tra nafcuntur fly pr jp Lade Y fine parentibussnam ij quos habent;putantur effe pa ier quia Dominus dicit: Nolite vobis vocare patrem füperter- Mattb ram, vnus enim eft pater, videlicet in co. [js At dices Chri- Ed ftus matrem in terra habuit; itablang fiie no. tálvel jeeatur Chriftus »fit; vt Iefus f; e S Iefüs ergo & vocatur & eft vné&tus fnáfüett oleumin capite, defce * eft; : pite, defcendat vfauead batbam, (id vfque - sd pilos barba harentes-) n&c id inodo, (ed ctiam P/al, 13, 23 Bas Oras veftim mortalium fir, | : e» 39 — PAVLVS DE PALACIO qui fi velit,o'ei & vnguetiti & lenitatis Chrifti fentire ftaufé tatem,nó poffir. Eft cnim in omnes pius,qui pro omnibus, | ctiam fanguinem & vità fundere voluit.Sed quis fuit tante — Exod. 20. reciauthor,vt Deus zelotes,vindicans peccatain tertiam & Pídhm. 03. Pala. a. Nun. 12. Daniel. 7, Pal. 49. Pal. i5.- bac. vit, Pal. 1334 : vindicis nomen refirmere cogens, Hi * ynctum & manfüetum red - eftleniffimus,quia eortim e(t amanriffimus.&ed Ó quantam quatum generationem ,, nunc vitam pra manfuetucine indat,nec vocari fcré olo nomine velir,quá lenis & «này? Dominus ille exercituum, Deus ille vlionum , qui gentes rcgit in virga ferrea, &:tanquam vas figuli confringit,nunc exercitui & cohorti Iudeorum manus por'ig't vinciendas, corpus fium tradit Iudaeis in vIttonem,maniufQue,pedes, & latus ferro offert, fed; tradit enn figulinum vas conte- rendum, Quae te tandem vicit clementia , 0 mitiflinie rex? ia&ant ane Iudaei fiiura mitiflimnum Mofen, at vbi tam fuit ille clemens? Deus ille, cui adftant millia tmllium,Deus ille, cui fi fumus afcenderit inira , ignis ab eius facie exardefcif. & carbones füccenduntürab co... Qui fi de coco intonat, mittit (ag ttas,& diffipat hoftes; fuleura mültiplicat & con- turbat eos. Qui fi afpicit,diffoluir centes, conterit montes feculi ... Viderunt te , inquit, & doluerunt monte: , gurges aquarum tranfijt, Qui refpicit terram & facit earn tremere, qui tangit montes & fntnigant Quis igitur fuit qui te adeà idit ? Certe tu vn&ilTimus erag ex tc. Sed ficut cultus ille Iudaicus;, quo tenc coli volehas, fiaüratus erat, non quo tu propr'écoli cupis : it & firor ille tuus quem olim oftentabas, non crat adcó tibi natiuus quàm eft lenitas & mifericordia, " ;Rurfum , lex illa vetus ex (e non faciebat homines piost ideo erat neceffe Deum,rigoris habitum cótra imp:os prz* tuliffe, Porrà, ex (e lex noua (an&os facit, in quo: Chpftus Chrifto iniuriam in£rt , qui in lege noua m:lus eft, Certe: quantum ex fé cft, tollit à Chriflo nomen , ewm antiquuns | - lam quia omnis Chrifti vit oftcndunt clementiam , benignitatem & amorem, merit à vita benigna leni & pialenis & pius,acidco Chriftus no« sninatus cít. Scd profe&tó ingentes Domino gratias dcbemus , quia 7 Chriftus vocari voluit;Si enim olim pugiles vngebantur ad ugnam, cium Chriftum audis , ad pugnandum pro nobi vn&i cxiftima: at ca tà fuit acris pugna, vt mori spen Chri, Xacta,mores & mors,/ummá 1 H ] U"OofYAMGELIVM MATTH. et casam que Ros à morte , & mortis procuratore vin . Necidtacendumege irl i fint dinites,nolunt tinh itainrer *8EnOs vo. ue Minn importunitate vexentur; Multi etiam fünt benz, principes,volüttamem mfti vocari:nc auris rigore, €05 cogant damnati, AcChriftasinrer pauperess iniquos, & dam mro, Chriftus vocari & haberi yult: quia CASS ERE Clementis vt pelogus charitatis continere non velit » effun velit. Qui digitur Rex? num tüate pietas a iuftitiz tramite coget vnquam declinare? minime: quaomnem iuftitiam in EXerinieiut in nobis libere mifericordiam exetceret.Non ey Chri * tantum fibi Chriftus, fed nobis, non fibi lenis, Ed nobis, «t vcl hac ratione adamantinum pe&us noftrum,tam infignis vn&io emolliret. Rol T Nec mihi à vero difcórdare, quod dicam » Videtur: kà Chriftü fibi hoc nomen de(umpfiffe,vt intelliseremus,nos quide ferreos effe, fed Chriftü effe oleum,quo etià ferri leni. tu", & à fcrro eblandito,ab animabus emollitis velut à pre- elariffimo facinore, nomen hoc fibi impo fuiffe, Di&'ü enim eft,quód vbi nomé Chrifti ficut oleü efffum eft,adolefcen- eulie dilexerüt te. At efl resadcó praeclara, anima hoc olee, Cot. blanda, vtab hoc vnico opere Chriftus ita vocari dignetur, Nolo tandem tc hoc latére : Adcó Chriftus vn&us eft & lenis,vt afperrima müdi,poftquam Chrifto hzferunt,blada f:&3 fint;iam crux,tormenta, mors dulcia fünt,ex quo leni Chrifto coniun&ta fuerunt. Vt intelliess fi blandus non es, uon tibi hefife Chriftü, & (i ha-fit;ininris illi cis qui cing nondum effecit, humani:ita eqni erat, & 3 , i anion. Et quidem ad corruptione parum Eua nocuit: — Rifi énim A dm peccaffet, nihil Eua Jefiffet. Vir igitur, Rem, $. nen Kemina ca(itm noftrum cffe-itat contrà in reparstio- Lc» Parum Tofeph contulit : nif; enim Maria concepiffet, hoch profuifet, Formina igitur non vir pokot le m PAVLYS DE PALACIO | ^ mandatur, Hzc veró cura temporaria c(t veluti fomnus 6 , Angelus igitur Iofepho apparens , timorem illi excutit dices: fofeph fili Dauid moli timere accipere coniugem tuam. Vbl. - 4 Le&or aduerte: trja duntaxat matrimonia à Deo ipfo im mediaté mandata , memoriz mex occurrunt. Primum fuit Gentf 2. Adz & Euz in paradifo. Hos enim Deus ipfe coniunxit Ofee 1t. Secundum fuit Ofez cum vxorefornicaria: hocenim fuit Lu 1, ^ Deomidante füíceptum. Tertium fuit Iofephi cám Maria, non quide fornicaria,fed de fornicatione füfpe&a, Primun illud fuit in ftatu innocentis, fecundü in ftatu legis veterifi tertiü in initio nou Putáfne hec myflerio carere?minim Sed in ftatu innocenti cupiebat Deus fibi afcifcere filio x B : * inculpatos & immaculatos, idco innocentes,nullaQue L;bt Es Deut, 32. xefperfosin matrimonium coniungi.At in lcge veteri Dei! i erat habiturus filios infideles , & qui ad iracundiam in ide: E lorum cultura eum prouocarent , denique filios erat habi L i Ofte 4. turus cum idolis fornicantes , ideofornicariam cum O£ 4.5 Mat.5.10. matrimonio iü git.Porróin legegratice vnitur Deus anim 3 uam mundus odit,quam vt malam mundus fcparat,quay iM enique mundus de fornicatione infimulat , licet fit ip! c UELUT ERES innocens;ideo matrimomii innocentis, fcd fufpe&t Marix inftituit, dicens Iofépho per Angelum: Noli timer lerem.s, accipereconiugem tuam, Adde:Cum anima fornicata prit cum amatoribus multis,Dco confentit ad prolem, profe&té- licet ab hominibus fornicatrix reputetur , at Deo inno. A | eft. eis enim Dco copulata eft, innocens reddita cft &- | (obw. immacu ata, Recole Magdalenam,quam ctiam Fuangeli t: TURN peccatricé nominat, hzc vbi Deo iuncta cft, Mariz virgiril "d typus eleaans fuit, ". " td Adijcit; Angelus dicere Yofepba: Vocabis nomi filij Yefum.V pu ^ * ego multa intelligo; Primum,proprium i'i5 parentum eff filijs imponere nomen:ad nulli enim alium haec iurifé fpe&tat. Cumergo Iofcpho ius hoc tribuitur à Deo videtur, Iotepho collata i [c E quam pater 1n filios haber Quod Chriftus manife Tee, o1 9s. Porró quia à Deo nulli datur B. : . : Y s» fitvtIofephusquipatris honoréin Chrifli acc Mt, pater? [ v etiam de Chrifto curam füfcipiat. Sed quanta ee r. IN MATTH. CAPVT 39. tius gerere cüram , qui omnium curam habet? & rurfum, quam magnifice retribuetur Iofepho,pro omnibus quz re- 3» tribuit Chri(to! An non maior lofeph nofter , cura Chrifti B*'CHis, quà antiquus ille Iofeph A ti curatoricerté quo maior ett Chriftus AEgypto,hoc maior e(tcura Chrifti quá AEgypti, Secundum ett: Dicit PGlmus: Qui numcrat mul- Pdl. 146. titüdinem ftellarum , & omnibus eis nomina vocat. Illius igitur eft vocare, cuius eft numerare. & dicirurin Genéfi: A ppellait Adam nominibus füis,cuncta ?himantia, videli- Genef, a. cet,fapientiffimus Adam,quirerum naturas proba n oserar. iuxta eas,rcbus nomina poait, Si igitur Iofeph ifto no- menpoait, feu vocat, ergo Chriftü probe nouerat; alioqui pfitacus effet, Chrifto nomc tribuens, uod non intel; ge c ret, Quantz veró magnitudinis eft, Chriftum intelligere ; Chriftum prob? noffe? Beatus e(t, 2 patrem cognofcit, & Matib. 10. quem ille mifit Iefüm . Et beatus e. Simon Bariona , quia Marry 16, Chriftum Dei ilium nouit.An non & beattts Iofeph,qui ita nouit Chrifti naturam , vt illj poffet imp oncrenomen ? Ex qiio tertium RUNE : Primus virorum qui Chrifti celfitu- dinem nouit,lofeph eft:nouit prius,puer Baptifta:fed adhuc j in vtcto mátris.Porró ex viris integris primus Chriftianus, primus qui Chrifto h»fit,Iofeph fuit; Cu acceffit dignitatis pa » quod nonhominem, fed Angelum, Iofeph meruit abere magiftrum, à quo didicit Chriftum vocandü efüm, id eft , Saluatorem, vel (lutem, vel falutare : ipfe enim eft, Mattb. t, qui fluat populum fium à peccatis corum, — ^ bi ixm dubium occurrit : Cur in vniuerfim , Saluator vel (lus nominatur , Qui nonab omnibus malis, fed à pec- catis dicitur (aluare dütaxatiCerte merito Saluator dicitur, icet folüm à peccatis faluaret ficut & Iofue (luator didus ^ €i ,folum filuans à bellis. Sed rofundius penetra, duplicia profe&ó (nt mala, à quibus dua cgemus : fcilicet, mala anime , ccata funt, & mala co oris,qux fünt tempo- 7a € imma temporalibus Chriftus eon vult in ce f£culo re, imó frequenter nos in ea conijit. Saluat : sertbab eis » fiita neceffe et ad animze falutem, at fi non eft non eft mal Domigy, ' am in Cititate , quod non fecerit Sed adlur intro (pice: Nullum malum paenze fuiffet, nifi Amos v. "n Ns «e przceffiffet : Propterpeccatum enim mors cum "litio fio introiui in mttadum . Siigitur iid Rom. f. e MAP? 49 PAVLVS DE PALACIO o4^.. 3 faluat à peccato,id eft, radice malorum, faluabit etiam ab omnibus malis .Saluabit plané inregeneratione cüm vene: rit iudicare, yore Sed & nunc faluat ab omni malo. Si enim Paulum vides. uperioremi morte,inferno,& anguflijs omnibus:fi vides iif. omaibus füperantem propter eum qii dilexit nos. Si vide! glorianté in tribulationibus,an non couinceris Chrifti effe ab omni malo faluatoréin hoc feculo: Mifera noftra condi- tio nos noftris malis fübdit,quos gratia Chrifti ab eifde (al^ uauit, Gratia nos Chrifti omni malo füperiores effecit: fer* uauit igitur illenos:fi nos feruari nolumus,culpa.noftra ell Nec :quum eft illud filere : Salus tempetatio eft, & me diocritas omnium hufnorum : videieitur , nufquam hane mediocritatem in fpiritu fenties , nifi cüm in te habitauerit Chriftus, Rem di&u miram, accipe hominem penitüs pe ditum , fi intraucrit Chriftus, inuenifti homine reparatu vidclicet eft-Chriftus (alus & temperatura contra omn vitia. Vere fic eft: virtus dicitur medium.inter extrema Chriftus eft hoc medium ,cüm fe intra vifcera clauferit ha* minis, falus faluum hominem reddit. Hoc autem totum faBium efl (inquit Matthaus)wt Ifaias vf vas monfiretur,qui dixit: Fcce virgo CÜcipiet e» pariet.Sat videri poterat dicere:Ecce virgo cócipiet.Sed quia tam cóceptior quàm partus miraculofà fuerunt,ideo vtrumque reco]itute Conceptus fine femine miraculum eft. .Rurfim partus fint clauftri apertionejifem miraculum eft. Pariet igitur filiunti. & vocabitur Emmanuel, Dices quomodo conueniunt, Vocabitur Iefüs : Et voctt. bitur EmmanueliCert? textus Ifaie dicit Hebraic?, V ocabik Emmanuel. Vbi vocabis quia faoemininj generis e(l, ad má4' trem filij referri debet: yt dt fenfus, Virgo conci iet, & p^ riet,& ipfa vocabit eum Emmanuel, uodita etit ego faci. credo, Sentiens enim fe Virgo tanto filio fotam, & intelli gens Dei tantam dignationem » illa hoc nomen fio fact nominauit: Nobiftum Deus. 'se4 mecum illud expendé Poterat plané Deus effe nobi(cm ad iudicandum nos , 9* caftigandum,ad perdendum, y, igitur intelligant hominc Chriftum non venifft , vt iudicet mundum , fed vt (eructUf mundus peripfum,ideo noluit nomen quod horrori imp!^. effc poterat : fed illud nomen accepit , quod in fe nome? Emmanuelis clauderet , & (lutem quam "oe | "uà Deus füfcepit me , Vi A EM T IN MATTH. CAPVT IL 429 Periret.Aperti enim eft:Si Deus (lu. nofira cft nobifc um plane eft. Salus enim intra faluum cft;non extra, ]deo enim 1005 fibi tanquam (ui corporis membr. coniinxit , vt ficut Corpus finum | membra fana reddit, ita s. ipfe falus noftra cfl-t.nos (bi coniuncens.Eft Igiturnobi(za vt corpus cum ,. ^ zs o * v 1 " offe : Partibus caput ci corpore.Id verómulla y... ci P Yicebatur,nifi Deus fz hominé reddidi: Libet enim mihi . . Inter fideles banc regulam ad intelli ; . 935 Scripturas ad- re: Cüm aliquid de Chrifto di&um Inuenerís verifican, dum eft de eo: vues Ene "n i volo i : is de ifto , Eco (üm .Solens, £ius Mii pay iouis Chrifto fummam Pfalmn. 68, animi paupertatem.Rur(im fümmum eiin po anne tribue dolorem, & demum intelligejipfüm à Patre faiffz potuitno-. Quiaigitur modus fümmus exiftendi nobifcum erar fübftantialiter & perfo- naliter nobis vniretur , modum hunc Chrifto tribue : cüm enim Deus opera fua ia&it,non mf; fumma opera iactat, His auditis furit & (oj 6 lofeph, & facit , icut ej pra- cipit angelus, At nos nc ficimus T nobis precipit Deus, Cert? Deus etat qui per Angel loquebatur lofcphó,at no- bis Deus ipfe loquutus eft in Filio,qui etj loquutus eft.Cur &r80 non ficimusQuae ille "ecepit? Planum eft: quis non ef, mno cum Iofesho ; Surge qui dormis,( fomnum noftrum audifti)fürge àmor- Epbef. $. tuis, & illuminabit te Chriftus, eed Mattheus primum hoc caput,dicens; Nox cogno . peperit filium fuus pv; enitum, Vbi notaquod ficut Deus pater vnicü habet t Lu 1 : CR de fe naturaliter geni- üm A. Primogenitus Patris dicitur iuxta Paulü dicétem: IBtrodücit-ptimoóoen:e . - ador oducit primogenitum €5 alios / PAVLVS DE PALATIO alios filios adoptatos, ita habet & virgo,inter quos princie . pemlocum habet Ioannes Euangclifta,cui di&um cft: Ecce mater tua. Porro & illud penitus contemplare : Dixi füprà duos mundos à Deo conditos , fcilicet naturalem hunc, & fpiri* tualem,id eft,Chriftianum.Iam in mundo naturali Chrift "1 eft primogenitus omais creatura , & ante omnem creatti^- [i ram: hac tamen lege, vt omnis ctcatura in ipfo fit,& in ipfo » Áo. Y. — vint, Dicitenim Ioannes: Quod fa&umeft, inipfo vita. i crat. Itaque omnes res mundi funt in yerbo Dci , in quo. i viuunt , in feipfis plane aliquando viuunt : aliquando lan*. EV - gueícunt, aliquando moriuntur. Has vero mutationes non patiuntur res in Chrifto , quiainipfo vita funt. Ita peniti in mundo gratiz , Chriftus eft Mariz primogenitus : hae lege vcin ipfo omnes homines viuaht. Vtenim in Ada omnes moriuntur ,itajn Chrifto omnes vinificabuntur. I Kpbrf, 2. Chrifto igitur omnes habemus gratiam , omncs refürrexi- P mus,omnes a(cendimus,omnes cum illo fedemus in cocle* i ftibus. Si languemus, fi peccamus,fi denique damnamur,i/ — 2.Cor, 6, nobis haec patimur non in Chrifto . Dicebat Paulus; Non * anguftiamini in vifceribus noftris , anguftiamini in vifc i bus veftris:quantó verius, X foelicius,id dicet Primogeni nofter? . Demum proprium eft primogenitorü , ipfo iure fequet* 165, alere fratres,licet adoptaros. Clamemus nos ad Chrifli vt alat nos. Eaciet ille vero. Vt cii non defunt, que tribue if alimenta: nec enim dando minuitur quod habet. ^ 1. Corii,s. am n Nota:Chriftus non folum dicitur primogenitus Patris he Colof. 1.et tótius effe, & pimogeniy matris:fed ctiam dicitur primo" Mgo.1. | genitusex mortuis:i eft, primogenitus mortis & non elle Itaque primus quem mors & non cffe ad vitam & effe mortale prodiderunt, Chriftus cft. Ipfe cft primus : & ip^ yltimus . Si enim mors parit fideles ad vitam , non pari in fe : fed peperitin Chrifto. Vtenim moriente illo, omncs mortui fümus : ita edito ad vitam mortc , omnes etiam editi fumus. Ipfi eloria in fecula fc- culorum. TS MAL IN MATTH, CAPVT II. 4i CAP PE 1I. Cüm natus effet 1c (us. [ VR natus fit Dominus in Dethléhem, 5 digna res eft quà trae css. Et primum p! natusibi cft, &ibiadoratu: ,Vt refpon- »|| deret veritas figure | Dauig parutis cor- : porc,fed das afi €&u, viribus fortis, 7g) cantu füauis, (quo drm, Deme Saulex- ;. Reg.16, . 4| pellebat)hic Pur im Jethlehz inügitur, anaugtratur rex Líraclis : ita Trium hag em*íbc&u, * nis P n fpiritu, potentiffimü robore,qu; PL 44 fcd pulcherrimum fpiri P PES "tem pee in armatum deiecit, qui fuo cantu & predicatione damones é noftris fugauit mentibus , conueniebat inung; Rcegemin ciuitate Dauid, De . be H Secundó:A rca Domini addu£&ta et à Daujde in Bethlehe, 4. Reg 6, idá; cum magao populi iubilo, De quo refertur i nPflmo: Bd, - Memento Domine Dauid. Multo meliorarcafuerat Chrift; ^ M c I z a OPXDS ee —— g eorum, Iofephi & Maris Jeitia. Tertio: Vbínà erat na(citurus panis de codlo,panis Ange- Orü,panis Viu? panis vitanifi in domo panis,que Bethlche Ioas. 6, ef& vbi debuirnafz; germée,& fru&s terre füblimis,nifi in ciuitate fru&ifera ^i (ref Beh] ché Ephrata, Nec immerito lae 4. nafcitur in Bethlche Iudzz, id eftin domo panis & confef- lonis fiue laudis, Nulla enim Ynquam tahta laudandi Deum is nofter factus eft. Quodque "um panis nofter effe volucri din Ó nifiin pr. fcpio reclinatus: eret & nos iuméta effe, & hàc efc hubus ededi panis Vitioné, fi iumentum cfficiaris id eft, ftultus vt fapiens fias, x. Cor. s. oC igitur watus effet lefu in Bethlehem Indee | ecce Maoi ab Toy, 12. e venerunt. Ergo non folum Chyioi. exaltatus à terra (. nia trahit ad fe 1fed etiam natns is terra omnia trahit ad cuna E? non folim exaltatus in cruce haber hamum quo vider yop ctur fed ctiam reclinatus in prafepio.Potentior enim ego it Chriftus in vilitate , quim in maieftate, Cüm inpr In eloria fua pauculos itad fe : at ciim eífet PRefepig ; eftloco iumentorum & in cruce,id rea ro- '4& . PAVLVS DE PALATIO Genef. z.. aduocauit coram fe, vt omnibus fuum imponeret nomen: Cor. 15. ponat.Prior homo de terra terrenus,terrenü & temporale 'Toan. 10, - l/4é $5. melicis cibus.Omnes igitur fitientes & cfürientes venite ac Vie 60. & filiae tuxe de latere (urgent. Horum primum ;n Magis d loas, 1o. Du Lue 23. latronum,ibi aperuit gloriam füam,& omnia vocauitad fe: Certé cum Adam formaturin paradifo , omnia animalia ita cüim Chriftus nafcitur in ftabulo omnes gentes allicit ad (e, vt omnibus benedicat , & nomen Chriftianitatis irt nomen dedit rebus : at pofterior Adam, nomine zterno: hzreditauit eos qui in Regibus Magis fibi voluerint effe fi dcles. Veniunt ergo iumenta ad formatum Adam, non vt edant , fed vt nomenaccipiant. Veniant item iumenta ad formhtum Chriftum, ad ftabulii, ad praefepium & domunt anis ; non folüm vt Chriftiani nominentur, fed vt vitan habeant,& abundantius habeant: & ceztefiad domü panis. venerint,cüm natus fit panis in domo panis,non deerit fa aquas & ad panem.Ifaias dicebat:Filij tui de longe venient, longe venientibus impletur . Alterum relinquitur implen dum in die mortis Chrifti,cüm Ecclefia de ipfius latere fure get. Et quidem venientibus Magisad adorandum Domi: num(cii Magi Reges fuerint,) comitia in ftabulo celebrat? funt. Chriftus Rex inauguratus eft. Reges Regem adorant nouum.Nec enim parerat vt Rex mundi ad nos adueniens vt homo: nonàrcgibus vt Rex adoraretur, à Hoc veró vnum vofo te Le&or non latere, Mihi quideff hic Magorum aduentus videtur vnum e fümmis miract à Chrifto in hoc mundo editis; Plané video grande mir culum inlatronis ad Chriftum crucifixum conuerfionc. ita decebat , vt in die quo cfludit Deus fua in nos vifcers miraculum tantae conuerfionis cfficeret.Sedinterim fpe? pendentem Chriftum , fua pietatis thefauros aperient latronem proximum , miracula quz fiebant. Haec omni pe&us latronis illuminabant vt Chriftü agnofcerct, Porr? non nifi miraculum grande fuit, quód Reges fapientes,t4 longe diffiti,tarn fübitó,tam inclementi coelo, per regione; ignotas , cum capitis periculo , Chriftum in ftabulo adf? uerint, Non igitur 3mmeritó Matthaeus dicit : Ecce, q rem vehementiffime ftupendam. .Sed queres : Si viri hi pracftantiffimi Reges fuerunt, si vulgi fama eft , vt etiam Ecclefia in Magorum pi&uris 4^. bra & vtían&ctorum Patrum tradidit autoritas, m Eo IN MATTH, CAPYT IL 45 habet Athanafus » de Varijs Quae. q. 2. & Tertull. lib. s. COütra Marcionem.D. Anton. par viti]. 6.quibus adde eos quia me addu&i fuprà funt.fam ( Magi Reges fueru nt,cur nOncos Matthaeus rcges nominanig) Prima cauía vt arbitror et : QUia Mais & re noftra, & &l erat, vt (apientes teftimonium de Coo redderent quàm reges. Reges enim fere ignorantes fünt, aliorumque fententiam fequuntur, & cum: ib htun [ confilio: maius ergo teftimonium e à Sapientibus, quàm à Regibus. NA. Secunda caufa fuit : vt quia primi quià Deo def: fapientes fuerunt: ita primi qui Deum quafierür /fint etiam "Sapientes. Vox Daemones, Sapientes figni *3t, Magi iren fapientes.Da mones cadunt, Magi B re "pir. Vin ligas quód ficut nihil periculofius apientia fi irelida c nihi excelfius fapientia diuino lumine illuftrata, ra fi Ir, quàm zquum Crat,vt qui nomenclatura. Mat, 20, AL ràri, nec patitur vt inter (i9; füperbe reges dominetur: fcd qui maiore(t inte; s, fit ficut minifter: ideo inprinci- Mattb, t$, Pio fui regni, (eu potius minifterii, noluit hos Vocari reges, fed Magos, : Sexta caufa eft: Nefcio quid füpercilij habet Deus contra tius feculi regi i Tcgium nomen, Certe ciim populusà Samuele r, Rey. €Xpetijt Tcgem, Deus fe abiectum expoftulat cotra Iudzros: Volebat enim ifle folus Iudzorum e * CX , id nomen alijs Velut £ftidiens. Ideó noluit minus eratum fibi nomen ,in SXordio fiis. Ecclefiz inter fidele; ad cribi, Quafi dicat: Sit Herode, rex inter infideles at inte; 05,vt vnus eft Pater Mattb, 1, Yelp ies vnus vocetur Rex vefte, rima caufà : Si innocentia duraffer, fapientia quidem ins d10n regnum, Sj Adam non peccaff-r. regibus ho. AS Don egerét, Ciim igitur Chriftus innocentiam refli. Net, regninomennoluipadCrib; myfterio quód dicit:Eere Magi ab Midi. EC Xe : ' | n 46 — FAVLVS DE PALACIO j | l Pí4.49. abOriente, vtà folis ortu vfq; ad Occafüm laudabile effet | Genef. 2. nomen DottinuEr ficatà Solisortu coepit genus homini ; ; ta inciperet & genus fideliufi, Rurfim ab Aquilone pat Yerem. t. ditur omne A He Quia omnis mali fere origo , diabolus : füit,(qui Aquilonis nomine cenfctur, Solium quippe illeift lat 14. Aquilone ftatuere volebat) itaab Oriente panditur omnt ERE onü, Quia omnis boni origo Chriflus eft: de quo dicum (o9 EU£V. erat, quód fi Oriens ex alto. Jgiturficut qui in quauis müd W parte peccant, ab Aquilone; dici poffünt,quód veniant: iff qui beneagit vbívis fit, ab Oriente veniredici poteft. . - Sed intime aduerte: Oriens eft vbi fol nafcitur, & cui fo! nafcitur , in Oriente eft, ficut cui fol occidit, eft in occaltle y Intellige igitur eum ; cui. radius diuinus nafcitur , cuiqué illuminatio dia refulget;in Oriéte effe.Iam fi illi nafcituf Mor, 4. radius lucis , certé ad Chriftum venit: quia non c(t in alif : lou.6.; aliquo falus. Ita ipfe dicit: Omnis qui audiuit à patre &* - didicit (id veró eft illuftrari ab Orientefole) venit ad m& j Myfterium ergo hoc eft, Siilluflraris , in Oriente es, & 4f Chriftum venies. Si ad Chriftum non venis : non didicift! fplendore Orientis luminis in te. . 1 — Feniunt igitur Magi ab Oriente lerofolymam. Vbi tunc fidc liim erat Ecclefia , vbi erat predicatorum & do&orum c£ ! ^... Jebrior conuentus. Caufam forté requiris,cur Ierofolymat! Dienyf. $. intrant ? Hancaccipe : Sicut Deus Angelos inferiores pco eapit. €«!, (aperiores illu(trat, perficit, & gubernat: & ficüt mundtmfo der arcbie, hunccorporalé per Angelos inferfffs difponit,& corpo" jos per animas viuificat : ita & voluit populos fübic&tos f^ | Mattb, 21, Doftores & Sacerdotes gubernare. Ita enim ipfe ait; Supe . &àthedram Moyfifederüt Pharifzi,& Scribas;quae dixef/ vo5is facite , & (ecundim opera corum nolite facere. 77 (00 quidem contigit nunc Magis: qua dixerüt leetfperiti fuict erunt. Át licer Scribe puerum nó requifierint,Magi req ferunt, Ieitur Dominus non femper voluit docere n0$ 05 Matt ai, fio, docet vero femper ore Do&terum. Et hoc fignificat Dominus in dic palmarum , cim non inedit afin» interiectis ApoftoloÀMih veflimentis.Nimirum nomine animabus noftris , hifi Do&orum interuentn. Rcáec£, Pa) 121. interlaudes Ecclefiae hanc cecinit Pfaltes: Quia illic fede? fedes iniudicio,fedes füperdomum Dauid. Prius ergo 4€, Que 2. dat domus Danidad fedes Do&orum, quàm ad pucrum^ dentemin medio Do&orum. Intra? IN MATTH, CAPVT II 47 Intrintes Magi Ierofolymam, id vnicz requirunt : pbi ef? $51 natus e Roy Iudeorum "Uainterrogatione móftrarunt, p; Ynicüm Chriftianorum inftitutum($ r$od5 1 fella illumi- nati fünt) hoceffe: videlicet requi Uirere ybi e(t natus Rex Iu- Orum. In quoloco habitat rex hic natus. San 3 quarcbat fponf:Indica mihi,quem diligitan iuendi a mea,vbi pafcas,vbi Cant, t, Cübes, Non eftalia deuotis viuendiratio | giám inquirere, : Vbi inuenient Chriftum. Inuenient quid m a, & Bpbef. 4» an&irate veritatis, Inueniet in fpiritu Yeritate. Sed qui d loax. s. Veritatem dicere vereor ? Inuenient in paupertas ;ignobi. litatejin ftabulojin refepio.Morientem in Er Difcente mid fa 9 » vtrobique fumma deic&io, vilia / extrema. O rerum varietatem mirabilem! IlleDeu » Rex P/dn.7$. Iudzorum antiquus , ille notusinIudza, ingeni tur in Pfal. 79. templo fedens fuper Cherubirn, Dominus enim in templo f la. 19, fan&o fio,Dominusin ccelo fedes cius.Igitur Rex ater ia ccelo inueniebatur , id eft;in loco maieftatis : in tem, jo - inueniebatur,id eft,;in loco auro byffoque fulgenti, Curjt a2 rem,antiquus dierum,an- tiquabona preftabat: auri fcilicet, gloriam & honorem sorum nouus, Rex natus Danief, 7. ;in honore aut delitijs. o requiritur vt quzra- mus natum Regem ludorum , id cft cXplicitam de natiuitate & incarnatione Rcgis noftri, Sanà -udsei Profitebantur'na(citurim Chriflum, at Chriftianitas he Magis incipiens » eundem iam natum profitetur : & ob Se pr oftffionem, coram Herode, & toto orbe,caput pe- 4 *Xponit. ^ Lib r m Re tamen m illud facrum expendere : Qui matug Tek Rex Iudzo;i; abfolute, Deus cft.Ita AImlafanrin (io Pílmo Iudzi : pe,. autem Rex nofter Pff, yg, s fecula, operatus cft lutem in medio terr. Et inalio Pfalmo; - $4. PAYLVS DE.PALACIO IES V omnegenuffe&atur,Sicigitir & Bethlehé minim es óculis homini, ciim teexiguam & fine populo videat! p At non minima, cüm te Deus in cunam filio fuo delegerif cirm tufoueris in finutuo, natum temporaliter: qué fout ! auDaral.z, finus Patris, natum ab xterno. Magna &àné eft domus D6* ^ mini vbi colebatur. Magna item domus panis, vbi nafcebdt . Pfa.$6. tur. Magna & gloriofadi&ta funt de ierufalem . Sed que Certé quia multi homines nati funt in ca,quia in ea habit ^ud bant T yrij & populus AEthiopum,& alienigena. Quant E vcró maior laus Bethleher,vbi Chriftus natus & habitató fuit. Sic etiam foelix anima quz minima eft in oculis fuis non veró minima in oculis De;.In hac anima nafcitur Chii ftus multo foclicius quàm in Bethlehem: fiquidem ex Betl lehem exit qui nafcitur. At ex pia anima nunquá Chri exit, fed porró manet in zternum., & — loni. — LuwsifibusIuda. Vt cnim qui inte natiseft, cetus t ] Cant.5, nonfolim in millibus , fed ex millibus, Siquidem che Angelorum fignificantur pernouem : quibus fiaddas he i Luceij, minum chorum efficiuntur decem , qui cüm fint mil T Cat. 5. millium ex omnibus his millibus electus eft Chriftus; . ^N fpon(à in Canticis cecinit: jta & Bethlehem cle&a cít€ ! omnibus millibus locorum Iuda, vt exciperet virginis p! i AS tum, cuius coeli non erant capacts. Sed cur non dixifti lf " millibus Afiz,in millibus mundi ? Tolle : foctent hi fupef? Bfi7s, tituli Deo. In Ifrael , inconfeflione quz eft Iuda , ibi n i N num nomeneius. Ibinotus Deus. Iactet fuam Eurof ) omam.Ia&tet fuam Babyloniam mundus,nihil plene De 1 placet , nifiin Iuda fit , id eft, in cognitione & confeífio? ; nominis fii, « T ; Ex tt mibi exiet. Deus bone ,/ quid (ibi vult , ga : : ui éxiet ^? Yero tantus eft hic qui exiet , vt quoduis afferas nom^ | quoduis ci nomen imponas , minus dixiti. Si dixeris C9 P4. 64-. dux, maior duce, | Philip. 2. e(t'Tibiergo fil Gentf. 21. venera , quia da €"24. .profitemur, cuius nomen eftinnom; prin vr A. Mattb. i. r Nec vacat mykerio quod dicit: one Pod exiet. Certe feeminz(vt Sara)viris fuis pariüt.Nam quos pariunt à Vl acceperunt. Proférunt igitur & reddunt debitum vir quibus genuerüt,Porró quia facra Virgoj folo Dco . IN MATTH. CAPVT II. OL m accepit, (quia quodin ea natü eft de Spiritu (an&o eft,jidco . pr Inceps qui €x virgine exit, foli Dco exit. Vc&iffime igitur b Pater hunc fibi ia&at filium , quia inalijs filijs habent non- Matth. 3. üihil parentes , at in hoc, folus Pate g&ternus habet , omni €17, Ec patre ES ^ RS Em mu x: Bro nis 1 fi aitendas finem niin in fua ) vitm s dices re&iffimé di&um: p, ,, sip exit, Planz Chriftus datus&natus cft no5is;plane Chriftus venit Ife 9. nobis miniftrare.Plane venit,vt vitam ha us,Demum é Vere di&um eft : Ecce Rex tuus venit tibi, At licet Chriftus Zacbar.9. datus fit nobis , fcopus iftius donationis fuit Patris (ii olo- « ria. Ego, inquit, te clarificaui füper terram. & rurfüm; Ego lo«n.17. , hononfico Patrem meum.Qua igitur omnis Chrift; aco illam vnicum fpedabat finem, vt Patrem fuum elorificsrer. Ioan. $, ideo meritó exijt Patri : re&é igitur Pater dixit ; Exijt mihi. | Etilludattende: Nullus homo cft, quinin eo propria vo. » luntas aliquid fibi vendicet : aliquid fibi de nobis fürripit müdus,aliquid diabolus rapit. At folus Chriftus fuit,in quo nihil propria voluntas , nihil mundus , nihil dxmon habere Io«y, g. potuit. Gloriam, inquit ille, meam non quaro, Et rurfüm: Matt, 26, Non meà voluntas, (ed tua fiat. & tandem: Venitait, prin- Ioay, 14, ceps mundi huius , & in me non habet quicquam : nihilpe- - nitüs habuitin Chrifto alienus . Totum fibi afferuit Pater &ternus : meritó igitur Pater dicit : Ex te gib; exiet, Demurh(vt nónihilattingamus ex Theologia fcholarü.) . fi Chriftus effet purus homo, fufcepitfet relationem realem infe, qua filius effet matri fuze, id eft; qua ad matrem fuam poffet referri, Sed quia Chriftus Deus,nullà habet filiationé realem , quaad matrem referatur. Filius ergo eft Chriftus ? relatione reali folum ad Patrem , & firealiter eft matri füze ius ; non eft filius relatione & ne *d qui in matre conftituatur: vty trem: Mulier , quid mihi & tib; ? enis, Progrediamur. Quid? Numtuexibisad im? Reges gentium dominantur (ed vos nó fic, iWipulus tuus dicit: Non dominantes in cleris, fed "gis fadi. Quid ioitur dicis. d 4 uu forma g —— | ^ Joan. i8. - p Ban. 2, Toan.1, l Fal. 109. v gy € PAVLVS DE PALACIO Prouer, 8. Verbum, & hoc eratin principio apud Deii, à diebus ate Hu ; in Itrazl? Certe Cliriftus non venit dominari faftu human & temporali. Ipfe enim dicit: Non eft regnum meum hoc mundo. & fi fic dominari vellet,non erat opus veniré am enim à mundi conditione Dominus erat. Venit igit! inftituere dominium aliud fpirituale, & diuinü, quod ten porali übie&ione & cruce paratur, lachry mis,predication & füdore firmatur. Ego,inquit, conftitutus fum à Dco, rc fuper Sion.Sed dic quomodo? Pradicans,inquit,przcepf! eius, At fi preedicatione vera paratur tibiregnum,& dom nium füper monté (an&tum:magno tibi & labore & fudoff paratur. Hoc fibi per(uadeant Paftores.& Do&ores greg /' Chrifti: fi dominari volunt, fübijciantur, feruiantd; ouibi? füis, Ea ratione magis fibi parabunt dominium fvper oues quàm vllus Imperatorum habuerit vnquam. Et egrefsiones ejus ab initio. Quia videlicet à principio cr* nitatis,quia ab zterno ordinata fum,ex antiquis anteq terra ficret, Sed grauc dubium eft, quid fit illud: Eereffiones ejus,c numero plurali di&um eft non fingulari? Certéhoc maie ribus erat relinquendü , quia difficile. Sed age aggrediam eius explicationé:que ex Pfalmo to9.videtur pofie colli£ ibi habetur: In fplendoribus fan&orum,ante luciferii ge?! te. &, vt litera Hebraa habet,n fplendoribus fan&titatuf Hic requiro, cur dixit in fplendoribus , ac non potius? fplendore? Sané,fiin Patre producente filinm,vnicum 2 attributum, quod fplenderet: vnicaduecffet fan&itas, Q7 fbleddorern emitteret : re? diceretur , in fplendorem an&itatis genui te. At cüm Paterin fua diuinitate re? omnium náturas comprehendat, (nó corporaliter, fede? nenter) fintá: in Patre infinite perfe&ioncs, & fandtitaf? (licet omnes ille vni fint:) idcirco illae omnes creatur? illa omnes perfc&iones,(unt fan&itatesin Deo (pleden € . lam cüm primum in füa zternitate,Patercontemplatust fe, & (uas perfcdiones , & rerum naturas quas in fe cof, nebat : tunc illaomnia intelle&ui diuino fplenduerunt? ^, pleniffimé funt à diuina mente concepta, Ex quorum 05 nium notitia & intuitu , Verbum diuinum prodijt. A ieitur Verbum Dei genitum eft , non in vno tantum ff" dore Divinz effentiz : fed in fplendoribus omnium r€ fan&tarum quas patcr continebat, & intelligebat. 5 - 1.3 E IN MATTH, CAPVT II. *tiam eereffiones ejus dictz funt . Coghitiore diuinz effentize tione bonitatis, fap 37. » quia filius non tantum & egreffus eft:(ed etiam ex cogni- ientig , potentie, & demum omnium Crcaturarum, Vides quàm merito dià di&um fit,quód egreflio- L5 eius funt ab zeterno. . i Secundd. colligi huius loci explicatio 'oteft cx Pfalmo 2. Pfalnt. 2 Vbi dicitur: Ego hodie genuite, videlicet, eri. C plius ab stterno à Patre fit genitus, verum ita abzterno genitus eft, vt continenter gignatur , vt hodie etiam dici gigni :ita igitur egreffus eft à Patre , vt femperegrediatur & idco cgrefliones, (quafi 8uij continenter fluentis) gig cn E Tunc Hevodes clam vocatis Magis diligenter icit ab eis tegy - pes fie Nulquam ergo Chriftus eft tutus ab ijs qui deem nar volunt . Maximéab his qui ambitu dominii. uzrunt, & ambitu quaefitü retinent. Hi ergo funt qui Chrifto ttiam recens nato infidiantur, Nec parcunt puerilibus lachrymi » & cüminfantes timendi non fint, hi tamen €05 timent,vi- deriq; volunt prudentes, fi Chriftumexterminent, Annon tibi videtur typu: expreffus huius rei:cüm przdicator prin- - cipemadmonct rei alicuius malx partz , Princeps vero ]a- tranti preedicatori offam inijcit, vt taceat,vt lapidemillum non moucatiextineuere js cupit Chriftum,(ed non poterit. Venient dies mortis: tunc reuclabitur Chriftus, Nec pratermittas L.e&or verbu «dorem eum, quorundam principum Circapietatem vanif. fima, licet fücatiflima verba, Vbi »pr'ftant pauca: ibi leuiffimi ünt Vbi oportebat grauiffimos effe liautoritate Concilij. V bi videlicet, EccTefia: "CPrtfentatur maieftas . vbi Spiritus fan&i creditus adcffe Przfentia : di(zant igitur fideles & retici caput Concilio fübdere. fiquidem reges & fapientes, Tühtantorirar Lecce flella quens viderayt e | Pe T RTL UN Quint erar autoritas à Micha ur Gellaredijt!an - i&a , à Iudzis declarata? nullam fatis ,b fideles clamatead Do minum, intelligentes € friptur nullam ftis cffc praedicationem, d$. nif ita ludzorum paruc- -. : ^. $3 PÁVLVS DE PALACIO nifi vobis diuina affulgeat gratia , diuinumque fplendeat Ite men; Scriptura fiquidem, mentem erudit,fed voluntatet nonerigit. Atlumen diuinum, & illufirat intelle&tum & le4^Y — jnfammataffe&tü.Rogate ergo,vt i5 qui illuminat omnefi hominem veniente in hunc mundum, (quafi dicas omnet? hominem qui eft in Oriente) dignetur etiam plene illum nàre eum quia iam eft in Ecclefia , quique iam audit legeff E diuinam. Porró quos noftra hzc vox excitat maxime iuf! . hiSapientes,ui nouiffe diuina contenti, Chrifium in pr fepio non querunt fimiles plane Iudzis , quí cüm Mago* erudierint, vacui ipfi manferunt. D Sed ó tu qui gratiá deuotionisin pe&ore tuo radiante lerem. 32. a mi(i(ti , nedeífperes : merces cft Hog tuo , fpera, redibi* - feella,damnü accepifti, tantum thefaurüi amittens,refarcit dqmnum poteít,nec fine foenore, gaudcbis enim in repart tione, gaudio magno valde. Imo veró forte voluit tibi D minus ad tempus abfcódere ftellá, vt caufám gzudij mae l ' — eordituo offerret,tu interim inquirere & (atagere ne cefles "Tobie 11. redibit ftella, gaudebitQue cor tuum,& fi cum Tobialnme? oculorumamiferas , ciim eodem recipics, lztitia en | cata. Sed quia lumen aliquando fallit, & quae videtur ftc] 1. Cor. it pon eft.( Angelus enim Satanze fe transfigurat in Angeluf lucis) ideo argumentum tua ftella id tibi füme : S; (tell antecedit te víque ad Chriftum , vfque ad vtilitatem , pa? ertatem, & ftabuli fordes. ? | d videntes autem flellam genii funt gdudio vagno yaldo, AU. | j Y $4p-7* Salomonem dicentem - Laetatus um in omnibus,quiad? E T tecedebat me ifta Sapientia, Atqui latatur in omnibus," nulla te moleftia füftinens , an nonis tibi videtur gaud/ si magno gaudere ? Sed quid mirum fi vehementer gaude? E 2 diuino fe credit duci magifterio , qui diuino fere fen? jh ; e lumine fungi? Maxim? fi lumen illud homini reuc | Lwct 10. eius predeftinationem : Nullum hoc magis gaudium e | oteft. Re&té enim di&um eft:Gaudete quod nomina vef? | Pa. YAM (cripta funt in coelis. & alibi : Lzetatus fum in his quac die^ ij fünt mihi indomtmm Domini ibimus. Nota: Turbatio manet cum Herode & Iudxis,nó inq" - z j rentibus Chriftum puertim & humilem : gaudium vero & audium magnum valde datur ijs qui humilitatem De??? 1 Mebr. 4». qnirunt.Ttaóue relinquitur fabbatifius poptilo Dei:fi enr | gaudium vfquam e(l, in corde pio eft: & fi turbatio 974 L1 acu o Pu | -IN MATTH. CAPVT IL. | $$ eftin domo impij eft. Profe&ó fi turbato eft jn corde iufti, non eft turbatio magna valde : atfi eandium cít, magnum | Yàldé et, videlicet »quia gaudium homiis p; jinterra, ini-- tium eft, & velut femen & arra, futuri in co.]o gaudij, Sicut Toay. 7. €nim cognofcere Patrem eiufá; flum vita se; nainchoata Mattbae, c: ita de teftimonio confcientiz: gàtdere gaudii xteraum inchoatum eft. D ge Item be $i videre ftellam nel tantum Saudium eft, Quid erit puerum ipfüm videre ? & fi videre ^pa Videte inpra(epio ja- centem gaudium Lexar Mà 2 exic n maieftatis throno ttum * . Moe que dum veniés feret [uprà ybi era, puer. Quis non credat , (e radios » dum fuo fonti àcceder. t, creuiffe : & ftellam dum Soli appropinquaret fuos radio, multiplicaffe ? Et quis non credat iam Magorum cor. coepiffe flagrantius ardere , cum terno ieni ma nis propiabant ? Quis non videat Magorum corda magis ac . : D magis illuftrari luce coclefti , ardere pia deuotione , ca le(cere facra affe&ione ? I2 te precor , zttende magnit diném horum qui fünt adoraturi . Reges (unt , Sapientes funt, cum fatellitio , & apparatu veniunt, Rurfüm attende magnitudinem eius qui adorandus efl, Rex eft, Deus.eft: nunc perfpice; an & illis , & huic , locus adorationis con- ucniat, ftabülum fcilicet & przfepium? Certe fi huc oculos tantum animales afferas , videbitur non quadrare locus rcgi adorando , nec regibus adoraturis . »&altaà P/4l.137. 9nge cognofit , Ideo nafcitur in (labulo viuitin miferia, €rgo Deus e(t, in fpiritu & verit; 5 Aiquis San&orum , Creqe mihi , non tuliffet virgo Pihtia auro & bvffo fulgentia. Imó nec Iofephi animus id inuiffer - Faftidiunt fanài, Orrent & fuoiunt ea quae : 2A s miramur. Vtigitur Deu, Virgo , Iofegh fplenden- E Stunt dd mos : Ita & Maoi, iam fpiritu Chrifti afflat;, Adora(fent forfan Chriftum , (i5 auro iaceret : ado- Tauccunt fàmen ia litate regnare videbant, : lgitur 6o |» PAVLVS DE PALACIO : gitur fpiritus pauper paupertatem adorat : vanitatem à! horrer, aut certé habet füfpe&am. E. Mattb.13. — Et intrantes domum inuenerunt puerum , Quem multiat reges,& Propheta videre quzrebant.Inuencrunt illud Gen, 49. crat expectatio gentium , & defideriü collium zternoruf Mala.3. Inuenerunt dominatotem Dominü quem vos(inquit )qUf ritis, & Angelum teftamenti quem vos vultis, Inuenerül lori — Meffham;quem itafe inueniffe Philippus gaudebat, dice?! Inuenimus Meffiham , qui vocatur Chriftus : demum int nerunt illum, pro quo inueniendo tot lachrymas, gemi x & fufpir;a priores San&ti fuderunt : & inuenerunt cum pf | s quo tot pericula fübierant, tot expenías fecerant; pro qU' 1 Mattb, i5, margatrito & thefauro inueniendo omnia funt diuendenó : Ette Le&or, obfecro , ne obliuioni tradas, quód Reg , .mon inuenerunt Puerurn fine Maria. Itaque fi tibi Chrift " a máfüetus & puerulus inueniendus eft,cum Maria inuenit? ! dus eft.Sacra enim Virgo miniftrat(intercedendo in ha? E Ecclef. 2 4. tatione fan&a, (id eft , in Ecclefia) coram filio fuo , vt! | Sapientia dicitur, Meritó igitur,ibi additur: Radicaui inp? as ulo honorificato , & in partes Dei mei hzreditas illius; " Ecclef. 24, n. plenitudine (an&orum detentio mea. Et rurfum : C creauit me dixit mihi : In ele&is meis mitte radices, Cerf? nullus populus eft honore dignus,nifi corum qui Chrift m" ( quarunt & inueniunt: nullus populus eft pars & hacredit? ; « ^ Domini, nifi viri pij: nulli homines funt plenitudo, nifid' ! fan&i & ele&i Dei (unt.In his igitur Virgo facra egit radi m deuotionis, & amoris: in his radicatur,detinetur, habetq' j fuam haereditatem. Voluit enim Deus, vt ficut Chrifto i ' bemus & agnofcimus falutem, vt Patri: ita quodamm0^ Virgini deberetur interceffio falutis vt matri , Ne ergo?" . peas cum vehemétiffimas amoris flammas erga Virgint? in multis pijs agnoueris. Imó ne ftupeas , fi adeó occuf E Ecclefiam in laudibus Virginis videris : vt fere , easp *— quas Deo offert, Virgini etiam offerat. Et procidentes adorauerunt eum. Sat ergo fuerit flclla fups, puerum fulgens, vt procidas & adores puerum: adcó cd xuer fplendens , adeó eft vultus ille diuinus, vt fi cum 7^ fella demonftret, vix fieri poffit, quin pronus adores. C^ L^ ritas & maieftas in Chrifli facie*e(t, Sed parietibus dó: occulitur,& tuaueríos ab ea claritate oculos habes.Si inff^ neris domum, fi ftella tibi puerum ofttderit, videbis fi A | IN MATTH. CAPVT IL - s FX Chrifti multo quàm Mo i illuftriorem Inquit Apoftolus: Exedi 34. n Cus qui dee de iiie lumen fplendc(cerc,, illuxit in. 2. Cor, 4« cordibus noftris, ad illuminationéc aicfta ; iuinitatis:quae cítin HOUR perfona) Chrifti.Igitur in ifti claritas maie Rida i. nilluxit nobis,vt Sap. s. b ente illuxitid ui i etate fulfit nobis : at poftea Qtr surip(a Bera i ut de. nos nobis fübtraximu. "4 ido loco pueri adorandi, idola creaturarum adoramus; Et apertis tbefauris fuis. Anima qua Deumihuenit ornnes thefauros, & omnes finus cordis fui Deo 3perit.(ed totam Deoin holocauftum offert . Quid enim aliud facia ; t? videt Deum omnes thefá uros amorisin hóminem effudi(f- , nec id mirum, fj & ipfa fecro: Magi nullum erirét, & totos Chrifto bi fümpferit , qtiod fia indigentiz neceffarium effe putauit, Indicatur ergo tibi, um,quem Deo non ape- rus efto,folüm fibi Chrift indigentiz füz,aut potius fiorum fuerit neceffe, Non Cert 2, Cor, £, yt alis fit remiffio , & tibi tribulatio , vt Apoftolus ait, fed Vt tu qui plus habes,non duis. & quiindi- Set minus habens, non deficiat in necefarijs, Obtulerunt ei aurum tb cp» rrbam.Hoc iam perfe&torü eft. Sed & (ua quadà ratione,etl ctiam imtperfe&orum.Lo- quamur de perfe&is | Sana c quodam lumine monftrauerit, adeo) omnia cótemnis,adeà gnis mundus vilet , vt facil: 3 ce omne rcpellas aurum, !lé abijicias honorem qui T um facile abijcias,deliti Vngunt, hac ratione purantes hrig e. € poffe COrrüptionem mort; corporalis : at qui c iftum iac fe (^ is ca A TCPCTIt, ficut reperitie Maei omnes delitias PIOIRIs corporis fngiune. site re Magi eU88 PAVLVS DE PALACIO | à corruptione, imó ctrpientes vt corpus quod fua coit -9. ptioncaggrauat animi, iam diffolueretur. Igitur Magi D? Pbilip.:. offerentes aurum, & thus, & myrrham,omnia que in mie 2. loan. 2, fünt obtulerunt: in mundo enim eft concupifcentia carfi cócupifcentia oculorm, & füperbia vitze,in quibus delit intelliguntur, diuitiz, & honores, id eft, myrrha aurum thus, Habesigitur quantum obtulerint Magi. Securióe placet intellige per aurum , thus & myrrham, fpiritt animam , & carnet quz diutis Paulus optat integra in? 1. "Tbeff, 5, niriin dicDomini Iefü. Sed ó quàm arduum negotium£ fpiritum, & animam, & carnem Dco obtuliffe, nihilque? ex illis ferua(fe! Imó & quàm multi putant hacc feDco? tuliffe ,' ciim contrà fibi hzc illifermarint. Sed non cft huius inftituti. 'Non libet hinc adeó facilé diftedere. Obtulertnt ,inqu Nihil ergo hic mortua fides habet , fcilicet fides quae et? " Galat, $« fauris ftris nihil Deo offert: aut fi offert,parü offert. At V fides qui cü dile&ione operatur, magna facit,optimad Genef. 4... habet offert. Nó ficut Coin vilia, fed ficut Abel nteliora-? 4 Hebr... ó miferiam ! Abelid eft lu&us & paupertas offert melio i Cain veró, id eft, proffeffio offert viliora: itaque diuites n * * quipoffeffiones habent, vilia offerunt, & fi aliquando 09 hi runt magna, & corde impuro proferunt , & ideo viliaD' fünt.At pauperes aut offerunt magna, quia totum offer! Lwe 2t, quod poflint, aut certe cor illud quo offerunt, ara illae 1 P/d.6$. minutafacit multo pretiofa. Re&e igitur Pfaltes dicit: ^ Na locaufta medullata offeram tibi. non enim placet holo€ ftum quamuis fuerit magnum, nifi medullam habeat,ic ; non placet caro,nifi fpiritus adhibeas pinguediné, Tanos . Chriftus tibi obtulit fiam diuinitatem, quae aurü optiff? Cant, 4, cft, obtulit far animam, femperin oratione ad DO | fublimem,ficut virgula fumi ex aromatibus. Obtulit | 0 Eeango, &carnem firam, quam Iofephin monuméto colloca myrrhe & aloés centum libras adduxit :ita & tu o a carnem, animam & mentem, & omnia. 4 Et refpon[o accepto we redirent ad Herodem . Si ad HcrOc ge non funt redituri , fitvt neqne ad Iudxos qui cum Hef^, funt. In Herodetotum feculum intellige, In Iudzis 2 ceremonias, legis literam , & corticem. Igitur qui pu* ilnftri ftella precedente inuenerunt, admonentur, hil habeant ctim feculo coimmune, neccum legis a? au c 5 IN. MATTH. cApvT 11. EE : : H . . !1 e*remoniis, (ed adorent Detm in (iritu,non in re iiis er A ) in Veritate, non in vmbris] :nec in exteriori cortic ^ : 4 ices, Quid? Iufti nihil debent haj Cre cum feculo cómune, Ioag. 4« lhil etiam cxremoniarum exte tum attingere debent. lane id Lutberanicum eit: exer bit itaque cxremonias Cxteriores virpius,traétabit fecularia; Igotia:fed per aliam Viam.Olim enim exercebat ea ccbit eM paruulus qui lacte €gebat. At inuento puero cxercebit neceffaria (ünt, E vt fa&usiam vir : PORSEIUE era Eis i ri fpiritu & Jd 1. Cor. $5 vnico verbo ks o c3 SERERE ^ Piritutimori nunc Rom. $, irituli tis & amoris. à : AERE reuer/i funt in regionem fuaw, Chrifto Do. mino gratia, quód poft pueri inuentioné licet i regionerm noftram redire :imó nonnunquam redire iu S Sana Petrus poftquam Paftor à Chrifto e inftitutus , ad pifca. Ds st toriam artem redijt. Paulus polt Chriftum vifum , arte fcenofidoriam exercet, Hj igitur Magi redeunt ad re. Ador.t$s gnandum, Crede mihi Le&or non n5. Petrum pifcan- | tem, aut Paulum füentem : at vehementer miror Magos ad regnandum redeuntes, Quid enim Magis alienius effe poterat, um Ybi puerum in tanta humilitate adoraffent, ipfi in celíitudine TCgnare cogerentur ? Miror cgo quidem, quód potuerunt à ftabuloillo, & à tàntz dulcedinis guftu, ^ du am fenferent in pueri sped qiseqy quanto po- tius mifindum e£, quoq Tcgnatri nunc in propriam Sgionsn véniant? Did'unt Cr20, qui contemplationi ad. i&i funt, fia non deferere, fed Ma ere. Video querclas iuftas , vide- Cart. 6, * TUm fit, rurfim veítibus indui , llominus redi ad regionem tuam , ad gubernandof. TUOS,& Quam inuenit; ucem;alijs praedica, Paulus illuftra- *!5 non iubetur luci quam viderat intendere , (edire Dama- Allor. 9. yom,vt exinde port hriftiinter gentes:& Apo- Aor. x. oftviàim Chrifti afcenfionem, cim il afpe&ui tena- rerent , iubentur inde difcedere , reprehenfi his /* redict ? Quid ftatis hic afpicientes in. coelum ? imó verà Eee «iIcgionem veftram » Tedite ad negotia vobis com- di "»Vtin eis laborantes remia laboris reportetis, & qui- ; um anus cum Chriftum (eai vellet, prohibetur; fed Marci si. "n quit ad tuo; i. annücia quáta tibi Dominus fecerit. Credc cius ^ 2908 PAVLYVS DE PALACIO pfiL 10$. Jamolauetunt filios fuos , & filias fuas damonijs: de mirum eft, fi vero Deoimmolentur Iudeorum filij ? ta certe difcrimine: quia filij Idolo immolati , peribant: 9 Chrifto immolati coronantur. [ Exodi 12... Sed porió progredere: cüm Deus eduxit Ifraclem? AEgypto cxijt & ipfe de AEgypto. Habitat enim Devs Matt. 23. fidelibus pergratiam :illifque abeuntibifs, abit & ilJe. «7 igitureít , quod exiens de AEgypto occidit omnes pri genitos AEgypti? Nunc vero intrásin AEgyptü,perm! -Occidi omnes pueros in Bethlehé?In egreffu plangüt of? matres : in ingreffititem plangunt. Reddit certe Dom» vicem,nufqua res in codem figuntur ftatu, Plorarunt 9" AEgyptic matres,exultaruntq; Iudaez:at nüc flent Iu9* & non dubito quin AEgyptiz multz exultarint , qu45 Chtriflus AEgyptum ingreffus eft.Sed attende: ideo 0€ a Dominus AEgyptios pueros, quaa fui parentes Deum mirabi]é agnoicere noluerunt;ideod; puniuit eos Dom jn ea re,quz illis erat maxime chára : igitur & ideo 0 Dominus omnes pueros Bethlehemiticos : quia part eorum,fuüum Meffiham quem Magi adoraucrunt,non ^. * runtagnofcere . O igitur parentes , adnitimini Chri? « — agnofcere & colere: alióqui periculum vobis eft,quo? deque id eft, in filijs veftris, vulneremini. : v Sed nelafferis precor heec penetrando.Cüm fe Dorf? Deum peculiarem Iudzis conftituit , voluitque pect£ 0o 49$, Iudzorum Deusagnofti & haberi , exegit ab eis om : mogenitum: omne enim mafculinum adaperiens V3 fan&tum Domino erit. Quod fi parens primogeni optabat filium, ficlis quibufdam Deo oblatis puerum" mebat. At nunccüm Deus voluit nofter Deus-effe, p P remá; fe omnium fideli Deum declarauit,infante* €) Pj neccos redimi poffe voluit: fed à parétibus penitus 544 | xit.Quid nobis res hec grandis infinuat? Id certé qune j Dominus Iudeorum Deus fuit;pa(füs eft amore Iuc4 ! '.. (amor enimprimogenitus nofter eft,)Dco primum y 3 fed poftca in fecularia & terrena negotia difllucre7. | eft Iudzosterrenaamarc, & terrena maxime amo. cüm Chriftianorum Deus eft , vult amorem noftri? eft, filium noftrum) penitüs mundo occidere, De095 viuere. Sed nihilte terreat fiamor tuus mundo 0€* fimortificatus eft carne, fi corpus mortuum IN MATTH. CAPVT Il. hi] , 1 SEL : 1, Petri 8. | Peccata, certe fpiritus viuit, & vita eiu; abfcondita s ani ROUA Chrifto in jzo. Itaac videbatur occifus, (ed vixit. Inh E? magnifice do&einas &euram, voluit infntes patria fuz Colof. $ A : (n. 22. | ritus interfici , vt amores Chrittianorim, omniumque Ger. *vtDeo viuant. Nec eiu üntàates mundo occi ; enim uU UM iubetur, occidere & manducare; Actor. 10 quos enim fideles affmit, eofdem Petrus occidit, » Age & hocintellige: Cum Ch: Es naícitur , infantes occiduntur , non pro ria,fed al ena culpa : non füa i niqui- tate, (ed Herodis crudelitate. Porró cum e is moritur, 2 Oma m puancs donaliea fd E. Quid cft, quód Natalis dies Domini , & funereuy, ne Lyté 33. focdátur humano? certe iudicio id meo innuitur, qua d rans innocentes , quàm nocentes , vitam debeant. d priorem , fi vita volunt viuere terna. Deponite, inquit H phef. 4 Paulus, vos veterem hominem , & induite nOuüm , quiin cr; f. iuflitia € fandlitate creatus cft. Vetera abitura fünt, (; nota Iogy,;. debent&eri omnia. Non fat eft nafci, fed oportet renafci, Porró fi renafcendum eft, moriendum prius eft, Itaá; con» feílio latronis in cruce pendentis, ] atronem veterem exuit, & nouum iuftum effecit *: & ita fanguis qnem Innocentes cfflüderunt pro Chiiflo, veterem depofüit Adam,notumd; in illis Chriftum formaurt, Demttm & ho & ad coelum ire v dium & vagina exi gulsre! quoties enim tentatio concupif: ines irruit , toties eft ipfis neceffe, g » Carnis appetentiam / iguare. Quid veró? An non melius eft (emel alienacru- | j à mc effe crudelem, tenam manum fentire , qu: qui viam Domini 3ggrediuntur » quàm dura contentio quami; neceffe fit epe mori, & quotidie mortificari, eum qui viuere velit. t dices : Cur non mortni cci Rtas;gladio füccubri Et quidem quia nó eft. Pf 555; imag; 975 nifi fan&ori, alióqui mors peccatorum pet- tia S d cim pateris quia rs C$,aut au!ter que tibi eft gra- Pal. 13. : fiben: facientes patiente: fiftinetis, hac eft oratia 5; Petri 2« apud Dei, vi Petrus dicit : Habe j] s hi vixiffent, bi neceffe gla- fünt iam grandiores, fed fola talitno sigkur cau(as cur yo uerit . € 4 Chri. E Ephef. 2. y. Reg. 3. A Cor. 15: "zn PAVLYVS DE PALACIO : Mlluftraris, quarifq; viros do&tos, qui te Chriftum doce? - tüc Maguses;qui luce proeuia adfcribas venifti.Cum aU? Chrifti fübdidifti, atque in eius a (id eft; charitate)! tuo infidiantur , quique infidias parant (àn&titati . "TUS Chriftus natalem patriam,innocentum fanguine rube Porró vt liceat mihi fenfüm morale integre texere, 1 iterum rem aggredi. Audiigitur.Cüm peccator es,& a tecum difputas, fi perfeucrarc poteris in fan&to propo & nonnunquam tecum ita decernis, Aliquando redjbe meas delitias;ad priorem vitz ftatum: tunc velut pacilé* cum Herode de reditu. At fi Chriftum inuenifti,ille te firf & admonet ne redeas. Tunc diabolus,(cuius Herodes 9 ram geflit, Jillufüm fe fentit à tejirafcitur tunc vehem contra te , parattibi bellum , & vt Chrifturnin te oc? omnes tuos infantes conatur extinguere, Infantes tui i honor quem diligis , amicustui vnanimis , vxor finus: filij quos vt nouellas oliuarum habes, Denique quot? res quas amas , tot amores habes rwn filij tui (antT uuli & innocentes: paruuli, quia nondum progre(fus € perfe&ionem: innocentes, quia hos omnes amoresan natifünt. $1 igitur hos filios habes , contra hos Her fauitiaarmatur: & te velutalterum Iob omnibus his" ribus & i Rb Un fpoliare contendit, & ita facit, & f* & per fatellites fuos , fcilicet per viros impios ; qui h pepe, bellum hoc non tibi, contra te parari : fed 149 anc diaboli , contra vnicum Chriftum effe. Efto igif Iofcph qui Chriftum nullatenüs permittas occidi , ef cun&a tua pereant. K At dices : Habeo quód amores mei , infantes met Sed quid fibi vult quód occidütur à bimatu & infra? 7 tror 'enfüm effe:Tlii foli dicütur occidi,qui dicuntur V7. At amoresnoftri non dicunt'r viuere, antequam n4^4 in nobis Dominus: cüm enim tunc nos mortui fim! noftrü viuet? Teiturab co temporeaffe&tioncs noflr fant, à quo Chriftus viuitin nobis , & nos viuere 37. igiturà bimatu viuitin nobis Chriftus , à bimatu VI^ 49 nobisaffectiones . Porró ficut regnum temporale ?' reditur , cim cflet filius vnius anni: ita Chriftus foirituale inchoat à fecundo anno. Quia non pri^ fpirituale, fed prius quod animale eft. M Velíecundo ita intellie ; Primus annus ex quo ^. IN MATTH. CAPYT II. EE. in nobisna(ritur. e annusincipientium, fecundus eft P e. ficientium;bi oc; poffünt,Átinanno tertio quiet per in orum,iam non (unt in nobis pueri occidedi nihi] SA t 1« Cor. 13, Yito perfe&o infantile eft.Imóin viro; abioluto nó íun multi infantes jd eft multi amores, 'hic* eft amor,qui om- Bes alios amores abfufnpfit , ficut vir Mofi omnesalias Exodi 7. virgas deuoraunt : ficut enim didum e Martha: ; Turbaris Lus 10, erga plurima, vnum veró tibi eft neceffarinm, 2 vir perfe- Philip. y. Qus dicit:Omhia detri entumfec Sabio ra, vtChiftumlucrifaiam. —— IM Occif's igituramoribus tuis, PUE in Rama 3uditur. Nibil enim eft quod tantopere inexcelfo caelo für, qnm vox & fletus piorum: querum pignora Hero. & fatclli. rum inuidia,occifà iacent. Audit Deus ichrymas tt fuorum , qui eius caufa chariffimis fibi rebus fpoj; ux quarum amiffio adeo illis cft triftis , ac violenta mors nota nó effe culpabilc , fi viri pij rerum ctiam temporalinm ia& defleant. | pecie pulf quzftio » Cur dicit: Rache] plorans filios fuos,& nonpotius, Lia plorans filios fuos ? Hui caufam hancarbitroreife : Mayifeftum eft * £05 qui Chrifto feruire volunt, prius vitz a&iua- debere inten dere : quàm fetotos vitz tradant conte pariens filios , qu; mplatiué, Sint igiturprius [ja , multos m pulchra Rachel ficr;lio;, Quóodieitur * * * o diabolus infantes Lic extinguat, quodque Lía amiffos c- nihil mirum videri p ! qui enim a&ui o imperfe&iores fü us dolent tem. O quod etiam diabolus (zeuiar; E nonnunquiá capitis incidere : 1 seuijt diabolus in filios Rachel yc Lemplatricis Ac ideo füa poteftcohibere lamenta, "à anima, quae («3 Priori decidir. credit (tatu , reme- 3t,ideo dicit: Noluit confo- Tia non fünt, Vider enim Priores Gras dulcedines, gu. D/4l. 76. jue iam non amplhlusforei — . onfolri, Quia non (unt illa priore. Arbitratur ptumque à fe fuiffe Nolvie € j igiur 34 3—A— PAVLVS DE PALACIO igitur D e enim confolabitur anima,quee prio bus Dei caret confolationibus? E At Ieremias obijcit (e Racheli deflenti , & ita loqui! - orent yi. Qiejcat à Rachel vox tua àploratu , ef? merces operituo : ref tentur filij tüi de terra inimici, Qd 0 leremia?Si Rachel £l fuos genuit defün&tos , num defün&ts eft fpes reuertendP : term:nos fi05? Ita plane. Humanis viribus,mortui redi Rom. 4. eilenon poffunt, At Deus vocat quiz non funt,vt que fut? —— Genef.2a. &ideo Itàac qui vitafun&us videbatur,mortuus non clt? ..— quidem Abrahamus credebat effe defün&um , cim conf , €um (uum diftinxit gladium. Iam quis credidiífer ChriftP Marci 15. fepultum,& triduanum, & lapide cóclufüm,ad vitam p97 reuocari? At viuit & regnat. Et neício quem odorem loan. ui. faetente Lazaro concipio.Ideo enim credo Martha: & P uz fratrem obijffe , & reuixiffe : vt intelligamus fieri p9* vitz aCtiuz & contemplatiuz prafidia, fi defun&ta fuer? ad vitam , Chrifti imperio , pofle reparari. Quocirca ftimo , quód ficut cun&a qua Iob perdidit Dei caufa, 7 etiam caufa illi fuiffe multiplicata : ita & infantes pro C fto occifos , fuis fuiffe parentibus multiplicatos. Illa €P Dei fumma pietas , nihil (uis , (ui caufa amiffum , om '. perire finit. » E. - ^ cria ver Herode , "Angelus Domini lofephum mont loan, —Chrifum ad terram reducat Vrael ,. Vides quam fit Chr? 94/t, 12, fol iftitiae » & lux vera illuminans omnem homincm nientem in mundum,quamdue merito fibi ipfe lucis m lob 43. impedimenta, ipfa fe, etiam fere nolenti , infinuat, | Sopa facit. Statim igitur ac mortuus in te fuerit Here | . &iiquiChriftianimam querunt (efe Chriftus tibi infi | Tolle tu cupiditates Doxias , & ingeret fe cibi fui pr0^^ charitas. Attende veró , an in te mortuus fit Herode*^y Herodiscomplices mundus & caro, vt intelli gasan inf Chriftus, an non? . | d N . Atmccum introfpice : Peccata funt , qux querit mam Chrifti:& Dominus cüm morti pr oximus eft 4df0 fosri$, catores dicit? Quem quaritis , fj me quaritis cg? Plane peccata noflra quafierunt Chriftum, vt fibiaduen, tem. Rurfíum quafierunt Chriftum, vt agnum qui pec morte fia emundaret: quefierunt Chriftum peccata 00. vt fatisfádorem & reparatorem carum ruinarum q^ Ev ns Quafi t Chriftum & inue- Es noftras ipfc porta- [fae $8« | n P9ndere preflus mortuus Et Sed morte füa vtalter Samfon s, NS nexis lam ant Chriflum : iam ficctus e(t foras rinccps mundi hui Sxus etiam ít Tod, 12. Yettis ne nolis, Si igitur defüngg 9 Chrifliani,qui Ko. 6« uzrebant anima pueri, 1 caue B hrftus non itin terra noftra?Quid eft quod pec c itaguz diluuij, Gen, 8. . 00 NR eflin pau- Iofephum timuiffege: , Audiensqnód Archelaus rod filius re vendfiaclem, | mtleró, licet Deom habea; 45 Et üiquitaris filij rcgnant, Ima €ndum cfl. Vtenim null Ju- "flum habere : iti nulla iactura irs 165: altera eft exhibere lo- cum, vbi Chriftus 3 ndus Nazzraus: altera » Quid contineot myfterij, x grum proferant, ex Iudicum Uens ad vxorem parituram Samínd 9CUs my (ficus vb; €x Sa fertu, . m ; d Chriftum tranf- :Triumphabam e : Sr ; ] 3 uilocus fim.lis eft Genet v em olim hoc loco reperto; Lf 5 49,Fianti i F : cione Nazarzi iater fave, in capite Iofeph,& in Nazaraus Dei. En nténomen Unciarur vocadu; Nafarazus, in titnlo crucis u$ CX Iudaorum. Ybi T use cri cU Bless nis. *- . [j i , 75 PAVLVS DE PALACIO Vbi non dicitur , Na(reus per S, fed Nazarzus per Z, q' duo Hebrzis funt differentiffima , & diuerfiffimae fign cantiz, Siquidem Nafarzus fignificat (an&um,at qui N27 - reus fignificat primó quidem cuftodem, (ecundo vaftato? tertió germen, plantulam , aut etiam florem. Exhiben? eft igitur nobis locus vbi Chriftus Nazarzus dicati? quidc fi prior fienificatio ex tribus propofitis tibi place ;19b7. — planu eit locus in Iob: Quid faciam tibi ó cuftos ho" num? Vbi Hebrzis habetur Nozer, id eft, Nazarzus Iob 7..e(t videre : erit igitur fenfus Matthaei : HabitaUt" Nazareth, id eft, in cuitodia vt impleretur didum? ; ptam, quàd Nazarzeus , id eft, cuftos vocaretur. 7 ftatim magnitudo myfterij füblucet. Quid enim maius? PER » quàm quód Deus cuftos nofter fit? Magni €? onoris loco dicit Deusad Abraham : Ego protector t & merces tà, & magnum honorém exhibuit Deus 1fra' Exodi 3. cuftodiens eum in nube per diem , &in columnaigni no&em., f i -. Sedfi fecunda fignificatio Nazarzi,id cft, deuaftantis" Ve $. deprzdantis,placeat,en tibi locus Ifaiz $, Voca nomé 67 . (id eft, Meffihze;) Accelera,fpolia, detrahe, feftina pr^ E: "Y ocatur igitur Chriftus fpoliorum detra&or , & prae . J Vbi grande & magnificum my fterium indicatur : vide quatae fortitudinis eritpucr,qui tam citó predatur c4$ 9f quas fibi diabolus longiffimo tempore cógefferat. DI*? Luce, Cuimeft: Vniuerfa eius arma auferet, & fpolia diflribufe | .'. Porró quia maioribus no(tris vif cft tertia fignifid | huicloco commodior , labor mihi incumbit exhiben? , eum, vbi di&um fit,quod Meffihas fit vocandus Naz Z«har.s. id eft,germen.Exhibeo tamen teftimonium Zacharit ^2 dicitur : Hzec cicit'Dominus, Ecce vir, Oriens nome Vbi Hebraiis eft: Ecce vir, Zema fchemo, id eft, ge i nomen eius, Senfus ergo Matthzi eft : Habitauit in £6. nante, fiue pullulante,vt impleretur, quód germen, fi, fcens, (iue proficiens,erit nomen eius, Video non clc dhg Zachariam verbum Nezer:(ed Gia 11. habetur vocabu Nezer, cüm dicitur : Et flos de radice cius afcendit * ^ floris cft Nezer. E Reliqua eft pofterior dubitatio quid myflerij nobi: nuerit Matthzüs,& co prior Zacharias, & Iíaias, affe Chriftum yocandii plantulam germinátem & crcíee 1 — Ge. 14. E i E x Ros id IN MATTH. CAPYT I. Co me huic dimcultati nón füfficere : aggrediar tamen & primüm Vocatur Chriftus germen, OU. rione ua vos catur filius ye cnim primogenitus op 9mnium rerum eft Chri- fitsà Patre, ex cuius filiatione,& « : inatione acceperüt Cun&a vt generarentur & germinaleue d . Clita primi omnium Srmen, ab illo Patris zterni trunco, plor en ym €üim Spiritus fanus germen eft, qui ; S edd 3nOn natura. (ed vo- untate producitur. Porró reliqua omg; ^ türa, & producantur , at non funt Dei germina, /* Ee E per naturam producit, nifi Filium füum, p. Mum feífio eft,confiteri Chriftum Filium Dei viui, Igitur con- fcffus eft , & confiteri eum germen cffe De; , truscon- hoc loco teftatur. 5 po Matthaeus Secundó : Germen hoc in cerni : Itate prodiens plantatum e(t in terra Mari prociensà e: Virginis matris,prodia t» €a vtigermen,, non difcindens Là »proditQue ?y B unda , & fateri Chriftum od ergo cft fateri Chriftum 2 ! rimó * LI T2 ecundó verà matris foboléag ie C ti E Chriftum germenintellige germen Dei, & Pi : vt TOig, Chri « piens y ominem, 1 b Adr 3te Nazareth vixiffe ad » IXIIC VErO ea mentis & Corporis puritate, Kceptione na&us cífet: Paraffet, tanta erat vitz nabat i : ik. ucas teftatur) etate & 51. Bitur & proficiebat i o tia;apud Deü & homi seg tur eft,quod Lucas qi 2. Profi Aue atthzeus Nazar ciebat eratia, & quod crefieni. a vus vocabitur:id eft, ullulins germinans Iequenter ile n05 licet aliquando crefcamus in gratia, me Ctemento cet" -quentius laneuemns fregtenri(: vel mOmentum à peri At ea s Chrifti virtus, vt nee no ! : "à teni ice In pe&ore SR ENDYE qui nunquam "Ito intelli F metüit ; quad EDS Chriftus illatms in AF tum tocius Vocatus fuit ex row; peccatores, Quod verà Voc CAL 0, merit i " Chrifto "arentur ad iuflitis "A um fuit, vt pecca I it: fan&itaté : ergo, qui d azaret ' c: B0» quo fuit,vt homine; Yo Ad eltin ferminanteproficiat merirü 53 ad nditstem in ca proficerent,vt polfcnt Luce a. | 955 PAVLYS DE PALACIO offent comprehendere, que effet füblimitas,longitiüdt atitudo mylteriorum Dej. Chniftus ereo proficiens if zareth caufa fuit noftri profectus in Ecclefia. QuantzY dis SIE hoc meritum faerit , intelligit qui expertus 4B quot impedimenta fefe obijciant ci qui proficere in D8 | ru An non tibi videtur grandis virtus proficef ür'um aquam deuehere, contra impetum carnis, mund » cemoniorum ? Igiter meruit Chriftus vt nihil horü p? ^ obcfie, ej qui progredi nititur. "n EET 1 4 " C OXUP PAAToO" TP. Tn diebusautem illis venit, &c. GGREDIT V R Matthaeus pr£^ tionem Ioánis hoc modo : in dtePF^ yenit loanses , ec. llla porró dicto dicbus ill , non vacat myfterio « 77 enim ac fi diceret:In diebus illis,qU? finis antiqua legis, finis timoris ^ , Bacca Sposi . roris, finis SÉ cu & vmbra?" peccatorum & inferni qui erant initium nafcentis ECC initum praedicationis Fuanoclice, initium gratiz cop & demü initium omnium fpiritualiü diuitiarum. In Qe illis, qui erant aurora fofis ; vw uEbehumMÀ xilla venienti 15 O'ls 1 miam exorientis: qui eT? Is Regis.In diebus igitur illis,venit Ioaf n a IG fquod venit ab interiori,in exteriorem defe / Pes is p y hi deferti,teneris fub annis, Ciuium * | Tam pulfat animum dubitatio . Cur Ioannes nutr!^ deferto Des de deferto preedicaturus venit : porró C nutritur in ciuitate Nazareth vpi víqueadannü ricefits . Herz, atis fuse peruenit? Ad hoc refoondeo : Quad Chil pr debuit per omnia fratribus affimilari : homines ver homines nutriuntur , eft enim homo animal gregalce ciale, gaudctque hominum confortio : merito igi factus homo, inter homines nutritur, — Secundó:Qui fieri poterat vt qui propter homini tem ad homines venerat , hominum pracfentia pct 2^ og triginta careret ? Diuclli non poteft amans ab co qué gr )ESER ni , -—— MATTH. CapyT IL 4, ^ Vt nonadeó homines aman5 hominum abíentiam Patitur, im hominum prefentiam teiris yi niügit, Ar Chriftus , in Bayue füs ex amorc, cum hominibus debet conuerfari ex fOdemamore, — x : Crtió: Ille fu lat ciuitatem » qui T Guitare habet quàd at: € quo, "d fugiat coinquinetur, pm. Veró in ciuitate ^ mancat, qui nihil habet in ciuitate eus ipoffit imà qui multum ciuitati prodeffe poteft, loanne, homo eft , in Peccato genitus eft : à peccato igitur macularj in ciuitate poteft.C riftns homo cft,fed Deus homo efti maculari à citate nequit , (ed ciuitatis maculas agnus i9. tollere bored Immacypes oen. 1, bi loj fügi * "quodin deferto Dominus ap 4 quo effet edo&us,aut cum dem non potuit, &eretur demonium ha- feas, 7. bere:quantó potius id dicere aude ; rzdicat & moratur in deferto: TCprzfentat igitur Adamiü : U,& omnes filios cius, Genef, s, d eic&tos in defertü: natos feréin 3Gque fereinfernu, eft, & quos ! gratia adfit. At Chriflus na(ci. 16, É moritur in cin; * Reprzfentat igitur xules: fed fant ciues 1 meftici Dej. nOn enim acceffimus ad Sinai Ephef. s. e miein deferto f ciuitate primitinorum, m Dei Viuentis,& lerufale Ccleftem vt Paulus dicit, Heb. 12. c » j 1 ' 1 » Pifces aquam, 1^ QUzerit quifaue fibi. Quarunt grHE defertum, Chriftus igitur p Cuitatem quarit vbi : 4 O9 natusin uiu $e - Clerti querit ' 5 mundi exilio, exilia cüm przdi- In templis in fy n5 is, Sedi - i-o cum effzt peu. Implere votuir omn, ' Epbwg loannes s EIS PM altera dubitatio qud cafe eft,quód indefertg at Chig cur Predicare in ciuitate , fed (olim Primum, Lo o we Ju MEMB. MN - mel dulcedinem coatemplstionis defignar. Sed Sy" " . predicatorem, qui ita vt Ioannes vixerit, exituros 09 136 ,VPAVLVS-DÉ PALACIO & defiructor peccatorum , qui przdicarecupit , vt 9 Demum Ioannes mel edit fylueftre indicas quàm o€ predicator amare feceffus & foltudiné,vbicum Bei ^ Benedi&o, & alijs patribus, plus melle:e,dulcedinis.eX cubus & fagis contemplando percipiat : quam exim d ditionis ex libris & doctoribus legendo decerpat: ^2 mel non nifi in folitudinibus fere inueniri demonftr' » Tux exibat ad eum omnis lerofolyma, Certum enim € confitétes peccata fia, & bapti(mü ab co fufcipientes: multi (unt praedicatores , quiauditorum corda emo vt eleemofynas largiantur , vt templa zdificent, Yt mifericordiz exetcearit. Sed cüm pracdicator fuos €. auditores ,hàbetd; vocem,qua ficut malleus coterit P^ leren.25. (id eft, cordain peccatisdurata , incontritionis pl j redigit, ) lle ille praedicator eft Ioanni fimilis : qui IUS . duriffimos ,carnales;& legi fere temporali fubie&tos*. tantam adegit: vt illos, ad confeffionem & baptifim ' duceret . isergo diuinus pracdicator eft, qui peccat?" confiteantur inducit: vtq; vitz fux ratione, fecundu dicatoris regulas, fufcipiant: Id enim eft Iparine »3p. Hicaduerte folennem fuiffe Iudzis baptifinum » venientes e foro non manducafent, nifi prius bapt! Marci 7. traditur Marci 7. vt enim credebant, ea peccata fib sy. Leuit. 10, quein hircii Sacerdos'mprecabatur*, videban rdi » (d peccatain hircü reijci: ita videbatur, fi lauarétur, cuf redibát,peccata in foro cótradta, in aquá deijci,ac animieffent maculis carnis fimiles.Idcirco facil «ludaos ad baptifmum prouocare , tot videlicet 9 £ cuit, 10. affücfa&tos , Rurfüm nec fuit difficilé eos ad conte allicere:quia vt nunc dicebá,adducebat Pontifex 9 confitebatur peccata fua,fimuld; populus fua etiam t. confitebatur, ie in hircii inijciebantur. Exat igit?» fua quzdiconfeffio licet non ficut noftra. At lictt. vfus fit facilibus rebus, (ilicet baptifmo & cófeflio tamen erat viri maíeftas, vt ad quiduis prouóca cilimum, fi voluiffet;potuiffet. Da mili virü ac vt fuit Ioatines , & videbis populum, res etim € aggredientem. ergonoftra mollitu . molles ^ to:cs, Nec mihi cít incredibile, iis auditorum x E LÀ IN MATTH. CAPvT II E». peccata fia pu5lice cófeffos: quid €nim non faciat (an&itas Um cófpicua? Quod fi fadum eft, 3pertum etiam cíft,quam Tünierit Joanncs viam confeflion; Chri(tiana;, ' :- Vident autem multos Pharifeos c» Sadduceos v enientet 4d fe, QI Prozeuies viperarum. (Ac [i diceret: Yiperzhominefque Viperzi,) quis vobis demonilrauit fugere À ventura ira? Porro VOcuuit e05 viperas,quia cxtime erant fpeciofi ve fepulchra Mattb, 23s. dealbata, (ed intíme erant pleni veneno, id e iniquitate & Tapina. Tum;quia ficut vipera viperas Pariunt ita & hicir- cuibant maie arida,vt ficerent vnum Profelyturs" quem 111b, 23. vbi effecerant , facicbant duplo yenenatioren Viperam. tandem fi libe: note caufas cur Dominus & loannes voc. ucrint viperas,lege Matthaei cap.23, xS Porro miràtur vehementer Ioannes , quis d * rios, S Sadduczos fügere ab ira ventura, Caufa ye us Admiretur, non eft adeó clara, Sed prior qe mihi occur; ea eft : Quiacüm Sadduczi RE refi urre&ionem mor- tuorum , & hzceorum profe o effet : nunc ditis Ioannis à (üámet profeffione diuell; , miraculum eft; Mirabile enim rU, timeat iram ventttram, dit. Iam licet Pharifii confi« redo tamen eds putafe nullum. irum, adeo fideban, Abrahz, qii ret ininfernim abire. Hoc enim €m admoncre, ciim dixi, . Nolite [o,y. e. mis. Cüm igitur ita Pharifai effent ó miratur Ioanne; xdicens:Quis vob's E fugeretis rem tis trains Roda, qua vobis appro- à cci sentir ius K ve ut poteflatem habuerit f ai aft SUAE ER. Rubus ira. diaboli,& in- abend Do -Mtcilieant io; i vitiorü s u^ quam miretur oinnes fi B Deoe ni ofirl.cilio t Deu nüertantur final i aee Quia difficillima ef outs rdi iofos, tad fan&imonizn. TCuecari:horret Deus (cU | . 4 | milis » $$ PAVLVS DE PALACIO L malitiam. Sed mültó mágis horret malitiam , relig s habituconte&à. Ideo enim adco veheméter excandcle Maitb.25. Dominus contra hypocritas, vtcontracos, qui fub 1p fan&titatis arma cotrà Deü gerunt : ipfiscnimarmis qU erat Dcó feruiendum ipfis atmis Dei, contra Deum hzec veró grauiffima cu pa eft , ac ideo difficillime fan? D .adeà vt Ioannes murctur , fi curam recipidt. Redi corum qui viperz funt, miratur Ioannes conucrfionem Quarta caufa eft: Viper fi tradtes, eius moríü mote O (fummum miráculü , quód Deus vclit vipereos hom tra&arc , manibus contreé&tare , & licet ab eis more is fe, & moriturum corum moríü fciat , tra&arera wen deflitit. Certum cít morfibus , id eit, poenis , peccat liz $3. noftrorum Chriftum mortuumeffe. Peccata enim tulit: ab eis dilaniatus eft. Quis sgiturfuit tam pius 0 VI 'vt propria mortis periculo , vos tractare , & a ventuf fugere demoaftrarit? z Demum caufa vltima eft, quz nó folos Pharifzros t? : Pfal16.. fed & omnes homines aueríos à Deo.Cüm enini ftat : oculos fuos declinare in terram,cum totiad procfentia* ucrtántur : miratur Ioannes quis tam potens fuerit : V^. mines nihil aliud curátes, quam przeíentia & terrena, t7 & fugiant futura , & eterna. Certó fciat omnis qui 4! aueríüs eft, tantam potentiam Deum exercere , cürt | Epbef.1.d, excitat , Vt iram futuram tímeat quantam exercuit , fui Chrifti Domini no(lri refürrechione, 1 Facite ergo frntius dignos peuitentie.Scn(us eft:Si Df demonftrauit vobis fugere , filumen in vobis acces auxilium gratie contulit: accurritc,properatefcite Apo.3, ponientiam decentes , tenete quod habctis , ncm piat coronam veftram, Fecit Deus quod non tibi 0C tu fc quod illi, & tibi, & rationi debes: Vndctibi197 5,4 (Dit, quàd demonftratio quà tibi Deus illuxit ,4/99 Concilium qua: fructus faciat, & quodfaciat in manu noftra fittlf74 - Trident. Et i itur hic ordo verborum: quia, Deus tibi illu pU fd5. 5. — reminanima tua feuit , vt faciat fru&us : cu fac Yt € Cantic. 4« ibus refpondeas. MIRI ep Quzeres tamen, quis fit fru&us patnitentia d ur ? Coucdfio tibirefpondeo : fru&üs pcenitentiz dignus cft, 11 60 7 Ylore, €ommiffo celere , non propter infamiam, nón p morem pecnarü,fed proptér amarem Dci qucm o E. IN MATTH. CaAPVT II | Turfüm f; TOporias emendare Vitàm no, iamqué vitt rátio- nem ittis! prop cundem Doninug; item fi iei s M téquantiim deliquit: fi ampütes eceati oc Are : i d'entre fucus gemim & natiuj, a. quos Theo og YOcant clicitos às j vero Virtutum 2e sà pacnitentià | &on iciuntur, licet imperari poflint, 2 xS j. : lam eft peccatum rcs adeo rais , Vt licer Vitam totam Coil oleas,m.nus fecifti, nondum ra HEEL DIE lentia dionum Trucs. cxhibu;fti,& nifi (CREAN E n iie ocium ru LEHRER iig AT. Us dignü, Chvito dg quic Virorem fiui y GM ^ Urerdcdimi: Y poenitentia , is thim erit dignus, quem edát Deus, quemque carpat ex ar] 'Bratig, 9 in anima plantauit., Vide igitar nc fru&us tuus (i. s. d quéaMib gloria vana Preripiat : videne fit HiCOX Vtante tcmpus cadat. Non eltigitur frué&us poenitentia di : Ycl eft adeó mollis , vafer poni deceat:veleft adeo przco fit. Sit igitur peeniten tia /39 Et:qua poenitentia virtutibus Omnibus connexa eft, Ros 12, proxima; €x charitate procedit; vide y fru&tus tuus fità poenitentia wirtutibus ; €5,hinc vero intra&ab;];s Kentiz amant («d eft fp P'ungentis.Ita ergo huaticas Yt Virtütum.al 5:quod fi feceris, . fiu&um Ponitenitia d; num protu];ff;. Demum quia qua x »« & OPCraab eo qui in mortali peccato e pera mimici Dei fint. & Propterea Deus e3 orat non 3C Vt qui ea Opera haber Proficiuntur: 5 A 3t, quz à pratis hominibus "ntur: refbeyie enn] Deuspriu i Abcl , inde ad Genef. 4, ebrtteius & impi pon exaudiuntur , ouis Iaje 1, : lenz fun. Hinc fit: vt Opera omnia* fip ent t» qutfeceris | due; P*ccato mortali €$,non ber, qui APeehitentia digna, Nec im pcenitentiam ha. * Qui inpeccara Prateng Pürgit. Si ipit €n5,cecidip. (n » hec refüreit, si igitu x ? d Virqa Viteru 2 * Prüitsütiadiens 7X8) m lüree ve penitentie opera f; Et xe 90 PAVLVS DE PALACIOÓ ; Et.ne velitis dicere patrem babemus Abrabam, Si patié i tum habere,nó prodeft Iudas ad faluté?quid vero proc? aliorum diuorum interce(Iio ? Si Pater ddelium nont ' peccatores , nec ergo iuuabit diuus Benedictis, Bernare? aut Auguftinus. Quid ? $1 Abrahz intercefíio non pro! Yudaris,num proderit Virginis facrz,aut Chrifti redepto! nobis qui firmus Chriftiani? Plané fi iniqui effe volum" nihil proficiet: porro fi iniquitatem fueere libet , proóc vehementer. Imo vehementer verum eít,his qui inique voluerunt, multum obfuifft patre habere vel Abraham! vel Chriftum, maiori enim poena punietur malus Chi! nus, quàm malus Gentilis : ille enim habuit , quem v referret, hic veró non admodum habuit, " - Sed grauis difficultas eft,cur nó confiderepoterant jn patre fuo Abrabamo? Cur Ioannes adimit gloriatiQ? . filiorum in patribus fuis ? An non Abraham intercees Rom.$. proimpijs ludzis,ficut & modo Chriftus pro iniqui$V* Ador. 7. ftianis ? num Stephanus non interceffit pro Paulo? E fuo peccato durus erat? Ambrofius pro Auguftino? CIE uur,non licebit mihi etiam impio , Verde de Ch expeétare? Ad hoc quantum ad Abrahamum fpe&tat 77 potcft, Abraham co tantü tempore intercefiffe pro Tac (vt eorum aduocatus,) quo nondum venerat Meffihas aduocandi officium pro fidelibus excepit , ipfi Abra füccedés.Eft igitur Ioannis fehíus:Tam nolitein Abra loriari , non ille iam eft fidelium. fummus, aduc fucceflorem habet Chriflum : eius quzrite patrociniV quidem illud patrocinium Abraha 12m RA) R^. -. Secundó dici poteft, quod cim Deus propter pet*^5, cuius, decreuit illum delere : decreuit etiam nullius p^o8 1, Todzt, 2. niit proillo peccatore recipere. Ita noluit admittere Samuelis proSaule, quem regno exautorare confl k Reg. 35. Ita noluit preces admittere Ieremiz pro populo, | rabat abijcere.Cüm igitur Deus populü Iudeorum( lerem. 7. veniente ) pararet relinquere , & Chriftianorum. 1 eri — «reare, patrocinium Abrahz pro Iudaeis futurum 7:59 Iudaziigituriam nolite Abrahamum ia&arc;cius oratie Ng Iudzorum pace,non eft ab eo proferéda, idco neque" audienda:neergoconfidatisineo. —— 4 gane "'Tertió magisad rem dici poterit : quód profe in caclo pro impijsintercedunt;Sed cüm corum rr IN MATTH. CApvo III 9k Deum no n oblieet, vt faciat quet illiberunt , confilium cft Prudent;ffimugr vt nemo illi Du nimium ianitatur, fed . Pro virlicontendar iniquitatem fuge. Phdin ca moriatur, H trus dicit. Dabo operam/frequente, *ere vos poft obi- 2. Petri t. tim meum, vt horum omnium inc Horam habeatis Qrod Promifitin carne Petrus, pracftititin cg lOrauit &c orat Proomnibus , fed non omnes form orator DEcidene: faluanturij folum , qui fnz praordinat; in S Epenm. Quid ergo fcis,an tu fis ex hi?quibus Petri Oratio non pro- Actor, 15, derit? noli igirur fimc San&o nimis hzrere & Confidei. iniq IM riu Pi UVEN - Vltimo dico, à&osinc ni Apre, aut cupere, nifi id folü quoq fciunr, Dei ihiltamen optent, Ouare nullus (àn&o; üv qu eÉicacer merde nifi pro illo,quem Deus volebat, niis. cfüone iungi Cofültiffime igitur Io3nes cofülebar y drisine fan&orü fuf. fragijs admodum fiderent, f ipfi mali e Quidem nelasebit, qué ex milis, Deus ey r. itia eripere deftinaffez, Additporro caufam Ioannes: 4. : Potens eff Deus eg. lapidibus [ufcitare filio, Ahraba; Quafi dicat: i$ , que - Deus nonpotert yo, Abrahe fli Ita. Poterit Deus alios lios ex lapidibus formare, Qui fil: 4 rahz fint, & benedi. xe potiantur, Sediam eoo s querit qui nihil ad Abraham 0€ prior cau(a er apides eífent 3nt tàmen (e nor lapides effe »fedidíolum Cenderent, Vt ergo Deus St t RolCciam o endatáuc nihil ill/carnem b ze fpiritu placere » ideo abijcit eos qu; ius videbantur ha. Verf, st VCrO e05 qui nihi] m confidere poterant, .. $TOn vocae dinites, làpieates, r. Cor, t Ape AMI mundi "OI & Quee non (ine "vt non Cha 4 Mf oriari Poffit , f. Omnis ploriatio fit ex Ephef. a. eh Neu FOCatis, nG cft eve co fi D Rom. t ; hips 50 VOCaberis: donec nofcas,nihil lerem, 1. M : 1 Wee, &Ull5 merito VOceris, Ne igitur Pharifens putet Deun , EN » * - WT d V 2 - * | 7 E .08 ; JAVLVS DE PALACIO: — 7 s; Ki o ; a $ M «V . Detmfbidcebere gratiam: ideo gratiam illi negat;quzm alium qui agnofcat , nulla ratione gratiam fibi de»* i Acerrimus cit gratiz fuae zelator Deus , hegat cam illi aliquod ius fein illam habere confidit. E ! . - ;Pofterior caufa eft: Lapides alios querit Deus,rcijcifd? ^ lapidcos Pharifzos , adeo lapideam«duritiam fanétitate? tr mulatam abhorret. Deus fimplex eft , fimplicitatem atti (0 Frever. s. duplices odit . Potiusigitur cos deligit qui in malitia É , plices funt, quàm qui cum mdli fint, an&i vidcri volut Hic primum nota : Qualis fit peccator antequam à ^ excitetur;lapis eft,& filapidis inclinatio eft ad terrae ce? - proruere , intelligis hinc , peccatoris grauitaté ad infer? pendere : nihil alind obftat , quin aft infernum decidat? ^ quódcaro noftra àlapideo corde noftro diuellatur. . Secundó nota idem feré miraculum effe peccato X conuertere;ac ex lapide hominem formare:plane vtrum potentia Dei eft. Potentia infinitz cft.Sed peccatort £9. uertére maioris mifericordia eft. Ad formandü hom ex lapide.folapotentia fufficit:fed ad formandum ex | iuftum,& potentia & mifericordia requiruntur, Cur!" * homines adeó facilepeccamus? — E. Tertió nota,quód t (vt San&i dixerunt) Ioannes 100" de lapidibus,eos defignabat qui erát in Iordane,ca dcl SE tione monftrauit,per aquam baptifmi lapides in filio5 € tari.notanter enim dixit de lapidibus his,non veró de 97 $ fed dc his quos tingit vnda Iordanis. E(t enim aqua baffig lofvyc 4. malis adcó Vise gin vt lapides conuertat in filios, fic quibufdam fluminibus legimus , quod ligna vertunt P : pides. Sed hoc potentiz natürralis eft : illud vero pot? diuinz,conuertentis lapides,imó dae mones,in filios hz, imóin filios Dei. Subiungit Ioannes: ec Iam fecuris ad radicem arboris pofite das non eftle9r s tricaré quzenam fit haec fccuris? & iudicio mco, expe". verborum Ioannis confequentiam, non aliud videtur y ris apud Ioannem , quàm gladius anceps apud Paulum ji Mela. eft, fermo diuinus : vult ergo Ioannes diccre: Had? veteri lege lex. diuina non admodum exigebat int€ c, hominis cultum , requirebat circuncifionem, cibos, P yebr. 9. - varia; baptifirata, & nefcio quas alias iuftitias capnuf- is ^o dgitur vetus ramos confe&abatur,non penetrabe " Lee 17. intima, At nuns longe diuerfa ratio cft, iam itus Vig í Lj "EL r4 $ | IN MATTH, CAPYT II. ^ iam Tegnum intra nós eft: iam ex diuinaad viuum hominis Cor penetrauit. iam exigit radicalem inge Aq radicerà €curis conftituta eft. | * d . , igiturhomo arbor,voluntas &i intelle&us (int arbo- "I5 radices, (ed potiffima arboris radix volie.c eft. Ad hanc, Ccuris Euangelii collocatur. Ipfa etanima truncus, ates riora hominis, folia funt & rami. Sugit aima voluntatem, fi itd; füccum,aut cceli autterre seq ra bie ratio eft,quàm in arboribus: arbor CODüertit quern (o haurit,in fe,(ed homo conuertitur in (ucc, d 6m füccam ; AQU€m recipit. Si enim amas terram , in terram co N P «celum addüceris. Videieit ptura hominem arb quód eft (icut i: m de viropio, Pd. s, quód eft ficut o decurfüs aquarum, & I ua fru&ifera , de impio di i I o nullaten us dienos fructus reddet,nifi - «€ & gratia cere; adiutietur, : or Tertió Mattb, 6, ; Crenequeant. Sed quid lam : Jp Progredior 3 eft, sop dit I 5,fecuris icem hominum pofita Oriati: hac s o Tta exules noli in Ab at Y Nd -- iuftiri, Timis tanti ine(t corticibus: : , "ritflitis vera Plufquàm bec exterior,non Maty, L intra / 334: | PAVLVS DE PALACIO intrabitis in regnum ccelorum. fecuris Verbi diuini & diuin:z non contenta eft folia & ramos difcinderé,ad rae peruenit, vt vitia radicis amputet : certa, quód fiid 167 arborem habebit foclicem. Quid. veró interim prote | ramos habere putatos, fj radix fuerit infirma? Omnis igitur arbor que tion fecerit fru&ium ex [cindetur 3. Tini. 2. quzefo fructum? quem ni(i eum,quo agricola fruxipri A rantem enim agricolam oportet primum de fruétibusE? «cipere. Sed num non etia caro fru&tus fuos profert? pr^ Gálar, 5, quidem,fed hinó funt arboris, fed carnis fru&us. Caro ;Ànoneftarbor,(ed arboris cortex.Profert quide caro frut? fed qüibus exiccatur arbor , licet cius folia vireant. Pro7 quidem fru&us, (ed qui fru&us dici non merentur. cim, potius arboris venena, Illi vere fru&us funt quibus H^» eat : at carnis fructibus frui non licet. Demum illi I7 arboris funt , ad quos ferendos arbor nata eft , & pA Vide nunc: an ad ferendos fru&us carnis homo me anadferendos animae fru&tus?.— — | Cur igitur Ioannes non dixit quem fructum arborF .." du&uraefft? Certe quiá cuiq; arbori datur fpecialis ^72 Luce 6. vt fpeciales proferat fru&tus, nec enim fpinas ficus p! Kom.12. Ita cuique diuifit Deus menfurom fpiritus, vt non E eundem ferant früffum, Cüm igitur vides mundum ^ (og uec. ibus plenum , praefertim vbi vides Ecclefiam homes , — gefertam, nihil aliud te videre putato,quàm horum 9275 (00 Canti. 4. arboribus confitum : cuius emiffiones fint paradifisf enim arbores bonz emittunt, paradifüs eft. p". i Sivero arbor fucrit infru&tuofà (dicit Ioannes)? - für, Carnon dixit cremabitur ? certe quia multa 477 "etiam combuftz , nifi exfcindantur ,.non nihil ferunt) folia. At cüm mala arbor in infernum deijcitur » P^ omni poteftate volendi , & intelligendi aliquid: E perinde anima illa ex(ci'à eft , ac fi anima non dli (i ehim Intelligere aut velleillaanima poteft, nifi matt? Kecef.9.. ip(aad bonum nata foerit.Sané quia ncc opus,nec I ai confilium, ncc fapientia eft apud inferos quó tut P7 Sccundó dicit Ioannes arboré exf(cindendam-qV* "Violenter & duré.Quia omnis malus, & omnis d non requirit, cüm ex hac yita dwellitur nó volens fed inuitus, velut qui exfcinditur.Porro iuflus VO -& lubens à vira difcedit; vt qui in. vita OIN MATTH. CÁPyT rILo- x Simeon dicc: Nunc dimittis fue. Domine, Duc Luc. diceret; Ha&enus inuitü detinuift qu iam dimitte. Sane rra egerat radices, àterra life Dii violentà nà Was Sed quiin ccclo egit , * ins qedetne a CER "T, domum impij fuffodiet : at pij qo "a E. -. H Ó ius fipit perfodi donium quia ftatim «i peritiam n B ar | Inpis qiiam aperire non vult ai ig cire non nouit, fuffodi omumm paritur "igitur pius ais Ai mtndo diízc. "relinquit interra: radix lh €r optabunt "ferrena peccata: füperbi n 1 pits quia qua Optauerat erát cee]e(: r quit in terrà,non e interra dile&üm «1; Rihil in terra cq iuif ex(cindi , (mone ignéarbor mitteretur exfcifa, Ae tefte loanne, & exfcinditur & in igne mittitur, Er nota quód Pültes dicit: Cim CXorti fuerint P4, 91, Pecgatores;fier feenum: vt intereantin feculü.Teitur impij à cità b igne penctrabuntur | y. foenum : adeó tarda quam) confümentur, Ytarbor,cüm magna & vi. AERE. Caro foenum, & omnis Caro arbor fine loe 4o. 1t igitur ficilà (eus foenum, tardz confümetur mires *BO eft quz M6 c; Vidit,qui femper ardet, Exodi ;. Rec abfimirg : rtamen mittitur, ve o que iene bono & : infernali cóburatur, iarfit : igne vehe. ittetur. Inquit , vbi eas potentiam ce Nabebir igne €ndi , quam habet "Vtigitur àtbor in ignem demiffs, : SIE IBis core d 1 nima, ygiis d u non poteft; ita nec mif endi T3 Quartà alo & in : & carnali t terreno ÜOrQuearn, A Cat. 2. 5. - Gd. 6. Palo, t. Ex». 5. I. Coriz.3. Ren. sj. B. 52 — "PAVLYS DE PÁLACIÓ! j Z 1, Cor.1tc. dile&ionc ambulare. Qvód igitur Apoftolus inquit? defierimus, & in Deum tranílati (imus, - omnis puluis (i baptizatur in igne procul palea. E d comeditis , fiue bibitis: fiue quodcunque-liüd omini in nomine Ieiu Chrifti facite,id cftjambularens & fpiritu. Sicut enim qui terrena quaerunt, & haec f05 rant, fübmerfi dicuntur & fepulti in terra: ita qui fpirif requirunt indile&ique languent amore , hi baptizati e merfi dicuntür in fpiritu & igne. DENM Et hinc fit,vt qui rcuera pij fünt,hi fpirituale fint.Ifd citur à Panlo, vos,inquit;qui fpirituales eftis. Rem prof mirabilem. Quia membrum Chrifti es, Chiriftianus die uia Chriftuminoribus refers, velut quidam Chriftus 1d noi füit fat Chrifto, fedita nos in fpiritum imm nos à fpiritu penetrari voluit , itaà fpiritu imbibl; tuales diceremur, quafi quidam fpiritus, quafi qui t Si igitur Chriftiani baptizantür, & ambulant in fo ferueit igitur, procul fit omnis feenicies, nihil fpiritul^ magis adnerfüm quàm torpor. Et rurfüm,fi baptizaMe igne , proculab cis omnis frigiditas , nihilenim maps inimici, quim tepor & frigus. Vere itaeft,quad Dez Angelos fias fpiritus,& miniftros fuos ignis flamm^- delicet, quia Angeli nihil habent feeniciei, fed fictit VS ita facile cun&a munia peragnnt : rürfüm nihil habet poris qui ficut ignis ardent. Hanc angelorum conditi transfudit in nos Chriftus , biptizans in fpiritu & i MCA ciens nos vt ángcli effemus ficut fpiritus, & fi&urigi? igitur audebit comparere fjeidis Chriftianus & tO Item fi Chriftiani baptizintur fpiritu; procul fi * "c puluerem ventus proijcit à facieterrz . paleas igm : , in cineretm: perpaleas vanitatem füperbia : per psy peccata terrena intelllee, quz exigit Pharao. Nifi , j velis accipere peccata venialiá', ficut accepit Pa - puluerem grauem, peccatum mortale. — ie Porró quod dicit, baptizabit vos in fpiritu &ic flianam modefhii intellige, fiquidem ignisardet, 9 velut iripatiens furitdüe;at ventus feretepefacis ns dat.:vt intelligas ;amoréin pe&ore Chriftiano ^ di fpiritu fan&to remperatüi & modera: üFilij enm AFÉ, agütur & regitur, Quis nó videit'eremitari qu. iet, pto,Scythia &Paleltina vixerüt,vehementtam" "eun » " a E. JL Exe Dc IN EYANGELIVM^ MATTH. 193 etiam non videar quam moderabatur eos fpiritus Domini? — damfifpiritu agimur , fi fpiritus nos res]et. & gubernat; proculisitur fit noftra volütas vt idéer$ üt t vr. obc- atalióqui, 6 voluntas 105 noftra gubernat: ref acc ; gitur tui fpizitus: ibi cótra fpiritü.quae Ver major iniuria qui. fantó gubernatori contra PONES gübernet* Et cum tanta fit dienitas hoc fpiri veftiri? eplcri; &. gubernari. cumque fit tanta dulcedo hoc amore exuri & ardere,quanta erit miferia ab hoc fpiritu icficere hunciene extinguere? Certe fi fpiritus Chrifti babitar in nobi T excitauit Chr;ftü à mortuis , excitabit & mor noftra, propter inbabitantem fp E ec. emm Deus patietur,illud Corpus perpetuà iacére defu Da in quo ip& fpiritus , (qui ipfa vita eft;) habitauit & omnimoda. mors penetrabit cor oculos , qui videat um, Ytv ventufa; - ipi £XP! €ntuíq; teexagitaret, se eUrdocus humilis verommd eft,tibularionumy dolor, «,... ' "9n poreft sa roeus excelfus Yento carcre attollere Sesso tria Chrifti Wiprimü,poffe homines enim Perpenua prm Quod rcuera diqmande attollit, nec i deg T quenquam iuit) in miferi lacere, Tertium; acf Gite RT tabla vitrit) in miferia Cuat vttenteris.. 84 Iunte. ;. hnterim tu in felicitatem ados, & tribulatioft "m P4 — OPAYVLVS DE PALACIO . euflis: vide granum fis: caue (is palea. Sané granade? ventilantis fto pódere cadunt,palleas aliorij ventus! lit. Si igitur intribulatione » ad Chrifti pedes cadf voluntati penitus fübietus,granum es.Si vero t€ tribulatio femouit,palea es. $i pondus habes veritate granum es : Si vanitatem concepifti, paleaes. Euetm Chriftum tribulatio dum erat in hoito, prociditin^ füam,dicen:: Pater non mea, fed tua voluhtas fiat. : aperte vides granum ad pedes euentilantis proic&tu. tur cum te tribulatio ad Dei voluntatem redto d É mite, granum es, At ó miferiam, fi non ad Dei vol d procidis, palea es. Qf «' Vbigrauiffime nota: Si qui in fua tribulatione,no ad Dei pedes defcendunt , palez (ünt igni inext/P cóburendz, quid erit de his,qui nulla tribulatione p committunt? Et quo igne comburentur;qui ex prop^^ luptate vitijs fe tradiderunt. E Secundó nota : quàm eft hec mifera vita: vbi fi citas pura eft : nulla eft, qua non ventis dolorum í cxcutiatur, quàm vere ergo di&um eft: Om ed 'ondere,numero & menfura, vt nunquam menfur?^ licitatis, fine tàxatione doloris, 9 - Tanc venit Vei. Ea mihi prior cófideratio fi "n eft quod tam exa&é Mattheus recenfüit,Domintü y" veniffe,& in Iordanem,& ad Ioanné,an non fat erà! ! venitad Ioannem,aut venit yt baptizarerur? Ad ho* fortasé curiofüm videri poteft (nec tamen eft; cffy nec iota,füperfluat in cra Scriptura)id dicendum détur, quod meritiffim: Matthzus dixit Domini € 71 veniffe Galilea reuolutionem & rotationé fignifi p". igitur andis Maieftaté Dei, De ipfum veniffe,ac 1! P^ or effet ad Ioanné:vt ab eo baptizetur,an non iriteligP ug mundum reuolui;totam mundi machinam rota», gj & quinis homintm debuerant ad. Detim venire» fe aptizarentur:quia veró homo ad Deü hor venit. v s rus baptifmum ab Co:venit Igjus ad hominém bap "m ab homine. ó mnadi reuolutionem! óleges rationi prudentiz reuolu:as ? quis hycaudiuit ; us PenE. cator,baptizandus ab homine? Abyffüs bonitati, petere videtur remiffione culpe,ab homitíe quia?" intellioi potef. Sanz tria fuerii yd (e miferiz? Plane rotatu rant lN EVANGELIVM MA T Tq. 10 : füperius effe debue. »otanturinferius ita. uidem p ,& inlocü humilem deis dun" | L| » r verbum rotationis & reuolutionic fignifi. is Fratiam jin qaom te ;quo ad literi: licet qq tritum. t & humilitate, declararetur totius orbis feruator, | Secundaconfiderario ue caufa mouerit APtizaretura Ioanne!Expende obfecro cuncta: C05 Deus eft. fons finareti te gratiz. Venit gens gratia, certe gratià dare n atiam & gloriam dat Dominus, P/4, $5, IUS ad loanne. vtb3 tizctur;ac fi diceres: Profitetur fe Chi red peccatorem, profitetur fz optare re. üUm,venitd . H ) n oannem,vt eius Ioannes, 4 aUEt. Quid fibi vut negotium hoc? San&us & an&itatis fons Petit mundari «tis intelliga , ^» que mundare nequit? Umiraculum;frugy ^! 7 1 uod fi hoc vix ? meci altius penetra, M taut quatuor opera ummze hu Chriftus in ui milhitatis;quae € Vita pere it.Primum fuit cir PEERMUM ini : i iqui DUTESNQG CNN e S 306 PAVLVS DE PALATIO - quanto vilius eft peccato a&uali inquinari, quàm org tanto videri poteft humilius à Ioánc peccatorü bapti! iei » quàm effufionem fanguins in circunciio? erre. O igitur füummam animi humilitatem ! ó verifff ... fui defpe&um:videri vult] peccator oculis hominum^* vultimmundusin tot hominum theatro,in hominu fiequentiffima tuba. t... cio t ME |», Cumigitur requiris,quid monerit Chriftum vt 9E retur? Certe, vt amicus humilitátis & deiectionisas optabat in animo ,videretin opere.Sane mercator V lucet fpes,currit;accurrit;nihil relinquit, quó non prof ita & Chriftus vbi hiimilitatem ailequi potuit, 4€ [Sd p i vt hanc fibi fponfam copularet.Haec pP cultatis explicatio. s RE. " Altera eft: Certé ceremonia fuit,quód Ioannes D4E. ret, neque enim ille baptifmus ex fc gratià dabat, VU ! Cliritus notaret facras caremonias non etie a pop! «iendas, cas ipfe primus (fufcepit. "T'ertia caufa fuit z-Meruit: hec. Chrifti fumma ; &qualoanniin remiffioném peccatorum , ille fc fub97 peccato carcbat,)vt Déus obligarctur,& aftringerety gratiám per miniflrros noui Teftamenti , etiam fi 9 p ;, €tiam fi Satanici (int; Si enim autor gratise, & fonse A | cipium gratiz, petit gratiam remiffionis,ab homine? Spei: : iuftum fuit vt Deus neccffario affiflt? niltris noui Teftaméti, dando per eos gratiam, (ctAg ipfi careant )his qui eratiam Wrieddbl captam -— augmentum erati;e his qui petunt, fi eam habucrinfey Quarta caufzeft, & linictertia: cófequens. Dei 9 petit remitfionem & emundationem à Ioanne, VIE gus hominum in fümma iacens miferia , ferem Euce t. biturum confidat fià Chrifto eam ver requi: fios qui famus mali , nouimus bona data filijs 0f » — quanto magis Pater dabitbona,petentibus?Si í ' negat mundationem ntijquanto minus Pater rin tcAttende obfecro,quàód Chriftus venit? in Tordanem,ad Ioanné.Ioannes (/enificat grati]? ergo nihil effe rclinquendü homini, quód no a£" ^ ry? niil nó tentandum, Vt gratiam affequatur; Chr H u$ ii uit fe; in aquam merfit fe, hyemis frigori fubdidit 6^7 2. canto infcriori fübiecit fe. nihi] igitur non facicPe? ; Le n2 n o 1 "s » f ^w | H IN ÉVARGELIVM "MATTH. io7 Ioanni, ideft, gratiz (übdamur: ctii veftes perdamus ctiam i figora Patiamur, etiam fi honorem amittamus, ; Sexto: fecro te Le&or,ne Chriftü vt priatü hominé COntempler. 44 in'Cht:to omne ges hominum (vtin Corpore mibra;Jintél:se, Tam quo celebrius (oe&aculum E€ Potuit, quam Deum & hominem Chtftum torimaue eus homini füpplices à Ioanne Dei VICÉ g*tente: emun- àtionem poftilare? Pianz poftulat Chriftus & esin Chrifto, quia neque Dens ex fe poftulare Bratam potevse, neq; homo ex fe ean impetrare: ideo Deus poftulr is ho. mine,vtpoffitsofulare. ; 'pofüe impetrare.Non erar atis aliquo cgere,no erat hüman;. tatis gratiàpromerer: itur b t. : Quod vero à loanne , ideft, à gritia,eratia ;cquirieur mundationis indi se quódnulus : Chriftianis gratia,nifi à gratia accipiat: id eft, nullus tecipiat,nifi gratis. iuxta illud Ifaia:: E. & vllacommutatione. i: Si eratianon ex operibu "* Septimà: Solet dici,& iti D mus ,quódIoannes T i- , €rtü eft, quo4 pleri fq 'Ctus PES Iam delibus modo, u$ geffit in cor- erant Pennncita Verirjoier. Chriftus ad loannem,id ett, ; Sgem veterem. crütimini, inquir Scripturas, enia ille Ion. 5, uimonitm perhibent de me, id eft illa: lauant, illuftranr, vetus SEGES » QUAS YOS mihi obijcitis, & qnidem lex Chiti y üerentia quàm Chrifto fii; confumtori deber, (ab eat flimoninm petenti, ) refponder ; Ecoàte ira decre Arari, & perfic; - at Dominus , fine iuftitia eese re Che. i€ omnem iufitiam , "Sana 1 Eis loquntus eq hório ur fic tus eft ho fütia frat ergo Scie Qi operatus m 5 REN PAVLVS DE PALATIO Lue7. Atomnisiufütiaimpletur,omnifq; iuftitia pracipit L le«s.12. damusci, qni tot miracula fecit, & de quo vetus * pradixit.Si enim miraculis Iudzi non credunt,anDo tra omnem iuftitiam in'ürgunt , qui, tám apertis Di Lw*7. contradicunt? Sine igitur, inquit Dominus, vt Sap "" fuficctur à filijs fuis, fine vt homines intelligat mer iuftitiam ab eis exigere, cum fidem in mcab eis CXIg Qud verà textus dicit: quód baptizatus Chr? -. fe(timafcédit de aqua, denotat myfteriü, uod cili quis contulerit,& velur merferit opera C riftun leg" teré, (crutator an Chriftus fit ille promiffus Meffihas ^ fc&ó inuenietogera Chrifti noa lege inferiora, necu ijs quz in [cge,de eo fcripta erátimo inuenict ipa rd .maiora,a(cendentem ergo Chriftü inuenict,non e Tam quod dicit, Conf:ftim afcendit,indicat:non ^g ncgocio , neque magna mora Chriftum verum M^ inueniri, ab co qui Chriftum cum lege contulerf? ^ .. catus non fit, aut effe velit. | ^. fe . .Q&auà: Si loannem non folum capias pro legen ipfos caccos Iudacos re rafentet,aliud miraculum ^. Petit Chriftus à Iudaifmo,(per Ioanné figurato) PE "n is baptifmus iu aqua , baptifmum fignificauit 10 Sicut & menge aqua,fepulturám fignificauit. Rom.6, Paulus, perbapti(mum, mortem & fepulturam "7 Cüm igitur venit Chr (tus ad Ioannem vt bapti? ' lige cum veniffe in Iudxam : vt ab ea occidatur. 5 fiSynagogaquefilerà Domino,quor'm veniret? je deret, vado nS pro tc. Tunc equum erat vt £^ " refponderet Chrifto,minimé Domine, decet re prop uf dxam mori,quin potius de:et nos mori pro te, Sa eft vt nos tui caufa baptizemur a tein fanguine n : ! | (ec vr tu, noftri amore , baptizeris à nobis in fan nc ' Dominus:Sine modo, ita decet nos implere omnt | jtadeet, vt ego,& homines in me,foluamus 0 er quod pro peccatis hominum Patri debetur, 1267. me,& in hominibus, qui membra mea funt, efi iuftitie rigor , & exigatur à me vfque ad noviffim iii ép hen juftiriz diuinze fiat plen:ffima faris , Xr gauit ergo Iuda in fanguine Chriftü.Sed c0 cy de;aqua, quia tertia die fürrexit à mortuis , 46, 3..." pofibile crat,teneri illü à morte & uafcerno,Yt -"^4'g - i H ua PVANGELIVM^ MAT TM. re Non :Siloannes non (olum reprzfentet Iudzos , fed ádg cy itos, muxime pios | farget alius fenfis , - im | in dd Predi&o a ienus.Cüm venitad Ioanné Chrift à loinge y € Chriftum ad homines, citm sini s PE iones Ptifmüin a intellige, quod petitprohominü— .:: et M Wergi in anguítia & ina iénER dlrsenegr eh Chi) Cripturis sed pro tribulatione recipere. Petit igi ei mrs ominibus , & pro hominibus tribulationes, da my xS "f Pii:Nos pro te decet ttibulari,& in porca fal. 17. AtDg is demere, cur ri venisidem paffurus pro nr Rom. 6, vt Prose5Sinite mos dum in hac mortali vita cóf s ; Mi. vc 5 patiar, nullatenus paffürus poft mortem. Per omn Ptpati ", & vosmecü patimini , itaenim decet nos M, ri itiam imolere - Licét enim iuftitia fit viro pio Patient! ribuere a omnis iuftitia eft, viro pio pro pictate SU, & htionem aquas eme ce iie RN ' Opus .&idco om ed: s hibet. iub hm m ie Haredes erimus Rom. 8. 'rgies coheredes fifti-, 6 tantes compatimur, vt con- QOMifier." VC Videarur Paulus (ane jnflitii regni im iln TItViri pij vt Chriftus baptizetur in tribula nis tri le confetlim afcendit de aqua dolorum , quia CUR Menta lati mOmétanes eft. iuxra Paulum,quod mo* . Cor. Fart cM leue cft tribulationis tioftrz, &c.Confeftim : Ree Jt tru de aqua, quixaquae non poffüntex: Cent. 8. Y ino Sicut Chriftu, 3 Io2nne hyrto , & in defert, Petit Petijt: ita à peccatore hyrto, & deferto, Chriftus | Heft pert ibo rient ibus libétius hy Perry dt qm in aquis Tor Janis d eas folas fpe XUI * Domine cur petis à mc My ium potius fat mihi (int lachryme tux. At nus. Si permiítte:vt ego dolo: ^ TET b os decet nos implere trem: Sfenim folus *g0 fine te, te falüarem & SE ae su Ót viderer iuftus, qui itus indifpofitum $5, me dte Dye diy nd fauor£, dec tendis qon : - | iuftificoimp; m, iuftus appareo, Rot. 3. M 5,13 qui àloanne petiit Dominus bat endit Perap &xipis eO ine pio: cimy al €o clcemofynas & Ater mergitur Chriftus, quibus . 41e PAVLYS;DE PALACIO':: 3 refrigeratir & Saudet. Petit igitur in paupere Chris uite pio aqui qua baprizetur , & lauetur a fordibus Pi : tatis. Tunc pius vir, Dominc;inquit,da tu mihi,tu mt" ». 22,tu nofti quá his qua habeo eges; da tu «quas q'* Lue $1, at contraDomináüs ; fine modo , dae;iam ex co 6 ^ videtur neceffarium. Sic enim decet implere orna ? tiam : ju(litia eft darc.ex abundanti, omnis porro «gy bonitas eft: dare exillo quo egemus, ficit veculajl y Éwuess Euangelium laudat,(üo exem plo móftrauit. V.enic 1o d Chriftus ad Ioannem , & ab co aquam requirens yg, ^ am fejfioftraaqua indigere;vt fuum iguem nobis TE, of Düodecimó:Hanc profopopeiam accipe Le&tor eft gratia ;.Chriftus.omnium homioum gc fon? à Chriftus igiturin perfona hominum ad gratiam NT j gans eam, vt homincs3n gratic fontes mergat. T nis ' €hrifto refpodet:Quidià me pofcis gratiam,cum P uo rati? Imo veró tuimplealueos meos: vt abunc a i Desine fluam; At Dominus:Sine modo uando 02 res reprefento, &.eorum vices gero , ita decet me af emncmiiuftitiam : omnisenimiuftitiseft, vt e^, peccatoribus eratiam pztéti, & peccatorum n0, dationem imploranti vratia tribuatur : non fibi, -* * toribuspro quibus rogat, non eft iuflitia yt peccót tribuatur. Sed omnis iuflitia eft vt Chrifto cau" toris agenti; gratia non dencgetur. Ha&enis. , Bapiig sunu autem Vefus confeflim afcédit de aqut^» - eftin aqua Chriftus non videt coelos apertos, P Spirittm, nonaüdit vocem Patris. An non git" ex aqua feftinus & properans : vt tam pulchrum lum videat, coclos fcilicet apertos , columbam V »* tamáue dulcem vocem audiat ; Tu es filins me, i : quo fignificatur'; quàm debeant feflinare viri ^75 gif. mentis vtunturin hac vita, vtafcendant,vt exea" sí pbihp.v, cupiant diffolui & effe cum Chrifto,vt tam inch? v Cor... tias quales funt in coclis, oculis contemplentU: non videmus, fed ambulamus in fide, folo E micredentes. ^ 0s. NETS ard Secundó : fignificat illa fcftina Chiti exaqua^ yaf quam feftine debuit Cliriflus rapere caelos» co ome? T Ile £. voccm paternam.di&tü erat de Chrifto: oen TOI *. Feflina,fpolia detrahere,cito prxdari.qu Prop M4 - m * ? M w^ IX. EYANGELIYM MATTH. Se n it oj, minus fa tiafcen(u fignificauit : is s na rd. quim horhies conuer(atus eft, Drs af eO quain aqnis huitis vitz iacuit demerfus, fe "pex ELT ra aperti funt ei cceli,vt ipd 3s d Pacisannunciatricé, iam enim Chriftus Ke. Ta afcenfione denotatim pomis ni (3 los. 1 A &ftinus i cefferit ex vita, confeflim videat coc- mullimo Utus : : T * T d ü,v : dSperapertionem coelorum j1usa Pond t Bhüiini; lleven iin multa erunt tibi notanda, tali; u. I5 Qui (enr Baptizatur) manet in fuo peccato wand Aqua ye nona It deaqua verfus caelum, fed ruit fil Pie. ve US infer hon ergo ilii aperiuntur cceli, fiquie c aces tde aqua. Secundum: Si veró afcendis de 3qua& Sas vC us fecit;non poteft(ex lege — 9rnt eelos teferare non continet fe fpiritus quin a Uk 358 quód (imm notandü eft.Si tu humilias efto Dener M peccatorem dni à peccato, fecurus deprims, Vlltbit te, & ficut tü coram omnibus curas te 2er, a: 33 Deits coran omnibus curabit te exaltare; & Pura hie rOnabit Tu ec filius meus. Tertiü: dicit fcri Bonet fine i. Ieitur aperti durabunt,donec veniat A inr; imo Xd cftin dieiudicij & claudatur ianua, | Tiudees 5 dnd eo modo aperti nüc fnt caeli (icut tunc Matt. 25. OR& nn Em CIudétür qui; jim non eft locus merendi: li: . Pt Quia euahtürmliber peccator fis; Ql ape rore riulto; ish. C wh fibi ianua Patet, tantum a(cende dc aqua, Qa omi qi 0o Ori cir aperti fint , vt quae in coelo 1 fede i ntad no;. a. apud nos,in coelum con. MAL AR fpi vA ictus Deus qui benedixit nos Kphef. i. * s i id : Mni boire rri "tua in ceeleftibu. o ye itur d " 5 & celeftisin no. defcendit, Rurfum PAIS TALO "diuites fai cflisin illo jt v nullum t. Cer. t. Res Seelen Sinullü doni deefLigiturbenedi&tio- Auri QOVYes volue imperu in nos LA Kt en 29 pi decurrützita & no(trailló S. T CT zs. .PAYLVS-DE PALACIO |^ | i Actor. 5. Galat. 2. Rom. $. Galat m 'véró totis viribus refiftéte.Imó Paulus füper hac re,pugna- legem feruamus. Quanto enim excelfü füperatfpiritus car? — habet fpiritus verius effe , quam caro . Itaigitur,filudaU* — carnem : & fi per legem iuftitia, Chriftus eratis mo d Lis intellc&t. », * * * . A l! redit ad nos celebris illa Patrum antiquorum qua:ftio, quà. Paulus cum reliquis Iudaeis certauit , ludaeis dicentibus fer- uandam etfe legem Iudzorum , cum Chriftianiímo : Paulo TT. uit eum Petro. Petrus enim coram Iudzislegem feruabat: — cui Paulus in faciem reftitit. Huic quaftioni tam difficili nihilaliud poffum refpondere:quàm quod fine dubio Chri- ftiani obligantur pleniffime feruare , & reucra , fipij funt, ipfi feruant penitus legem Moyf.., At in hoceftditfcrentia: quod [uda eam fctuabant, vtlitera fonat, nosaon literam eius feruamus, fed fpiritum. Nos Chr;fliani reuera fimus yeri Iuda : (amus vera circuncifio, igitur & rere reliquam r nem, tanto füperat veritas qua ex fpiritu, veritatem ex cat* ne. Ha5etquidem Iudaeus carnem circunci(óm , defcendit. — etiam ex Iudzis fecundüm carnem... Atqueideo ludaus X — circuncifio vocatur. ^ Afcende tunc füperiüs: Si Chriftianus habet fpiritum — circuncifum,fi defcenditex fpiritualizus ludzis,an non v€*.— | rius dicetur Iudaeus, & circuncifio ? Planéverius,quantO — fecundüm carnem féruat.carnem legis , & Chriftianus fet" uat fpiritum legis /an non magis feruat legem Chriftianuse. quàm fudzus ? Plane magis. Dedit Deus Iudzis legem quf - in cortice carnalia "eim , at Dei intehtio erat per? Mt carnalia, fpiritualia fieri: Igitur fi Chriftianus intelle? Dei voluntate carnalia illa abrjcit, quz Deo non odmodumt. erant curz: & fpiritualia perficit, qui Dco vere placent, 4? non vere facit Chriftianu. legem ?- Non igitur Chriftus ptt fe , aut per fuos legem deftruxit : fed potius confirmaul, cortice tamen citis dete&to. Perinde enim Chriftus! i tractauit, ac fi nwcleum erucreté cortice. Si nabem pellere: & $ole.Si thefaurum ex arca prof*rret, Demvm velütemP? — fcidit, & vifim eft propitiatorium. OptabatlexiuftoshOs — mines facere. Id veró per media carnalia , (id eft, ad liter folum intelle&a) fieri nequibat : quia lex infrmabatur pcf 'À effer, Per media veró piritualiajid eft,fpiritu nif lcgis iufli^citio ssp aee Non igitur venit Domin. legem de(iraere, fed adimplere, —-— . nim* Adde & illud; Lex non fxuit inhomines pios fed i pie* imos s IN MATTH. CAPVT'Y. - pios. Iufto (inquit Paulus)non cft lex pofita, fcilicet quan- 1, Tfir, t, ^.tum ad poenam. Cum igitur per Chriftum hbmines fa&i Rom, s. . lintex inimicis amici, ex diftantibus propinqui , ex impijs Ephef. 2, Pil planum eft,quód lex iam non habet contra pios fxuire, Ro; s, /. Nihil enim damnationis cít ijs; qui funt in Chrifto .finon Rom, 8, *cundum carnem ambulát. Chriftus enim vitam condens Vhrifiianam, condidit ftatum amicitiz, rcconciliationis,& Inftitia: : ac ideo lebem antiquam, vt iam otiofam, ceffzre Juffit, Quod (aliqui ex nobis fecundum carnem zmbulaue- .. "mus, non Movfi, fed Chrifti iudicio punicmur, Sicut & | . flatus monachorum exemptus eft à lege feculari:qua (cim Adcó pius fit illorum ftatus )in illis non dcftruéta dici debet, feda impleta. ! 1 4 ) ! ! | An Ii Addetertio : Lex vetus à Ieremia dicta cft teflamentum [eps T antiquum, Hoc teftamentum fiantiquatum eft; & fenvit, — ^7 |. , Pfope interitum füit, vt Apoftolusarguit : Si igiturfecun- Hebr, $^ m literam, prope interitum fuit, mortuum tandem fuit. I Nullam ergo illi Chriftus irrogat iniuriam , dum dicit, fe t non venire occidere lcoem : quae im fponte moritur. 9 (mnlitera) quara reuiuifcere facit , fecundüm fui meliorem |». portionem , id eft, in fpiritu. Re& igitur Apoftolus : Lex ramdiu in homine dominatur, quanto tempore viuit, At fi — lex moritur:iam dominari nequit,quod mortuum eft:Non 1 rgo obligare iam defürétá lex poteft, — — Adde quarto:Si lex (ecundüm literam ceffauit ratio fuit: Gafat. 5, - tia lex erat pzdagogus nofter, & non dominus . at cüm . &efcit alumnus : nulla &t pedagoso iniuria, fi eius celfat Gara 4 | qperium. Plané tamdiu durauit 1macl in domo,quamdiu : "a erefcebat : fed cüm voluit e(Te hares, cum filio liberz: D Qijcitur líma&l. Ita durauit lex in domo Dci , donec creuit E Vhrifissir mus, quo adulto lex abijcitur. wm "m , pyeroin ventre matris exiflente , phas eft vte- lag, fume (cere : at vbi prodiit infans , nefas eft vterum Galat. g. Qu. 5 timorem. Cüm igitur in lege continebamur , & ba amur conclufi: venter legis & eius poteftas vige- Yenr,, MImebat, nunc veró vbi iam partus prodijtin lucem, passt de(Eru&tus: fed fundus eff muncre (üo.Et ideo s. | de Tudem : Si lex vetus pota eft propter trangreffio« Galat. s. fim; 0nec venirct (emen , cui promiffio fa&a crat : vbi | Am venit , ( fidum fub lege: vt cos qui füb lege 0 $ crant Rom. 7, nn———MHA L i$ PAVLVS DE PALACIO i erant redimeret) neceffe eft legem veterem ceffare : tam? Gat. 4. diu enim creditor fübditum fibi habet debitorem do- ^ necfoluat: vbi foluit , non dc(truitur creditor, fed adim* letur. , Rom.7. Fincam fi hoc vnum adiecero : Duni videbat homo)n 14 Cor.43.. carne dominabatur homini caro,id eft/literalegis.Dü erat homo in pueritia , dominabatur ei pucritialegis dum erat homo in regione vmbrze moitis dominabatur ci legis vm* bra. At vbicarnalisdefijt elfe , vbi fa&us eft vir; & lume? Solis iuftitiz vidit.eequum efl legis fpiritui fübdi, virum cíie ) lumenque fequi, vmbrarum horrore reiecto. Amen quiptà dico vobis, donec tranjeat celum e terra. Quam veré hec profert Chriftus. Etenim ex Theologis habemus triplicia effe legis praecepta: moralis;czrem onialia, & iudi* 1 cialia. Hzc omnia Chriftus, & perfecit, & vt perficerentuf. - Ag grauiffime docuit. Primum quidem Moralia ex duobus pre Ron, 13. ens pendent, (cilicet ex dilectione Dei , & proximi. Haz€ "Chriftus compleuit , imo nihil aliud eft eius vita, atq do&trina, quàm Dei , & proximorum dile&io. Tum cz - monialia Chriftus ampliffimo auctario compleuit: feipfum — Hebr. 10. facrificium Deo Patri offerens, & à nobis offerri praecipit — cüm dixit : Hoc facite in meam commemoratione. quati. di: Matt. 26. igitur intetuallo reliquit Chriftus hoftias pecuarias , tan magis placentem, hoftiam Deo Patri obtulit. Demum» - rivores judiciales Chriltus in fe fufcepit. In nullum eni rigor diuini iudicij ita defzuijt, quàm in Chriftum Dom : num. Ipfeenim qua non rapuit exa&tiffime foluit. NuUP. *. Pf4l. 68. ergo aut iota;aut apex, rclitum cft, quina Chrifto & n0" |. . adimpleatur. VC E . Vbi Le&orfpe&a, quanta reuerentia ,quantad; admi? . tione legis precepta «(limet Chriftus, vt potius velit mu lozz1$, dum aboleri, quam vel minimum legis practeriri. O qv* "e p. overs dixit ipfe: Sicut mandatum dedit mihi Pater, fic fac T & quàm veré de co fuit cantatum : In capite libri e Pfalu. 93« cft de me: vt faciam voluntatem tuam, Deus meus volub^. — legem tuam in medio cordis mei, Et quidem parum era m caclum porius vellet deftrui : quàm vnum ve minim legis preceptum. At quod vellet Chriftus potius temp m corporis fui illudque coclum(quo fux adorand& maicfta d diuiaitas claudebatur) deftrui , & interire, quam quód, o pun&us mandatorum Dci violaretur: id vero fiupen ct * CyYN MATTH: CAPVT. V. -— a? eft. Qua ieitur ratione audet noftrum quifpiam violare diia E: ta,qua Chriftus violare fic abhorruit*Dictum 'eftde Sole & Luna , ftcllis, & alijs creaturis : Statu eain Pfaf, g48, | ternum: praceptum'pofuit,& non prateribunt. $1 cuncta ,Itsà Deofattse, & ipfe Dei F;lius diuinum fed um exe | horrent violare : qua impudentia miferi umana teme- | | arenon expauefcit ? nunquid Deo majores fumus ? Num -.|:mülamur Dominum , aut fortiores illo fumus? Inquit 1.Cor.19, Paulus. y eborun rr ea ..-.. Nolo filere quod hic annotandum mihi fuccurrit : Si | Chriftus non venit foluere:igitur Deus cfl:& fivenit adim- Plere , igitur iterum Deus eft. Omnis enim homo mendax, Pfes.ns, & non eft homo qui non peccet: igitur nec eft vir qui Ieg6, Ecclef 7, tém in minimis non foluat.Atfi Chrilus in nullo folut, nonergo folum homo cft: eft igitur Deus homo.Et fi venit implere,quod Deus ipfe per manus Moyfiimperfcdum re- . liquit, Dcuseft qui Dci imperfe&a perficere poteft : quae enim magnus pictor imperfe&ta dimifit, hzc nifi pictor « &quahsperficerenequit. 05 00 (^ "Occurrit eriam aliud : Quid fibi Dominus velit , cim ait, - Jota, & apicem? Si enim iota,aut apex aliquid prazciperent, - non effet quod dubitaremus : nunc veró, neciota, necapex aliquid mandant, quid ergo dicit Dominus, iota & apicem . perficienda? Ego arbitror,iota, & apicem fignificare minu- 74 fieramandata legis.Sané manifeftum eft,mandatum maxi- Mattb, 24, mum legis,effe de Dci dile&ione,& itidem manifeftum eft, Matth, 25, | Bdicium,mifericordiam & fidem,effe graviora legis:minu- Hora veró effe decimationem anethi,mentz,& cymini. Vt mandatum de diligendo Deo,cft A mandatorum: & . ndatum de dilisendo proximo , eft n legis , (vltimum E o3 eg in mundo formatur eftfuir homo: & primum .— O8formauit eft Deus, )& ideo hec fint fiimma mandata, E3 tota lex elauditur : ita mandata minora füb his ehe t iotaclauditurinker A & 0.Erpo Be *minima legis fienificantur periota, & apicem. Forfan ema, Gina iindata x fübftantialia, fed quz ad arum tum legis fpe&tát. Sicut apex literarum,non cft de fi fübftantia,fed folüm de earü decore.Hxc explicatio E US » füauiffime reliqua neé&tere licebit. Eft enim i. LM veni foluere legem , quia etiam cius minima -"Atàconfummabo,qua mádáta minima fi quis foluat, Z vocas Mattb.25. Matt. 24. Ioaz.14. Genef. 8. Palm. 35. j^ ^ Pfal. 118. | t. Loe. 1, 220 . PAVLYS DE PALACIO implere docet, at minimus oemnium'eft,qui & ipfe non im* lubet iterum explicare. Colli getamen, in regno coclorum — vocabitur minimus. Eft enim magnus qui etiam minima implet,& impleri docet: hoc veró minor eft,qui implet,nó tamen docet : & hoc item minor, qui non implet,necnom . ples, & non ináplere docet. " Dices: Cur vocamus rinimüm eum qui minima negli* git, & negligenda docet : chm adhuc fit co alius minor , i$ videlicet , qui legis erauiora violat : & hoc rurfum , fit alius minor, qui grauiora legis violat;& violare docct? Refpon- dco, hos non fpeétaread regnum coclorum : fed ad regnum potius inferorü.At fi qui violat minima, obferuet maxim: & ca obferuáda proponat,cft ne hic regno coelorum abij* ciendus? Minime quidem.Quis enim audeat damnare eum, qui in horto fuo habet mentam , & anethum, vndeexiguá decima Sacerdotibus debeatur : quam, quia exigua eft, ipfe non foluar, & non foluere quod exiguum ett;doceat? Num minima hzc negligens,grauiorum obferuator,àregno cX*.— cludetur? A bfit. m Y - Qui veró fecerit € docuerit, bicerit magnus, lane, quiai? — trabit in gaudiü Domini: quia fuper multa conflituct eum — Dominus , imo quia füper omnia bona füuaconftituer eum? | que quia mihi explicata funt Matthari vigefimoquarto,no cffe magnos, minores, & minimos,quiain domo Patris me anfiones multa fünt : ficut in arca Noé erant vari mat (eu ptó hominibus fernandis,& pro inmentis; hominc* enim & iumenta faluabis Domine, quemadmodum mult? plicafti mifericordiam tuam . Collioe fecundo , legem im^ - pleri poffe, non folim qtó ad mandata grauia, fed ctia? qnó ad multa minima: hi enim fünt beati, illiimmaculati iP via: qui ambulat in lege Domini. Licet ex noflra fr: ilitate ; omnii peccata minima effugere nequeamus : Seducim^ enim nos,fi dixerimus,quód peccatum non habemus. Co^ lige tertio :Sitam maenum putatur, magnum cffe in tcr? vbi nihil eft magnum: quàm erit magnum, magnum efft? — — coelo, vbi nibil non eft maximum? Cur igitur tarn veros Lun N nores nemo cupit in celo : ciim fint, qui ram fictos € biant tam ardenter in terra? | Dico autem yobis .Scníüs eft; Veni legem implere. Quam vfque ad minima feruabo,& feruari à meis (in fpiritu tame] voloxat affero & decerno,quód licet homines legé exti itae e ri ti Nt IN MATTH. CAPVT Y. 21t |— fime fermare contendant » ficut Pharifzi & Scribe feruare nituntur : nifi aliquid legi addant , quo iuflitiam iuftlorum arifzcorum exuperent, non intrabunt regnum caelorum. Ergo amplior debct effe iuftitia noftra: quam iuftitia Phari- , &orum olim fuit. |. Hoc ita intellige:Primum Pharifzi erant obferuantiffimi Iti exterioris: & nullam curam habebát decorde mun» Sando. Erant enim fepulchra dealbata,exterius exactiffima: Matt, 2 4. qRterius vero offibus mortuorum plena. At nifi Chriftianus c iuftitiz exteriori, interiorem adijciat: non intrabit fenum coelorum. Sed fecundó : finge Pharifzeum, qui cordi purificando - peram nauet ftrenuam:non potcrit adhuc plene mundum »trecor.Lex eniminfirmabatur per carnem: & ideo nc- Row, $, Tüinem ad perfe&tum adducere potuit. Eft enim dosma Heér, 1e. .^eologicii,quód ex vi lcgis,fine gratia: nemo poteftom- Dilapeccata mortalia vifare, At nifi plené cor fit mundum, Intrare in coelum, quod inquinatum fuerit, non potcft. : : Ala '. Scdtertió: finge(fificri poffet)Pharifzü,qui viribus fuis; ES Cor (aum emundauerit. Habeat; eam iuflitiam,quam vires umane, & legis eruditio hominiconcedere poffünt: num bic intrabit inregnum carlorum , (ine iuflitia Euangelica? minime, Quia ex operibus lcgis , fine fide medíatoris, non. Gafat $. Wftificabitur,, aut placebit Deo omnis caro, Duo efenim ^ Prafftitit Chriftus fupra legem, & fupra vires humanas, AT. "um , deditauxilium & vim, quá plene cor mundareturt lex & natura nequibát pertingere. Alterum veró dedit tie 1: per quam proportio fieret, & ze qualitas inter mc- , Im hominis, & przrmium Dei, Onod apertum eft,per lc- Bm & hominis ftudium haberi a pofft-Sed quia s: ar- ug MEA pal Epis id po ep Epiftoi ad | atas, idco füpéríedendi xi. siQuo hic dubia mihi via fuse non difiwhindi Aficiiis ! tij, Poffet hoc tempore vir iuftus (vt Pharifzus)qui non Pto ,; omine Chrifti, fix [eois praecepta feruaret : cauens Celo, us ME lie jen €5: num hic intrabitin regnüi ? Acipondeo, Minime intraret, T iuf 3 Quidieitur, ibítne in ignem xternum viralioqui Peccato S Pondeo : Si fieri poffet , gentilis omni mortali, Susi porem adultus inqua)& fine Chrifti notítia defun- tandem in lymbum:quo pueri defcendunt. Sed OM———9M— 9 Kon. 9. &2t dw nam fimpliciter dicitur : Non occides , non furtum Aniqui & imufli : - Quz iuftitia quia maror füit , quam Pharifzorum : / PAVLYS DE PALACIO "Theologi hon admittunt, huiufmodi hominem vita difcc- dere: nif illuminetur,'& iuftificetur à Chriflo. 3: . Alterum e(t: Curlatro qui in cruce peenituit , intrat if - coclum : fiquidem eius iuftitia non fuit maior, quàm Phari- feorum? Si maiore iuflitiam Chriftus à fuis requirit; quam lex à Pharifeis,igitur poen:tentibus mal a&tz vitz prioris, occlufüm cft regnum coclorum? Refpondeo hoc efie, quo Paulus tátopere vrget in Epiftola ad Romanos,quod pha* rici quierétes iufli effe, legis iuflitià; iuftitie Dei qua datuf | per Chium non fant (ubic&ti.Porró Chriftiani,licet prius. ;uftificantur tamen per iuftitiam Chrifti — ideo oftquàm nobis exhibita cít, maior fit iuftitia noftra, quam Scribarum & Pharifeorum. Non intelligas tamen quod € ipfa iuftinia Chrifli nobis c6ommunicatur: fed illi fmilis:.— Audiflis quia ditum eSI. Priits vero quàm explicare loce, difficillimum aggrediar , paucula de cius funt mihi Je&tiont notanda. Primum illud notandum;Autores Grecos omn? — | Tegiffe illam particulam : Sine caufa , quam ex texttt Hier nymus dicit effz radendam.At pafilius eam legithomil qua de ira eft. Legit & Chryfoft. & Euthymius , & A9 imperf. uin.& D. Aug.lib.t.deSerm.Domini,c.19.& rius ganon. 4. Quam vcró fententiam magis probent : fcio: nifi quód Legum maicftas,non addit hafce partict! y. 58 i facie* non moechaberis. Video tamen etiam di&tum:Non affur* nomen Dei fruftrà. Quicquid fit: vtraquele&io fana 9, - Secundum notandum,quid velit Raca. Ft quidem hrY y foft.dixit fignificare idem quod, Tu.Au uft.quod fit in A ic&io indignantis, Hierony. quód (ignilicet hominem f cerebro & inanem. A Et quidem Chryfoftomi fententia nulla veritate folétur Quin nec Auguftini , vt palam eft confülentibus LO" « Hebraim . At nec fententia Hieronymi eft in int m yera. Si enim vacuum cerebro fignificat , obfecro ^g differentia eft inter raca & fatue ? Imó vix di pud Anterhebetem , quod Caietanus commeminit) & fa & quidem nefcio, vnde Caietanus hauferit, quód racaft^, ficet hebetem.Igitur raca,fi ificat vacui. id efti d? bi miferum, pauperem. Ita Iudieum o;dicitur: Con wit A pcelech viros inopes. Hebraiseft Reqim ,àraq?- Ton n 14 licum tt, Cógregati funt ad Iephte viri inopes. Heb.reqim. | "Tertium: Gehennaidem eft quod Hebrzis Mitlunon. Ef .. 8üttem gehinon vallis Hinon,erat enim vallis, elitiofa,viri, ... Qui dicebatur Hinon. Quz diio fi ifieat fruftrà. Vt .fandem gehenna fignificet vallemfruftra . Erat autem hzc allis locus , vbi idolo Moloch incendebantur pueri viui: .—. quorum eiulates ne audirentur, tympana percutiebant, qui | Pueros immolabant, Vnde & nomen,tophct,locus illc ac- | . :ftpit,id eft, tympanum. Tandem locum contaminauit rex 4, Reg.29, *— dofias;iubésin eum proijci cadatiera, & reliqua pur gimeta, . .Vhdedi&vm eft, geheanam effe locum mortuorum. Erat Auté Molochimago concava, fepte habés conclauia. Vnum Speriebant fimilz offerenda:alterü turturibus:tertitim,ouiz Q''artum arictisquintü vitulo:fextum boui.Qui verà filium € Terre volebat,huic apericbatur feptimiü. Erat idolo,facies Yituli: manus porre&tz ad accipiendum. Interim vcró quód Puer in fzptimo conclaui ardebat , faltabant adftantes , & » percutiebant tympana. Cur veró locus hic mifer attribntus /— fitinferno,infrà fuolocodicam.lamad textum. — Diflam eil Antiquit: Qui occiderit , digzus efl iudicio . Plan - qui occidebat autoritate iudiciaria;, nullo iudicio reus erat: . xt iudex, eiuír; miniftri, Reliqui omnes qui occidebant: rei nt iudicio, id eft, vt eorum cana iudicaretur. Nam fi in» uenicbatur,in fui defenfionc occidi(fe inuaforem:liber erat, naturali id ditate ratione. Porró qui occidebat cafu, & non . fXedio inueterato: hit non occidebatur,fed rclegabatur in ES &ciuitatibus refugij.Sed tti ex veteri inimicitia Occi« ET atinimicum, hic fine un pe etiam ex altari euclle- Rturad mortem: hoc eft,iudiciü quo examinatur, citis qui : derit, caufa, de quo habettr Exod. zr. qm T nidicio & examini Chriftus vult,eum fübdi,qui fratri uU r: nullo iudicio reus eft: vt enim caftigare nocentem qo K contra ipfümira(ci. Ité quiin füi defenfionem e ionaforem irafcitvr , nullaeftpaena plc&teridus : vt 199. : «Ct arma contra noftros impugaatorcs fumere un nionem: italicet iram recipere, quà arma vibre. feres, efr QUi noua percelliturira,vindi&e avidus, fi fubit fen motu,non cft mortali culpa fubie&us, Poenitebit ta- fis, poenitentiam accipiet , quafi vrbem refugij. Quód -— Ai in vifceribus aluit , vt damnum Miquod grande " * IN MATTH. CAPVT V, 215 dee irafitur.Qui enim autoritate iudiciaria delinquentibus . t ' debet: (ux confcientie indicium effe, quiaenim arbitris, & | publico cartit offenfa: codem publico debet carere iudicitte Mattb.i8. ga — PAVLVS DE PALACIO , eftin noflro textu: vbi ira que in animo latuit,non jub J fuis inimicis optaret, hzc iam mortalis eft culpa. quam vt . luat Deus certo definiuit , etiam fi ad altare iratus conf«ge* rit. Neque enim fine fatisfidione mortàlis culpa deletur- Vides Le&tor, quam re&te Dominus dixerithomicidam,& iratum reos effe iudicio. A. Dices forfan, Video homicidam reum cffe iudicio,iudici$ 1 videlicet populi ; non video tamen , cuius iudicis judicio dignus fit : qui in fratrem irafcitur, Si cnim Deum effe velis huius iudicij dicem,certé omnium a&uum iudex eft Deus Huic dubio ego refpóderem.ld iudicium quodiratus fübire Cüm ieitur te contra fratrem ira excandvuifle contigerit — tu tein iudicium & examen reuoca, vt videas quo anim9 —— fuifti iratis imfrarrem. Nam fi peccafti mortaliter, Confelt for iudex erit. ! Li / 4 Q«i dixerit: Rac4, Communis habet Schola,quód qui intu$ ' hercfin acceptauit, nó ideo excommunicationem fubijtz* qiii figno quouis exteriore, etiam Viae, p en decl^ — N H M. fi :] rauit,in excommunicatione lapfus eftzà qua niftab Eccle! — abfo'ui nequit, quia quod publico ex fe figno crime admit — titur,non nifi publico iudicio Ecclefiz dicitur expisri. I0. — in iudicis forum exterius deduci. Atira quz fe in publicU extulit, ad forumiudicis(quod eft Eccle(ia) vult Dominu — quód deducatur... au Hic multaexurgunr dubia , Prius eft : Si Dominus ee. iram iudicio iudicis iudicari,cur non dixit: Qui dixerit Ld dignus cft iudicio,fed dixitzDignus eftconcilio:Refpono, — quod iudex Ecclefiafticus, Ecclefias habet locum,& auto — ratem : & ideo quod iudex facit , concilium Ecclefia * ii i4 iudicamus, V nde cüm Dominns dicit:Si tenon audieriti^ Eccle(iz: voluit dicere, Dic Pralato,& Iudici Ecclefie N enim ad omnes fideles iturus es : fedad Iudicem rccef e | qui locum cius tenet, Tta & nunc : reus eft concilio ; idem rcus eftEcclefio,id eft,reus eft vt dc hac caufa Index edet | cognofcat . Siquidem qui offendit fratrem figno exteri Ad | Ecclefiam vifus eft offendiffe : cuius erat ille memor E! ideo non conuenit, vt offenfor in fua caufa fit iudex: $ uod Feclefia fij membri defenfionem fufcipiat. afit Alterum dubii: Quid? Nónne melius erat,quód oe ua | , ! r IN MATTH: CAPYT. V. T 225 /fiam offenfam diffimularet: nec in forum «oncilij Eccle- .. Wltiifratrem traduceret? Di&um enim cft: Qui percuffe- Mattb. s. J| itte in vnam maxillam , obuerte eialteram . Refpondco: , TWendixit Dominus; Digaus efloffenfor, vt ab offenfo de- | | Gicatur in concilium;fed-dignus cft, vt concilij feu Ecclefize .. Itntiat fcueritatem . Et plane-ita ficri deberet : vt. etiamfi | | | Offenfus (aam facile remitteret offenfam: Cócilium tamen, .. Ideft, Ecclefia, eam non remitteret : fed profequeretur , ne , "ttis pateret offznfionibus, Vult igitur Dominus offenfüm Hi are noxam quam fubijt: fed non vult,vt cam condo- lefia . Et profc&ó fi offenfus offenforemtrahensad ^ . Xilium non ipe ad peccata pronocaretur: (didum enim Eecfef. 2$, I" tí tolle lites, & mitiues peccata) San&um erat vt ad conci- 4 Dum pertrahere: quo fibi fieret atis , Habes igitur Lc&tor, dod offeníus fi velit : profequi poteít corà iudice Ecclefiae . Tümoffenfam: necenim id Dominus hic prohibet: imó . Ihnuit.Habes fecundó,quódfi profequi nolit,certe Ecclefia | Profequatur: ne mala fint impunita, Ly iii — 7UTectium dubium : Dicerefratri raca , id eft, vacuum, aut — "Pauperénon cit offen(à mortális:Curigitur veniales culpas "mult Dominus Ecclefiz indicio «o$rokc ? Refpondeo, pti-. mtm poterit effe haec culpa mortalis: (i ín füperiorem cam 1 prtiiror Si enim Dauid quia chlamidis oram à Saule t Reg.244. ] üifit,tam poenituit gratiiter: quid fecifTet, (i cum vacumm, rum ,aut inopem dixiffet? 4 1Secundó,poteft ctiam effe culpa mortalis, x Gicatur , Sicut enim furatus obolum, Sm füffirari, mortaliter peccat: ita qui miferabilem dicit, jum contumeliam dicere.cupiens, Animus veró ex turis coenofci à concilio debet, ,etiáhi fit culpa venialis; vult Dominus; vt à Cone m» COgnofcarur. Licet enim venialis fit,efttamen multo- A malorum , prodit certe ca culpa, ex animo labe minato,& paritm fratris amatore;& ad maio- lias przparato: nifi Ecclefia: concilio frzno 9dig ur. Quiaisitur Dominus vehementer fuperbiam ED 4 fimul & vehementer fraternam requirit charitatem, — RN orum caufis agnofcit vt fuas: idcirco vult; & hác (fee, 29b Ecclefisftico concilio cognofti. Olim Nazarzi Nyser &; | Num à vino .ficera,mtifto,vuis, & vuis paffis,& earum M * Curita ? Cert? ne guftu ab vuarumr acinis irritato, "t "o Paul.de Palacio. Pooowua, E i ' fi malo animo volens aureü num- Canton Mif. s ^ TPTAYVLVS DE PALACIO hi veró proprijs offerunt.Dicitur enim in Canon.Et oinii. circunftantium : pro quibus tibi óffertur, vcl qui tibi offe-- runt.& item: Hac oblationé ferrtutis noftiz,fed & cuncta familiz tue, &e. Igitur multiplex et munus Chriftianorum. Primum, & maximum cít,Sacra Euchariftia, id eft;Chriftus ipfe qui feipfirm in cruce femelobtülit: & quem, eius loco facerdotes quoridie offerunt, & laici, Deinde óblationes decirnarum, & primitiarum: quzeà Sácerdotibus offerütuf« Hinc fünt interna affc&iones.itém:cor contritum: & facri ficium laudis feu labiorum, & démü quaecung; bona oper? quz Deo, viri Chrifnani offerunt; ^ ^ — MEO Exurgit iam non diffimulandum dubium. Si omnia hat facrificia fünt Chriftiánorum:& antequam hzc offerant iubet Dominus vtreconciliatio fiat: fit ieitur vt qui com^ municat,audit miffam,orat, aut quoduis aliud munus De? offert,necduni reconciliatiispeccér mortaliter: vt qui hant - Chrifti legem vrolet.Hoc dubiü quarit: quádo fit mortal | virum non reconciliatum De5 munus offerre? Ad hoc;no? eft adeo facile refpódere: Verüii fitaffertio prima, Qui ant , nio recofcilitionem vult ; licét opere nón eam quiis '-non peccat mortaliter mnnts fuum offerens: nec enim €^ Concil. "Trident. y Cer. 17. culpa mortalis,fi quis animo,(licet non opere):ecóciliatU* eleemofynà tribuat paupeti , qut acra incumbat oratio» aut officio affiftat mitTe,Imó &rfam fi corpus fürtiat chrifth "nifi dran vbi feandalum nafatnrinter eos : qui de com" municatitis nouerunt in fritiem otf-nà: non veró noU. : : / 0 runt de eius ad pacem pra paratione; Secunda veró affert fit: Qui coatra fratrem quem la'fit; animum habet: affc&um, isficommunicet, finé reconciliatione mortalifft peccat,eatera fi offerat Dco munera,non peccar.Nec enm omnia qua: mali faciunt malà funt. Vt in Concilij Tri tini fefs.6.Canon.7 definitur. Tertia affertio:qui in fratre quem lx tanimum gerit non reconciliatum,& hoc ani munera offert licet hic non peccet, nec meretur tamen, vceró aure amittit fru&tüyi Si cnim diftribuero 1€ tates mcas in c1bos pauper : itatem non DJ* nilitimihi prdde - ERE DO eter a nata eliennam offercti munera (ine lafi fratris reconciliatioP s chat cnim id non efe Ep uos mortalem.Sed folum £7. ficauit , talia munera non fibi placere : nifi prius laum. trem fibireconcilict, quilefit, fa rp l E : $^ ü IN MATTH. CAPYT V. 233 | Efoconfeniens aduer[ario tuo. Voriffimahic difficultas eft, 3 Lan nomine Dominus intellexerit, Et licet ab, , Jeum adueríarij. voce intelligi velirit , alij etus Verbum, | alij propriam con(ciéntiam, AY diabolum;alij eum qui no-* , Oislefionem intulit :ego veró , eum adueríarium intelligo denti,qui ab eo lzcfüs eft.Si te lacfi,tu es aduerfarius meus, dclariffime loquitur contextus. Dixiftifiatr:: Fatue, reus -. f5gehenna : (iofferes ad altare munus, & ibi récordaris ad- | Werfüritm tuum quem fatum nominaft; haberc aduerfum . V€querclam (ideo enim aduerfarius cft) relinque munus, & Ire eius pacem: & fi obuium cum hábucris in via,quaere Pacem cum illo, &e.. Au "Clariffimé etiam loquitur ratio hujus textus.Quia enim. ittem fitunm dixifti : habet ita offenfis iuflam contrate Suerclam quam fiiudiéiexponat (videns (eà te conremni) tx tradet te miniflro, vt in carcerem conijciaris. V bi & *to fatisfacias & expenías foluas , & carceris fentias iniu- tim, Clariffimé etiam loquitur verbü textus;ciim videlicct ' Vocat aducr(arium tuum , qui aliquid habet aduerfum te. Ample&or igitur hanc expofitionem,(ccindüm quam fen. füs eft : Si iratus, probrum in fratrem iecifti ziram depone, beneuolim animum inque , fratrem offenfim inquire: & ni inuenerís,da operám: vt offenfam remittat. A hóqui fi |. Kémiffionem fratris non curaueris: exafperabitur ille,& co- In iudice traducet. At iudex iuflitiam faciens,in carcerem ' &Soniiciet:vbi multó plura folues,quàm foluiffes;fi animo MES beneuolenti. Hzc cft plana , (uauis , & aperta litera: 1 Siplanatio. ? zx qua multa feqüüntur. Primim quod Euangelium ap^ lobor dices minifiros carceres, & expenías: hzc omnia e confirmat,quod Dominus dicit: Amen dico tibi,Non, QU ind nifi foluas ; quafi diceret : Iudico te dignum & 1 €,& iudicis fententia, & iuftitia: expenfis. Ergo iudex Rom. i3. - Dei cftjiniram: nec enim finecau(à gladiü portat. : fequitir : Quàd licet inter Chriltianos omnia CoRof. 3. VERE ometé farvi cera miferationis & amoris: at vbi trip ce ventum eft; vertuntur omniain rigorem, & fe- donec Id exprefie habes;ex illo verbo:Non exies inde, quag; luas ctiam nouiffimum quadrantem . Cüm enim Vu, 9qui eft nimmorum minutiffimus folui praecipia n larum eftomnemfemariiniudiciorigorem. " — - P$ Terió Li Uo: 4 - 234 .. PAVLVS DE PALACIO Tertió fequitur , quàm debeat Chriftianus iudex fauer? ciqui iniuriam paffüs cft. Enimuero , fine dele&u perfon£ lxdentem, & lzfo in expenfis facere fatis, . líx,& ledentis:iudex debet ordinari in carcerem trudexe. | Quarto fcquitur, fatista&tione debere fierilafo nummis? ideo cnim folui debet lafo , & iuftitizs, vltimus ctiam quae .. drans. Plane verü cft, quód honor altioris ordinis eft, quam Ecclef. 1o, pecunia. At quia pecuniz omaia obediunt: & obedit etian? & iniuriz fatisfa&io.Si quidem talionis poena in Euangelie locum non habet. T - Quintó,babes politiam iudiciariamin terris,conformem. effc politia iudiciarie in aeternitate. Vbi Iudex Deus: mil ftri Angeli: carcer eftinfernus,aut purgatorius locus: e quo nemo exit, nifi omnibus debitis exactiflimé perfolutis..—.— Sextó fcquitur , quód fi inter litigandum : offenfus fuam. remittat offenfam , iudex tamen caufam debet profequii rigore, donec offeníus fatisfa&ü fibi effe dicat. Vides quam fan&um quam; incorruptum velit Deus effe iudice fuu Ha&tenis de hac expofitione. S; ^ 1,Cer.9. "Verümquianon de bobus cura e(t Deo,vtde rebus et&f^— | nis:& quia textus Graecus dicit: Nc forte aduerfarius trà an te illi iudici , & iudex ille tradat teilli miniftro , vbi fpecia quidam iudex, & (pecialis quidam riotatur minifter, idcirc? pen aliam expofitionem comminifci,vt vidclicet ferm! it de Chrifto iudice viuorum & mortuorü,& de daemone qui minifter eft irz Dei.iuxta illud: Tradere Satanzc ininf£^. t: Cor. 5. ritü carnis. Eft igitur fen(ussBeneaffeQus c(loin cum que? lcfiftizne hic à teoffenfus forte tradat te Chrifto, & Cliifl^ na , € damoa carceri ex quo non cxibis, nifi folwas*. In hac expofitionc illud dubium cft, quomodo vine tradit offendentcm Chrifto? Refpondeo : Pius cm in^ T laditür ad Deum fe conuertit:caufamque füamilli comm? Ierem, 1. tit. iuxtaillud Ieremix: Vidcam,quafo Domine, vltiont" Iertis,20. tuam ex eis :tibienim reuclaui caufam meam. Et fercic 6: ; Dauid:Tudica Domine nocentes me,expugna impugnante" me.Atin Ieremiz verbis dio aduertenda funt. Alterum es" Pálsg. dud: Tibi reuclauicau(am,quodidem cft ac fi diceret: iM tradidi caufam meam. vds Ieremias aducrfarios uo. iudici tradidit , vt ctiam Dauid : Quiaenim, viris pijs 7 tum non eft,manibus fuis vindicari,ciim vindi a uc fperant, aduezfarjum iudici tradunt, Altcrum Judice ci illud videam Ib | rA | d ^ » ! LJ j IN MATTH. CAPVT V. 2M | Videam vltionem ex eis. cum enim viri pij offenfio, in Dci |. &ditiniurià,tunc optat pius offeníus:vt Deus tradat aduer- J atium miniftro, & carceri, & vindi&a (licet non zternz.) Porró fi viri pjj damnü,Dei gloria nó tangit: tradit quidem || pius aduerfariü fuum Chrifto,non femper in vindiétam,fed Ia mifericordiá, & ideo in textu dicitur: Bene vclis ei quem — lefifti , nete tradat Chrifto , in vinditam &"^in carcerem. .. , Hanc Lc&or fi probaueris expofitionem:expende quàm "it graue , quamd; periculo plenum virum oflenditTe pium, | Qi caufam fiiam Deo committat , & tradat. Profe&o qui 9fleidit, non euadet manus Domini,quin in hac,aut futura Yitapoenam deli&i exa&tiffime foluat, víq; ad nouiffimum, làquit, quadrantem. Plane habeturapud lercmiam,ne ores, lerem. 7. Inquit Dominus, pro populo hoc, nonenim cxaudiam te. quafi dicat: poenam exa&e fui peccati petfoluct,id ftatutum Am eft,idco pro coorare ne velis. —. 4udiflis quia dium eft ec. Video huius loci difficultatem: - camqua confona videri poffint.In primis id anaotandü, - Quód licetDominus videaturloqui de omni muliere , cüm dir : Qui viderit mulierem: at profe&ó non loquitur, nifi oae an fit fenfus: Qui viderit coniugatam;ad eam concupifcendam , iàm moechatus eft eam.' Quód vero hec fit germanaleétio;indicatur primum ex verfionibus docti fimorum virorum,qui italegunt: Qui viderit vxorem alte- ins, &c. Indicatur fecundó,ex ipfa veritate. Nam qui videt olutam: & eam concupifcitjnon moechatus eft:fornicatus Mipbnt, fed non moechatus. Jeitur vcfitas ita habet: Qui let vxorem alterius,ad cócupifcendum, moechus eít.Nec Poteft nodus hic aliter diffolui , nifi forte dicas , quód;n whriftiano tanta culpa cft fornicatio, quáta erat adulterium adtizo. Et ideo Dominus dixit: Ego dico vobis Chriflia-. 4 serai fornicatur videns mulicré,perinde cft;ac fi moechus * Veruntamen quia voluntarie hoc dicitur, neício an * fit. Hoc ita conftito, videre eft:quid velit Dominus P Qui viderit mulierem ad concupifcendum . Et NA mandabatur , Non moechaberis , & item mandaba- Exyo4. 2, ' Ne concupifeas coniugatam.Nam fi concupifcis,etiam Eo den, | vod maccheris , mortale peccatum admififti . Nunc ego E cizo nemo difpcrgat fuos oculos,ad cócupifcendum: ^ fi oculus explicaucris ad concupifcendum : x non - do£tiore cenfüra: credo hunc effe fenfum. " 236 PAVLVS DE PALACIO finonconcupifcas,mortaliter peccati, Eft iuuenis, difcurrit | per plateas & angulos, vt inueniat quam concupifcat: non inuenit, & ideo non concupifcit, iam mocchatus eft. 1 gituf pu mali gradus eft,fpargere oculos ad cócupifcendum: icet nonconcupifcas. Secundus, concupifcere : licet non | moeecheris. Tertius, &peffimus moechari. Quafi Dominus diceret: Media adaffequendum finem fünt mortalia : licet finis non habeatur. . Ex quo plano fen(u colligitur,quód ficut aperircoculos,. ad quairendam quam cupias, mortale eft; ita arri gere aures, ad audiendam quam defideres, mortale eft; Canüt foemina multe, tu aures extendis, vt eam cupias, qua: dulcius canit: , mortaliter peccafti Jicet nulla fit cuius tibicátus probeture. Par erit de reliquisfenfibusratio, ü d ;JDubitas;an hoc lóco damnata fornicatio fi?Et míponfio eft,quódlicetforfàn ex huius liter contextu non danetut, - damnaiit eam tamen Apoftolus, cüm fornicarios dicit; in X, Cor, 6, regnum Dei noningrefluros. Et quidem iure ipfo naturalis — Qalat. 5. cit fornicationis damnatio manifcfta. Primó cnim fiilla li^ ceret, quis eftqui (à Deoinflituto) matrimonio , collum. übijceret,& nó vagum potius foeminarum expeteret con^ cubitum , ne matrimonij fentire moleftias cogerctur? Se" cundó,& item,quanieffet filiorum educatio, vbi nullus vif. foetüi crederet cd fuum?Tertió,Et quis effet qui filios vellet fane inftituere,& erudire; [; exiflimare pofistalicit effe qt parabat? Quartó , Et vbi effet illa hominu | an&a,ac firma amicitia: qua ex matrimonio percófanguF X nitatem & affinitaté germinat, & firma perfeuerat? Quint ,Profeáó zclo, iniurijs,& ca-dibus totus mundus macul tur: fi viri,quas amare coe iffent,ab alijs libere viderét co? fpurcari.Sextó,lam vitisionjo confcé&tis,quis filius praífen* remediü afferret : (i patre effe dubitaret ; quem fenio prC | videret: Septimó,Sane,de pudore, & verecundia a&tü cfle fi fornicaria libido impune per homines graffari po E Odauo, Et quidé pulchris foeminis fortaffe per fornicatio" nem parata effent cóuiuia:fed ca(tic, S i3 vetülis quis pro"? , deret? No no,Imó arbitror fifornicari liceret: nullas ft . domos,nullas ciuitates, nullam: politiam.Quodenim € mos firmat, & flabilit;eft matrimoni; indiffolubilis,ncX » domibus veró firmis, firmátur & vrbes; Decimo, Toller ctià regnorü legitimas facceffiones: fiquide necrex,rem P IN MATTH. CAPYT V. . tj partum crederet effe füü,fed paftoris forfan, atque bubulci. Quid fi ocnlus tuus, Hic textus vtcit difficilis: ita eft admi- tandus. Id primum aduerto, qui (imus, quàm miferi,quàm Venenati? Miferi plane, quibus à noflris oculis, à nofiris | | manibus,mors,& morsinferni impendeat: nos no(tri fcan* . tlizant oculi,nec fcandalizant folum,fed in infernum con- Iciunt.Sane Dominus hzc protulit verba:Cauctejinquit;ab Matre, ominibus. nunc veró dicere videtur,cauete etiant à vobis, iquidem veriffimü eft, inimicos hominis, effe domefticos Micbee 7, CIUS. vere ;eitur clamat Paulus: Infcelix ego homo: quis me Ro, 7. rabit de corpore mortis huius? vtpote quod , nifi cafti- 1, Cor. 5, Betur,& in feruituté redigatur, reprobos nos efficiat. Mors, inqui ille , eftin olla: at nos dicamus , mors cítin oculis 4-Reg. 4, hottris,in auditu, manibus, & pedibus, Quis vidit Wie 3ut bafilifcum,;adcó venenatum,vt in fe (uum cffundat pus, Atque venenum? bia , Sed cur dicit : $i eculus tuus dexter , e mauus tua dextral Primó quidé: quia oculo dextro refpicimus, qux amamus. Cüm enim dextra partes fint efficaciores, quàrh finiftrz: ^ idco dextris vtimur , cim aliquid efficaciter efficere defide- ramus; Hinc eft,quàd feedera iungimus dextra manu. Nam .'& Apoftolus dicit: Dextras dederüt focietatis:mihi,& Bar- habzs.& fponía dicit: Lzeua eius füb capite meo, fed dextera fius amplexabitur me.igitur amantes dextera feamplexan- Cei Ur.Et fecundó:quia qui dextrum eruere,& proijcere potuit Seillum,multó facilius poterit finiftrum.qua enimin nobis niftra funt, iuxta Philofophiam , moueri & irritari potius Apta fünt, quàm moucre, aut irritare, "n . Sedaliquáto profundius fpe&a:Dextrum'dicit Dominus e. ^ eruendum , intelligens in Chriftiano homine nihil ; Bons Plane Chriftiani ad dexteram funt ftatuendi, yy, s, tri homines fünt,non finiftri.Sunt enim Chriftiani, ei: Rachel pulchra fua morte enixaeft. Idco Beniamin, id Geyer s, itl dextrae nuncupari debent. At in ijsqui dextri funt, eq ef leuum, Iuxta Paulum:nihilinquit,damnationis(id oss s, no, hil leuum) eft ijs : qui funtin Chrifto. Idco Chriftus fnjq tit: Si oculus tuus finifter fcandalizat, quia videlicet hem oculus non eft in Chriftiano , fi non fecundum car- ambulat, at " dices : Num igitur oculus dexter (candalizabit? fi enim N elo Candaltm nó gignet? Ita quidem futurü epitd ^ 2: PAYLYS DE PALACIO haec eft miferia noftra, vt quz dextra fünt,fieri leua poffint, 44.2. Dextrooculo, dextraQue manu Petrus, Iudzus cüm effet; 'cogebat gentes Iudaizare . At Paulus hunc oculum eruit. Pctro & proiecit, & dextro oculo Corinthij comedebafit idolothita.Sed Paulus 1dem,oculum illum,fa&ü effe leuurm 1. Co*. $, demonftrauit. Si igitur quz fünt dextra , lua fieri (olent 1. Cor.10. qui ftat, videat necadat. Nam quód ftans cadatidem eftt — fi dextrum redderetur finiftrum. 1 "i Granis nunc fe profert dubitatio,fi oculus dexter fcandt* : dum praebet. & manus, num eruenda fint, & proijciendatfi ^ admyfticos, velallegoricos oculos vis recurrere: id faci poteris.Scd non fatisfacis ex integro. Audendum igitur &*. aliquid. Et primum quidem,fi oculus, aut manus dextrajif fcandalizarent , vt fcandalum extingui nequiret, nifi manti aut oculo eruto,profe&ó, & oculus,& manus erui deberet At quia fcandalum fopiri poteft, voluntate & confenfüre nyente : ideo manus & oculus inloco fiio manere debent Sed Dominus oftendit , quantum fit periculum ab oclo aut à manu : fiquidem ca iubet difcindi , fi aliter periculüt? ^ ceffare non poffet.Idco enim & maniü à vipera vulnerat! | " abícindimus: d aliter vulneri füccurrere nequimus. N Eo y5 Secundó refpondeo , quód ex ví fan&tarim Litera tuncaliquid eruitur & proijcitur,imó & moritur, cum à - , Mattba9. a&tioneimpeditur.Dominus dicit beatos qui fe caflrauerfit propter regnum Dci, Num intellioit beatos qvi fe execute runt? minime, Inkhis enim rurfum ardere libido pote « Intelligit igitur eos effe beatos : qui virilium vfum fibi 1 Afor.16, terdixerunt. Similiter & Petro di&um eft: Petre occide^ manduca. num igitur Petrus erat occifurus quadrup es abfit . Sed quód opera brutaà quadrupedibtss erat extf turis, Quid moror? annon apertum eft oculum mori! Col. s. eruitur? Cüm igitur Paulus dicit: Mortificate membra pU. ftra qua: fint fuper terram: perínde eft, ac fi diceret: ET! & proiicite membra veflra.Ioitur idem eft eruere & mort" ficare, & ab a&tione remoucre. | Sed dubitas : Quorfüm Dominus iubet oculum erui» » proijci? an ná fat eft erui?nó ab oculo eruto,& nó proic ^^ ericulum imminere poterit ? Refpondeo : hoc vno verbo NS ud docuiffe multa. Videlicet , & quód eruti 0C reuiuifcerepoffunt,& iterü fcandalizare.Et quód nunqu? " piis hominibus quantumuis mortificatis , eft pax 4 fii " IN MATTH. CAPVT Y. 139 membris,plene fecura, Et quód vfus fcandalizitis oculi,aut nus nunquam nobis poteft effe conceflüs:fed ita debet à .. Dobis effc diffitus , ficut eft oculuserutus & lógéproie&us. -— Melius eft tibi vnum oculum babentem . Quidigitur , erutis 9hlishomines , & vnum oculum habentes, intrant in coe- lum? rta quidé: non folüm eruto oculo,& manibus difcifis: mà & toto corpore mortificato. Cüm cnim tota caro a .. Sencupifrát aduerfus fpiritum, & tota fpiritum fcandalizet, G.dat. s« a*cefít eft totàmortificarc, corrumpere, & mortitradere, 7 . 'Nifienim granü frumenti mortuum fucrit , afferre frudtum Ioan. Iz . Donpoteft, Et Paulus fapienter: Licétis,inquit,qui foris eft . ,9mo nofter corrumpatur, is qui intus cft quotidie reno- | — SUIT. Et aliquanto (uprà: Itaque, inquitmors operatur in 1, Cer, 4, Dobis, & alibi : Quotidie morior, per veftram gloriam fra- 1. Cor, 15, UI6S.Toitur membra noftra nifi eruta, & proic&ta,& mortua, 9nintrant in coelum, .. , Sed non eítfilentio dignum : Melius eft , inquit, vnum Otulum habentem. Non ergo intrat in coelü,nifi qui vnum toculum , vnamque manum, O excel/àm do&rinam! uim ré&é Dominus ad Martham:Porró,inquit, vnum e(t Mceffarium.Igitur quod vnum eft;eternum cít,coele(le cft, Luce 10, Ritur & vnus oculus, & vna manus effe debet, Qum ele- Binter (ponfüs dicit: Vulnerafti cor meü, in vno oculorum i "lorum, Nonair: Vulnerafti mein oculis tuis , fedin vno Cantic.4- Sulorim. Videlicet: quia alter erutus,& proiectus erat.Et Abi ides fponfus dicit : Pone me vt fignaculum fuper cor Canti. $- Qm, & faper brachium tum. Non, inquit füper brachia, -m enim brachium habent viri (an&i: ficut & oculum Pii Videlicet,quia quod volüt,& quod operantur,pro- Mun Deum, quem vnice amant, operantur. : iig p f tetto corpus tuum mittatur in gebemiam , Habes UM Le&or , quódtotum corpus impiorüm ruit in infer- ty Atpiorum, nontotum corpus in coelum intrat. Non Meo trant in cceluyn nifi oculis eritis , manu conuulfa. debi cto quódin cenam regiam intrauerüt caeci,claudi, Luce 14. Intra? Sed qui integri erant intrare renuerunt, Plané tales *quales fuerunt. Impij toti eraht corpus,toti indul- uel. COTpDri : & ne quid corpori deeffet , animam mi-, Mie Contrà pii, nihil aliud meditantur , ven corpus Doni, minucre,& deponere: vt integer fit fpiritus in die V Thef. «. "4, nofi «312394 E i ; - Jj 240 PAVLVS DE PALACIO . : x - ' ; / , / . ,Quó fit, vtin inferno nulla fit corporis pars:que nó orti | .. formentorumcorporalium genere excrucietur.Id enim di totum corpus proijci in gehenná. At in coelo, corporan?" fira licet integra futura fint in membris : non tamen cru? integra, quantum ad fias neceffitates : nec enim manduct bunt,aut bibent,non nubent, neq; nubentur. Eft enim auff Matt, 22, corpusanimale: tunc vcró fpirituale : nunc infirmvin, tu^ 1. Cor; i5. eritin virtute,vt Apoftolus habet. Contrà eritin animab!*' anima enim piorü erunt integerrimg , & integre omnib! - fpiritualibus dclitijs fruentur. Impiorum veró,erunt imm" nutz;nihil enim boni, aut cogitare, aut velle poterunt- .. Dillum eft: Qui dimiferit vxorem det cv- libellum repudij, P1107 - hic dubitatio furgit : Cur Dominus in lege noua, libellif€ - pudij licentiam abftulit: quam in veteri concefferat ? enim minus eft neceffaria nunc: quàm erat olim. Siquidc?" hiec minus fint nunc homines infirmi , & imbecilles, quà tunc.Ad hoc primitüs eft refpondendnm: quód (ine dubi A in lege veteri praceffere viri fan&iffimi t quibus fino conferas,non eruntilli multó inf£-riores.Atlicet hoc V ;f ied E ^. effe fateamur, fatemur ctiam, flatum legis veteris 17 ftatum infirmitatis, timoris,& peccati. Contra veró ftzt? .. legis nouz, dicimus effe ftatum roboris, virilitatis, gr^ ^ fanctitatis,& omnium bonorum.Cüm igitr repudii cof .-. €effum fit Iudais, vt imbecillibusjapertum cft,quod geb! ' negati Chriftianis, vt valentioribus, . T o Rurfüs Iudzi habuerunt cor lapideum, Chriftiani j | ..— (exipfo legis füae flatiu)cor carneum.Dictum enim ett:? P S Exec ut, feram à vobis corlapideum: & dabo vobis cor carnem, ipti propter duritiam cordis concedebatur repudiuft* ^ lata, debuit repudium auferri, .., | P" Pup, s Etquidem Chriftus reparator füit janocentiz, per um Mattba. preis tem igitur in paradifo, vnus vni tantum,n0? " ous foeminis hee(iffet , voluit fimiliter Dominus in far nocet reparatz,vnum vnitantum haerere, Acita nU" fore repudio locum.. | Eft igitur ftatus Chriflianus : carere criminibus , prot que digna fit cijci vxor , aut (i ea committat crimina FL Dominusà viro perferri: qud (i perferre nequeat s^ odonealteramadmittat,.;..——— 0 oo fet | $4 Dices: nó poffim vxore reic&a,carnis (limulos pe? | Imó verà cgo refpondeo, qui hanc códidit legem,de V o A . 4 d [rs — t nd n IN-MATTH.. CAPV T; AN. ET | ijcienda, fi incorrigibilis fit.,.js dabit tibi auxilium , quo ; Vim libidinis extundas : dabitque aquam, quaardorem car- | his extinguas, Vt enim ciitmin teibulatione gaudere iuffit, '& allrinxitad opem tribulatis ferendam, qua exultare pof- Mattb. s. fnt. vellent: jta cumab vxore difcedere perrhifit,preíidia -.. litatis tuenda ferrepromifit. - P etrilag:, gie Secunda, & long? pericülofior difputatio eft: num caufa . Pefhicationis ita coniunx, fornicantem coniugem abijcere . Peffitivt cumalia nubere quect?Id enim contextusindicat, i Quia fi dimitti vxor aon pote(t;nifi ob fornicationem, ol | *in;dimitri plàn? poterit.Erafmus vult: ob fornicationem | Poffe vxorem dimitti, & virum innocétem liberüm effe,vt | Slam dncat, (i vclit. Idem fere Caietanus. Idem & Ambro- fis.1 5d Corint;z Idem videtut Zacharias papa,vt habetur , NT fti.32. quz(t;7, Idem videtur Concilium Tri- Dtries (s. & refer: Drid Siquis cum nonerca.s2.qua'ft.7. ES |toddám aliud Conclm quod refertur cano.qua dam Tumfatre,codem; -: 0. ; |. Scd'n contrarium eft mültiplex Ecclefiz diffinitio. Ir a mitiedols dicita.Corinthior.7.vxorem à viro non . "icedere. Et fi difcefferit, manereióntiptam , Sed difcedere | iquir;nift obfornicationcin. Ergo fornicaria inmtipta ma- Jr; quia virum habet , Ergo fimiliter vir eius mafere de- Jescuizvxorem habet. Ruríim Apoflolus ad Romzn. 7.- [ins viutente viro;alligata eft legi viri. Idem babent A po- y! canonibus.cano. 46. Idem Clemens primus in cano, Qidin omaibis. 32.qurít, 7. Et idem Gregorius magnus, ARO:hi veta, eod, & Lco papacano. qualis. 3: qozcfio. s. ius de fponfalib; cap. ex parte. Innocentius Otia cationem omnino rumperetur : nullus effet | ? qui- vbi coniugem vellet repudiare': illico non ium n : Videlicet paratum hac ratione ut. reme- VN : itteretür. vt (fet omnia Paul, de alacjo. Quod a RAND 24$ . PAVLVS pE PALACIO enimres naturales,in quibus Deus habitat natüráliter, Sant. tes facramentales ; in quibus facramentaliter exiftit, Sunt rcs fpirituales in quibus inhabitat per gratíá (quiam Tbeo* logi iuftificantem vocant.) Intoto orbeeft Detís natura" liter. Tn templo & facramentis eius,eft (acramentáliter. Ift confcientiam,faluationém,& reliqua:quaad mundum ho* : minis [ai lei dime igitur, Chiu CAT qui dixit: Volo vos non iurare omnino. omnia juramen" 2.2 ' NonteLe&orpigeat hoc vniimaudire. Pfalmus dicit? P4. 98. Adorate fcabellum pedum eius : quia fan&tum eft. Si terr | qus cd lbim pedum eft Dei, ntum cft, & adorari de f Pída.us, üanto potiüs coelm , quia fedes eft Dei? de quo dic Pal 104. fce vt &uftodiant iuflificationes Dci, & leo citis exquit Iamin Nada curae Dcus efl Itaenim habeturin P fa Palin. 7. Birth bef. 4. int foittn "cec cpi Ephef. 4 PASSEN terra, coelur,Terofolyma, & pin 1itatió TCS pienac aunitate.Porró res Dininirate plendsin "s Sg aut vanitatis teftimonium adducere indignüm cft: igtur à Chriffianis. ais fermo vefler eft, efl, Senfus eft: Quando Igquírt j Qu epericedicen e rant: T Hoc ita eft, Nihil iuramenti addentes, Ita fi quid negatis, & 965 vobis non adhibetur , iterum tepcientes , fimpliciter »"Bate.Quodenim iuramenti additis;ad confirmationem, 3molo eft , Grace cftab illo malo, id cft; diabolo . Excipe &iulàm neceffariam iurandi. LEN | 4 Iterum audiflis, quia , vc. Ex haclege , Chrifti Deitatem, 45 naturam, eiüfque ingenium attoDpitus fufpicio » Iubet Chriftus rio refiflere malo, alteram max:llam obijcere, pal. Am relirquere,ad duo millia paffuü angáriari.In his verbis *d 1t in luculentiffimo fpeculo depitam Dei benignitatem .. Witüeor, Deiigitur tiatura eftjnon refiftere malo, altera do . gUhm noftris offenfionibus obijcere. Quomodo enim iu- » rct quodipfenon faceret? Vtigitur, mundus conditus . Wicataperte pülchtitüdinem idealis mundi , qui in mente Ditina confiftit: ita verba hac iridicant , quàm Dominus Aon refiftat malis , quam obuertat ficiem percutientibus. für cum in Sanétorum aliquo vides patientiam , & hilàa Titàtemin malis: memento patientiie idealis , & hilaritatis. Pit , quam in malis noftris oftendit. Extende precor, . Oculos ad culpas, & mala quz in toto orbe fiunt. Quidvi- - ^: . bis aliud in infidelibus , quamvicia&errores?lmo & im ^ ——— E ES fideles (nt , quidfere videbis; nifi menttruatas iufti-- lfae 64; —. qs? Suntequidem in fidelibus & in in fidelibus opera iufta: Xa quota hac fünt pars , corum quz iniufta funt ? Clamat mud. Omnes declinauerunt, fimul inutiles Gri funt, non Pfad. 15. jj, di faciat bonum.Sunt igitur feré malis omniaplena.At. ^ non refiftit Deus.Conclu(fant omnia fub peccato,nott Gafsr. s. : Ma i&am decis fümat Dominus: fed vt omnium mife- Kom. it. * faa, ORenditur vbique Deus:at illeitafiler,acfinonof- Dg, "ttr. Ego, inquit , tacui, femper filui : aliquando, vt Vale 42. J rien: loquar. Et quidem fj mater eft , quz ab infirmo Misc facctimultó magis Deus eft mater;que noftri non | | | | IN MATTH. CAPYVT' V. 249 | | | fig, itur & pater,qni nos (üpra humeros füos,qua(i pa- Ifaie 49. qe oues fc. Ego, induit ille; feci «ego (craoi; Ità Luce 15. Fein enim ferre poterat,nifi qui feciffet. Noa igitur mulus malo: imà veró carné affümpfit, in quam poena Ife 46. Ct, In qtram defzuiret, & vclut gladius graffa- te ad eius intima penetrans; Verba funt Chrifti: - OR, t aque vfauead animam. Et rurfus: Veniinaltis P/al. 68. — "img. Tris ; & tempeftas demer(ir me. Infixus fum Tja. 63. - ?Prefundi Et rurfüs : Egoautcm non contradico: l4ie 50. q$ getror- I1] PAVLVS DE PALACIO retroríum nonabij, &.Intelligisquam veré Dominus nof refiftit malo? Si in Chrifti carne cognofcis: multó magis ia cius diuinitate cognofce. Pun&um enim eft, quod in carne monftratur,ad id collatum quod in Deitate fübfiftit. QpiS tum videlicet Deitas diftat a carne. Non veró erit inincundum, fi doccamus,quam vere :Do- minus obuertat ae maxillam , quàm vere relin pallium, &ad duo m: lfiaria p arietur, In primis , ncmo eft qui nefciat : Chofium effe faciem Dci . Itaenim 017 P. 79. Pítes:Oftende faciem tuam,& falui erimus.Et alibi: D pes Paln.66. mifereatur noftri , & benedicat nobis : illuminet vultu - fium füper nos.Quia vero qua imbecilliora funt ea finifttd fünt: manifeftum eft, quód humanitas Chrifli facics fit pá finiftra,ac ita eius Diuinitas facies crit dextra. Hoc ;oitur cf - Dininitatis ingenium : vt cim ornnes nos oflenderim Chrifti Diuinitatem,id eff, dextram Dei maxillam,ipfe D obuertit nobis fiiam finiftram,id e(t, Chrift; humanitat Pf4.2. quam reucra gentes & Iudzi percufferunt , & oppro giten: " Prost? $- «. Nota: Verbum Dei, Diuinaque fapientia gloriatur efi). | . eum filijs hominum habere dclitias : quo monitum ts ^ rpeccata noflra quadam ratione, peculiarius Verbum di? pum offendere : ab eo enim peculiarius offendimur: "m peculiares optaremus habere delitias , Fit i igitur man! fte Nt cüm Deum offendimus , peculiariter Dei Verbum th damus : ac idco dextram Dei faciem lmdamus, Qupé df To41.3. — Deus dilexit mundum , vt Filium fue vnigenitum m? r -.' qui ab hominibus percuteretur , & in quo Pater P Ifáie $3. pofuerit iniquitates splane fit vt percuffus in dextra 9 d Deus,obuerterit & (nillram, quam mortalium dam . 8udaciaalapiscedere non timuerit. ^v o0Audi nunc,quá ratione Deus det pallium, fap pfe. 103. aufcrenti.Habeturin P(almo:ConfefTi onem & d 4 orc . duifti,ami&us lumine ficut veftimento. Iam,intcl lige! - rece, Pfalmus docet : Deum indui confcffi onc, & d pi^ fe£unica:Iumine veró;ficut pallio. Id enim vct fjgnificát.Cüm ergo legis Saulum fpirante? pi lorf YS bin difcipulos Domini: exiflima, te viócre " idi, & decorem à Deo offerentem: acideo: nuda? ttinjéa Deum. Cüfn veró legis, Paulum pu - pai citciofilum, facile intelliges , Deum (uum d d^ gie hi / i»; r1 * V NP E n, j* wee, NETT d die 7 Yep mus. eus emt bif *K ife offe?" darct* ail n Pe. | i | | * 1) . IN-MATTH. CAPVT$V? . a Pallium Siquidé pallinm Dei lumen cft. Fit igitur, vt Panlo renti tunicam D2ci Deus pallium ]uminis fiu dederit, um ycró,de Paulo folum id verü cft? Imó cum nos ofien: imus Deum tunicam decoris fui abeo auferimus; ai cum — i e hos ipfe couertitad fe,luminis fui pallio 0s vellit. Pallium .. fhitm (tola ;lla eft,qua Pater filium fuum yeftiuit, lium fci» Lues 1, -. licet prodigum illnm qui fübftantiam: Patris (haec tanica atris erat) luxuriose viuendo perdidera. ipapol * "Accipe & hoc:Cüm peccator ad facramentum con£ffio. ISaccedit,Deum fibi contendens babere propicium,ad u- m cum Dco venit : illud enim Sacramentum iudicium . fli.Porróin co iudicio,peccator tunica Dci auferre defierat; Well decorem S& pulchritudinem grátige, & amoris Dini, nem antea amiferat. Deus vero iucunde, & amanter,non ru m amorem & decorem fuum tribuit pocaitenti, fec & Pallium elorize ollicetur perfeneranti. — li ' Reliquum orleere quomodo Deus angarictur . Id Veró facile ett, intelligenti,quód Deus eft qui portat nos.In. Hebr. t. *0 enim viuimus,mouemur,& fonmvs.Portat veró lbenter. dnos fuos, ouefrj; fuas.In brachio enim fuo leuabit a nos, Aéfor. 17. totas ipfe portabit, Atiniuftos & impios grauatc fufünet: Taie 4o, Yelut angariatusad immen(im peccatorum onus portan-. ,Porróqui iniuuenta peccat, Deum angariat ad priores ille paffus.Deus vero non fübtrahit fe: imó feit,nó folum Malios mille virilitatis paffus: fed ad tertiam vitz partem, Cft, ad vltimos mille (enij paffus. Angariatu: ergo ad Pille, portat ctiam lia uo mille.Non hacc ceo fingo,Do- Tini Verba fint, Audite, inquit,me domus lacob,qui por- Ide 45, qmi ab vtero mco , & geftamini à mea yulua. V fquead, k «ego ipfe,& víquead canos ego portabo:cgo feci, "R0 feram: ego portabo , & faluabo .. An non fonant in. tai. tuis hac verba , quód Dominus in Euangelio dicit, Vue. m on iie vobis in iumenti. Angariabor etiam. fe d fene 5. & víque ad canos. Nam quód molcílé Pi tates nofiras( velutangariatus)verba Deidocét: | fü inquit , laborem in iniquitatibus tuis, Ego, cgo Ijie 43. nli € o iniquitates tuas, 9my,, od petentibus. Deus tribuat , facil? intelligimus - bon, ird ius etiá tribuit nó petentibus, $i quide naturalia Brig. beraliter donat, etià non rogatus, Quin,& bona . "Phpetentibus concedit. Ipfius verba Vip Ie 65 *' — ub Li £2 PAVLYS DE PALACIO fum à noninquirentibus me : palàm apparui non innocan* tibus me: Imo gloriatur Dominus quod det nonpetenti,& : immerenti:adeo vt donis füis nomen dederit; Gratia: vide* Ront4. licet, que datur non ex mctitis, fed ex liberalitate; 2 . "Cüm veródoná quaedam fint grátia iuftificatis quedam ^ - quigratis data vocanturiilla dono datitür,hiec veró mutuo. ————— Qc" Rm accipiuntur. Necfoliim rautuaturilla Dóminus : fed foenUs rcquirit,ab ijs qui accipiunt. Nota enim illáréprebenfio cíb qiia reprehendit Deus feruum igüauui dices : Oportuif Luis, ponercpecuniám nicam ad menfam: cgó veniens, vtique etim vfüris exegifferh ill: Cum igiturà Deo veniant prior? | & pofteriora dona , apértefit, quàm Deus libenter & def dóno,& det ctiam mutuo. Omne enim donü de fürfüm eft l«cobi 1^ Etinfrà: Qui dat, & non improperat./ ^ 3. - Habes igitur, Lc&or Chriftiatie ;libérafifima Dei nofi. | mignificentiam,& miunificentiam:Habes cofiftantiffim? -. patientiam & longanitnitate; Vt facile intelligamus, fi &U* 10! filij effe cupimus; quàm eius nos naturam cóueniat imi ine i ,,., Nimis demoratus fum Diuinám naturam ex Euangelio *o* 7 71 pingens : Reliqua bretrius tranfcurram. Cüm Le&tor vidé. -* v Ghriftum mádaffe,vt honorem noftrüm contemneremU» — nec honoré folum,féd & tunicam;& pallium;nec id folu; ligis , jv vilipendát hec omnia Domintis , quz tant. Y N ocvs quattiüm valere mündusignorans credit; Plane, quicd & 1, Io&x, 1, in mundo eft;aat eft concüpifcentia carnis,id eft, diuidi. voluptates;aut concupi(centia oculorum,;id cít,dclitiz di | r [i " Jk. AJ " « " - 22" * fuperbia vitz,id cft,honores. Vide nuric Le&or,quam t7 ^ mundum Deus contemnat,cüm honores in alapis, drurti* contemnere iubet, «|. À ^ Dices;Licét hxc contemnijubeat Deus: vix tamen € op temnere poffiim. Contrà cgo colligo-quam prefent * "peusauxilium habeat, quo legem füsm feruare volet» c. » «urrat. Si enim iubet illa contemni, quz mundus ado Kxod.$. iubet fideles fuos facrificare abominationes AEgypt y (id eft,fi iubet occidere & reijcere ea quar miüdus veneratuf. vt deos:)&ad hoc facrificium peragendum;nouit vires nO. ftras iafirmas effc: plane adftrinxit fefe,vt ener 17 E IN-MATTH..CAPVYVT Y. R59 | promptis. nobis ximbecillis adeffet : fuafdue ires anni- : tibus porrigeret..- , 3i |.Colligo etiam ex bis,quàm velie fideles fuos. atten 35 effe : habereque. gladios fuos fuperfemora(ua: & fláre Cutie. $2. "per fecula, Quis enim nifi attentiffimus altera maxillam Shertat » alteram percutienti ? ; Norunt quz dico , viri fui inm emores,qnofiue. cocli curanon tangit.Quicüm percu- tur, fibità accenduntur inflammanturpercutiunt:tan- Im abeft, ytalteram, maxillam. obijciant percuffori, Apr Chri vp militia eft füper terram: ita & vigilia ft 19b 7; üpetuffodiam. Beatus: ergo feruus , quemciüm venerit Ab a; —— has vigilantem, Licé 16. | ocum finiam , libet mirari iimbecil- refiftere non joies rei omnium E : Ses ams j digo eft,qui S. Thomas " Remedies alum nibil effe, malum; non Auguftinus exponit im erem QNM. inquis, Iodn. t. Em x dpturnihi iihileft . si id NE Ad jer iet nihilum in: to d; peccatum yires noftr 4$ enertat, yt: [- Mituseen ib viüat & regnet, ncquenifi Ros, ibus Diyinisregno p ela : Rekne Fateor m la "s nibil cfféatmalipeene aliquid nt, id eoque ies enda, Sed contrarium plane verum eft. rna fi Moosincim jdquod funt, bonum x Qa le ug umtN e nciuitate quod Axos s, uod Tue ii eenz nu id ENS e efficiente (nt, & à C | Eos s lnc, sica propteea & fi por SOME at e cuius e xylica, SR IND Eds ig ue: iniuriz, ghi certus füm, aduerfarius inferre mihi Mn eft,an Preocipaillm aiu elim nere quand mihi] leirro | io, i SMS Renan apedeiader eet gu RoobiRo iro ume quitas : LA 'rzzoccidere poff- homi ... Clfioné alia via ni rd 4 Sí ——PAVLVS DE PAÉZACIÓ Paus rs eu AME poor usa eft quod qui primo percuffer? folüm illum ledere poffum, quantumille ledere vult: 369 — qi poft Puer , nullum malum itrós are poffun, o ihi malum intulit. Poffum tameftà iidice exo ; quc ki "n ^ Timriüine Doraini Verba difigenterexpende. Porrig*». omini Yet ^ at. Alioqui fi ceffauerar à ve x 4 y MERBI upon Domiriüs in tdhto yu " : ab jm »n ntellóre: Eft veto Mte pere M n a p urfum, Si cunica veftis eflinterior, & ansa extet interior, en TRE Pea exiguum inefiilek& psllio; publici vialaced ee gp Ii Qoid vero dicii Vàdécum co atado, VERAEA E arj3,forfan eum ntimerü dixit Dominus, yt in memo "Trinitátis, parsti fimus, àd has violentids perfer endas : "iepórró quod addit. elei 4 t£ mutaari, Scitó;hic dom a Re pbigun vrdésdBhoeiquifibidom iP «sg — erm cft vt desmutuoci, qüi ides vlt: RE 1 ero vehementiffime Do&torcs qui'dicere nion V* nci | "3 - D | | "i | pietatem deceant. Sicut ab honcftiffima LI s IN MATTH. CAPVT V, — 25$ Neminem obligariad donandum,ei qui habet neceffitatem: itque ei effe mutuum dare, At contra Dominus prioripre- . &epto donare iubet, Quod cüm obligat: ad donum,non ad Titum obligat, Pofterjus praeceptum cft de mutuo, quod Pfliciorum magitter Chriftus , (anáiffime ftabiliuit , Vide- T licet,quia plus gratiz frequenter debeo ci,qui mutuo,quàm qi dono dat. Et frequenter mutuo recipio: quod dono re- ; pere, vehementer abhorrerem.Siquidem mutuum accipio 3 mco zquaili: dontim vero non nifiáàmco fuperiori, Exci. munnícula quzdam , quz inter amicos miffitari folent, mum mutuum Jigat me vt foluam : donum, vt ei qui dedit feruiam. : m veró quia textus explicat? dicit:Omni petenti te,tribue: CHR Ars nummos, fed confilium,fauorem,pre- f. Idco Dominus, non foliim vult nosnoftrosexhis - 7.7, bere nummos: fcd & reliqua, - ) , Rurfus, cum Dominus dicat, Omni etenti te: & illa di- Gio , Te , referaturad Chriftianum ? Chriflidicipulum :fit Tnnifefte.ve fenfus fit:Omni petenti àte Chriftiano,& pio Oomirc. Át nemo nifi impudens, petetà viro pio, nifi qux : in matrona ncmo Amptime petet, nifi quz honceftatem fapiant. t — Dices hzc pracepta effe grauiffima. Nec cgo diffiteor .. , Jrauiffima effe homini vitijs 2(füefatto , Atfirecolis Chri« Aum inftituiffe Rempublicam Chrittianam ,eCXviriscon- — | quaptoribus huius feculi (qui exulterit', cüm eis maledixe- Mattf. s. e. c n'omines,& cirm per(ecutione ab hominibus patiátur,) n Pauperibus fpiritu: ex mitibus,ex his demum quidicunt: |. «7 t gloriari nifi in cruce : plané percipies , non effe man- Gafat, 6, aqum alienum moribus eorum , qui mandata recipiunt. Si fünt i fumus , leges Adam terreni fequemur. Cuiusleges Galat. $. Pm TX, contentiones, ambitiones, &c. At fiporta- Imaginem terreni, portemus imaginem corleftis: vt 1. Cor. 1. & E. Eum. Videlicet pacem,gaudium,patientiam, Galat, s. SAIS nus, J 3 ti AM prudenter expendis,quàd offerre maxillam percu- Ner uie - fpolianti,robur fitanimi & potétia:contrà Ven, eriam prrenon poffe fit animi infirmitas & impo- Atl, nelle iudicabis hzc mandata viris róbuflis quadrare, Pede Virorum eft , non pterorum, Lex enim vetus Galdf. v» wr nofter olimerat, cum pueri ramus & infirmi: O44 E at € . - 256 PAVLVS DE. PALACIO /. atcüm venit plenitudo temporis, iuftum eft vt abijciamtisi Gaálit.4. caque funt parüuli.- . Et reuera gaudentem animarmi effecit , alteram obtuliff | maxillam: &ifta ratione aduerfarij tui malum in bgno^t ^ GXom.2z. cills ficut contrà triftem reddit animum, furori hoftili fuc . eubuiliz, & vi&tum vindicari voluiffe. Item, ex quo mala Chriftum pénetrarunt, Chrifli pulchritndinem,( fua malit 'depulía) iuduetunt, Vriam qui oculos habet: mala nonfil* gere, fed ample&ti concupifcat , Et demum fi adhuc màli | diss videntur; id. pra'ftat gratia legis noug , vt quod jubet an nobis efficiat. :- - Len zr Andiflis quia dium efi erc. Stupeba, particula fuperiore 3Diüinze naturz: patientitfimum animum . Nunc veró verbis, nec cogitatione affequi poffüm generofiffimum ^^ - Epbef. 2. -hoftri ingeaium, nimiam charitarem, pe&tus amplitfimuf . idemá; nobiliffimü. Ipfe cft, qui vere inimicos fuos diligi qui fouet, & amplectitur.Plane verum eft, quod Pfalmus! 4| "1 j fiin. $. quit: Odifti ómnes qui operantur iniquitaté;perdes Om. pe-- «qui loquuntür mendacium. Virum (anguinnm & dolofum - B -abominabitur Dontinus.Sedidem ipfe qui odit iniquitate, H iniquorum; diligit omnia qua funt: & nihil odit eórum qi E 5 $n fecit. Odit igitur culpam;amans naturam. V t reuera ifi, | [ « [A spater vnice diligens-filium : licet vnic& etiam odio hà 2 2 Jeoen.5. ids iniquitatem. Sic, inquit, Detis dilexit müdüm:vt Fi P , ; Mrd fütim vnigenitum daret. Nonpotcrat máioré djlectioD^ | 338 abere: quam vt Filium füum, quem diligit; vtanimá ^s (mundo reberét:At mundus inimicus & iniquus erat^. Rom. 5, T gonolus dicit :(Commendat charitatem fiam Deus, o A88 elim peccatores effemus : Chriftus pro;nobis mortuus j mM 'Si enim cüm- inimici e(femns , reconciliati fimus Deor, | Ephef. 2 mortem filij cius, &c. Etalibi: Deus qui dihies eftin mori | *ordia , propter ntmiarn charitatem quà dilexit nos; "fo | eo E d d me" ' i ana xüm effemus mortui. peccatis , conuiuificauit no5 Ch à 559. rmfTantze Deus eft mifericordiz ,:& tam potens cft in &ione:vt in fios inimicos velut glorietar eam nde. , velut geftiat eos beneficijs onerare. Ex quacon ideratio s, multa perfpicete licer; Primüm intelliges Le&or: UM quáinfideles noftra fidei hoftes, bonis terree fruuntu norum adipe gaüdent,larantur,vincunt,atque tritmP cg o, "Videlicet gaudet Dominus in hos fnos inimicos; vim Y ^7 dile&ionis afferere. Cüm cótra fideles laceit,veluti re i y l pecie Solem quidem fium producit in bonos & malost led in. id IN MATTH. CAPVT V. Tm, & defpe&iab co qui cos amat ardenter. Refert hec Pfalmus Oleater (atis : Quàm bonus Ifrael Deus his , qurre&o funt Pf. 72.—— Corde. At licet ipfe bonus fit,cgo;inquit,vchemeter turbor. ; Picem peccatorum videns. Videntur illi nüquam morituri: inquam mors eorum pulfat fores , imó nec plaga valuas forum audet intrare , autfiintrat, non cít firmamentum: *uius tranfit,& abit. In laborehominum non inuéniuntüt, t f- Alioloco Píaltes dicit: Erue me de manu filiogum P/aln.t143,——— Minorum: horum filij funt ficut plantationes nouelle, 9rum filiz (int ornatz, t templa ornari (olent. Eorum PrOmptuaria omnibus funt bonis referta : corum armenta 4 & foecunda . Eorum domus nunquam ruunt , corum Pix nunquam clamore turbatur , Habes le&or quam veré Pergat Dominus inimicos (itos diligere , & beneficijs infa Sire. Legenunc dile&os Dei, Abraham, Ifaac, Iacob, Da ,& reliquos. Vixoffam panis dulcem comedebant, flleo ámarore confectam. í Imó nó folum Deus fimm explicat in infideles atnorem feq & in peccatores exerit aliquanto, quàm in fibidile&os ; mali.magis hocfole fruütur, Cim enim feré diuites fint, magis illiscommodat Sol, quàm pauperibus . Solegaudet Pius poer folus: at eodéplus gaudet malus diues,co enim ipfe üi ferui, vinete, agri, & pecora gaudent. intellige & aliud, quod mecum ego (piüs cogitaui: Vi- ijo Paulum tantopere exaltatum, Mapdalenam, Latronem 2, Cor.12, , m, quiin cruce cum Domino pependit : effuditin hos Luce 23. uas Dominus .Imó veto, vt Petrum exaltaret, prius Mazib 26, , 1€ permifit , videlicet, vt hanc fibi gloriam diuina dile- fiin cririfer , quód eos exaltat altius , qui lapfi erant tgp Oftendit hoc Paulus,djcens:Chriftus venit peccato- 1. 'Timo.1, N95 facere: at inter eo* ego primus füm,Dominus in- ONG Veni vocare ufos id pérescares, Et Paterille pius Mattb, o. EN à amoris oftenderat filio natu maiori : cüm tamen Luce i5. ye oris viretin prodigum explicarct.An non fortiffi- foni iei noftri dilectio : attingens à finc víque ad finem Sapient.£. Ub. M: rocedit enim à ccelo ad terram,id eft, pijs homi- Ini iei impios. Quàm clegiterhoc didum eft in Pfalmo: P/aln., $0. fecu] pomi mentiti funt ei , & erit tempus eorum in "elle c. óminus cibauit eos,exadipi fruméti,& de petra, EM Te0s. Cim tamen forfan amicis frumentum, aul, de Palacio. r — adipem, ! 264 PAVLVS DE PALACIO non habcam: nihil fürn. Porró charitas eft duplex, buman* fcilicet, & diuina, Hac generofa, vilisilla . Haec inimico? diligit ; odit illa, Sine hac nec patientia , nec humilitas e? — ccelo dignailla vt nata de terra , coelum contingere nequit^.— Vides d nihil omnia valere,fine dile&tione inimicorum: & fi cleemofyna, aut patiétia valet,co valct,quia dilectione — , inimicorum comitata relucet. H | No poffum filere,id quodex ifto loco aperte inferri vide* | tur.Id vero tale eft:Si quis amicum diligat,ex hac dilectione " penam , & diuina : quam nunc dicebam, certé mercedem abet: nec enim minus diligi debet amicus,quam inimicus 28 at fieri poteft, vt virinftus amicum diligat,non ex dilectio" |; . nediuina, & nobili,fed exilla humana, & vili: & tunc mer cedem non habet. Hoc veró eft quod cum communi (chola pugnat.Dicunt quidam Theologi:Omnisa&tus eius,qui € in gratia cft meritorius, ad Dominus loquebatur cum difc^ pulis, qui erant in gratia: & dicebat eis , Si diligatis veftr0* amicos,fi veflros fratres, & cognatos,quam mercede habe* bitis?igitur viri iufti(qui in gratia unt )operabona humane & naturalia exercentes,non habent cocli mercedem.Quód j fi caeli mercede fint habituri, opera diuina (unt operatus — Quod fi verumeft : Deum immortalem , quot erunt jn iudicij opera,nunc ocülis mortalium illufiriffima,qua tu* i obfcura, & fine mercede manebunt? Profe&ó veriffimii &P* "Ecclef. 9. nemo fcit, an amore ,an odio dignus fit. Licet enim bo . operibus abüdes cim nefcias,an ex Dei diledione nafcátUf Apoc. 3, putabis te effe diuité,cüm tamé egenus fis,mifer,& paup^t Sed dubiü eft in verbis Domini,quam mercedem,inqu' - . habebitis, nónne & Publicani hockciint Quid? nónne ^; ^ Publicani aliqua bona faciüt,qua mercedem funt habitur?" Exod Cert&AE yptie obftetrices idolorum culturz ferui & mercedem habuerunt operis fui, Refpondeo: merccác ! quidem habent Opera humana : fed homanam. Nec €? loss. quoddeteraeft, meritum habere colo dignum cxiflime E flote ergo perfetli ficut Pater. Wes eft cofideratione digni fima. Sunt quide in aby(fo deitatis innumera perfe&ione fant in Soleillo infiniti fplédores, & monte illo ccliffimo^ funt infinitz celfitudines ; fed qua Deum perfe&um n9; monftrauit ,fola cft dilc&io inimicorum füiorum , ita C27. dicit : Eftote perfcüi, vt PA : ficut Pater perfcétus eft lacobi iv quia diligit fibiaducr(ntes, Sane patientia opus d , * k A -— e x en ! IN MATTH. CAPVT VI. 265 habet : fed patientia multo cft quàm dile&tio inimicorum inferior, quidem minus eft pati, quàm pati & àamarc: pati, Quàm pati , & beneficia pracftare. Patet jam ex dictis, qu od £m Chriftus dicit ntandatü fuum cífe vt diligamus inüicé; s intellicendum eft: vt diligamus inímicos. Siquidem perfe. iozr, 15; ionis magifler, mandatum perfectionis mádare debuerat, Co PAESE : Attendite ne iuflitiam veftram, &c. 7 NTE omnia fcire conuenit , quanto (V Pretio.honor, & mundi gloria mortali- büs habita fint: nec mortalibus quibut" e uis,fedipfis etiam fummis Philofophis. Ariftoteles 4. Etichorum cap.s.inquit: 22. Honor cít,premium quod ob res'prz- GAS claras dari folet : eft enim maximi bo- hum. & infrà: Honor cít virtutis premiü.Quod confirmat. — *. Ethicorum cap. 14. cüm dioit: Virtutis & bencficentiz, honor eft iens esi dicit s.Ethic.cap.6.In hec verba: Virtutis iuftitiz, honor przmitim eft:cui is qui non fufficit, lyrannus eft. Habes Le&or inflitutione eius,quem totana- Tura certatim laudat. Vt iam nó mireris, fitot verhis Chri- $curauerit, cius & aliorü refellere honorati fententiam. Contraria igitur penitüs Chriftus inceffit via : docens, "na viro Chriftiano faciendum, quo captet honores. Dixit oteles t. magnorum moralium capit.3s. Magnanimus ' Quinec maiore , nec minore quàm par fit, vult honore ho, rati. At Chriftus magnanimum iudicat, qui nullü vult peor : qui fe abícondit, ne ei honores homines tribuant. quidem fi rem humanitus tractemus,non crat honor rcs n) ub rg," Use virtutis premium effet : honor enim res efl ex- ortus interior. Honor res cft fügax: virtus ftabilis. Virg, 0n eft in facultate eius qui honore dignus cfl : at eji um eft hominis bonum. Quanto igitur virtus up e: nore? Profr&ó virtus potiiis eft honoris pra- Vt Pope virtutis honor:có enim laudari homo deberet e hong e, cft : non veró quifquam deberet affe bonus , vt Bim, CUT. Et quidem laudari folet peccator in defiderijs Pi 9, (0x: & diuiti alfurgunt. omnes. Loquutus enim | r$ diucs * M Mc ero 7UUoe mn E de fl ^ iie ke i a66 | PAVLYS DE PALACIO " diues eft, & probauerüt omnes. Vidc iudicia hominum,qU - Ecclef. 13. laudibus ornat indignum : dignum fine honorerelinquunt j Hzc mihi di&a funt, de virtute, & probitate morali,huma". na: que fcilicet viribus hurnanis parari potcft. " - Quid veró de diuina virtute cenferi par fit , quiuis intelli" P gere queat. Si enim virtus fecularis,fi virtus humana majof. cft,quam vt fit illi praemii honor:quantó maior erit virtus - quiam infundit Chriftus, quam promeruit Chriftus: quaque. tota natura minoris ordinis eft? Plané ficut qui cam cín? - et Deus:nec efficere poteít,qui fit minor Deo: & ficut 29. promeruit Deus, nec ES potuit,qui non effetDeuss — | ita& cius premium eft Deus,nec effe potcft res minor Deo. Iuftitia hzc Dei & Chrifti : ordinis cft diuini.' At honor temporalis res eft: quomodo ergo tantum auri , tam a includes luto,aut tam immenfum aqu: pelagus tam pufillo comprehehdes pugno ? Sacrilegium videtur admittere: qui rem tam fümmi prctij, tam vili ere commutat, E E Scd quzres. Cum reuera, honor qui ab hominibus vet Ecclef, 41. res bonafit:& adeo bona,vt melius fit nome bonum,quà? diuitiz multae: quid eft quod Dominus ab hoc nos bon? dellit ? Quid eft quod ab hocnos bono fugere iubet? sii nobis virtuseft, fiiuftitia Chrifti eft , fi fpiritus Chrifti 7 profe&ó omni fumus honore digniffimi? Curigiturfug9" uodtantopere mihi debetur? ET Eccdef.9. ^ Refpondco:Primum nemo fcit:an odio,an amore dign (it:licet enim nullius peccati mihi conftius fim: non in 0c : .2: Cor. 4. tamen iuflificatus fum. Si igitur nefcio, an in me fit iuis illaque honore digna cft,cur quzrá honorem,cim ncc lle: an fitin me meritum honoris ? Stultum eftte emere €^ | - hefzienste nummos quibus emas, habere, pac z,Cor.7. — Sed finge te iam noffe,quód iuftitiá habeas.finge tc p ] Kom.$. paulo diccre: Exiftimo auté quód ego fpiritü Dei & quód ipfe fpiritus teftimonium reddat fpiritui tuo, Quia ! filius Dei fis:plane honoré tibi quzrerenó eft zquum- um fi illaiuftitia quam habes tia proprie effet: (ique tu ribie. cóparaffes, meritó, illius honore iuftitiz: quareres« ius ont: 4- Abrahaní (inquit Paulus ex operibus à fe conquifitis P c(t: habet quidé gloriam: Sed cum eaiuftitia,qua of & quiuis iuftus viuit gratisà Deo data (it: fit vt eius ho? ! Dci fit,Deoq; afcribendus,non homini, Y t enim fufficri ^, Cor. s. noflra cx Dco cfijita cius fofficientiz honor,Dci cite pics - -- CIC IN MATTH. CAPVT VI. 267 -. Dices:Fateor mc à Dco habere iuftitiam;at quiaego cum in(titia laboraui,non ego folus;fed nec gratia fola,fed gratia t, Cor. 14. ^ mecum:huius igitur laboris mei honore, cur ab hominibus . honrequiram ? Refpondco: memoreffe debes illius verbi .. Apoftolici:Ipfe eft qui dat nobis velle,& perficere:pro bo- Philip. 2. .. fà voluntate. Itaque licet tu fimul labores eum gratia: hoc Ipfüm quod laboras, gratiz Dei cft, qui dedit , vt velles, & Vide Soto, poffes laborare. Totus ergo honoré Dci queras,non tuum, lib. 2. de Quo,idipfum quod tuum cffe putas,accepifti, vt uum fit: luf. ex ' Recenim tuumeffet,nifi ille feciffet, vt effet tnum. Si gitur lur.queft. &ccepifti, cur gloriaris quafi non acceperis? 10, dri. 1, "Sed adhuc do tibi vt fingas te habere ioftitiam que tua fit: t. Cor, 4. QU: ex Deo non fit. Plane fi habes,tunofti, quantis eam la- ibus comparalti:tu fcis quod vfque ad fanguinis cffufto- Dem füit ribialiquando laboratü:vidifti pugnas, & agones, — Cümdzmone,carne & fanguine, Tontorum ergo laborum . Wmvilemrequiras coronam? Certiffimus fum, non cfttibi — *eitime certarum, fi aliam iuflitiz coronam vnice quaris, 2. eaquam daturus eft illc qui folus eft iuftus iudex. 2. Tim. . Inftasforían: Non cgo humanam tantum laudem ambio: d optarem diuina, cum humana coniunctam. R efpondeo: 'arum agnoftis diuinam maieftatem : fi putas maius effe hum bonorem Deo coniunctum , quam Deus fit folus, NC decipiare:totus mundus & Deus,nó eft maior Dco. Nec fhim arca Dci cum Dagone , maior eft, quàm arca Dei fola: t. Reg. s. tus ergo tibi fit Deus folus,quantum Deus & reliquabo- Iam & illud accipe: Chriftus , & mundus inimici funt, Ioas, 7, pow us enim (inquit Chri(lus) me odio habuit, noli igitur Ioaz. 15. , micis Chrifli ditari : noli coram Chrifto comparere, Pis entis (ii inimici veftitus. nec enim cum decipere po- ! ficut Iacob veftibus E(au indutus , Ifaac calgantem Ger, 37, j .Rurf&m & illud certiffime tene:Pater tuus Deus ha- |») tui,vt noxia cuncta te fübmoucat: & profutura live 1 fihonor humanus tibi fuerit profuturus , expo- is mundum (ficut olim AFgyptum) vt te alienis ditet Exod, iz. Boy id eft , vt te honoret : interim paterc vt fi honor Magni eum à te longe femoucat. Yereo, 5 Plura erant mihi Lector dicenda:fed faftidiü tuum Iq, Pnbis vcniam tamen, fi paucula quzdam adiecero: Vertit ergo omnis Chriftianus , quód cüm à Dco con- Da ^vt noua creatura fit: quendam p^ Gdlat. 6 iri- FRAUD en as Ld Wm - ,w 26$ PAVLYS DE PALACIO fpiritum re&um,quo quz für(üm fünt quzrat:non honor& Colof. 3. quidcoríüm eft. Secundo accipit fpiritum nouum , quo? nouitate vitae ambulet:non quzrés honorem,qui ex müde | Rom.6. eílac ideo vetus eft, Tertio, accipit Spiritum fanum, QU 1. loci. Z,. ciim maior fit toto mundo : non diligit mundum, nec qu. | in mundo (unt. Quartóaccipit Spiritum contemftorc? i omnium fecularium: qui maiores diuitias zftimar the(aur? Obr. i, AEgyptiorum, improperium Chrifti. Quintó : accipit Sp!* sis gi : Pbiip,;, ritü,quo honores mundi eftimat, vt ftercora.Sextó: acp Spiritum, quo fe ipfim neget: tollatQue crucem Chrift? Luce9. fequátur Chriftum. quod fi fe negat quorfüm honores 99" biat? Septimó: demum accipit Spiritum: quo, tanto afit quzrat contumelias , quanto ambitiofi quaerunt honore: Galat. 6. libenter enim gloriatur Paulus in ctuce Domini. &i ant .. Ador. s. Apoftoli gaudetes;quia digni habiti funt pro nominc! . Pf4.45. fügamhonorum precipiés,ne mirére:fpiritus enim C Genef. 3. redeunt flumina gue, vnde fluxerunt ? Et filocum i? contumeliá pati.Si igitur non contemnis & fugis honorc* . intellige te non plene viuere fpiritu Chrifti. Si in hono" melletim inuenifti dulcorem: nondum guftafti quàm fito ; eft Dominus.Si igiturtotum caput hoc Chriftus confer ri Ecclef. alta quaerit, humana contemnit. Quidenim mirum d» aquas pes columba noh reperiat? d VEU SAER ; ue Attendite', neiuflitiam veflram. Hic textus planius! pur : fiaduertamus morem tunc fuiffe Iudas, glorie is onoré ab inuicem quarere: teftimoniumque,alios 2 je re -loan.$. ambire. Quomodo vos(inquit Dominus)potcflis € Dco folo. qui gloriam ab inuicem accipitis:& gloriam,que à cft, non quaritis? Ex quo loco primum colligitur, ]v ;sali .— tunc opera fna feciffe,vt gloriam,& honorem fan&titat? Maftb.23. 2balijs haberent. Sicut etiam habetur Matthai 23- OP inquit, opera faciunt, vt videantur ab hominibus. Akten etiam colligitur : quàm fit long?, non folum à caelo," viua fide , Uu omnia opera fua ficit , vthominumg 9 venctur, Ab hac igiturambitionis pefte, (quas tunc £95 eg graffabatur, ) fuos Dominus conatur auertere: 1 r gloriam hominum fugiant, caueantáne vehement iffumer juftitiz opcrafaciant humani honoris caufa.Alióqu! pu [o4t.$. mercede fant in caelo carituri , Fides enimtota cft » e i Hebr.1t, randis in coelo rebus : & de non apparentibus in sip igitur ca quain terra videntur, concupi(cit. Vt cnim P " » IN MATTH. CAPVT VI 269 Ante dicebam fpiritus Chriftiahus,vt ampleditur crucem, & Spprobria: ita honores fugit & reijcit. Te ergo faciente eleemofynam. Loquitur Dominus de omni tltemofyrna,& fpirituali,& temporali.Itaq; loquitur ctiam Officio praedicandi, & docendi,quod ex charitate fit. Hz pracipueeleemofynz funt, Pramifit vero eleemofy- :m: quia licét orationis,& contemplatiotis vita,emineat | actiuze;at vita Chrifti, & Chtiftianorum eft vitaa&iua, - « contemplatina procedens.Cirm ergo elecmoffra tua, ex - Mice charitatis(in oratione flammantis)prorumpit: ea eft - e quod vehemeatiffimé Deo placet , ea eft opus vitz Chiiftianas fummuim.Idco Dominus incepit ab ipfa:fciebat fhim nihil nobis commendabiliorem facere Deum,quam — quod cleemofynas nobis porrigat: & contra,nihil nos Deo Vide S, € Sere commendatiores , quàm quàd cleemofynas ex ora- TLom.a, nis ardore przftemus . Grandis fané fibi fua diuinitate z. queft. ."Cll5 (^, maximum veró nobis eum füa nobis eleemofyna 30. art, - - Teddit : ita quinis grandis eft, fua fibiin Deum erecta chari- vit. Bm maior veró eft,cum hzc charitas, mente in Deum für- t t8. (e demittitad humanas miferias. Ideo Paulus dicit: Fphef. «. EOM imitatores Dei. & Chriftus : Eftoteperfei ficut Pa- Matib, $e lttwefter. In quo?In amore pluente füper omnes. | ; | Qatftiat fisiffra.Primüm,quomodo fcict in pio Chriftiano neta cim in co omne finiftrum mortuum fit? Siquidem finiftram caro intelliaitur. carnales enim ad finiftram E cantur. Atcaro, corpufque noftrum, mortuum eft, in Mattb. 25. figs » Per inhabitantem in nobis fpiritum.Si mortuum eft, Rom. 8. CSS teft.Quod enim mortuum eft,defij: à peccato: Rom. 6. & ab ambitione. ^ ki füprà dicebam, Chriflianos baptizatoseffein fpiritu, Mattb. y. Ya! Id eft, demecfi funt, & inclufi in fpiritu, & in igne: i; op htra nebulam. Porró quia fpiritualia dextra funt : fit dur. fanorum vita fit inigne amoris : velot in dextra; qe Yita veró carnalisforis eft. At que fois funt,nefciüt dei, tra domum fünt. nefciatergo appetitus carnis, Chriq, em fiunt interiore, At fiapertiusdicat: Homo Veron totus verfetur interius , & nunquam cum Dina Gen. s4. [REN €rius, nec cum Samfone vxorem quaerat alieni- ludic. 16, - emenj, Cm Salomone AEgyptiam ducat vxor&.Quor- 3. Reg. t» "ille. aM s noftri hzres erit honor : qui cft filias an- Galat. 3 » qui cft filius liberae? | Rur(um B BN M — 0 ll 1 1 25 DÓ0aunisdicidid- m — E PAYLVS DE PALACIO | Mattb.1o. 1, Tim. 5. Tit. 36 Sapien. 4. j. Tine 3- 3. Cor.1t, 2. Cor.12. A 083 - Yudic.7. | ideo bona noftra Deus contumcliz permittit & prebrs. bs wi Rurfum, ca dicimur fcire, quat approbamus: ea verb nt fcire, quz improbamus. Vult igitur Dominus opus no^ totum fieri propter Deli:vtin eo nihil guftus inueniat carr vt ciim non guftet de opere, nefcire dicatur. "1 Porró dices: Fieri nequit, quin opus noftrü lans burna" | fequatur.At ego dico: ita Deus noftra difpenfat,vt quia pr trem mundani dixerunt Beelzebub : ita vocent & fllios Td "Sed agit ita fit: laudentur fané opera tua , nec enim. malum eft: imà conandum eft nobis, vt nihil inuertiant mines in operibus noflris quod reprehendant. Pracipe;! quit , vt irreprehenfibiles fint. &alibi: Admoneillos n9 - litioiofos cfle;(ed modeítos: omnem oftendentes manfit tudinem ad omnes homines.Imó veró credo fan&um efft fi laudes quxras humanas:modó non tibi quaras,fed C fto. Curam enim habe de bono nomine, inquit Sapien? Paulus:Oportet Epifcopi teftimonium haberebonü,2: Ba ui foris funt. & alibi,iterit dico: ne quis me putet infiplé. tem effe, quo loco multa Paulus in fui gloriá profundi, | hzc,non in fui gloriam tantüm:fed in vtilitarem pros rum,acideo in gloriam Dei.dicit enim,factus fam infipic i (feipfum (cilicet commendans: ) vos me cotgiftis , ee ropter veftram vtilitatem feci.) ego enim , inquit, de 4. vobis cómendari: cüm tamé contra,cgo me commendts Audi huius rei pulcherrimum exemplum:Viri Gedc? «i pugnabant contra Madiam, habentes in finiftra lage?? erat conclu(a lux:dextra veró tenebant buccinas, Cur? mi ventur eft ad locum certaminis,clangebant buccinis igi ebant lagenas , fplendebant lucernae : clamabant , dur! omini & Gedconis , nemo gladium fuum intonab?, ig gladiü Dei , & ducis Gedconis. Ita & nos, contram^. cas pugnamus,& cim carné mortificamus,lagenas frangi carne mortificata , lux fplendet operis noftri. um. Chriflü przdicamus, clangimus buccina, Clange qur sg velis, operare,& fpléde quantum libuerit,modo n€ 7 qi gladium cuum : fi clangis cladium Dei, & Chrifti : f aliud queris nifi eloriam Dei, & Chrifti: c quod Y gd notàquód non profertur lux , nii lagena p ada: o 'enim nón mortificaueris te, melius eft lucernam ope?" abíconfam, quàm publicam effe, Que | Habetur Lcuitici £4,quodSacerdos ponnitentiü ] or ' — IN MATTH. CAPVT YL au | lo intingebat auriculá dextram, pollicem dextrz manus, : pollicem pedis item dextri. Itaque olcü Sacerdotale non Uingebat uicquam finiftrum . Quo fignificabatur, oleum (Om Erordi non debere'contingi , à partc finiflra , id cft, Sm audimus alienas calamitages , & cum manus pedefque | fxtendimus ad fübueniendum : nihil hic i. noftrz 3mbitionis alióqui oleum tangeret finiftram: fed fiant om. - "Bpropter Deum, vt cius oleum femper veríctur in dextra, . , Eleganter dicit fponfa: Lua cius füb capite meo : fed Centic, 2, dextera eius amplexabitur mc. vbi funt mille myfteria, Sed O9ftrum, hoc eft, Lua füb capite, videriab oculis nequit: — . ; Xtram amplexantem videntoculi,eeiusquiamplexucon- — . d. pitur. Lauam ergo fponfà non. videt : videt verà *Xtram., At inleua fponfi funt diuitiz , & gloriafcilicet 'emporalia : in dexteracftlonoeitudo dierum , id eft, xter- L4 litas , Dicit ergo fidelis fponfa, fc oculos habezc totosin Prouer, g. — Fternitatem dcfixos : diuitias veró & Honores, vt luam . Panum,non afpiccrc.quafi audires Paulum dicentem:Qug. Phnfip. s, : Ittro fint obliuifcens,adanteriora meextendo.Quód ergo -. Chriftus dicit:Nefciat finiftra hoc ipfim ipfe fponfus dixe- . ht; Habeto lzvarn meam füb capite tuo, habere non pto- *ibeo, modo füb capite habeas. 3 | Tu autem cot oranerit intra in cubiculk tnum, e tlaufo ofíío, Ant In primis, verbum Graecum eft tamion: pro quo nobis S cubiculum. Significatque tamion,penetrale,& intimam CIt domus,vt Dominus non folum voluerit ad oration£, Siculum : fed intimam & fecretiffimam partem domus, iim multa funt colligenda. Primum, quod exhoc loco, i 5 Cft facultas orandi priuatim: non in Ecclefia folum, (ed in dotis domo,nec in nobiliore parte domüs:fed etiam Y fiac » & abie&iore. Dubiaerat olim Samaritana an oen, 4» $9.45 effet Deus Ierofolymis,an in móte Samariz? at huic- oni refponfüm fit:Orari Deus poteft,ctià in cibiculis "Rap! noftre. Videbitur forfan alicui exigua gratia hec E EM frin Seems vt in vasa fuis orare (— Any oPOÓient:At mihi videtur hec gratia,ex fummis gratijs | A Onsd cnim Deus dignetur (eradlari adorari, & ad col lis poa nOftrü venire,etia in domibus noflris,etiàin cubicu Yer; 2» C03in fecretiffimis locis , licetabie&iffimis : hoe | Mongic mite dignationis eft.Dignatio fuit,quàd Deus olim, P(dm.5 9» in templo, & loco abícondito , & cui nulli fas erat ndi s amo PAVLVS DE PALACIO ; ,Bfalm. 10. « v Prouer, 8. Prouer,8. — mus,nifiin (ümma pace,filentio,& attentione locatds.D! Qantir, 8, y, Reg. 19. r. Con 5» -— ] - ! 4. i ingredi , federet fuper Cherubim : & magni beneficijloc9. habebatur: quód Dominus effet in templo (in&o fito, cuius erat fedesin coco. At nunc quitis in domo fua fedem De habere poteft. Videri fané Deus poteft hominum arden$ -— amator, qui quamlibet occafionem captet , hominem tat &andi,& ample&édi: & in quouis loco,etram fordido cum - homine loquendi , & fam:lariter conucrfandi. Secundo collige:fi Dominus non folum orari in cubiculo. vult, fed claufo ctiam oftio , igitur dcliciari fponfüs cum. fponfa vult, fed quia fpofus verecüdus eft,non in aperto; in occulto fuas delitias vult. Veriffime olim dixerat Deu* Delitiae mée e(fecurn filiis hominum.& aliquanto fuperius: Deleétabar,inquit;per fingulos dies,ludés coram eo,ludentr non,inquit,in coelo fed in orbe terraruri.l1taque ludere Y e Deus cum filijs hominum,non in templo folum,fedinto!t? | orbe terrarum. Sed cur ad tua füauia, loca quzris occulta 2 — inclyterex ? Num quia rex es,nos veró ferui, pudet te 10c2 cum ferua? Minime id quidem, fed ne eius interpellent& | | delitiz, néve illaintima pax quam in anima cff&cit, amu — pungentibus interturbetur. Simulque indicauit, quàm ve fuamtates illas nulli patere . Irafcitur enim , fi garrula mew ca proferat in publicü,qua à fponfo accepit in tito filentió Tertio collige: tam effe profunda, tam diuina , d fübtilia illa diuiaa colloquia, vt ca percipere nequeat? dt fponfa: Quis dette mihi fratrem meum , fügentem Y^ i. matris mez? ducam te, introducam te in cubiculum m? meze, (fcilicet Virginis facrze, quz erat fer femper oran^ " fuo cubiculo) ibi medocebis, & ego potabo te, &c- Ibi; quit, in cubiculo claufo me docebis. quia illa do&rina? e(t fübtilis & tenera, vt nifi à (ümmé filenti & attenti 5, animo percipi non poffit.Erat Eliasin fpelunca: ranfitfl? ritus,tranfit commotio, tranfit ignis, non in hisDom': c, tranfit aura,vt fibilus tenuis:ibi Dominus, & in €a filent!. mà aura docet Eliam Dominus , & cum Elia loquitur? : liariter & iucunde, Et nora, quód nó audit Dominum Elias ; nifi prius operto vultu, vtnibil videret. Quia (indir? W Dominum,operire neceffe eft vultum,ne quicquam ftans videre queas. "e .- Quartó notaex Paulo;qvàd Chriftianus qui (an&t v a dificat in anima fua aurum, argentum, & gemmas HE IN7CMATTH. CAPVT YI. 273 &dificat charitatis,& aliartiim Sirtuturn increméta. Eft veró Todicittqy id erat , filentij & tranquilla: ferenitatis , quà adi fidum anime zdificandum eft. Merito igitur requirit folitu Sülurm clade oftium,adiecitt Vtoratio tua fit in abftódito: | Nbiduo aduerte. Primü,(i vfü ttio;aut dono Dei, orationé | X dul; peni loco dominationis Domini, benedicat anima tva 1 . Von diceretur, Semper orate. iti. tamen oratio tta abfcondita eft: van? profcáo rem tuum confümpfifti Ego quidem ex verbis Domini ego quod fi pio timo intras, & claudis cubiculü tutim, ':9it Dominus abfconfam ficere orationem tiiam , liaec fisrile media requifiuit à nobis, füum erit, perio & atem orationem przftare . Quód fi hanc non habemus, toanoftra fucrit.Quà4 fi tiim culpa noftra non eft,certe Wu n& ferena priuamüt , cius merito non pripabimur, Aeg AO n ERIS DEOAHU, K velutad manü oratjo- Wipotram Deus voluerit effe , cum ad eam exercendam, noftra defignauerit : pigritamur adire templum, fi Ius eft: pudet Ecclefiam ingredi, fi veftem habemus "Vt igituromnis hot ofát 1i occafio ceffet prope eft in ore tu0,& in domo tilà, ifitra in cubiculü tuum. ho; A héceffaria non effet , aut fi multum differri poffet, Bifiin ple Red PUN Vhi Eus Rod nis 9; ominis Chriftianis ( maxime foeminis , in qui- oletinueniri) vapandi, & aul, de Palacio, ) prm flimam oridi neceffitàtem iadicatit Dominus, mom as, ! fibreneri poffint , Sane citm '"edificabatur templum Salo- 3, Reg. 64 t Nee ——mE———w—U 320 PAVLYS.DE PALACIO., | veris füccedat pulchritudo, & cflatisdiues copia.Iamfín0*. tu Pater filios , rigoribus prefleris tribulationum , id plaP* facis, vt exunobis fru&uscolligasmaiores. |... 5. — sPaternofterqui es in colis ficut fol, ficut luna, & ficut fie Ye $9. le. Siauima no(tra in die gratiz, & iuftitize fucrit; videbit. - Deum (üper fc ficut (olem iplendente.At fiin no£te peccati & culpz anima fomno depre(Ta jacet , videbit quide Deum» fed qui minore luce fulgere, videatur, videlicet ficut jnnaP^ Ficri etiam poteft,vt no luce Lune peccatrix anima fruatWf* (ed minore vt ftellarü,Et tanta poteft effe vitiori velut 2^ Exod, 10. bes, vt omni lucedcftituta AEgvptiacis tenebris obruatUf^ : - - Sanflificetur nomen tuum . Harum. trium qua fequunt?" pctitionum ,.hic cft breuis feníus;& ordo : filij fidcles apte omnia qugrant,vt nomen Dei, & gloria pertotum mü x ac cos diuulgetur ,.Secundó , vt omoes quibus nomen De; diu ; e gatum faerit ; illi pareant , eique z Í edientiam , vt r€ prt ent. Tertio, vt in obedientia femel prabita perfi enter non fuam, fed Dei in omnibus faciant voluntatem . HOT. "primum petimus, cim dicimus: Sanétificetur, id cft, inno" tefcat omnibus nomen tuum. $ccundü petimus,cüm rog í mus, Adueniat regnü tuum,vromnes tuo imperio paf, | Siquidem grauiflima culpa fucrit, quem femel regern 0. ". p * Hi runt,fupér ienolle regnare, Tertium petimus,cumor Lweio, Fiatvoluntastua. 00s loq A Plane ficüm.dico, Pateramorem meum in Deum fi^ fero:cirm veró dico, Nofler anioremin proximos oft? MEAT: equifimnm eft ,/me eapiimitus orare , qua: hunc am? o apertius indicent. Indicatur vero fi gloriam Patiis n vt eam norint filij defidero, Vtrumque veró-cóple&toP* nomcn Dei.Gn&ificati eiflagito; -dtoq? ET e irai DAN quidem, iudicio meo ,fer? idemeft,, Sanftificeth gs , meutuitnz & Mitte operariosin:meffem tnam» oger Luce 194 mcffis quidem multa,fed'operarij pauci.Siquidem Per gt | ranos,nemen Dei euslgatur.At quia io oleo tepidi (licetDeum cffe pronuntient)non oftendunt E^. r, Ti fotiétus fitzideo Dominus merito dicit;Sane eit,ritte Yiros. potentes opere,& fermonc:qu* ; ue 24. 1o citmirtey pot opere, & fermonc: Hr TEST aperiant,quam in&um fit nomen tuum, me oda mro fis. Bulchre fiquidemDominus.non dixi: pxalcetoE bi tuurh; ant benedicatur; ent magnificetur , ( quet. 2 paflim intienias in-vereri lege in qua Deus. potet topi ^ Ny ^ « | | IN.MATTH. CAPYT. VL — 28 Volebat, benedictus, magnus & altus) fcd legi nouz voca- Sula noua conneniunt : fan&tificetur, inquit, nomen tuum: "tum, (cilicct fit omnibus; quàm fan&us, quamque purus Iis, Videlicet poftquam Chriftus fuo fanguine purificauit | inia, poftquam Deus in Chrifto fan&ificanit omnia, qua: | 'ititin coclis , & qua in terris : volüit Chriftus huius tam. Cofof. t, - Przclari facinoris notitiam ad omnes peruenire . Sciant | - itur omnes, inquit Dominus , quàm Deus fit fan&us, | Stàmque nolit iniquitatem : quia vt peccatum aboleret, vt catores mundarct., vt mundum fané&tificaret, Chriftum. paf, e. f wo faneuinc fcedari permifit. iz ? O Chriftum veré fui Parris eximium laudatorem . Santli- laie63. fetu, inquit, San&um tc omnes videant , Quia gloriofior. | Bultó es, quia fan&tus,quàm quia potens,aut fapiens. Olim COndens mundum fapiens, & potens apparuifli, nunc vero 9ftende, quam fanctus fis , Vide obíecro : Genuit potentia - Vipientiam. Potentia rurfum: & Sapiétia produxerunt fan- — Üitatem In fanáitate ceffauit omnis productio : quia cum | monftratur potens fapiens, & (an&us:iam nihil deeft: | | Quod cupiat à nobis-agnofci. | Quia veró nonalia ratione fan&ificauit Deus mundum; üam per incarnationem, mortem, & re(ürre&ionem Filij.. per quas vi(us eft Deus fan&us ; & iuflificans nos: ideo Íquantum cgo arbitror) feníus Chrifti in hac petitionefuit, Pater qui homines,in Filio tuo,filios tuos effecifti: declara, Smanifetta hominibus opus fan&ificationis tuz vbi vi* siqua (an&tus es tu,quàm pius & quàm bonus. Nec enim T ni animi rapiuntur cim te audiunt;aut potentem, 48 rienrem, aut juflum: quàm cüm audiunt, tc fan&üm; jd &&nà inétificatorem omnium. 2437 B uds regnum tum . lllud eft plane, quod Baptifta pro- tum celorum , etiam verba Dominus initio fige Merci 1, "cationis vfurpauit, Hoc regnii efl, de quo ipfe Domi. . des cg" bat peccatum innoftro mortali corpore, fiqui- ante legem peccatum erat in mundo , licet peccatttm Rom. 6. ien videlicet, quia non adeó agnofcebatur . I Rom, 6. tio» peccatum. ( occafione accepta ex legis prohibi- Uim, ) maiores vViresaccepit, Peccatum cnim per manda* Rom. 7. (0. CPpstatum cftin me omnem concupifcentiam. Taitur | | : $ gena bat, dicens: Paenitétiam agite,appropinquabit in vos 44 4i f s, s cebat; Regnum Dei intra vos eft.Olim enim in veteri [ ee i7, - ^ —— ER PAVLYS DE PALACIO regnabat peccatum temporelegis. Ideo Apoftolus dicit Chriftianis : Peccatum non dominabitur vobis , non enim - eftis füb lege. Indicanstempns legis fuiffe tepus quo tritif^ Ron. 6. phosegitpeccatum dc hominibus. — | — rj Porró quia per Chriftü vetus homo nofter ( peccat! fo* mcs, fcilicet) crucifixus eft, vt corpus & maffa peccati GE^ Rom.6, (tuatur,(videlicet eiusincentiuo extenuato)fit neccffarió vtregnü peccati per Chrifti ceffauerit , & regnü Dei acc? ferit. Rogamus igitur;vt quia acceffit , veniat, & habitet/? - nobis, data fcilicet obedientia Deo, negata veró peccati? Scd percontaris, fi iuxta veritatem Chrifti , regnum Lwei7. intranoscft:& regnü non folum appropinquabit,fedeti2? iam VEN M Lr ien hicDominus;jitübet orare,vt veni. regnum ? Refpondeo : Equidem ex meritis Chrifti , ex De voluntate , ex $acramentorum efficacia , ex praedicatione Euangclij , iam regnum Deiintra nos eft. Si veró necdut, illud accepimus , noflra id culpa venit;Sicut, contrain 9" — veteri,cxlcgis efficacia, & (iorum Sacramentorum virt omnes crant jn peccato. Siquidem legalia Sácramenta, P7. continebant,nec caufabát gratiam ex fe; At multi ex dit. mifericordia erant tünc (ine peccato. Cüm ergo nunc, e. , gratiaabundat , multi fint fine gratia : merito rogamus ^" veniat ad nos regnum Dci. Cnt x . Sccundó rcfpondeo quód iam fupra dixiffe mememin^ Vult Deis , noftras diuitias (licet iam nobis parta fint P4. . Chrift) noftrainduflriaà nobis parari. Ergo licet reg». iam accefferit : ita tanfen vult Deus , vt nosillud petam, & adillud nitamur, ac fi viribus noftris effet venturum? ^. viribus Chrifti non veniffet. Cüm tamen reuera nó viribUf (rem $.. noftris aduenerit,fed Chrifti. Rea eroo di&ü eft: Cóuet^: nos Deus,& conuertemur. Re etiá dicitur: Conuertim Zedure I» adme, & cgo conuertar ad vos.In primo opes no P , ratas affirmamus , in fecundo induftria noftra defidcr^t cd Zub. — Tgitur Sacramétis Ecclefie i patet fons domus Daui defíé ,, TOgamus,vt Deus faciat nos exeo potare.In medio ECC7 Genf. 2.. eft arbor vite fruttib* coleflilius onerataspetimus 27^; | hisfiu&tibusfrüamur,Brachiü Domini,eiufá; dexter2i Pfd. ng. Virtutéroramus tamé vt brachiü hoc nobis reueletur.D* d iaiesgs am Euangeliü przedicatü eft: Sed quia pauci credüt audi ^ - : noftroj;ideo rogamus vt fimus nos ex illis qui erc ote. | quam cófequatur hzc fecunda petitio priore: Rogat io Ytpredicetur regntim,rogat fecunda vt à nobis fufcipiatur. ^ Non bbet filere, quód hic mihi fuccurrit, videlicet,quód |. &m anjma legibus Dci obedit,regnü Dei eft.Quenis anima — €im Deum habet fibi &mentem, regnü intrafe habet.O veré | Temadmirabilem ? Totus fané mundus regnum Deieft. At Yero ita eupit Deus imperium animae : vt vnianimzimpc- A m fibietfeputet.Equidem multo pulchriusregnum. 0c D ——. orporeus mundus fübic&us eft anima:& propter animam: ic mundus fidus eft totus. Quisigiturnon ftupeat animae apacitatern , intra quam regnum Dci e(l :ex Chrifti, re is. "huius regni, prafcripto? Imo quisnon ftupcat, uod ipfius: IN MATTH. CAPVT VI ipo vnica anima,quam totus hic vifibilis orbis.Siquidé fal. 8. '&tiam Dei, anima noftra fit fito modo cnpax? Vehementius Toax, 144 ftupeo, quód Deus ad animam veniat, & in eà manfionem: iat, quam quód regnum Dei intranos fit. , —— Demum aducrte, quàd per fidem folam; licet in peccato - fimus iam dicitur Deus , licet non plene; in nobis regnare: | Eno fiquid£ non folum ex bonis conflat , fed etiam cx ma is. Igitur per fidem fubiecimus collum Deo,voluimufá: .*. Deumregnare fuper nos, & itaad regnum Dci & Chrifti "fpe&amus . Vide igitur pulchrum ordinem. Prima petitio "petit przedicationem . Secunda fidem . Tertia charitatem, — Fiat voltas tw4.Precamür,fiat volütas tua,nó à tc,fcimus ' fhim quód volütas tua à te femper fit:fed à nobisEftigitur . - feníu::Faciamus nos Domine tuá voluntate,dum fumus in - lerra ficut faciüt ij qui habitát in coclo . Prudentiffima pro- .'&O petitio. A nullo cnim nobis periculum eft,nifi à noflra Volütate.Rogamus igitur, vt tantii periculü à nobis Domi- Es auertat. A nullo nobis foclicitas maior eft,quà à dininze j ntatis amore: mcritó petimus, vt eius faciamus volun- . MtImpiidicüt: Magifter, volumus.Et rurfum: Impijlega- E" mittüt poft Chriftü, Nolumus hüc.EFft ergo impiorü Mattb.12, Luces 19. d X, Volumus;Nolumus.Piorum vero vox cft: Nó mea vo- Lice 22. fiat.fed tua. V idelicet,quia per noftrà voluntatem, vt At precipitiü,defcédimus in infernü:per dininá veró,vt per til afcédimus in caclü , Imó verü dá viuimus in hoc fc- noftra volütas,piis eti3 infernus eft. Sicut cà mortifi- 'W- E eiusloco Diuiná collocaffe, vere paradifus eft. Vis fis. seipfam negx-Hec ft regula Chrifliane per&&&io- Luex ». 2 Semi, Vr Lc Dcii.Nó me latet,quod ad regnü Dci ^ fit,&ciffe Dci voluntaté in grauioribusrebus, SH his | CY (ed — 224 PAVLYVS DE PALACIOÓ in his videlicet;in quibus nonfeciffe, mortale crimen eft:fed nonte lateat, ad pacem, & quietem affequendam, id eít,a perfe&tionem comparandam, illud effe compendiuyn , ne galleteinomnibus; Hic diligentiffime.Chriftiane Le&or aduerte , quód hec oratio iubetur ab omnibus Chriftianis dici: & iubetur dici non falso aut fide , fed vere & ex animo. Ergo ex animo 1 quiuis Chriftianus debet defiderium haberefaciendi in om* nibus voluntatem Dei. Alioqui fi voluntatem non habet. , | / faciendi in omnibus voluntatem Dei , falsó precatur: Fiaf D - voluntas tuà ficut incoelo:Ergo,vt me explicé,dicere volo | awe. non eft graue periculüm , fi nó facias voluntater DC? iU v Tfieutfitin celo: fed periculum cft, fieam facerenon optes ficut in coclo fit Non eft piaculum,fialicubi pecces: fed pi* culum feré cft;nifi cupias non peccare; Non eft crimen no? proficere:fed malum eft non habere appetitum proficiendi- Vide fi mihi.diffidis D. "Thomam, s. Par.q. 87.ar. 1.ad.1. Ff idem canendum nobis effet, vcl in exiguis Diuinze volum" Ecclef. 7. tati refiftere, tum quia qui timet Deum nihil negligit , tu?* luct 16. qiia quiaduerfus Deum in minimis incipit infidelis cífe,erif ctiam & immagnisai*:o cus 0n c ox V. : .cdam veró atteride quam fit nephas Deum offendere : & ; intelliges, quam fuit neceffe rogare;ne cins voluntate en* lertm,2, deremüs; Horret & deficit animus, vbi cófiderat, quam m^ lum & amarü valde fitjrelinquere Deum creatoré nofi eum Certe-adéó amartím & malum eft, vt nulla poena tant nlpze digna fit,nifi inferni.Si igitur non facere voluntatef Dei,tam eft Deo dedecus, tam; nobis noxium,an nó V itur nimis neceffniü petere vt faciamus Dei voluntate?" E - Porro licer fint nonnulli;qui ftudét Dei ficere v oluntafC? sr 10M faciunt tàmen adeó efauate,.illibenter, & amare; Vf", «1 eptaffes no feciffe,Idco Dominus dicit: Fiat volintas ficut ^os sos! imeorlojid eftilibeter,(ne (crupulis;fine anxietate: Hilaritef ».Cor. 9. magno & dulcianimo.Hilarem enim datorem diligit Def" : Panem nofirum quotidianntm. T ribus rationibtis duco» ad credendü non effe hocloco de pane corporali fermo fed Prior e(t,quia panis iecospocdts non eft panis noflcr: jumenti,id eft,corporisnoftri. Homo enim non ex corpore c(t pracipue:fed ex animo.Cur ergo mentioncm faceret dc .€ibo corporis, anim:zecibo reli&o? Altera eft,quia panis hic corporalis, non fk fiperfübftantialis, At inordtion" -— T P IN MATTH. CAPYT VIL at$ Dànem füperfübftantialem petimus. Dices: Nos nó oramus 1 Üperfbfantialem ; fed quotidianum. Fateor, fed co fenfu Maff, 6. Xcipi debet quotidianus, vt füperfübftantialisfit.Tertiaeft, — ^ - quia fi de cibo corporali mentio effet , fruftrà eum peteret Iam coenatus.Et fruftrà peteret,cui eius cibi cft copia domi. .?mà & ille qui facilé eum parate poteft, Ea enim à Dco .Petenda funt, qua à nobis aut minime, aut difficile parari Poffunt. Et profecto cum tota oratio dcrebus fit fprritua- - ibus, hanc partem folam de corporali panc intelligere : eft ümentum vetus, in pannum nouum affüere, Reliquum trgo eft,de pane fpirituali intelligere.Ettiüc fuauiter oratio uit , Panera noftrum fpiritualem , tu qui fpiritualis es, da 1. Cer, 1$ Dobis, qui defijmus effe terreni, & fpirituales cepimus effe. . Quzres quifnam hic panis fpiritualis fit ? Ego contra Wüseram à te,quis fit ille cibus inuifibilis,quo apud Tobiam, iphael angelus fe vti profitetur: Refpondebit MASA SR Tobi 12. J. Cibus e(t videre: & amare Deü.Et ego fimiliter refpondco; q*à4 ficut beatus cibus eft,Deum per lumen gloria videre, fo frui, ac dele&tari: ita pijs qui in terra funt,cibus eft, vt co- . Büofcantte, & quem mififti fum. Cognofcant,fed;nó illa Ioer, v7 Obfeura cognitione , quà etiam impij Deum cognofcunt, . fedilla dulci & fuaui,de qua dicitur: Cibauit illum pane vite, . JEintelle&us. quam fan&ti Sapientiam,id eft, apidam fcien- appellant;'Quamque Apoftolus fentit, cum dicit : Si Ecclef. 1$. en guftatis quam füauis eft Dominus. Ceffit nunc folennis illa dubitatio , cur Dominus folum 1. Petri a Panem, nihil verb aliud petere docuit? Cui facilis refponfio à atu panis hic fpiritualis, manna abfconditum cft,om- fn habens dulcedinem, & omnis faporis fuauitatem.Sub- dae enim (inquit) tua dulcedinem tuam , quam in filios Sap. 1€. diei ofteadebar:& deferuiens vniufcuiufque voluntati,ad tieu quifque volebat conuertebatur. Si ergo panis ille an- Ui5 deferuiebat cuiifque voluntati: & couertebatur in jd EN Turo Volebat:quantó verius hic panisanimze,cuius "wm gura ? Igiturhic panis coeleftis , pro cibo potueft, hierro Qs Profe&ó qui hoc panc fatiatur,ipfam famem tim , nüditatem pro vefte,tormentii pro requie, One, e metit quod Sapiétia dicit'Omnia transfigurata, | *Orl qui à re dci tiae tuce deferuiebant , ad voluntatem quàq e ati fünt,vt (cirent filij tui quos dilexifti: Sap v6 | tre fru&tus non páfcunt homines;fed (ermo tuus credétes | Es N 216 PAYVLVS DE PALACIO Ga. 6. ' Prey. 24. tutes feculi venturi : etiam hos, ion bus, fed de leuioribus peccatis, in qua feptiésinftus cà LEE uf ! : PM in te conferuat; Pulchra profe&ó transfiguratio cft,homipt ; panecoele(ti (ariato:quód ipfa fames transformeturin cité Infamia in bonamfamam, & crux in gloriam. Aduerté tamen nó peti fiporem,& dulcedinem in paDc» fed panem. Vt viri contemplationi dediti,non defpondeant. animum , fi guftumin cibo non fentiaht. Sianimus in Deo tibirobuftus cft, cibü fumpfiftiseciam fi faporc.non (enfiltte Dimitte nobis. O rem veré ftupendam ! etiailli qui pancmi cceli manducauerunt , habent culpas , quas condonari (ibi precantur. Etian«illi qui femel funt illuminati, qui BEST i runt donum,id eft, pane ceeleftem, qui participes Spiritus fani, qui guftauerunt bonum Dei Verbum, & VIP itlabi. Dauid dici. Incerta & occulta fapiétiae tuae manifeftafti mihi : & tame hic qui à fecretis Dei erat,foede lapfus e(t.Quid crgo fiduof habebit vir alioqui fpiritwaliszNeque veró femelaut bis abi contjngit,fed etia fzcpius.Si enim rarenter labuntur viri p» adcó vt in vita iterum,aut tertio labantur,non infiitueret^ quotidiana oratio,in qua peccata dimitti peteremtis- , —.- Dices : Non eft fermo de fceleribus, & grauibus cnn * ir dic. Atqui liceat pauló diuerse (entire . Primum non tal funt leuicula peccata:vt pro eis fit tam ardenter rogan ut Siquidem aqux benedicte iniectu muridantur.Secundó, A : usita nobis noftra dimitti,vt nos dimittimus proximi? ua. At quid crat neceffe id rogare?Cüm nemo fit qui pr 4 morum erratula non códonet? quare & certum erat D amicum ad noftra leuicula conniuere ,. Neque enim moro" fum aut przfra&tum Deum habemus,vt ad minima quad" contra nos excádefcat. Nouit fiquide igmentum nofiruf . & recordatur ,quia non Angeli, fed pulvis fumus. E i exa&iffimi rigoris, tantü geboiriti , politize & m" * t a rufticanis hominibus exigere : quantum A ngcli prz ft^ in coelis.Igitur habemus peccata aliena, de quibus r cddendt nobis ratio eft. Habemus étiam deli&ta occulta . br orabat Dauid vt mundaretur. Habemus denique inge quifqne füum,quo hic ad libidinem propenfus ft.ille ad erbiam, ad irá alius: in quz, quia facilis eft lapfus: rogo vt nobis remittantur, ficubi labi infoeliciter contigerit, "m Non ergo eft quódillico animum defpondeas;"! idi 2 Id magis annitere, vt re(urgas.Ne durare in peccato f oer IN MATTH..CAPYT VL 2iy hominis enim c(t cecidiffe , dxmonis veró non peenituiffe. |! Res veró prz-dicada nobis occurrit.Oramus ita:Dimitte, Kut & nos dimittimus.Quatuor ergo modis n0s cótingit | Proximorü offenfas dimittere. Primo,cüm odium eius,qui 16s offendit ex animo noftro reijcimus,fed iniurie poenam Iequirimus.Id veró cft culpá,non poená culpe condonaffe. tcundó,cim non culpá modó, fed etià pazna facilé remit- | "imus, Nihilá; pro iniuria fatisfieri poícimus.At offenforem llü;vt qui ftomachü nobis moucat,rcfigimus:cum adnpo- : Hans confüctudiné, nó admittentes: quatenus, fcilicet,fine fidalo fieri potelt. Tertio, c etiaad priftina familiaritate, :ominem retuocamus: fed velut donis & beneficiis noftris Idienum, illi benefacere non curamus. Quarto,cum obliti Dolrz iniuriz offenforé no(trü bencficijs onerare conten- "imus, Habes quatuorremiffionis gradus. Nunc expende an !à tibi remittat Deus : ficut & tu remiferis? dicit enim .. ratio Dominica : Dimitte, ficut & nos dimittimus, | Ete nor, Quantum iudicio differunt hzc: Tentare,per- ittere vt tentemur,& inducerein tentationem.Dcii cnim Venrare, fructuofüm,permittere vt tentemur, periculofum: t inducere in tentationem , funeftum eft. Tentauit Deus rahamum: cui ia gloriam, & iuftitia tentatio ceffit, Per- Nifi tentari Iob, & Petrum. Quorum alteri tentatio ad. [ob 1. — Pronam fuit,alteri ad lapfum.Induxit veróin tentationem Idam: evi tentatio ad morté (ucceffit. Vt ergo me explice, Matt. 34, gütar Deus,& permittit tentare hominem qui adhuc vires At, & robur quo facil? tentatori refiftat, Imó veró dat: — Vires, S&auxilia grandia quibus tentationem repellat, "At cim auxilia illa maiora non dat , tunc inducit in tenta- | : Hoc veró eft quod pij tantopere timent. Dimifi, P/af. £o. It, eos (ecundum defideria cordis corum, Et alibi: Cn-. Lerem. $$ mn. m Babylonem,& non eft (nata: venite relinquamus Me gir cum tentaturpius,contra tentatjonem,fortiore kg rParur: fed qui in tétationem inducitur, perinde eft, Genef. 31, P hii Obfcurum carcerem conijciatur , vbi vix locum ad. in m ocniat : perindeque eft, ac fiin tentationem velut £ mergatur, vbi fit difficilis enatandi locus. de ergo rerü ordinem . Primitüs homo pius robur. TW arma:quibus munitus nihil tentationemtimeat.Si io RU tii manus vi&as vitio dederit: tunc fi iterum | bur non inuenit,quo adcó facil? vincat, Quód fi | -— tente. Li BE Pcu Ot. E — kong LI 28 PAVLVS DE PALACIO . tentetur , cüm iam «gre refiftere poteft ,tunc inducitur? 9/41. $0. . tentatione lapfufque, dimittitur fecundüm defideria cordis Rom.:;, fuijndetraditurin reprobum fen(um.Tandemaccipitopt — ratione erroris; quo fic agatur ad mala: vt pij Spiritu fando vrgente folentagi ad bond. Itaque qui à Deo tentatur, vc ? Rom.$. Dcotenrari permittitur, D/ci adhuc amicus eft: at qui indt 3. T bef.2. citurin tentationem,is propter precedentem óffeniam,D€ eft inimicus effc&us. : Neque tamencredas, eum qui in tentationem inducitllf tentationi refiftere nó poffe.Imó veró poteftalioqui fi non | poteft, in cam cadendo, culpa careret, inculpatus enim €) qui füccumbitei , cui non poteft obfiflere. At ex co dici jnduci,quia tentatio grauis eft,vires veró exigue. Vnder pi ftere vix poteft; potefttamen : manfit enim potent ia,n0d ^ adcoronam victoris,fed ad culpam vincédi.Si enim Pet, — tam fortis , tentatione fübigitur : fi Dauid fi Adam , qui ; iudicas iturum eum , quem peccati durum premit iu Pf. zs. Igiturtenta me Domine,cim vi&tor euadam: ne indicas mt ; in tentationem, qua me deuoratura fit. ; z $ed libera nos à malo. Hic, Malo, eft mafculini gencrist & (| c srticulum habet emphaticum , videlicet, Libera nos Fo iniquo,& fcelefto,vt locus plane conuincat de demone; ssueue uad cuidens eft (cientibus Grzece. Iam pu? petitionis fenfus apertior erit,recolentibus antiquum Ecclefia: moré criminofos tradere Satanz , vt tradidit pe. * Cor. 5. lus Corinthium illum, in interitum carnis, Tradidit erat &. Tí. 1. Himenanm & Alexandrum, vt difcerent non blafpher? f « Rogant ergo Chriftiani, ne contingat ita labi, vt tradaP Sstanz.Quod fi ctiam labantur, & tradantur:ab eius p - frate liberentur. "m - wot Vide harum quatuor petitioni, pulchram confe wo tiam. Da pané,quo roborari peccata vitemus. Quod ! p vitauerimus dimitte: neiratus inducas nos jn tentation "A peiorem.Quàd fiiam induxifti,ne tradas nos in ius Ur: FE Quod fietiá tradiiifii libera nosab eius virga & impete, ui fen(us fi tilsi vlacuerit, miraberis hominis ctiam pre «ulncam fortitndinem. Qui pane ccelefti roboratu? [x d teft, & à Deo irato induci in tentationem, & quod wm rentius ett,tradi in poteftatem Satane.Ego quidem abiti Math 24. Judam in hoc Fico Wc profundum. ei ems imum virü fuiffe pium : & ideo in À | primum ie p idco in Apoftoli coop IN MATTH. CAPVT. V. — sb füóptatum, Atis ita fe przcipitauit,vt traditus Satanze;dia- lusilli mififfet in cor facinus iafandum. MCA - Siergo miraris hominis miferiam , mirdre nunc Dci no- us ericordiam . Qui etiam traditum Satanz, à Satana | tret , fibique itcrum reconcilict. Id quod Paulus in fuo MOrinthio efficere contendebat. .. vdocevp- £. Cen $ -... Poteft & generaliter clantula hacc intelligi, vt generaliter -Pttamns à dacmonce liberari... Naturalis cít ouis.ad lupum - himicitia: ira & otium Chrifti addarmonem,q"i nàmodo t. Petri s. lupus (ed Ico eft ferociflimus. Re& igitur petit Chrftianus Berari S doemose ; quilegiones habet miniftrorum., Qai Que habet nocendi artes, quiadeó cft potens , vt non Luce 8, pneter quz comparetür ci fuper tcrram. Quitertiam Iob 41. loan. 13. i5 flammas euomens . Cuius hal.tas prunas ardere facit, Iob 41. | Sif permittitur, errorem feminare potcft in intelle&u, 2.Tbef.2. . "ümmas in appetitu, turbationem in voluntate. Qui habet Hebr. 2. Portis iniperinm : cui datum eft nocere terree, & quid tan- Apoc. 12, j| im non (i permittatur? /Vide igitur qnameda ra- lob 1 Tone petimus ab co liberari . Quàd fi minorem credis eius Potentiam ; legc hiftoriam Iob, & videbis quantum poflit. — Attendetamen : Diabolus eft princeps mundi, & re&or oer. ta, - g'ümtenebrarum & rex füperiomnes filios fuperbiaeEius lob4. ialionem ingreditur mors; idco enim dicitur haberc ;more s ium... Cüm morte yeró. peccatum habet fedus. - Midem per peccatóm mors.Cüm morte verà & peccato Ron, 9. eei genera coniuné&a funt. Juxta illud: & mortis feua poenarum genera. Habet igitur diabolus fü imperitum in peccato , morte & reliquis peenis ; Heec ) |^ - mala funt per peccatum in orbem ingreffa. 4 LM petimus liberarià rnalo : petimus liberari , ab ! malo culpz & poena, Vtà regno diaboli eruti : in Chrifli, (quod eftiuftitia, pax, & gaudium in Spi- fin&o ) ingrediamur, vbi nihil cft mali, fed omnia Rog, 14, z a na. ! Vigpnidedt efficiatur hoc, verum fiat, firmum efficiatur. thi Ens multos pauit Dominus pane coclefti; multos Pog,s 3 tentatione , & liberauit à. ferpentium-i&u : at illi hi , S icueruntin deferto defun&i, nec terram promiffio- 1, Cor.16, fus Cre aut intrare mernerunt . Quid profuit Iudz ; quid | rum largiffima copia,quam à Dco affequuti t ^ Paul. de Palacio. fant? bu; rum partem traxit poft fe. Qui ef Leuiathem &rrari- Apoc. i2, | 1396 — "PAYVLYS DE PALACIO "Lue i2. qua autem cógregafti cuius erunt? Fateor tu non recódebo tibi,vt futurz fed vt przfenti virz proficercs. Sed equidei exiguus, & curtus eft tibi vifüs: & angufta prouidentia, q"' tam breüi vitz confulis, non vero future. — Imó fi con(uluitfes faturz, co(uluiffes etiam prafenti: € quia futur non profpicis , exiftima nec prafenti effe con fultum . Pulchre enim caftigat te Deus, vtetiam furtum opum tuarum tu tibi facias : tuque tibifür fis. PIsne tu con giegans & recondens : reconditis non frueris: non tibi tu unt opes in vfum. Nihilaliud ergo cft quod à fure expedtef quàm quod tu tibi facis. Í " Et certéà furibus opes tuae füblata de tua C ESER vindi^. &am fu(cipinnt: habebas cas incarceratas,in obfcuro rec ies fas. At ilz nuncin vfüm veniunt hominum,in quem à De erant inftitutze : : The[aurixate vobis tbefauros in celo. Plan? quos condideri in ceelo;ne crede,tantum futura vitz profüturos.Imó Vc qui in coclo reconditus efl;the(autus eft:totum illud facicó* uod feciffet , fi in terrareconditus effet. Quid enim à de duro terreno expcétares?Certe vt haberes quod tibi diutil? viuenti füfficeret. At veró fiin terra thefanrus effet recon tus , non permitteret telongiis viuere: (ed Dominus V^ ftulto, ea nocte qua te diuitem credebas , repeteret àte 27 mam tuam. Clariffimum eftillud Pfaltis di&um :- Viri ^ Pali, 5 4. guinii & dolofi,non dimidiabunt dics fios. At nemo fo^ Ecclef, 1o, eft auaro dolofior:nemo for(an qui plures occidát De | Ecclef. s. enim non pauilli,occidi(li.Ieitur auari funt viri fanguin^" funt & dolofi: non ergo dimidiant dies fiios. S bi , Sed age fac diutius viuas. Venit tibi lis, & contentio: Ve thefiurtim tuum ab(umas , admittis crimen , propter p | à iudice fpoliaris, Sunt enim diuitiz congregata in m? jn Domini ui,proptereas enim efficitur homines ey y Tin. 6. tra&tabiles:ac ita multis cafibus obnoxij vt diuitias 2m pa J Sedfac eas non amittere, Providentia Dei eft, Vt P benti , minus fufficiat ; fed fem per in tríflitia mifer vr verícturznón ergo tibi thefaurus tuus fufficit, cuius cauf? tibi corrixandum femper , eft tibi com cognatis perpeti habenda difcordia,eft ribi ab haeredibus continu cauendi hoc veró tibi credis effc chefáurum? peo Quim verà fiauius agitur cum iufto quí thefaurim jum & nt Pfdyg, 16: bct in ceclo ? diftum enim cft non vidi iuftum dert * erü -————— [Document text truncated for crawler view.]