Ioannis Monachi Picardi ... In Sextum Librum Decretalium dilucida commentaria Glossa aurea nuncupata

Vig rettet NNN aT Ex —T-—' aH a € ——À S À—À rre RUE 1 " A 3: ats i Y 3 * X geo ] : - WES * ae 3» £o X - : z * i * ^ ^ n d T EMIL - P - " Hi FaugecinusbEii a. Re X. e; xat E 5 LA NI cmn ooh i DN . [3 | i | ed. e DEPEESe marirg rtr eemper ilg Cms P 141 T CARDINALIS AC VICECANCELLARII In Sextum Librum Decreta lum- - Dilucida Commentiria GLOSS5A AVREA NVNCVPATA: ADDITIONIBVS CLARISSIMI I. C. PHILIPPI PROBI BITVRICI in fupremo Parifienfi Senatu Aduocaci illuftrata., : : Et à plerifque , quibus antea fcatebant mendis expurgata , atque fuo priftino nitori quamdiligentiffimé reftituta, . : Cum Summarijs , €9' Indice verum acverborum locupletifümis. ATUM MER n mem IE , LI E 4 i 3 : à : & ; y Y ^ d : " à $4 " " ? * E : à * "e T T d - LS j| ^ à A^ v b Y Í * wm o* " 5m D ; *xw; " pA " ; j 3 T i 1 d. * ' * " ug ; EOMEUSEEACLENIAET ar ER 7277 ERE —^ — 1 Ü M^ i ge Mtr dene LUCA Vin ern net Tur Dues ta N. cron wert reram T TT TIME RID TET ETEERS EM cunzi ROMANAE VICECANCELLARIL -— Glofíx aurez. Super Sexto Decretalium Libro. ANuper maxima cum diligentia VeCOQHITA , CS" integritati [ua veflituta. |^ CVM ADDITIONIBVS PHILIPPI PROBI IVR. PONT. INTERPRETE. zt | & Parifienfis Aduocati celeberrimi, * 1 "A SUYVMM.RIVF:t. 20 Duplex est ratio diretfa videlicet ctr inflexa.» ; : 2D. 10. Mo. Card. e vvicecancellari, *R, mani. 21 'erlegem feriptam inpoffibile eft omnes cafus comprebendereo- & Caufe funt quatuor.dua e[feudi-vt materia d» y orma.Et due fiendi: 32 *De quolibet produtfo duplex babetur confideratio. vt efficiens, er frnis. c finis eft cauja cau[arum inintentione : fed 23. Facilius per partem in cognitionem totius addzcimar . 5 sffellus cavfarim eft ine Xecutione. 24 Exordine /cribend: aut docendi facilius do&£riga percipitur . | 2 Nibil ef caufa fij; pfius . 2$ ea quis teneatur fcire velnozo. 3 efritbietica fibi fubalternat muficam . etr fcientia iuris [ubalterna: 26. Generalia principia op tur feu fupponitur E thice,deft "Pbilofophie.cr Etbica ynde dicit. 27 Interrogatus de b 4. Carens monaflica ab(urdum efl vt eleuetur ad 4C0notiCAP . 28 Quis dicatur [cire ». | 5 Pbififlit naturalis *Pbilofo bbus ibi inc [4 Naturalis pbilofo pbie medicinalis feientia eff pratfica.e omnianon 31 Homines cau/a bomiaum di prafumptio legum,qua dicitur liguidil]ma probatio,er etiam ap- 9 "Boum ciuile er ciuium direliuusa dic effe materiam iuris ciuilis. TPrehum [en-valorem rei fu quis prafumitur fcire-erittiores confu quod Bonifacius dit£us efl bong faciens, vel à faíciadefl ligatura . lere babes,etiam [i vruflicus fis . 38 fgnorantia quando prafumatar in facto proprio . 39 Liter, non copia pars credere teaetur. o CModus executionis citationis per copi& affixionem , etiasa fa citati procedat à camera contradi&Zarus, , E | - rabilis esl intelligentia: er ejficaciff;amus eloquentia c? "Papa dici 4t Qualiter dicitur fire 5, ! 42 e7fn[cire cy fure deberefint paria, , SFMM.RI-FcuM. 43 Quie[cit bomo cum con[ummauit . | : D. Pbilippi*Probi. —. . .— 44 UCMagna edificia generoft [urt ci magnifici confirutorisidicia, - 4 fnprindpio cuiuslibet operis in*Deo e» Cbriflo debet fundamen- 45 OmiJo verborum fubsiautialium vitiat aSum : fecus fà funt de fo- : tum fieri. ra dells M D DERE E 2 — lemmtateo. i m LI e moa €— 2. Deus eft cafa prima: Qr omnis caufa prima e[l maio " ttobilior [uo 46 Sem, yr icaBfame. p coe Wu x c eu c ao QUA 3. Propter b T "ü ! : : Qui ab[tondit frumenta maledicetur. populi 9 Sapientia dando ft largior retinendo minoratur. 9 Trifleesi diuiti ab/que berede decedere 5. to o 9 fnuentisinueniendanon obflant . s coo o oos 083 "Rgtio naturas non circu 3o Solireprebenfione carent:qui nibil fcribunt . fm genere nata eft à principio. uc ua x1 Commendandus eft qui plures oculos c plures aures babet ; | $4. CMorsineft nobis à natura, quia natura eam nobis propo[i E oeil (— 32 CMortales quidem quod capere non poffunt facile defpiciunt . 55 Ratio est ficut organum ad oranem fcientiam pvatticam vel fpecula- 13 Scireefl vem per caufam cognofcere.» . dms. 3 : 14 Scientia infert veritatem de nece[fitate. » . . 56 eHAtlio dicitur in operatione manente in fus agente o. 15 Scientia et infallibilis notitia veritatis, qua babetur duobus modis . $7 fufirmus non querit veedicum eloquentem. fed curare fi ptt" NDHE 16 Scireeflvebementeropinari, $8 "Non prodeft integritas eloquentis , quam non fequitur intelleGus au- tium . (2 35 Süentia non efl nifi verorum... : | : dientis . i is ir e E- - Testis credens dicere verum, fi dicit falfum eft periurus, 59 Toan.Mo-preib.card. fuit oloriofus monarcba iuris sviuens tempore, 19 Scie eft rem probabiliter cognofcere.Et non dicitur (Gre quinefct ra "Bonifacij . V 111. ; BÉ les "bdeL o 0. 6o Bonifacius V. 11 T. ante-Papatutm vocabatur 'Beneditlus . -- tionem reddere quam nouerit t Ro £M cou dem ... lea.Mon.Car. pr T Te ACT ra V oc uve ib ou us. Es a1; Sjor dicatas ART P qii 2 ND UAM Toan. Mona.Glofl.in Sextum Decretal. 61 "Bonifaci] P 111. laudes e vituperid: vide ibi .: á 62 Ratio, quare mutetu nomen illius qui Jummutn afcendit Pontifica« th, E hes : 63 Omnis Chrifli atio noftra eff infiruttio . 64 Monachi ex confuetudine mmant notte, P A 6$ .Anmutatim nomen "P dpg: dicaturtomen proprium vel dignitatis , €6 j/ao datoinconuenienti multa contimgm . 67 sSianinium bonum eft pulchrum & bonum obtinere nomen vt bie de vomphilippo robo comprobatur . c8. Habere malum momen ci malam famam efl turpe » . é9 Hombbonefaüin& dicitur babert digtitatein. Ex malo nomine [?pe ori tur fufpicio iiffras - pe » 2o Nomen Francifcus bic cominendatur etr derisatur. 7X Gloriari quando permittatur . 72 Inmo.I1Llaudes. 73 Maior non poffet effe paupertas » quàm de pulcbris nominibus facere Uopiap . 74 Fi lex defit fufficit allegare autforitatem maiorum,cr iudiéare o. fecundum exempla . | 8 75 "Nominis fimilitudo inducit affectionem . 76 Papa plurababet wma» «^ - 77 Mundus dicitur parrochia Pape. — | 728 Tapa quando deuiat à fide definit. effe "Papa, & incipit effe mznor quolibet catholico . 79 Papaeft omuia c [upra omuia in fpiritualibus. $9 Tapa efl yiuus fons iuflitia fugans tenebras ficut ventus . 81 Princeps legitime ele&tus eft in terris Deus;alids efl diabolus. 82 Tupainbis qua fent iuris pofitin difpenfat pro velle». $3 Tapaefl fuccefJor primi bouis . $4 Papanon poteft fibi parcm el fuperiorem constituere » . $$ Maior eft an&toritas in feipfo qudm in eoycui committit candem $6 .4 Tapa cmpis iurifditfio fpiritualis procedit , ficut ab fmperatore temporalis « | 87 Tapacr Trinceps ex certa féieutia , [upra ius, contraius , «v extra ius omnia poffunt . ! : N NOMINE Dominia Amen. Secandum philofophum: fcire eft réper caufam cognofcere. .33.9,8.c:occidit. inftà de tefti.c. cum caufam. EUER «| Cauíc T aüt (unt quatuor, || dueeffendi, vt materia & for- ma.3 2.q.2.c.quod vero nó for- (ms 24A || matuti,& de Con. dift.». quia RNC, e - corpus.& c.panis.& dift.4.cain do.Et die fiendi,vt efficiens & finis.» 5.q.5.c.de occi- endis.& c.non fruftra. Et eft notandum;q finis e(t cauía caufarum in inten- tionc,(cd effe&tus caufarum eft in executionc.3 5 diftindt. ab exordio & c.6.die.verbi gratia. Intendo domificare ad hunc finem vt domus me protegat à cafmatibus.i.à calori bus intenfis & pluuijs. hicfinis mouet efficientem. Effi- ciens motus przparat materiam : & tandem iti matería praparata inducit formam,cx quibus elicitur finis vt effe- étus caufarum.. | € Volensergo huiuslibri habere fcientia , debetcogno- fcere caufas,vt quz materialis: qux formalis: qua efficies, qua finalis.Et dicit Ber.in prima gl proemij compila.anti- quz, qp ipfe decretales fub fingulis titulis collocatz funt fübiedtum feu materia libri decretalium Sed hoc nihil eft 9y quia ipfz decretales vt praemittitur collocatz nihil aliud funt quàm ipfe liber,& fic idem erit materia & liber.Et ni- f^ hil t eft cauía fui ipfius. *. € Alij dixerüt q» materia huius libri funt decrctales ex- rauagantes.& nouz cóftitutiones fuperaddite.Et hoe vi- detur colligi hoc prooémio,& in prooemio antiqua copi lationis.S.Sane. Et ifti pro fe videntur habere Azo.quidi- xit in cofimili materia in fümma circa prin. Od tres codi- 7 2 ntia fubalternata qííq; con- trahittotirfubieda, vtdicum eft de Mu(ica fübalternata Atithmetice,& qfiq; partem, vt Philefophianaturaliseft de corpote nobili : & medicina fibi fubalternata centra- : tum erit fübiedtü, - hit; non totum fübiedum, fed partem : quia ipía e(t de corporc humano : ficin proprio, bonum ecclefiafticum — eft iübiedum. | | pter quid,vt geometria dicit propter quid vuln $ «Item fcientia fübalternat fibialiam, qnia vna dicit pro- xia tardius fanantur:fed non dicit quia; eo qp ad factum nó applicat,fed cirurgia dicit hoccaíu, quia, non pp quid/fic moralis fcientia dicit pp quid fua modo , prout moralia : - : principia patiuntur,fed hcars; quiadicendo fic, ftatutü eft:de conti. prin. 1. f£ Et predictum duobus modis fübie &um eft predicabilede omnibus quz funt in hac fcientia ad finem huius fcientiz,quz tangitur infra. Sic dico | bo- rium ciuilel.ciuium dire&tiuum effe materiam iuris ciui* lis. Arg ff.de iufti.& iu.Liusci.Inftit.de iu.na. gen. & ciuili. S. 1. & S. pe.t dift.ius ciuile.& 4.dift.c.t.S 1.& c.erit. «| Caufa f autem formalis duplex eft. forma tractandi, & forma tractatus. Formaautem tractatus idem e(t qr diuie (io libri in partes : & primo hic liber diuiditurin tres par- tesin proocmium,in quo narratur intentum huiuslibriin generali.Et in tradtuma.de fumma Tri. & fid.caiin quo fit profecutio narratorum generaliter in (pecialt & in epilo- giuminfra,de reg iur Et ille titulus eft epilogatiuus feure- . capitulatiuus , nam iuribus pofitis in 5 libris ex corum ab dibus elicitur regula; que multa iurarecapitulatinvná .- . diffinitionem: notaturinfra,hoclibdereganinrub. — ces, fcilicet;Gregorianus,Hermogeniarus, & Theodofia- . nus.& conftitutiones extrauagantes funt materia propria Codicis.Et eftargumentum,quód materia digeftorum e(t pené duo milla librorum,& pl üfquam tricefies millia ver — $üum.C.de vcr.iure enucle.].2.. :.Et groffo modo loque- - doiftidicunt vera, vt fi quis mihi diceret , materia huius domns fumpta fuit vt ligna & lapidesin filua & lapidici- * nisvicinis, — — — e ; Verum iqu loquatur dc fübic&to feu cauía materia: cepe eco PNE aget mae €« Forma autem tractandi idem eft qp modus agendi, qui - - eft multiplex,narratiuus exemplorü,pofitiuus, de: ifjuus, feu declaratiuus narratorum & iuriü antiquórü infra , dc zta.& quali.c.à multis.Et ifte modus eít cóis inhacatte.Ett — ctiam qfíq; probatiuus infra hoc librode fum. Tri.& fid. . . ca.c.vno.».refponfio.j hoc libro.dehsreti. ca Cum íecü- dum leges.Et reprobatiuus ctiam dífiq; cófuetudinis infra hoc lib.de penit.& remi.c.».in fi. & infta hocli.de cófüue. c.1.& 2.Et qq; iurià antiquorü;infra hoe lideocet. pb.c.- T deteítanda. nd A TTMÁÉ cafato : tale & illud s Pecladboio snolV. niols deteftanda. Quidoq; etiam opinionum alteri adherédo Anfra hoc lib.de prab.c.quia (zpe.Ité modificatiuus. infra hoclib.deelec.c.cum ex eo.q[Et (cias pin hoc opere allc- gando;j.& füpranon fequor differentias temipotisin có- «endo: (ed in hoc fequar ordinem antique cópilationis, vnde allegado de hoc libro dicaminfra & fupra. Ni(i fim in tit.de quo allegabo.«|] CAufa vero efficiens fuit Dfis Bo- Anifacius Papa. V 11Lvt efficiens principalis.Sed inftrumen ,talisfeu cooperans fuit vnus Archos. i. princeps, hoc eft. principium capiens vnus epi.hoc e(t füperintédes.2 1.di(t. 10 c.Cleros.Et vnus Do&or f qui e(t dictusà docédo:& do- ceoidem eft y denuntio;vel cico.i.voco:moneo vel con- grego.Iftiergo tres coadiutores principia fumpferunt, & Anillis fuperintenderunt, & domum fcientiz in hoc volu mine tradite fciucruntji.congregauerunt,infra hoc prooe inio.verfi.p venerabiles. €TEt merito efficiens principalis vocatus eft Bonifacius f t hoc eft bonum faciens, qui am- bigua & incertaiura elucidare curauit, & noua multa & .vtilia adiecit:vtinfra hoc prooemio:S.Sane. Vel dictus Bo: nifaciusà faícia.i.ligatura.vt (it fenfus.Bonifacius ideft bo ni ligatura. Nà fparfim bonü ligauit & redegit in hunc li- brum «Et dico ligauit bonü:quod eft triplex, fcilicet ho- neítum quo ad morü reformationes: & vtile quo ad cau- arum decifiones, & delectabile quo ad illuminationem AntelleQ? & accéfione affed^,& hic veré hét nomé Papa. 12 Q[Quia Pape 1 eft interiectio admirantis.g Et ipfe nomen .habetà re, Quia admirabilis eft intelligentia & efficaciffi- h mus eloquentia.b & ideo Papa dici debet, & dicitur ét Pa. 1.pai.pater patrum. e Finisautem huius lib. et vt moresre 4ormentur,& vitia puniantur,& iurgia terminenturtradi tionibus hic cótentis infra hoc procemio.S. Quem librü. «X S.przcedéti.in fine.& C.de vete.iu.enucle.l.1.circa prin. Ex quibus apparet quis fit titu.huiusli.& cui parti philofo- phia füpponatur. : D. LO CRMER ADDITIONES- Ce ap von PROB. -.- AN xXoMrNEDominia Amen.Ioá. And. e in nouclla hiccitat Ioan. Mon. Cardinalé D$ cum eo concurrentem fumme laudandü. 239 Ineo q poft Cardinalem fatis.laboraue- i594 ritad fcientiam in feaugendam: quam & 2^M -alijsinhoc libro coicauit: nulli dirigens Pc ..8 te(tdiuitiabí cui conucnitil tagis. Anrh.multoma «| Idco quiaiutüiffime Deo-honor- gnam gloriam faam.L. Titia.S:Seia.ff. de aur.& arg, - ybi extat fedes.Qucd.] propter honorem Dei augetur in - 1 RT Aen Bos Pie WWE :fed poft Deiinuocationem inchoauit:cü nul-. pater.coníi.46.in princ. Confilijs : & de cuiusplenitudine fecundum A pottolum omnes accepimus. Fundandoque fuperlapide angulari D. lefu Chrifto Domino noftro.de quo per Io.Mo.infra de elect.in c.fundamenta. Et in cuius nomineomnegenu fle&itur celeftium,terreftrium,& in- fernorum:ad Philippenfes.z.c.quique Dux fapientiz & fa pientium emendator in manuillius & nos & fermones noftri & fapientiaomnis & operum fcientiz difciplina; fapientiz.7.c.tremulo fpiritu atq; tirubanti manu progce- diorjdiffidens de incapacitate ingenioli non valentis , cii me fciam tanto oneri penitus difparem, vt hanc fufcipere prouinciam, in tantumd; pelagus pedem refcrre maxime diffuadeat, qd Marcum Antonium hominé quidem in-- geniofum dicere folitum ferunt, fed ideo nullam vnquá orationem fcripfiffe, vt fialiqii opus effet qd à fenó effec dictum,poffet id fe negare dixiffe:quo fit vt maximo onee ri (e (uppofitum intellizat* qui dicta fua fcriptis demádar, cuminfinitiscenforibus fe (übmittat,neceffe fititamen có cedente altifTimo genitore gratiarum;qui dat cordi conci , Pere veritatem,& cogirarezquiratem:& lingue ornatum , motum:dulcem melodiam & memoriam diu gratam de ip(iufq; larga benignitate atq; mifericordia confifus, qui lux eft vera quz illuminatomnem hominem venientem in hunc mundum.Io.j.Qui (apienriam pre(tat paruulis & inrellectum;tefte PCatque melliflua largitate, q dat oibus affluéter & non improperat: c.i pio. r-q.:. quique osape- rire iubet;& fe illud afferit impietutam. P(al.80.Dilata os tuum & implebo illud.& Hiero.füper Ioelem dicit;quód oris f apertio eftin Dei non hominis poteftate;& in euan gelio.Nolite cogitare quomodo aut quid loquamini, da- bitur enim vobis((cilicet à Spiritu (anéto) gd loquamiai. Nequeaüt his folis , fed exemplo ipforü oibus qui vacant bonis operibus di&ü intelligitur: vt non diffidant de fua infufficientia,fed deipfius Dei oipotétia cofidant:ei nam- qué omnino nihil impoffibile , neque defcrit vnquà de fe "fperantes.Hac igitur(vt pdixi) fiducia erectus;cupiens ipfi "finóintoto;faltem in tanto;ante tribunal Chrifti , iuxta niamipfius de qua eft recordarus Apo(tolus, reddere ró- nem vilicationis;ad huius clariffimi viri doctrinam put ipfetrinus & vnus Deus;qui leuat nubesab extremo terre -Hier.li.c.miniftrabit;addere (atagam. vt exercendarü inge nij virium mecaufainduceret ;manü porrigens calamo; laborare mihi foli non curans, fed omnibus exquitétibus veritatem .Eccl.5 4.dicitur enim in c.cum Martz , fupra de ccle.miffa.iu S.verum.Beati qui feminát fup aquas.i. (uper populos.Sement quippe fatum in cartis perpetuo manet, teítatur quippe Philofophus. 2. Methaphi. Etiam ex falis commendabor:quia veritatisinuc(tigande viam & mate riam przbui,& aliis preparaui,vt ét placetgl.loan.And.in datahuüius libri.& iuuat vt veritas fciat.hinc Prou. 11. Qui abícondit [ frumenta maledicetur in popülis. Et:ceca pru dentiaeft nolleprodeffe cum polis ; Sapientia enim dan- do fit largior T retinendo minoratur; ptior fe fatetur vo- céaudifle quádiu iftüd tenueris aliud nó habebis. Io. Fab. Cdeveteiurein fine.€]Dicit quippe Balin pe.Gregoria- . no (quod füb filentio tfijaffumpfit.Ant.Cortetus in (ingu larium fuorum ve(tibulo. Quod quemadmodum triíte 'ede decedere :ita miferrimü haben telleus grati po. ol - Rims fibus atque fzpius coicari po : à oce tra folkanthro tes ic Had ttfiztate &ceo folü tpe quo traditur intelligere pit,ac id fepenumero ex eorü memoria delet obliuio. Scripta uero d magis digefta effe (olet donec re- perunt oés omnique tpehabere & legere pfic. Et ideo li- cet totinomniü fciétiarü genere, & prafertim in utriuíq; juris (ynodo (ut in fimili placet Soci.cófi.226.in fine dili- gentiflime.& Cy.in ].unica.C.de fen.quz pro eo qd iter.) ubi dicit;ut eti referre placet: D. Pet. Rebuffoin tope unicz.col.;.q» qn Dinusdecidebat aliquà queftionédice utita bat adeffe tota fynodus legalis fapientic " prudentieíeu ES i - ! ,. 3 Ioan.Mon.Card. ^ sy P : tià pofterisfuis. . - sts tatis, & glorie. Sed indireté; & ad aliqué bonum effe&tü con(equendiü:vt putà vcl ad fe excuíandum fuper contra- rijs forte impofius , vel ad inducend(ü alios ad fimilia ope- randum:quia praelati; & doctares ecclefia docerein(true- re & hortaridebent verbo pariter,& exéplo.pro hoc vide amplé.Do.Caflan.in cathalogo fuo n. prima parte: confi- deratione quinquage(ima nona.& Ioà. And.in c.ni(i dére nuntia.4.col.Doc.in l.i. C. de no-codice copo. & latius pet Ioan.And.in data huius libri.6. proi 1n -SAd principaleintentum do. meus vbi fupra refert Ia foinl.i.col.s.ff.(i certum peta. & Fely. in c.ex parte.colü. ; 1$ 3.de refc.ver(i.de diueríorum.Quod [nno.quartus T ha- buit (igoificatum in hoc nomine , Quia parer & organum innocentis vetitatisin fumma, referédo etiam. Car.vbi s. 3 jnd.ccum fm, dicere q» non poflet 1 effe maior pauper- tas.quàm de pulchris nominibusfacere inopiam:quetm ta men non legi dicere hac tn fpecie,qd tanti patris& domi pimei reuerentia dixerim. Sufficit tamé raihi illius aucto- . ritàs in hoc,licernon habeam alteriusauthoritatem ; nec legemiper ea quz voluit Iafon in I. .nuim.4o.ff. fi certum petatur.poft Angein l fiidem.n primo no.per illum tex. in verbo Sabino.ffde iurifdi&tio.omnium iudic. vbi dicit. 7, Quodin diffinitione dubij vbi lex T deficit: fufficit allega re auctoritatem maiorum.Idem lafon in Lillam.C.de col Ja.& in l.prima.ff.(i certum petatur ( vt (üpradixi) & dico in cap.füper co.de hzreti: Htud fennit Socius confil. 198. infine. Primo afpe&u : dum dicit,non probatur legeaut 77 aliquà au&toritate maiorum noftrorum. Ad idem Ioan.de Anania confil.28.col.2.vifis & ponderatis&c. Vide apud Alex.confi.s 1.nu.ó.éum dicatur.vol.4.& confil. 5 s.nu.48« proípedis.eo.vol.Facit in fimili qnod citat Cepo.in confi. fuis cri.confi18.col.é.Statutum Vihcentiz, d» quando di- citur in l.nemo. C.de fen.& inter.om.iudi. quod exemplis non eft iudicandum procedit quando res in contrariü eft certàquia tunc non licét propter au&toritatem exempli,à veritate recedere, vt ibi.Sed vbi res e(t dubia;tunc eít licitü fequi anctoritatem doctorum, veliudicum , vt diciturde Labeone & Trebatio fecundüm Bald.Saly.& Baph.in d.l. nemo.& bene dicit,quando lex deficit;aliàs fecus:qa Doc. & ctiam g.non eft credendum quando aliquam iegé nó allegat.Bal.in l.refpublica. C-ex quibus cauf.ma.Item cui- «ung; doGorilicét mago non debemus credere ni(i (üü di&tum probet per atithenticam fcripturam.c.ego folis.9. distanotat Arch.per illum tex.in c.nolite.1 1.q.3:meminit Iatonconfi.16.col.pen.vol.5:& latius confi. 59.col. 6. eod. volu.loan 41A dde prxterea, Qnod nominis [ fimilitudo inducitaffectionem.tex.habesin l.cum filius. S.Pater cum filia.ibi,Inhonoré nominis mei.deleg.». & d.l.facta. $-in danda: ffad Trebel. Decius coníi.27 3. colum.».in caíu;p- pofito;ailegat vltra prmiffahoc iure.S.finali.ff.de dona. vt in fimili dicitur de fexu.not. Petr.de Ancharano confi. 339.colum.4.Pro maiori &c.Et vltra premiffa de bono & pulchro nomine vide Guil.Benedicin repeti.capitu.Ray- nutius.carta mihi nona. in verficu. füpra de teftamen. Qd quique debono habendo nomine diligenter laborare & curarc debet, cuui multo melius fitnomen habere bonü quàm diuitias mültas,Prouer.2 2. Quod patentur oftendit 79 Publius Scipio vir illeinfignis Romanus conful , dequo refert Valerius libro 3.titu.de fiducia fui.capi.1o. Quod cü fratrem fuum dé benégeftisobtrectatum defenderet ,d.- xit; Cum Affricam porteltati veftre (übiecerim,nihil ex ea , quod meum diceretur preter cognomen retuli:hinc Saly. " . inlprimain ptincip.C.de fumma Trinitate per illum tex- tum, parentes exhortatur pulchranomina & hoaefíta li- - berisimponere: & non turpia , que quodammodoinfa- - mia portant. | d rucniow ost em — AAQnteiectio admirantis. z) Adde in propofito dePa- - pá;quód Papa ipfe non fit Deusnec homo , fed participás 46 devtroque ratione dignitatis . Quia T vicarius Chri(tiin: 90 terris:vel aliter dicitur fecundum gl. in proocmio Clemé. - admirabilis.quia vices Dei in terris gerit.capit. quanto. &c - jbiglo.(upra de traníla.przla.& ca.1.füpra vt eccle.bencefi. - fine diminut.confe.ideo e(t ditum ab Inno.in c.vlt.fupra - detranflat.przla.quod Chrifti & Papz vnum eftconfifto- 79 b. bra] 7 1. confil.2 3.1. volumi. verficu. capio quartam. 81: e.ftupormundiquimaximarerum:nec Deus —— quati neuter esinter vtrunque : habet nem- nata per. Ioan. Andr. Atch. & Do. - fentent:reícindi non pofle. dum dicit . C Ioan. Mona.Gloffini Séxtum Decretal. incap.t.deconftitu.j& Car.in confi.3.coltm.fin.Qriod inexordiocontinet Clemens feptimus. vbi dicitur, quód aliquando dicitur Romanus vel Romane Ecclefiz Epi- ícopus. Aliquando vrbis Rom Archiepifcopus .. Ali- quando Papa vrbis Roma . Aliquando Patriarcha. Ali- quando fimpliciter Epifcopus. Aliquando vicarius Beati Petri. Aliquando Re&or vniuerfalis Ecclefia.& nonnun- quàm dicitur Prafes,vtin hoc procembi,regimini: pradi- dentes,quiaipfi regimini fanctae matris Ecclefie prz:fider. Et dicitur przfes, quiaab co prefidium legitimum poítu- latur.l.denuntiamus.C.de his qui ad Eccle.confu.vel quia juris pra(idiaeius officio, óc curaac folicitudineimpen- duntur,vel quia eius fübditis debet effe pre(idio potiflume in ijsquz concernunt fidem noítram, vt in fimiliin inté. de hisqui ingredi. ad appel.in S. hzcnos. verficulo unde nos.col.5-ibi,dare poffibile przfidium cupientes his qui p quandam fortunzcircunuentionem ledunt. Sicutenim muri fant prafidia cinitarum qui confirmant fecuritatem habitantibus in eis,de expen.Iud.l.una.libro 11.C.facit. 44. di.capi.(it re&or.uide Lucam de Penna.in ].z.ne quis liber inuitus ac. libro 11. C. Item uicarius Dei eft, notat Ioann. Mo.in capitu.ne aliqui.de hareti.& ibi dico , cui nos redi- mus in recognitionem Domini , & honoris illa quz ille nobisdonat ad ufüm & ftipendium laboris.iuxta illud Pa- ralipo;j.c.ulri. Que de manu tuaaccepimus dabimustibi. Barba.in tractatu de preftan.Cardin in prima parte qua.2. mu4.citat; cp mundus dicitur parochia Papa iuxtaillud -euangelij. fiet ünum ouile & unüspaítor. &ifiemundus dicitur effe inter. Celum & Infernum.2; q.4.c hzc autem. ipfi.n.Papze nemo potcft dicere curitafacis? Jat: in. confil; 14 5.C0l.3.Beatiffimus Papajquemuide ibi uol.j.& Balin L fi.colii.z. C.(entent.re.non poffe, quia fufficit pro ratione uoluntasl.1.decon(titu.principum.pro hochabes gl.in c: :quanto.in uerbo.uicé Dei $.de tranfla.pra]a.que tn inepte loquitur de Papa.-Nam tex.in c.quauis. de poeni-diftin.;.in quoillaglo:fümit fündamentur, nonloquitur de Papa; fed deDeoibi, quistamen audeat dicere Deo. refert Do. Bru.inrepe:clicét de uitanda.in uer.».obítattext.fupra de ele.ubi étid.comprobat in uer.4-cp Papa dicens;q» qn ipfe PPapa t deuiatà fide tunc definit effe Papa , & fic caput Ec- clefie.glo.fin.infiin ca.fi Papago:di./& incipit efie minor quolibercatholico:allegatel.iu c. Acatius. 24.9.1 .pro hoc adduco,gd uoluit Ang.inl.eftreceptum: ffde iuriídi.om nium iudic. Quod fuperior perdelidtum amittit merü & mixtü imperium;& remanet taníquà priüatus , dd tfi aliq non admittunt,g ex eo fociusin iurifdictione poffit puni refocium delinquétem.Bal.& cominüniter Doc. in Lfi.ff. dete.di.idem Baldusin l.cetera.S.(i duobus.de lega. .Pau-- lus in d:1. eftreceptum. quandoautem delinat etfe Papa ; uide que latius tradit Iafon in contil.o 5.Col.7.vol.4.queta uidein col.antepea.pro preeminentia Papz.Adillud the ma redeundo , potet quippe Papa mutare cüadrata rotü- dis.HofLin c:Cü ueniffent füprà de iudi.refert Barba.cófil. 2 3.in prin.5:dubij,quodincipit, Scripfit propheta. Prepo. in c. Nulli dubium:12.q.5:col.;1dem Ptepo.in capitu. per principalem.g.q.3.colun.pen.ubi etiam refert, q» ipfe Pa- pat e(tomnia;& füpra ola in fpititualibus. Balin l.Barba- rius.ad finemff.deoffi.pretoiin I. 2. C. de ferüitu.& aqua in: q.6.Potettasenim Papz intelligitur;ut ota poffit;clauc nó errante.Bal.poft gl.& ibi Imo.& alij füpra de iüreiu. in ca. . quanto-Io. And.n c. A nobis:el 2.5.de fentéen.excomniu. Sunt enim claues duz:una auctoritatis, & Pote(tatis : alia difctctionis : & idco fuit Petro didum: pafceoues m cas: non autem fuit dictum:difperge.Et cum Chriftus dixiffet: Apoftolis,utlaxarent rhetia;foli Petro inquit.ducinaltü. - Lu. s..capitul. Item foli Petro dixit; ut pifcaretür hamo: Matth.t7.per quam przeminés iutifdidtio defignatur. 24. quaxitione 1.non turbatur.Item loann. itu uocaberis cc- phas. Papa t eft uinusfonsiuftitiz foganistencbras ficu - uentus.Cuttius confilio2o.in fine-ubi fubdit quód in Pa-' paíunt tria quz in mentibushominum concurrere przzfu muntur.Bona uoluntas.Modi congruitas.Et conce(la Po- teftas.Pro praemiffis attende ad Dald. in l.fina:coluim.r. C. : gitimé elcétus eft in terris Deus , maximé Papa : fed non. electus eft Diabolus in terris;& apoftata.79. diftinctione y - fiquis:Etideo non habet claues Coeli,fed Inferni. —— - &j Papa dicitur prelatus prelatorum. Ioan. Mod. in cap. NA periculofo. d princeps le-- » MEL Lea A n o Men or ae eA Prafatio. periculofo. numero 5. de (tatu regula Nec mirnm fecun- dumeundem lIoan.Mo.n c.in generali.j. de fententia ex- commu.quia Papa debet hábere pedes plumbeos,no plu- meos,& eítquaf immobilis ftabilisá: manens dans cun: €ta moueri facit quod citat Do. Deciusin l. Nemo poteft mutare.ffde regul.iur.Quodin principe tanquàm in fon- tc iuflitia debet effe conftans voluntas . Et principibus có venirillud verbum.Semellocutuse(t Deus , & quod fcri- $$, P 26 pfifcrip&.Etideo princeps dét hreunü calamü, & vnàlin guam,& non plurcs,vnde debet effe immobilis ficut lapis angularis& ficut polusin celo.Idem Deci. cófi.389.in c. " "i Dicitur autem pater patrum, vthic per Ioan. Mo.qui «umomni przlato in omni iuri(diCtione,& poteftate có- «urrit.vtdico in c.r in verfi.terrium quzfitum. de conftit. "quibusadde Bald.in prooemio Grego.Ex quibus verifica» turdi&um Baldicitatum in d 1l.Barbariusin fimilibus ver- difcretiuis nullü inferius poteft effe id quod Ifta funt verba aurca Baldi iri preludio feudorum, editadiffinitionefeudi. circa finem.1. col. ga 1 maior ef authoritasin fecipo quàmin eo cui committit eadem . re- fert Curtiusconfi.65.nu.48.feriofanarratione. . . - «| FaQuracft Dei , quam nemo vnà diffoluere poteft, prout Gamalicl Iudzisde Chrifto , & tuis operib.refpodit A &ui.5.c.Si inquit ex hominib.eft confiliü hoc,aut opus, diffoluetur.Si vero ex Deo eft non poteritis diffoluere. «ite à Papaois]T fpiritualis iurifdictio procedit;(icutdi citur de Imperatore refpcQu téporalis deriuari veluti ab vno fonteriuulos multos:& à Sole multi radios:& ab vna arbore:multos ramos horü th omniü vnitas feruatin ori- gine. 14. q.1.cloquitur. vnde Seneca in perfona Neronis loquens: itadicit .Ego ex oibus mottalib. placuicletus, 9 Dotirina fcholaris intercifa TE VER A Claufu 3 Epifcopusinterpretatum fuperintendens vel fpeculator .— - 4 Epifcopatu non eft maior ordo in ecclefia , ei epifcopi dicuntmr Reges 7 A quia fum qui in terris Deorum vice fungor,vitz necisque arbiter ,gentibusqualem quiíq; (ortem (tatumve habuit ; habeatin meapoteftate, Et quod cuique mortalium for- tuna dare velit meo ore pronuntiat,quas nationes, fundi- tus excidi,quas tráfportari, quibus libertatem dari;quibus quasreges mancipium fieri quorumq; capite regi circun- daridecus oporteat,que ruant vrbes,qux oriantur, mei in rifdictio eft.Hzc in principio libri de Clemen.ad Neroné refert Petrusde Ancha.confi.310. col.3. quod exorditur. TresDomini magnifici.Ifta equidem,& maiora audacter poffumus dicerede Clemente feptimo.potifice maximo, quem Deus nobis hoc tempore tépeftuofo diuinitus tri- buit, vt flu&tuátiiam Petrinauiculz ob Lutherianam obe ftinatam infaniam de optimo du&ore ac re&tore confüule ret ne procellisampliusiactetur. h «[Eloquentia) de qua per Lucam de Pen in l.1.col.4.de liber.ftud.vrb. Romz.librot r.C. . «| Vide praterea pro themate quz congerir Alber.Brue $7 nus.confi.t.col.5.Quod Papa, f & princepsex certa fcien- tía fupra ius: contra ius: & extraius: omnia poffunt, & qfi aliquid faciunt nemo poteft eis dicere curita faciunr? qd videtur non de poteftate ordinaria , fed potius deabíolu- ta, fecundum quam poflunt tollere omnia iura . Etideo fupremus princeps, & Papa et omnia,& füper omnia fecü dum Dald.in c.1. quali.do.proprie.feudi priuc.& deco fcri bitur,tu folus.& nullustecum potens,fuper oes potentes. «| Vide quz late in propotito tradit Maria.Soci.cófi.1;. col.4.& fequen. Prafensconfultatio.& Petrusde Ancha. confi.573.reuocatur in dubiü , quia ibi multa dicit de po- teftate Papz quo ad facultatem ditp&fandi circa matriroo nia.& có(i.409.vifo & diligenter. Ec Dominns Stephanus: Bertandi cófi.165.Si in bencficialibus. parte fecunda. vbi tractat de Poteítate Papz füperablatione beneficiorü . & confíi.5 6o.Spectabilisin prima parte. i €«[Paterpatrum) ! idem dicit loan.Moin c.fi ea.in prin. vbidixi.de elec.Darba.cófi.t.col.1 7.volu.1. & con(il.234n verfi.capio quartam dubitationem,co.volu.pro quo fub- dit illud Pfalm.Omnia fubiccifti (ub pedibus eius. & illud. Minuiftieum paulominusab Angelis.hinc e(t;qp poteftas eius nullis regulis coarctatur.Bald.in c 1.( dcinucefti. inter vafa.lis oriatur. Item fi fit pater patrum;fequitur quod eft pater omnium:ideo facere contrà eum,& contra lmpera torem,vel Regem Francie: quiin füo regno dicitur Impe rator,eít facere contra ius naturale.Calca.confi.2.nu.3o. SPFMM.ARITV M, I! "Papa quare competat nomen Epifcopi . 2 "Papaquare dica'ur feruus feruorum Dei . 3 Nibil ad nos de bis qua fortis funt . 4 fgnorantem equum eft non ligare . & "onona, Padua,cr "Parifius vnde dicantur . 6 Studentesin villis c castris primlegio [indentiummon gaudeat . 7 *Dottores yndedicantur,e [cholares. ; 8 Pacare vnde dicitur.Quiin yuum- vertuntur ad pluranon diuertunt. perit , continuata viget . «y fludere cn- * piens:quid eligere babet. | 10 $tudere est difciplina umigilare, er cum magna animi voluntateape — - —— ceplicaread aliquid faciendumineao. — vere ad pra unb la procmmialis refpicit omnia pracedentia er fequentia. iluflres eir legati Chrifli . s "Papa eft «Domimus donorum. . : 6 7n dignitate conflitutus non debet fcandere in fuperbiam : fed potius - febumiliare. 2 Nimia familiaritas parit contemptum . 8 Interfatuos,ruflieos,c minus prudentes. 9 Triplex est feruus. 1o fPrudentior mortalis debet eJTe Princeps orbis. it Tapa cr Imperator quomodo dicuntur ferui . 12. Officium. Teal ard RETENIR — Ioan.Mona Gloff in Sextum Decreta. 15 Officium con[islit inter bominem cy bominem. : 13 Obedientia ab inferioribus fuperioribus debetur, prout c reuerentia, 14 "Donatio ob merita dicitur potius quedam permutatio quàm lucrum. 1$ udai ad fidem nou compelluntur, fed ad eam fola diuma gratia yos cantur . ; 16 "Notarius inbabilis permittens fe rogari quomedo puniatur. 17 fudignus qui patitur [e eligi punitur « : e 18 "Bononi« ethimologia, cr quando vuierfitas "Bononia babuit viros peritos c? Principes. | 19 Tatria Lombardie c Italie efl Gellorum ct "Britonum fepultma , ;quiain ea [epe moriumtur. i : 20 Fundatores "Parifienfas fludig qui dicuptur , d quando incepit florere -fludium illud . Ris ou 2t Invmuer[itate Caflri mantifpeffiulani waulti flornerut dotliffmn viri. 22 Facare quid importet. : 23 Studium debet effe liberum eura temporalium. 24. Veri Philofophantes contemmmt pecuniam « —— Scoldris quando non gaudet [cbolarium priuilegio. 26 Salutatio non extenditur ad maliuolos , pront. nec benefeinn canonis : yel bominis ample&£itur odiofos . | 27 Verbageneralia restringunturyst odiofanon comprabendantur. 28 Claufula,e"Afpoflolicam benedictionem, vade initium fumpferit , er : ttis fit eius effectus. EX] Ouxrracirvs: Hoc prooemiü ? diuidit in duas partes. Primó praemittit falutationé. Secüdó ponitepiftolam.ibi (Sacrofancta) Dicit ergo Bonifacius Epifcopus. b & ipi T veré cópetit nomen Epiícopi;quia füpet omnes eít.9.q.5.c.cundta.& c.per principa lem.& qui nedü eft vocatus in parté folicitudinis,(icut alij Epifcopi;fed in totam folicitudinem ac plenitudinem po teílatis.Et fic eft (üperomnes intendétes.2. q.6.c.decreto. infrade penit.& remiffio.c.cum ex eo.in fi. Et ifte vocatur C feruus cferuorum T non rationc feruilis coditionis: vt cü 2 dicimushhominum quidam liberi,quidam ferui,& tunc di citur f(ernusà fernando. Inftitu.de iure perfona.per torum. fed dicitur feruus propter füfcepta feruitutis officiü,füpra derenuncia.c.ni(i cum pridem.S.alia vero.& tunc dicitur feruus à feruando,& ficPapa & Imperator ferui dicütur vt hic.& C.de off prefec.prato. A ffri.] j.circa principium.Ser uus etiam poteftdici ratione affectionis quà habet ad fub ditos,& laboris quem fuftinet pro eiídé, vt infra hoc proc. in principio.& infra de cenfibus.c.cum in(ítantia.& 28.9.. c.Iam nunc.ibiiomnium meíernum feci vt plurcs luccifa- cerem.Et nedum dicitur feruus,íed fernus fernorum Dci; quia adiftos principaliter fua intentio dirigitur, quia nihil 3 ad nosdehisqui foris funt.2.q.j.c. mult (dile&tis filiis.) d Quiaütvocentur venerabiles fratres.qui filir, qui chariffi- € mi habeturcinfra decri.fal.c d graucejiufra de conuer.con iuga.c.cariffimis (Bononie) Ergo alij ad obferuationé hu- iuscompilationis non tenebuntar.arginfra de offi.deleg. C.P. & G.Sol.Autepiftola dirigitur alicui vt publicatori,vt hic,& tunc alij tenentur.& fic eft quafiin omni cóftitutio nelibri Authenticorum in fine, Nam quauis cóftitutio ha 4 betarctare.Sed quia f equum eft ignorantem non]ligare. f Cdetabu.l.generali.tlib.1o ideo fieri debet conflitutionis publicatio,in Auth.vt fac.no.cófíti.colla.5. & no.infra hoc lib.de reg.iu.c.in generali. A ut dirigitur.Judici arctatori, vt jus fumatur ex reícripto arctando per ipfum illos quosius arctari concedit: & tüc nec ad alios poteftas perreícriptü |$ attributa regulariter prorogat.d.c.P.& G. EtdictaT ett Bo g noniagin bonorum notitia nimisamabilis , ficut Padua h.patentur ducens amena:f(ic Pari(lus h parens rimas, fingu- la víquequag; , in his etenim locis & alijs folénibus ftudijs in quibus debet abundare bonorum notitia, & produci ha bent animz amena:;& hic rimari figillatim , iura debét le- givt turpibusludis exclufis primo anime:fecundo lingue erudit reddantur,vt in prooemio.ff S.illud vero. 4] [gitur j ftudentesin villis fcu caftris priuilegio ftudentium 1 non 6 gaudcbuntinfra de cler.non refid.c.tuz. Item folus locus aptus non fuüfhicit.arg. i 2.di(t.c.nouit.fed oportet o perío- nz gaudentes priuilegio ftudentium (int habiles, infrade miag.c fin.& infra de preben c.licet.Et bec habilitas in his. : o&oribus & (cholaribus vniuerfis Bononie com us tangitur.Nam primo aptitudo loci deícribi 9 Bononiz:vt pradixi:perfonarum ctiá in ver- octores. T i donum fcientia [Cientes.i.vo- cantes,monentes,& congregantes;/(cholares di&ti à (cho $ la Grece quod eft vacatio Latine. Etf vacare K non eft.hic K vacuum effe. vel fieri,fed vacare. i. intendere, vt hic: viue vacans ftudio quafi nunquam tis moriturus : viue carens vitio quafi vita cras cariturus.« [Item in hoc verbo,vniuer fis,tollitur ad diuer(a diftin&tio.Qui enim In vnum vertü tur,ad plura non diuertuntur.Item in verbo,commoráti- bus.per vocis interpretationem intelligitur ftudentiscon tinuatio quam debet facere fcholaris iuxta illud.DoGrina 9 1 fcholaris intercifa perit, Continuata viget.arg.de leg. 5.1. legatis feruis. S. ornatricibus. Studereergo cupiens eligat locum aptum,vt in verbo,Bononiz, &in eo fe contineat , ] wtin verbo,commorátibus, DoGorem idoneum! eligat qui habens docendi peritiam ipfam in eum effundat:vt in yeibo,Doctoribus,& hocattente perquirat & intendat,vt m inverbo;(cholaribus,& fe non diftrahat mvtin verbo,vni uer(is, aliasnon reputetur fcholaris,nec gaudeat priuile- n gio? fcholaris. Lue om o €jExquibusocolligo,Hoft male dixiffe fupra in proe- p mio Decreta. qui ait nO bene dixifle,commoraatibus, fed ftudentibus,quia ftudenté ex Pes colligo prafertina in verbo fcholaribus.]Nam fchoJarem eflc cít ftudio vaca- 10 rci intendere,quia proprie T ftudere q eft,vtait Hug.difci q plinziguigilare,& cum magna animi voluntate applica- 11 rcadaliquid faciendumin ea(Salutem) Nó fic [ fcribitur r excommunicatis: fed fic.Splritum confilij fanioris,infide Jibus autem fic. Viam agnofcere veritatis,vel fic.Deum di- ligere & timere:vel fic. Gratiam in przfenti per quam glo riam obtineat in füturo:vel fic.Spiritü gratic falutaris. Et hecaptationes habenturloco falutationum. 12 «Sedan f Papafalutando excomgnunicatum videatur eum abíoluere,habetur infra de fententia excommunica f. tionis.c.f1 aliqn forte.Benedictionem. ( Maior. [ habet mi 13 nori benedicere:& ideo Papa maior omnibus aliis bene- t dixit.2 r.diít. denique. io "ADDITIONES PROBI 7 Rocemium. a) Bartol. poft tex ibiinl.z in princip.ff.ad Macedo.dicit , Quód ad fcié- ZA dum T voluntate & mentem finalem (ta- NIS tuentis oportet recurrere ad. prafationé MSS quzipfam oftendit& patefacit.l fina. ff.de GE hxred.inftitutio. Probat lariffitmeIafon in vol.r.con(.:.colum.5.vbi dicit quod Ioannes Monac.hic appellauit caufam finalem cauíam fiendi.Ad idem Bald. in .vt liberis. C. de colla-& in L.hac verba. C. de fal.caua 2 adie.leg inca. fecundo requiris)füpra de appella. dicit.[ qp claufula procemialis refpicit omnia praecedentia & feque- tia.Babain con(il.2.in princip.volum.4.& eo.vol.coníi.4. nume.6.& confíi.14in prin.eo.volum.& conf(i.40.nu.9.& 48.in prin.Soci.confi.155.col.j .Vi(is. A lex.cofi. 1 43. col.1. vifo titulo.vol.ó.Iftud firmant:dico latius in rüb. de regul. iuris.in princip. 5 : b Epifcopus» T) quiinterpretatur fuperinttédens, vel 3 fpeculatora2.dif.c.cleros. quod patet vocabuli ethimolo- gia.quia epi.id& eft qp fuper,ícopos vero fignificat tantum quátü intentio. Epifcopusergo grece dr fuperintendens latine:quod verbum indicat;Gignificat, & demonítrat vi- gilantiam & follicitudinem quam debet Epifcopus gere- read oucs fibi creditas:& fc nomen oneris eftjnon hono ris.8.3.1.c.qui Epifcopatum.quod optimé Papz conuenit, - quia cít fpeculator profpiciens falutem omniü ac quiete , portansonera fingulorum.c.cum inftantia,fupra decenfi. 4. €GjMaior f enimin Ecclefia ordo cpifcopatu no d£. no... Io.Cal.Car.& Imo.in prooc.Gregoriano. merito dicimus Chri(tum fuiffe Epifcopum: jpbat ditum Pauli , Chriftus affiftens Pontifex futurorum bonorum &c. barb.in ». pe. mio Cle.col.6.vbi fubdit q» Epifcopi funt fundanienta Ec cle(iciuxtaillud.Fandaméta eiusin montibus fan&is, qd intellige fane,quia licét debeant effe:non ti (emper funr, vtvifam e(t temporibus noftris experiétia rerü magiftra. c.Cum ex eo.de elec.hoc li.quia nonnulli reperti funt hz- reum fautores.Et Martini Lutheri afini deferrati ; ' bis Io.Mo.vtar.iin c.ina.de verb.(ig.(equaces.Et pro hisnó intendimus fequentia citare;quia tales non dicuntur Epi- fcopi propter eorum peccatum,per ea qua füpra diximus in prafa.nu. 56. Epilcopum enim effe eft imma dignita- ; meu E tis,au- oss ti,vtver- - Tome ruo tis authoritatis,& excellentiz :adco q epi(copus dí illa- ftris&m Ho.& Panor.in c.Cum caufam.le.2.S.de iura.cal. & Bal.in.l.Nullus.de decur.li.x. C. Iteeps eft fimilis prefe &tis pretorio.gl.in.]. vnica.ff.de pre.pretor.que adducit ca Íum in lege epále.C.de epi.aud. Ideo dt illuftris quia pfe- &i ptotiodür vereilluftres.gl. in d.rub.de offi. pretor.ff. «| Item reges funtilluftres. c.:Nouit.s.de iudi.& c. Co- ftitutus.in prin.S.de te(t.& epifcopus dicit rex.c.Duo süt genera.12.4.j. Item epifc.appellatur legatus Chrifti & etià Ípiritualis pater.Cl.Si quisde penis. «| [tem epifcopus etiam appellatur fereniflimus. hinc Car.in clein;plerisque. de elec. dicit per hunc tex g nihil | eft clarius& nihil beatius epifcopo . Aliquando etia ap- | . pellatur dux.c.2.69.diftin.meritó dt habere quafi caftréfe peculiü vt placet Lado. Bolog.conf.Ixxxv.vt in prefenti confolatione:vbi alia fubdit de epifcopali dignitate:ma- ! ximé g epifcopus dicitur vicarius Chriíti.30.q.v. c. Ada. | & in c. mulier. hicglo.in c.quanquàm:.2.q.7. dicit cp eps eft maior presbytero Cardinali.Dicimus ideo g epifco- | patus eft dignitas dignitatum tex. in c.vencrab.S.de prz- | ben.quia culmen dignitatum. glo. in c.2.co-tit.hoc lib.Io. | : Mo.ínregu.in generali.non tamen füpremum,fed Papa- tus, vt ibicomprobamus, quod verum reípectu admini- | ftrationis,non ordinis,quia epifcopus cít equalis Pape in | ordine,;fed minor in adminiítratione.glo.in c. in nouo. 21. dift. Maiorem nó dicasin adminiftratione bonorum | ecclefiz;quia epifcopus dicitur pater pauperü.In fumma | igitur dic epifcopum fpeculatorem,feu przuidentem, & alijs ducatum prebentem,ac exemplum tanquàm artes gregibus. Ideo nihil immature agere vultne fimilé prz- beat alijs occafioné : quia tot poenis digni funt epifcopi , quot alijs mala prebent exempla: vt placet Paul.de Catt. in confi.4 5. Illadue infirmari : prima parte. € ü*|Seruus. Archidiaconus hic Calder. & alijin proc- mio Gregoriano dicunt , gp diuus Gregorius ecclefiz do- &or primus fuit fümmorum pontificü qui fe fcripfit fer- uum feruorü Dci : inftar Apoftoli prima ad Corinth. 9. c.tranfumptiué autem.28.q. 1.c. Iam nüc.ibi, cum fim]li- berexomnibusomnium feruü me feci , vt plures lucri- facere -Juxtaillud Matth.» ;.& Marci.2 1.ca.qui maior cít veftrum fiat ficut minifter.o.q. ;.ca.nullus. in fi.& à tem- poribus his vfque ad hzc, id in viridi óbfernatiatáquàm lex permanfit.l. Arriani. C.de hxre. Et merito cum Papa Ipfe fit feruus Apoftolorum Petri, & Pauli, & hoc ex qua- dam humilitate ferui.Collec.Inn.d.proemio.col.2. Vnde | ortum eft vulgare eloquium.Serui erant tibi Roma prius | domini dominorum. Seruorum ferui nüc tibi (unt düi. | vocaretur Papa vniuerfalis vbi dicit.Ego verbis pr écrec mptum. Lobferuare. dd f.de 20 traditum dt) cót - Lobteruarc. it.de oir. przel um nimium feruaturhumilitas - 5 DA iuxta etia illud , quo TOCWMUNIS FU Apis dot fein tp xem aer 4 - — humiliss.de maio. & obed. Vnde exit ipfe fermo vulga- xis in plateis . Nimia familiaritas parit contemptum, hoc inter fatuos dico rufticos & parum prudétes. Secus apud prudentes,qua prudentia magis commendat przfidem. Pro quo Pan.in c.& fi Iudeos.S.de Iudcis.dicit:cp familia- ritas inter prudétes beniuolentià , amicitiam & affc&io- nem concipit, & quod fup.proximé dicimus de humili- tate prelatorum, dicillam potiffime requiri in fummo pontifice in quo nihil dicitur fplédidius.Nor.laté Decius in confirsr.nu.4.maximi ponderis. —— 3 «| Aliomodo dicitur feruus fm Car.vbi fup. & poft eü Ioax.Imol.quia ficut per feruum acquiritur diio: 1tà per. i 1 i ; ji i - rj 1 Ios r E. Í- | : 299 £ Prafatio. dift. ze Fides clientulo ab aduocato. I.quifquis. S.praterca. Gde regendi frangitur auctoritas-text.in d.c.qff. 76.di.glo-in c. — - o Papam omnibus ecclefijs,(übiungés dp triplex eft feruus. 6 Primo modo df feruus quilibet homo qui magno non viget ingenio. Talis enim debet deferuire vegetibus in- telle&u. Sicut anima dominaturcorpori : & homo bru- tisac vir mulieri,quod vitium aliquádo fallit: ita fapiens minus fapienti. Ex quo refultat fecundum eos. Quod qui prudentior eft in orbe : dis eft totiusorbis: fi credamus direQioni natürali.Quod fide fa&o non ita fit,minus be- ne eft, videmus quippe. experientia rerü magiftra quam apud mortales principatü quendam obtinere fapientes aiunt : prefertim ea quz rationum & iurium ritu eít ful- cita. Quod ignari expertes & rudes naturaliter coguntur fapientibus feruire & reuerentiam eis etiam incognitis prabere : quam reucrentiam Petr. de Bella Pert. Iníti.de iur.nat.in fi.dicit non deberi ratione iuris fed honeflatis . Et hzc eft dicta mera feruitus naturalis. i.debita quodam naturali inftin&tu & fomite. «| Secundo modo dicitur (eruus fecundü legem.i.legis difpolitionem,putà captusin bello iufto. l.hoft.ff.de cap. auris eít finelibertate: detalibus enim frequenter iura noftra loquuntur.Et dicuntur feruià fernando, quianon interficiuntur. l.5.de (ta.ho.fed feruanturaut cuftodiun- tur vt pecunia & ceterisredimantur. €«| Tertio modo dicit feruus propter denominationé , extrinfecam: vtquilibet qui alteri feruit aut miniftrat: & fic largo vocabulo familiares liberi dicuntur ferui : &c 7 dchis poffunt Papa & Imperator intelligi, quia omni- bus feruiunt & famulantur : vt dicit hic Ioan.Mo. vel dic in propofito prout fentit NNeuiza.in có(i.patres comede- runt vuas.col.i8.inter confilia dai Alber. Bruni.füb nu. 12:dato cp Papa feruit Deo. & feruire Deo eft regnare.al- legat auctores quos vide,vnde Papa vocat fc feruum fer- uorum Dei,& fic non dicas Papam fore feruiliscoditio- nis, quiain maxima libertate cófi(tit, legibus enim folu- tus cít.l.princeps.C deleg.& c.propofuit.S.de cocef.pra- ben. habet tamen officium feruitutis. (imile videmusin notario,qui quanquàm non fit feruilis conditionistam& vocatur íferuus publicus. nam publicé feruit, quia depu- tatus e(t exercereof&icium concernens publicam vtilita- tem.vt l.generali. & ibi no.de tab.lib.xo. C. & l:2.ff.rem- pub.íaluà fore tex.in c.quapd.de vfur.hoc lib. & ibi dico. Etquia fupra diximus mortales aliquos fibi inuicem fer- uite, dic fore alios qui inftar Ierarchiz fibi exhibent ne- fcio quod feruitium in genere:fparfum tamen in fpecies. Primó ofhciuminter hominem & hominem cóliftit. 1. officio. C.de nego. geft. & 1. fi feruus. fl. (i fer. expor.ven. Do.confi.6.col.6. ver.ad vltimum dubium, quod incipit fuper dicto dubio ita & beneficiü homini homo praftat. lincommodato.S.(icut.ff.Commodati. X€ c.vnico. in fi. 8 eo.titu. Obedientiam vero dic fuperioribus deberiab in- ferioribus:videlicet principibus & prazlatis. ca.2.3. & 4.5. de maiori.& obedien:quod deduco latius.in c.(tatutum. infdereft.Seruituteminter dominum & fernum in füb- uentione;Infti.de iut.perío.S.feruitusiinter magi(trum & difcipulum,difciplinam.l.fed & (i.$.fi.ff.ad leg. Aquil.c.cü voluntate $.fi.de fent.excó. Fidelitas auté dominis à vaf- falis debet. c. vnico de noua for.fideli.c.de forma.22.q.5. cae" : ET à medico.l.medicus. fi.de var. & tiq.Item Patronis obfequium , Rubrica. ff. & C.deobíe- — quijs liber.patro.przítan.& 1.2.C.qui per.tuto.Mulier ve- ró viro fuo debet quafi famulatum. c.fatis.53.q.vit. Et fi- delitatem.c.debitum.S.de bigamis.De fidelitate autem à vaffalis dominis pre(tanda & illius forma. vide qux dicit do.Pet. Rebu£in declaratione arbo. feud. col.5. Ex quan- tum ad famulatum vxoris adde vnü quod citat Neuiza. con.patres comederunt vuas acerbas . col. t7. Quod ille qui aliquid facit ex debito neceffitatis non meretur .Vn- de (i mulicr feruiat viro,per hoc donatio in cam facta nó debet dici remuneratoria : quod nota.pro quo vide qu dicit Areti.in confi. 7.Confideratis,vbi dicit nu.9.quód donatio donatio vfque ad meritaconcurtentia in preteritum 9 potius permutatio quzdanm,quàm lucrum. ]. quod aute. $.ficut.ff.de donat.inter vir.& vxo. Quatenus veró lucrü excedit merita vel recompenfationem fiendam , confi- deratur;tunc vt fimplex donatio,l.fed fi vir. $.(i duo. & I. fifponfusS.circaffeo.titu. — EON 4j Quz foris funt) hoc intelligit de Iudzis & alijs alie- nisà fide noftra. Pone exemplum in Lutheranis, qui tà- quàm hzretici dicuntur foris effe,videlicet extra catho- licam ecclefiam & fandtorum communionem.Cum in eam & fan&tos quotidie blafphement miferrimi illi fcri- pturas fan&tas ludaiceinterpratantes. Et quod hic dicit: verum eft quod nihil ad nos vt po(lint per excommuni- cationé cogi, cum excómunicartio eijciat extra ecclefià: quod in Iudxo & alijs locum nó habet,.quia extra eccle- fiam funt.l.nam & fi füb conditione. ff. de iniu(to & irri. teíla.Io.de Ana.inc.poftulatti.col.3.num.g.S.de Iudzis. Alex.cófi.1 3. nu.20.y01.7. Vel dic nihilad nos verum vt ad fidem compellantur,ad quam fola diuina gratia vo- cantur.45.diítin.c.de Iudeis Et ibi do&tores laté Inno.in c.quod fuper.S. de voto & voti redemp. Ita dicit .Oldra. confi. 36.0u.2.infra fcripti funt articuli : dico in cap.fi.de conífti-Areti.confi.157. dee e. «[Habetur.]adde videndum pro latiori informatio- nequa traduntur in Prouinciali in rubri. de intitulatio- ne circa finé operis, & ibiadfocietatem fecundum fti- Jum curiz Roma. : f «Lgenerali:) vbieft text. fingularis& notabilis. No- tabilis quidem fecundiürm Bart.bi. Et (ingularis fecundü 11 Rom.ingulari.3 5. Ad hoc , qd fialiquis T. notarius ha- bens defectum propter quem à partibus rogari non pof- fit:vt quia infamis 6 patiatur fe rogarià partibus,& non reuclet defe&tum,tenetur ad intereffe. Vide Cald.cófi.4. titu.dc fenten.excommunica.& Fely.in c.praterea.col.;. verficu. ex eo quod dicit Hoftien. 3. de te(tib.cog.vbi in propofito addit ea quz voluit Bal.in 1.Caffius. ff.de fena. vbi dicit quód infamis repellitur ab omni officio publi- co : & abomni dignitate ecclefiaftica, & fübditquod fi indignus patitut.íc eligi cofentiendo electioni punitur; | i per tex.quemdicit non efle alibi.in l.quicum vno. $.in- X .. dulam.ff.de re nüilita. 4j Ecfic habes quód ignorantia prodeft;not.Ioan.Mo- na.in ca.vt animarum.1in princ.j. de coaftitn.& ibi dico quando quis ignorantia excufetur: prodeft quidem (i actus per talem notarium receptus factus non forct in $ cius fauorem , vt quia effet debitor in diem in qua non E! pofiet foluere , quia tunc talis a&us , feu inftrümentum ri etiam guarentigionatum non haberet execationem pa ratam ob defectum formz in qua inter alia computatur notarius cum defícriptione teffium,vt difcutitur per nos in c.tibi.derefcr. : 3 g $b5ononia.]hoc placet Ioan. And.in clem.j. de mag.Et 3 dicit idem Ioan. And jn c.(i ciuitas,de fenten.excommn- nicat.j.Bononia quód eft bona villa,vel pulchra,vel ma gna villa ,cui credendum venit , quiain illiusftudio flo- ruit:vt placet Cronicis.Archi.uero in c. Conuenior.nu: 12 m6.5.23.q. 8.dicit quod f Bononia primo fuit vocataor- tus,poftea Theffalonica;de qua : 1.3.3.c. Cum apud:po- ftea uocata cft Bononia , ut habetur in legenda beati Pe- * troniJ. Et Ioan. de Imo.n d.cle.j.Citat quód Bononia di citur quaíi bona fuper omnia;aut,vt placet Luce de Pen nain rubrica C.de ftud.libera.lib.: t.Bononia quia bona per omnia. Vcl ut dicit hic Ioan. Mo. quafi bonorum no titia, nimis amabilis, quod potiffime apparebat ante- quàm eflet de(trncta, dicens, quódibi floruerunt magni 10 emp cen res ftudio ibi uacabant, ut Iulius Cefar qui fuit optimus orator . Ecde hacdettru&tione recordatur glo. in uerbo, Philofophi,precipue Virgilias& Tullius & Imperato- velad emolumentum cocurrens ex cau(a de futuro eft . 13 e 14 I ML "loan. Mona. Glof. in Sextum Fiacrseil glin LEt abantiquis. C.de tefta Bologni.in proce. cori. Io.de Ana.& mater ftudiorü.Soc.coní.164.col.z, vérf.).n. caue tamen a Bononien(ib.quia unum dicüt orc,& alid corde fimulant.gl.in Lobferuandum.tf.de offi.pra( Me- lius.n.foret,& expediens vt maiora dicerent;& minus fa- cerent, nt dicitur de Gallis, quia tüc melior foret píum. ptio iuxta vulgare,(cpe faciunt homines minus qui raa- gna minantur. Alex.cóf.180o.nu.4.in cà Angelorü. vol.z, «[Hanc malitiam.n. nouerüt oés Lombardi & Italici: quorum patria T eft Gallorü & Britonum fepultura , qa in éa fepe mori ütur.Bal.in ti.de duo.fra.in fi.Eft n.Bono- : nia depatrimonioecclefiz Romane.glof.in pragma.de elec S.quib.in uerbo;dfii:ubi idem dicit de regnis Apulie .& Sicilig,& forté Anglie qa Anglici reddüt ecclefiz tri- butü.f.ànum denarium pro quolibet capite. Inn.in c.fi. col.j.S.de poftula. prelat. & dicit tributü fotereale, non .perfonale;quia fi exeat Anglicus Anglia, non pftat.Hof. th dicitibi dati duntaxat ex deuotione, qd nó credo.ma ximé hoc tpe, quiadft ab ecclefia Romana vt haretici deuiaffe ea in f(üperioré & matrem non recognofcentes pP corum obftinataminíania.In Bononia aüt habitus eít tra&tatus concordatorum inter Leoné.ro.& Frácifcü primum Francorum Regem, ut lcgitur in praefatione. Et de ea & alijs quz funtde ipfo patrimonio ecclefie Ro- mane uide Fely.in c.fi diligenti;in prin.S.de prefcrip. —. «| Pari(i-cuius T ftudium florere cepit regnante Caro- lo Magno. Alquinus auté fuit qui tranftulit ftudium de Roma Parifium.Et huius ftadij Parifien.fuerunt quatuor fundatores.Rabanus, Alquinus. Claudius & Eftorus.Hec citat Io.de Imo. poft Stepha. in cle.j.dico. nu.5. de magi- ftis. Vide Guaguy.in cro.li.4.poft eum Do.Chaffaneum in cathalogo.in ro.parte,con(idera.; 2. Et ibi nidebis fere dequibuícunque vniuerfitatibus. «| Caíttis. ]Fallit dicit Bal.in procé.Gregoria.ibi; rex pa- cificus.nu.4o. in caftro Montifpeffulani t propterinclita eius nobilitatem.arg.].non tantum.S.lllien(ibus.ff.de ex- cu.tit. Quod nempe multos famofos utriufque cenfure profeffores enutriuit relatospcr Do. Ny.Boerij.eiuídem &aftri ciuem in addi.Dini.in rub.de reg.iur.in fin. uideli- cet;Placentinum qui fuit primus ipfius ca(tri uniuerfita- tiserector, Iacobum Rebuffum qui nobis lecturam au- ream fuperttibus libris pofterioribus.C. editam fuo do- natit teftamento, pofít.5 o. & ampliusannos in legendo Ibi iura ciuilia tranfcgit.teftatur Cel(us Hugo in addi. ad cumin .mechanicos. de excu.artifi.lib.ro,C. Noftris au- tem temporibus dominum Petrum Rebuffum ex illius lacobi profapia defcendentem utriufque iuris do&orem meritiffimum nuper in reftaurata Bituricen.uniuer(ita- - tein ledurisordinarijscü domino Andrea Alciatocon. .- currentem nunc in fuprema parlamenii curia Parifienfi aduocatum famofiffimum mihi quippe honorádiffimü. Cui multa debeo tanquàm iurium clariffimo profcffori. Etcuius fcripta ultra pereum in lucem tanquàm emifía , te prope diem uifurum nücio. Qui aliqua premifforum citat in cius folemni repeti. ad l.diuus.fl. dé fenatufcon- fult.Sillania.Carta mihi.11.colum.».verfic.fallitin Mon- tepeffulano ubi refert alios duos modernos quorü (cri- pta adhuc non uidimus Specul. autem in titu.de aduo.S. fequitur uidere. commemorat quendam Petrum de Co- nibisde Montepeffula. Ioan.Fa. doctor Gallicus Infti. de focie.S. fin. fein ipla Montifpeffulani uninerfitate dicit ftuduiffc.fimiliter do. Azo. in dita uniuerfitate legit, à compoíüit füam fummam füper tribus libris. C.utipfe re fert in princi.d.(ummz. citat do. Chaffaneus in catha.1o. par.char.2o.col2. pm -, 8| Vacare.] Adde gloffin prag.titu.de colla.S. & quo- tiens: in uerbo, uacarc- f latius per Rom.coní(il.;50. col.s. nume.21.quod funt exordium in cafa propofitz conful. | vide Socin.confil.j2.colum.$.volum.3.quod exorditur. Ex his quz füperius,g non folum de iure,fed etiam de fa- £o uerificari poteít.uíde Do.in conf.59.dominus noftcr Papa ubi difputat non quo ad intentum. Ioan.Mona. fed quo ad beneficiorum uacationem,quod tunc quandam denotat priuationem. P En: - 8iIdoncum.] vide quod notatur in Authen. de (an. cpiíc.in princip. Quia qui indoctus exiftit non ficit ali-. quem do&um . ubi Bald. clamat contra doctores in- — . doctos qui nunquàm Ícholares. facient peritos. . Quia 1 gnome nes E Oy enY detener | 1 | | ! d - bind cu gie rit ein era nim dn cio PréadloR snolVi isla Quia nemo datquod nón habet:hinc gloffin capitu.cum beatifíimus.24.quzftio.j.Monet fcholares bonum audire magiítrum, vide latius per Guil. Benedictum in princip. repe.capitu.Raynutius.füpra.de teflamen. facit dictum Ia- fonis in l.qui aliena.$ interdum. Nota. vlti.ff.de acqui- renda poffeffione.Quód malus doclor non poteft facere bonumícholarem. Etde alijs neceflarijs cuilibet bono ' difcipulo:vide glo(.conftitu.Othonis in titu. Ne ecclefia vnadecztero &c.in verbo,difcipulis:vbi citat.g.neceffa- . Iia. Primo,vt dc fingulis ftudeat dubiainquirere, dum ta- men non fint inutilia;imo probabilia. $Secundo,quód . de probabili dnbio certum fe non reddar.5.quód fit fen- füs capacis & non capitofi.4. quód habens moderatam exhibitionem vacet iugiter ftudio, vt hic per Joan.Mona. 5.quód non indignetur inftrui a quocunque. Et przci- . puum dicitur vltra hxc,quód fe reddat capacem ad mo- ICS. Et de qualitatibus fcholaris, vide Aureolum in addi- tio.ad Guil.in cap.cum ex eo.de ele&.hoc lib. m. €[Diítrahat.) 5 Nota] quód ftudium dcbet effe libe- 36 rumacuratemporalium,iuxta verbum La&an.in princi. de falfa religio. magno & excellenti ingenio viri, cum íe doctrinz penitus dediffent quicquid: laboris poterat im- pendi,contemptis omnibus & priuatis: & publicis a&io-- nibusad inquirendz veritatis ftudium contulerunt-&c. Et fequitur: nam abieciffe quaídam res familiares, & zc- nuntiaffe voluptatibus conftat , vt folam nudamdque vir: tutem, nudique & expediti fequerentur;ad hoc.lin hono-. ribus.S.fin.fLde vaca. numcro. authenr. habita, verficulo uisenim.C.ne filius pro parte1:. quzítio.2. gloria epi-. ^7 ícopi, vbiglof.quod veri philofophantes-f contemnunt. pecuniam. dicto.S finali. Ratione cuius fcholares liberi aceníü & ex a&ionibus quibufcunque dicuntur: notatur r Do&.in dicta authentic. habita, & laté per Petrum . ebuffi.in tracta. de priuileg.íchola, aliqua vide pez glofc.. Pragmain titulo decollain $.Et quotiens, in vesbo libe- zius, vbi bonus textus pro principali intento noflro:hinc : dicitur,quód olim in T eexptoatidsitdt fuit osdinatum ftudium,gens facerdotum vacare dimifla eft ad inuentior.. ncm ícientiarum,vtdicit Philofop. r.Mcetaphy.& ftipen- - diaa communitate percipiebant liberi a cen(u segali vel : iudiciali exiftentes. fecundüm illud. Gene.4 7.Subiecitd; - 28 : ftudentes;non gaudent priuilegio fcholarium. Panormi. indido prooem.& Ioan.de Ligua.in procem.cleallega.l. - mfiinhoneffeviuuntl. — o .SExquibus.) e Ioan.Mona.hic minus curialiter loqui. P :jHotficn.maledixiffe pin propofito quod Hoftienin ' Pharaoni lofephomnem terram A cgypti , przter terram facerdotum,quz a Rege tradita fuerat eis quibus & ftatu- tacibaria cx horreis publicis prebebantur.capitu.non mi- nus.fupra. de immunita. ecclefi. Ideo conclude , quód. Ícholariscupiens proficere debet fibi locum aptum ad . ftudium eligere,& fe ad diuería non di(trahere , perillum texu.ibi.Bononiz. & ibi, vniuerfis, & pulchré Seneca ad Lucillum epi. :. Qui vbique eft nuíquàm eft. Viatoris. quoque mendicitas caupones multos,fed raros experitur amicos. ruríus.Vox falutationis in foro plures vocar,pau- . cos pulíat.Cuius etiam amor in plures diffunditur. nauíc& parata fingulisleuigatur. «| Priuilegio fcholaris.) » Prohoc videglofin pragma. . intitu.decolla.in $.quod ad di&as, in verbo ,refidebunt: vbi dicit, quód non fufficit morari in ftudie nifi opc- . Tam ftudio dent.].generaliter.C.de epifcop.& cleri. fcho- - lares enim ctiam fcholas intrantes non attendentes nec. C.1de flatib j.dettudi.yr. Roma.libro rz per illud tempus, dedecu. m graduatis vagabund is & difcolis ,&ill ideht. X di &illis quinon refidc in vniuerfitatibusquód laté pernosdedüciturin tradatu — noftro de manda. A pofto.quibusiunge qua copiose tà- 5 dunturper NeuizainSilua nuptialicar.262. —— videtur. debebat enim deferre tanto viro prout Archi. fe- eitin cap. quamuis. colum.».de offic. deleg, dicendo. Sed falua reucrentia debita tanto patri. vel prout. Alexa. con- tra Ludoui.de vrbe.confi.» 14.nume.4.quando dolus.vol. 7 ibi-Sed fi illud dixit:cum reuerentia peffimé dixit.Et nà prout Bald.confi 47 7.colum.pen.punius quzfítionis pat- te quarta. vbi uocat Bartolbom do&orcllum. fauendo cpifcopis habnit malam fcientiam, & peiorem - €onícientiamueftatnr Baldán quodam «onfil.de quo in . " Y s, dicordia;ft probibita dicitur diffipatio, prxfentiarti non recordor. vide Bertrandi. confilio 263. legitur. parte z.in eo quod increpat modum loan. Mon. hic. & fimiliü maledicétiü ia (uis fci pturis. citat act.c.26, q , Studere.) q Siapponatur conditio,(i (tuduerit,quomo- dointelligatur,& quando dicitut completa.Decius.cófil. | 177-quia fupra,& de ftudio generali vide Bertrandi.có- fi.3 co.in fin.uifo caíu. parte prima. | r €Excommunicatis.: loan.Cal.& Car.in prooe. Gr dido huic affentiunt. Et ratio fecundum Petr. de An- :5o €hara.hic.colum.; eft.Quia cum T falutatio vel beneficij collatio fit generalis nó extéditurad maleuolos & odio- fos,ergo nec ad excommunicatos hzc (alutatio protendi- tur. Stadetalia ratio. Nam beneficium canonis vel ho- minisnon completur odioíos.cap.Alma.$.quia vero. & S.illisinfra.de fenten.excominunica.Maria.Soci.confi. 7o.in prefenti.vbi loquitur de Iudeis, facit.l.Lucius.S.Lu- | ciusTitius Damam.de lega.:.vbi tex.Quód verbaf gene- ralía ctiam in bencficijs reftriaguntur: vt odiofa non co- prehendantur. faciunt not per Barto.in 1.(i quis in graui. S.ficx ftipulata.fFad. Sillania.& L4.S.(1 tibi iudicium.&de condi&t:o. ob turpem caufam,vbi premium paratum irre. | dicanti furem non comprehendit ipfum furem indican- tem & focios. in propo. Ioan. Mona.hic.dic eius dictum. . fore verum quando cft certum de excommunicatione, quia fi non e(t certum,vt quarido petitab(olutionem,feu . abíolui ab excommunicatione, (iquam meruerit,& non. apparet ex nartatis ipfum effe excommunicatum, vel pars . dicittalem prasbyterum effeexcommunicatum, vel pats dicittalem przsbyterum efie excommunicatum. Tunc non obftantibus przmiffis debet appellari dileétus filius: quiain primo cil non apparet ipium effe excommuni- : caturm:& in fecundo caíu nor creditur affertioni patus. : itadicit Prouincial.carta mihi.1 o6.col.2.in princip. : €«|Bcnedi&ionem ) (fecundum Guiliel.de monte Lau- : , dünohiccolum.:.hanc f clau(ülaar primo potuit Cletus 3* Papavt legitur in cronicis. hac enim falutatione tollitur peccatum veniale,argumen.: i.d. denique.Sicut & in plu- . rib.alijs modis peccatü venialeencruat ét fine facramétro . penitétiz,de quo de poc.di.4.c.de quotidianis. Et plenius ^ . Hoft.in fumma de poeni.S.ex qb.immo excóicat! cauías - fuper nullitate excommunicationis. Papa recipiendo ta- lemad benedi&ionem cenfetur abíolutus declaratus. de : priuilcg olimanfra.aliàs Papa fimpliciter falutando talem. . abfoluercnon intelligitur.füpra.de fenten. excommuni. fi aliquando.vide Aléx.confi.199 col.». volum. 6. «4| Maior) tàdde quz in propofito dico in cap.(tarütum t invcrfidem in benedidione , de refcript. "4 Sacrofandz Romane Ecclefiz. $FVUOM OM AARIV:tLA. t "Difpenfatióin vno fenfu iuris communis eft rclaxa:io , c in alio id£ eft quàd difpofitio, : » Difpendii boc eft longum cr inutile, Sed cópendium brcue dt*. vtile, 3 Scnarius numerus eft fais partibus perfe&us. ees 4 Numerustriplex dicitur liminutiuus videlicet,ablidas e perfettus, : s Pirtusin medio confiflit e extremitates funt vitiofa pcr abundan- tiam vel defetfum, ——— | ds 6 lufinitum muliüpliciter capitur , 2 Digtfium quid dicatur, : : e d CM COM ARIVFLGL to fedis apoftol tid facit princeps prafumi iudicat cr ibi quod. | : Difpenfatio eft firicfi iuris c non eft celeriter concedenda, — (fouis- 7 Incriminalibmtius agitur ch maiorib. qua c& plebeis er villib. gcr- 8 Difpenfatio debita dicitur ius qp iuflitia executio. $i permiffa mi[e-. "Ioan Mon.Catd, B 9 Superior t E Superior denegáns inferiori iuflitiam dicitur facere iniuriam, qpifpen[atio dicitur debita pluribustmodis, ——— —— eéandal um facit di[cedere a iuris communs dif pofitione, Verbum difpenfatio,dicitur introduCum a iure canonico non eiui, Solus peritus cir litcratus vrilius in ecclefia dei gerit quam muli "amperiti . N. | : t4 Fa&la a legato quando dicitur facia papalia. sbifpenfantem plura conucnit babere. —— f Difpenfatio legati an extendatur extra limites legationis, qyirtutis diffinitio qu& dicatur. Difcretio efl mater virtutum, non mater ajmorum. V'uths fine diuitjs nibil valet. e ibi quod. *Bona temporalia funt vita bominis, Tu&lantiá ex virtutibus maiorum cft ridiculofa.- TW virtutis exercitio triplex reperitur difficultas. Infixitas vitari cir coar&tari debet. Reprefentare promittens reum totiens quotiens, quando liberatn , 14 tó 18 221 E : Procemitms : [1 [Ec SEAT t Acrofandtz , Hzc epiftola diui-. | ds: «X qs ur 8 | Eg WEE : . psy diuitur in quatuor partes, in ex- ordium, in narrationem. infrá.' ceo Sane: in argumentatione." 2| j.co.S.quem librum, & conclu-' - fionem 3.eo.S.vniuerfitati. Ite ' enim fünt partes orationis re-' thorice feu epiftola, vt ait. Ifi- " dorus. €jPrimain duas. Primo 'ponitexordium gencrale. Se-' (ize, uS : git ementiam ecclefie Romans in prafidentia & in füb- " ditorumcura.Secundó eius eminendam in iuriumanti- quorü declaratione,& nouorü editione] eo.verí.& quas. " . SjSic. cóftrue-Nos prafidétes regimini facrofandx &c. ( magiftratuum) 19.diftinct.cap.in memoriam.infra-hoc - libro.depoenis.cap.fin.S.pen. ( difpenfationis ) difpenfa- y tio f ideme(t invno fentü vt iuris communis relaxatio. 2 »infra.hoclib.deele&t cap licét canon, & c. cum ex eo.& & infra. de etate & qualitate cap.vno. — UE «| Erin alio fenfu idem eft quód difpofitio. vt hic. & in- fta.de tornea. cap.» & 10 dift. certam. (Scandala ) infra. hoc libr.de officlcga.cap.primo. ( Et quas) Sic conftrue, & vrreprimamus lites; quas &c.( Formas.) C.de vete.iu. : enucle.l.2.$.fed quia diuina ( declaratione.) infra. hoc lib. declect.c.cum expediat ( editione.) infra.hoc lib. declec. ^ cap.cum non deceat... . A Xd «| ( Sanc) Paragraphusifte ponit narrationem in quo ^ triafacit. Nam primo narrat de caufa efficiente principa- D :: Sf. d S iii sas e LAIT. " cooperante feu inftrumentali:tertio verlic (in quibus) fi- . nem huius operis ex narratis elicit feu concludit, ( difpé- 2 dium) roc f eft longum & inutile; Sed compendium - breue.& vtile.C.pro empto .l.fina.& infra.hoc lib.de reíc. cap.difpendia.fupra:de accu:cap qualiter. ».S.fina ff.de iti. a&tüd; priual.veteres.S primoanfta. de priuileg.cap.quod . nonnullis ( omnino tolle.b) €[ Nora incerta tolli & refume quibufdam &c. . :- p «| (Quem librum) hoc. S. ponitur argumentatio in IS quo argumentatur prinio ex numero fenario huius.Qpc- .. ris perfectioriem.fecundo verfic. ( nec fine cauíà) ex iftius: libri compofitione non congregando eius partes fub ru- bricis compilationis antiqua infert difpendiorum , ex- penfarum;& laborum cuirationem, qua contingerent ex. c librorum deftru&trione : (-qui numerus: eft perfectus.) 3 Nam vtait Ifido:jn 3.ethimolo. fenarius f. numerus qui. partibus fuis perfectus eft perfectione mundi quadam nu meri fui Ggnificatione declarat. Ergo cum hoc faciat fe-* TE : | : tiü alius eft diminutitus alius abüdans, alius cft perfectus. tealiquonens fumpta non. reddunt faum totum, vt octo- us. Nam femel ,duo quatuor ipfe .o&to:odto funt: & bisquatuor octo — - & BA cnndó magistangit contractum feu fpeciale.In primo tds Ioan. Mona. GloflinSextum Decret. non reddunt füum totum. Et propter hocdicitur nume- rus diminutiuus. Abundansautem cit econtrario cuius pattes aliquo:e aliquotiens fumpta reddunt vltra füua torum : vt duodenarius. Nam femel duodecim (ünt. bis fex.: 2.funt ter quatuor. r2.íuper qu& partcs aliquote alis quotiens fumpta reddunt. t 6.& fic vltra fuum totum : (ci. licer vnum, duo, fex ; tria, & quatuor. Et propter hoa dicitar numerus abundans:uerum numerus perfectus etk in medioiftorü & (ic quid virtuofum fignat. Quia 1 om« nisd virrusin medio coníi(tit:: & extremitaies tunt vitio« fi per abundantiam vel defe&um:ut elt videre in largita. te & ciusexiremis,fcilicet auaritia,qua differt,aliàs, deticip alargitate,quia retinet danda:& prodigalirate,quz füper- abundat largitatisquia dat non danda.4t.dift fxpe. — — Ettigitur perfectus numerus cuius partes aliquote ali» quotiens fumpta reddunt füum cotum pracife : vt ett nu merus fenariusqui cít primus perfedorum. Nam (emel fex , fex funt: & bistria fex funt: & fic diéte partes aliquo te aliquotiens fumpta reddunt fuum totum precife. ' - ." Rtob hocadiedtio huiuslibri ad quinque przcedentes perfectam in rebusagendis formam tribuit, & in mori. f bus difciplinam, vt hic (infinitos) infinitum,f£vt loqui» tur Philofophus,deeo eít cuius quantiratem accipienti-: bus cft femper aliquid füumere vltra;fic appellatio 8 quan- titatib.difcretis:& diuifio in contipuisin infinirü pcedür. * 6 «ftem 1 infinitum proinnimerabili accipitur ; vt hic: & Ecclefiaíti-ibi;(tultorum infinitus e(& numerus. | -« Aliomodo dicitur infinitum, hoc elt generale infra : hoc libro de refc.cap.fecundo.quod fic probatur, quia ibi defcendit de genere ad fpeciem:ut & alis. ff.detranfactio. L3.primo refpon. Et hac gencralitas quandoque repro . batur propter odium.ff. de libe. & potthum.L.». infra.de dolo & contuma.cap.» infra.de confirma.vtili.cap.bonc. : 4 Quandoque propter inutifitatem , (icut? promittedo fun- ; quz in eis bona funt teneri. ( reliquas ) ic conftruein * vnum &c. quod eft.infta fcilicet víque in finem.$,& tunc . * nariüsin vninerfo,faciet in operc ifto. Et notandum quod * fecundum Boctium in fua Arithmetica,numerorü T par- - "Étett numerus diminutiuus illé cuius partes aliquo-- ^ dum vel animal.t£de iur.do.L cnm po(t.S.gener.ff de ver: : * borum obligatio.l.ita fiipulatusaim princip. xia » Et quandoque propter iudiciorum aequitatem ff.(1quis » cautio.l.fed & (i quis.S.quz(itum.infra de tefti.cap.licet.]. : hoclib.deprocura.cap.quiadagendum. ^ -- : : Item infinitum:idem e(t quód valde excedens.ff.ad l. fálcl.alienus. Item-id eft quotienfcunque-ft-de lcg. j.1.fi-.- g deicommiffa. $S.fi quisdecem. Item idem c(t quodcun- * li, S.2.verficu per venerabiles , de efficienti non principali 7 E quealiud. generis nominati.ft.de fundo inft.l.cum dela- : nionis.S.alinam. Item id e(t quxlibet pars.tf.de ferui.l (1. : cai. Item ideft quantuncunque ff.de in litem iur.l. videa muus.Siuráre. Item incertum fcu indeterminatum.ff.de - conditio. & demonftratio.l.conditionum. Item line tem poris prafinitione. C. de facrofandt eceleti.I. vltima.f£.dc damno in fedt.L.qui bona.S vlti. (digeftum )) id e&t 1 ditcre- tége(tum;cum in hoc libro fuperfiua (int anota: & dubia ^ declarata:fupra.codem.S.fane:fecundo.refpon. Te ; Nam digerere cít explicare;ordinare, fcu per ordinem : deícribere:vt hic,& fic dicitur liber digeftosü : quiain eo iutáexplicantut;& ordinatedefcribuntur. — . Sic cibus digetitur id eft ordinat explicatur: vt quan«: do purum ad membra nutriendà , & impurim: dirigitur; ad (eceflum,fic accipitur de confecra.dift. ; eap. nibil , & : capitu.fequenti. eo. ( przfenti libro) aliàs aceipe.infra.eo, : ( decretales) &c. víque in finem. & tunc reíüine ( pot- i funt) &c.inferuntur.infra.hoclibro titulo proximo.infra.: hoc lib.de refcrip. cap.j.2. & 3. ( referuantur.) infra hoc li- ; bro de hareti.cap fina.in fin. &. eo lib.de fcifinati.cap..S«: fi. (ineo) fcilicet lib.ifto ( voluminis) fcilicet Gregorij M "ADDITIONE S. PRÓBE Elaxatio ? ) hac diffinitio tamquàm coms 1 Sel colum 1.fupra.de fcifmati.& Card.contülio t 35.numero 7:quidem habens. Oldra.coníis 327 in princip.perl.cum Titio.ff.de condi: eni tio. & demonítratio. & capitu. nifi requiti; tis.prima quzft.7.vbi glofiftud firmatadelendo facta cum cau(z cognitione ab €o qui habet ius difpenfandi: vbi late 1 Prapo, dicens; quod per T difpenfauonem dicimus: ius $ ulnerare. c. ipfa pietas.25. quz.4.Iafon in confi. 67,co!. 4.prafupponitur.uol.1.& confi.4o.col.2 :abífolui aliàs.v 1. :3.Placuit etiam Maria Soci.in cap.ad gilisntiam(uguge : : omi. munis placet loan.de Ana.in cap.íecundo. , y / 30a *- 2 Sw EP aat a» terere ne re mn HE EMT een mer apponi i Y 2 Prafatio. - Fd TO | | homi.verficu.ro.& vlti.quato,, in princip.facit quod not. barba. conf(i.4 9.füb nume. 5.u0l.4.quód: comes palatinus non debet legittimare fpurios nifi cum caufz cognitio- nc, & confiderare agnatos patris : quibus affert prziudi- cium.Petrusde Anchara.confíi.242.num. ;.Curtius confi. 65.nu.66.& Decius coní.595.col.fi.confului..dem Archi- diaco.in cap.licét canon.j.de eledionecolum.».& fine eled.vel id fuerit expreffüm ab eo.argum.nota.per domi. " .' caufadiciturfa&umtemerarium feu diffipatio.loan.Mo- . Bartholo.de Chaffanco.confi.43. numero 4.Idem dic in in cap.vnico.in fin.j.de xtate & qualitate. Alio modo dif-- caufis matrimonialibus.Hinc Dom. confíi.114.colum.fin. .. finit Dald.in additio.ad Specula.in titu.dedifpen.S.primo.. — « dicit quód fadum T Papx debemus traherein exemplum 3 verficu.Item cft;quód difpenfatio T eft iuris mitigatio, vcl quando iudicat.licét non fic quando difpenfat, vel facit $5 €jEtiítedifpenfationes t fant odiofz,maximé quando agitur de intereffe alterius.Feli.in di&to capitu.at fi clerici. S.de adulterijs.nerficu.fecundo.adduco.füpra.de iudi.nu. $.Idem Fel.in cap. mandato de fymo.verficu. quarta & vltima conclu(io.nume7.nifi ueniat motu proprio. Pa- normi.in cap.cum in cunctis.S.cum ueró.num.8.füpra.de poenalitatis moderatio facta per habentem poteftatem. contra ius.de re iudi.füpra.cap.in caufis: cum ibi notatis: feu auctoritatem ex publico, velutilitate publica, vel ra-- ^^ depriuil eg.füpra.ex ore, uide Francifc. Curt.confi.; 5.nu- tionali zquitate,quam lex ciuilis indulgentiam uocat.Ifta. mero 27. Statuto feuin capitulis,& deueritatehuius pun- videtür de mente Panormi.in cap.fina.s.de fcifmati.& in &i vide Iafonemin di&to confíi.40.volum.3. cap.de multa.füpra.de preben.in 8.Iafon inl.ita fcriptum.. Et (tridiiuris etiam dicitur.Panormi.in cap. dudum.el ft de liber. & po(thum. 2.nume. rs.fupra.deelect. Ideo non extenditur ad alia. Aliter dicit Ioan.And.in di&o cap.de multa.colum.5. quàm ad contenta in ea.cap.le&tor.2 4.di.Cal. confil.1 3. quem rcfert Petrus de Ancha.confi. 57 3.col.j.teuocatur titu.de preben. : in dubium dicens quód difpeníatio cft commenfürario- Quódautem difpeníatio fit odiofa, patet : quia vulne- communis ad fingula:& ifta,vt dixi debet fieri cum cau(ze: ratius commune. prima. quaftio.7.S.nifi rigor. & fupra. cognitione,& (ic partecitata.Guid.Papz Deci.14o.in de-- deconfanguinitate.& affinitate.cap. quod dilectio. Non cifionibus:& ideocum caufa, text.in c.difpenfatione.cap. enim e(t celeriter concedenda ni(i propter vrgentes cau- tali. cap.exigit.j. quzftio.7. Chaffa.confi.43 colum. 2.aliàs- fas,quas vide notatas per Przpo.in capitu.de Siracu(ane, 3 nonualet,uerumin inferioribus a Papa: quia t Papz di-- 28.diftin&io. fpeníatio ualet (ine caufz cognitione. quod dic etiam ve- Hinc dicimus,quod difpeníatio fa&ta in cafu prohibi- ruminforo contentiofo: fecus quo ad Deum. Petr. de- to,prophana facilitas appellatur, iuxtaillud quód difpen- E Ancha. in repe.cap. canonum ftatuta.carta.5.cum in eo- fatio fadtacontra legem dicitur legis deftru&tio.cap.fina. ! fempet prefümatur.3c quód iuxta ex caufa fuerit motus. 10diftin.vbi idem Prapo.citat,quod in obferuantia legis Barba.confi.»6.num.s .fapienter. volumi.:.quia quicquid.. nulla debet effe acceptio perfonarum. Et ideo ficut mi- facit princeps pre(uanitur facere vt Deus.glo.rüubriin Au- notesad ipfiuslegis obíernantiam ,ita & maiores tenen- then.de hzredi.& facid.colum.prima.Panormi.in cap.fin.. tur , iuxta. illud Deutero. Ita iudicabis magnum ficut dcfcifma Przpo.in dicto cap.nifirequifitisin fldem Pa- . : paraum:tamen illud pote(t fallere in caufis criminalibus, normi.in cap.(i cle:rici.nume.12.$.de iudi.&kin capinno- : 9 jvbimitiusagiturcum maioribus quàm cum plebcis, tuit-.num.$.5.de elec.Fely.in c.poftulafti.nume.i5.3.de rcf. & vilibus perfonis l.aut facta.S.perfona.ff.de poen.& l.fe- facitid quod not.Barto.confít.1.col. ;.uolum.j.quod om- cunda.ft.-de termi. amot. iftis enim conuenit id quod ci- nes contractus qui fiunt cum principeliabent naturanr tat Ange. confilio 110. columna tertia. quod exorditur, contraQusbotiz fideii:hzc Bal.in $.omnces in titu. de pac.. Sanctiflima:dum dicit,quód cft lex naturz,& eft gratia (i- Con(tantiz. Panorm iin quafítio.Epifcopus & quidem re-- uc difpenfatio debita,de qua.fequentibus dicemus. | &orinum.7.& in cap. fignifica(ti. nume.;.3. de ele&t, vide .«j Alia eft lex gratiz , quia princeps facit gratiam vt | Deciumconfi:2 86zolum.penul.in caufa communitatis:. vult: qui potcít fuz rei legem imponere pro libito vo- | & confi.4:col? Ide! m Fely.in cap.przterca:colum.2.num.. luntatis. ; 7 Íupra.de teíti.cog .ubi dicit poft Innocen. in cap.cum ad: «j Alia dicitur deiuftitia;uidelicetde iure debita quan- monafterium:poít; medium.füpra.de ftatu mona. quod in. do petitur ex legitima caufa: pro hochabes glof notabi- principe fufficit íc3la voluntas.uide Ia(on.i conf.3 $.in fi-- lesin cap.domino fan&o.l.di.& cap.vt conftituerctur:vbi ne.incaufía & lite ;.uolu.5.quód ubicunquein inferioribus reperitur conce/ Tüm quod poflunt cauía cognita aliquid; s vbidifpenfatio T eft debitaitunc e(t ius , car fit executio facercjin princi: pe fatiseft quód putet caufam fubfiftere,Sc. ex opinionc íü a ftatuat feu mandet,fed ininferiore debet: dicitur mifericordia,vt6 ;,di.difciplinaiin princip.& cap. caufaliquere, nocatis his quorum intereí(t.l.legatum:de omnis qui.9.quzítro.j.& j.quaftio. 7.hi qui. Si prohibita, admi.rcad cit iita. perti.ff.Ita Bald.& Pau.de Caít.in 1.6te- tunc dicitur diffipatio.Hinc eft,quod pro ip(a confequen- ftamente.m.C 7. de teftamen. : danon datur a&io:poteft tamen officium iudicis implo- Verum di cascaufam przfumi legitimam quando ima- rati,vtind.glof.cap.domi.fanQo.& glof.primain fin. & in. ginatipotefc:quia runc przíümitur principem illa motü capit. exigunt.prima.quzftio.7.Quz dicit, quód ordina- fuiffe:tecus fi nulla poteft imaginari. tenct Imo.poft Ánt. riuseam dencgans peccat,& potc(t haberi recurfus ad fü- incap.Nam concupifcentiam.füpra.de confti.refert Fran. periorem.Ioan.Montaignejin tracta.de biga.quaítione 7. Curt.confi.2 o.num.17.quód fi expreffit ,licét inualidam,, colum.7.Ratio fuadet:quia in tali cafu dicitur füperior non przíumitur alia ualida.Idem Curtiusconfilio 21.nu.. 9 4v& Maria Soci.in confilio 266.c0l.22.veri. Aliquando. — ^ Barto.ff.dcaquaquo.& «ftiua. Et poflet a tali dencgatio- & 3.& confi.275.colum penultiin przfenti vide Decium | ne appellari.l. prima. C.fi fzpius in integrum reítitu.po. - Sonfiio$co.76.columnafinadi. — . 4 «| Huiufmodi T enim difpen(tioi | 2 t de gratia. Alia de iufti AUI iz funt í | cip.col.9.num.66.Felya.in cap.fü- cies. Prima eft de gratia. Alia c tia: de gratia dicitur — perhis. piu ioco LL MEET e ee eneficium,& gratiarefpedtu eius cum quo difpenfatur — oq rali ds cum non dicaturilli debita,& fic venit appella.beneficij. — cap.quicunque.l. diftin.cap. fin.66.di.cap. Ofius.S.j.61.dift.. X NU, VELIS Etibi dicitur quód non daturadio:(cdexgratia peti dici- ^ capit.licét canon .j.de cle&t. columna fecunda. Dec. in tur.cap.miror.l.diftin. - 000. oo — scapituatfi clerici.S. de adult. numero 2 4.füpra; dciudi. "7 Quoedautem (füpra diximus,quód in principe prafu-. Panormi.in cap.bonz.el primo.numeto £4.fupra.de po- mitur iuíta caufajillud habes limitare non procedere ex ftula.prala.vide quz dico.in capitu.z.de conftitu.ver(icu. quo princeps tollit iustertij& defenfioné,que eft deiurc: — ^ Expediendo feptimum membrum, & in capitu.fi pauper. naturali & patcta& contractusquifünt de iure; gentium: —— .infra.de preben- Pro his facit dictum Ioan.Mona.in ru- quia tunc caufa non prafumitur.Claud.deSeiflello,inre- ^ -bricade poftula. przla. Quod iniuriafit poftulato, i cire gpeti.l.vt nim.colum.a.ff.de iufti.& iure vbi dicit hoc pro- cunítantiz eum faciunt admiffibilem, fi non recipiatur cedere etiam fi vtatur poteftatis plenitudine:fequitur Ne- cius poftulatio. Jdem Ioan. Mona. in capitu.quàm fit. E. miza.in conf.Patres comederunt vuas.colum.»é.& Socin. , infra.de eledt. | : cg ^ . dconfilio 266.colum.2 1. uer(ficu. confirmantur,in caufa Pro pmiffis Adde quoluit D.Maleretusin trac.de elec. ; — agus VOHMBD o6cs o o c EDS CUu 005 eartamühi. 83.col. 2.& 3 . Quod fi Epus finecá denegat. : | Es | ^ — — Jean Mon.Cad, B s licentiam | | | | | Ioan. Mona.Glof. [uper Sextum Decret. licentiani clerico uol&ti ircad ftudium: quód poterit age- ze coram fuperiore, vt compellatur.Panormi.in cap. rela- tum.num.6.fnpra decler.non re(iden.refert idem Malere.. de abbate negante licentiam monacho volenti ire ad (tu- dium, quem vide: non idcm dicas de illegitimo requi- rente fecum difpen(ari, per ea qua ignat Dominus Ioan. Monain cap.in fidei.j.dc hzreti. Quia hoccáfu non tan- ta fuadetratio quanta in (tadere cupiente: vt patetintue- ti. nide Barba.in 4.volu.con(i.40.col. Bógcoameie 10 GDiciturenim [debita pluribus modis, Primó modo propter fcandala uitanda. ut patet de coníanguinitate & affinitate. cap. quia circa, vbi Przpo. recordatur. Papam quotidie inter confanguincos difpenfare propter bonum pacis fututum vel fcandalum vitandum. Et hzc caufa fuf- ficiens eft nedum poft,(ed etiam antem airimontum con- 11 tra&tum.Cum propter f fcandalum difcedatura iuris có- munis difpofitionc,ctiam expreffa.l.qui decem.ft.ad leg. Cornel.de Sicca.in l.i quis filio exharedato.circa mediü. ffde iniufto teftamen.cap. fi quando.S. de reíc. alia iura Mari. Soci cumulat.confi.16 5. colum. 12. vifisfacit vltra enm text.in cap.fecundo füpra de no.ope.nuncia.iunat di- &tum loan.Mona.in cap.fecundo.j .de praben.ibi, ficcre- do fi fit fcandalum in auferendo,magis potlit eis dimitti, & Maria.Socin.confi.67.colum.10.verfic.quibus: vbi pro hoc plura iura adducit. & d.con(il.16 5. colum.to. vifis in- ueftituris& Petr.de Ancha.confilio 37:.reuocatur. glof. pragin verbo pontifex.S verumtamen.de elect. notat Iaf, coníi.58.colum.j.volumine 3. Ifta lucida funt in cafu ifto per Roma.confi.5o7.in finein cafü propofitz confulta- tionis, Idco quando petimus cum affinibus difpenfari ac coníanguincis:aut alijs prohibitisad matrimonium , quz jam contraxerunt & confummauetunt carnali copula: dicit Papa aut penitentiarius maior in difpenfíationum nartratiua.Et fi diuortium fieretintet viuos;grauia exin- de ícandala uerifimiliter oriri poffent;tug; berta que prz-- gnans exiflis uel iam forfan peperifti perpetuo diffamata remaneres &c.vobifcum, quod impedimento huiufmo- di non obítante con(anguinitatis; in ueftro fic contracto matrimonio remanere poffitis & ualeatis ; auctoritate Apottolicadifpenfamus;prolem füfceptam: & deinceps füíci;icndam legitimam decernendo. |... Ncc putes hzc vltima uerba fore fuperflua. Quia licét Tapa difpenfaret fuper matrimonio ; vt laté tradit Petr. de Ancha.coníi.239.parum dubitationis,& Domi. Chaf- fa.conf.43.tamen exigitur expreffa difpenfatio fuper pro- le:notat Dald.in addit.ad Specu.in titu.de fuc. ab intefta. colum.i.uide que dicoincap.j.dereícrip. | ——— Item eft debita propter ftragem vitandam;dico gen- ^ tium.di&o cap.conftitueretur: & ibi Prepo.& 24.quzttio. 4.capipfa pietas: vide Domi.in confi.53.pro examinatio- ne.vbi difcutit dedifpenfatione matrimoniali fatis quo- tidiana. Irem etiam uidetur debita propter tempus, vt fi ob bellum uel peftem non reperiantur clerici, vel pauci: quia tüc poterit difpenfari vt vnus plura habeat beneficia, vel ut laici clerici fiant.c.neceffariam j.quzft.7.c.fenten- tiam.35.9.9.c.non debet S.de confangui.& affinitate. Item propter pacem habendam, & utitadicam;guer- ram uitandam. Et in fumma ubicunque vtilitas publica Íuadet,vt in cap.fin.s.qui filij fint legitimi. : 12 . fjEtattende hicad vnum , quod hoc uerbi ] difpenfa- tio,nuentum eft &introductum a iure canonico. Nam - de iure ciuili non reperitur:fed dicitur indulgentia. Bald. in dicto cap.at ficlerici.nume.10.5. de iudi.quod compro- bat Deciusibiin didto.S.de adulterisinum.3.dicens And. Sicul.fequi.Bald.confil18.colum.penult.libr.4. tamen dic reperiri in libro feudo.in tit.de pace Conftan. in princ. Etde verbis importantibus prohibitionem uidcibi per eundem. Decium,nume.9. Ifta enim eft precipua cauía propter pacem, propter quam dicit: Barba. confi. t.tertij volum.tecedi a communibus regulis legum & canonum, & pro cafu noftro adducit.c.2-.de defpon.impub. — 8| Pofiremó fumitur difpeníatio fecundüm aliquos, - quód proprie & originaliter importat pecuniarum difpe- dationé diuerfis fadtam,dictaa difpenío ideftdiuerfis pen- fo: vnde difpenfator dicitur pecuniarum adminiftrator, ux pris non numerabantur:fed appendebantur fiue pé- ntur. Deinde ucró tranflatum cft hoc nomé ad om- NO d s . EL Rr [gne 5e mo 1 rie AR tie E * »" ey T .& fic importat comenfüratam ap- 12 plicationem uel diftributionem alicuius communis ad.- fingula. Vnde fecundüum hoc difpenfatio in precepto le- giscommunis eft applicatio eiusad hunc & illum fecun- dum eorum proportionem. ut ille fcilicet a(tringatur ad totum;ille ad partem:illead nihilum , fecundüm eorum . conditiones,qu& in hoc precipué attenduntur fignanter,. qua ex fcientia procedunt:quia vtilius f folus fcientificus & literatus multas gubernabit ecclefias, quàm alij. licét multi. hincSaluftiusin Catilina. Quod paucorum viro- rum inclita virtus auxit Romanorum imperium , non multitudo. Etin propofito equidem videmusin ecclefia Deircfpectu multitudinis fidelium ideft paucorum viro- rum facta füblimia,& excelfa fidem noftram & ecclefiam | illaftraffe:& archana Prophetarum, & ueteris teftamenti illuminaffe.Ideo circa tales relaxare legem communem: . poneftcommunebonum turbare, fed eft fpe przmiorü: 14 ,. commrc 15 aliosad fimilia incitare, fiue exhortari; prout fieri debet, vtleg jf. de iuftitia & iure de quo recordatur Petr. dc Anchara.in repet.capitu. canonum ftatuta, carta mihi.6. fupra de conítitu. | : SUPE Et ifta poffuntdici de fecunda diffinitione hic pofita, videlicet quód difpenfatio idem eft quód difpofitio. hinc Petr.de Ancha. in dicto cap.de multa.num.t4.de preben. dicit,quod difpenfator idem eft quód familie guberna- tor:quia difponit fingula fingulis,& laborem, & przmitz & tale difpenfatore indigemus;qui legem vniuerfalem ex caufainterdum relaxet.Haxc autem non cuique commit- tenda, fed illi qui poteft legem condere & tollere. Et fic per Papam uel Principem, velipforum auctoritate facie- da cít difpenfatio. vide loann. Andr. in nouel. in dido cap.licét canon:dico facienda ex fpeciali mandato: per ea quz nota.perglo.pragma.de colla.S.]rem uoluitin uerbo Romanus pontifex: ubi dicitur quod ea f quz geruntur a legato cx fpeciali mandato Papz uidentur facta a Papa, & illa dür papalia £m Scribéin c.literis. ftatim allegádo:pro quo adducunt. vnum ex familia $..deleg;j.& c.in caufis vbi Panormi.5.de elect.fecusde his qua facit ex vi genera- . lislegationis. cap.cum olim.3.de confuetu. & c.hi qui.J. de przben.Bal.Panormi.Darba.& alijin dicto cap-literis.5- deeleQtinfine. Et.in his ftat difcrepantia: quia qua fiunt ex facultate& commiflione fpeciali non poffunt fubde- legari:bené tamen qua funtex generalis legationis virtu- te:quia illadicuntur alia ex commiflitione iuris : alia ex ifione hominis . Pro hoc Hoftien. in capit.quo- niam.columna fecüda.fnpra. de ofü.de leg.& ibi Scriben.- «| Difpenfans f autem fithomo, qui non fperet in pe- cuniz thefauris:fed quis eft hic & laudabimuseum ? Nam omnes funt qua(tuofi. dicit Hoftien. in d.cap. quoniam. . : colum.4. x : d : " T3 ERG : ze € d : : Item debethabere intuitum rationis & boni vniuerfi,. & cauíam propter quam difpeníat:qus dicitur triplex vi-- delicet neceffitas , vtilitas , & prerogatina euidens me-: ritoruin. Ittz funt precipucz:aliàs vide per Petr. Rebuf- fum in repet. capit.poftula(ti.nota.5.3.de cler.excommu-- nica.miniftran.ubi ipfe nos citatin his qug diximus.in c. cü ex eo.deeled.& in cap.fina. de uerbor.fignifica. Aliàs fi difpenfans nuda voluntate mouetur: non habens inté- tum adaliquod predidtorum:non. meretur dici. difpenía- tio;fed diflipatio. Nec dicitur talis prudens & fidelis di- fpenfator.de quo Luce:.capitu. quis putas fidelis eftdi- Ípeníator & prudens quem conítituit dominus füper familiam fuam. . Pro hoc habes quód citát Cardin.in capitu.nifi.S.per- fonz.num.2.5.de renuncia.quód difpenfare e(t diuer(a die Ícreté penífare:& in animo ante ucríare: 4niuris relaxatio: expediataliter nifi expediat,debet:ut prediximusdici dif. fipatio:firmat Pet.de Anch.inrepeti. diio cap.canonut ftatuta;carta mihi.5.3.de conftitutio Et in hoc uerificatur dictum Alexand. confi157:niía.col.2.nolu.6. Quod Papa ;poteít difpenfare.fuper iuramento fponte & licite pratíti- xocum cauía;non autem fine caufa,facitid quod notatür -depromiflione fine caufa, ut non ualeat. qtiod .compro- . pein cap.dudum.cel 2.3.de elec.laté Ioarí. -batidem Alexan.in coníi.157.in princip.uolimi.c. Nec -quoad Deum eft tntus,cum quo eft difpenfatum , de quo fupra de voto.ca.non eft uoti.& 2 4.qua(tj.cap- manet]. i. de Ligna.iin trac. Rh de plurali. beneficiorum. Pro hisuide Domi.in d.cap.licét canon $.fina.& Ioan-.. Brunel. . ; ss Defumma I rinitace Et fide catholica. ji ; Brunellütmnin tra&de po:lega:conclu.: 2.columna 5.& 4. | JBarbain Gleme gratiz.colum.3.de refc.Socinum confi. | 260o.colum.t.Ioan.Mon.in capiti. cum ex eo.j.de eled. ! ^& c. Siannum.4.num.2.j.de iudi.Innocé.in ca | : monafterium,fuüprade ftatu mona — — . | | " Etprocómprobatione proximé.& füpra deductorum, quandodicimus quod difpenfatio ab inferiore a Princi- pe requirit caufz cognitionem, illud firmat Dominus Maria Socinus confi. ».in fine,vifo elegantiffimo. allegat Jnnocincap.veniens fupra de filijs presbytero, & alios quos vide, & Alexand.eonfil.óo.numero 34-vi(à legitima- tione. volüm.5.& Decium laté conf.164.colum.». Réuo- catur in dubium.& conf288.colum.3.quzritur in effeu, quem videas etiam pro ipíointento. ldem Soci. firmat. €on(.246.colum.4.verfic.j.confiderando eleganter. Alex. «onfi.roir.cólum fin. circa primum. volum.6.& confi.7o. €olum. penült.in caufa. volumi.3.Decius.con(i. ; 42.reue- rende pater.colum.r.Et nouiffimé Dominus Bartholo.de Chafla.confi.51.nume.6.vbi loquiturin legato difpenían- tc (ine caüfa,que finon fiat cum caufa non valet,quod di- cit notandum perpctuo in foro contentiofo;ad infringe- das mille difpenfationes,quas faciunt legati fuper incom- patibilibus cum perfonis indignis, puta non fuüblimibus velliteratis,a legat Feli.in cap.poftulafti.in 15. colü. fupra | de reíc.in c.ad! audientiam.el ».colum.s:eod.titu. 1ftud te- net domi.meusde Ripa. :.lib.refpon.cap.5 5. num.6 facit, quia aliterfacere eftcontra ius commune, contra. quod p.cüm ad ** »9 e" nón difponit Legatus. Archi.inc.iapoftolice. de preben. :- hoc lib.Et fic talis difpenfatio dicitur non de iute fed de facto facta;per régulam quam citat Soci.confi.3 2.col.pen. ex hisvbi dicit quod illud dicitur fieri de facto quod ft fi- ne caufe cognitione. «[ Vide preterea cundem Barthol. 36 Caffa.An difpenfatio T extédatur extra limites, fiue ad bc- neficia extra leezationis fuz fines & latius per Decium : li- céteum non allegetjin confi.207.Pulchrum eft dubium, dc quo dicemus in cap.officij, de Officlega- —.— E40 n] Etinquanturm fupra diximusinferiores non pofle (ine caufa & illius c ognitione difpenfaremoderare habes,ni(r a fuperiore fibi concedaturjquod poffit fine cau(a & legi- bus derogare:t eftatur Corneus lib.;.confi.1.col.z.in pre- le fenti atdua;pro hoc vidc quz in fimili dicit Soci.cófi.z :2. col? prima coníultatione , quod autem dicimus de cau(a,. dic de vera:quia fi effet falfa non valeret difpenfatio. Fir- mat Deciusconfi.; un) in caufaiftorum;quem vide infi.579.in princip.in prefenti. : b EC. Dianiao; b) De *s di&tione vide quz nota. Alexan. inconfi. 7 ;.num.1o.vifisdepofitionibus volumi.7. : -«4TNumerus perfectus c) de numero autem fepténario, vide eaque latiffimé delcribit Monraig.in (uo tra&t. de: biga.in proocmio.per s. colum. & inde de fenario vbi il- lum etiam fore perfectum numerum:de quaternario vide: laté domi.Brunellumin tradt.de matrimo.conclu. .col.. 4.de denario vide Montolo. in promp. in verbo decem: : ejVirtus: 4) feptem funt virtutes;tres videlicet Theolo: gales, & quatuor Cardinales; quas fcire multo vtilius eft quàm repetere legem.teítiseft Lucas dcPenna in 1j.colü., $de MetropollBeritolibii.C, 7 0 «Et dic T'quóod virtus fecundumraliquos: eft bonaqua. litas mentis:qua red viuitur; qua nemo malé vtitur:qua Deusin nobisfine nobis: m decaquippe Cice.2. Ré« thor.Sola virtusin fua poteftate cft:& omnia p € 37 fonune fubfunt dom pea e elanmediocofiftit:) tutum. $8 cap.j.fupra deoffi.cutto.in finc,non materafinorum.Dal. - j ^ jncap.finem litibus.colum j.füpra de reftitu.fpolia.Et fine "d: - iex Lond 2 «| Hinc eft,quód yirtus veraa feipfo;non a pofteris ex. pectenda eft,qui (epe paréntuüi merita degenetant : itid Paulusde Citadinisin prooemio tra& de iure patro. colit 4-dicitquod iaantra | ex virtutibus maiórum eft 'ridicu- lofa:quod facircontra ncbilesgeneris huius temporis qui gloriantur de nobilitate, Contra quos inueliit glofin ex- trauaganti;execrabilis, ibi; difputare de nobilitate generis eit difputare de nobilitate (tercoris.per totum & (ine re- quire iuxta vulgare.Er ea de caufa mirantur multi de iu- ribus Gallicanis & aliis qux attendunt ad antiquitatem nobilitatis generis &'non virtutis.In prerogatiuis priuile- giortitii quo ad affecutionem beneficiorum ecclefiaftico- rum:de qua nobilitate genctis.vide ad faturitatem remif- fiué per INeuizanum in Silua nu p.Eft nubendum,fol.159. - Vnumtamen citat Beatus Grego fuper Iob.in morali- - bro7 c.r rin princip.plerumque enim virtus habita detc- rius quàai fi dectlet interficit, qu dumad füi confidentia mentem erigichancelationis eladio transágit. facitin p-. pofito illud patroni mei diui Hieronymi, fecuüda parte tract 2.epiftola:28.vbi dicit aliquádo virtutem putari vir- tutem quod vitium eft,& econtra, Virtas enimin tahto éft preciojquód qüimuis natura- liter homo (it aptusad virtutem, tamen neceffe eft eum juuari»per aliquam difciplinam imbutam virtute. cum promptütudo naturz fit ad malum.: 2?.quazítio.j.capitulo is Mw prímo. Et hümana natura quodammodo labitur ad dcli- &a,vt in auth.de moaa.S.fi quis Crg0.col j. Et procliuus eft curfüsad volupratem, & natura eft in- dicatrix vitioruum.20.quxtt.;.c. procliuus. His conuenit. ^ iilud ecclefiattici.7.cap.fecit Deus hominem rectum.& ip- íc teimmifcuit infiniris que(tionibus. Ds ' De premiflis dicolatius in cap;j.de ref; vide Ioan. Mo. in c.vt circa J.de elect. ^ Secunda ef eftin homine LPGE dom da:& per qua: verba appareat:cui adde qua voluit Neapo - ita.deci.46.dicit regia. quód fi conttitutio dicat q üó d de^ betrenouert compromiffum quando eft expiratum,non intelligitut nifi per duas vices, per d.S.fi quis, yt euitetue infinitas.l.quibona.S fin.f.de dàámnoinfe&t hinc dicunt: Ange.& Alexandin 1.fi finita cod: titu. Quod t qui pro- mittit reprefentare reum totiens quotiens, facta per eum bina prefentatione eft liberatus : de quo per Bald. in: L.(üpervacaam. columna 9. C.de his qui poen.nota.Paul. de Caftro inlege (i duobus S. quoties.ft de iureiur. & Bar. inlfiquisreos. ff.de cüitodia rcorum:Lucás de Penna in dfrquisdecütio.libtio.C. ^ ^ ^ 7770 Ioan. Mon. Card. B5 «DE loan. Mona.Gloffin Sextum Decretal. («DE SVMMA Trinitate, Et fide catho- lica, . Rübrica. SF OL OL A RIPE Ot. x Referipta dicuntur rel fcripta.i. fecundum obferuantiamiiuris com- — 2 munis babita . 4 Con[uetudo pro lege fernatur, 3 "reamium non eft ifi propter dicenda, Trinitas dicitur trini ynitad- —. $ Quod non efl ex fide,peccatum ef ideft inutile ad vitam eternam. 6 Non fufficit fides re&la fine bonis operibus: ncc opera bona abfque fi de reta . 4 Catbolicon grace dicitur reclumyvel vuiuer[ale, latine. SVCMM.4RIUM-. phlippi Probi, —— 3 Lex efl contrafius , dir lex. legis. Impevatornon pesest vafallum deucflire : potcft tamen feudum fub vcgula iuflitie e equitatis. deponere . : 4 Rex Gallie non minorcm babet poteftatem in [uo regno, quam Impe- ratorin imperio. — pee ; 3 "appellatione Regis fampliciter fatta intelligitur dc Rege Francorum. 4 Rex Francia quo ad fubditos: cff tamquam quidam corporalis Deus. s. Refcriptum dicitur pluribus modis. ; 6 :Duo e/Aposlolici , e duo Imperatores codem tempore de iure e[fe non poffunt. 4 "Ponti Pilati quedam defcribuntur., $ Catbolica ecclefia qu& dicatur. I C incipit fecunda a pars hu- ius libri: quidiuiditur in. quin-- que libros partiales.Nam in pri- mo tractatur de creaudis iudi cibus.vt titulo de poftulatione, i dceledio. de renunciatoine, & de fupplenda negligen . przla. iNam renüciatione fada, & ne- n elisentia in przlato exi(tente: | dee € iudices habent creari. - Etquia creati habent ordinari : & in certa xtate confti- tui:& a creatione repelluntur illegitimi : & bigami:1dco- ponuntur rübrice detempo.ordinandorum : & deztate & qualitate prxficiendorum. Et de filijs presbyterorum, acdebigamis. —— UN | . Et tandem habito decreatione iudicum, & de impe- dimetis eorü:tunc ponitur de officio eoíiin multis titulis. .. Et quia iudicibus creatis officio eorum eft. obedien- sü.Ideo (ubijcitur pott officia,de maioritate & obediétia, Etquia coram iudicibus fiunt pacta,procuratores con- ftituuntur , In integrum reftitutiones po(tulantur, & in arbitros compromittitur.Ideo de predictis rubricz fübij- ciuntur. Verum ad totalem hunc librum quatuor titu- liprzmittuntur. Primus eft de fumma Trinitatequa eft omnium principium vt fupra eod.cap;j. ; Secundo ponitur titulusde conftitutionibus.Nam funt £3 b Jegesb legum :& leges negotiorum, & leges legum tra- &antur in tribus titulis íequentibus,Et poftmodumin to- tali libro : regulariter& communiter legis negotiorum: & legum quzdam funt ecclefiaftice; quedam feculares.3. diftin.$ officium.: o. diftin.S.ccce, — . Delegibusigitur ecclefiafticis generalibus tractatur ti- tülo deconítitutio. Sed de legibus fpecialibus)hoc eftin- ter certas partes difceptantibus tractatur infra de ref vel tra&tando delegibus legum tractatur primo de magis ge- SEREDSNE de conítitu. & fecundo de magis ad. fum ... Sendefcendentibus vt funt f refcripta eque dicuntur re- taidelt (ccundum obíeruantiam iuriscommunis 4 d . Septimuserit venire ad iudiciü , hab Et quiaconfuetudo pro lege feruatur. : 1 diftin.con(ue- tudo.& cap.fequenti.& infra de coníüe.capitu.j.ff.de leg.l. de quibus. titulus de confüetudine fübijcitur, Item in fecundolibro, tractatur de iudicijs : & partibus judiciorum. : Item in tertio de fpectantibusad clerum. In quarto de matrimonijs & impedimentis eorum.In quinto de cri- minibus & poenis eorum. Vnde veríus.Iudex iudicium;clerus, connuba, crimen; Cxterum hzc rubrica non continuatur ad füperiora: fed ad fequentia. «Et c(t ratio. Quia T prooemium quod przecedit non cít nifi propter dicenda.£t ideo hzc primarubrica nó ad praecedentia: fed ad fequentia continuatur. «|t dicitur trinitasfecundum Boetium ideft trini vni- tas,Icilicet patris& filij, & fpirituffancti. vt fit in períonis proprietas, & in eflentia vnitas, & in maieítate adoretur 2: qualitas. PISIS : : T as: Et nota,quód nominum ditis tribus perfonis compe- tétium,quxdam funt effentialiaquzdam períonalia,quae. dam notionaliade quibus notatur fupra eod.cap.2. Et hic dicitur. fumma ideft praftantiffima. quia ipía eft vnum vniuerforum principium: tam vifibilium quàm inuifibi- lium;tam fpiritualium quàm corporalium füpra eod.cap. j.circa principium. : Igitur de iure di&uruspmittit de principio, a quo fünt omnia,vt eft íumma Trinitas.Et de principioin quo om- nia fiuntfrudtum afferentia. Quia f quod non eft ex fide peccatum eft, ideft inutilead vitam eternam. Ex quo ei bonum eft exgenere non habet finem ad quod eft perfi- demillud bonum dirigentem, Illud habet defectum fi- nis debiti.Et per confequens inutilem. de conífecr. diftin. 4-cap.nullusinfta de prefcript.cap.pen. | «| Nec tufficit T fides re&a fine opcrib, bonis. Nec ope- rabonaabfque fide recta.(upra eod.cap.;jan fine. Et fides fine operibus mortua eft, Iacobi.2. NIC Ernotandum,quód fides multipliciter accipitur, vt fü- prain rubrica notatur. Sed hic aecipitur pro collatione atticulorum fidei ideft pro obiecto fidei in quo fiunt om- nia ad vitam eternam proficientia , vt in fymbolo Atha- na(ij. Quicunque vnlt falus effe.& 2 4.quaftio.prima.Hzc ett fides. : c5 - Et funt. 14.articuli. feptem refpicientes diuinitatem - Namautdininaeffentia refpiciturin fe: & tunc eft illear- ticulus fingularis.Credo in Deum.Aut refpiciuntur diui- . nz effentiz tres perfone.& tunc funt tresarticuli,vnus fci- licet refpeu patris/fcilicet , Credo in Deum patremom- nipotentem. A liter refpe&tu filij.Et in lefüm Chriftum fi- linm eius vnicüm dominum noftrum. Aliter etiam rc- fpeCtu fpitituffanéti. Credo in fpiritum fané&tum, .— -- Aut huius articuli refpiciunt diuinz,;effentie op nes quarum vnaeft in collationenature ;: & hzceft crea- tio fuum habensarticulum; fcilicet Credo in creatorem coeli & terre. Alteraeft in collatione gratie: & hzc eft fan&tificatio habens fuum articulum, fcilicet vnam fan- étam ecclefiam catholicam,fancdtorum communionem, remiffionem peccatorum. Altera veró eftin collatione gloriz , & hzceft glorioía refufcitatio habens fumm ar- ticuJlum , fcilicet , carnis refürrectionem,vitam eterná Amen, Vnde verfus.Effen.perfonz naturad; gratia glori: Similiter feptem articuli accipiuntur refpectu huma- nitatis Chrifti: iuxta feptem actus principalisquos ad no- ftram reparationem ordinauit Chriftus. Quorum primus füit incarnarijhabés fuum articulum: qui conceptus eft de fpiritu (ancto. GOTEER Secundus fuit nafci,habens hunc articnlum:fcilicet tus ex virgine Maria, - Peenpis qu deeli Terrius fuit pro nobis pretium foluere, habens hunc articulum;paffus fubPontioa Pilato,crucifixus mortuus &fepültüs; — eee ELO cce -. Quartus fuit Infernum fpoliare , habens hunc articuli, defcenditadInferos. — —- ——— P - Quintus fuit demorte triumpharc,habens; lum,tertiadierefurrexita mortuis... : -. Sextus füitczleftia tranfcendere , habens hunc articu- lum; Afcendit ad Caelos:fedetad dexteram patris. indc venturus cft iud icare viuos& mortuus. Vnde verfus. | | .. Conódpi, eratio- wincarticu. - 'nshunc articuli, bum Defumma Irinitate.Et ide catholica. 12 Concipi;tiaCpati.def.furgit &caf veniet. Et dictafufficien- tiaarticulorum accipitur ex parte cau(z raierialis. Si vc- ro accipiatur ex parte caufz efficientis : tunc fünt.1».arti- culi feu particule in fymbolo Apoftolorum przdicto. Ita q» princeps Apoftolorum dixit.Credo in Deü patrem e oninipotenté ecreatoié cóeli & terre, Inde Andreas fub. jüxit.Etin Icfum Chridü filium eius vnicum dfím nof(trá. Hinc Ioannes:qui inceptus e(t dc (piritu fancto , natus ex. Maria virginc.Inde Iacobus maior, pafIus füb pontio Pi- Jato crucifixus mortuus & fepultus.Inde Thomas, defce-. dit ad inferos tertia die refürrexira mortuis.Inde lacobus minor, aícendit ad coclos: fedet ad dexteram Dei patris, omnipotentis.Inde Philippus.Inde venturus iudicare vi- uos & mortuos.Inde Bartholomazus. Credo in. fpiritum. f fand&um.Inde Matthaus, (anctam Fecclefiam catholici, e g&eítfcafuüs,credo in fpiritum fan&tum fandtficantem, vniueríalem eccleGam.Inde Simon cananeus, fancdtorum communionem,remiffionem peccatorum. Inde Iudas; "I Bhadeus:carnisrcfürrectionem. . 'Etcítfenfuscredo quód deus refufcitabit ipíam carné, hümanam. Vltimó Mathias appofuit vitam arernatm.. Amen. Ethxc fides dicitur catholica ideft re&ta vel vni-- ueríalis: Nam f carholicon grace ideft rectum , vel vni- ; uerfale,latine. — — | | ij Et (ecuhdum Ifidorum: fides eft quod. veraciter credi- n$id quod nequaquàm videre valemus:Inde dicta fides., vtfiatomnino quod didum eft aut promiffum.dce p ccai... d.4aplmidomo. ^ - | iiA NDIGBIONES. PROBL 7^ o ftitu. in princip.voluitaggredi.quaf(tio. An. m R rubricx huiuslibri fexti. fint continuandz,. 9M d E] tamen fub filentio przterijt, quia ex. huiuf- mA ES modiinueftigationibus nullus fructus perci- ; pipoteft;ideo hzc quz citat Ioan.Mon. hictibi fufaciant.. , Etdicit hic loanncs Andringlof.Rubri.quod non placet . vttubricehuius libri continmentur :hinc eft quod illas. , Archi.non.continuat. IbertusBrunus có.j.columna 6.. . 3 dicitquód'eft lex f contractus,& lex legis: de prima non. difponitvt de fecunda, quiaillius poteftas eft in pectore fuo.Lqui fundusde omni agro deferro libro 11.C. €] Et in ; propofito fübdit, quod licét, Imperator non poflit vaffal» , los deueftire. capitu.1.de natu. fcu.poteft tamen feudum. . ponere fub quadam regula iuftitiz & zquitatis.que pra- fumitur;& hoc poffe ineft a natiuitatate cuiufcunque feu- ; disquia Imperator femper excipitur. INcc legem fibi im- ponere videtut.capitulo primo. In finc: de prohibi. feudi. ; alte.pef Fíeder. «Et quod dicimus de Imperatote idem dicde Rege 2 tGalliz, quianon minorem habet authoritatemin fuo-- I x $6 s fubditos: ^' 3 fcórporalis Deus. Baldin capitu; vnico S.fi | Anglicos nec per aliàs prouincias ds. Alio modo pow dicire regno quàm ipfe Imperator in imperio. Dald.in Lexem- . plo:colum.firia.C.de probatio.Deciusconfilio 49o.num. ; 1e:quádo ex facto. vide qua tradit Dominus Ioan.Igneus.. ánfüa difpu: An. 'Rex Francie recognofcat fuperiorem. . vnum autem dicit Bonifa de Vitalin prooc.Clem. Quód . appellatione Regis. fimpliciter .fa&ta debet intelligi de Rege Franciz per excellentiam: hoc tamen vt fubd üt per, i approbatur. tame apo- . t fidelitate ftolicaad eum dicit, quód qui iurat fid videtur Imperatorem & Regem Fran nesRegces eft, & qui.quo-ad tor. fug n fcud.alie.per Frede.meritó dicitur per eundem Bal.confi, 518.colum.» petita venia, parte tertia. Quód de perfona Rcgis Francie nil aliud dici poteft nifi gd dicirur de polo Aistártico qui non eft noftri bemiphery. Princeps 'Di&us. e(t ctiam Chri(tianiffimus Rex, cp femper ordinarié eccle- fiam ab omni barbarorum incurfu,& hareticorum petfi- dia protexit. . c «vt (unt refcripta. c) diffinitioni hvic affentit Bald.in 1.2. C.de diucr.ref. Panormi. in rubri. de refcrip. in capi.1. mume.36.de conftitu.& in cap.olim;in fine de verborum. fignifica:Bald.in L.&n.nume.6.de conítitu.princip. Decius An. d.rubri.de refcript.numeto r... : n zd x iptpm, videlieet f quan», C d *a! AC. incipit.2) Ioan. Crotusin repetij.deco- - ER EE ME e deprohibi., — | Du. do Princeps conceditaliquid.centra. difpofitionem iuris communis circa modum procedendi vt celerius redda: tur ius. Vt (i concedat quód procedatur fümmariz, (im- pliciter,& de plano:vel «p procedatur appellatione remo- ta:ita dicit.domi & preceptor meus d.de Ripa z.lib. inter-, pretain.dicta rubrica. de reícript.numero 23.quod dixit probari per capitu.j.iuncta rubrica füpra de reffacitquod iu (imili notat Panormi.in capitu.relatüm.nume.7.füprá - ne cler.vel mona.vbi dicit , p quando difponitur , aliquid infnem alterius:fiillad in cuius finem fic ftatutum non, violatur,non peccat quis contraueniendo (übfiftente ali- qua caufa legitima:faciunt ad propofitum notata per Fe- ly.in capitu.quoniam contra.colum.$.nume.1t.deproba, ' vbidicit,g» dolus & remeritasnon ligant hominem (im- plicem contrauenientem fine dolo vel pre(ümptionez quia ceffat refpectus quem lex. confiderauirt :vide Cálit conf(i.4.in titu.defenten.excomimunica. vbi laté contul- uit.qp non faciensin contemptum non incurrit poenam. legis:quz vtitur verbis denorantibus dolum. EE . Subalijsautem verbis Petrus de.Ancha.in capitu.olim * numce.t4.de priuilegijsaliter fentit quid fit refcriprum. dr cens qr reícriptum eft bonaaGtio fecundum ius quod có" ceditut ad iuris obferuantiam vt impetranti fiat iuítitia, Et hzc reícrita non valent contra ius clicita.2 s.quaítio;- 2.capitu.refcripra, vbi glofdicit verum de enormi lefio- ; nefecus de modica. Et ita funt ftri&té interpretanda ci . detrahaturouriídictioniordinariz.meriro fanctum eft iu- ribus Gallicanis non habérelocum ia hoc regno reícri- " prain forma conqueítus: prout dico in capitu.cum mul... tis infra de reícript.. ; | Prafatus vero dominus meus vbi fupra nume.xo.vo- luit dicere refcriptum fore ius bis fea iterum fcriptum : qp fit ius (criptum.tenet Pain rubri. fapra de coafuetudine. In-princiEt g fitbis feu plurics fcriptum probatur ex fyl- laba re.quz denotat multiplicationem fecundum Bart.in rubrica tt.folu. matrimonio. : «| Et ifta c(t ratio quare refcriptum recipiat eafdem iri- tetpretationes quas iuscommune recipit. Domi. in cap. licét canon.$.(in.veríicu,no:a bene:de elect.infra. Philip- pus Corneusconfi.ror.colur.;.Ex quo refültat,g reícri- pta funt modici prziudicij dicit Barto.in 13.C.de diuer. ref.vbi citat,cp per caius non aufertur,fed differtur , & fic veniunt ftrictz interpretanda.l.eleganter.S. quid ergo.ff. de conditio.indebi. quod procedit etiam in. beneficiali- bus reícriptisquiaambitiofa. Innocen.in capi.cum olim Íupra de prebendis textiin c.quàmuis: cod.hoc libro , ta- men ftri&tiusinterpretàtur rcícripta ad lites quàm ad be- neficia.Fely.capitu.caufamquz.de ref. verficu. quarta de^. claratio. numero 8: Attende praterea ad vnum in hoc principali propofito:quod voluit Calin titu.de ref.confi, s.(p vbi iuriídictio non conceditur; nondicitur proprie rcícriptum fed mandatum,vt quando fitexcitatio ad ob-.. . Íerüantiam iüris Communis.l.refcripta.C.de precibus Im-:... pera.offe. | ila Ren Vbi vero iurifdictio datut,refcriptum appellatur, quod: «rederem fümendo proprie ftriQié:fecuslarge , quia tunc «ontinentur appellatione refcriprortim beneficia Princi- pum & priuilegia, vt patetin titulisde refcrip. vbique. "eliquum..in difBinitione huiufmodi refültat feci : dum mentem Goftrc. in (ummajn titu.de rcfcrip.in prin- - €ipio. videlicet, quod re(criptum e(t mandatum princi-- pis faciens ius non gen mace pcenis odis i YI notain 1 1 f.de con(tituPrincip. &-In(titu.de iur.natr. gen.& ciuili. Nam quod principi placuit legis haber vig--. rem, etiam fiin ynam tantam perfonam jaterloquatur veldifponat. TE Eie qutt. Medos epos «|j Pontio: dehoc pontio vidctur recordari Vlpianus jurifConfuli in I. fi cui.S.cum facrilegium4E de accuábie pontio proconíuli cum effet proconful in Hierufalem,. rcfert lofephusin fi.de bello Iudaico.Deipfo Pilato me- minit glof.in ldecurionum.C.de poe. vbi dicit quód ma-: lefecit ad clamorem populi condemnatffe Chrittum.vide de Lira in gl ordinaria Matthai.27.vbi dicit q erat ppriü nomen;& non Pilatus,quod patet ex duobus: primo quia: — Jean. Mon. Card. ^D 4 pofpo- t -— fecratus 25. di(t.q Ioan. Mona. Gloff.in Sextum Decretal. poftponitur A iaapa a rerestórqu proprio no- mini,falt ecuríu commüniie* e" : — inibitem decal commemo riis,& Iofephuslibro antiquitatum. — e E beum c (pro hoc verbo vide quenotat la- tiffimé Maria Soc.cófi.102.in prefenti cófultatione.colj. f ' e«jSan&amecclefiamf) merito dicitur per Bal.in c.que in eccletiarum.col.fin.f(apra deconftitu. quód ecclefia eft nobilitatis & pudicitia fpeculüm.Et per hac verba, vnam fanctam, Marti Lauden.in titu.de princi.art.68.dicit,quod 5 deiureduo f Apottolici vel duo Czfares.i. Imperatores effe non poffunt eodem tempore glo.7.q.).in c.nnon au- tem quia offenderetur hzc regula & in vnam fanctam. vl- terius adoe :'quód ccclefiaalibi appellatur catholica, vi- delicet in c.fündamenta j.de elect.& c.quamuis 2 1.d.& j. 6 Qj.c-Extracatholicam.& dicitur f catholica.i.vniuerfalis: Á hocideo.quia per vniuerfüm mundum ett conftituta. Archi.in d.c.fündamenta:in princ,vbi dicit, quodquádo- que ecclefia dicitur collectio fan&torum 27.qj.nuptiarü 32.q.4.recurrat, in fin.vide Bald.in Marga.in verbo, mor- tuus:in fin.& Car.in Clem .j.colum.t.de faümma Trini.vbi appellat matrem filiam,caput,dominamy,cardineum.vide Domi.& Przpo.in c.catholica r1.di.& loan. Mona. inca. hoc confültiffimo.de rebus eccle.non alie.Ecin quantum hic dicit.Ad) Inferos.Inferus feuinfernum eftin profun- do terre: Archi.in cap.denique.4.diftin. numero 24. ! $F M M.ARIF cU. J Fatemur coatti;fed confitemur voluntarii, 2 Habitus non facit monacbum:fed profe(fio regularis. 3 "Prof[fio fit inbaptifmatc: e quando eleius in epifcopum eft con- - fecratus, 4 .Aeternitas eft interminabilis vite poffeffio tota fimul . $ In éteruitate non cadit prius éfr poflerius. prout nec ficce[fio qua fit dn bis que tempore menfurantur. : 6 "Pater ez filius [pirant fpiritum [an&lum, ficut vnum fpirandi princi- | pium,non duo principia. 7 Opera Trinitatis funt infeparabilia. : 8 .4Chus funt fuppofirorum:er fecundum plurificationem fuppofitor: ——— babetur plurificatio aCfuum. 9 Tlwificatio aCiuum dependet a duobus:fcilicet cratione agendi prin- - éipaliter:er fecuidarió, a Juppofito. $T OM OM ARRIVE... Thilippi Probi, 1 "Profe(fro non facit monacbust,gallum gallinaceu:qui generare no pot. 2 "Profi[fio inualida ttübil operatur,nec facit quem monachum, 3 Cuculla non facit monachum, 4 "Profe[fio regularis caufatur ex tribus. $ Quire prinatur nomen baberenon meretur. | 6 Nomina fimulata funt abufiua, qnia. fimulatio nibil aliud. eft quàm imago,nullam veritatis medullam babens. : 7 Contratins famulatus dicitur contrat£us depitlus efr coloratus. C A P. I. zy IDELI Hoc.ctria dicit: Primo procef- (|. fionem Spirituffan&i narrat. Secundó eà narratam firmat;ibi hzc profeffa e(t. Tec- tió contrarium fentientes códemnat, ibi, fed quia.dicit igit (fideli) hzc verba funt. C.de hisqui ad eccle.confug,l fideli:& dc- pra eodem titu.cap. primo infra de hzreti. capitu.primo. (profeffione. ) | Y «jNotandum quod fatemur T coacti , vnde fateor. fari tencor. Sed confitemur voluntarij , profitemur aliquid 3 fpondentes. «Sic dicitur quód habitus 1 anon facit mo- b nachum. b fed profeffio regularis j.de regulari.ex parte.& ? ctiam fit profcffio f in bapüfimate. de confe.di.4.paruuli. 3 Etetiam fit profc(Iio quando electus in epifcopum cft có- ui epifcopus ordinandus eft. à; eri,porro fateri, feu pro aliqua fecta fateri: cipitur afecando, feda fectando , quia eft Mdefequor(Actemaliter.) —— DrOnte! -Éteft ecundo, quia hoc nomé- 4^ S[Actetnitas T eft interminabilis vitz poffeffio. tota fi mul,vt ait Boctius;& dicta tota fimul,quia in ea non cadit s prius & pofterius: f & fic nec fucceffio qua fit in his quz: tempore menfürantur (Ex patre&filio.) — : Sed nüquid hoc dicebatur in Nicepe fynodi fymbolosz quod cantaturin miffajibi:qui ex patre filioque procedit. Sed dic;quód hic expreffius modum proceflionis rio» tat. Et hzc verba/filioq;:non erant in concilio Niceno:ve liquet j. fententiarum diftin. 1 i. ( non tamquàm duobus : rincipijs. 6 : «i Quia jns T & filius fpirant Spiritum fanQum: ficut vnum fpirandi principiü;non duo principia:vnde conue- niuntnon folum in vna effentia, iti qua conuenit etiam . cum ets fpirituffan&tus.fed etiam infpiratione actiua : qu eít notio communis patti & filio: que non conuenit Spi- ritui íancto;cui conuenit fpirari,feu procedere,nó fpirare. Nam fpirate fpiritum fandtum. eft actio non ceffentia- Jis,quia fic conueniret fpirituifan&o : fed notionalis quae . non conuenit fpiritui fan&o:fed tantum patri & filio , tà-- quàm vni fpirandi principio.& ideo fübi)cit expofitiuei. non duabus fpirationibus:non tam propter vnitatem cf- . fentie quàm propter vnitatem notionis, fcilicet actiue . fpirationis in patre & filio communis ( non duabus fpira: : tionibus. 5 Quia actiua fpiratio patris & filij:eft vna & eadem no- tio communis patri & filio: (icut operationes effentiales : funt tribus perfoniscommunes. 7 e«Suntfenim infeparabilia opera Trinitatis.de confe. . di.;.c.vltime in fin.28.q j.c.fic enim.licet quedam opera- tiones attribuantur patri: quzdam filio : quedam fpiritui fancto:vtin prediclis.c.continetur. Sed cótra: Pater & filius funt duo fuppofita, & actus fe- cundum f philofophum fünt tuppofito:um: & fecüdum plurificatuioné fuppofitorum habetur plurificatio adtuü. Et fic erunt duo principia & du fpirationcs. Solu. pluri- 9 ficatio | actuum dependet a duobus:ícilicetaratione ag&- di principaliter,& fecundarióa füppofito.Si ergo fuppofi- taagentia funt plura,& rationes agédi funt plures, fequi- tur quód adiones funt plures,(icut patet quod generatio- ncs plurium homirü (ünt plures. Et quia fuppofita funt plura,& potétia generatinia plurificatur in eis. Si vero fup- pofita funt plura,& ratio agendi fit vna,actio non crit ni(i vàa. Verbi gratia; Pater & filius,& fpirituffanctus, (unt tria fuppofita.Quia cum potentia creatiua eft vna: in cis actus creationis non eft nili vnusin propofito ergo.Dico quód pater & filius funt duo fuppofita:quiatamen potentia feu ratio fpiratiua eft vna & eadem in cis, lam nó e(t nifi vna. fpiratio. Et dico,quód pater & filius ratione füppofiti fpi- rant vt duo:led confiderata rationcagendi: (pirat vcvn&, . hoc fcilicet quod füperiuseft narratum ( Mater) nota- . tur fupra in princip. proemij (orthodoxorum. )- Mee gloriantium. | Nd orthos redtum:& doxos gloria,ícilicet Chriftiano- A rum:qui foli recté gloriantur ( Grzcorum) hoc Nidetut . falfum:quia Graci in (ymbolo Nicenz fynodi habent;qui . €x patre procedit.Sed dic Grecorum quorundam vt. À ta- . na(ij & Cirili,'& quarundam aliorum Vel dic;qnód in có- : cilio Lugdunenfi omnes Graci per nuncios proprios in - hanc fententiam confenferunt ( premiffz) in princi.hu- : ius.c. Nà extirpato errore quód fpirituffanQus a folo pa- tr€ pcedat.vt de confe.dift. ;.faluator,& in fymbolo Ata-. nafijj & Nicenz fynodi.i.quidem in varios errores incide-: runt:fcilicet,quod fpirituffanctus a patre & filio non pro- cederet eternaliter:& quód procedebat ab eis tamquama: duobus principijs & duabus fpirationibus: quierrores hic damnantur. id "ERES bere y iR Re Arai ADDITIONES PROBL 8:col.z.circa primum, - ini ueftis quam portat , feu NvovvV à - 5 DeConftlitutionibus..- feacucullz;glo.eft io cap.non dicatis t2.q;j.Et fic pannos quos portatin dorfo non dicitur habere: quoad. hoc vt poffit deeis difponere : cum monachi zquiparentur fer- uisiintellige de profcffis profeffione valida, non deinua- 2 lida t quz tantüm fit de fa&to:quia hec non ligat nec qué facit monachum.cap.vnico.$.confirmatos,de religio.do- inibus.hoc lib,not.Domi.in confi.116.colum.fin pro de- claratione . | b - €jNon facit monachum b) Addec.porre&ctnm eodem titu.de (tatu regul.& glo.fignatos,In cap.tuarum fupra de priüil.ybi Panor.notat ex ea, quód vbicunque conftat de animo defferentis habitum quód non intendit profiteri, tunc delatio habitus quantumcunque longi temporis, nó inducit profeffionem. idem Archiin c.quidam.nume.9. 27 di.vtforté quia interuenit ptoteftatio, de quo videin additio.ad Panor.in d.c.ex parte. Adidemglo.in c.memi- nimus füpra qui cler.vel vo.glo.in c.ficut;el 2.füpra de fta. reg.& ibi Colle&tin fine.Bonifadusin Clej.nume.41.de ele&. Ad hocallega.Aut.de mo.S,.col.j. & ele. vnam, vbi. Car.defta.regul.do.meus in primo refpon.c.23.nume.32. P etiam dicit quód cuculla T non facit monachum,fed pro-- - feffio.d.Aut.de monachis $.j.col.j.dico.in cap.pen.ne cler.. 'vel monachi.Hoclib. Ratio refultat ibi,f(ed profeffio re- gularis que caufatur ex tribus, videlicet,ex voto pauper- tatis,ex voto obedientiz,& ex voto cafílitatis, qux (i non. habeat monachus (nó dicit verus) fed fi&itius: & fic fuc-. cedit id quod communiter dicitur, qui re priuatur no- men habere non meretur,tex.& ibi glo.fin.in c.Coepifco- pi.68.di.La nullo.C.defer.c.fi cupis. 16.q.j.Quia fidtitius &, fimulatus monachus non poteft nominari monachus: (i- cut nechomo mortuus nominatur homo, quia fecüádum. adijciens deftruit primum.l.fi homo mortuus.ff.de verbo. fignifica. Nomina enim fimulata T funt nomina abufiua. l.2.& Lte(tium.& ibi Bald. Ang.& Imo.ff.quemadmo.teft.. aperi.cum fimulatio nihil aliud fit quàm imago quxdam nullam veritatismedullam habens.fecundüm Bald.in 1.ci. 5 qui.C.dediftra&t pigno.Quarationedicimus quód f con- sra&tus fimulatus non eft contraQus,cum deficiat in fub-. ftantialibus.Barto.& mod.inl.nemo:de leg.j. facit quod notat Bald.inl.ab.Anaftafio;in 4.no. C.manda.vbiccitat q» contra&us fimulatus dicitur depictus& coloratus extrin- fecus apparens intrinfecus vero fübftantiam non habens. Idem Bald in l.j.C.plus vale.quod agi. Quia inftrumérum. non appellatur inftrumentum;quia eft quoddam corpus. fine fpiritu. Item nomina debent habere rerum confequentiam, juribus tritisjaliàs tamquàm de vanis& ventofis non ha- bemusrationem.l.vna.C.de nudo iur.Quiri.tol.vbi Bald. vide quz dico in cap.tibi.de refcript.infra. € Dcconflitutionibus, Rubrica. $ VF UM OMAARIVF CUM. 3 Confütutio communis latutio eft. 5, Conflitutiones regulariter futura refpiciuit. : 3 Conflitutionibus precedentibus, fecunda eis aduev[a. derogant... 4 Conflitutiones ignorantes non ligant nec proprios [ubditos extra ter- - Titorium committentes. —— — vu Eee re * x In difpofitione legali requiritur monitiozmifi aliud fu fequatur in par- E021 A P. A. deiuribustraaturus premifit de || principio ofacreante,vtdefumma Trini- tate, nücprofequitur de iuribus: vnde an- nectit de conftitutionib. Et primode gec- neralibus.a Nam conftitutio fcommunis * »À ftatutio eft. Sienim Princepsper epiftolá aliquid ftatuit,vel cognofcens decernit, vel editio przci- b pit: ^ legem effe conftat.Et hzc vulgo«cóftitutiones ap- € pellantur.ff.de conftitu.Princ.lj.«] Et T conftitutiones re- s; gulariter futura refpiciüt.fupra eodem quoniam & C.eo. 3 titul.leges &con&itutiones Et conftitutionibus T prace- 13 dentibus;fecundz eisaduerfx derogant.infra eodem tit.c. 4 ).Nec ignorantes f ligant,nec proprios fubditos extra ter- ritorium cornmittentcs , vt in infra eod.titulo.c.z. ADDITIONES PROBI 2] E generalibusa) quein vno non habent tan- Wi cümeffedü (icut particularis habet : quod có- probo per ea que citat Maria.Soci.coníi1; 5. SFO OM ARIVF M. 1 Secunda con[litutio prima aduer(a:eata tollit,non fatutum , "eel con- fuetudinem praecedentia er rationabilia ,nifi expre[se caueatur. 2 "Princeps efl tota vniner[itas virtute. | 3 Quando refcriptum datur contra ius commune:non videtur princeps tollere legem per ve[criptumznift frat mentio. vel nifi faciat men- tionem de ea:[ecus de con[litutione. 4 Exirauagans an tollat conflitutionem in corpore iuris fcriptà [ibi ad-. uev(am vel econtra. $ "Unus an poffit (ibi imponere legem per verba derogatoria. 6 "Papa pote[l tollere confuetudinem iam feruatam er indu&lam,dr in- ducenda vetare. 4 "Princeps potefl tollere legem inferioris,vel confaetudinem non paris. 8 «Pafium er confuetndo licet conueniant , differunt. tamen per tacitit "erexpreffun. 9 Incon[uetudinem contrabimus tacite : quia confuetudo efl tacitum patium . : to Exmultis atibus delibevatis ius conditur. 1t "Prouifio fpecialis pracedens:tollit generalem fabfequentem. 1z "rinceps non videtur tollere quod ignorat. SV OM OLARIF CM. "Philippi Probi. 1 Quando quaflio eft fuper iure: probationes non funt. nece[farie. 3 Treéfemtia Pape [upplet defetfum folennitatis omifa. 3 "Ubiefl Princeps:tota legalis pbilofopbie concurrit ad. teflimonium : perpibendum . ! 4 Tapa efl fupraius. ! s Con[uetudines multum vulgares princeps prefusnitur fcire. 6 Coram Papa non funt allegationes iuris facienda. 7 «Aduocati defendunt ves:medici corpora: Ecclefia animas. | 8 Medicus compellitur mederi:cr aegroto confulere:prout dotfor litigas tibus confulere .— ! .9 Sententia "Principiseff lexextrauagens. — ! : 1o Sententia lata contra extrauagantem non eb nulla : licet-lagg contra 14 Canones aduer/ vifi:de en pe "i H 15 Inbac compilatione nom eff dabilis prioritasnec pofterioritas refpe- &u Decretalium. ; » - ^ " Moo . 24. Ovando prece[fit confuetudo : fubfquitur flatutu idem difponens, quod debeat attendi. MES ; 4s Ln fecunda confuetudo contraria prima; primam tollat. 46 cMala confuetudo dicitur v[urpatio. —— 27 ContraGus eft quid feparatum ab infirumésto.. Icope Qui renunciat infyumento non renunciat debito ; fed prebationi iti- a fleumenti . RR AU n yc 38 -€ollatio benefici fa&la per vicarium pra ti,teftibus probari potest. 29 Teflis inflrumentarius contradicens inflyimento .. xi 4 " 1* 1 AE ned. : j 3o Trés tefles requiruntur-vt éircéie contra inflrumentum probetur. es 31 Quando vnus eff teflisqui coadiuuat inflymnentum, ctr duo contradi-. — - eunt irftrumento . ICET Romanus:cafas. Secunda confti- tutio 1 prime aduerfa:eam tollit.Sed con- T (X D, 9 ba nia | cialiaprzcedentia & rationabilia nO tol- j| 9E 7174. firniftexprefsé caueatur in. ipfa (habere) 3 C.de teft.L.omriium.a& dic habere deli- 2 beratuscum fittota vniuerfitas | virtute: fecundum phi- b Jofo.vel dic propter confiliarios ^ vel dic omnia iura.J vim omnium iurium (reuocare) contra infra de capel. mo.ex parte.Soluejibi eft cafus diueríus non aduerfus, & cít ratio diuerfitatis inter dictos cafus: ibi loquitur quan- do refcriptum daturcontraius commune: quia tüc non videretur ptinceps tollerelegem perrefcriptum nifi fiat mentio.vel nififaciat mentionem de ea.Secus de con(ti- tütione:quz eft primz aduer(à,quia lex conditionem ha- € bet ccüm magna folennitate;quz habetur.C.de legibus & conftitu.l.humanum.Et ideo Princeps deliberatus de có- dendo iure alicui primo aduerfo, primum tollit: non fic niandando refcriptum.quod cum tanta deliberatione nó datur.Vttum autem conftitutionesquz funtin eodem li- bro & in diuer(iscafibus, non adueríe loquentes poflint dici aduerfz.notatur infra hoc.lib.de hzreti.c. vt inquifi- tionis.S.denique.€] Sed quero nunquid cóftitutio d extra- d uagans etollat pofitam in corpore iuris (ibr aduerfam : vel e econtra;nullaextrauagans hodie eft decretalis fupra : hoc libro in prooc.ad finem.Solutio, vbi ratio diuerfitatis po- teft reperiri intet canones qui aducrfari videntur,eos fal- 'niemus. £2 5.q.2.S.his ita infra de cogna.fpir.cap.j.Argu.de f luiti.C facien.S quibus;& eft ratioinfrg hoc lib.de elec.cü expediat.Si vero non poffitaut funt eiufdem, aut diuerfo- rom:primo cafudupliciteraut eiufdem Papz.;aut alterius prfidentis.primo cafü fi ratio inueniri non poffit, & co- ftet de extrauzganti,;dico pofteriorem s tenendam. argu. g hic& ro di.fi Romanorum.Si vero. eflet dubium,praua- ler clautum in corporeiuris infra de fide inftrume. pafto- ralis.Sialterius pottquàm à Papa.dico illum portioré qui. h validioribus » rationibus nititur.argum. Infüit.decontra- - hen.emptio.S.diuerfz.].diftin S.ecce.20 diftin&t-in princi. 9-di.cgo.Si vero diuerforü , diftinguo,aut duorum qon vnus fit maior & alter minor:vt Papa & concilium canon maior eft potior, argum. fupra eo.6gnificatti.ff.de alboícribenlfin::$5.qj.S.hisita.. ^. Si parium;aut Romani.Potificis,& tunc idem. vt qui- do idem facit canoncs adueríos:quia eft vnus principatus,' licét fübie&tum (fitaliud;argum.ff.de iudi. proponebatur. «jin hoc poffet tamen notari differ&tia:Quód vnus ibi 3 1 poffet ilegem imponere per verba derogatoria: x arg.ff. i deleg.5.fiquis:in princ.Sed vnusalteri1 non:icét hoc va- k leatíucceflori indicarc.infra hoc lib:de ref.c.fin.C.de legi. ] L.digna.Autaliorum inferiorum,& tunc idem , vt in codé inferiori prius,notatur argüm iurium predictorum. ^ — 4 .. «jSed Papa potefttollere confuetudinem iam fernia- ftitutio,ftatatum vel confuetudinem fpe- non tollitürlege poft hoc lata:dc hoc hon commemorT: n te:vt hicinfra( & flatuta ) n. Idem eft In pactis.Quia con» $ füetudo t & pactum licét conueniant. o differunt tamen O pertacitum & expreffum.ff.de legi.l.de quibus: & infrade deci.ex multiplici. Idém in. priuilegus. infra de ptafcript. veniens :-. ih "oc c Imunins : - SjEttatio predictorum redditur infra ( cum int faGii.) p P Nam in confüetudinem contrahimus tacite faltem, qa confuetudó eft tacitum pactum: & pacifci & contrahere fünt facti.ff.de curato.für.l.conf(ilio.S. eum quoque, & ff. - : de pa&t.L..& eft fa&um.ff de legi.l.de quibusibi;rebusip- fis& factis &c.& C.de edifi. priua.l.an in totum.& 2 5.di.c. in his rebus. Nam confiderando aQtus ex quibus.elicitur confüetudo,ipía eft fa&tü,fed ex quo eft elicita,tüc eft ius, 6 adinftar regula iuris.ff.de reg. iur:Lj.ficut Tex multis adti- bus deliberatis ius conditur.f£de lega. & conftitu.l.huma- num:.di(t.ex his:& deliberatione cocordi animo ius có- dendi habita tunc fit ius. urs... | - Kteftratio,ex quo prouidetur fpecialiter per pa&um, q fiatutum,vel conínetudínem q rationabilia:ius non vide- tur curare de prouidendo talibus per conítitutionem ge- neralem.C.de pa&. conuen.].vlti. &.argu.ff.de verborum. 7 oblig.l.doli. qj Nam prouifio f fpecialis praecedens. tollit generalem fübfequentem.ff.de alimen.lega.l.alimenta.S. bafilicz.ff.de leg. j.1.hares.S.1.Idem alia ratio redditur in litera:quia.Papaius primum quod prafumitur fcire facie- . t dofecundum tollit : illud,non ficfactum. quod eft verifi- unc. | tam & inductam,& inducendam vetare. infra hoc lib.de coníuetudine.c.j.& 2.& cod.lib.de biga.c..ergo cum cón- fuetudolegi equiualeat;& quandoque eam tollat.ffdeles .- gi.& fena.conful.l.de quibus.4.di.S.leges.Sic lex tollit có- fuetudinem inducendam.C.de fürauthen. Nauiga.ergo ^ &legem faciendam. — ^ - €i Sol.Princeps poteft tollere legem inferioris & con- ^: m fuetudinem,non fic paris. m argum.infrádc elecLinnotuit - (locorum confüetudines) contra.C.de temp. reftitu. in - Bue ca CORUUPIDGC ipee de ooo Lnessat s )0n conceditur oriri difcrimen, '- tibus confuetudinem oritur jus: qd .-. --cenfutarum excommunicationis;,qü«- 2 - $ mileipfümignorare, f quia non videtur tollere qdigno-: rat.argum.ff.de inoffiteftlmater. - 5. 770005 Et eft ratio primi di&ti.Papadum mihi fübdito iniügitz- fuas conftitutiones non uidetur ignorare.C.de iur. & fa-. &i ignorá.l.conftitutiones, ergo necin fe condemnet qd f inaljsconftituir.o.di.iuftum. (ipfis) fcilicec confuetudi- nibus (vel ftatutis ( caueatur) contra.ff.de fepul.viol.l. 5. S.diuus Solue.ille.S.diuerfos habetintelle&tus , & ob hoc non poteft bene homo fe iuuare de eo;(i acci piatur intel- le&usquifacit:Ad propofitum,dico g nedum ibi opera- tur lex fequens gencralis.Sed ipfa adiunctaiuri:quod vtili-- tati publice prouidet;hzc duo iuncta tollunt confüetudi- nem.argum.infrahoc lib.de iureiur.c.licét. Idem de con-. 1 füctudinereprobata texprefse habet infra hoc li.de poeni. & remiffio.c.2.].hoclibro deconíue.c.:.& 2.j.de biga.ca. . vno:idem de pacto.j.hoc libro de conce.prabende.cap. deteftanda.Idem de priuilegio; j:hoc libro de fentent.ex- communi.cap.alma,n fine.& j.hoc libro de harcti.ca.vt inquifitionis.S.denique.Idem de ftatuto & alijs premiffis. j.deele&quia propter.S.2.& j.hoc libro de elect.quia fz- - pe& cap.cum non deceat. soe —— [Lo ADDITIONES- | MNIV M. Cdetefta.:) Archi.in c. prz- | terea jin fi.23.di.dicithanc.l.omnium hoc 4| non dicereifide toto iure: quod in no- ftris ícriniis eft conftitutum. T ametfi ) Io. | And.& Petrusde Ancha.dicüntbene íta- a re:& hocillam legem probare fi perficia- 'uroratio totazibi,nec de eius fücceffione tra&atur; Etin- téllige defcrinio pedtotis vt hic patet. Ex quo infert hic I idem Petrusde Ancha. Quód cü eft 1 quattio fuüperiure: probationesnon funt neceffariz.c.(zpe, deappella. Idcm contra a proceffiim & fententiám habitam coram. Papa non poteít opponi exceptio nullitatis:quia eius prefentia fupplecomnem defedtum nullitatis omiffz:Innoc.in c.1. faprade litis conte.probatur in d..omniuni; vbi Bald.in princip.dicit q equiparatur Princeps adtis & teftibus. fo- et Wo NC RARE S Eug cm GERA NODI e a et ix £* lenniter habitis:Imo plus videtur operari,quia te(tamen- tum in przfentia: Principis; fadtutn ,'adminiculo praetoris non eget.Nam ybi eft Princeps. non folum ibi homines aftaritcfed tota ipía legalisphilofophia cancurrit ad. tefti- - Btper huiufmodi dictum vulgatc,&alia.Roma. :37in cafu propofitz confultationis, decidit «p fi-P: fpenfat cum aliquibus confanguineis in gradu pro Qui perantea matrimonium contraxerant fcienter : ipfo cenfatür eosabíolucre a cenfüris .cle;t.de: có cum ex facti narratione refültet qp iura imj igüorarec EP OCRESUR SOS E Jo HIT RRURBHUS SR Sa rt A^ dco ilH o limi ami NVMM e De conftitutionibus. jenorate imo fcire,cü omnia iurain fcrinio pectoris cen- featur habere,quod vulgare etiam probatur per glo(.in d. . capitu.przterea.» 5.diítin.in fine, quz additalium intellc- | &um quàm hic per Ioannes.Mona.traditur, videlicet per interpretationem , quia iura poteft interpretari : cum eius fit interpretari cuius eft condere: iurafünt in (chola le- ali pluíquàm trita & in Iudea nota: Ideo ea non alle- .gabo propter id quod refert Neuiza.in fua Silua nupt. &ar. nihi. 216. & 217.vbiinuehitcontra dodtores vagan- tes per regulas generales, quos appellat miferos do&ores: quod profequcre vtibi per eü per modum folatij, vt eut- tesdzmoniü meredianum.€j Et ad propofitumT redeun- do,princeps eít fupra ius.contra ius , & extra ius. Bald in c. cum fuper.colum.j.füpra,de cau(a po.& proprie facit tex. in c.propo(uit.s.de concé.preben. Lexd; animata dicitut in terris;nec ci pote(tdici,cur ita facis de poeni.d.2.S.ex p- "fona.nota.in c.cum dilecta fupra de confir. vtili vel inuti- li.Guil.de monte Lau.in c.ab arbitzis j de offi delega.dixt laté fuprain procemio. in verbojinteriectio. Et ratio qua- " .ge non poffit dici cur ita facis,videt: quia in eius facto fem- per prafümitur q fubfit iufta caufa; prout laté diximus fu- praind.prooemio;in verbo,relaxatio, vltra q vide Alexa. €onfi.1 55.colum.fin.videretur in confültatione , volumi. fexto,vide etiam quz dico de principis prefentia tractatu de manda.A pofto.in puncto concernente lignaturá do- mini Cardinalis fignantisin prafentia Papz. «jConfiliarios) pro hocglof.eít in 1.2.C.fi contra ius — vel vtili.publi Et (ic non ex füo capite. Cynin Lomnium;. hic allegata.Barba.in rubrica de teíta.col.; ;.Fely.in c.nó- nulli.col.24.fupra de refcrip. e«JHabet «) etiam lex maximam efficaciam obtinet;per ca quz not.Guil.in c.iudex. de offi.deleg.col.z.hoc libro, vbi dicit qj maioris efficacix & virtutis funt ea qug Prin- ceps facit legem condendo,quàm viua voce ordinando. juxta not.in c.ad diffolnendum fuprade defpon. impube. - Addeprxterea ad przmiffa , & maximéad eaque in pri- na A po.di&ta fünt, quz notantur per Oldra.5 2 7.có.The- maquzítioniscum multis fec uen.ybi tractat an Papa vi- deatur difpenfaffe cü pupillofuperatate in praíentia fua per aliquem prafentato. entato-& Barba.in Clemen.Et fi princi- alis.verfic.vtrumautem fcientia,carta mihi. 8.col.fin.de P nouit fpurium ad epifcopatum : quem fcic- apa qui proi at purium,an videatur cum eo difpenfaffe: & alijs cafi- busibi deduüis. confilio 5 ;52.incipiente licét.2.volu.& in 3.volum.confi, 215áncipi.vifo.& con(il.30:.In przfenti. latius Fely. po(t aliosin d.c.(icut.num.1 1.Quod autem fupra proxime di- ximus;allegationes iuriscoram Papa non debere fieri; ve- rum,nifi effet vna lex fingularis communiter deuians ab - alijsregulis,vel quando allcgaret ad alterius iuris limita- tronem,vel legis communis.argum.c.paítoralis fupra de fide inftrum.notat Ant.de Butr.in repcti.c veftra. in verfi, Sed quaeritur an iudex . fupra de cohabita. cle. & mulier. . Po(ttemó adde;q medicus debet habere fcientiam medi- cinz.ff.de decre.ab ordi.fac. & in fcrinio pectoris tenere traditiones artis.c.ad aures. de etate & qualitate de quo ample vide Neuiza.in (ilua nup.Carta. 22 t.& fequeat.vbi inter alia citat,q aduocati [ defendunt res, medici corpo- ra, Ecclefiaanimas. Hincin propofito.quo ad medicos, & aduocatos dicit - do.meus de Ripain tract.de pefte.car.mihi. i 36.ver.fexto q» medicus officio iudicis poteft cogi mederi & egroto -€on(ulere.Sicut doGtor poteft compelli confülere litigan- tibus,fecundüm glo.in 1l.2.de proxi.facro fcri.lib. r2. C vbi . 1oan.de Pla.ampliat etiam in caufis criminalibus. proba - tur in Líancimus.C.de aduo diuer.iudi.vbi Bar.& Saly.li- cét.Bal.ibi contra teneat,& male. Nam opinio Bar.& glo. e(t verior & magis comunis fecundüm Fcly in c.(1 pro de- bilitate;col.fin.nu.o.fupra de offi.deleg.& iftud eft de mé- - teDal.inl.fi pater.in fin.C.(i pen.appel.morsinter.Non ta- men intelligas gp gratis, iuxta illud prouetb.18.de fructu oris replebitur véter eius:& c.12.de, fructu oris replebitur bonis quifquis:pro quo c.non fane-14.quafítio. 5.& píal.In- cinaui cor meum ad faciendas iuftificationes.&c. d. «Nunquid conftitutio.[ftud membrum latius exami- nat hic Pet.de Anch.nu.6.veríi.10.0ppono. cui adde Dar. Pau.Alexan.& latin lcum prolatis.ft.dere iudi, vbi idem Bart inter aliosdicit cp fententia f Principis eftlex extra- uagans:;inferens qp fententia latacontra legem non valet; quod verum:quando eft in corpore iuris claufa. Secus (i extrauagans.Tu quó ad punctum:vide laté per Prapo.1: o. diin c.j.Car.conf71:.ad finem, vbi etiam dicit cp fententia lata contra extrauagantem non e(t nulla, licét contra ius communc latá,(it nulla.Idem Car.latiflimé confi.40.prz- di&« conftitutionis A lexà.conít.67.col. ». vol. ;. Et latius per Fely.in cj.num.r3.füpra de reiudi.Ecde epiftola Prin- cipisan faciat iusvide Pet.de Ancha confir. 569.col. 2.Su- per ifto dubio. «| Extrauagans;.vide Domi.confi.7 8.firmantur ifta. Vbi inter alia citat T extranagantem probari debere per bulla, quz licét faciat fidem, non tamen eft ftatim recipienda, ex quo eft contra ius1.2.C.de legibus.Ererror extrauagà- tis cxpreffus in fententia non annullat ipfo iure fententia; licét fecus fit de errore iurisincorporati.not.in c.cum có- tingat.S.de offi.deleg. «Et quod dicimus de errore extra- uagantis intellige, nifi obtenta fuerit in concilio populi. 'Cumea quein eo fiunt,habeantur pro notorijsar.corum quz not glo.in l.(itutor.C.de procurato. Quz omnia có- probat Maria. Soci.confi.1 ; 4.col. p.vifa petitione. €«| Et dicitur extrauagans: ex quo non eft ad. volumina communia defcripta.& tunc probabiliterignoratur.c.pa- | - ftoraliss.de fide inftru.Notat Anto.de Butr.confi.72.vifis 1eícrip.& in c.j.in tertia fallen.dere iudi. Tu tamen dicin. | g dines T multum vulgares Princeps praefumitur fcire,quod tisopereturt tis.Incl ee ees funt allegationes iuris faciendee,vt in c-fepe in princip.fu- pra dc appella.Itadicit Bolog.in repe.anthen.habita.colti. 27.C.ne fil.pro patre; vbi dicit vltra , q» fufficit dicere ita Super dubio.Alcx.con(i.7o.vol j. 2 €Po(tcriorem.gin hac compilatione non datur prio- - jure canctur,gd extenditur etiam qnàdo fiunt cócilia de- - €ifiua.Panorin ca.veftra.nota.).fupra de cohibita.cler.& smulier.Idem Panor.conf(i.a: in princi.in 2.parse, gj fumit. ritas nec pofterioritasrefpectu decretalium, cum.vno;& «odem tempore fuerint approbatz.Ita tenent Ioan. Mo. & Ioa. Andin c.vt officium in fine.j.de hzret.gl.poft text, in La.& ibi Bal.C.de tefta.tutel. Et quo ad intentà. Io.Mo, exordium. in queftione;que ad przíens, Philippus Cor. ^ E EN. | c N t - loan. Mona.Glof fuper Sextum Decret. ;hicvide Pet.de Anch.confi.2 14.col.5.verficu. octauo in- h ducit. Francifc. «| Validioribush rationibus.Et (ic habes 9 qdebemusilli fententiz f inhaerere: qua eft meliorib.ra- - tjonibus fülcita licét Imperator fit in opinione contraria. * Ang.cof. r1 o.col.4-fanétiffima: Decius.cófi.27 i-nu.1 ;.in Scafu.& conf384.in fine.& coníi.566.nu.7.quod compro- "bat multorum auctoritatib. Neuiza.in fua Silua.car.mihi ^368.col.fin.verfi.limita tertió:pro hoc vide quz dico.in c. "fcienti.de reg iur.& in c.fuper co.infinede hzreti. Panor. "án q.quidam epifcopus.nu.1.& Domicobfia 8.col.5.ibi. - Quia validatur fortiorib.rationib.& jurib.Ideo fequenda. - facit ad vulgare, qp fortioraiura allegans in dubio cft au- -diédus.C.communia:de fücc.auth. Itaque, & 1.5.C.de edi. - diui Adri.tol.Hoftien.in c.j1n finej.de przben.Ioan.Mo. : in c.jinfine.j.de conce.przben.Idé in c.j.in fine.j.de ver- bo.(igni.é& ibi dico:quia non debemus auctoritatem dice- tisfcqui: quando fua dicta non funt approbata p habente poteftatem, fed eius rónes:dixit tex.in c.ego folis.o.di.€|Et -idco quando dicitur p T communis opinio venit feque- 10: da,vt per Neuiza.vbi fupra.hoc tant&m nó intelJige vetü, quando illacomunisopinio couincitur per cafum legis, vel rationem concludentem,vt traditidem iNeuiza.in d. -Xerfi.limita tertio.gl.eft in l.j.deleg j. Decius. con(i.23.col. fin.allegat Ioan. And.inc.j.in fine.S.iito titu. per c.capcl- Janus.3.de fer.referendo opin. glo; | € Attende contracommunem Iacobi Butrigarijin Ij. /C.qui pro fuaiuriídi.Batba.traQt.de prx(tan.Cardin.prima parte,fecunda q.col.fin.Etiam fi deducantur per doctore iuuenem. j.S.neque.C.de veteri iur.enuc.vbi e(t tex.(ing. I4 cq do&or iauenis fepenumero melius fentit in articulo, q fenferint alij prudentiffimi;quia clemétiffimus Deus me- liusapperuit ingenium eius,quàm ingenium aliorü pru- dentiflimorum,iuxta illud:abícondam fapientiam fapi&- tibus,& impudentibus reuelabo. €] Facit diGium 1o.Mon. ': ad hoc q quando vnus & idem dodor variat in vnoarti- culo,tücin dubio debemus dicere eum tenere illam par- tem,quam magis diffufe examinat:id eft validiorib. ratio- nibuscomprobat:teítatur Ioan.Hannibalin repeti.l.poít contractum.ff. de dona.car.4. : isi 3e .i--«JPoffet.iiftud dicfane debere intelligi, vt talis fupe- rior non uideatur derogare lcgi (üz claufüla derogatoria habenti,nifi fpecialiter huic legi deroget;quod non pro- cedit in fucceffore,vt dicoin c.cum tua de confüetu.nota. Alex.cófi.243.ver.7.vol-6.dnic.cofi.44.Dfis nofter Papa. k —€4|Derogatoria. * Dal.inl.hac legecol2.verfi.modo q- 5 10.C.de fenten.ex peri.reci. infert ex hisuerbis Ioan. Mon. - Quod Papa T poteft (ibiimponerelegem derogatoriam: fed non fucceffori.Iafon in confi1t.colj-uideretür :uol. 7. dicittamen illam reuocare potle de plenitudine poteíta- tis:pro quo Bar.in L.benein fiibi,fed quod Imperatorue- Jit dicit.C.de quadri. prefcrip.idem Bal.in c. qui fcud.dare po.col.5.in fin.nerbis,ubi pro hocallegat Inn.& Io:And. inccumad monafterium.s.de ftatu monacho.& lac.But. inl prafcriptione.C.fi contra ius per c.innotuit S.de elec. & c.fin.derefhoclibro hanc paflum Deo dante, deducá inccumintua.de confüetu. —. : E erEtadderegulam cancellariz.2 4.col.2.ubi gl.dicit ; p dictum Io. Mo.hic eft vna truffa, & miraturde Bald.tanto [er i doctore ad propofitum hoc allegare in przludiis feudkin prinia &ro.col.licét in 4o.regülamin fine uideatur fequi quod non placet Pau.de Caft.conti.5 nu.é.in j.parte.Quo- niamadditione,dum dicit q Papa non poteft fibi ucl fuc- 12;^ QTEt (latuta. Adde ecclefiaftica ftatuta f capere intet- n pretationem aiure canonico.» Ant.de But.in c.ex litteris * col.z-5.hoc titu.Pro quo Balinlf1 nondum.C.de fürt. vbi dicit:ftatutum punit facrilegium:utrum intelligitur de fa- : €rilegio;prout coní(ideratur a iure canonico. & dicit effe diftinguendum,autillud ftatutum eft alaico: & tunc pu- pitur prout confideratura legeciuili. Aut eftaditum ab -ecclefiaftico:& tunc punitur prout confideratur ab eccle- fiaftico iure.facit elegans dictum eiufdem Dalin:1.6.C.de fuc.zdic. vbi etiam Saly.firmat hzc Przpo.in c.nullidu- 2 bium.12.q.s.quaft.s.colum.4.& s... : G3ox bou» ; ^ «JEtquomodo tollatur ftatata, idem quod ius com- o muneimportatia.o Videlaté per Barb.conf 2 5.fcripfit ;p- pheta.in z:& 3.dubiis.uol;j.& ibi dicit. quod tex.notter ;p- bat melius quàm alius de corporeiuris. qp non fufficit fa-. ccre mentionem deiure communi ad reuocandumni pri- -uilegium difponens idem;quod ius comune: fed eft opus nt reuocetur priuilegium:& ratio, quiailludaddituincu- lü fpecialius iuri comuni, & facit illud fortius: iuuat text. . inc.z.de praben.hoc lib.& idem dicas in derogatione; qa fpecialiusrequiritur,quod profequere,ut ibi per Barba.in in uerfica.& addücoglof- ^,o-5g: coco SG in 14. Qj Conueniant Etfic dicimus qp ualet f argumcutü de coníüctudinead pactum;ucel econtra.Signo. cóli.39.quz- riturit fine perl.non impoflibile de pactis.ff.quod uerum afBirmatiue, fecus ncgatiué : quia multa poffünt fieri per coníaetudinem,que non poflunt per pactum. Dom:cóft. 139.col3an caufareuerendi patris;/Car.conf t4 6.5u. 2 án- cipicnte. Notum (it vniuerfis.Allegatglof rubri: dedecre: decur.lib.10.C.reputatam.fingu.a Doct. quod ftaturo ucl coníuüctüdinepoffit iuduci:quod quis pecuniaziter tejca-. — t1urpro delictoalterius. : | .- &ICum fint facti. p Et fic non pretumitur; & ideo debét probari. Probat Decius confi.475.nu.r6.quod exorditur | teftator iegauit;tex.in Lin beilo.S.facte.ft.de cap.& ccum iniure.s.de offlic.delega. | SXRAG Sess q * € Confuetudinem. q Adde Bar.ia repetitione.Lde quis - bus.ffdelegi.ubi dicit qp ftatur affertioni f do&oris di centis.Ita obferuat confuetudo,quod nottt pro filuando multas glofas:que dicunt.Sed confüetudo;no feruat;glo- fain Icge,rem non nouam;G.deindicijsin c.j.de.treuga 8c pace.gl.in uerbo quam.inc-fi.s.de praícrip.gl.fin.inl.11o- eus.ft. quemadmodtü ferui.amit.hunc punctum latius ex- pedio.in rub.de confüc-ubi cótrariz opiniones ,pporent.: 58r Tollit illud;ctiam non faciendo mentionem de prio- ^ rintdiciturinteftametis.Dec.in cófil475.in cà q.-Matuc. 16. "Si Contuetudinibus uel ftatutis,dic cp T (quádo procet- £ Git coníuetudo, & fubfequiturftatutum idem difponens, qfolumhabemus refpedtum ad confaetudinem nonád ttatutum:facit dictum Ang.Inflit.deiur.natuin S.ex nom fctipto:g fi deeodem negocioantea fuit confuetudo; &c & poftea eftfadtum ftatutum,qpipía confuetudo eft qua ligat:non autem ftatutum.Nam ftatutum uidetur potius; introduciad confirmationem coníüuetudinis: quàm ad; iuris noui iatroduétjonem, iuxtaillud. Quiconfitinat i& 23 r £2- e r- [e e "r1 [27 e» Lar [x Ive, po "t Z e9 [9]! m t9 ve zy ep] Pen] [2] Ne jen [8] "^ pe x cw f£ o S2: E E: E o br 7 daconíüetudo contraria prima tollat primam : die opfic: probat. ntlcgitincjj.deconfüc.ibicorruptelam, & aliis — autquiafit. -: ej Tutamen latius diftinguendo poft Dom; -. -L Super primo dubio,in fine,videlicetaut ius. - fuetudinem reprobando illam tamquàm i er illicitofüper quonon — *amplé Bellameconífsr;col.c.uerfia COEIBSUUNSUSCEUTdEU SE SA DIT A E GDEHUE WE MESES OE SECERSETIGUC R EIS Lo ^ — Rad. De conftitutionib. Cap. Vti animarum.. 3 13 18 mala f confuetudo dicitur vfürpatio:& tunc noua induci 19 non poteft Poftea,ratio fuadet;quia reperiretur (ine ratio- ne:qua tunc non prode(td.c.j.de confuetudine.vide quz dicoin c.fin.verfi.Item talis confuetudo hoc titu. & laté per Alex.coníi.196.col.3.vifo teftamento.uol.z. Aut ius reuocat confüetudinem non declarando illam irrationa- bilem,& tunc poft tale ius poterit iterato noua con fuetu- do induci contrariaiuri:not.glo.in cleftarutumi in verfic. conífuetudine;de elec.& glo.inc.1.de cleri. egro. hoc lib. «His tamen obftare videntur qux no.per Dart.Bald.& Pau.de Ca&t.in L.non dubium.& ibi Iatucríi.8.not.C.dele- gibus:vbi dicunt g Jicét lex,ftatutum,vel con füctudo fie- riprohibensactum uel contractum : & non procedit vl- traannullando:tamen actus dicitur nullus. Et fi (implici- tcr dicatur per legem,feu mandetur nó fieri:licét ille mo- dusnon feruetut,valet actus dummodo non procedat vl- traannullando:not.Alex.confi.24.inípecto proceffu.vol. 4.Igitur pro concordia:vide Nico. Doerijiin coníue.Bitur. in titu.de confue.matri.& Doerij in $.j.col.s. & Bar.confi. 206.in nomine domini.& latius per Fely.in c.cum accef- fiflent nu.7.hoctir €] Pro his facit quod citat Decius. conf. 1 69.col j.dum dicit c confiderandum éfi quomodo fta- tutum loquatur.Si enim flatutum prohiberet fimpliciter notarium non matriculatum inftrumeéta conficere , (i v1- Xteriusnon procedit annullando inftrumentum: valeret tamen inftrumentum contra prohibitionem ftatuti,vt in terminisdicit Ang.in l. vniuerfos de decur.lib. 1o.C. &iibi Bar.Ioan.And.in c.ficut.i-necler.vel Mo-fequitur Ange. - in]. pretor.$. fin.ff de edendo & Alex.ibiin S.is etiam. €«|Si ucró ftatutum vlterius procederet annullando in- frumentum, valeret ftatutum:& non effet ab eo receden-. dum tradit Ange.in confil.194.vifis, & Fulgo. confil.1 r. Egregius miles.col.pen. Sed tunc effet confiderandum q» licétinftrumentum non valeret,mandatum tamen vica- riatus non efict nullum;quio f contraQtus eft quid fepara- tum ab ipío infirumento.Bar.inl.fiquis legatum.col.fi.ff. defal. Inftrumentum enim refpicit fcripruram.l.contra- hitur.ff.de pigno.non fubftantiam contraQtus.Et ideo qui renunciat inftrumento. »non renunciat debito : fed tantü probationi ipfius infir imenti.Bal.in l.Labeo.Sj ff.de pac. ili diciturqpiniuriam remittens non uidetur re- ittereint refte: Báld.inl fi pro fure.ff.de condi&tio.furt. Pin in c.).5.de iniur.& dam.dato:A nge.Inftitu.cod.titu. in S.fin. €JEt probatio poterir fieri perteftes qui equiua- lentinftrumento.l.in exercendis.C.de fideinftrum.c.cum Ioan.3.co.facit.padtum quod bona fide.C.de pact. Hinc dicit Bald.perillum text.in cap.2.S.de refti.fpo.cp collatio 4o T beneficij facta per vicarium praelati: teftibus probati po- 33 gationem; & 4 teft.Idem Balin rub.derefc.colü.j.quod nota pro iuribus Gallicanis dicentibus fubfcriptionem teftium in collatio- nibus ordinariorum fore neceflariam; de quo per rotam in no.deci.»».füit dubitatum,quod eft edictum falfifican- tibus;grauiffimum.per ea quz cumulat Maria.Soci.confi. 1 145.col.z.Diu profc&o anceps fui.vbi dicit » quado vnus . 'teftisinftrumentarius contradicit inftrumento , non jp- bat infttumentum:& ifta eft communis opinio doà. Bal. - Bar. & loan.de Inio.in1 j Sfi quis ncget fl.quamadmodü cit,poft Ioan. de Imo.ind.ccumI: teftiseft,q coadiuuet infifm, & duo. un dicunt inftfo ; fit prefümptio ipfius infitiex fidetabelli nis & vnius teítis:ynde tüc deb&t effe neceffari tres teftes. . ad reprobádü inftfm utin d.c.cü Io.vide Alex. CÓfl43.nU. 10 x uo.4.& cófi. 17:u9.3.& cÓfi.6 5.0.2. Poftremóin hoc puncto attende ad Iafo.in confi.15. .volum.;.& confi. mu.4.nolum;.fa&um fic fe habet.& ibi videbis ad. (a» turiatemquomndo: teftesinftrumentati faciant vacilla; .. ^s - 3e infünmentum. fiel m c snisens UE «5 Remedium pro eoyqui impetrat beneficium viuentis, fi f ad illud yk ou 1 3 Delinquens eoipfo quad delinquit: videtur EU MUPE pena iuris ft um * : A2, Tratfus futuri temporis non [pctfat ad iudicem. x 3 p dee ex q Bonifacius octauus. . Vtanimarum periculis. b | $F OL OL ARI ut. * I Statutum regula non ligat ignorantes, Et fententia excommunicationis in genere latanon ligat committens £65 Extra territorium fententiam proferentis.. Ignorantia fupina non excufat. | 2 Generalis claufula mon refertur ad ea,qu& fpecialiter expreffa. ero- rem inducerent,et que contraius effent. i 3 "Proeodem fatfo quis non debet duabus ligari excomunicationibus Inlocoin quo quis deliquit debet conueniri.. 4 Territorü defcriptio. : "Du negatiónes aquipollent vri iaffirmatiue. 6 Quando quis non e$t culpa innon D inbin 1o debet impii ad poni, * * $EOMMARIVM. 5 Te iu s "Probi. 1 Uiuentis beneficium eipiam. eft probibitum impetrare. 2 Quisnom potett eam babere in vxorem, qua viuo marito contraxit, 3 Impetrans fit certus de morte priufquam mpetret.. — 4 Con$litutio procuratoris facta per patronum ad prefenandum. dnte "vacationem;non valet. lit canonice in poflerum afpirare. 6 fanorantia quando excufet,ei quando non etiam in fitta alien. 7 Rumor excufat e inducit inftam credendi caufam. ; Ignorantia fapina baber vim [cientit. — m Ds 9 Generalitas reftringitnr,vt non babeat locum in cafu: in qu flatus non babet PUE 1o Deusnoniudicabit bis inidip[um. Li Statuta f con[uetudines loci. delitti eonfi derantur y etiam quo ad penam imponendam. I2 "Potius con[ideratur qualitas patientis quàm agentis. bi ponatur. — : 14 Onando S$latutum extendatur extra territorium flatuiniis; 1$ Quando due negationes non equipollent affirmatiua 16 Quando [unt tres negatiua. 42 vefultet negatina. 17 Negatiua quicquid inuenit deflruit:ctr oppofittum ponit. 18 Quádo dua regule concurruntyvna probibitina,alia affirmatina: pro- bibitiua attenditur. Idem in priuilegijs. Negatiua magis negat quàm affirmatiua affirmet. 19 Licet affirmatiua verificeturin primo a atus egatiua tamen sicul. tur ininfinitum, 2o Indefmita affirmtiue prolata non &qui ipollet vniuetfali de proprietas te fermonis:tamen prolata negatiue equipoliet. 2t Sententia non fit fuper commi[fo delitfo:bené tamen flatutum. Non poteft effe caufa vel culpa antequàm fit Justum. Mud Sententia iudicis tenfetur. executio 1uris. Mis ad ilticationis lata hs vica Ls d poft : rrit cum ommbus ordinatis. — | | 2e * poteft gue "Papa fibi ui ion n téferuait,- Cn 33. ryniuerfale recipi vefiri&lionem deabilitate. — 7^ Excommunicatisuou conceduntur monitoria generdisquia tion agit, iure tamen retentionis Y tuntir. Excommunicatio ab UD epis intentione i € r fecundim intentionem agentis. effettus difponens regulatur fecu e An E ESI LNQI2—CITUTERERUY - To Lex f -T - Tóan Mona. Gloff in Sextum Decretal. 44 Smtentia excommuricationis nos fertur in collegium vel vuiuer[i- tatem . Monitorium generale debet e[fe eH. em 36 Incertum tein pus non conflizuit quem in mora. prout nec dies incer- tus interpellat . ER ; 39 Refcripium fumit vires ex mente refaribentis inxta illud. tolle mente 7 demedio ci verbum remanebit. inutile. S jrtentio difponentis menfwrat difpofitionem, ci potentius. agit. mten- rio quàm verba. : 39 Excommunicatio partium ges f remitti periurium n pote uium. 39 MATER nevalia concedit. V icegerens J4Himionen. monitoria generada kon Legatus de latere an conferat beneficia inre ordinario , vel extra- ordinario . NS : «deem 4o Confernatores yuinerfitatum Gallig an concedere po[fint monitoria generalia . à : Infla ex caufa licet iura tranfgredi. ud 42 In fpiritualibus non debesmus atteudere difpofitionem legis ciuilis, fed canonica . «3 Imr[ditlio conferuatorum eft amplia. Quilibet prelatus ecclefia collegiate babet —in funbditos.. ! 44 Quilibet iudex fiue ordinarius, fiue delegatus : abfoluit teflem ad can- -- £elam quo ad atium depoueudi. 45 Delegati an concedere valeant monitorium generale. 46 Indifpofitione bonis comniffo vno cenfetur commiffum aliud.fine quo licét a&éus expediri poffet,tamen melius expeditir. cum ip[o. Quj babet iurifditfionem fuper principali quaflionezintelligituretiam baberein dependentibus di connexis oue 47 Excommunicati [uperiores generalia non concedunt. wmonitoria. der excommutnicationem exercitium pralationis eft (ab$tratium. 48 «Banniti: ev rebelles perdunt omnia iua proprie ciritatis pre fuo commodo facientia:non autem. qua. [uum concerimnt commodum -. elaxantur. | | | : o Excommunicatus alinm excotmmumicare non peteft. Qui eft extra communionem alium excludere non potefl , cum po[f-- "fus alium po[fidere non po[fit. confenfu tolli ton potefi, tiec cius executio iurifdi&ionem ordinaria P o Omnes virtutes patiuntur detrimentum ab vno vitio. $51 Vlidefidt fubie&hum non potesi effe qualitas. — *Payia fent non babere vel minus abile babere, —— $» Qnmnia bominis gratiacomparatafunt. ————— $5 "Papequandomoneflobediendum. ————— 54 "Pro quibus caufis po[fit fieri monitorium generale. $5 Conira quos conceditur monitorimm genprale. ct s6 e^fppellatione sortis in iure nostro venit. mors cinilis, vifa fit aliud did. . eoe t e ep c 57 In curia Romana e$t yberrimus fons canonifl arum: er ipfa curia alia- ^sym curiarum ecclefiaftitarum dicitar. iuc c e $8. sulus cancellaria facit ius:quando efl antiquitate approbatus. Boni flili funt feruandi: quia a peritiovibus inuenti. ———— cancellaria innititur te$libus.—— ET Stilus cancellaria cfl optimus iurium interpres. Obferuantia fliliexcu[at a pena. delitti. $9 Quilibet poteft compelli tesificari:vbi veritas aliter fciri non poteft, 6o Statuta ej leges laicorum quando babent locum iniure nosivo, 61 e/fn quis feipfum teneatur. prodere. €2 Siiuflitiam alteri facere tencarismulto magis contra te. 63 Infpicieggum cft non quod fit fed quod fieri debet. 64 Quis feipfum uon potefl. excommunicare. Si curam medicantis expe&las,oportet vt vulnus detegas. .Aduecatus confe[[ori equiparatur. Boni aduocati ipft religiofrs meliores dicuntur. 65 Ioan.de Ligui. dixit nolle bibere fanguinem mortuum pauperibus de- flinatum: fed potius [adore manuum farum. éG Mulieri diceati. N eius filium non fore an credatur. 67 Secretum quid dicatur, | 68 Qui non tenetur aliquid probare:ita nec dominare, — 69 Ineoquod cft neceffarió- deflrnendum auctoritas fuperioris non eft : * c 2 Fertius pro fuo intere[fe comparens impedit executione trium fii meceffaria . - dicitur fingularis etiam quando babet vnam concordantem cyiurus non dicitur :quà iramentum non feruat ex. caufa porni (fa. cl anulieribus : quando polfit. confiteri id quid profit m. übopoereexampli diderat. Qui veritatem occultas pro- cere d zx 119 Mala fides re(toris vel pralatiyeeclefin 44. Capiens clericumme offendatur,non incidit in excommunicationis fen^ tentiam. 2 | 75 Quibabet voluntatem defumtli licet non folemnem. pote[t fibi velitta T tenere. | 76 Non peccat qui autoritate legis peccat. : | 47 Qui fcit proditionem rraCzatam. contra principem non tenetur reu lare:fi non probet quod [cit vide num.90. 78 Boniviri tacent idyquod probare non poffunt. : 79 Qui babet ius in princibali, caullationes c malitias aduerfarij f | tefl per alidsvepellere. : - Non videtur fraudem facere qui fraudem excludit. | 8o Quinon poteft iuflitiam confequi a fuperioreylicite fua auctoritate re» cuperat propria . $1. Caufam defendere per fas cr nefas. quando liceat aduocato. «Dolo ver[arinon dicitur qui fraudem qualitercunque excludit. 82 e/4duerus malitiam:vtendum efl malitia. ! Iudex ad veritatem inucfligandam potefl. vti cauillatiombus etr fi- mulare:quia propter bonum publicum. fimulatio eff. permi[[a. 83 Pro quibus caufis ct rebus non concedatur snonitorium. 84 Trelati bona pauperum deuorant. Et nobiles idem faciunt, PM zr 85 Trinlegiagratie dépendent Q7 babent fuum effeium a voluntate concedentis non eius,cui funt conceffa. : 86 In qualibet pena fpirituali att&ditur animus cr cogitatio, n cu&tus. 87 Voluitas dr propofitum diflingunt maleficia, : Detrabens fama aliena bomicida eft. | 88 Iniuriena[ci uon debent. vnde iura nafcuntur, 89 Non poffunt boni operari exitum,qua malo funt inchoata. principios c AMutaro nomine tollitur difpofitio fundatain illo romine. 90 "Natura non abundat in fuper flus. '91 Taternon debet offerre filium ad fapplicium nec. econtra. 92. Quibus non debet concedi uon itorium generale, Excomiunicati dicuntur. ferui "Diaboli. 93 EX improbi tate quis non debet confequi commodum, nec ex culpa (d- fequi penam & pramium, prout nec immunitatem. IRE 94 Multa permittuntur vetratari indiretó : propter peccatum , que aliàs retrattari non poffent. | 95 Iudex non debet pati,vt quis vtaturiureincompetenti. 96 .4niudices teneantur monitoria poflulantibus concedere. "Prinlegij conce[Jro eft. debiti foturio. 97 ludex ex officio debet occurrere mauife[l& iniquitati , etiam fr parti : - via effet praclufa. | 98 Non cavamus de modo,dum babemus effeGiumymaxime, in foro eccle- Pfe;mbi nonobjeruantur tob apitt Mri. 00 - 99 Statuum fimpliciter excludens exceptionemyien "videtur excludere facultatem implorandi officium indicis, eem 10o Jn moniti debeant vitari, omen Un. ro v No valet primlegium,vt quis non teneatur excommuticatos vitare, 102 e/fa propalationes faciant fidem. REM ! 303 Que fiunt incontinenti meffe videntur. 0.070000 | 104 4n "rcbiepifcopus po[fit cocedere monitoriain diecc[z [uffraganei. 105 Per deftru&lonem omnium partium fequitur deflrutlio totius. 106i viicovincentem teza fortiori vinco te, ——— 307 Conflitutio probibitoria de (ui natura operatur aGus in contrarium goffi nullitatem. — fL SN Contra canones preceptiuos er probibitinos non valet con(uetudo, 108 statutum non potefl prgiudicareynec comprebendere non fubditos.. : "Pralati dicuntur prote&orcscuflodes,ac magiftri [acrorum CATORIIDL, 109 Confuetudo non valet contra legemyifi fuerit indutTa ab eo,qui legem. exprefiétollerepotef..—-—-—— UR Confuetudo qua dicitur non rationabilis, 11 o Sibi effe inferior er fuperior non compatiuntur. 1i Confuetudo ficut lex,babet fundamentum in vatione, | n2 Argumentum de minori ad mziusyiec econtraynon babet locum in a- teria inrifdictionis:nifi inquant& a iare vel con[uetudine inducitur, us Quod aullum eft vatificari non valet. 1 14 Confuetudo eft flrili iuris, quia non extenditur de yna. prouincia ad aliam:prout dicitur de fententia, ro E ig Sententialata contra vnum alteri nonnocet, cr E " T iat VER aum tr t xw E . y Li em lm Tue Le * ed - Ld ! | [ t 1 d A 116 Prafcriptio non valet,quando is,contra quem pyafcribitur (0 robibere prafcribentem. id Lex vefiflens confuetndini vel prafcriptioni. *Praftriptio non procedit quando in iure commu 112 Prafcribens debet credere vii iure fuo ,alids nib 118 On vtitur fai au&loris adminiculo:ciá fua cai pr" ut t Lu ^ ie put UT I ru EE irr» | De confütutionib.Cap.ytanimarum. 19 | «[Ex quibus refültat cp in ipfis duobus ca(ibusargumento jdentitatis rationis: quibufcunque 1udicibus eccle fia(ticis: €t delegatis. A poftolicis & ordinarijs: permiffa eft concef- fio monitoriorum generalium , alias non effent concefía 'eaine quibus:quod firmatur per id, quod notabiliter vo- luit Felix.in c.de teftibus.col.z.verfi. ;.declara.in fi:3. de te- 46: Íli.vbidicit p in difpofitione f hominis cómiffo vno, cen . 'feturcomiflum aliud, fine quo, licet a&us expediri poffet, 47 45 excoicare;quia | - bentürquz (ünt interdicta fibiy& qdependent ab illis, nó abalijs.cü pene fint moliende.d: l.di.c. peace. [Et qd. S.proximé diximus de | & illa die fit Titus excoicatu pellatione ad inducédü mor » yatio qp excoicatus T alium excóica "tfi melius expeditur cü ipfo.l. cuicunq;.$. fed & (i pecunià. ;4fdeinfti.nogl.in 1.j.$.quz depotiti.f£depo. vide Io. Mo.in 7€. de ref.& Francie Are.in c.cum cám.cl j.col.j3. de te- fti.vbi citat cp iudex fiue delegatus, fiueordinarius pot pu- nire impedientem teftes produci,Idem in c.j.de offi.deleg. 'videctiam. Io Mo.in d,c.folet j.de fententia excomunica. «jItem facit regula dequa recordatur. Soci. cófi. 24.4-COl.2. «ófiderata,g ille qui habet iurifdictionem fuper principa- li góneintelligitur & habere iurifdi&tioné in dependenti- :bus& connexis.qualis.n.in hisoibus vf ratio: ideo debet fieri extenfio, vt declarat Chrifto. Por. Infti: qui. mo. ius, pa-po-foluit.vide po(tremo.Pet.de Anch.cóf.55o.in prin. in góne pradicta:premiflis iunge d dicit Io.Mo.in c.accu- fatus-circa finé de hereti. gp iuriíditio comiffa extéditur ad candem impedientes.l;j.primo reíp. ff.fi quisiusdicen. no "Obtéper.c.j.5.deoffdeleg & j.hoc libro de penis.Romana. "€i Et hzc procedunt,f dummodo tales nó fint vinculo ex- €óicationisinnodati:qa fieffentnon poflent ocedere gfía lia monitoria,cum excóicatusalium excoicare non poflit. Io.Moiin c.przfenti.j.de fent.excóica.& ibi dico gl.eft no. in famma 24.9 j.dicens g licet fit occultus:aliam tf excói '€arenon pót:quod placet Guil.de Monte Laudunoincle. pattoralis.col.8.de re. iud. qui idem dicit de alijsa clauc p- cedentibus : quia per €xcoicationé exercitium pralationis eftfübtractum.4| Vnde (i fcirem przlatum meum fore he- xeticum fecretü,& me excóicaret, poffem celebrare in fe- «&reto fine metu alicnius irregularitatis: fecus fiin publico. pernotata ibi per Archi. Sed tii cum tales inaliqua digni- tatetolerentur & funt occulti,non nominatim, fatis vf qp. poflint excoicare: beneficia conferrerliterasimpetrare, & aliahuiufmodi.quiahocipfa dignitas ví facere.Et non ip- 1a perfona excoicata.$.q.4.c. nonc, facta enim corum tuet praetor. Przpo.in c.cui cít. 1 : -q. 3. «| Nec obftat g excoica- tusexcólcarenon pót, quia intelligitur denominatim ex- «O1cato;& interdi&to,& non tolerato.Inno.inc. fi veréin veríi.Item dum toleranturante finem.3. de fent&.excoica. "WVbidicit «p percutiensclericum excóicatum incurrit cx- coicationcm latam a canone-c.(i quis fuadéte diabolo. i7. q.4-licet talis percuffus fit extra ecclefiam.quia hoc priuile giü eft coceflum in fauorem ordinis clericalis. non perío- narü.c.contingit de (ent.excoica. hzreticum autem percu üensnon credit excoicatum , & verberantem incidere in canonem. Vide ctiam Inno.in c.cum eile&tus.s. de confue tu.col.fi. vbi tangit hunc paffum ,extendendo eum ad fu- fpenfosa iuriídictione, ita intelligasgl. no. in caudiuimus. 24.0.j.quz dicit 9 fiab officio tantum füfpederetur, poffet ecundum Inno.vbi 5. qp ab his folis prohi- per eaque volunt Archi.& Prapo.in d.c.ficui.1 t: dicunt g extra ecclefiam nulla eft iuriídictio.A d idem Io. Mo.n c.prafenti.j.de fententia excOicationis, qui dicitin propofito q qui eft extra coionem, alium excludere non $t.ga pofletlus aliü poffideré nó pt.l.fic eijcerit. ff. de adul. & L.hrdes-la ; ff.de acq.her.Et redeundo ad thema,vide cü dé Io. Moin proemio Bonifaciano.c nihil ad nosdc his, qua foris funt. & ibi dixi:& ideo ínia latanó tenet:allegàt. 24:Q.j.c.aperte. vbi dicitur,non habentur excóicati, qui ab — — — dhareticisexcommunicantur:& ibi gl.notab. dicens g qui 50 ibigl.aurea citans qp o€s virtutes T patiuntur detrimentü 51 vnü qd voluit Rom.có(i.48.vifisS. cófultisq vbi deficit] - dte illa df ecclefia viduata , Glicerepm habearinutilem , tif 4 5z nia fubieci(ti fub pedibuseius& omnia hominis gratia titubat in fide dicitur hzreticns.Idé Io Mo.in c.ad apo(to- lica.vbide fent.& re iudicata.facit c.vbi (ana eadem qó.& ab uno vitio.de peni.di quinta.c.j.Sicin hzretico os virtu tcs intifditiones & ptátes extinguntur vno vitio. f; hzreti- cz prauitatis quada paritate rationis. Idem vf in excóicato perfeueráte dico, quia Ethnicus quafi dignus igneinferna- lis montis Ethnz pofiti in Sicilia fecüdum Io. And. & Pá- norin c.nouitS.de iudi.& talisappellatur hzteticus.c. fi.4. q..& ibi Przpo.dicit cp df hereticus, quia ab vnitate & fa- «ramétiscccletiz e(t feparatius. c. fi quem;de fent.excóica. dico poft lo.Mo.in rubr. de hxreti j. 4| Pro przmiffis adde fubiettum non pót cíTe qualitas.l. eius quiin prouincia ad finem./ff.G ccr.pe.& ff.de acqui. pofl. Pomponiusin fi.& 1j. decondi. ob cau(àm. C. de quo per Neuiza.in Sylua nup. «ar. mihi.5 4.col. j. & dicolaté in c.jin verbo, nó (ünt fpe- cies de cófef. «LOrin propofito dicimus deficere fübicctü faltem habilej ad quod fcientia cerra Principis fe extédere Ptumitur.no.Alex.in cof :22.nu.20. vifo puricto.vol.4 Er go deficit qualitas:quod ctt iurifditio. Cum idem fint non habere:vel minus habile hfe: prout diximus de vxore ini- potentis viri ad coirum,quz d£ vidua.gl.in l.plagiarij.C.ad leg. Fab. de Pla.tex.in c2, ibijuxta cóem modü loquendi: perhibetur habere.5.de traníla cp. fcit quod n0.Io.Mo.in Tid Tub.de refers fáfon in Lquociésnu if qui [3rifda.cag. Ia- tius per Tvraq. deiur. Mari. Car. mihi.24 col jponentem exemplum in adolefcentula feai nupta, quam dicit & nu- ptam,X vidua.4 Et in guátum diximus. 3. gp nulla ell inrif ditio extraecclefià:intellige fane:vidclicetin ecclefiafticis negocijs , vt ét diximus. S.in proc. Secusin ciailibus & cri- minalibus,gain his fnTa extra eccle(ia habet firmitate. arg. c.Iulianus.1 :.q.5. hiac traditar poft lanocen. in c. qquod fuper hisS. de voto. & vo.redemp.Archi.& Prxpoind.c.(i cui.11.2.3.& Domi.in c.fia (übdelegato.circa finé,deoffic. deleg.j.cp iurifdones,düia & poffeffiones licite & (ine pec- cato píít effe apud infidcles:hzc enim nó tri pro fidelibus, fed pro omni rationali creatura fa&ta funt iuxta illud. Om- E comparata funt.teftáte Io.Mo.in rub.de homi. 4]Ifta quip pe dico facere ad propotitü.Quia (i hxc permittantur pof- fideri ab infidelibus, qui aliquando toleráturin terris fide- lium, & maximé vt videmus in terris eccletie,vc putà Aui- nionen.& comitatu Venaitfiai, & alijs pleri(3; locis, pro- pterillud non przteribit shanio hec;donec oia fiant:& cà memorationé paílione paffionis Chrifti. Sequitur qp (um- mus Pontifex in eos exercere habet iurifdidtionem ciuilé & criminale, & rationc horum dare potett priuilegia, dü- modo nó fint uerecanda & opprobriota fidei chriitiane. tcx ,& glo.in verbo,priacipum;in fiin cle. prima;dc tettib. quía hoc caíu non potettficut dare refcriptam,quod non reddatur iuftitia;quianon ualet,cum effet contra ius natu- rale.teftatur Io-And.in c.quz in ecclefiarum.col.s.$. de có ftiruin antiq.Ang.in1.i non fpeciali.C.de teíta facit quod no. Innoc.in c. ne Dei.füpra de fimo. em q'quando n quo cautum repperiri qua | 3 V Ioan. Mona. Gloffin Sextum Decretal. qua fiunt per edid'a,quido aduerfarij (unt certi , quod fit- mo poft Do.& Pctr.de Anch.in c.fi.de elect. .Faciunt no- tata per Car.cófi.7 4. Abbas S.Benedicti.nu.3.& feq.qui ait. iq edictum perquod iubentur vaffalli uenire ad inucftitu- ram capiédam infra tempus fub poena priuationis : nO ar« Gat cos,ex quo funt certi:vide Peir.de Ancha.in regula ea quz : col.2. octaua quaftione principali, vbi tenet gp non debet procedi coram ecclefiaítico 1» peccato notorio:qn illo cafü poteft recurri ad iudicem laicum. €] Sed fup oc- cultisin quibus non pateret probatio nifi per huiufmodi monitoria:quia tunc licét adire iudice qui poteft m clius puidcrejaliàs neciudex laicus, nec eccletiafticus poflent ci (üccurrere, quod effet iniquum. q[ Zt ad propofitum p- mifforum ait Prouinc.car.mihi.45.( cancellaria dat hu- iufmodi monitoria in forma;fignificáauit, pro omni refti- tatione fecretó facienda , (cu fatisfacione fuper quacun- que iniuriaillata etiam infamie uerbaiis facti vel fcriptu- re:de quorum métio extat in c.quod dica. 4-q.4-& in to- to titu.adleg.Aquil.& alijstex per eum ibialieg dicens da- ti pro damnisratione iniuriz patri pro fiio in poteítate, vel uitio aut fponfo,pro vxorejaut fpon(a, nO econtra. Et haredi pp dána defuncto illataucl cadaueri. dico. in j. üfitojibinon conceditur etiam. d] Item dat cótra eos, qui ad maleficia comittenda auxiliü dederant, fiue ante fiue in maleficio:per ea q notat Soci.confi. : $8.uifa bulla. q[Et licet monitoria ip(a pro occultis tátum debeant concedi, fi tamen pro notorijsconcedantur, tenebit excoómunica- tio.probat gl.multü cómendatain c.j..vt lite nó cótefta. dicens q monitus vigore illius monitotij debebit abíolui finealiquafatisfatione & abíque grauamine. Et iudex te- netur ci ad intereffe.c facro.de (en.excóica.quia 1lium ex- cóicauir iniuíté & cotra formá canonü. faciunt notata p Inn.in c.ftatuimus col.j.5.de ofit.delegat.quod credere,ubi refültaret notorietas ex ferie monitorij . Secus (16 cólta- ret,quia tunc pars teneretur,que notorietatem huiufmo- dino debuit ignorare;nifi fuccellifferin facto alterius. re- gulajqui in iure;j.de regu.iuris & f.de reg iur.].qui in alte- rius.dic tamen gy adhuc non uenit excufanda, cü dcbue- rit ícinformare de modo, aliàs fi excuíaretur, pars rema- neret grauata.4] Poftremo pro his uide. no.in c.reprchen- fibilis.s.de appella.Et qp debuerit fe informare . facit quod in fimilicito in c.23i verbo & (ibi imputet,de filijs presby- tero.& in c.przfentiü ia uerbo,& imputet: de refti. (| Pro- gredior praterea ad fecundü mébrum huius quarti quz- fiti, videlicet cotra] quos cócedetur monitorium genc- rale.dic g nó folum cotra detinentes,(ed etiam contra fa- cientes conceditur:vbi funt tales reseuafe:uel apud quem nunc funt,vt propalent talesres & homines, qui nunc ip- fas detinent.lra Cy.Bal.Ang.& alij in d.l.ciuile.C.de füttis & in L4 in S.fitibi iudicium.f.de coditio.ob turp.caut. Pa- nor.& Ioan.de Ana.poft aliosin c.qui cum fure S. de furt. vbiidem Pan.in c.nota dicit q» conícius furti tenetur in- dicarefurtum quzrenti domino:aliàs peccat, addédo c» p illum tex.iuftificari poteft fententia epifcoporü , cuius vi- gore quotidie fübditos fuosfurti conícios admonent, vt habeant reuclare,no reuclantes excóicant. Merito poffu- us dicere effe peccatum in no reuelando , cum aliàs no poflent excoicari:qa no datur cxcoicatio nifi pro p ecca- to mortalii.ratione cuius mors xterna accidit. 4[Suadet aliud quia mors in iure noftro intelligitur de morte ciuili, hoc cít de fententia excoicationis. probatur in c. per ve- nerabiléS.qui filij fint legi.not. Alexa.conft.14.5.nu.7.vito & themate nol.7.quod uerum dicas T nifi fit aliud adiunctü quod immutet,vt pote dicere poteris iuuareillud euágc- ]jj morteturpiffima condemnemus eum. STEx quibus in- fertur nó fore licitü aliquid caperea fure,vt non indicetur vel ut occultetur.l.qui uas.S.uetare.ff.de fur.& L.fi aferuo. ft.decodi.ob turp.cau,vide quz pro hoc tradit Ioan.Mon. in cj.J.deaccu4[ Attende tamen ad uerbum Hofti. Rela- nítàte pa & legi facia poterit excóica- 57 $8 $9 fi :9 - ri.Pro quo efttex formalis etiam loqués de fure in c.dife- &us,vbi Pan.inj.no.S.de excef.pla.Ibi tamé loquitur cp iu- dex ex officio hoc pótjnó coómemorando de parte : tu ta- mé hoc poteris faluare per id , qd voluit NNeuiza.ubi.col. 4.Q licét parsaccufet:nihilominus iudex dicit pcedere ex mero officio nobili:& accufansdt ftimulus iníligas iudi- ce,vt uoluit Cafia.& Lau.& etià Claud.de Seifello pulchre. . inl.lmperiü col.4.ffde iurifd.omn.iudi. & de hoc nobili officio intelligaslog Pan.& alios : fecus de paro & mero fuo officio no nobili:uidelicet qfi nemo impetrat fcu de- fert.de quo Parpa.in c.qualiter & qii el 2.3.de accuf.nu.2 x-' Cepola:cófi.ó t.decreuit,circa finé: laté Prepo.in c.de ac- cufatione.2.q.8.col. 4.vbi enumerat.9.differentias. An iu , dexingrat ex officio.An ad inftantia alterius.qp auté infta- te parte poffint cópelli propalare,verificat (tilo curie Ro- tibi.s. inferto:df ern fufliciensin hoc punto qua(tionata inter doctores adillud decidendü,cü'fundetin iure cói,fe- cüdü Alber.in dictiona.in uerbo,ftilus.dét era ille obícr- uari.3.de fide in(lr.c.paftoralis.c.bone;s.de confirm.vti.yel inuri.c.o€s.22.di. Merito inoleuit confuetudo dioecefa- norü in obferuatione ipfius ftili [ cutie Romanz;in qua e(t vberrimus fons canoniftatü. Fely.in c.qm frequenter. S.porro.col.4.3.ut lite nó cótefta. materq; aliarü ecclefia fticarü curiarü df & magiftra.notat.3.in prooemio.& in C. fi.3.deforo cope.lj.$.& fi gqs.C.de uete.iur.enucle.igitin« terioresftilum hücíeraare tenent.Car.in clem. quáuis ri-- gorjin prin.deappell.Nó er licét mébra a capite difcede- re.c cü nóliceat.$.de prefcrip.pponit néepenobis tamqua Speculü Romanorü.: 9.dift.& c.ecclefiarü.t r.di. hinc di-4 cit Pan.in c.bone.el ?.nua2.5.de poftula.plato.& Prouin- ci.car.mihi.5 é.quód ftilus f cácellariz facit ius, qii eft tali antiquitate approbatus,decuius cótrario non extat homi nü memoria:& fuit cotinué obíeruatus. In propofito di- it Bal.Cófi.5 s.uol.4. qd fumit inititinm przfapponendir ad finé.Quód boni (tili fernandi (unt, quia inuenti a peri tiorib.& ubi prudentia e(t mortua,cít poenitentia. Facit ét quia cácellaria maxime innititur textib.Prouinc.teftatur.: cat.mihi.2 3.col.».in fine.Bonifacius.de uita. in cle.j.num- 48.de feque.po.& fruc.dicit qp ftilus cancellarie eft opti« musiuriü interpres.l.(i de interpretatione.ff.delegi. Hinc dt q'obíeruantia flili excufat a poena deli&ti.no. Alex.cofz 172.nu.6-uifis & opportüné;uol.2. Coceditur pterea có- tra teítes,q ueritatéalicuius negocij (ciunt, quorum noia isnorant/íalté uoluntdeponere pro quo eft tex.(ingularis íecüdü Aretabiin c.coftitutus el j.füpra.de teftib.in j.col ibi no-fingulariter text probantem qp excóicatio gnalis. peulpa futura pót ferri,qn pcedit culpa ucl offenfadicen- tibi fore cafum;1quo ecclefiafticus index h&t iuri(diGtio- néin Jaicos,q impediütexercitiü iurifdiétionis fuz 1cau-- fis ad fe pertinétib. Ad qd no illütext.Panibiin 4:mot.di- — cés.nota.practica ut ferat excoicatio gnalis;ex quoigno- - rant impediétes. faciüt ét notata f c.ad noftram el».fupra: ' de iureiur.in 3.no.ubi citat bonà praxim citandi teftes qr ignorant perfonz,vt fiat gííale pceptü füb excoicationis poena;ut q füptali fa&o nouerint veritaté, copareát ad te- ftimoniü proferendü.Iuuant pmiffa p ead voluit Hofti. inc;j.fupra.deteftib.cogen.g glibet] pot copelli teftifica-. ri, vbi ueritas aliter fciri nO pot:cü ueritate tacere peccati fit mortale.11.q.5.c.quifqs & fic no obftat.c.ad audientia. 9 loquit in materia peccati. Subijcitd; idé Pano.ibi «pfi judex ecclefiafticus a iudice laico requirat de talib. moni- torijs in cá pendéte cora ipfo laico, pot & dét ecclefiafti- ii Fe AmM Hol USER Da 03 Ga e on onm dnce epm oes ar ppm , NM De confütutionb.C'ap.vtanimarum. 20 in tra&.de elec.carta.mihi.5 7. Et fic non videtur obtine- fatemur coa&té dico coacté vt doctrina Io3.Mo.in Cjnu. xepartes dictum Anto.de Butr. confi.40.ftatuto ciuitatis: 1.5.defumma Tri.& fide catho.fequar,prout facimus com- ^ "vbi dicit ppiudexecclefiafticus poteft compellere laicos feflorivicario Chriftisiuxta illud.DBal.in c. [ip co Sdé ep xad declarandum ftatuta non comprehédere ecclefia. «lEt 64 hacler.& mulier.Nam fi curá T medicàá:is expectas,opor- vt habeas praxim in hoc puncto monitoriorum, cotra te- tet vt vulnus detegas.ff.de rius voc.l.fed & (i hac.S.patro- "ftesproducendosin foro laicalidic qp debesin primis fup- num , & quibus quis ftrángulatur nominatim exponat. ;plicareiudici laico,coram quo pendet lis,quatenus eo qd j.dc predijscur.lib.1o,C.Spec.in tit.de aduocato.S.nüctra- "deeft tibi probationis copia facti coram eo propofiti no- &emus,in prin.Et fic merito exquiparatur aduocatus có- titamen aliquibus tibiignotis teftibus aut notis propala- feffori.Nam quemadmodum debet aduertere confeffoe xe:tamen dencgantibus, dignetur permittere te polle in^ adíalutem anima. ita & aduocatus ad uictoria caue ,fa- . Thoc implorare auxilium iudicis ecclefiaftici: qua. permit- cit quod notat.f£de iuftit. & iure in l.j.ubi aduocati appel- fione obtenta;obtineas literas monitoriasgencrales,nar- lantur facerdotes. hinc dicit ibi a-nu.8.col.s.q» redi iudi- satiua pceflus inter partes habiti prius facta , poftea dedu- ces & aduocati vtétes legibus prout debét,meliorem vit «as factü,ex quo decft tibi pbationiscopia.Et in fine poni faciunt quàm fratres praedicatores velalij teligiofi.& ibi procures claufülà fub hisuerbis cotextam,videlicet, non Alberi.in l.per diuerías.C.manda.& in l.jcirca finem .ff.de antendimustamé in huiufmodi monitorio noítro com- iu(ti.& iure.S&c ante eü Hoflien.in prooe.füumme.col.4.fub prehendere partes fibi adueríantes ac confilium earumin nu.8.vbi dicit.Sed qui funt hi,& laudabimus eos.Fecerunt — ? diequr fecerunt & fciuerunt vt confilium;aliàs eflent in- enim mirabiliain vita füa.Nam multi fao fenfu ducuntur. «ciuiles & ratio premifforum in apparenti refültat ex his,q C..& c.ne innitaris..i(to tit.pauci quos equus amauit Iup- notantur per Fely inc.(i duob col fi$.deappella. ubi dicit piter. quod intellige cum grano falis,videlicet fi eórü ftu- 4y quisnó tenetur docere de iurc faciente pro faa parte ad- dia & labores fufterrét principaliter gratia obediendi pre wería. Et fubiicit c» poteft tacere veritatem, quando non ceptis diuinis, & nà gratia lucri,vel ambitionis, & non vt poteft in foro contentiofo cogi eà propalare. Nec eft pec- magis victoriam caufz quàm falutem animz pondetent, «atum,etia fi effet vfurarius. Fely.in c.ex parte decani.col. vtizpe peraduocatos fit:not.Petr.de Anch: con(i19t.de :.$.de ref.& Panor.n c.fufcitatus colfiu.eo.titu. €«J Et at- pluribus.& Steph.Bert.con(i.: 66.in fiiam pridet.parte 2. | * 6o tendein hac materia:ad (tatuta | & leges laicorum : quia vbi dicit aduocatos folere dicere clientulis.(i hoc cofitea: habent locum apud nos. etiam in foro conícientiz , ma- riscaufam perdesnec tamen dicunt.(i hoc negaueris,ani- ximé cum tendunt ad fupplantandos malos morcs.nota. má pcerdes.Nà Deus iuffit.In fudore vultstüi vcfceris pa- 3Maria.Soc.cófi.97.col. : abunde poft Freder.cófi.2 1.colü. ne tuo.Gcn.;.ita difcutit Neuiza carta mihi.o s.übi refert yen nunquid hzres. «[Hanc cin praxim expertus fum in 2 Io. 1 dc Lignia.dixifle Papx volenti fibi dare pralaturà, g»- proprio fa&o in quadà potleflorij ca rone beneficij mota, » nolebat bibere fanguinem mortuü deputat paupetibus, & tunc per appellationem partis adueríz ad füpremá par- Íed potius füudoré manuum fuarüm,ex quo Deus cóceffe laméti Parifenfiscuriam deuoluta,in qua obtinui tup- rat gratiam,vt viueretde labore fuo: qd videin fuo tra&t. plicari.Et ifta cft communis obfernátia: quam infequi ha- de plurali.bencfi.col.fin.&fFacitin propofito illud. Caffio- bcs;quz optima videturin ftrepitu examinis teftium affu- dori, Quid dignius aduocationis officio , quod peregrinü |. turorum;cum uideantur coádtiad ferendum teftimoniü: negocium ad fuas trahit moleftias,vt laboribus fübueniat: & fic minusdicuntur füfpedti;gd uidetur notandum , ni(i alienis fed heu mifera temporis conditio;hodie ad verita-: fallor,vt in (imilidicit Socy.vbis- €]Poftquàm enim ha- tis fubuerfionem,nó ad lucidationé iuftitie exercet. Ideo: buerisateftib. propalationes coram hoc iudice ecclefia- exclamabo cum diuo Ber.lib.j.de confidera.Miror quem-: . Rico.Has illeremittet ad iudicium laicale latius difcutié- admodum aurcs diuinz audire poffünt huiufmodi diípu-: | das&cforma acfolemnitatibus iurium corroborádas , cü tationesaduocatorum, & pugnas verborü: corrige Deus . pon faciat &demprout j fubijcio. 1: per hanc remiffio- ...— prauum morem: praícinde linguas vaniloquas, & labia: . nem finem füfcipiet iudicis ecclefiaftici iuri(dictio. Rota doloía.H: funt qui docuerunt linguas fuas log mendaciü. : in antiq.deci.7 1 o;Continétia erm cau(x diuidi non debet. Difcreti aduertusiuftitiam,cruditi pro falfitate. Sapientes: Laulli.C.deiud.c.lator.3-qui fiiij funt legiti.vbi Panorm.& funt,vt faciát malü.Eloquétesut impugnét verü :hi funt 6r . Przpo-facit l.ubi ceptü ff de iud. [Sed quid,an quis [ feip- qui inftruunt;a quibus fuerant inftruendi. A(truunt non. . fam teneatur prodere:& reuelare maleficium in monito- coperta fed fuas (truunt calumnias.Innocentiz deftraunt jodefignaráfecifle,dubium hoc mouer Neuiubis.uerC — — veritatisfimplicitatem,& obftruunt iudicij vias. Multi etii: amplia 4.rcferendo opiniones diuerfas : tandem conclu- contra legis veritaté & verbaa iuftitia deuiát diuinis fecu- dit.quod teneatur. I(tud tamen proximé dictis aduerfatur, laria pponentes.de rebus ecclefiz nó alie 3.c.cü laicis& de. ^ viterius in pücto progrediendocitat qp ipíemet iudex in- deci.ad audientià.& l.ab Anafta(io.C.mad. vbi gl.dicit gp [;matusi requirererur deberet f^ prodere-Nam fiiuftitià —— ipfioia malanouctunt.vide d dico quo ad iudicesinc.z.: 62 T tencaturfacere alterijmulto magis contra fe. Pro quo.l. deconfuetudine «jJ Et io redeundo ad ppofitü noftrum fi altiusdf (i ferui-nendiibi;quia quod alium facientem pro- confeffor;cui ex neceflitate dixi,nó "erdies | hebere exofücio necefle habuit , id ipfe committere non p Sceribéin c.ois vtriufq; depoeai. — dfícire:ga nó fc &ebuit:quem textábi Floria.allegat , contra pP prgdicantesbona & mala pro fc uiuentes: de notabileuerbum beati Ioanr fibené dixeris:& m 'tiS,l redicatores mandet.Pan.in c.dile&tus.nu.4 8.3. - LE A thom A DEC, 3 dd 1e debet.l.pe.& fi ff.deiufti.& it tor:íed quid predicet infpicitur S.deiudicijs uerf-4.Abbas cócludit. €T iic dic judicem teneri ppalare:tamen fiipfeiudex ecclefiafticus —— decernat monitorium TER omnesquitaleho- . | .. .anicidium fecerint,& ipfc illud fecerit, propterea non in- esq audiát:& pottea reuelét:licét Fel. | ups ceníuras tees iti cisipor ca qus losiititbige ad- excep fentiat cótrariü,cü nó audiuerit cófitéte iforo pe- . ducitin fimili Petr.de Ancha.in repeti.c.canonum ftatu- nitétic.ltaétidé poterimus dicerc dc aduocatis& ,pcura- 'tajin 12.q principali,verticulo;ulterius aduertendum, vbi torib.ac folicitatorib.& et medicisne dicant Puaricatores - : - late difcutit gy quis feipfum non poteft excommunicare, & pditorces caufz.liff.de puaricaide Specin titdeaduo. ' . «9d fatetur glinc.quotienscordisoculisj.q.7S]Suprade- —— d$.Nüctrademus.col.; in uer.caueant.Idé Bar. inl.1.Ss . duximusdebere crine anchora - pee erp ion Eremitae eee eese Lupe Pu E voee i PED; Schon intelligas ep eine —— Rp mr pott parietesq 4 pottea reuelét:licét. Felinc;j.i.de y : 2 P uem —————— — 67 rcti.übidicitur gp -e RESRLID nr ndi : ? seviiepes amhenAantm d ch Fre iU ELE URRUEGGESUÉ cà GEM TUER SOR E IR GROS TUM ee PF E IDEM ELE "- Ioan. Mona; Oloflin Sextum Decret. fecretü ia pnncto hoc prout dicit tex.in cle.nolétes de he- (ecretü T dicitur illud quod probari no potef(t:fed potius iecreruam dicitur etiam: qd. quinque ho- mines (ciunt.c.vetitas.S.ecÓtra.de pocn.diítin;j.nor. INea- pol.deci.26 j.nu. 9.4 illuftrifliaré:quos uide prointento de vaffalo. qui tenetur tenere fecretüi domini. € Voluit etiá Neuiza.verf.tertio,reftringitur VXOT€ €Ximi ab huiufmo- di monitorijs,qd nó uidetur tamé fatédü:per ca , quz no- tantur in deci.;. Tholo.vbi Aufrerius cocludit q» vxorte- ,maxime vbi deficit proba- tur cótra maritum teftificari : ' tionis copia.Item dicit Neuiza.dedefcendentibus, & alijs quos numerat Angclicain fumma;in ucrbo;denuntíatio. entur teítificari:ita nec ppalare ob | venit etiam nominatio.text. iuncta glof.in verbo nomina cdiderit f.-deofficoníul. ej1dem quando ropalásob hoc poneret fein fcandalo aliquo, per ea qus voluit diffusé Prouinc.carta.68 Et Dald.in c.nuncius3.de culum Ixlionis in corpus (aum.c.oficij.3.de poenité. & r- teftificari repelli rur.Quiaaut d icit falfüm:aut eft periurus. AllegatIoá.And.in c-Jiterass.de przfümp. Nà ut patet: ex. didis Inn.vbi s-Iftud ium non obligat tefté:ergo non cft. - 7 72 cófi.18.col-j.uol:6.uifo ftatuto.alleg l.i libertus.ffde ope, liber. €] Limita tamé predicta, ni(i talis teftis fJaicus, auc aliusnonin facerdotio.cóftitutus fuiffet adhibitus ad có- feffioneim ex caufa neceflitatis,puta táquàm interpres : ut quia'cónfirens.A.Jemanus aut A nglicuserat:& confeffor Gallus;ael in defe&um facerdotis,quia hoc cafu pot laico confiteri.gl.in c.2.in gl.fi.de poeni.& remiffio.7 .(imilis gl. in c.pattoralistin uerbo,prxterquàm, in fine.(üpra.de. offi. ordi.quáfequitur Panorin c.quáto fi upra. de con(ue.col. fi.vbi Apoftil ad eum;dicit banc confeflioné tio prodeffe quantum ad diminutionem poenz purgatorij: bené tamé quo ad dánationé eterna vitandam,quod fomentatur per -d.gl.przterquàmibi non poreítiftum abfolaere.ucl liga- requianó habet claucs ecclefiz.c.j.S.vna.de fumma: Tri- ;mita.& fidecatho. «| Vide latius per do. mcü in c.decer- -nimus.nu.i 3o.uerf.decimo octauo; dubitat.Et in fno trac. depelte. carta mihi.53 .col.fi.ibi.decimum priuilegium fa- -citquiade fpe&tantibus ad clericos. Illud.folum. licét lai- «o. quod teperitur fibi expreísé conceffum. hácregulam ponitgl.in cfi. » 4.4 fentit Panor.poft Inn.in d.c.quanto. füpra.de confuetu. Maleret. in tra&tatu de ele&t.catta.55. cols. €]Idem dicasin muliere vt in cafu neceflitads pof- fiteiconfiteri quéadmodum laico.Hoftien.in fumma de poeni.& remiflio.S.cui confitendum.colü.:.Et fic melius dicas confiteri laico & mulieri (qui idem dicunturinhoc actu,cum neuter habeatclaues) quàm non confitetlarg. . no.per gl.finaléin d.c.quáto.füpra.de coníuetu.uide the- faur.pontificaléin rub.de confe(Tio.&rEinito tamé pericu- locftconfeffio reiterda facerdoti Hofti. vbifupra. & Fe- ly.in d.c;pattoralis. €] Et fic his duabus rationib:ceffantib. tenebitur reuelare fecundum Fely.in.d c.intimauit.dicen- tem procedere etiam (i talis con feffio fuiffet fa&a laicoin forma confeffionis pro falute anipa dunimodonoex cá neceflitatis:quia licét debeat tenere fecretnum : debet tame intelligi ut predixi,nifi producatur in te(tem. "Adde ta- men g licet teneatur propalare, non tamen denunciare; Ita do. nieusdeRipain trac.de pefte:carta.159;nu.13 4.cfd aliud fit teftificati:& aliud denunciare,vbi ponit alià limt tationem quisnó teneatur etiam propalare;efto qp pu* blicétustalesmonitotie:puta quádo fcientia. & cognitio Bihil prodeffet impetranti.4[Et uc fequar doctrinam Pres po. Alexadriniin cinerui-i3:din princip in rebus T dubijs vtilée(kponereexépla:& przfertim hominibus qui funt tardiorisingenij. A] Hinc dicit Philo.s.Rheto.homines au: tém fubtilisi.per(picacisingenij fine his medijs perueniüt ad rci fibi per do&trinam tradite notitiam.[deo pone Me- uius peregre pr fe&turus depofuit certam pecuniarü fum- inam pencs Titium. fecitapocham,per quà cóftabat, cp fa idé Mcuius peregre moreretur:q eandé pecuniam dona- bat Titio.Nunc mortuo Meuio 11 petegrinatioe; Titius: oftendit dictam apocham Sempronio amico fuo lgatum.Nà Gqui Her i ;petens.- i ite mH m or mm m erem 0i qi! e OE rh mrt i sebo NAVOWSWS 1 |] De conflitunonib.Cap.vt animarum. 21 "jntelligide detinentibusiniufié:& hec et mens non folá füperiorismonitorium concedétis:led etiam impetrantis illud;& illa debet przcipue attendi : per ea qua 5. deducta funt:quibusiunge ea qua tradit Iaf.in cfi (4 .3.col. ;.Spe- €tabilis.uol.4.ubi dicit q» e(t regina, & dominatur uerbis, -quod:mulripliciter comprobat, vt uidere licér. Subiungées €«pvoluntas eft radix uerborum & eius fubftantia prima, &jlingua cedi: cordi,cum füb iugo mentis verba confiftar. :Bal.in c.mandatum.col.j.fupra.de refcript.hinc ia propo- fito dicit Prouinc.carta mihi.68.colum.j.Quód cancella- xia inhis cauré ponit iniquitatis filios'dctenrores & teme - xéac malitiose occultantes,vel nequiter detinentes: quod patetex forma prainferta. Ponit etiam verbum.prafum- pferit quod referri dicimus ad et qui temerarie & dolose agit.c.z.ubi Panor.& Fel.s.de iudi.I[dem Fcl.in.c Nonnul- -Ji.S.fant & alij.col.15.füpra.deref.& in c. ludxi.pott gl.de teíti.& in rüb.de prefümp.Idem deuerbo víurpare , prout aicoin c.Romana,;de poenis.& in C.vnico decleri. non re- fiden.videapud Alexan confi.12 3.nu.1 7.Scripür volu.4. -, «JNon ergo intendit ligare eos, qui non inique ucl te-- meré non reuelant:fed ex iaítis caufis ab(inent a reuclà- .dout füpra.deduxi:dicens vlteriusnó tenci reuelare, quá- do exalia iufta qaufa in ratione naturali fandara:vt pote - filius patrem furem,velecontra. «[Et ic excommunica- tortacité cen(ct huiufmodi plonas eximere, vt ex cius p- 77 fumpta mente luculenterreínltare poteft: prout.s.dedu- . xiin 3.3. Aliàs (i nó faceret effet iniquum & iniu(tü & cd- tiberet manifeftum iuris errorem:quo caíu nó ligat.c. per tuas.defent.excom.c.uenerabilibus.S. pen.eod.tit.hoc lib. - & c.cum contingat.füpra.de offic.deleg.nbi Panor.colá. penuit .4|Etin foro confcientiz dicit Prouinc.ubi.fupra. fententia no effet timenda.S.ex his.2.3.53. «Pro praemit- fisibi,nequiter detinétes:uideo facere doGtrinà. Hoft.1oà.. : And. & Dx cincnupern prin.füpra.de fent&excom.ubi. dicunt;prout refert Franc. Curt.cófi.2 1.nu.31- Quod licét 74 «apiensclericum & incarcerans uiolenter,incidat in ex- «coicationem.Si tamen id faciat ne clericusille offendatur: abalio;nieretur premium;& non poenam: & dicit defcn- di(fe no offendit. iftud placet in (mili Hierony.de Tor- tis.cófi.fuo.col.ro.quod reperies poft confi. Anto.de Butt. «Habeo praterea pro comprobatione horum (atis ta- mea lógé fiuc aremotis,vt in fimili dicit glo.ia prooemio digeftorum.in d.S.illud,;in uerbo permutantes in fine-fu- pra.Relata. que citantur per INeuiza.cófi.patres comede- xüt vuas.col.2 1.Quod licét fe iuuare per fimulationem:ga. ctiá hominesiu(ti pro tempore,aliqua fimulare poffünt: p: fua fuorum; (alut&.Imo (i fieret przceptü , p omnes de- berentcomparere:uelire ad concilium , & fciat aliquis cp hoc fit,vt tractetur de confentiendo rei illicite , no tenet ire ad cocilium.Feli.in c.quod fuper his.fupra.de maiori. & obedien. «[|Quiain cafu propofito Titiüs licite detinet hàc fummam cauía mortisdonatam ; ergo &c. Et dato q» fcriptura huiufmodi forté nó probet in foro fori: tamé jp- -ibatinforo poli, & in foro confcientiz,de quo principali- :terin prafentiarü quaeritur, Omnis ein T qui habet volü- "birelicta tenere.Inn.& alij i manita.eccle.quem fi uit B: - *tatem defuncti profe:licét nó folennem: poteít tamen fi- de im- atum din 79. $o fidé facere dicens.Quód fciens f proditionem traQatam contra Principem;quam probare nó poteft: fitaceat,nóiün cidit in poenam.l.quifquis. C.ad leg.Iul.dequa vide qua Jaté tradit lafin con(i.106.proponuntur.volu.4.Ita dicit Ang.de malefi.in gl.che ay tradito.col.».nerfic.quis poffit 'accufare per | noftrisin fin.C.de calumnia. Quod profe- :quitur Hippol.de Maríül.in fing.i64.incipiéte Nemo dét: - Vbicitat poftaliosanimam Bar.cruciari & fepeliri in in- ferno propteropinionem per cü in hac materia traditam: «qued tamen non credas, prout nec de Martino, dequo meminit do.Bertrand.Carpen.cófil.2 j j.nu.3.multa funt, -parte prima.quia potuit poenitere deomnibusfore fa&is. ; cludit.l.cum pater Xin fidelega.zubigio. €[]Hinc -Jacob.de Bello uifu:in prac.in rub.de furtis & latro. citat - & gartioncs furantes dominis fuis potentibus & recuían- tibus malitiose falariaeis foluerejnon committunt fürtü, faltem quo ad Deum: allegat cafum fore demili.va(.qui . .:Contu.elt.c.j.in fine:hocidem permi(it Deus populo fuo - Mracl:facit quod citatin propofito 1o.de Lond. in breuia- -xxio in rub de vi & vi arma./fl.qp qui per judicem "HERO P | pote Ioan. Mona. Glofl.in Sextum Decretal. oc poteítauctoritate propria fürtiue. oteft recuperare h ij Tou dioblim dé reftit.[pol.dummodo ex tali furto, mec malum,uel fcádalum valeat generat» cotra quemetr- qué.ca.cum ex iniun&to.S.fuper co-3.de no.opc.nücia.fit- mat Alex.in d.confi.155.vol.j.Quod comprobo iurib. & audtoritatibus per Neuiza.vbi Suerflimita 4.col.s.latifi- mé addudtis: & ita habes limitare quan propofito citat do.Pet.Rebufin repc.].vnice;tn 9 no.C.de fcnten.quz pto €o.dd intereft profer.Et fic idé poteris dicere de monito- zijsut propter bonam caufam:nec tcítes, nec priucipalis teneantur propalare per predicta & ca jpdixiipoft domi. meum:& in hoc refidet didtus do.Neniza. (Pro przmi f- fis adde viterius ea qux noluit Anr.de Butr in c.per tuasin 1 fineS,qui filij nt legit.vbi dicit cp hcitü eft aduocato Tin confcientia fouenti iuftam caufam,al'egare per fas & ne- fas,& caufam defendere:firmat do.lo.de Lodris doct. Pi- étaué.in breuiario fio 1n rub.de v.ego.gelft.ffin uerbo có- fermat;dum dicit qfi aducrfarius malitias adhibet, p tunc cotrarias malitias & cauillationes pót repelli : quia tunc * nó facit maligné,fed ad fui iuris conferuationé. adde Ce- pol.coníi.16.col.2.& Pet.de Anch.confi.145.in fine, dum dicit,g in dolo verfari non dicitur qui fraudem qualiter- cunque excludit:uide loan. Mo.in c.j.in prin.de reftit.fpol. & quz tradit Dec.con(i. ;8.nu.tr.vifo pundto.Cum equi- dem liceat boa defendere armis ,etiam decipiendo ho- - ftesmultó fortius per tales allegationes,p di.Ant.licét nó aleget,do tibi gl.ad cafum expreffam in d.c.Dominus no- fter? 3.3.2.no.Hippoli-fingul.177.Malitijs hominü. Alex. conf(i.1 5 s.uol.j.incipiente circa primum. Pano. poft gl.& Hoftien.indej.col.2.3.de his qux vi metuve cau fiunt , vbi dicit przmiffa licere aduocato:dum ramen fine m&d acio hoc fiat;quod erit difficile quibufda. Bal.in rub.de fidein- ftrumen.C.col.2.uer(icincidenter etiam quaro. Barb.n c. fedes.col.3.S.deref.Idem Barba.in prooemi.cle.$. Quoniá 85 86 nulla in prin. aduerfus f malitiam vtendum eft malitia. . - $2 Dec.inl.Ea e(t natura.ffde reg iur.ubi idem dicit de iudi- ce:quod de aduocato hic dicitur. Nam iudex ad veritate inueftigadam,potcft vti cauillationib. & etiam fimulare, vt probatur in c.afferte de prefümp.Nam propter vtilita- - tem publicam ad bonum finem permiffa cft fimulatio.c. vtilem.22.9.2.hinc Domi.in c-quáquàm.2.q.j.col.pe-uer. Ad tertium dicit poft Archi.in d.c.vtilem. Quod iudex jp- mittens delinquéti (ibi remittere delictum, fi publicé có- fitetur,g ex tali confeffione poteft eum damnare. Et iu- dex excufatur a tali (imulatione peril lum tex.in c.utilem, dicens gp fic fecit Alex.;.p his facit.l.qui vltimo.ft.de poc. Fely.in d.cafferte , tamen Dec. ibi videturin iudice con- trarium concludere;& g talis non debebit virtute huiuf- modi confeffioniscondemnari,vt poteris laté poft eum videre,maxime in foro confcientiz:in quo non eftlicitü fidem rumpere:prout nec hofti, qi pmittit.25.q j.c.noli. Et de hac fimulatione:vide Io.de Lodris in breuiario.22. q.2.in uerbo vtilis,& in rub.ff.de rei nendica. €[Subfequi- tur quintum quazfitum,Pro quibuscaufis & rebus non dét monitoriü generaleconcedi;dico j.Ouod pro f releui:vt 33 putaprocanibusqui plus habét incommodi quàm com- modi:iuxta illud vulgare,Quz nocitura tenes,quáuis fint chararelinque.Pro quo l.proprié bona.& l.bonorum ap- pellatio,ibi bona dicuntur ex eo qp bear.i.beatos faciü t.ff. deuerbo.(igni. Et fic nó iuuat folusaffectus: fi aliter nó p- fint canes. arg.l.ptía.& l.pracéden.ff.ad l.Falci. Secus tam& dicas pro canibus-vtilibus,quia hi beatos faciunt in cufto- diacorporum« bonorum. «[Et per hzc dico platos no- flritemporisvenatorcs:nó poffe obtinere monitoria hac ps recupcrarioneillorum canum & auium : qui eos non .beant.i.beatos faciunt. [mo damnatos & feruitores infer- $7 88 manus Imperator,n filios proprios. «;Et inquátum.s.di- ximus de przlatisiidem dicas de nobilib. no(tre ztatis (al^ tem maiore parte illorum;qui conuiuantur lauté & (pl& didé,expen(íis rufticorum & fingula miliaria fingulis dteb* «onficiunt,ut uentrem impleant & fe omnino (aginent Io.de Plain l.deuotum de meta.lib12.C.prout refert idé do. meus in trac.de peíte.carta.75.col.».uerfi.(ed expedit .& contta.cofdem pralatos.car.126.col.fi. «Item nec ét ;pro vna gallina conceditur. Hinc fynodus prouincialis Dituricen.fada anno millefimo quingente(imo. : 8.fuper reformatione ecclefia(tica iurifdictionis ( & quidem aiüt etiam burfarum) ftatuendo dicit non decernenda huiuf- modi monitorianifi damnumy,ratione cuius impetrátur, fit eftimationis trium folidorum Turon. nec moniti cul- ;pabiles pro minori damno excommunicationis fentétia minime innodantur;illudd; in ipfis literis moniitoriis ex- primatur:quod licét expreflum nó effet; ppter hoc tamen pon forent excommunicati,obítante intentione excom- municatoris. A qua vt dixi fupra regulatur exvcómunica- tio.Ad quod adde Arch in c.folitane col.j.65.d i.ubi dicit, «p (i intentio eft ipfiusexcommunicátis ftatim ligare, có- tra facientes ftatim ligantur.arg ff.de acquir.po f1.l.qui ab- fenti.tenet Franc.Cur.confi.20.nu.44.uide quac dicoin c. j3.de concefprzben.& licet dicatur iu(titiz: habet tamen, quoad hoc conformitatem cum gratia:per regulam quá citat Lap. allegat.antepe.circa fin&.Quod priuilegia f gra- tiz dependent & habent fuum effectum volun tate con- cedentis.Non eius,cui conceffa funt. Et hec conftisutio habet robur inter fübditos füuffragancorum.argu. eorum; qua no.in glin uerbo fententiz.c.Romana.de fen ten.ex- cóoica.hoclibro. 4[Pro his habeo regulam (eu maximam in iure. qua citat Io.de Anania in c.ficut.col.».3.de homf- ci.poft Bariin l.diuus.ft.de ficca. in qualibet f poena fpi- rituali attenditur animus & cogitatio,non euentus. 41Ít nec datur pro damno leui:dato per anferem uel galinam. arg.corum quz notat.Petr.de Lauádriain trac.de docto. 4parte.q.81. «Vide qualaié dicit Alex.confi.104.in fin. ftatutum loquens,vol.j.tamen Iacob.de Bellouiía in pra- &icajin rub.de fur.& latro.nu.6 5.dicit g» pro primo furto: illarum quis relegatur:& pro fecundo fufpenditur. p hoc facit quod notat A lexa.confi.15 8.nu.o.vi(a copia.volu.6. vbidicit quisnon potet re(i(tere telo contra eum , qui res leues & modici ualorisimportat, put poflet 2 eum ,q. res magnas afportat.quod not. €jNon conceditur etiam quando petitur ineo inferi res crimino(a, & diffamaroria alicuius perfonz:puta quicognouerit talem mulieré car- naliter,habeat propalare. Pro quol.item apud Labeont, &ait pretor.ff.de iniur.faciunt notata per Socyn.confi.18. vi(a narrati pün&i peti.col.;.& 4.Batba.confi.15.capio vl-- timo 4.uolu.& 5.q;).c.j.ubi Prepo.dicit verbis fpeciicis 8e. fequen.g textilleeft contrafarfasgallicanas maximé Pa- — — tifien nifitales excufemus:quiaillasfaciunt caufa loci nó adinfamádum aliquem.c.j.15.q.6.& c.(i quid. r4-9.5. Vel pro honore reipublicz,& fic non dicuntur fecifle animo iniuriandi/licét in alicuius contumeliá cadant. dicit Dec. confi.48».in finein quzftio.qd facit pro fchola(ticis col- Ichij Cardinalis monachi Parifien.cuius fundator auctor nofter.Ioan.Mona.dicitur,in quo reperitur fepultus;vt vi-. derelicét in choro capell eiufdem collegij. 4TEt in hoc operantur uoluntas T & propofitum, quz diftinguüt ma- leficia.l.qui iniuriz.in principio.ff.de fur.c.cum uolütate. S.de fenten.excommunica.notat Io.Mona.in c.j.& ibi di- 8.per c.peruenit. SY -fe NN ! NW WS be De conftitutionib.Cap.vt animarum: 3h "erafiftentia,primi.lfi finita S.Tulianus.ff.de dam.infea.fa- $9cit vulgare T quód nó poflünt bono peragi exitu, que ma- lo funt inchoata principio.c.Paulus.;j.q.j.«| Pro quo habco quod füblatare , füpcr qua fit difpofitio & interpretatio: tollitur ipfa interpretatio.ca(us cft in l.vnica. in princi.vbi Bald.in princip. C.de lati.liber.toll.per quam dicit ibi ipfe Bald; quod reuocatis aliquib.ftatutis, renocate fünt om- nesreformationes facta circa ipfa ftatuta. Ad idem text.in I.tutelas.C.de cap. diminutio.vbi mutato noie;tollitur di- - fpofitio fundatain illo nomine.tradit Maria. Soc.cóf.12 5. €ol.fi.fuprafcripti.d|Secus in aliis iniuriis, quz fuerunt ali- cui improperatz;quia tunc pót obtineri monitorium : vt putà quia vocarüt Titium latronem aut homicida, & tüc €ótra tales& pariter fcientesobtinet. Etdatut quo ad in- iuriantes,q primo fignificantem latronem homicidi di- xerunt,& cetera huiufmodi.INO autem inconfusó;uidcli- cet qui talem dixerunt Titium latronem. Et ita fxpe vidi. iftud tenet Prouinc.car.mihi.43.columna,j.dixi fupra : in 4.quafito verf. Et ad propo(itum premifforum. €j Poftre- mo nó cóceditur cótra fcientes,quádo principalis propa- Jauit : cum propalatio talis fuperflua effet, iuxta illud Phi- lofo.nec f natura abundat in fuperfluis. pro quo lex fatis vulgatajhzc ftipulatio S.diuusibi, periniquum effe faper- uacua cautione hrédum onerari.gl.fi.in c. .füpra.de ma- iorita.& obed.lafin l.decem.nu.3o.ff.de uerb oblig. &r Ad premiffa in arg faciüt &a,que nótat Felán c.fcriba in prin. füpra.de pre(ump.& in c.j.col j.fupra de offi.delega. Quod 9; excoómunicatio;qua nó eft profutura, ferri no débet. vide ! quz dico in propofitojin c.Solet:in uerbo,nó petens.j.de fenten.excoómu. «f Intelligas qp principalis propalauerit, adco q ex ea propalatione fignificanti refultat ampla & fufficiens fadi probatio. A Jjiàs tenent (cientes , exquo mi- nus eft propalatum, iuribris vulgatis. «Pro hoc puncto facit tó fzpius fupragemi nata: qpabintentione excoica- toris regulatur excóicatio 4quia (1 excomunicator fciuitfet principalis propalationet n,verifimiliter no cócefliffet mó nitorium,dari folitum p rebusignotis& occultis: vt di£ cüffum in 4.quzfito exti rique probari poflunt , poftquá aliàs per reuclantem det edtü fuerit;prout dicimus de fub- dito;q fciensno reuelau it tractatum cotra Principem, vel füamrem publicam:de quo per Dec.in c. quia quz(itum, füb nu.7.uer.ex quoinfe rt.(apra.deoffi. delega. & hoc fuit di&um Bal.cótra quod, vt dixit Bar.obtinet locá in praxi: vt indiftin&é procedat:;fiue ppbari poffit: (iuenó : qa quo- quomodo fciat,tenct.r euclare:tamen pro di&to Bal.cótra cum in lj.S.occiforiui n.ff. ad Sylania.facit £m Deci. vbi fupra.tex.in c.quappro ipter.ibiprobationib. cópetetib.ex- hibitis.2.q.7.Di&um t amen Bar.efto q fit ueri de iuris ri- gore:& in praxi obíeirnatum, recipit tamé modification & temperamentum: nt non pcedat in patre filio. In pa- tre quidem, f quia nO debet filium offerre ad fupplicium. ].miles.S defertorema.ff. de re militari. Sakin l.propter infi- dias.C.qui accu.non po.1o de Ana.in cap.fin.fupra.de his qui filiosoccideruntin filio etia erga patrem , quia corre- - Jatiua funt,vt deduco:n rüb.de renun. [Et profequendo intentum:quaxro an.teftes,q h onem facere re- cufauerunt,parti teneantur:b :perea,qua no.Pet.de Anch.confi.34 fciensfecerit fugese 90 94 92 difcuti 2 toriü generale, dic q» quem to,uerf.& hac procedunt deci nf tud non poffunt concedere,ita nüic paritate rati quàm de correlatiuis dicemus : cp ipfis excoicatis honcó- - ceditar:ratio füccedit,quia excoicati dicuntur ferui Dia-- boli.g]o.». in l.pedius.ft-de.recep.arbi. & ficferui peccati. 95 £C. de fcnten.pat.Hinc gl.in caudi denique.11.q.3. p Dia- bolus habet pote(tatem in excóicato, quafi in pecore.Idé Hoft.Io.And.& Panor. in c.quorundam. fupra. de ludzis g Diabolus utitur excomimunicato , ficut rufticus vtitür $uo afino vel iumento.idem Panor.in rub.de fentent.ex- commu.in fine.fupra. Rocchus de Cur: c.fi.col.5.n0:2.de «onfue. € Irem. cxcommunicatis aliquid communicare erati E , / " ( cleie no debeant eis füffragari,cü comittantin eilauxi- . Jo.Mo.in cjin prin.j.dercfibi;qui eft exclufüs accedit vt pter delictum fuum vel poenam non debet qüis effe im: non debémus.c.(icut apoftoli cum tribus fequentib.r1.q. 3.& in C.J.de excep;j.notat in c.paftoralis.S.j.füpra.de ap- pella. YIPreterea excommunicatio priuat hominü con- fortiojficut foetidum cadauer.Bald.in 1.2.co1.2.C.quib.res iudi.n0n no.& non folum excommunicatio a comunio- ne facramentorum:& hominum priuat.Io.Mona.in c.j.j. de ref.Sed etiam per eam Deus feparat communionem a gratia,& cuftodia fua:ita Panor.in c.(i quis,not.5 .fupra.de rcbus eccle.nóalie.meritó uenit dicendum, qp auxilia ec- liü ubiglo.fi.ff.de minor.» 5.an.c fruftra.s.de víür. €] Et (ic eisnon debent concedi huiufmodi monitoria , cü fit for- tior neruus iuri(di&tionis ecclefiattica. facit quod voluit inclufus. 4J(tud poteris comprobare per ea, qux uoluit Pan.in c.nouitin z.additio.fub nu.*9.deiud füpra.ubi di- cit c» no admitterentur , ad denunciationem euangelicá: fecusinalio criminofo emendato. «rFirmo & vlterius p deci. Tholo.189.ubi dicitur fuiffe conclufum q repellun- tur, quando excommunicati veniunt principaliter p tiia adionis,& prouocando ad iudicium,impetrádo tale mo- nitorium.uide quz in propofito dicit Aufrerius in primà deci.Iholo. €JEtlicér,vtinfra deducoin 8.quzfito, tales excoómunicati in generali nó debeant uitari, propter hoc tamen nó minus funt excomunicati. notatàr in pragm4. in titu.deexcommunica. non vitan.in fi.ibi ,in aliquo re- uclare. vbi glo.dicit cp quis | deimprobitate füa nó debet confequi cormmodum.l.itaque fulo.ff.de fur. Nec ex deli- &o fuo debet cffe melioris conditionis. cap.audimus.de collu.deteg,füpra.& c.eum qui benefici de preben.5.nec ex culpa fua confequi poenam & premium c.(i quxlibet. 22.0.2. «|Facit p poena non przítat immunitatem.Lfine hereditaria.ffde nego geftis.& Lrelegatorum.S.fin.ibü;eft eaim perquàm ridiculum ff de inter.& relega.cg quis pro» ad munis. concordat tex.in c.legi.: 6.q.j.ubi glo.tn verbo;de- terioris.ad idem.c.intelleximus.i.de iüdi.dbi Barb.illü no- tatad hoc, g inhabilitatus ex cülpa fua ad certum actum, folumintelligitur quoad comniodum fuum: fecus ad in: commoduin.IHtis tamen excommunicatis poterit füccur- ri medio deduQto per Anto.de But.po(t Hoftibi in d.c.qa fruítra.col j.s.de vlur.ubi dicit c; licétcriminofüs non au- - diatut;iudex tamen inquirere debet ex officio proprio, vt faciat refarcire damnum,cui debeturnihil allegat.hoc ta- men tene menti tamquàm notabile fecundum eundem & fingulare fecundum Franc.de Aret.in c.nouitjin finali- bus uerbis.tupra.de iudi.Pan.in c.parrochianos ia 2.nota: $.de fenten.excom.dicit op incidensin fehtentid canonis debet deaüciari publice excóoicatus. Et hoc fpectat ad of ficium przlatorum,etiam neminerequirente:& debet ta- lem facere vitari, donec fatisfeceritlzto & fücrir abfolu- tus.lüuantur preterea excommunicati quando partesap- pellantiumaut reorum füftinent . quia via dcfen(ioniscis noü clauditur not.Io.Mon.in d.cj.€ Pro pamiífis addo ea, quz notantur in d.c.nouitjin verboiudicare S.de iudi.vbi dicitur cp multa f permittuntur retradlari indirecte pro- 43 ; 1m fc e d pter peccatum;q, qficgo tibidetu ti.hiered. red. Daro.Imt cont 7.uolu;. € Et iudex f non debct patioütq ompetéti.Balin l:cum propo- nás.C.depadt.& Bar.inlfi vnus.S.pactus.ft.de pact.quibus adde Domi.in confi 5 8.quidam vífurarius:in aer.exceptio dilatoria.Inn.n c debitores .füpra.deiurciu. & eunde Do- min cóti.65.in finedubia.la(in con(t t4 4.Statutü.uol.4. - SJ Aggredior fextü quzfitum, qd paucioribus abfoluiz poltquaim in precedentire ita exigente; fui die : 1Cct disc dc REA cows Se aL E ERE qal BUDUSINREEKGUDE URECNCESUUSSAENRNUNNUUER E EUN EEE M ea EE Ee EE 96 licetan iudices] teneantur huiufmodi monitorium po- ftulantibus concedere,dic g fic, cum ratione peccati pro- NU cedaturin quo officium iudicis exuberat. Car.in cle.difpe IM dio(am.q.:3.de iudi. Ideo iudicis reqviliti tenetur impar- Un "titi officium fium etiam nobile petenti confiftensin ip- iM -" fomet iudice,quod renet Fcl.in d.c per tuas.col.fin. fupra. detefti.poft Bar.in L.j.nu.11,ff.de jurifd.om.iudi.ubi dicit €p iniuriam facit iudex.fi dencget.L). S.pen.in finalib.uer- bis.ff de aqua quo .& efti.vbi gl.dicit qp immo eft debiti fo- utio priuilegij conccílio.argu.l.hoc lurc.S.pe.fr.de dona. " Aliàs pora dencgatione appellari.dicunr Dar.& Fel.ubi:s. '& Gic per füperiorem cogi.Citat Panor.ubi apoftil.in c.bo- 'ne €l j.nu.i4.de poftu.pla.dixi 5in procc.in verbo difpen- "fatio vide Anr.de Butr.in d.c.bone.col.».ubi refert g licet c ffcium iudicis omnino refpiciat bonum priuatum,renct tameniudex ex officio (üpplere , quando fumus in mate- gia peccatiallegat.c.ad noftram,el » S.deiureiur.u bi uide- bis tex apertum ad huiufmodi monitotia generalia. €] Ad idem facit quod notat Pet.de Anch. conti.r 6 7.in. princi- pioyuifis diligenter: qp iudex fex officio debct occurrere 57 manifeílc iniquitati. ctià fi parti eflet via prclufa per pa- &um,vt no.Bar.in Lj.ffquod vi aut clam.hinc eft cp £1 ma- giftratus no obuiat delicto füturo:debet ab officio remo- meri.Bal.in 1 j.S.quies.ff.de off. prafedti vrb.p quo uide In- | noinc.j.col.vlti.s.de poftu.prala.quib.iunge quz laté có- , gerit Pet. Rebuf inrepeti.l.vnice. no. oin prin.C.de fente. li qua pto eo qnod intercft profer.Et dic quod in talib. non BI eftlocus penitentiz, per ea quz dicit Alex.conf.2 o6.colü. pen.uifo themate.vol.2.g non licet alicui reuocare libel- - dJumcontinentem aliquam extorfionem.allegat.l.qui ea mente.cum füa materia ff.de fur.Et propterid iudex non jmpeditur procedere, & ucritatem perquirere & punire: vtefttex. fecundum quod declarat Bar.& alij in ltranfige- M re.C.de tranfadt & inl.(i maritus.S.i negauerit.fI. de adul. Hi Do&.in cj 3.decollu.deteg. «| Vnum praterea tibi in hoc 1 pun&to,dico quod licét pars accufet:dicitur nihilominus ludex procedere ex mero iudicio nobili : & accufans dicit fiimulus inftigans iudicem,refert Neuiza.ubi fupra.uerfi. Ampliaj.col.4.dicens nó referre quomodo procedatur, vidclicet an diocefanus concedat ex eius officio , in aliás ad mei inftan.poftquam differétiz huic poteft vnico uer- 99 boimponiremedium.Non enim [ curamusde modo:dü tamen habeamus effedtum.].(i mater.ubi glof-fin.C.de in- ftit.& fübftit.ubi nihil refert qnid de equipolentibus fiat.l. Iulia ait prxtor.ff de conditio.& demon(tr.cum alijsibi per cii, & per nos.5.allegatis. Maxime in foro ecclefiz vbi non obferuantur totapiccsinris.Notant Docin c.dilcdi. pott glo.primam.fupra.de iudi.laté per lafo.Infti.de actio- niin S1tem fi quisin fraudem. €jHoc enim officium iu- pliciter excludat exceptionem: non tamen videtur facul- tatem implorandi auxilium iudicis excludere,faltem vbi aliàs pats locupletaretur'cum aliena iactura l.plané.& l.fi. ff de peti.hered.ubi utrobique Bal.& Ang firmant:& Bart. in d.l.j $.».f£.quod viaut clam.latius Alexa.conft.97.uifo. volu.c Facit ad premiffa,quia vbicunque iudiei conítat ex actis.poteft ipfe ex officio fuo lupplere;glo. & Cy.in l. j Cut quxdefünt aduo.& glo.in l.2.ff.de ferijs cü aliis not. per Alex.cófi 158.nu 11.uifa copia.uol.6. Et hoc maximé vbi vertitur periculum animz:quia runc impendit etiam non petitum officiü.not.Pet.de Anch confi.» ; 4.in princ. Cafiis talis.vidc quz dico in cin uerbo. Et de negato de confcf 4] Attende ramen ad ynum, quód iudex cx officio inquirens habet naturam accufatoris , & fubijcicur his , d ipfe accufator (übiretenetur,prout tradit Alexa.in confi. 001164.num.a.tifouol.t. €jOGtauum quzfitü: f An ficmo- hiti debeant uitari:dico illud breuiter profequedo , quód licétolimteneremur uitare excommunicatum ab homi- ne,uclaiure nc ;; uotorium,etiam ante denuntiationem; nifi mihi foli pateret:quia tunc in occulto & priuato te: uitare. not in c.cum non ab hominc.füpra de —. fenten.excommu.& in c sin uerbo, publico. TA. 99 dicis habet maximum priuilegiü: quia licétftatutü Tj im- E loan. Mona. Gloff in Sextum Decretal. deexcommunicatione/fieft occultajnon eft uitandus ia .publico.d.ccum non ab homine.€]Hodie tamé iure Gal- licano non tenemuruitareexcommunicatum non denü- ciatü fpecialiter & exprefsé,(i tamé fuerit, tenemur. Etein .quemita notorié in excommunicationis fententiam có- . ftiterit incidiffe:quod nulla poffit terginerfíatione clari, .aut aliquo iuris (uffragio excufari:ifta funt uerba concor- .datorü & pragmarica Gallix. ubi do.guymier. iftud qua- fitum late difcutitzideo manü in.eiusmeflem ponere no- ljui:cuiadde quz in propofito dicit, Neuiza.ubi.s.uerf.am- 1o, fiunt tincontinenti ideffe uidentur.l.lecta.fl.i cert.peta. [O0 1&ta e(t decifio Io.Mo.licét prefati Doct.non allegent in c. que cit cadere obliuio meme ri.Quia inquantumcun- - zn E E51 Do : m od ames pdeceedegtip eter epi apte Nata eps MRRPERO m " ^ 4 POTUIT TL ATINMEORRM POR WA VIENT TUIS Deconftitunonib.Cap.vtanimarum.. 23 dcbet conati es capi uerbis, non autem dilationem dare ad malitiam fuam inftruendam , quod (i ceffet, debet dari (fecundum ca(usdi(cufionem)loga,ucl breuis.Notat So- cinus.confi.192.in fine,capio difficultatem.4[Et in histefti busftatur corum primz depofitioni;iurate dico, & nó fe- cunda:qüod facit ad infra deducenda.Pro quo uide Ferra. tautela.15. quz fumit initium. Quazftio, Soci.confi. » ».in €aufadomini Antonij.volu.4. € Predidatamen ceffant in propalationibus videtur. equidem q» non debeant legi prima ppalationes.cum nullus fit timor variationis:quia primum dictum non eft iuratum;& nihil facit quominus teítes poflint cótrarium cum iureiurádo deponere , abíq; timore contrarietatis,quia ftabitur dicto iurato.Dart.in d. 1.eos:& Ferra: Iusin d.cautcela.: ;.Dicunt em Ipol.Fl.& Fe- li.:vbis.g eftin arbiftio iudicis facere:vel non facere tefti- buslegi ralem depofitioncm.Ideo videtur in propofito, qp nulla fübfit iufta caafa propter quam debeant fibi legi propalationes.Imo potius fube(t caufa: propter quam nó debeat.Qnia a communiter accidentibus, obtinétes tales monitorias faciunt fcribi tales propalatione: per aliquam perfonam fibi fidam,quae coadiuuat dicta propalantium:;. & illa defcribit quanto fauorabilius poteft pro ifto obti- nente monitotias,ex quo uideretur iniquum, qp i(ti teftes debeant fe po(tea ad tale di&um referre. argu. corum quz congerit Barba.lib.z.con(i.z $.preclare.col.penul.Paul.de Ca(tr-primo lib.confi.; 68. Alias effet dare materiam fub- ornandi teftes:quia quamuis fit licitum in(truere teftem: vtdeponatdidtum fuum congrua ratione. Ita cp conclu. dat,)non tamen eít permifía inf(tru&tio ad deponendum: mutatafub(tátiaueritatis. Curtin repeti.J.admonédi.col. 27 ff. deiurciur Felv.in c.przterea col.pen. & fin.füpra.dc. teíti.cogen.& inclicet caüfam.col.1 o.uerf.& vnum circa. füpra.deproba.Banerius in S.pater ad fi.Iníti.de tefta. Dec. coníi.129.col.8:nu.14.ibi,fecundo refpondetur.«| In hoc tamen g fapra.proximé diximus.ftandum prime depofi- tioni iurate videtur contrarium huic:quod notat Alexan. confi.: 5 :.quidam teftes recepti.uo].ó.Quod tcftis vacillas poteft ratione vacillationistorqueri , & potius (tatur de- - orturaalteti , j allegat.l.(i poftulauerit., pofitioni facie cü tortu $.(cd finegauerit:& ibi not.Bar.ft.de Adult.& Bald in 1.5. te.& 1fi.C.de quaftio. €T Videtur ta- C.adleg.lul.de adul men g pramiffis poffit adhiberi catítela uidelicet q» pro- palantes iurent;dic hoc non iuuarc:ex quo fponte iürauc- runt;cum monioriz nos. non compcllant deponere cü iuramento,íed folum propalare:teftis enim debet coa&e iurare.liurifinrandi:& L(i quando.C.de tefti. Alias qui fe ingerit eft fofpectus.L.qua omnia.ubi glo.fufpeQus;in.fi.ff.: de procura.Fel.in d.c.2.col.8.füpra.de tefti.Hyppol.in d.l. ex libero.col.;.& in 1.fi vnus.S.feruo qui vitro.ff.de qua- ftio.Corn.lib. 3.confi.18 4.in prefenti coníultatione litera, m.hinc Panorán c«um.p.fuüpra.de accu.dicit g ille qui fc offert deponere cótra me.dicitur inimicus meus.Pro quo facit quod notat Pet.de Anch. con(i.1 57.«olü.4. Summa. prudentizzibiex hoc enim folo qv (ic fe ingerunt , funt fu- | qusttedanm ice MES. : ra. €Idcocon- - cura. $ a6 res cateris;arg.d.] qua viam.ff.de prc OD cn d ur óc &ludo,non cffe legendam prop: e» D ric it adiri per vid quarelz inuitis fua D Aw e ap V ue Sx de aliumiudicemin prima inítantia fine licétia epifcopi fui dicece(ani.tex.in c.(ignifica(ti.S.de foro compceten.« licét Archiepifcopusin omnibus dicecefibus fuorum fuffraga- neorum iurifdi&tionem habeat epiícopalem, non tameri habetepifcopalem feu ordinariam : ut inter fübditos epi- Ícopi poffit cognofcere.notat Inno.in c.paftorali fupra.de officio ordina.ubi dicit gp Archiepifcopus nó habet iurif- didioné ordinariam epifcopalem in tota prouincia , nec fimul concurrit cum epifcopo.idem Inn.in c.duo fimul. S.de offi.ordi.g fi fubditi epifcopi nolunt coniparere co- ram eo,non tamen propter hoc Archiepiícopus iuriídi- &ionem habctin eos , ut caufas corü audiat. (cd. folum vt praftet auxilium ordinarijs ad compefcendum eos.Quod firmat ibi Car.col.fi.Ildem Innoün d.c. Romana.ubi dicit, - 9 fübditi fuffragancorum nó poffunt confeptire inalios quàm in fuos ordinarios.per d.c.fignificaftizidem Inn.in €.contingit.füpra.de arbi.alias fequeretur ablürdum:vide- licet g in poteftate, fübditorum effet iuriídidtionem fuüpe- - riorisabdicare:(i nó in globo, falté in particulis,g e(t ide: quia per deftrndionem f omnium partium:fequitur de- 1o5ítrudtio totius.c.monemus,1 35.q.2.ibi ,ne ecclefia Dei ad nihilum redigatur:facit dictum Bal.in c.intellecto S.dc iu- reiur-übi dicit gp per particulas poffet totum regaum dif- folui.Ideo Rex non poteft aliquid de regno alienare. text. - incj-deprohibi.feudi aliena.perlotha: quia poflent didt - fübditiepifcoporum fponte coram Archiepifcopo litiga- re,& nullus litigaret coram epitcopo: & fic fuaiurifdictio vacua remaneret. dicit Archi.in d.c. Romana.in uerbo, in - hisidco confufionisfequela locum obtinerctiuxta illud. Nam ordo confunditur,cum fua iurifdictio vnicuique nó feruatur.c.peruenit.t1.q j.tex.apud Gallos in titu.de cau(is in Sinoleuerunt,im pragma.& in titu.de colla.in S.ordi- narijs poft prin.& in concor.co.titu.de cauíis. quod opce- rabitur priuationem iuriídiQionis inferioris.Ouod dicere non conuenituiro.Te(tis cít Bald.in c.paítoralis.col j.nu. 3 .fupra.de offi.ordi.ubi cita qp fuperiornon potefl priua- zcinferiorem (ua iuri(diCtione ordinaria. per text.in 1.fin. C:deoffi.prefeQ. Augu. facit text.in c. per fingulas. 9.q.5. vbi vnumquemque oportet epifcopum habere fux dioe- celis poteftatem,& ly oportet de füi natura importat ne- ceflitatem.lLeos.C de appella.faciunt etiam a ,quzx dico in c.perexemptionem.; dc priuilegijs. «|Facit equidem id quod notat Petrus Rebuffus in repetu.l. quod iutfit - nof. 2.nu.68.cum feque ff de reiudi.Quod Archiepifcopus ab -€pifcopis fuz prouincie caufasnon euocat;quia inter eos ( dicit dominus meus de Ripa;.interpreta.in c.cü.M nu. 1 9$.fupra.de coníltitu. ) locus eít przuentioni.ütnotan d. c.paítoralis.füpra.de offi.ordinar facit.c.fiafede.de prxbe. hoc lib.etiam percitatione.c.pottulatti. & ibi Soci fupra. $.de foro comper.l.(i quis poftea.ff.de iudi. nec epifcopus caufam ab abbate euocat.c.quanto,& c.graue:Sc ibi glo.fi. íupra.de offi-ordi.qua glo.dicit nifi abbas eet negligens. INec ab Archidiacono c.a.(upra.de exceífi.prela.nec a ca- ,pitulo.c.irtefragabili:fupra.de offi. ordin.minusq; a pleba- no;autalio przlato inferiore iuriídictioné habéte. Quod «eft ucrum,fitales inferioresipfam iurifditionem ab epiíco EE UR Pifcopus habear iurift rzpo.in c.de yr bi ENUEXIUNCQUO NNNM NITE MNUEUN E VEUNDENMDENMUUN UU n UE E ELLA MELEME ELA lc l Ioan. Mona. Gloff. in Sextum Decretal. M : S " : : " E 1M . 96 licetan iudices] teneantur huiufmodi monitorium po- Mi ftulantibus concedere,dic g fic, cum ratione peccati pro- Ni cedatur,in quo officinm iudicis exuberat. Carn cle.difpé iB Vati I" dio(am.q.:3 dc iudi Ideo iudicis requiliti ten&tur impar- iM "tiri officium füum etiam nobile petenti confitensin ip- M -" fomet iudice,quod tenet Fel.in d.c. per fuas.col.fin. fupra. Wi detefti.poft Barin Lj.nu, 1 1.ff.de jurifd.om.iudi.ubi dicit Jh c iniuriam facit iudex.fi dencget.l.). S.pen.in finalib.uer- m bis.ffde aqua quo.& cfti.vbi gl.dicit p immo eft debiti 0- lotio prinilegij conccílio.argu.l.hoc iurc.S.pe.fEde dona. f - Aliàs pora dencgatione appellari.dicunt Bar.& Fel.ubi.s. Wr & (ic per füperiorem cogi.Citat Panor ubi apoftil.in c.bo- 'ne el j.nu.i4de poftu.pla.dixi 3in proce.in verbo difpen- "fatio vide Anr.de Butr.in d.c bone.col.».übi refert gp licet "c fficumiudicis omnino refpiciat bonum priuatum,tenet tameniudex ex officio füpplere , quando fumus in mate- ia peccati,allegat.c.ad noftram,el »35.de iureiur. u bi uide- bistex. apertum ad huiufinodimonitoria generalia. €T Ad idem facit quod notat Pet.de Anch. coníi.16 7.in. princi- pio,uifis diligenter: q»iudex f ex officio debct occurrere 97 manifcílc iniquitati. ctià fi parti effet via pracluía per pa- Gum,vt no.Bar.inlj.ffquod vi autclam.hinc eft cp fi ma- giftratus no obuiat delicto füturo:debet ab officio remo- Ni eftlocus penitentiz, per ea que dicit Alcx.conf2 o6.colü. j pen.uifo themate.vol.2.g non licet alicui reuocare libel- Jum continentem aliquam extorfionem.allegat.l.qui ea deexcommunicatione,fieft occulta;jnon eft uitandus in .publico.d.c cum non ab homine.€]Hodie tamé iure Gal- licano non tenemuruitareexcommunicatum non denü- ciatü fpecialiter X exprefsé,(i tamé fuerit, tenemur. Eteim ,quemita notorié in excommunicationis fententiam cÓ- ftiterit incidiffesquod nulla poflit terginerfatione calati, aut aliquo iuris füffragio excuf(ari:ifta funt uerba concor- .datorü & pragmarticz Galliz. ubi do.guymier iftud qua- fitum laté difcutitiideo manü in.ciusmeffem ponereno- lui:curadde quz in propofito dicit. INeuiza.ubi.S.uerf.am- plio.3.col.2.& lo.Mo in c.i.in finedehomi.uide ad inté- tum prxdictorum Calca.con(i.122.circa finem.Ibi,nó de- beo crederealiquem excommunicatum,, fi mihi dicatur, .nifi iudicialiter fiat,uel de mádato fuperioris, hoc eft epi- Ácopi uel ordinarii. Adde etiam vnum quo ad materiam, «y denunciatio excommunicationisque fit in his)noouam noninpducit excommunicationem,;íedantea latam .noti- ficat,ut patet de appella.paftoralisnotant Dom.& Prepo. zo1in cinferior.21. diftinc. necualet priulegium in conrra- .rium ut non tenearis excommunicatos huiufaiodi uita- .re.c.cum & plantare.S. excommunicatos.füpra.de preui- leg. comprobatur. Quianullus poteft fe tueri priuilegio vt.dclinquat fcu contra iura inuchat: ita concludit nota- biliter Io.Mona.in c.epifcoporum j.de priuileg. 4| Nonü 1o; quzfitum eft. An propalationes f faciant tidein:brcuiter dico q»non:moieor fequentibus. Primó quia antequàm depofitio teftis faciat fidem , opus eft citatione partis ad- ueríc vt ueniat vi(ura teftes recipi,produci,& iurarc.iurib. vulgatisfüffiziant notata per Doct in c. ».& in c.de teftib. fupra.de teíti.ubi Fely.col.5.nu.5.uert Ec inquantum Dald. in c.fraternitatis not. 4.cod.titu.ubi adducunt aliud. requi- fitum,uidelicetiuramentum quod debet praecedere, non Íequi.aliàs effet prepo(leratioquz euitari deber.Dald.in I. Aufiurandiin prin.C.deteíli.vbi limitant contra aliquos nifi incontinenti poft depolitionem iuraflent: quia.tuac ít praíumptio,quod quando depo(uerunt;cogitauerunt. deiuramento preítando:& ideo prefumuntur uerum. di-. xiffe propter reuerentiam iuramenti, quod fciebant fe p- Ítaturos ficut fi priuspractitiflent.. «] Pro hoc faciuat not. per do.meü de Ripa;retpon lib.:.c.8.ubi dicit quód filex pracfixcrit terminum volenti reconuenire: vt ante lité cÓ- teftatam reconueniant.c. 1.& 2.(upra.de mutuis peti.tamé incontinenti poít litem conte(tatam conceditur recon- nétio-Balin l.cumueniffent.col.fi.nu.io.ibi, tertió quaro. fupra.de iudi fequitur Iatin Ledita.C.de eden. Quia que isi fiunt f incontinenti ideffe uidentur.]le&ta.f-(1 cert.peta. — Mtaeftdecifio Io Mo.licét prafati Doct.non allegentin c. difpendia.S.reus j.de ref poft prin.«TEt adeo iuramétum eft requifitum;quoód Papafinc uoluntatepartium nó po- teft difpeníare.ita dicit Fely.in c.conttitutus.col.7.nu.1 5... ibi,videabíolute.fupra.de ref.quiaiftud eft deiure diuino. — Gene t.c. Etficex quoin huiufmodi popolationib. fa- Pe A xu NOST S Ne TM. $9191 mt T L 1 22 * TO rue | - ^5 ? 1 ». r DEED o SILK C Ese DEA TA EA pia ET NOW Deconftitu aonib.Cap.vt animarum. | 23 dcbet conati eós capi uerbis, non autem dilationem dare ad malitiam fuam inftruendam , quod (i ceffet, debet dari (fecundum ca(us difcuflionem)loga,uel breuis.Notat So- cinus.confi.192.in fine; capio difficultatem.€] Et in his tefti busftatur eorum primz depofitioni,iurate dico, & nó fe- cundz:qüod facit ad infra deducenda.Pro quo uide Ferra. cautela. 15. quz fümit initium. Quaftio, Soci.confi. 9 ».in €aufadomini Antonij.volu.4. «Predictatamen ceffant in propalationibus videtur. equidem g non debeant legi primz ppalationes.cum nullus fit timor variationis:quia primum dictum non e(t iuratum;& nihil facit quominus teftes poffint cótrarium cum iureiurádo deponere , abíq; timore contrarietatis,quia ftabitur di£to iurato.Dart.in d. 1.eos:& Ferra: Iusin d.cautcla. : ;.Dicunt ein Ipol.Fl.& Fe- li.vbi.S.qp eft in arbiftio iudicis facere:;vel non facere tefti- buslegi ralem depofitioncm.Ideo videtur in propofito, qj nullafübfit iufta caufa propter quam debeant fibi legi propalationes.Imo potius fube(t caufa: propter quam nó debeat.QOnia a communiter accidentibus, obtinétes tales monitorias faciunt fcribi tales propalatione: per aliquam períonam fibi fidam,qua coadiuuat dicta propalantium:. & illa defcribit quanto fauorabilius poteft pro ifto obti- nente monitotias,ex quo uideretur iniquum, gp i(ti teftes debeant fe poí(tea ad tale ditum referre.argu. corum quz congerit Barba.lib. confi.z 5.praclare.col.penul.Paul.de Caf(t:.primo lib.confi.; 68.Aljas effet dare materiam füb- ornandi teftes:quia quamuis (it licitum inftruere teftem: vtdeponatdicdtum fuum congrua ratione. Ita cp conclu- datnon tamen eft permi(fa in(tru&io ad deponendum: mutatafuüb(tátiaueritatis. Curtin repeti.]J.admonédi.col. 27 ff.deiurciur.Felv.in c.przterea col.pen. & fin.füpra.dc- teíti.cogen.& incicet caüfam.col.1 9.uerf.& vnum circa. füpra.deproba .Banerius in S.pater.ad fi.Infti.de tefta. Dec. confíi.129.col.8.:nu.14.ibi,fecundo refpondetur.«[ In hoc tamen q fapra.proximé diximus.ftandum prima depofi- tioni iurat videtur contrarium huic:quod notat Alexan. confi. 5 :.quidamteftes recepti.uo].6.Quod teftis vacillás poteft ratione vacillationistorqueri, & potius ftatur de- pofitioni facte cü torturaalteri , j allegat.l.(1 poftulauerit., $.(ed fi negauerit:& jbi not.Bar.ft.de Adult.& Bald.in 1.5.. Cadleg.lul.deadulte.& 1.fi.C.de quaftio. €«[ Videtur ta- men q pramiffis poffit adhiberi catitela uidelicet qp pro» palantes iurent;dic hoc non iuuarc:ex quo fponte iürauc- runt;cum monitoriz nos. non compcllant deponere cü iuramento,fed folum propalare:teftisenim debet coaáe iurare.Liurifiurandi:& L.(i quando.C.de teíti. Alias qui fe ingerit e(t fufpectus.I.quz omnia.ubi glo.fuf(peQusjn.fi.ff.: de procuta.Fel.in d.c.2.col.8.füpra.de tefti-Hyppolin dl. ex libero.col.;.& in 1.fi vnus.S.feruo qui vitro.ff.de qua- ftio.Corn.lib. 3.confi.:8 4.in prefenti coníultatione litera, m.hinc Panorán c«um.p.füpra.de accu.dicit g ille qui fc offert deponere cótra me.dicitur inimicus meus.Pro quo facit quod notat Pet.de Anch. con(i.157.colü.4. Summa rudentiz:ibiex hoc enim folo g fic fc ingerunt , funt fu- : qumcitetammalo ambitiofidum fe reputant fapi&s, caterisarg.d.l. qua viam.ff.de procura. €[Idcocon- - [ri DIO s? ee cludo,non effe leg | rviáqu ripíosfub- 3 siam ta gr issclorici fubditi non poflunt confenure in u- alium iüdicemin prima inftantia fine licétia epifcopi fui dicecefani.tex.in c.(ignifica(ti.s.de foro competen.q licét Archiepifcopus in omnibus dioecefibus fuorum fuftraga- neorum iurifdictionem habeat epiícopalem, non tameri habet epifcopalem feu ordinariam : ut inter fubdivos epi- Ícopi poffit cognofcere.notat Inno.in c.paftorali.(upra.de officio ordina.ubi dicit p Archiepifcopus nó habet iuri- dictione ordinariam epifcopalem in tota prouincia , nec fimul concurrit cum epifcopo.idem Inn.in c.duo fimul. S.de offi.ordi.g fi fubditi epifcopi nolunt comiparere co- ram eo,non tamen propter hoc Archiepiícopus iuriídi- &tionem habetin eos , ut cauías eorü audiat. (ed folum vt przftet auxilium ordinarijs ad compefcendum eos.Quod firmat ibi Car.col.fi.[dem Innoin d.c. Romana.ubi dicit, - €pfübditi fuffraganeorum nó poflunt confeptire in alios quàm in fuos ordinarios.per d.c.fignifica(tizidem Inn.in €.contingit.füpra.de arbi.aliàs fequeretur ablordum:vide- licet g in poteftate, fübditorum effet iuriídictionem fupe- - riorisabdicare:(i no in globo, falté in particulis,gy cít idé: Quia per deftru&ionem f omnium partium:fequitur de- 1o5íirudio totius. c.monemus,.12.q.z-ibi ,ne ecclefia Dei ad nihilum redigatur:facit dictum Bal.in c.intelledto $.dc iu- reiur.übi dicit gp per particulas poffet totum regnum dif- folui.Ideo Rexnon poteft aliquid de regno alienare. text. hoc lib.etiam percitationz.c.poítulatti. & ibi Soci fupra. i.nec epifcopus reiuri esipía mcer cit loan.de [moin d.c.pattoralis, qui fubdit qp dilFert iu-- Jiídictio epifcopiaiurifdictione Archie picopisiguR pup epHoopiaut ; : B ditio epifcopi fc habét nt genus,& diftribuiturad quem- fiber fpceteti uditorüm fuz dicecefis. Sed iurifdiótio "Archiepifcopi licét fit vaiuer(alisin tota prouincia. Hinc tft q epifcopus poteft abfoluere €os de fua dioccefi per p- latütn fibi fübditum excómunicates puta per Archidia- conum,qui dicitur eius uicarius.ca- 3.de offi. Archidiaco. 'Sed epifcopus nólegitur Atchicpifcopi vicarius: Archie- pifcopus quippein prouincia habet poteftatem ligatam, pon epifcopus.c.nullus.?.que- 3.c. cum ab ecclefiarüm.de offic.ordin. «TItem firmare potésintentum perea,quz citat Soc.in c.cum contingat.no.6.S.de foro compe.quod deiure cói folusepifcopus eft ordinarius in tora dioecefis ^aminciuilibus quàm in criminali bus: exclufis penitus a- Tijs prelatisinferioribus:& idem notatur 1n c& in. €.cü epifcopus, de offi.ordi.hoc libro, & ióinter fubditos fuos, fibi competit iurifdi&tio : & 1n hoc cafü Archicpifcopus non poteft fuis fuffraganeis legem uel confuetudinéim- 'ponere:nifi folum quantum ad illain quibus fibi fübfunt. ^- e[Sedincognitionibus caufarum interfuos fübditos in primainftantia fibi non fubijciuntur,ceflante appellatio- chiepiftopum indici. F'eftatur Lucasde Penna in l.vnica, de priuileg.vrb.Conftanti lib.1 r.C.4[ Preterea habeo qd . infimili notat Iaco.de S. Geor.in quattio.feudo.q.3 4.vbi dicit qfi princepsinueftiuit vnum nobilem de caftro cü mero & mixto imperio & omnimoda iurifdictione;poft fidc noni petet fe intromittere de primiscaufis rufticorü fübditoruim illi nobili:iftud reperio ante eum tactum pet Balinlj.q.44.ffdererum diuifio.d] Et ratio eft quia exin- feudatione vaffallus haberiura vtilia cà vtilitatis effecta. 1dco débet in primainftantiainter fuos fubditos cogno- fcere.Sic epifcopus cui data eft iurifdictio omnimoda in fua dioccefi per legem mortuam & ctiam uiuam , fcilicet per Papam;ex qua datione Archiepifcopus cenfet exclu- fus,ex qo folo capite habeo intentum : p A rchiepifco- pus non poteft huiufmodi rbonitoria deiure comuni €o- «ederc:inuito epifcopo contra eius fübditos.prout nec de «onfuetudine;cum per eas ad uiam fimplicis quarele dc- weniatur.Quod & comprobo.Primó per tex.in d.cap. Ro- - mana vbi ponuntur quing; cafus:duo in principio; & tres 5n fecundo refpon.ibi;nifi aliud in his tribus &e. Vbi ius dat poteftatem Archiepifcopo uel eiusofficiali cognofce- di inter fübditos epifcopi:fi hoc habeat ex conf: uetudine. Ergoin duobus primis cafibus fcilicet pratermiffo appel- ^fjonisarticulo,vel peruiam fimplicis quzrele nó dat co- gnitionem etiam ftanteconfuetudine:quia fi tex.hoc vo- Juiffet; illud expreffiffet:ficutin tribus: vltimis cafibus,per exin cinter corporalia.füpra.de tráfla.epif. vel generali- . - terloquutus fuiffetin omnibus quinque cafibus, nonex- 'primendoaliquid fpecialiter de tribus vltimis:Ideo' eum fpecialiter de tribus difpofüitsut confuetudolocum hiabe- 1€ poffct;cenfetur abilladifpofitione duos primoséxcla- fifie,tex.eftin c.cum iphibitio:fupra.de clan. defpon.cutn de illiscogitauerit feparando tres vltimos ab illis.Pro hoc haábeo quod notant Ang.in l.tres fratres.ft.de padtis.& To. de Imo.in c fi.de fuciabintefta. cp páter fübitittiendo ma- fculis.cenfetur exclufiffe femellas:& fübttitutum volhiffe 1 " praeferri femellisscumloquendo de mafculis videtur BO- HF gitaffe de femellis.qi Item poftquàm ifte duz difpofitio- | s nesfuntpropinqua:Papaordinando in tribus vltimisca- VE fibusuerifimiliter cogitauit de d&obus, & tamen non di- fpofüir deduobuüs,ficut de tribus:ideo noluit illasdifpofi- tiones diuerfo iure cenferi:& fic confüetudinem locü nó habere in duobusprimis.ita intelligunt text.d.c:Romána. "Archi.ibi.in prin.& in verbo;ex hisallegat.c.qualis.»5.di. Lcum prztor.fde iudiciis.c.nóne.füpra.de prafum. & To. And.in principio, quibus communiter alij affentiunt; & Guilleribi dicit in uerbo, praetermiffo. Quód aliàs nihil effet quàm uoluntarié & per fimplicem quzrelam caufas . alioram vfürpare,quod cft contra.c.Romana de offr.ordi, - "hoclibro. Firmo praterea qp non ualeat confuetudo :qa —— iánhocpundo habemus conftitutionem prohibitoriam, .. Nt liceruidere in c.jibi;ne faorum fuffraganeorum &c.de ibro.& d.cap.Romanaibi;néc appellationis cóftitatio prohibitoria dé fui natura ope- trariumgefti nullitatem. Ifta eft do&ri- agna fideiuffor.do.den.com- íc.quam. peigitur etiam nullaconfuerudo cpifcopus poteft p At-- lirem euin- - loan; Mona. Gloffin Sextum Decretalz |: cat/ibro. ro:C.übi dicit qp dictione,eft aduerbiunr prohi^ bendi. fequüturfcribennrub. & in Lj.ff.nequid in flum; pub. Nunchabeo q» contracanoncs przceptiuos & pro; hibitiuosnot valet confüetudo.Inninrub.de confuetu. jn fin.quem ad hoc citat Calde.cofi.4.füb dicto tit. Ex quo (equitür q epifcopus non poteft confentire, cp. Archiepi" fcopusin omnibus caufisfuorum fübditorum. per uiam quzrele adiri poffit, cum legibus prohibitiuis reaunciari non ualeat.Saly.poft gl.in Llibertorum.C.de tefti. qui di- cithocuernm quando uergit huiufmodi renuntiacio in detrimiétum alterius.Secus fiin folius incomimodum re- nunciantisfirmat Roma. confi.40 :.num.2 o;pro decifio- ne dico latiusin c.tibi,de re(-Benetamen poteft confenti- re in vna cauía:vt Archiepifcopus adiri poffit.arg,c.(ignifie caftiSdefórocompctentit& ratio , qtia per id non rum- piturneruusecclefiafticz difciplin: quod in generalitate fit& ficnon ualet confaetudo.c.cum interis.de foro có- | pet&ex eoctiam,;quia ex ea confuetudine'inducereturil- Jicitam & inconüeniens:quia füa cuique iurifdiétio non. feruaretur,vt dixi. Prohoc habes doctrinam A ng.& Taco. de Bello vifa in authen.nt nulli iudi.in S.nullijin fincol.9. vbi dicant qp confüetudo mala quantumcunque longzua ab omnibns obferüata,non debetobferuari, & induces il- ' licitum &inconuenieris non eft feruand um;firinat Com- .po.in rub.deconfüctu.in fifacit pro pramiiflis; quia ftatu- 108tum f non. potett preiudicare; nec compreliendere non. fübditos.;j.infin.f-de tütoi& curato.dat.ab:his.L;etiam.ff. de tutel.l.neque ff-.qui dati tutor.po.probat text.nofter.fa- cit.I.fin.ff.deiurifdidtió.omnium iudic.comprobat latius; Alex.confio.ueríi.3.quia dato;circa prinauri volu.6.vbi idem dicitde confüetudiue Bál.in l.dequibus ver.4:qusz- ritur an confuetüdo exteridat virtutem fuam.ad forenfes. ft.delegibus. €jItem archiepicopi & alij przlatieccle(1a- ftici dicilntur protectores & cuftodes:ac magittri facrorit. canonufm.c.cum quibus. 34:q:3.decin cap.non putamus: deconfaeta.].Etdebitores,vt eos obferuerit & euftodiát. €.cum fümus.5:q.5.& id iuramento firmant.c.ego.N.S.de jureiur.: 4f Ex quo infero non licere Archiepifcopo con- füctudinemintrodücere:per quam canonibus contraue- niatur. Alíás effet legem fui füperioris deftruere, qd non xs . poteft,vt patet intuenti;cum exliot fequeretur, gy totum (iet übuertéré in fingulis cafibus.a iure atuenc ovel confietudinem-inducendo, thodicum differr ab hzrefi. «]1tea co^ ^1 109 uetudo Ton valet contra lege nifi fuerit ind ucta.ab eo, quilegémréxprefse tollere poteft. noin L.j.& fin.C.qua (it - Jóg.confüe.Inn.in d.rub.de coníuet.col.j.nec iunat; q» di- uerfiriodé contra iura indüéuntur pér populum plures confüetudines:quia id uerum;fifint rationabiles: fecus fi. itrationabiles.capitujide confuc. ho€ libro. Sed rationa- juz canoficis « » - ilesdicijnón poffünt confuetüdine miriis teftatur Pet.de Amch.in e;poftulafti.col.5.de-foro competeu:allega.ecriptum.6iq.;. &: cuenerabilem-s.de elect ficiünit que citat Alexiconfi.r8.verf moueor,vifo titulo & flátuto vol.6. €f Itém talis:confuetudo videtur. , abufiaa;paret;qüia effe tibi? ipfi inferior &füperiornon compatitir tur cap.cumi iriferior.Sde mafori.& Obed:quid aliasa feipfó ad fetpfüri appellaretur, quod eft abufus: no; in d.citión purátrius de conftie.hoc lib.Si igitur fit abufusy FORD tür füblatüs;perd:cRoniana& alia iura; Igitur qua citát Balin authen.omnes peregrini.col.j.C.commu- hia;de faccubi dicit quándo princepstollit coi etudi« nem praenterm;feu rationemillius tamquam &oiin c:: 3 de confaetu.& in ;ide qua dixi in €.j. Hioc tit gnofceret de caufis fübditorüm epifcopi tic ái -Wiantinttitutis, quibusexpresedi&tatuo extitit,nevnBs - - dlteriusturifdi&ionem vfarpetifed fuisfit: contentus ter- L4 ontrariá confüettido indüci non poterit.Pro quo habeo -- « | t | Í E E P 2: : MM 112 Deconflitu tionib.Cap.vt animarum. 2 4 , tamquam abufiua & irrationabilis, ac contra canonicas confítitutiones cenfetur füblata,tiec poteft iterum intro- - duci.Firmat Dal.in l.dudum.C.de cotrahen. emp. vbi dicit quódtollens confuetudinem pfitem , tollitetiam futurá. glo.in verbo, confuetudine.in cle.ftatutum deelec.quod verum,nifi füb(it nunc ratio noua & rationabilisque non erat tempore füblate coufüetudinis. Panorin cfi. fupra. 111de confuetu.4] Contuetudo fenim ficut lex habet funda- mentum in rationc, idco fi e(t contraria legi, tcprobatur: 3sRatio;quia ipíade principis cofenfu inducitur ,& (ic cam -videtur inducere.Lij.S.omnia.Cde veteiure enu.meritó fit rationabilis ficut lex.c.erit.iiij.di.non obuians iuri poti- tiuo;nifi cum ratione vel caufa;alias dicitur corruptela:vt probat tex.nofter & fic multa teniporis longinquitate fit- matur:vtin Auth.vt nulli iudi.S j.colix c.flagitia. xxxij.q. vVij.& c.quo iure.viij.di.Sed hocin cafu nullomodo eft ra- tio nullave caufa;vt archiepifcopus adeatur per viam que: rcle:priuando epifcopum fua iuriditione (ibi a iure dara. Igitur non poteít ex hoc capite árchiepifcopus concedere huiufmodi monitoria in fubditos epifcopi publicanda.cü per id videatur deuenire ad cognitionem prime inftantic. vt patet per claufulam iuftificacorii,dc qua fa&tus.fupra ex tititfermo. €J Et per hecítet confütata Capelle Tholo. deciio.cclxxv.Ité an metropolitanus:ubi dicitur cótrariü horum,;quz fupra diximus:per no.d.c. Romana. & Colle-- &la.in c.Gignificauit.fupra:de foro compe.qua non obítant vt recte intuéti apparere poterit:quod comprobo. Priió nó ob(tat d.c. Romana, vt tam per premiffa liquidum eft: minufqaé obí(tant notata per Collec.cum cóueniár cua deci.d.c. Romana.tamen arguit de intento,quód confue- tudo dat iuriídidtionem minori:ergo multo fortius maio riauthen.multómagis.C.de facro(an.eccle: Etiam in cafu füppolito, vt inferiorepifcopi poffit adiri per viam quere- Iz, & id acquirit ex confüetudine,(ecundum I6an. And. & communiter (cribentes in d.c.Romana.qfI(tud tamen far gumentum de minori ad maius,nec econtra, viribus noi Jubá&(lit in materia iurifdidtionis; nifi inquantü a iurc vel confüctudincconceditur.Ethoc tam refpeéctu perfonarü quam rerum.Primumrfirmo , quia licet confüetudine vel praícriptioneacquiri poflit per prelatum inferiorem ab -€piícopo facultascogr ofcendi inter fübditos epiícopi ac- eumulatiue,vel etiam p riuatiué,exclufiué,(iue abdicatiué, fi hocfit expreffum in confüetudine.not. Martia. Soci.in c. cum contingat not.vltimo;.de foro competenti tamen acquiri non poteft quod de perfona epifcopi fuperioris fui cognofcere poflit:quia hoc archiepifcopo tamquam eius füpcriori competit.notácribé.pof(t tex.in c.paftoralisS.de offi.ordi.€«| Secundo,vidcelicet quantum ad res, firmo per tex.1 Auth.de defen.ciuita.in S.udicare.& in S.aüudiét col. 3. Iftud latiusdeduco in c.omnesjibi,nà indignus &c.j.de tempo.ordinan.Ideo non infi(to. D : ntentia& rius — eur alis.S.utigitui 3 deoffi.deleg gl.inlj.in uetbo inchoata.C.ubi de cri.agi opor.quam nor.Pan.in c.fciícitatuses.S:de renuncia .fim:z lisglinl2.circa finem de iure fifci,lib.ro.C.& in Llicér.f£ deiudi quasibiapprobant Bar.Bal. Pau.& Ange.& easin- tellige,quando erat defe&tus iurifdiCtionis:aliter, quàm ex contentu partium. per d.l.obferuare.S.fin.Princeps tamé auCtoritate abfoluta poteft illas confirmare. fecundum Angin d.l.licet. uide in propofito Roma.confi.s4.quod 114 exorditur,uifis.€i Item moucor, quia (icut dicitur f q có- fuetudo eft ftri&iiurisut non extendaturde vna pronid- cia ad aliam;etiam fi fit eadem ratio.dicoin c.ne aliqui de hzre.ita & fententia dicitur ftridi iurisnon complectens nifi in calibus fpecialibus perfonas vel caufas non nomi- natasin €a.Io.de Imo.in c.quoniam frequenter.S.g (i fup; S ut lite non conte(t.ubi fententia contra colonü nel de- pofitariua lata nó prziudicat domino abfenti, veligno- ranti.itatene: Dar.in L2.nü.17.C.ubi in re atio exer.deb. I15 Et generaliter T fententialata contra ynum nó nocet al- teri ignoranti.citatlaté Darba.in d.cle.j.col.12. & 13.dere iudi.& ibi lo. mo.quidicit quód fententia non nocet tere tio non,vocato:pct no.in c.fuper eo S.de offic.delega fire mat Anto.de butin c.ut debitus.col.».3.de appell.ubi di- cit g tertius pro fuo intereffe comparens poteft impedire executionem trium fententiarum latarum contra alium, €o non vocato facit tex.in l.creditor in prin.ffmanda. Vi- de quz dico in rub.de fearentia & re iudica. Et quod eft fortius:quia fententia lata contra vnum ex focijs habenti- buscautam indiuiduà non nocetalij.Te(tatur Alber. in I. fi de comuni-fl.G ferui.uendi.facit quod citat Bart.Soc.in |. Modefiinus.ff.de excep.qpfententia latacontra vnütm ex haredibus ad vtiliratem debitoris non nocet alteri ,ficut dicimus q fententialata contra vnum ex reis ftipulandi non aiteri.Alex.in l(xpe.ff.dereiudic.icet debitü ex eo- dem fonte procedar.refert Socyn.in dL. Modeftinus.uide Aretin confi.29-diligenter.&| Et per hec habes luculenter. ^ q» necdeiurenec de cofuetudine Archiepifcopus poteft. ^ aditi per fubdiros füffraganei per uiam fimplicis qu&re]ae, inuito ipfo epifcopo: quod comprobo eriam non pófte adminiculo,nec prztextu cuiufuis praífcriptionis. €[ Pri- mo non ualet przícriptio, fiis; contrà quem praíctibi- 116 tur;non potuit prohibere praícribentem , teftatur [oan. Imo.n Lj S.denique.ffde aqua plu.arcé.Sed epifcopus no poteft prohibere Archiepi(copum,cü fit fibi fuperior: igi- tur non ualet przícriptio. e[Secüdó ubiléx expre(sé reti- (tit confuetudini,vel preícriptioni,non procedit confue- tudo,vel przícriptio.c.cum in(tantia decenfib3.Fely.in d. c.cum contingat.Col.z.uer.; fallir.s.de foro. competé.etia fi reperiaturimmemorialis.Panor.in c.accedentes & c.cü c.Romana.Et fic fciuit hoc (uum non effe: ergo ad aliün pertinere omnibus modis.l.fin.C.vnde vi.meritó in mala fide dicitur con(titutus:cuius etiam fuperuenicntiain vna caufa deiure noftroimpedit prefcriptioné: tefrtant Aret.— & Imo.ambo;quos diciturfequi Hercula.col15.in LjS.ex — 'ploribus.ff.de acquir.po.quod feruitintento.Quialicetp- deceffotes nifi fuerint; prefcribere nihilominus füperue- ^ * nientia malafidei in fucceffore accidit , cum ipía incomi- «oníul.ubi dicit.Bar.gy deconfenfa partium ratificarinon — 118 tetur cum, f qui vult vtiacceffione temporis fuorum an» poteít.Iac.Butr.in l.£inS.ubi autem.C.de;po.quz lib: Pan. tecefforum:quia qui vtitur füi auctorisadminiculo:ü fua | C.j.col.antepe.nu.2 5.5.dereiudi.Alex.in l'eius.ff.fi cer.pet. caufa & fuis vitijs utitur.]. Pomponius.S.cü quis fr. de acc, -Dec.poft Inn.& communiteraliosinc.prudétiam nu.19. — -pofglo.pragmain tit.de pacifi.po.in uerbo potuinded d | | nue e ee. ue de ] ate $ b. 7 , à : ; : & x 3 A. lat&.Et iftud pcedittam in vitio realiquàm perfonali : fe-. cundum Bar.in d.$ cum quis:quod firmat fchola Ícriben. in c.quia Guil.S.deiudi.& Jo.Fab.Inílitu.de. vfücapio.in $- 119 fürtiuz ubidicit ] qp mala fides pralati, vel rectoris eccle. fiz nocet cidem ecclefiz, ctiam illo a beneficio remoto, perl.bon (olum.S.Pompo-.ff.pro empt.Hinc Ioan.de Pla- tea Inftitu.de víucapio.in S.diutina.Quod mala ides mo- pachi nocet monaficrio. pet l.2.S-fi feruus.ft pro emp.igi- tur nó iuuat prafcriptio,eo etiam (p deficit titulus, & plu- ra aliarequifitae quorum omiflio & carenra facit contra jura mercari.l.quemadmodum de agricol.& cenfi.lib.r ;. C.& l.non dubium de facrofana eccle.] Et per hac fit li- quidum thematis noftri intent quod licet poruiffet bre- uioribus uerbis expediri,non tamé ita clare, fed magis ob- fcuré,iuxta didtum Io. Mo.in c.vnico,In princi de tefta. Et : veré obfcurus fio,cü breuis cfle cupio.prout in fimili di- . * eitglo.in $ illud autem,in uerbo compendium , in proce- mio digeftorü.& Car.confrs ;.Nimisgrauejbi.Etin hoc quanto quis plus cogitat,tanto furgit maior dubitatio. € Dc refcriptis. Rubrica. SEFOMOLARIV Ut. ! 3 1 Sepe ynumvefcriptum alteri videtur aduerfum. —— 2 Habens generale refcriptum:fa primo prefentat an praferatur. ; 3 Taria fent quód quis non babeat iurifdistionem:vel babeat, non tam? ad id,de quo agitur. : : | 4 Trima litera generales per fecundas [peciales penitus eneruantur. Extratfum per [peciale vefcripi amplins [ub generali no intelligitur. $ Iudicialegitima citatione incepta impediri non debent. 6 Quaudoper prajcriptionem perpetuatir potestas. In curia:ct extra curiam quando dantur iudices. | $. Deco quod quis babet inapugnare mentionem facere won. tenetur. 9 JAtfioin fatium defcendit ex reiudicata vel officio iudicis. Quis obtinens plura refcripta gratiofa , d alterius babuit. effectum, - ^an alijs poffit vti. 1o eAduer[a impetrans vefcripta,an confequatur commodus. - gi S$peciesquando non derogat generi. io Trimnlegügm fpecialius etr fauorabilius preualet..'—— 13 Quando vuumvefiriptum eft fecundum ius commune , c aliud gra- tiofum,quod illorum teneat. : 34 Innitens ex iure pendente in iudicio dedutfo : fi impetrat, quid agere . cebeat.- 15 "Peccatum ceffat per difpen[ationem fuperioris. * Comm EH Ie Reges gern $Y UCM ARIF OM. vhilippi Probi. X Orandoiudex datur ex officio:alteri parti non videtur inferri prain- dicium,fecus fe impetratur. 1 | $ Inbisqug facit Papa ex officio:u0 eft quód imputetur farreptio parti 3 Surreptio in beneficialibus vitiat ipfo iure. 4 Nullumnon potest dici primam nec fecundum, nec «quale. Nullum perdit nomen fuum. E. AN ullum non facit gradum,nec concurfum numer: cum alio. | $4 Formaindulti vt quis valeat duo obtinere mandata qug fuum fortia- tur effetiuna . 6 Forma ndultiyvt quis vigore vnus expeclatiue, plura obtinere po[- fit bencficia. - 2 lus coe Cr priuilegiit in corporeiuris claufum : videtur idé in multis. F'erbainris comunis latà debeut interpretari , prout priuilegium in e -.. eorpore iuris claufum cr eius verba. | 3 c $ Iuscommune non ligat ante publicationem:prout nec priuilegium in | — . «orporeiwrisclámum. — | Aura municipalia recipiunt interpretationem a. iure communi cra rinilegio in corpore iuris claufo. e Y confuetuduen iuri. communi derogatur : ita priuilegio in orpore iuris claufo.. zc e est renocatio inris communis e prudlegij in corpore iris claufr. mine er priuilegium in corpore iuris clanfum fut motu pro-. B uu uo o de sos i p POE um in iere comuni clau[um. yt probent, icifii, quod alias de iure erat illiciti. " Va qui quefith venittere:vel donare. .derogat generali.vt S.c.j.& c.paftoralis.S]Sed quid, T fi ha- contra regulam ff de iudic. . dude (ant folü in iudicio res ípeci Ioan. Mona. Gloffin Sextum Decrecal. q1RACTATV RI derefícriptis, cü -——— r--—y4| faepevnum f refcriptü videatur al- | C es teriaduerfüm:vt plené liqueat arti- 3 h $5» || culusifte: Sicdiftingue, aut vtrum- & e zl quéeft fecüdum ius commune, aut a2x5 2» vtramque gratiofum:aut vnum fe- n E. c "| cundum iuscommune:& aliud gra- je ue aur tiofum. Primo cafu dupliciter, ant enim impetrantur refcripta in caufis nó ceptis, aut ceptis. Primocafü dupliciter:aut ad cofdem iudices: aut ad diuer íos.Si ad eofdem,dupliciter:aut enim fünt diuerfa reícri- ptaaut aduería.Si diucría,idem iudex cognofcet.j.eodé. C.difpendia:S.reus:fi aduería:aut eft adueríitas quo ad di- uerfos fines, vt quia pars ex vno facto narrat vnum,& alia aliud,& tunc vt priusarg j :dc appella.c.oblatz, aut eft ad- ueríitasin modocommifílionis & procedendi; & tüc vtri- qué fuüperfedendum eít.& fuperior con(ulendus.Et fic 1o- quitur j-deoffi.delega.c. 2. Si ueró ad diueríos iudices:aut vtrumquéett (peciale. Aut vtrumquegenerale, aut vnum generale:X aliud fpeciale. Primo cafu obtinebatur olim quod dicitur S.eo.c.plerumque:veldic ut ibi no.Inn. & c. fi autem.Sed hodieille eft potior,qui primó prafentauit. S.co.c.(anctz Crucis,& j.deappella.vt debitus: & idem eft 3n cafu fecundo.in tertio verofpeciale primo prafentatü bens generale,primo prefentat illud fuo iudici, & citari gpcurat habentem refcriptum fpeciale:re(pondco aut ha- bens generale mandatum facit citari habentem refcriptü. fpeciaie fuper fpecialitertantum expreffis:& tunc habens Ípecialerefcriptum bené pote(t excipere gin hocnon eft iudex,cum hoc fpecialiter fit commiffum iudicisuo :& funt hxc paria, f qp quis non habeat iurifdidionem; vel habeat,non tamé quo ad id,de quo agitur.j-de offi.deleg. ccum olim.& f£delegi. & tutor.l. inteftato. & ff. (i ferui. vendi.l.loci cor ;us.S.competit,& C.fianon compe.iudi.: ^ 1j.Si verà citetur fuper alio habens fpeciale refcriptum: tunc per reconuentionem velimperrationem ad iudice, cui dirigitur refcriptum generale lite pédente poterit ifte fibi prouidere ].eo.ditpendia.S.reus. aut generaliter cita- tuür:& tunc habens fpeciale refcriptum dicat impetranti generale refcriptum.Exprime quid petis.& fecundum pe- tita refpondeat habens fpeciale refcriptum , ut S.e(t pmit- Íum.«[Sed ponc;habens generale refcriptum primo cxpit neduin in fpecialibus expretlis in refcripto:led in aliis. Re- fpondeo aut fpecialibus aut generalib.Si fpecialibus alus, tunctam in preuentione quàm aliis fpecialiter exprefTts fecundum reícriptum inutile e(t.Si autem generalib.tune dicet habens refcriptum fpeciale.Quid intendistu habes rcícriptum generale per claufulam generalem: (i dicat ni- hil aliud quàm hac fpecialia& hzc contineanturin fpe- cialitunc eft prorfüs generale inuülc:fi alia proponat P s | generaliclaufula,tunc fpeciale refcriptumno prodeft; vt fuperius eft diftindtum. €J Sed cotra iftam di(tiactionem oppono.Priroó pro fecundo refcripto fpeciali, vt fempet valeat & praiudicet primo generali:(altem in tanto quód comprchendit,fi non in toto ut 3.eo.S.fed quid fi. 4j]tem fpeciale in hac materia derogat generali, & prim litera generales per fecundas fpeciales penitus eneruanturss '— co.c.paftoralis.S.fin. Item extraQum per fpeciale refcri- ptum amplius fub generali non intelligitur.arg.f.de har. in(ti..quotiens.S.fi feruus.].hoc lib.dereg.iur.generi. Sed videtur c generale primo prefentatum fecundum fpecia le fecundo prafentatü abforbeat.].eo.c.difpendia.S.reus: -& j.de appella.vt debitus. Sol.Saltem in tanto; omnibus paribus,fecundum praualet.arg.7.eo.duobus.2:& s.tefpós - tunc primo impetrans iuuet fe fecüdum.d.S.reus. Si vero. impetrans generale prius prafentet. eft potior. arg.d.c.vt debitus;nam licet fecundo impetrans (it potior fimplici- ter.Primus tamen adiutus przfentatione primaria fit po tior.arg.j.de prabe.c.fi cleric 1 neiudicia vltima citation js&c.fipluribus prefertig — cepta impediri contingat - LEE ED dic.l.qui prior: necin hoc admit- titurreuscum beneficio reconuentionis valeatfeiuuare. ; vtnotin d.S.reus,nec obftant prima argumenta, quia lo- quuntur omnibus paribus. Sed ex quo primusimpetrans — ne epum FH e undum refcriptü — fit inutile prorfüs,quando viprimi generalis re(cripti de» — ialiter expreíse 1 EN o NM 153 23 o URS "uie NS QU irc pa Ud EM cum). (tcd: Lisa Pelo N EUN Lu E - De referiptis. Rubrica. 2s «(Si veróalie;adhuc eft fecundum refcriptum inutile alijs fadtis eratiofis, Primo cafü dupliciter , aut li tere plu- pro illa inftantia.arg.ff. de iadic.L.vbi ceptum & d.S.reus resimperrantur ab uno,auta diuerfis. Si ab uno: tunc re- Sed lite finita.yalét.C.de diucr.refcript.l.falfo. Nec eft hzc ceptus per unum reícriprum nó habebit fructum de alijs. inutilitas fecundo impetranti nociua,cum per.d.$.reus.íe- — b $.eo.in noftra quod cítuerüni(i cxpreffa fiat mentio » de cundo fit prouifüm,& ideo primo praefentansiuuatur iu- alijs.Si uero adiuerfis jauteft ius ftatim creatum: ut quia risbeneficio,vtcitius lites finiantur,& fecundo impetran confertur canonicatus,& tunc preuentio nihil operatur. ti prouidetur,ut e(t dictum. Nec videtur eorum extractü, j.co-duob. aut nó, & tunc primum refcriptum priüs pre- quod per aliam viam eft feruatum,nec cenfetur extractü, fentatum haber uires : fiue fit generale fiue fpeciale .co. cíhicaciter,nec iudicio legitime inchoato.Et dic prefenta- abbatem j.de offi.delega.c.ex parte.j.& non fec&dum,nó tioni cum effedu,vtfiat prefentatio per prefentationem facta mentione de primo.q] Verum fi in fecuado poneré- in literisiin quibus concluditur officio:vt in literis execu- tur,non obftantia c füfficientia,tune ferua quod habetur 6 torijsT gratiarum & fententiarum , quo cafü perpetuatur j .co-ti.c.tibi qui gratiam , dummodo dolus ucl notabilis poteítas per prefentationem cum animo procedendi, de negligentia in premi(fis non ualeat imputari.ut d.c.tibi j. quo conftet.Sed in literis deiuftitia:in quibus cocluditur hoc lib.de przben.c.fi clericus &|Siautem f funt refcripta a parte parti per iudicem,requiritur cy fit facta citatio.ut.. gratiofa non beneficialia, hoceft dupliciter. Autimpetrà- de appel.vt debitus.j.dc offi.deleg licet:& ibidem aliterte tur ab uno:aut a diuerfis. Primo catu dupliciter : aut fant net Hoftien. : : diuerfa & utrunquelocum habet;aut aduerfa:& tunc neu «| Si autem impetrantur reícripta in caufis ceptis dupli trum.ftde regul.iur.L.ubi repagnantiaarg j.de fideinftru. citer,aut ambo funt principalia,aut ambo non funt prin- imputari.Secundo cafu dupliciter, at prius. Autfünit diuer cipalia,aut vnum principale;& aliud non principale. Pri- fa;aut aduerfa.& intelligo diuería quando ambo poffunt mo cafu:dupliciter,aut huius cau(z (unt ceptz extra iudi- ficinterpretari,ut utrunque in fao uigore remaneat.f£.de cialiter,aut iudicialiter.Si extraiudicialiter,vtpoté p con- minor.l.fi apud minorem.arg j de priuileg. paítoralis.Si uentionem iudicum tunc fecunde litere non facientes aduería:hoc e(t dupliciter,aut utrunq; eft claufam in cor- de hoc mentionem non (unt cfficaces.S.co. ceterum in fi pore iuris:& tunc ultimum tollit primum.arg.f£deleg.nó ne.Si vero iudicialiter:dupliciter,aut iudex e(t datus ex fo- eft nouum & j.decog fpiri.c.j.& S.hoc libro de conítitu. la prorogatione partium:& fic licet defiftere víquead lité c.Infti.de iure natur.gen.& ciuili. S.penul.Aut nentrum: conte(ítaram.ff.deiurifditione omnium iiudi.l.(i conuene- & hoctripliciter: aut utrunque generale, aut utrunq; fpe- rit,aut alio operante:vtpoté Papa: velalio committente, ciale: quibuscafibus fecundum non tollit primum.j.de & tuncfecundz literz non valebüt;nifi de primis fecerint preícri.ueniens: aut unum generale , & aliud fpeciale, & mentioné fpecialem, & exprefiam.S.co.ccterum.2.refpó. hoc dupliciter, aut generale cóotinet fpeciale habitu & nó & j dedol.& cótuma.c.2.quod eft uerum nifi prime lite- actu,& hoc dupliciter. Autiam proceffum eft ad actum: rz non poffentclidi opeexceptionis. Alias fecusS$.eo.c. 11 autnon.Primocafü foecies f non derogat generi j.defi- €x parte,& rí(i impetrans generales literas conueniat im- lijs presbi.ex tua:aut non proceffit ad adtum:& fic derogat petrantem per fpeciales literas füper illis tantum: quz in li arg. d.c.a contrario fenfu.nor.j.hoc libro de reguliur.ge- teris [pecialiter impetratis continentur,vt S.dixi.Et hocina neri.Si uero genus fpecialia comprehendat actu,tunc pri-: telligo quando teícriptaa diuerfis;ad diuerfos impetran- mum generale ualet.j.eo.cü ordinem.Hoc tamen attede tur:Secus fi ab vno ad diuerfos: quia tunc eft cautela, ncc. 12. ep f priurlegium fpecialius& fauorabilius preualet a ff.de poterit impetrans vti vtrinfque: vt habetur & notatus. d minor.uerum.S.fi.Sed hoc fpectatadinterpretationé con €o.ex teriore.«|Si vero fintambe litere füper caufis ceptis, cedentis:übi non reperiturinterpretatum j.de iudi.c.cum non principalibusvtfüper appellationibus vel confirma- ueniflent: de regul.iur.ff.]. Neratius.j-hoc lib.de offi.ordi. tionibus, & ap hoc eft dupliciter. Aut eft ei terminus profecutioni appel eft poíterius:& fic non derogat per pofterius primo non lationis prfixus:& hoc e(t dupliciter. Aut enim pendet — f claufo:aut prius.& tunc derogatur f per pofterius no clau- pellans impetrat, aut appcllatus füperhis: e C.ordinarij Si uero unum eít , & aliud non eft claufüm, - terminus.& tunc litere impetrate ante terminum non va- fum ipficlaufo.arg.didtorum iurium.Et hzc füntuera;ubi lent.Quid eft ergo gp hoc cafu tota die impetrántur t in ambo generalia funt;feu fpecialia.Sed (i unum eft genera- 2 curia auditoresante terminü lapsü, & valet a impetratio? le & aliud fpeciale.Verbi gratia conceffum eft priuilegia- €«jSol.in curia daturex ofhicio cü procediturin ea. Sed liter canoniciscerte eccle(iz, quód excommunicationis quando committitur extra curiam, impetrans haber qué & interdidti fententiz late per eos debeant obíeruari. Et vult;nifi contradicatur in audienria. Aut eft lapfus, & tüc eít aliud claufum in corpore iuris;.de priuileg.ut priuile- appellatus poteft impetrare fuper confirmatione fentétie gia S.j.cunc ex quogenerale faluati poteít in alijs per fpe- non facta mentionede dicta appellatione, cuius profecu- ciale,derogatur generali:(i generale (it claufum in corpo- | tioni per termini aflignationeim cít prefcriptum. Si uero mo & c.abbatem.Sed figeneralenon (it claufüm in cor- pore iuris,aut pofterius,feu prius per fpeciale claufüm n6 mutatur:ar.d.iurium, Vbi f autem unum re(ícriptum eft fe cundum ius commune,& aliud gratiofüm: diftingue : aut impetranturab eodem.Et tunc utrunque tenet: arg, ff.de tefta.mili.l.5 aut a diuerfis,& hoc dupliciter: aut gratiosüt ees HnIGaUE RERO Ge | fiet preiudicium p tequens us..eo. d part: fir.ulti.porrecta. Si uero ha- bet. Autadhuc rese(t integra, & tuncrefcriptum in prete. ritis & prefentibus preualet, non in futurisut3. dictü eft. Autres non eft integra:& hoc dupliciter, Aut priuilegiü * rix:& confirmatoriz fententiz,cum ifte has uias habeat, 9 fcilicet cp agat priftina actione T in fadum, qux defcendit iunititur ex iure deductojaut deducendo in iudicium per exre iudicata,uel ofhicio iudicisad executionem facien- «— — refcriptum;aut nó:primo cafü priuilegium tenet lite prio dam.ff.de pigno.l.grege.S.etiam.& S.fequenti & C. deiu- rifio marte procedente.Verbi gratia .cotraimpetrantem rciur.l.adoriffde minori.25.annislminor annis.25.cui ^ — bencficiü excipitur & appellatur,& appellatioiscauíe pen fideicommitfum,Sol. Vnocafü non ualent$.co.c.:&c. ^ det Et poftmodum appcellatusconfimilem gratiam impe ex temporc j.C.fenten.refcin.non po.Lfi-Ethecobtinent , — trat,non tenetur facere mentionem de lite pendéte.Quia in refcriptis deiuftitia: fiutrumque fucrit gratiofüum:& 14 non innittitürg cx iure peadérein iudicio deducto,fed ex hocdupliciteraut ambo funt fuper beneficijs aut fuper nouo.arg,jde renücia.cTterz& 8.60.ex inlinuatioe, ibi;dü- RE : ET uo tom ]oan.Mon.Card. —— D modo. re iuris,fiuc ipfum fit prius fiue pofterius. arg. S.eo ti.c.pri-' * tutor.l.cum ex oratione.2.& 3.refpó. oan. Mona. GlofTin Sexcum Decretal. cordatis traditam.Sextum autem & ultimum (it : illud di- . modo. & c.tf-de excu. 30! ^ P erae - m «Quidam ramen dittinxerunt. Aut ipfe impetrans eflet citar primum,cum nullum nó faciat gradum, ncc cócur- | fum numeri, cum alio, iuribus predictis. infimatus ex priori fadto:aut DOT, quia hoc cafu non re- pelleretur propter prius fa&tum,fecundum iftos: fed pro- pterinfamiam, cuz infurrexit.51 vero 1mpetrans priuile- gium innititur dceiure priori iel " Autenim non paratur preiudicium alij : aut paratur : prl- mo cafu obtinet priuilegium. Verbi gratia. € Ego & Berta íciehtes effeimpedimétum ne. poffit et fe matrimonium:contraximus:acenfatur matrimonium, ite Dx icité poflumus efTe infimul:pri- lite pendente impetro,q licite p et : ut denti.Et eft ratio hoc cafu. Ego ;leeiü vraiudicat liti pen d. I BUCO poffumus,quorum fadum íolida- riori feu ad ius prius. Di(tingue. - Vnum tamen in puncto volo te fcire in praxi , quan- do volueris obtinere duo mandata;aut duas expectatiuas: vel mandatum & expectatiuam,ut tibi concedatur indul- tum a Papa (dico motu proprio) fub hac verborum for- ma contextum. T 4$[Dudum fi quidem dilecto filio Rollà- do dela couldraye veneten.dioecefis de beneficio eccle- fiaftico. cum curauelfinecura;ad collationem &c. vene- rabilis fratris noftri archiepifcopi Rothomagen.commu- - niter vel diuifim pertinentem iuxta formam mandati de proüidendo,in Francia motu proprio mandauimus pro- | non | ! Pen e disorlum Gui forté propter peccatum matrimo uideri certis (ibi defuper executoribus deputatis, prout in | . — pium accufauerat,quod peccatum 1 ceffat per difpenfatio literisdefuperconfedtis plenius cótinetur. Nos igitur vo- | 15 nem füpcrioris.nec alter accufans conqueri potef:quod — . lenteseundem Rollandum fauore proíequi gratiofo , fi- fibi creando,fecus in crcato:i vt quia al- bi,vt i cótingat, pernos eidem Rollando litteras grati D. e(t verum in iure : M : : i terntro mortuo liberi vellent habere hareditatem , & lis expectatiuz concedere, ipfe nihilominus mandato & lit- enderet g non effent legitimi, fici; , füccedere non pof tcris gratie cxpectatiue huiufmodi infimul vti,actotalem | fent,tunc indultum hoc,pendentce lite, obtentum non tc- illarum effectum coníequi poffit & ualeat, ac 1 executio- | net.Si ueró preiudicium paretur, vt quia eft indultum fu- nc gratiz expectatiuz litterarum mandato huiufmodi re- 'per eo,füper quo lis pendet:quo cafü non ualet indultum. nunciare,feu mentem fuam, qua dictarum litterarü. gra- : $.vtlit.penden.diledus.& ].de tefti.c.caufam que vertitur. tia vti voluerit declarare non teneatur,indulgemus. Nec eft mirü quia fola poffeffio rei, (üper qua poftea 1m- . [Si autem cupis obtinere duo aut plurabeneficia: me- | [ ... petratur indultum per alium eneruat indultum.j.de deci. dio vnius expectatiuz procures Papam , fic per eius figna- | dudum:fic & compofitio.].de deci.ex multiplici. turam dictare,motu proprio & c. 6 «Diledofilio f Paulo de Cordeneblis Papié. dioecefis in 1 3.uel circa fuz aetatis anno conftituto, fpecialem gra- tiam facientesde duobus canonicatibus cum referuatio- netotidem prabendarum,ac fine cura, adminiftratione, uel officio,etiam elediiuis quarumcunque cathedralium | ctiam metropolitanarum;uel collegiatarum ecclefiarum. Necnon de vno vel duobusf(ine cura beacficijs ecclefia- fticis,etiam fialterum fine cura de canatus uel Archipref- biteratus ruralis, feu uicaria , uel capellania perpetua, aut quomodolibet eorü canonicatus uel prebendz , vel (ine cura admini(tratio,uel officium etiam electiuum in qua- cunque cathedrali ctiam metropolitana ucl collegiata ec- cle(ia fuerit; uacante uel uacantibus vacaturo uel uacatu- rus fpectante uel fpeQantibus ad collationem &c.quorü- cunquc przlatorum;collatorum, vel collatricum fecula- SC ADDBITIONES PROBI 'ALET impetratio. Philippus Franc.in c.oblaté,col.fi.& Dec. ibi poft eum col.j.5.de appella. . dictum.Ioa.Mo.referunt , & il- AN ]ud fequuntur.& ante eos Ro- JP tain nouisdeci.104.capitulum L| oblate, vbi alia redditur ratio, | videlicet vt citius finis litibus : e ec imponatur.c.finem. S. de dolo | Dg e oue esee! ( contuma. & circuitus Vite- - ! . tur,Cleauditor,hoc titu. à | 1. 4|Etdicg ratiodifferentie,extat. Quia T quando datur - L | ex officio,& non ad partis petitionem, non dicitur inferri rium uel regularium in confectione litterarum conficié- 4 : - greiudicium alteri parti.Sed quàádo iudex impetratur ex-- darum eligendorum,communitet uel diuifum &c.Etiam j tra curiam,datur ad petitionem partis: & fic poteft inferri rationedignitatum &c.p .inhibemus &c. alteri parti przindicium.Ideo tunc fecus eft : & hisalupu- — — «Necnon regule noftra,per quam volumus quod ne- latur 1o.Imo.Et poft eum Prepoibi col.;.& penuldiccs. | muni canonicatibus & prabendis cathedralium eccclefia: . rum nifi.14.fux statis annum complcuerint, prouideri poflit.Et aliasdeillisfade jpuifiones nullias (int cffectus: atiffime in litteris exten.derogamus cum aliis nó obítan. & claufulis confuetis, & oportunis. Etfüb-datum Kalen. martijanno quarto & cum abíolutione acenfüris &c. € Et inquantnm3.in princi.dixi de procaratore impe- — trantcjintelligedeconftituto generaliter ad impetrandü. Secus (i fpecialiter ad certum beneficium. argum. corum quz nor.in cap.fi tibi abfenti.& c.quamuis,el j.].de praebe. & Cle.caufam deelect.& in d.cin noftra: quia dominus non fuit certificatus decollationefacta procuratori ideo non potuit deillo beneficio facere mentionem in gratia. fua.Gemi.& Franc.poft cum in d.cap.gratia.].eo dicentes illud ueruox,g gratianon cft furreptitia:& ignorantia do- mihi excufatquando procurator non potuit certificare dominum propter breuitatis temporis;hinc dicit Aureó- lus ibiin addi.ad Guil.Quod fi mihi fit Rome per Papam dielune facta collatio vnius beneficij:& die louis per le- gatum,in Francia fit mihi prouifum de alio beneficio; in qua proui(ione non feci mentionem de primo:gratia pri- ma non eft furreptitia, quia pp breuitatem tpris nó potui : die Iouis certificarisideo illa ignorátia me excuíat.od nor. 1 Quód ficut in fa&tis motu proprio furreptio Bon vitiat.c. a fi motu..de preben.Ita fin his;qua facit Papa ex ofhicio, - noneft gimputetur fürreptio parti. Nec tamen fi parsin illa impetrationealiquid faciat,dt fupplátafle aduerfariü. Ktió impetratio,in curia,cum fiar officio iudicis, valebit. «| Mentio de alijs.adde & funt ipío iure nullz. Hoftien. Panor.& Fely.in c.in noftra s.cod.titu. ni(i impetrans ex- cufaretur iufta ignorantia,vt quia ipfe vnasimpetrauit: & eius procurator alias:quia tunc debet fibi dari optio;quib. vclit vti.argu. c.gfa. j.co.titu.& ibi.Ioan. Mo. vel nifi plu- res literz ad ynum beneficium obtinendum impetrantur fub eadem data & forma.Nam tunc omncs tenent ,quia vna videtur in effedtu litera:licet plura exempla. Pano.vbi S.quod poffet contingere,quando effet defectus aut rafu- ra. vcl quid fimile in primis. Ecdicimus diuerías impetra- tas vtendo uel prefentando,vel no, dummodo de primis conftet:quia fecunda dicuntur nulla, cum furreptio Tin bencficialibus uitiet ipfo iure.c.ad audientiam , el 2.$.e0d. titu.& c.(i proponente.& c.füper literis eo. Domi.cófi.t1. ex curus doctrina poteft elici gp ifta (urreptio & nullitas p- cedit,quando nullusimpetrat duo: & non facit mentioné& de primo.Secus fi diueríiimpetrant:quia fecundus no po- |. — —- - tuitde primo certiorari.Et hoc cafufuntelidibilesfolum, € — €[Nonobf(tantia (ufficientia:de his dico & ad fatierare | .* — —-- adeo g fi prim non ualeant:fccunde dicenturprima:qa jn ccum in tua j.deconfüetu.. i-e NO — . — «€ pullum f non poteft diciprimum,necíecüdü,neczqua- d Prcualer. Videddicoin ccüperfonzg,depriui. — Vu etre am — Je.cum nondebeat cónumerari inter alios.7q,.c.fadus, e - SiSiuero:hacdiétiodeui natura e(t aduerfatiua. Alex. - 247nonomnesquodquenullum perdit nomen fuum. — confir;j4numeaEternivoluó, —— 7 f. €jDerogat.vide Deciü có(i. 147.in prin. & p tenui. &c. pore 1urisqus comune Tf & priuilegium in cor- ciunt ea, que.5.in c. yno de g. €«ncor xediendo illud vulgare , habitus o poteris dicere fi funt manda-- cen.nu.6.& quinque prio- . ndum formam inco-- 7 pore iurisclaufum videntur. idem in multis. 2e ., S|Primo;nà ficu iuscommune & eius uerba debétla- — té interpretari: vt tenuit glofin c.ynico.de rc permuta.j. 2: — &9lo. « aibi sp cg mei iln oue FR RA Rip IOUNDEUPRETL LIT ABL OMUSRCUHDE NUDO ERUAN 2 ; SPPPMASIUIE T TO APR HIPP USNTEEN T T " Wm nin smemum De relcrip tis. Cap.Ipfo Iure. & gloff'in cap.fi gratiose. Ifto titu. & vbiqueper Domi. Ita & priuilegium in corpore iuris claufüm , & eius verba. glo.eii notandain c.cum de diuer(is J.de priuileg. Secundo: t quia ficut ius commune non ligat, nífi a temporeduorum menfium poft püblicationem. notatur in dota huius libri & prooemio Cleita & priuilegium in torpore iuris claufom glo.eftfolitariain d.prooemio.Cle. inverbo de cetero.ibijhzc vera : quam reputat fingularé. ad hoc Darba.in repet.rubri.de rebus ecclefie non ali. 1 4. €olin ?.parte. «Tertió:quia ficut iura municipalia reci- piuntinterpretationem & declararionem reítridtinam a jure communi: de ftatuta probatur in l.:.C;de noxa.ac.& &inl.Czfar.ffde publica.de con(uetudine : etiam proba- tur in e.cum di/eQtus.S.deconfüeiitactiama priuilegio in Xorpore iurisclaufo,vt in c.fin.uerfi.in prebendis,de con- fuc.].notatur per Doct poft glofin uerbo, confundantur, in fin.in l.fin.S.in computatione.C.de iure deliber. : «| Quartó:quia ficut per confuerudinem derogatur iu- ri communi,vt in $.ex non fcripto. Infti.de iur.na.ita de- rogatur priuilegio in corpore iuris claufo. glo.fin.in c.j S. dceítatu monach quam ibi commendat Panor. & cà fin- 2.6 Illam inficitzpt fit nulla ipfo iure, fed fubfequens differt tantum fe. opponatur a parte el indice. 2 Excommunicato civ appellantilefenfio legitima veferuatur : cir pia defenfioris uon clauditur excommunicato nec appellanti. 3 Excommunicatus procurator. impetrans. monacbus , vel alias itt. babilis . 4 Illinon [unt admittendi,quorum vepellerentur atTores, 5 Dolus procuratorisson poteft exdápi contra dominum. Dolus efl vitium anime. : dei hii pi non tranfit ad fucce[Jorem ; vel fideiuflorem, yt profit . | : G "Nonrefert per quem. precesoblata fuerint. | 7 Quódnonlicet principali excommmnicato nomine fuo impetrare, nec | alienare , "Aliquo probibito etiam confequentia probil entur. Quod vua via denecatur alia via non concedatur. De quave est inbibita petitio,c per confequens impetratios 8 Extonmuricatio delegantis inficit proce[uta delegati. 9 Excommunicatio plusinficit quàm dolus. Duo concurrentia plus inficiunt, Mala eletto eft inculpa. gularizat.Idem in c.requififti.S.de teta. num. rg.per quam &calia iura dicit confüetudine introduci poffe, vt quarta mortuariorum debita epifcopo.tolli poffit. & ifta eft có- 9 munis& veriffimaopinio. «[Quintó: quia ficut f reuoca- turius commune per contrarium,licet nullam faciat mé tionemde illo:vt in c.j.5.ácconttitu hoc libro. Ita & pri- uilegium in corpore iurisclaufüm reuocatur per ius có- mune contrarium:licet de illo nuilam faciat métionem. glo.inc.vtcirca:in uerbo, corporali.j.de ele&. quam om- |] . nesdoG&orescommendant:uide tamen conforciam in c. fin.in uerbo,concceflis.de fententia excommunica. : 1o ejSextó:quia f quemadmodum ius cómune fuit pto- prio motu Principis emanatum; vt tenuit gl.in c-conful- tationi.$.de tempo.Ita & priuilegiumcorpore iuris clau- fum:vt uoluerunt glo.in 1.2.de poc.bon.fübla.l. 10.C.& ibi Barto.& glo.in1j.s fin.de na UO codice compo. "Pius inficitnesatio, quàm ponat affirmatio, pO Omnis virtus esi medietas quedam. 4i Excommncatus exeluditar ab oui participio communionis ficut 1 deportatus , o e | $V OL OM ARIVU. Philippi Probi, 1 P'erbaipfoiure-important totaliter aum ndlhemyesiam fi non oppo- nature confenfu partium non poteft »alidari. 2 Impetratio qua fit in curianon eft proprid impetratio, fed cfl queda — diftributio. Non e$t abfurdum quód vefcriptum continens diuer[a in-yno, dicatur - Jurreptitium,er non in alio:prout dicitur quód. proce[fus fit vali« — duse fententia nulla, : 4|Scprimo:quia ficutiuscommun: non habens diem (3 Iudicium excommunicati an valeat. ncqueannum ualet& probat: ita & priuilegium in COf- — ^ i55, ioi fentextia plus afficit iudicem quàm partem. porc iurisc :vt in d 1aU 1j.$.fin.& Ibi glo. Bald.& Saly. Etlicetin his conuepiantjin maiori tamen munero diffc- 1tüt:videlicet in 20.modis,quos munerat per quinque car- tasGuil.de Monferrat in íüo comm.nto Prag.in 5.parte, Circa finem,quem uideas per modum folaiij. h — €«jPerdifpenfationem fuperioris. Domi.confi. to6.col. €t 3.quod exordit fuperdicto dubio arguepdo dicit V tvir tus di(penfationiseft,vtfaciat licitum , quod alias de iure erat illicitum,pro quo habes glof.pe.in ca.dudum.el 2.de €lc&.Etad id faciendum ipfe Princeps iufta ex cauía prz- fumitur motus.Anto.& Panor.in c.quz in ecclefiarum 3, deconítitu.Cyn. & Bald.in l.refcripta.c.de precibus Im- 4. Quando veferiptum ab excommunicato impetratum fit validum. $ "Princeps difpeníando ex certa fcientia cum inbabili : [uper inbalilz- litate eo ipfo difpen[at. - 6 Epi[copus conferens beneficium alicui: aliud [ub eodem. teto babens tian videatur cum eo dij pen/are. 4 Dipen/atio probatur per tefles vel literas. $ Voluntas nontrabitur ad incognita. | o Rex Francie non recognofcit [uperioremin temporalibus ,nec deine reyzec de fatio. Dux Mediolani ion vecognofcit fuperiorem. 10 Quegeruntur alegato apostolico ex fpeciali mandato Papa , viden- tur fieri a Papa,fecus dicendum. de bis , qua facit ex vi generalis. pera.offe dixi s.in prooemio in verbo,rclaxatio.Et in pro- lezatioris . | d | | 4 pofito loan-Monac.hic in fine, vt lite pendente impetra- i: ror facultati legato data;vt fuper impedimento matrimoni; pof- 3 tio tefcripti uel difpenfationis valeat vel non: uide lafo. *fürdifpenfare. — | a . €onfi.47.col fin.uol.;. «]Creato. uide Fride. confi.zo 7d 12 facilius eft repudiare ius fibi quxrendtim quàm acquifi- - i tum remittere,vel donari. faciunt ad hoc dc his. qua fin.a 13 malori partc cap.ex ore,& quz dico in c.j.7. d« 413 mibus.& in c.ut inquifitores in finede he ! qu Socy.confi.» 96.col.;.ue fi. Sed premiffis in pra fultatione.vbi c eria tr. ditatisad har ebat exclufio filiz,tunc tranfmittit.Secus fi erat ar ^: dum:quod comprobat multis auctoritatibu & rationi- 9 bus,quas uiderelicet:& perIafonem in Confi. 2 4.colü.a. vio teftamento;vol.4.& confi.105.loanna.eo.vol - ix. icon «'Tpfo iurc refcriptum vel procefrus &c. r2 Commifarg [uas commiffjones priufquamaillas exequantur : curi m erat ius quafi l Regnum calorum:er mifleria fariptu Virtusmmquàma fortumavepüur. — Difcretio divi virtututi:c7 00n afimorum. 1 Sine di/cretione,quisnonefl bomó,ed bestia, — ^ Vna virtus non potéf baberi,quin babeantur omnes. : 41 Jnvaleantimpetratio per procuratorem excommunicdtum, AImpetratiorefcripti non e$t atas iudicialis. 23 Excemmunicafus impetrans per procuratorem mon exconmumi- q Gregorius SYCOLMARIUM. ET Ic OSTEN v catum. A fx £onmimicatio maior in elizente. 24. Inbis que geruntur iure priuato: non eft differentia inter occultum. Inficit votum eligentis,nontamen fequens. : er publicum. ; -Excommunicatio concomitans ippetrationem. € ee cc -5— 9 (wnMonCud — Do IPSO | p Y loan. Mona. PSO iure. a contra j.de offic. de- y deatate& qualita.cum bona. Et fie T PERDE Y maior in eligente inficit vorum cligétis, non tame;eqnes. j.de elec.cü inter.R fenioré fic excoicatio AS im- b'petrationeillam. inficit, b vt fit nulla me I etia ied -efíus c habitus per literas impetratas. Sed (ubfequenstan- e ra parte nel iudice] .de exceptio. iffert fi opponatu Le. M ontdk d diccretali pia.$..óc $.finali.Sed non aufert vires re(éripti hoc ca(tr. Sed co abíoluto procedi poterit m. Sic etiam incafu huius.c. per refcriptum vt d.S.ceeteru ] cafu huiu P ofolutio fecutanon prodeft.argum j.quaftio-).principa- tus, & cap.quibufdam. Se m n'Similis qux(tio notatur.7.de elect. dudum.». Et fal- Jit litera hic pofitainliterisimpetratis fuper excommuni- catione fcu appellatione;jvt hic.Et eft ratio, excommuni- cato T & appellanti defenfio d legitima referuatur ,& via d defenfionis nó clauditur excommunicato nec appellan- - ti. Etinde eft p propter excommunicatione non ledit re- fcriptü impetratü fuper di&tis duobus.] de exceptio.vene- rabilé & c.fignificauerunt.j.dea ppe.ci fpirituali.S.porr 0, &.deiud.intelleximus.& $.eo.ab excóicato.q[Sed T que- z ro,ille qui impetrat non eít dominus,pro quo impetratur zefcriptü;fed eft pcurator,& eft excoicatus,vel monachus cxcomunicatus,qui impetrat pro conu&tu fuo. Nunquid hoc cáfuerit refcriptum null& ipfo iure. Et videtür cp fic: illinon funt f admittendi,quorum repellerétur aQores.]. 7 de teftibus.cap-licet ex quadam. in fin. & infra. de hareti. . €ap.Fraierpitatis. €jitcimimpütet dominus fibi, qui talem elegit.ff.de mi- loffin Sextum Decretal. bet poteftateniconfecrationem committendi:fic & illà . debet fübdelegare ex caufa non excómunicato.j.de offi- a EK leg. c.prudétiá S. caterum.].hoc lib. | nexc le off d de excep. c. pia.S.fi vero poftmodi. cio ordina.quod fedem:ergo idem in domino, quiexcó- A Solibiloquitur de excóicatione municatus non impetrat:ut $.eo dilectus primo. 2» Aa fuperueniente.Hic autem de excói- «Et refpondeo ad arg.in contrarium. Ad primum arg. 27/8 m cationeconcurrente.vel przceden- — , lex i procurator:ut ibi dicitglo.non loquitur de dolo có- - JM teimpetratione refcripti.& eftra-..— miffo in facto,füper quo contéditur.Sed in fato alio, nec UU 77 tio,hicimpetrásquieftexclufusac- ^ intelligitur ut idem de fado ciuídem perfone;fed de facto A e accedit vt inclufüs arguméinfra. tertij;ut ibidem notatur. | 9 Stem excommunicatio] plus inficit quàm dolus: qa h. dolus eft uiti folius dolofi. Sed excomunicatio fert pro- i pterhcrimé piudic&:& fic duo cócurrétia i plusinficient. «Adaliud.dic g in hoccafu nedum eft maleficiü per- fonalein perfona procuratoris: fed etii eft uitium in do- mino:qui excommunicatum elegit,cuius nila electio eft .fibiin culpa.ff.de nego.geft.l.nam & feruus.S.vlti.. «| Veldic gp argu.non concludit:quia plusinficit nega- tio,quàm ponataflfirmatio : uerbi gratia.Dico qp Petr. eft . K largusdicoin eo quadam medietatem. Quia omnis x vir- 10 tus e(t medietas,! qux dicitur fecundum philofophum: l Sedfi dico Pet.non eft largus:plus denego , nam aut non ., €ftlargusper fuperabundantiam,vt quia prodigus: aut nó eít largus propter defectü:quia auarus : & fic negatio duo "x importat;ficut extrema medietatis, qua fant p tuperabü- dantià ue] defectum. &«[ Ad tertium arg, refpondeo gplex vniuer(is,non loquitur in impetrante uitioío: licct habeat . notam feruitutis:fed hic fecus.«| Ec ideo non eft mirum:ü plusinficiaturimpetrat;o vno ca(ü,quàm alio. m. €«[Quidamdixerunt m pramifla uera,quando excóica- AI tio eft publica.arg j.de reiudi.ad probandum. 8.q..,.nónc. 2.4.q.).c.audiuimus.ff.de offi pto. l.Barbarius.ff.ad Mac.l.5. in prin.C.de tefta lj.«] Contra dic per rationes dictas.arg. ].de prob.poftceffione.€] Et quia exeoicatus T excluditur ab omni participio communionis: ficur deportatus.ff.de poenis.l.quida,vnde fatis eft cp detegi poffit períona, quz impetrauit infeda excommunicatione. quidam diftin- guunt, aut e(t procurator, aut e(t nuncius , fecundum di- Átin&ione legis & glo(ff.de edili.edio.lcum mancipium. — norlcum mandato. «J Contra.det dolo procuratoris - excipi non poteft contra dominum: ergo nec de excom- PROBL — quicunque S.ad hac,iec eft mirum fi faccedéte vitio có- So soniscüin excommunicatis, fi illud poeriz, quod fuit — municatione procuratoris cotra dium.ff.de except. doli.l; fi procurator egit..refpon.«[Et ficut doluseft vitium ani- ma:lic excommunicatio poena eiufdem. — ..ajItem beneficium perlonalee non tranfit ad fucceffo- € fem vcl fideiufforem,ut profit-ftde re iudi.l& fi fideiuf- forin prin.argu. hoc libro de reg iur. prinilegiü Ergo nec maicficium perfonale tranfibit fad alium, vt büt.decó- ' ^4 SN fecra diftin.a;quaris.«]Irem T non refert per quem preces. — oblatz füerint.C.depra. Impe-offerlvniuerfis: — — qritem excommunicatio procuratoris non nocet do- mino,nifi fciens non purgaret candem.j.vt lite non có- lebatur ex obiectu pattis,& tandem cx officio judicis: vt dictis.c.exceptionem & pia.Nee per hoc ipfo facto)bene- ficio huius iuris; vt nec reícriptü ualéat , nec proceffus ha- bitus per illud,quod intelligo etia fi impetrans fuerit pros curator excommunicatus: quia quod non 1 licet princi: 7 pali excommunicatio nomine fuo:vt impetrare, nec alic- no.argu T.hoc lib.de reg iur.c.quod alicui.Et ficut aliquid b. - xeft.c.jin fine.S'Sol.Olim excommunicatus agens repel- ADDITIONES a Verbahac important totali- nullum, etiam (1 nó opponatur, partis non poteft nalidari. Ita .tradit.conf. 7 6.in prin.vi(a.al- $P | legat glo.hic& Domi.& glin c. quamquaà tuas devfurhoclib.aidequa dico in c.j1n uer- bojipfo iure,de accufatio. Et pro intento huius thematis. Domi.confi.o;5.teftatur hoc c.non haberelocum in audi- toribus Romanz curiz , quia illa T impetratio, que fit in curia, non eft proprie reícripti impetratio : fed eft quada diftributio,qua fit hinc inde inter auditores: pro quo Ioà. Mona..in rub.eo.titu.Et ratio quiailli cenfentur ordina- ri; & (ic proprié non eft impetratio,cum habeant ordina- riam iurifdictionem in cognofcendo: fecundü. gl.in Cle.- i *- auditor.ifto titu.Secus in decidendo: quia tüc delegatam: prohibet, fic & illüd, quo perueniturad illud. Et aliquo prohibito,etiam confequentia prohibentur: & quod vna via denegatur: galiauia non concedatur.ff.de fpon.l.ora- B tio.j-hoclibro de reg.iur.c. cum quid prohibetur & c.cit quid vna.& ff. de admi.re.ad ciuitatem pertinen.12.$.].; €IItem de quare eft inhibira petitio:& per confequens & in ea parte non eft diftributio:fed iurifdictionis delega- tio,vt hic.Et fic tex.nofter in ipfis habet locü in prolatio- ne fententiz;nec iftud eft abíonum dicere:quod idem te- Ícriprum continens diuería;in vno dicatur íurreptitium, & in alio non,vt eft ca(usin c.fi co tempore.j.i(to titu.Ne- qué cft etiam incenueniens,q proceffus fit validus,& fen- tentia fit nulla,vt eft videre:quando habet expreflum iu- ris errorem.de re iudic.c;j. impetzatio.C.(i Imper.ex refpe..;.Cumigitura petendo — &fInficit. limitahunctext. vt non procedat, fi excom- íeu agendo repellatur procurator excommunicatus: ergo & ab impetrando: ficut video,excommanicatio T delega- tisinficit proceffum delegati j.hoclibro de offi.uica.cap. Romana. Ergo & excomunicatidpcuratotis ipficiet im- petrationem pro domino. 4| Ncc eft hic dubium,ubi do- minus fcirct exconimunicationem fui procuratoris.argu. $.de procura-c.confiilti.& de hoc notibi Hoftien. - € Eridem dico fi ignorct.argj ;hoc libro de haeretica. ig, fiat per hunc canonem: laté hominü iepifcopus non excómunicatus ha- municatus dicatur excommunicatus abillo, qui ideo ex- ^X. communicauerit, vt inbabilitaret eum timore, ne contra t€: vt d.C. pia.in princip. pe cum ageret:quia tunc poteft agere & impetrare aduerfus eum,& quemcunqué alium.refert Roma. fingu.719.illud. dicitur,poft Specul.in titü.de refcrip.prefenca.S.ratione impetrantis,verficu.fed pone,qua eft penult. citat Fely.in capitu.venerabilem,columna fecunda.verfic fallit. fupra. deexceptio. Etredtéhic Ioan. Monach. dicit concomi- tans. Onia fi fententia excommunicationis fit lata fub conditioneilla, pendente, poteft impetrari refcriptum: quia adhuc non df cócomitans.not.Petr.de Anch.confi. - 1 58.col.fi.Ex narratis.nbi per hoc dicittext. noftrum non habere lociiquia excoicsrio n oRaBeE dup req an poem UNS x Qm E Li € Derefcri pt s. Cap. Ipfo 1urc. :fitfidio,quenon habetlocum in a&ibus fpiritualibus:fed dllifecundum veram exiftentiam iudicantur.no.in capitu. -paítoralis fupra.de appella. dg : «j roceffus habitus:non procedit in proceffu habito 'coramiudiceordinario gl.in uerbo,duraturis.in fine in c. pia-S.(i uero J.de exceptio.approbata ibi: per doctores. Et fic dicimus pceffum non valere, quando iudex iuriídictio nem habuit mini(terio excomunicati,fecus finon habuit, vtpoté in ordinario dici poteft, cuiusiurifdictio dicit na- turalis:aliorum aute (uperindudta & extraordinaria.argu. eorum;quz volunt Docto poft glo. in uerbo.nolumus.in cle.;.de off. ordi.& Domi.hicin 3.nor.Quo Tf ad iudicem veto excoicatum, vtrum valeat cius inidiciü, aut fi,ía. Do- mi.in d c.pia.d S.fi ueró:col j.diftinguir. Aut erat excoica- 1us püblicé,& runc eius fententia no valer. Secus fi occul- te.vulgata ].Darbarius.ff de off. przror.dicensidem no fo- rein partibus contendentibus: quia excommunicationis fententia plusafficit iudicem,quàm partem:quafi dicat q» iurifdictio non cadit in excoicatum.dixi Sin c.vt anima- rum de conftiin tertio qua(ito.ver.& hac procedunt. Et in hoc g dicit tex.nofter reícriptum ab excoicaro impe- tratüm nullum forc ipfo iure.dic verü, f nifi fuerit ex cer- . tafcientia Pape conceffuavt hic per Aichiin prin.quod intellige etiam vbi hc uerba ex certa (cientia ab ipfo Pa- panon exprimerentur:fed refultaret ex uerbis referipti;go Papa ex certa fcientiaillud facerct:vtpoté Sempronius & Berta in gradu prohibito matrimonium de fa&o contra- xerunt,& (cienter,medio cuius fenteütiam excoicationis incurrerunt co ininftanti:Cle.vna.de coníang & affinita: hoc Papz expofito,cum eis ipfe di(penfat.vt in eo perma- nere libere & licité poflint;& valeant matrimonio: pro« lcm exeisforían fufceptam & deinceps fafcipiendam 1c- girimam decernendo... Alio modo a diéta excóicationis fententia eos non abfoluendojin iure dubiü oritur , & du- bitando quzritur. An decifio text.no(rieis refragctur,ita €p difpenfatio dicatur ipfo iure nullaz quia obtenta ab cx- cóicatis.breuiter refoluendo hunc pun&um , dico p non obítatimo (unt abfoluti:moucor primoratione euiden- ti.Nam Papa omnia iurainfcrinio fui pe&toris habere ce- fctur.c j $.deconftita Et ibidixi:& fic coftirutione ipíam. Cle: 5.nó:gnorauit.Idco fcquitur in coníequentià,c eos in primis ad huiufmodi difpenfationis antidorü habiles rcddidit;& habititando ab ipía excommunicationis fen- tentia cos tacité abíoluit.Iftud demonttrábile uidetur ad oculum etiam corporeum X intelle&üalé ; notumd; lip- pis & tonforib. Nam quotienfcumq; f princeps dico Pa- pa;aut Imperator;beneficinm, uel gratiá incapaci ex cer- ta ícietia confert,vel donat:eo ipfo füper incapacitate di- fpenfare cenfetur:tex.habesin.l.quidam contülebat.ffde 1c iud.ibi, Princeps enim ei,qui magiftratum dedit;omnia agere decreuit.tex.etiam ad literam in Lidem Vlpianus.$. ibis fícientes quide &c.ff.de excufatione tuto.facit.d.]. Bar- barins.l. mperialis.S.fi.& ibi gl.fi.C.de nup.gl.no.in c.fta- tut(;;j.co.in uerbo,literarü:qua ibia Franco & Domi.a p- ibi in Cle.Et (i principalissin uerb quidem ccrta fcientia fecun rere refcripti tenore facit ad - no. Archian cfi eo. ferio mittensada qué, ad cuius explicationé inhabilis eft , cü eo tideatur ditpenfa- re.tangit gl.ult.in c.literas.de concef preben.mouendo q-- 6 ftionem.An cpsconferes benefic'ü [ alteti habeti fub eo- dem tedbo,uideatur tacite difpeníare ad fecüdum. Ad qd reípondendo.dicit gp neceflarió debet exprimi.c.2.de fcif- mati.ubi gio.no.& quotidiana fecundum Pano.ibi,cü qua Hotti.& Goffreibi & Inno.in c.ueniens S dc fitis presby- tcero.quz concludit nó fufficere ad probatione difpenta- - tionis cum aliquo faQtz.gpatali ordinatuscít ; qui Ícicbat .«umindignü,& q cum co poterat difpenfare;qua difpens. dice eru ES probatur. Aliam habes glo.fing.& no.fecüdü Pan. & Car. DEMO Hcam, 9 rent 17 fatio fecundi glibi fing.ut placet Franc.in cj.de cenfibus hoc lib.poteit per teítes probari.Similé habes in c.quiin aliquo.5t.di(t quz con(ülit cp te(tes f vel literas habeant füperdifpenfatione facta gl.inc.(iqui81.ditt.videamplio- reminc.vnico dezta.& quali.hoc libro.«[Et iftam diuer- fitatis rationem principaliter procedere dicemus, eo quia (vtlatédixi.Sin prooc.in uerbo, Relaxatio) epifcopi di- fpenfatio & aliorü infcriorü ab ipfis principibus:requirüc caufa cognitioncm.Secusin Principe vel Papa:cuius fola voluntas habetur pro legitima caufa: ita & latiífime per Przpo.in c.j 44.di(t.col.tin. €rIftud per dictum Inn.ind.c, veniens. Pet.de A nch.abunde firmat.confi. -9:.vltra alia folenniter allegata.vide Bart.& aliosin d.l.Vlpia.& in d.l. quidam confülebat.4r Przrmitla faciunt ad quxfítione for- mata per Crotum in repeti.tex.no(lri.col.tó. An videlicet de priuilegio claufo feu inferto in corpore iuris : neceíIa- rio (it mentio faciendain priuilegio Papz, & dicit qnon. NÀ pontifex concedendo aliquid , qd e(t cotrarium priti- legioinferto in corpore iuris;tacité illi uidetur. derogare: quia Princeps aliquam cóccífionem faciendo: uidetur il- là uelle ualerc. A lias foret ludibrio.arg I. 3-ff.de tefta. mili. lo.Moiin c/fi pro te:& ibi dico.]i(to titu. Cenfetur itaque velle remouerc otaquz praftant impedimentum diredté fuz concetlioni arg.l.illud.ff.de acquir.hzred. Secus in no inferto:quia voluntas nó trshiturad nobis incognita.], non cft fcerendus.ff de tranfact. Hanc diftinciionem inter Tapam fiue Imperatore & inferiores:tenet Bal in repe.d ]. Barbarius.!: 1.col. Fcly.in c.praterea.col.2 3.de. tefti. cogé, nu.7.& 8.Roma cófi.:16.elcétio domini Capitanci.nu.7.. intelligendo de priacipib.no recognoícétib.fuperiorem. Etideo idé | dicemusde Rege Eracig, cut dicimus dc Pa- pa& Imperatore , cum R exipfe nó recognoícat ( in(tar Imperatoris) tuperiorem in temporalibusde iure,nec de facto:Doct in c per venerabilem $ qui filij (int legiti.lar& lgneus in repei.l.contraQtus.col.4.tf de regul.iur.& in di- Íputatione.An rex Francie recogunofcat fuperiorem, col, 13.& 5! glintitu.de caufisin uerbo,medio , & in prooe. pragimatice,vbi dicit cótra gl d.c.per uenerabilem , gi nec de iure,nec de fadto.Hinc do.meus de Ripa, primo ref po. C.j.nu.5.citat,qp Rex Francix dicitur in rcgao fuo Impera- tor. habens duplex patrimoniü:ficut ipfe imperator: vnü priuatum & proprium. Aiterum Iraperiale tiue regium.]. 2.S.hoc interdictum.fl.ne quidin loco publico & l.bene a Zcnon.C.de quadri.prícrip.& fubdit ibi nu.55.qp Rex ip- fe fupra omnes Reges obtinet coroná liberalitatis & ma- gnanimitatis. refte Bald con(i. 2 13: petita uenia , lib.;.& in C.j.de prohibi.feud.alic.& iíta efl communis, quam tenent omnescitramontani contra nonnullos ulttamontanos, . qui dicunt q licet non de fado tamen de iure, quod eft faliflimum,quia ut przdixi,nec de iure nec de fadto:ut patet in dicto cap.per uenerabilem:qui tex-loquitur de iu- re & non defacto.cum nunquàm Papa loquatur de fao, fed de iuretantum.Cha(in cathalo.4.parte;cófi.2 g.car, 22&- Idedicde duce Mediolaniqui in tuo dominio habet iura lmperij.& omnia poteft ,qux funt conceffa Imperatori. Ang.confi.21 4.in caufa accufatoris.Alexà confi.ri.col... cialitet [oe tpecificis abíoluebant. fi tà contingat te videre difpenfationem in cafu tubicto occurrentem,& al- legato procedente ,in qua nó deicribatur ipla abfolu:io, dic qj hocicafu legatus tacit abioluitinftar Pape Ex eo q tamd fedes apoftolica difpenfauit:cü ei hoc nó tribuat juris communis dilpofiuone.igitur opus ctt pecia ficul- tate,prout ipfe l gatus habcre dicitur,que proc flit fccun- do loco,& non primo . vt cx forma iequenti con;e tatur. | loan.Mon. Card. D s Et Ioan. Mona. Gloflin Sextum Decreta. tia.con.24.col.12.vifis, qp reddere rationé, fine deelec.cü infinitisibi p eü allegatis, quasiio recéíco. derefingulosactus adminiftra 18 «f Diuerfum iudicium. in fimili dic cp diuerfitas f tem- deeüdem Maria Soci.con.». i porisinducit dinerfitatem actuum.notiin l.Pantonius.$. .66.col.1.confilijs noftris vbi rei.f.de acquiré.haredi.llibellorum.ff.de accufa. Bar.in I. citat idem Ma 11 jnihilaliud eft quam oftend tionis,& reftituere reliqua.vi pos diuerfarum prouinciarü elt cotentio dealiqua re & 1 vnus cx illis epifcopis fübeft vni archiepifcopo.& alius epi ( ! fcopus fübefl alteri archiepifcopo,dcbet efleiudexillear 19 de Ancha.7.no citat, q» iudex, 1 corá quo quis iniufté tra- chiepifcopusiin cuius prouincia e(tresdequa vertitur que ftio inter illosepifcopos. : d : d A&ioncsqh fimpliciter profert hoc verbü actiones, dequo cognouit vtrum effet cópetens necne. Pro hoc eft 32 habesattenderead thcoricam hanc, q quando 1 actiones dantur ad quid mcbilejiudicatur de eis prout de re mobi- dain Authé.de non alicaut per- — perpendatreícriptum nó valere;nihilominus annullado PENES VLUAUTUEEEE i | li.gloin verbo,numerand : : O | mutandis,in $..col.j.& ibi Ang.Dar.in l.poteft.fi.de aucto poteft códemnare actorem inlexpenfis; cum quo ad iftud Idem Bar.& Do&t.inlj.C.fi aduerfus rem incidens fit iudex competens. Aliam ad propofitum repc- ritate tutorum. | judica.Bar.in l.mouétium.ff.de verb.(ignificatione. firmat Maria Sozi.con.1or.vifo teftamento: vbi fubdit vnü no. col.fi.Quia quando actio competit ad quantitatem in ge- nere,omnino dicitur effe tertia fpecies, & (ic non res mo- bilis:neque im mobilis.Idem dicir Barn d.l.pote(t. de no- mipibus debitorum, vt dicantur tertia fpeciesbonorum. auditur. Iftud fortificat Ioà. Imo.n d.cle.j.nota.pe.etiam 13 GPcrfonales.pro quibusaQionibus T perfonalibusnullü € cft proditum remcdium pofleflorium a1ure;quia non dici tur poffideri,nec quafi poffideri.l.fi.ff.quo.bono. vndedu- - bitauit Bar.ibi.Pone;aliqnis tenet mihi dare quolibet an- nü:i poftea ceffauitin folutione, an mihi có- no parcaponu ena remedium poffcflorinm: & determinat per illü tex. é&oritatem Specu.licet non uideatur neceffaria. Etin con q nop,nifi ego vltra obligationem perfonalem;haberem trarium facit text.in e.cum appellationibus; .de appellat. in perionam didi obligatiius aliquod reale ; vt quia effet vbi dicit qp iudex appellationis poteft pronunciare appel Jationem friuolam & condemnare appellantet in expe- meus afcriptitius,vel eflet meus vaflallus:quia tüc bené di corin tali iure habere quafi poffeflionem, & contra eum cfi mihi proditum pofleflorium : & ita loquitur tex.in c. ouerelam 5.de elec.& idem tenét Iacob.de Are.Cy. & Dal. cum appellationibus:dicens cp ea que fententià cócomi- in L.certis annis.C.de pac.& Bal.in Liubemus in prin.C.de : facroGinc.eccle.Cy.& Balin 1.2.C.deferui. & aqua.Bal.in uas perfo.nob.acqui.nor.Io.And.& alij poft cà |. 26 ]j.C.perq |Ot.1C : ;4 ln c.peruenit.s.de cenfibus.vlterius dic Tquód ad perfona- demnarein expenfis vfque ad diffinitiuam,fecüdü Dom. lesaétiones excludendas non fuftragatur preícriptio etiá & Franc.ibi & Panorin c.fepe;deappell.& rotam amplif- longiflimi temporis exiftentisin mala fide Et ifta eft com fimé deci.13.in nouis.intellige etiam qp (pes cp diffiniti- raunis,quamabunde comprobat Alex.con.97.nu.6-vifo ua (equatur.alias non,vtin hoc puncto. Quia iudex con* | * | demnatisin expen.dicitur pronuncia rc interlocutoria, p .proceflu:vol.7. - eg f «Non recedunt. quia adio perfonalisdatur folü cótra debitorem,vel alium ,qui eius perfonam reprefentat.Ma- ria.Sozi.co.cxxxj.col.pe.in prefenti. | - appellationibus eft text.ingularis fecundum Fely.n c.fi- g Récomitantur.videin propofitoid,quod citatBald. ^ gnificaneruntSdeexceptio.columó. | ! in c.cü veniffent.nu.6.S.de coqui mitin po.caufa rei fer. | n tà 15 quodin Regno [Franci in realibus actionibus (cum res tit de territorio Regis) iudicatur (ecüdum conftitutione. Regis.pro quo videtur texin d.c. cum veniffent:quod lo- quitur in reali atione:& dicit feruandam confuetudinem populi:ficonfüetudo eft laudabilissquod nota pro poffet forijs beneficialium caufarum;,quajrerminantur fecüidum: iura Gallicana.quod facit ad ea, que dico in c.quamquam . jnverbo loci ordinario.j.de hareti.& in c.j.in ver.Sed có- tra laicos de praícriptio «| Pro prmiflis adde Maria.Sozi. con.99.col jin caufa eximij doctoris : vbi ponit cafüsin quibusconíuetudo laicorum etiam in rebus ecclefiz fit fernanda:& Pet.de Ancha;con.cxxv.col.fi.vifis & diligen- ter ruminatis. : h €jinadditaméto.videIod.Moinequaquaminfinevbi — — bis adheret proximus,cogno(cimus indiuiduum q (it Pe- dico j.deelec.& que dicit Felyn.n c.nonne.npu.5.s.de pra- | jo füm. Quiafi principalet negetur, intelligitur etiam nega- tum accefforium veladitiuum:glo.fi.in c.fi.de re, Ant.de Butr.in ca.)in 4.not.S.de paris: vbi Panor.ctiam, que in propofito citat Dec.confi. 42o.quzritur vbi dicit quód de preparatorijssidem quód de principali debet iudicari: Bal.in l.ordinarij per illum tex.C.de rei vendica.& Alex. C — . -—x*onfi.exvij.colfi.vifotit.quzftionisvol6. . . inh - (JE: prode&trina Io.Mo.hic facit regula a maioribus no- s E stradita,quam citat Maria.Sozi.cO.23.col.ante pe.ver: - circa Quod conftitutio T declaratoria feu có- T iuminverbo.onfüetudinemin p . fjDealieno.dequo nemo pot Jici la coli (equendo ordine & con : i anitos congerit , qui tenenturad rationem reddendam. non Íolü.S fed vt probari poflct.ffde no.ope.nuncia not. 8; &t in propofito habco qued tradit Alex.de Imo.cofi. in c.cum Ioan.$:dc fide inftru.Soci. cófi.24.col.6o. vifis ac primo.nu.14.vol. j.pott Hottien.& Io.And.in c.fane.s.de k diligenter.volj. €|Sed vtendo. Vide quz laté traduntur * foro compc.qui dicunt poft tex.ibi cp fiinter duos epifco- per Neapol.deci.5 54in caufa reuocationis. Condemnabit in expenfis:text.pro hoc eft formalis in €clarationeslimitationes,&& — — Mo. placereglo.in nerbo,exordio.in MEHR declaratz.gloWingularisfecü —— gnificuiibiBerImbetafüpultur. E | k h. yu F MÁY MUmeDTENS OS KNCNIOTEUONTTTIENSGA e ES | pofleffioneimprob EOSUUITIUNMCHTTRANUTMRORTQSR SEIEN RET VI ENORUATAT A E mrs ERO PES De rcícriptis Cap.Cumaliquibus. 31 '$.1.f£ de fur. Batt. in L.gerit. in tertia qua(tione principali. Ver.íed quzro.ff.de acquiren.heredi.vt tradit Maria.Socin. 42 con(il.or.colü.s. vifa.not. in c.afferte;fupra de prefümpt. - V Iterius in ponto procedendo quaroan & quando 1 li- "ceat deiure tertij agercaut excipere vel fedefendere, laté -- iftud difcutitur per Bar. in1.2-ff.de excep. rei iudi.Io. A ndr. in c mandatum. fupra.ifto titu. & ibi Barba. nu.64. Panor. * 3n c.veniens, r.col.2.num.6. S.de tefti.& ibi additio. Cy. & -Saly.in l.cum feruum. C de feruis fugi. vbi Bart. col.1.ver. "fed contra. gl. citat gp ius tertij nemo pote(t intentare, nec 3niudicium deducere (ine mandato. Etfi lex diceret con- trarinm,effet fatua lex:quia fi poffet intentare;ergo fuccü- bendo prziudicareiuri alterius : quod abfurdum foret. C. res inter alios acta : in rubro & nigro. Item excipiens dicit 'agens;fed agensnon poteít intentare ius tertij:vt fI.(i pars " heredi.peta.l.j.in prin.& ft.fi vfufruc. peta.L vti. frui: ergo nec excipiens.'dem Dalin l.2.in prin. C.qui. resiudi. non nocet:dicens verü effe vbi iustertij ipfo iure officeret agé ti & inuito,eo qp habet ius,vt not.in Lindebiti.ff. de condi- : -tio.indeb.vbi Bart.optimé diftinguit.nuas. videlicet; quia quandoque iustertij eft exclufiuum iuris agétisintotum ipfo iure.Et hec exceptio ad mittitur. Alex.conf. x :.nu.20. 'v0l.7.& conf. 8.in fi.confideratis.vol.». Quadoq; ope ex- ceptionis :& tuncan poflit opponi Bar.laté difputauit. in d.l.i.ff.déexcep.reiiudic. Quandog: non eftexclufiuü iu- - risagentis, nifi refpectu comoditatis & vtilitatis: $4 e xir din piros "ET ; gentis,nifi zefpc & vtilitatis: puta do I "Nonobstantiaynon tollunt dilateria evatia.— aminus*es:licet füundusituus debeat mihi feruitutem, vel in €o habeam víum fructum , vel ius emphyteoticü: & fimi- - lia:tamé propter iustuum vtilitasiuris mei minuitur. Iíto caíu quis poteít opponcre.de iure terti]. d. lindebiti. S. (ed & fi. Aut ius tertij c(t quoddam accefforum rei , vt feruitui- 16s rcales,vcl períonales:tüc de iuretertijnon poflum Op- ponere domino.l.loci corpus.$.compctit.ff (i (crui.vendi. Autnon eft accefforum ad aliud. fed per fe principaliter fubfittit. vt vtile dominium, quod competit emphyteotze eu feudatario : & tunc poffíaüm opponerede iure tertij ad exciudendum intentionem tuam refpe&tu illius. d. .inde- biti: ficut poffüm opponerede co quod effet exclufinum xotiusiuristui vt I. fi. Cide rei vendica. & d.l.cum feruum. C. de feruis fagiti. Et pro ampliori huius pun&i difcuffio- ne:vide Barin.ialienam.ff.(olu.matri.& Bal. vltra przdi- €ta.in l. doce ancillam. C. de rei vendicatio.in fi. eundem Balin auth.qui rem.in fi.C.de facrofandt.eccl.& in 1. pe. ad finem.C.de non numer. pec.& Pet.de Anch.conf297.Effi cacibus,& quafi:col.4.vbi dicit c» contra preuifione , cle- €tionem,vel confirmationem nó debent audiri, nifi quo- rum intercít.vt plene notaturin c.füper his S.de accuf. pec Jo.And.in noucl.poft Innoc.Similiter non auditur appel- lans,nifi fua interfir.c.cum inter B.& P.5.de elec. qué pun- €um profequere:vt nouiffimé difcuffum reperies per Pe. Rebuf. in repetitio. l. unice.c.de fentent.que Pro eo quod fanisa 40 opponens poflit excludere actorem per onem iuris tertij:hoc tamen in bencficialibusnon pr it. Nam eoipfo eríonx in beneficio,quod t tacité cOftat de eic arg.c.contt dc Anc h.d. in 4 n DOR s. CHRNUNUE Hm intercít profcr.Et vlterius dic gp quamquam in tebus pro-- q pofleffor allegat titulum tertie. | 9 i defendit, tac xa | -transfe. paret reum nullum ius habere iri beneficio, cp iudex pote- ritabfoluere reum abilla in(tantia, & ex officio fuo nouá . inchoareinítantiam: & vigore illius confeffionis priuarc illum beneficio.quod idem Ant.comprobatinc.item cá - quis s.de reftitu.fpolia.Iftud di&um Ant.& aliorum id co- probantium limitat ibi idem Barba.vt non habeatlocum - in Papa,quiineadem inftantia poterit codemnarereum, pro quo dicit cafüm fingul.& vnicum in c.ad petitionem. - $.de accu.poteft enim Papa ferre fententiam petitioni có- form£&.Ant.de But.in c.licet Hely3.de (ymo. Poítremó p: - themate habeo gris,cótra quem allegatur ius tertij; poteft dicereillud vulgare: quo ad te liberas edes habeo. l.Joci corpus.$ competit.ff.quemadmo.feruit.amitta.gl. prap.in tit.de pacifi.poffef'in S.lis:in verbo exhibitionem , in fi. & - fic proponere exceptionem.tua non intere(t:quz repellit -quemcung; agentem.l. (icuti.S.(i quz.ff. fi ferai. uendi. & 1. cum feruus quifpiam:cum ibi nor.ff-de feruisfugi. Maria, Soci.conf.6o.col.pe.in prefenti.Probus. : d Bonifaciuso&tauus. — Cap.IIII. - «Cum aliquibus recipiendi,&c. SF UM OM ARIFUM. 2 Ioan. Mona. dicit bic quód pronunciauit de mandato Papa delibera? toin confiflorio. 3H pes babet afcendere non defcendere finis infpicitur vt bic compro- atur . | d p odo a "Papa [cribens fmmpliciter babeati alias poteftatem non yidetur nona dare pote[iatem;fed excitare vetetem. Remittere efl dare. aL. Omnianofira facimus quibus autoritatem impartimur.—— "Probibitum cfl quàd quis non babeat benefiium a Papa vel legato, . qui tacet de beneficio quod babet, 3$F UO OLATRVIV Of. "Philippi roli. 1 4b aFfn dependehte a voluntate vius folius, licitum eft recedere iis infpicitur vide bic comprobatum prout , & quod medium , c principum (unt attendenda. d E | Omne agens agit propter finemyq7 finis efl qui mouefagentem:cr di« " citur fiis caufa cau[arum. E remptorias. qua (inoneffent pofita, grat ; :fed ipfa no obftantia;pofita, ' utgratianon perimatur, alium effectum operari non de- bentarg.j.deordi.cog.cum dile&tus.S.uerum.ft.de ad di.& leg.1. legata inutiliter -Et hzc generalitas non ob- ftantium:quz eít ad certum fa&tum firmandü, tutfcit;arg. —" €ideprefcrip.3o.vel 40.annor.].omnes. que nó fic Jaxé te- neret; cü quis fc obligat ad plura fortuita. £t. fi qui vorum viper feimterpofita. — EEUIDESESESUEEGE CARRIE YT NERUOHSL ETIN PENPNOERUORUERE EE T fed & fiquis rei. 1 T nótollunt dila ta ecclefia:in qua C alia ecclefia,hoc non tollitur* ad hoc non agebatur,vt eft premiiu; indu dictam gratiam,que firmatur per Ipla non obttantia: fed -flatuta:aliasin (uo robore manentdilationem operantia: nec Papa intendebat peremptorium fta tutorum:fed con- 4 firmationem gratie faccre:ficut [ pronunciaui de mádato d d papedeliberato ein cófiftorio.Nam cum in quadam ec- e clefia effent prebende facerdotalcs,diaconales, & fubdia- conales;& diacon* im petraffet fimpliciter,& vacaffet (üb- diaconalis:pronunciaui hancimpetranti non deberi : hac otiffima ratione quia non obílantianon tollebant dila- tionem gratic,fed gratiam firmabant , ne poflit dici nulla. Secus tamen dicerem in cafu conuerío. Et eft ratio, quia 4Bomo habet afcendere:non defcédere:& eft cafüs.].hoc libro.de preben.c.fi pro pauperibus. «| Et eft ratio ad pra- miffa:Nam Papa hic intendebat vt conferret: & idco finis f fiflcinfpicitur.arg.fl.dein integ.re.-nó foli in fi.ff. de au- &oritare praítan.i.j.«'Sed contra prediQa e(targ.C.de pre- cib.im posi Authen.confti.que dig & cpi. fi.a.pa.po libe, S. fi €jSoluc hic;ad hoc nó intendebat,vt cít rzmiftlum;& ob hoc intentum Principis e(t feruandum. j.hoclibro &e preben.quamuis.).in prin.(receptus)& eft ra tio,tollendc jimpedimentun numeri, vel (tatuti per litte- Ias Papestalis auctoritate apoftolica non recipitur : fed fa- 'cultate capituli ficut video;quis eft ligatus manibus & pe- dibus;foluitur,tadem fcribit,& ambular,certum eft quod fcribit folutus velambulat,)non diffolués,minifterio tamé foluentis.&|Sicin propofito capitulum recipiensminifte- rio tamen Pape,remonentis prohibitionem ,ICcIpit pote- flate (uasnec dico quin hic fit aliquid apoftolicum,ficut re motio numeri vcl (tatuti.Sed ipía receptio nó eft apoftoli ca (icut video Papa fcribitilli , f qui habet alias poteftate: SALQUMIESULUENA STI NSIDGAMR MR RPM REC TURKS VAENESEERUES Sis fed excitare veteré;j.de officio ordinarij,licet.ff de acquir. $g re.domi.l.adco.S.cum quis. €T Sed contra [ remittere g eft ? dare] de tefti. veniens primo.& ff de conditio.caufa d: 1. mulier.Et omnia noftra facimus quibusaudtoritatem im- h Fertimur ».C.de veteiur.enuclLj.S.fed nequeiam folutü Pó.ipineHs ——— 15 5 S 7 €; Sed quid fi ad illum cui (cribitur, & alios hzc fpecta- rent:dic huncapoftolica auGtoritate recipi : vt hic, & vbi- cumque hoc exprefle ageretur .eo.in fi. -- € Sed nunquid oportet quod talcs literas impetrans:fa. ciat mentionem de beneficio,f1 quod habet,videtur quod non;quiaiftenon recipit bencficium a Papa,licet remo:io pem impedimenti recipiat ; vt eft premiflum , diccontra. E& prohibitum 1 g quis non habeat beneficium a Papa. vellegato;qui tacet debüficio quod habet.3.eo.ad aures & c.poftulatti.x c.(i proponente.& j-hoc lib.de offi.lega.c. fi.Ergocftinhibitum in co,g peruenitur ad illud vt hic.& fi. de fpon.l.Oratioarg. de CE Gud Idem dicerem pari rationcin . ta jc praben.dilectus.i.arg j.hoc libro.de prabé.c.fi pau- cr.deminforma;qua vocatur fecundum promiffionem & literarum obligationem,qua fumitur fecundum decre- talem.j. de concefli. prabend.accedens: hodie tamen hzc decretalis & forma funt abolite j.hoc libro,de conccef.pre- ben.c.deteítanda.& dico fequentem apoftilcum preue- nientem,prouifionem iftorum factam , effe potiorem: & cii ratio in primo, vt cít dictum, & in duobus fequentibus, qui non habent gratiam in beneficioa Papa: fed caufe co gnitionem,& tandem executionem ].hoc lib.de praben. i osudidonuc d de hoc no.in hoc libro de preben.c. HEN. 3 : us.Pet.de Ancha. con.a15.col pe. onit rationem ad hunc tex. |'onobftantijs & ceo- im forma laté dicoán c.fi j.de cófuctu. Ideo An c-nonnulli.fü- S.quefitum. d Verü dictanon | obftantia toxia gratic:verbi gratia: imperraui 1n cer- fabrica ecclefiz habet primum annü:vel per dita non obftátia;quia miflum:fed ad firmandum, 4 Timpliciterfcribendo non videtur dare nouam poteftate: - eft:quia hoc cafu cft aliquid papale,non in toto,fedintan - tioncin forma, qut vocatur de prz- - benda,6ic fibi.g» nulli alij debeatur. qux fumitur ex decre- que uide faltem aliqua;in glo.in c.fcientes.de cenfib.füpra nor.in d.c m nu.1 1.Qui: us recipit e(- Íentiam uel ualiditatem in initic Bariprincipii — .Siin medio petatur medium:& fifümat fubftam - tiam in fine.Pro quo attende ad 1& citat Maria.Soci, Ioan. Mona. Gloffin Sextum Decrecal. q«j Et vltra eadic nonobflantia,velnonobftantias,vt ali- . quibus placet, facilesin remotione pcr Papam per reguli I ijuris:quia ab actu T dependentea voluntate vnius folius li citum eft recedere , quandocunque voluerit is.l.fi quisin prin.delega.;3.habetur in l.fi mihi & tibi.S.in legatis.de leg jy. Ergo idem dicédum in referipto & gratia & alijs, que de pendent a mera reícribentis voluntate.Nam eius eft tolle- rc;cuius eft condere:firmat Calca.có 7 7.col.».Et dic qp per [ claufülam non obftan.ftatutis non intelligitur derrogapür l legi,& ficiuti communi : pro quoállegatur Io.Mo.hic.re- | fert lafonin con.83.col.2.di&ta predia.vol.5. Et fic habes q ius commune eft difficilioris füblationis, quam ius fta- tutarium,velaliud a iure comumuni.prout in fimili dicitur de ordinarioiure & extraordinario:quia fi immunitas per Principem concedatur alicui fimpliciter: gp nonteneatur ad munera:intelligitur folum de extraordinarijs, non de ordinarijs.L.j.C.de vaca.mu.ciui.lib.x.& l.hi qui.ff. de vaca. inune.comprobat idem Iafon,vbi Sin fine con (lij. € 4| Non tollitur.Cal.con.j.ifto ti.hoc dictum Io.Mo put & lo. And.hic allegant; videlicet f qp claufula, no obítanti- bus confuetudinibus vel ftatutis, po(1tain reícriptis non tollitobítacula temporalia:fed illa tantum quz induceret extin&tionem gratiz. Et bené probat tex.in cfi propter, hoc ti.& lib.vide Cardi.in con.25.ante fiin caufa!& que- (tione. 4| De mandato Pape.Compo.in c.caufam que , col.2.3.. hocti pariter dicit fe de mandato Papx apud Mediolanü protulitle q» claufula anteferri, feu cp przferatur omnibus alijs impetrantibus:deber intelligi de hisquibus nondum erat cius quefitum. Pro quo vide Car.con.1356.col. ;.nu.7. vbi laté difputat de pluribus concurrentibus & habenti- bus claufülam;anteferri,dicens ob opiniones contrarias. Quod non eft credendum tantum virum & adeoin Ro- mana curia expertum,& adeo in exercitio iurisibi verfa- tum errafle;arg.de orig iur.l.2.S.Seruius.ff.& fimiliter nec spatn,de cuius mandato prouinciauit, arg.c;j.s.de cófti. «| quibus intentum habcs. Quialicet decifjio Io.Mo.vi- deatur dura:tamen videtur tenenda afortiori: quia nó fo- lum de mandato Papz íed etiam de mandato deliberato in con(iftorio,vbi eft fonsiuris,etiam vbi folum foret pa» peatli(tentiaqui omnia iurain fcrinio pectoris cé(etur ha- bere.d.c.j.3.de confti.vbi laté dixit. Non tamé placet Ioan. | And.hic.pro quo facit quod no.per Domi.con.cxj. i — Etinquantum Io.Mo.dicit gy homo habet aícedere nó dclcenáerc,adde rotam in no.deci.ccxxvij.deci.qp hs ma i jorem prabendam non poteftoptare.minorem. | Deliberato.iftud firmat & refert (icfictü a Io.Mo.Ar- chi in c.li pro cJericisde prebend:hoc lib. Ec hoctempore Eo.uiacij. VI 11. quo tpe lo.Moeerat cardinalis, vt videre licet laté per Felicem cantorem in dialogo.de Anno iubi-- leodixiinprefatione. ———— Coen : s f. Finisiteinfpicitur f pro folatio, & vt euitem demoni« tum meridianum;tex.alios de iure digeftorum finem effe ÁApcétandum diétantes habes in 1.Pomponius.la 2.vbi glo, ampla.ft.de nego-geft.l.[tem 11Ja.$.quod adiicitur.ff.de c- fiitu pecu.lpri.tt.de pe.l.licet.S. Idem fcribit.ft.de pecul.l, Mcla.ft.dealimen.& cibar.legain prin.l.primaS.hoc au- tem.fF-quod quifque 1ur.l.non intelligitur.S.quod autem ffde iure fiíci. 3 Et pro alijs iutibus addo tibi glo.in d.l.non intelligitur. in verbo (pedandum & in c.dudum el.primo,in verbo ele €tionis fupra de elec. . Poffunt etiam adduci iura , medium effe fpe&tandum; vbi (altem aliqua, in glo.in c.fcientes.de cenfib.füpra vbi verfüsicam media tantü dilexi ludere forma.maiorenim mediis gratia rebus ineft. dixi.fupra hoc ti.in c.primo. ibi, mul 'ecratur initum,nonnunquam notant Neapol.dec l | «on [Document text truncated for crawler view.]