In hac edictione accesserunt ... primae partis notae antiquarum prioribus uberiores ... et in fine tomi secundi index .../ omnia per ... Ildephonsun Lopez de Rubiños ... ; expurgata et ... restituta a D. Enrico de la Cruz Herrera ...
Abstract
Pars I--II
Full text
4
a
q
S
>
As
“ek
e
E,
po
ny
E
>
bae
A
O
ANTONIT
NEBRISSENSIS.V.CI.
:
GRAMMATICI,
ET
REGII
CHRONOGRAPHI
DICTIONARIUM
NOVISSIME
EMENDATUM,
AC
_NOVIS
subinde
accessionibus
auétum,
locupletatum,
|
PARS
SECUNDA
COMPLECTENS
DICTIONARIUM
HISPANUM
ejusdem
Auctoris
Latine
Interpretatum
,
in
hac
nova
Editione
emendatum,
quamplurimis
vocabulis,
phrasibus,
adagiís,
ac
variis
loquendi
formulis
ador-
natum,
auétum,
locupletatum:
deinde
alterum
propriorum
nominum
Oppido-
um,
Civitatum,
Montium
,
Fontium,
Fluviorum
,
Lacuum,
Promontorio-
rum,
Portuum,
Sinuum,
Insularum,
82
Locorum
memorabilium,
ab
eo-
dem
Auétore
compositum:
nunc
denuo
quibusdam
interpreta-
tionibus
vernaculis,
que
ibi
deerant,
adjeétis.
IN
HAC
EDITIONE
ACCESSIT
INDEX
LOCUPLETISSIMUS
Urbium,
Regnoraim
,
Provinciarum
,
Regionum
,
Montium,
8tc.
ex
Hispano
éx
vulgari
1diogate
in
Latinum
conversus.
Omnia
per
R.
P.
Frat.
Udephonsum
Lopez
de
Ru-
ode.
Regii
ac
Militaris
Ordinis
Beate
V
irginis
Maris
de
Mercede,
Redemp-
tionis
Captivorum,
recognita,
illustrata,
ac
locy
pletata.
DEMUM
MENDIS
EXPURGATA,
ET
IN
MELIOREM
STATUM
restituta
4
D.
Enrico
de
la
Cruz
Herrera
,
olim
in
Ovetensi
Archigymnasio
Phi-
losophiz
,
ac
Sacre
Theologive
Auditore,
€
nunc
Humaniora
litte-
rarum
Professore.
NEWCONT,
|
SS
>
E
E
NES
as
SS
ye
Ps
;
Ni
al
NO
OS
l
(TAE
KIMN
A
y
ze)
¿
<>
po
JS
¿a
Ñ
ZO
ol
DAA
ME
1d
SAO,
O
E
SS
;
7
Y
GS
.
IR
,
ga
SS
Ja
Á
E
Ú
W
GS
2
DO
US
SUPERIORUM
PERMISSU.-
6
Marrrrr;
apun
Josremum
DE
UrrUTIA
,
TYPOGRAPHUM.
ÁNNO
MDCCLXL.
Sumptibus
Regie
Societatis.
229
LA
E
5
aj
2209
es
00
aoigs
8
RO
A,
o
a
AR
AS
%
A
:
LAA
Pags.'s
ES
A
O
o
a
A
Sas
|
NS
6
.
SN
je
ma
,
á
or
al
e
a
a
Si,
26
VE
e
O
pe
09
dl
ANO
IAE)
E
O
MTS
;
:
%
4
e!
>)
my
A
ES
;
.
¿OO
¡_OÓKAáAMmMmMmTmTm
Tm
£.__.
Q»PE
AAákKXMIA
AAA
09
ANTONIL
NEBRISSENSIS
y
DICTIONARIUM
-HISPANUM.
LATINE
-
"VB
UM
“IN
HAC
NOVA
EDITIONE
AUCTUM,
EMENDATUM,
ac
quamplurimis
vocabulis',
phrasibus:”»
“adagiis.
,
St
>
variis
loquendi
formalis
Hispanis
82
Latinis.
locupletatum
,
que.
asteriscis
40
marginel
piEpgBnt..,
|
AB.
Á.
Primera
letra
del'a,
b.
<,
En
Egin
tiene
el
Soma
de
su
sonido
A.
A.
en
Hebraico
ais
aria
A.
en
Griego
llamase
A!pha.
A.
en
Arabigo
llamase
Alipha.
A.
preposición
,
Por
cerca,
Ad
;
apud,
A.
preposicion
por
ácia,
Adversus:
A.
adverbio
para
lamar:,
O.,
heus.
Aya,a,
interjecion
del
que
se
rie
,
Ha
y
ha,
Hi
Aaron;
hierba.
ó
barba
de:aron.
rola
Í,
sive
genia
5
h
Y
AD
ccnida
-Macellum:,
is
21mo01q09
ni
-
*
Abacero
¿Macellarias.
|
ABAD
,
Prelado
de
Monjes.
Abbas;
atisi
Archimandria
>
Abadesa
dd
Monjas,
Abatissa
,
E.
Abadía
,
dignidad.de
aquestos.,
Abbatía:
PS
Abadengo
,
lo
del
Abad
,
Ad
Abbatem
es
Abadejo
,
6
cubillo
,
escarabajo
ponzoñoso
,
Cantharis
,
dis,
*
Abadejo,
pescado,
Asellús'salitus.
Ababar-;
retener
el
vabo
,
Halo
,
as.
opi
Abalannadse
al
peligro
,
Inferre
se
indiscrimen.
ao
'AR,
Minoris
vendere.
Hanse
abaratadolas
merca-
$
durías.
Minófa
«sunt
jam:
merciúm
peta:
ES
pretia
rerum.
Annona
vilior:est.:
*-Meserlo
“todo
¿:baráto.,
Pestítbare
j
permiscere
ótinia;
<
Nullam
rationem
sequi,
aut
modum.
34
Alia
suelá
de
cuero
crudo:;
Pero
,
Onis.
Abarcado
,
calzado
con
ella,
Peronatus
a,
um.
Sculpo-
ct
ineatus.9
4.2.0
Abarca,
calzado
de
esparto,
Sivlpengon
arum.,
Mercado
,
calzado
con
ellas.
Sculponeatus.
+.
ys
Abarcar,
Compleétor
,
eris
,
Contineo.
Lee
Abarráaganado
varon
con
soltera
,
Concubinarins
,
il
AO
hembra
con
Golerdad
Concubina,
e
S
STTS
«Ai?
AD
PRI
de
Maid
pallex.,
cis,
Abarrancarse
elganado.,
Ja
anfcactam
cadere.
Abarrancado
ganado
,
ln
anfraótu
heerens,
Abarrancadero
lugar
¿
Anfradtus
y
precipitium.
.
ABASTAR,
'Arinonaín
prabere.
DS
Abasto
0
abastanzay
Abundantla
,
e,
copla,
e.
.
Y,
Abarirse
,
Se
ipsum
demittere
,
submiteres
abjicere.
>
Abatimiento
,
Demissio
,
Onis,
den
us.
Abatimievto
tE
animo
Dejedtio.
animi.ico.
A
Abatir
derribando
,
Deturbo
,
as
,
dejicio,.15
voih
Abatimiento
,
Deturbatio,
onis;,
dejeótas,
us.
add
De
Abajo
,
Sub,
Subter,
Infra.
Mas
abajo,
,;Inferius.
Cosa:
de
ábajo
;
;
Inferus
,
Infernus
y
Internas.
y:
¿Liso
abajo
,
Inferné.
l
Abajar
,
por
descender
y
Descendo
¿15.00
i
ae
Abajamiento
,
descendimiento
Descensus
5.
US.
05
Liste
Abajar
lo
sóberuios:
Humilio.,
45;,
9F€:
avi.
Abajamiento
,
asi
,
Humiliatio,
ALE
AREGFA
volatil:,
animal
ceñido,
Apes
”
¿apis,
vel
Ads,
)
is
Abeja
pequeña
y
Apicula
,
E
bis
Abejaruco,
NMerops:;/pis»
Apiaster
y
trío
"biiorll
Abejera
y
ó
torongil,
Citriago
>
nis
y
Vel
citrago,
Abejon
,
falsa
abeja
,
PseudomelysSsa
,
E.
|
a
Abejon:juego
antiguo;
Alaparuim
ladas,,
y
0
A
Abenuz
,
arbol
de,
madera
vegra
,
Hebenus
:
qa
Es
AveQuEs
madera
de
este.
arbol,
Hebenum
,
ABERTURA
de
lo
cerrado
y.
Apertura,
2
$
ri
Miss.
Abertura
de
cosa
hendidaHiatus,
us,
oy
la
boca.
Ridlusy:
use
Abertura
de
la
herid?
y:
A
EN
Abertura
de
lo
sellado
,
Resignatio
,
onis.
»
ea
Abestruz
y
ave,
Struthius.,
1),
Struthiocamelus
,
la
q
*
Abeto
,
arbol
Pinabete
,
Ábles.
EP
bo
04
k
JE
Lu
db
ABEZAR
»
poner
CáHabcds
,
Assuefacioy,
consuefacio,
ise
Abezar
y
enseñar
y
Doceo,
es
,
istituo
y
1s.
00.
AL
Abezarse,
acostumbrarse
,
Assuesco
y
CONSUEsco
¿cis
A
Abezado
asi
y
ÁASSUETAS
y
CONSUSIAS
y
Ay
Bl
os
A
Az
Abior=
AB
Abierto
siempre
como
las
orejas,
Patulus,
a,
um.
Apestus,.
patens
,
Ús,
reclusus
,2,
Um.
RS
AA
'Abil
sosa
,
Avilidad
ESc.
de
BA.
ABISMO,
agua
sin
hondon,
Abyssus,
Dex,
i.Vo-
rago
,
mis,
Abispa,
Vespa,
2
ADispOn,
o
tabano.
abans,
¡,
Asilus,
i,
cestrum,
Í,
-Abito
Vide
Habito.
Abitulirse.
Vide
Habituarse.
ABLANDAR
lo
duro,
Mollio,
is,
mollifico,,
a5.
Ablandadura
,
Mollitudo,,
inis
,
mollificatio
,
onis.»
Abocar.
Vide
“Avocar.
ABOGAR.
Cáusam
alicujus
agere,
Pro
aliguo
dicere.
Abo-
gar
por
sí
,
Suam
'cansam
agere.
Abogacía.
Patrocinium
,
ii,
Patroni
munus,
Oratoris
offi-
Cita
"Abogado.
Advocatus
ti.
Patronus
,1.
Cansidicns
,
ci,
Abogadillo.
Rabula
forensis,
Abolorio
,
Genealogia,
«e.
Series
avorum.
ABOLL
AR,
dó
dbcilenas,
Contundere.
Contusione
tumo-
rem
excitare,
5
'Abollonado
con
bollones
,
Contusus,
24M»
4
Abolladura
,
Contusio
,
nis.
>
Abominar
,
AOIAON
"Detestor,
Exectror,
Avi
£059,
Abominabilis
,
e.
TA
Abominable
,
Detestabilis
,
€,
execrabilis,
e.
Es
Abominacion
,
Abominatio
,
onis
,
detestatio
,
execratio,
Tranquillitatem
temporis
advenire.
Abonanza
de
tiempo
,
Temporis
tranquillitas,
*
Abonar
,dár
por
bueno.
Probo
,
as.
*
Abonar
en
Quentas,
Pecuniz
suammam
acceptam
referre.
Abonar
saliendo
por
fiador
,
Predem
se
pro
aliquo
dare.
Satisdare
pro
aliquo.*
"Abonado
en
hacienda:,
Locuples,
etis.
O
RNSS
copla
sus
,
opulentus.
|
"Abono
en
hacienda
,
Cautio
,
Satisdátios::
ABONDAR,
SBnado,
as
,
avi,
sufficio,
is,
feci
afín;
is,
«Abondo
,
Abundaz
copios?
,
alúneblera
n
*
ABORDAR
un
navío
con
otro,
Navem
nayi
committere,
admovere.
ud
“Aborrecer
,
Odi,
odisti,
odio
habere,
Detestari
3
execrari
_Aborrecedor
,
Osor',
oris.
;
Aborrecedor
de
bombños
y
Misanthropos,
sad,
*
Aborrecimiento,
Odiam
»
Invidia.
«'
Aborrecible
"y
Detestabilis
,
execrabilis
,'
>
abominendus,
execrandus.
>
'Abortar
,
mal
parir
,
“Abortio
,
is
,
ivi.
boritm
HE
>
Abortado
en
esta.manera:,
Abottivus),
'2,
um,
y
Aborto,
Immaturus
partus,
Abortus';
Has:
e
a
mai
Abortivo.
Abortivus
,
immaturé
editúsi!
*
ABOTONAR.
Globulos
ocellis
suis
indere
>
inseréro,
in
cludere,
Abotonadura
del
vestido.
Ctobilórarin
Ho
series,
Ya
ali»
_Sonan
los
arboles,
Jam
arborés
pa
,
Jam
in
pen
mas
turgent.
'ABRASAR.
Uro,
Comburo
,
Exuro,
is,
Concremo.;
AS.
Abrasarse.
Ardeo
;
es.
Fla
Se;
Confsgro!,
ASIS,
Suma
*
Abrasado.
lgne
COMbustus
,
exustus,
>
Abrazar.
Amplettor;
¿CompleGtor
y
eris,
Amplexor
»
'átis.
*-
Abrego
viento.
Mistes:
tri.
Africus,
Ci.
Abrevar
el
ganado,
Pecudes
adaquare,,
¿adaquatum
ducete,
Abrevadero
de
bestias,
Aquarium
y
1
Abreviar
,In
comperidium
redigete.
Abreviatura
,
Compendium;
il.
Abreviatura
o
cifra,
Nóta
,:2.
ABRIGADO
lugar”,
Aptidus
locus.
¿Abrigar
en
lugar
abrigado
,
Apticor”,
aris;
abrigar
como
quiéra;
Eóveo,
es
y
fovi
,
LU:
q)
Abrir
lo
sellado
,
Abrir
como
quiera
,
Aperio,,
is
,
rui.,
recludo
,
is
,
reclusi,
*
Absuelto
E
absolutus.
o
*
Abstenerse
,
Abstineo
,
ES.
Parco,
iS,
"Temperare
sibi
in
_*
Abstinencia.
AB
¿Abrigaño
lugar
,
Apricts
locus.
Abrigo,
el
calor
del
abrigo
,
Apricitas.,
atis.-
Abril
mes,
Aprilis
,is:
unde
Aprilis,
e.
Cosa
de
este
mes,
*
En
Abril
aguas
mil
,
Pluviis
abundet
Aprilis,
Abrir
la
puerta
,
Heseros
as,
avi.
Pando,
Ís.
Resigtóns
as
,
avi.
Abrirse
,
Hio,
as,
avi,hisco
,
scis.
*
Abrir
camino
,
Viam
facere.
ABROJO
,
hierba
espinosa
,
Tribulus,
i.
Abrojo
de
hierro
,
Murex
,¡cis,
tribulus
5
ÓN
Ábrochar
etidos
Infibulo
,
as.
Abrochadura
de
ido
HA
*
Abroquelarse,
Clypeo,
vel
parma,
se
tegere,
Scutum
telis
“objicere,
—
*
AESOLVER
al
culpado,Reum
absolvere,
Absolucion,
Absolutio
,
nis.
*
Absoluto
,
Absolutus
,perfectus,
Absolutamente,
Absolute,
-
08
omninó.:
a
*
Absorso.
la
stuporem
8z
admirationem
raptus
,
defixus,
re
aliqua.
*
Abstinente
,
Qui
cibo
abstinet.
Abstinens
,
tis,
Abstinentia
,
parsimonia
,
frugalitas,
rinogia,
'
R
Absurda
cosa,
Absurdus,
a,
um.
-
ABUBILLA.,,
ave,
Upupa,
2
,
Epops
,
opis.,
*
ABONANZAR
el
tiempo,
Jam
temporis
seyitia
remisit,,
á
Abucasta
,
especie
de
añade,
Avis
casta.
Abuelo,
padre
de
padre
;
ó
maire
,
Ávus,
1.
Abuela
,
madre
de
padre,
ómadre,
Avia,
Lo
“Abuelo.
ictbAdo
O
bisabuelo,
ayas
le
Abuela
segunda
,
$
bisabuela,
Proavia,z.
Abuelo
tercero
,
Atavus,
il,
Abuela
tercera
,
Atavia
,
ei
s
Abuelo
quarto
,
Abavus.
y
HA
£:
Abuela
quarta
,
Abavia
,
z.
Abuelos
dende
arriba
,
Majores
,rum.
*
Abuelo
de
mi
muger
,
Prosocer
meus,
Abuela
de
mi
muger
,
Prosocrus
mea.
*
A
buen
tiempo
,óá
sazon
,
Opportune.
ABULTARSE.
Augeri.
Augescere.
Abultar,dengrosar.
Aliquid
augere.
Este
vidrio
abulta
los
objetos.
Res
objec=
tas
hoc
vitrum
auget
8
amplificat.
Abundar
,
tener
abundancia.
Abundo,
as.
Affnere
frumen=
to
,
divitiis
,
Blc,
Abudlomías
Ahundantias,
Copia,
Ubertas
,
AfAuentia
E
Abundante
,
AfAinens
,
COpiosns,
abundans.
Abundaniements
Abunde,
afAuenter,
copiosé
,
satis
SUPerquE,
Abusar
,
Es
usar
¡¡Abutor!y
etis,
Abusion,
mal
uso
,
Abusio:,
onis
,
abusus
,
us,
Abutarda
,
9VE
grande,
Tarda,
2.
Otis,
iia
*
ACA,
Huc.
Del
rio
acá.
Citra
a
Cis
Ea
DA
parte
de
España
mas
acá.
FEEDS
rie
La
de
mas.
«allá,
Ulterior.
oniM.s
*
Vénacó.
Hucades.
pa
qué
vienes
con
ehimaló
acá
y
allá?
Quid
ultro
,
citróque.
rumores
defers?*
ACABAR
una
obra;
Opus
finire,absolvere,
conficere,
per?
agere
,
perficere.
Operi
ers
'manum:
:adhibére,
supremam
manum
apponere,
Opus
ad
exitum
deduce
re
,
ad
finem
perducere.
'
*
Acabar
con
toda
su
perfeccion.
Expolio
038
Perpolio,
is,
perficio
,is..Ad
unguem
aliquid
facere,
*
Acabóse.
AGum
est.
ACta
res
est,
*
Acabar
la
oracion
antes
de
tiempo,
Orationem
pracidete,
abrumpere,
6
En
acabando
la
oracion
le
Sin
gana
pls
Ut
fi»
nem
26
nem
dicendi
fecit,
ubi,
Orationem
finivit
;
terminavit;
-
,
Clausit
ingens:omnium
plausus
est
CONSECutus.'
*
Acaba
ya.
Age
,
Agedum:,
Age
jam.
p
*
Acaba
de
salir:
Egredere
aliquando.
*
Acábelo
de
parir,
Quod
jam.
diu
parturit
,
aliquando
pariat,-
ol
l
sio
*
Acabó
su
vida.
Animam-
egit.
Fabulam
«vita.
peregit.
Diem
suum
obiit.
Vita
functus
est.
muby
)
*
No
pude
acabar
conmigo
dejar
de
decirselo,
Teneri
non
po-
-
tui
quin
remilli
aperirem.
Non
sustinui
illum
de
hac
re
celare,
ln
animum
inducere
non'
potuí,ne
rem
illi
indicarem.
nmsaabiat,
bs
*
Acabalo
tu
con
él,
que:conmigo
acabado
lo
tienes.
Fac
¡lll
rem
persuadeas
,
per
me
nulla
mora
est
quin
fiat.
*
Acabamejesto
la
vida,
He
cure
animum
meum
confi-
Cciúntodriadit
i
na
*
Acabócon
él.
Hominem
confecit,
pugione
.confodit.
No
pude
acabar
con
él
,
que
le
perdonase.
Impetrare,
vel
ob-
tinere
ab
illo
non
potui,
ut
homini
parceret
,
ventiam
daret.
UA
*
Muy
acabado
está.
Morbo
,
aut
xtate
confeótus
est,
*
No
acabo
deadmirarme
de
lanegligencia
del
hombre.
Usque
miror
hominis
incuriam;
Mirari
satis
hominis
'negli-
gentiam
non
queo,
a
*
Seria
nunca
acabar.
Longum
nimis
esset
,
ac
plané
infini-
tum
,
Orania
persequi.
Acabar
de
leer.
Perlego
,
is.
Acabar
de
escribir,
Perscribo,.
is.
Acabar
de
cortar
,Perseco,
as.
Et
sic
de
multis.
*
Acabado,
perfeéto
,
cumplido.
Absolutus
,
perfeótus.
Ex-
pletus
omnibus
suis
numeris,
82:
partibus.:Omoi
ex
parte
perfeétus
,
completusque:.
**
Acabo
de
rato
vino.
Venir
tandem
aliquando.
Post
lon=
gam
moram
éz
expeltationem
venit.
A
cada
paso.
Passim.
A
cada
triquete,
Identidem
,subinde.
Acada
persona,
ó
cabeza;
Viritim
,
Singulis.
+
*
Acada
necio
le
agrada
su
necedad.
Suus
cuique
simiz
ca—
tulus
pulcher.
4
cada
puerco
le
llega
su
San
Martin.
Stat
sua
cuique
dies,
)
ACAECER
,
ó
acontecer.
Accidit,
contigit,
evenit,
obve-
¡nit
usuvenit,
fit.
Acaeció
,
que
Sc.
Casus
tulit,
fortu=
na
tulir,
Casu
fadtum
est.
Casus
incidir
Forié
evenit.
:
Fortunz
placuit,
utézc.
*
Acaecen,
ó
suceden
muchos
trabajos
á
los
hombres.
1n
mul:
tas
passim
miserias
82
calamitates
homines
incidunt.
Variicasus
humanam
vitam
affligunt.
“Acaecimiento.
Casus,
us.
Eventus
,
Fortuna
,
2.
ACALLAR.
Pacare
aliquem.
4)
niño.
Vagitum
infantis
de
.
mulcere,
,
4Acanalar,
Strio,
as
,
Strids
faCere»
Acanalado
,
Canaliculatus,
Striatus»
Acariciar,
Blandé
aliquemtradtare,
demulcere,
'
Acarrear
¿Adveho
,is.
Inveho
,is.
Convého
;1s
;
Xi.
Acarreo
,
Vedtura,
x=.
Invedtio,
nis.
de
Acarreadizo
,
AdveCtitius.
Invectitius
,
a
UM.
>
ACASO,
(de
quien
duda.)
Forsan.
Forsitan.
Fortassis,
For=
-
taste,
m9
3
JA
:
*
Acaso
(de
quien
pregunta.)
An.
Utrum.
Num.
*
Acaso
(casualmente.
)
Forte.
Casu.
v.
8.
Encontréle
acaso
en
el
camino
,
Inter
eundum
in
illum
forte
,
vel
casu
incidi.
edo
| |
y
*
Si
acaso.
Si
forte.
Si
no
es
acaso
,
Nisi
forte.Sino
es
aca-
so
que
lo
tengas
por
molestia
y
Nist
forté
gravaris.
Nisi
forte
molestum
tibi
est.
A
«Acarar.
Vide
Reverenciar
,
respetar.
Ss
Acatamiento.
Vide
Respeto.
En
vuestro
acatamiento
había
yo
“de:
hacer
tal
cosa?
1n
conspedtu
vestro
id
facerem?
.
*
Acatarrarse.
Rheumate
,
vel
Rheumatismo
'
gravatl,
COrtipi,
-
e
|
AC
5,
*
Acatarrado,
Distillatione
,
vel
Rheumate
grayatus,
«
affedus.
aya
OS
-
,
A
ACAUDALAR.
Pecunias
acquirere
,
parare
,
COMPAarare.
Acaudalado.
Dives:y
locuples,
divitiis
affitens.
1,02%
Acaudillar.
Copias
ducere
,
duétare.
50d
e
Ácaudillamiento.
Duétus
,
us.
Duétio
,nis...
sa
*
ACECHAR.
Per
rimas,
aut
cancellos
curiose
inspiceres
Rimor,:aris..
oirmians
0%
uso
O
*
Acecinada
carne.
Caro
salita,
sale
durata
,condita..
*
Aceda
cosa.
Acerbus.
Accidus
¿0
UM
*
Acedia,
Acerbitas:,
atis.
ACOri)
OFÍS.
20000
*
Acedarse.
Acesco,
Coacesco
y
18:00
00
ón
*
ACEDERA,,
hierba.
Oxalis,
idis.
Acetaria.,
Acetosa
yes:
Acelerar,
Properanteraliquid
agere»
Aceleradamente.Kesti-
nanter
,
Properanter,
Le
ha9g/A*.019
*
Acelga,
Betas
Bs
00.
fi
Acemila.
Vide
Azemila.
2
000:
idad
ACENDRAR::Aurum,
aliudye
metallum
ad
purum
exco-
-Quere,
purgar
o:
so
viial
IN
*
Plata
agendrada.
Pustulatum
argentum.
Oro
acendrado.
«Aurum
ad
obrusum
,
vel
ad
purum.excoótum.
Aurum
-¡obrusum.,
vel
obryzum.
¿Apis
i
Acendrador
,ó
afinador
de
oro.
Artifex,
auri
excoquendi,
«¿€xpurgandi,:
Aurí
excoétor.,
expurgator,
Js,
Acenoria.
Pastinaca
,
cx»
0
*.
Acento
,0
Accento,;
Accentus;
us.
Pronuntiandi
sonus.:
Acento
agudo;
grave,
circumflejo.
Accentus
acutus,
gra-
vis
,
circumflexus.
y
Ems
*
Acentuar
una
silaba.
Syllabz
accentum
adscribere
¿appo=
nere
,
appingere.
,
-
*
Acentuar
,
pronunciar
el
acento.
Dicendo
,
syllabam
ac=
centu
afficere,
Syllabw
accentum
pronuntiando
,expri-
-¡mer6
del
ereotiodf.
eomanibiuolaY
amen
*
Acepillar.
Dolo
,
as,
Dedolo
,
as.
Runcina
lignum
poli-
alresiavigarés
msnibuiolsy
msm
7
ACEPTAR.
Aliquid
accipere
,admittere,
acceptum
habere,
-gratune
habere;
000007"
sjonmim
Lio
AO
*
Aceptar
una
ley.
Accipere
legem.
Ratam
habere
legemo
.
Legem
admittere,
probare.
|
*
Aceptar
el
partido,
Conditionem.
accipere
,
admittere.
Ad
conditionem'
accedere
,
descendere.
Acepta
el.
par=
tido
que
se
propone:
el
Cesar.
Utere
conditione
Cz-
saris,
:
As
*
Aceptar
la
batalla.
Subire
dimicationem.
-
153
*-
Aceptar
un
cargo.
Injunétum
munus,suscipere.
:
*
Aceptador
de
personas.
Personarum
acceptor.
Qui
perso.
¡nz
rationem'
habet
,
non
cause.
0
Aceptacion.
Acceptatio
,
nis.
Approbatio
;
nis.
*
Aceptación
de
herencia.
Aditio
heereditatis.
e
Restipulatio
Mis.
15
00i0n
1000
*
Acepto.
Alicui
gratus,
acceptus
¡
a
Acequia.
Incile
,is.
Aque
derivatio.
*
:
1199
:Qbom
ACERCA
de
esto.
Hac
de
re.
Super
hac
te.
Acerca
de.
esto
-
hablaremos
largo'en
otra
ocaston-.
Super
hac
replura
altás,
Tengoque
avisarte.
acerca
de
esto.
Habco
pro
ista:ré
quod
»'te
moneam.,
'
Ea
30199
03
ACERCARSE.
Apptopinquosas.
Propiús
accedereadven.
tare.
Mira
que
se
acerca
lA
muerte.
Cogita
tibi
mortem
imminere,
obitusque
diem,
prope
esse,
oriohial
“4
cercén,
:Stirpitds
>
radicitús,
:
Corróle
á
cercén
la
oreja.
-««Auriculam
A
stirpe
precidit
yabiimo
resecuits:
*
Acerico
de
alfileres.
Áciariumy
doo
el
Acero.
Vide
Axero»
|
sig,
OA
od,
ACERTAR
en
cosade
duda.
Rem
conjetura
assequí.
Rem
«attingere-Remacu
tangereniormos:
:
ym
Bl
A
*
Acerió
á
pasar
por
alli
el
Cirujanoquando
le
hirieron.Forté
Chirurgus
preteriit,
cúm
vulneratus
est.
:
«
Acertar
la
cura,
Scitée
medicinam
facere,
Pe
De
apuesta,
CAP
da
y
3
E
k
y
2,
um.
OO
a
E
A
ANNAN
AT
ii
dais
A
12
AG
e
*
Agitar
una
question,
Aliquid
agitate,
disputare,
dissere-
re.
Aliquid
"in
disceptationem
quaestionemque
vocare,
De
aliqua
re
disputare
,
disserere.
yu
Agitado,
Agitatus,
commotus,
perturbationibus
jacta»
tus,
q
*
Agonía.
Angor,
is.
De
la
muerte.
Agentis
animam
pos-
trema
luéta.
Expirantis
discrimen
ultimum.,
.
*
Agonizar,
estár
en
agonía.
Animam
agere,
exhalare,
efflare.
Veérsari
in
extrema
vite
luéta
,
in
supremo
agone
vir.
Cum
morte
luétari.
Expirare.
Ánimis
ac
vita
defici.
>
|
*
Agonizante,ó
que
estáen
agonía.
Effñans,
agens
animam.,
Moriens.
:
:
*
Agonizante,
quetayuda
á
bien
morir.
In
extremo
agone
auxiliam
ferens,
piis
exhortationibus
morienteim
ad-
juvans.
.
*
Agora.
Nunc.Modo.
Vide
Ahora.
:
*
Agorar.
Avguror,
aris,
vel
Auguro,
as.
Auspicor,
Omi-
nor,
aris.
A
:
|
Agorero.
Augur,
is.
Haruspex,
icis.
**
Agosto.
Augustus,
ti.
Sextilis,
Is...
>
:
*
Hacer
el
Agosto.
Agrorum
fruétus
colligere,
percipere,
condere.
:
*
Agostadero,
lugar
para:pasar
el
Estío.
Estiva
,
orum.
*
Agostarse
los
campos.
HArdente
sole
agrorum
herbas
exurl.
:
*
Agostizo.
Augusto
mense
natus.
AGOTAR.
Aliquid
exhaurire,
dehaurire.
*
Agotaseme:el
caudal.
Exhaustus
sum.
Copia
mihi
in
egestatem
6
inopiam
abit,
Ingenii
mei
fontes
exhausti
sunt.
*
Agoviar
á
uno.
Nimio
pondere,
vel
onere
aliquem
gra=
vare,
aggravare,
deprimere.
*
Agoviarse.
Incurvari.
Incurvescere.
Pandari,
*
Agoviado.
Incurvus.
Pándus,
vel
Pandatus,
a,
um.
AGRACIADO.
Venustus.
Vultu
decorus,
a,
um.
Agradar.
Piaceo
,
es.
Graum
alicui
facere,
Gratifi-
cari.
-
Agradable.
Gratus
,-)
ucundus
,
Gratiosus
;
Placidus,
Ac-
ceptus.
4
/
Agrado.
Comitas,
Urbanitas.
Benevolentia.
O,
con
qué
agra-
do
me
recibió!
Ut
benevole,
ut
húamaniter
me
excepit!
AGRADECER.
Alicui
gratificari,
habere
gratiam,
Agere
gratias.
|
eS
*
Agradezcote
el
cuidado,
Sedulitatem
tibi
gratificor.
Amo
te
multum
de
cura
Éz
diligentia.
.
:
A
*
Eso
es
agradecer
la
buena
obra?
Heeccine
tanti
meriti
-metces
?
Siccine
beneficium
rependitur>
+:
*
Ni
dió
muestras
de:agradzcerlo.
Ne
grati
quidem
animi
signa
dedit,
4
A
RSS
o
or
*
Muy
bien
se
lo
agradeció,
y
pagó.
Cumulatissime
illi
gra>
tiam-rfetulir.
Beneficinm
majore
beneficio
compensa-
vit,
rependit.
Beneficium
6
illustri
gratia
excepit,
6z
-remuneratus
est.
:
:
EE,
Agradecido,
Gras;
beneficii
memor.
'>
:
Agradecimiento,
Gratia
,
2.
Gratus
animus.
Memoria
be-
neficii.
si
PoR
il
AGRAVAR.
Gravo,
as.
Aggravo,
as.
Grave
aliquid
redde-
re,
efficere.
o
epa
'
*
Esto
es
lo
quie
agrava
mi
conciencia.
Hoc
conscientiam
meam
gravat,
urget,
stimulat,
quiescere
non
sinit.
*
Agravarse.
Gravesco,
Ingrayesco,
is.
ÁZravase
cada
día
el
mal.
Gravescit
in
dies
valetudo.
Morbus
in
dies
sin=
gulos
invalescit,
ingravescit
,
crudescit.
>
AGRAVIAR
¿uno
Facere,inferre
alicui
injuriam.
Aliquem
ledere,
injuria
afficere.
:
*
Quien
se
dará
Por
agraviado,
de
que
Ec.
Quis
male
se-
cum
aétum
putet,
quod
é81c.?
Quis
injuriam
se
accepis-
se,
injuriá
affectum
se
*existimet
,
quod,
d2c.?
»
E
Py
a
a
AG
Agravio.
Injuria,
2.
No
hacer
agravio
á
los
labradores.
Temperare
agricolis,
ab
eorum
injuriis
abstinere.
*
Sin
agravio
de
nadie
se
puede
hacer
esto,
1d
nullius
injuriá
fieri
potest..
*
Agravio
se
me
hace
en
esto.
lojarium
hoc
mihi
est.
Agráz.
Omphacium,
cii.
Agraces,
Omphaces,
Uva
acerbe,
immites.
Immaturz
uva
,
aut
fructus.,
AGREGAR.
Aliquid
aggregare,
jungere,
adjungere.
Agregado
de
cosas.
Multarum
rerum
congeries.
*
Agresor.
Aggressor,
oris.
Invasor,
oris.
Agria
cosa.
Acer,
cris,
cre.
Acidus,
a,
um.
Agrio
desabrido.
Acerbus
,
a,
um.
*
Un
poco
agrio.
Acidulus,
Subacidus,
Subacidulus
,
In-
clinans
in
acerbum.
Lo
agrio,
ó
agrura
de
alguna
cosa.
Acrimonia,
x.
Acor,
is.
Acerbitas,
atis.
*
Agricultura,
labor
del
campo.
Agricultura,
2.
Agricul-
tio,
*
Escribir
de
Agricultura.
De
re
rustica
scribere,
agere,
tractare.
*
Agrimonia,
hierba.
Eupatorium,
ril.
AGUA,
Aqua,
e.
Lympha,
e.
Agua
en
pequeña
cantidad.
Aquula,
zx.
*
Agua
de
beber,
Aqua,
x.
Frigida,
e.
Agua
elemental,
6
natural,
Aqua
naturalis,
vel
nativa.
Agua
viva,
óma-=-
nantial,
Aqua
viya
,
aqua
jugis
,
vel
perennis.
Agua
es=
.Fantía,
Ó
agua
muerta.
Aqua
reses,
pigra,
stagnans,
Agua
corriente.
Aqua
profluens.
Água
clara.
Aqua
lim-
pida.
Agua
turbia.
Aqua
turbida,
lutulenta,
inquinata,
*
Agua
que
sale.de
una
roca.
Saxo
fivens
aqua
viva.
Erum.
pens
rupe
aqua.
Agua
de
fuente.
Aqua
fontana.
De
rio,
Fluviaulis,
vel
Ámoica,
De
mar,
Marina.
De
laguna,
Lacustris.
De
pozo.
Puteana,
De
cisterna.
Cisternina.
De
lluvia,
ó
llovediza.
Aqua
pluvia,
vel
pluvialis,
vel
Aqua
imbrium.
Aguacero.
Nimbus,
i.
*
Agua
compuesta,
ó
artificial.
Aqua
faGtitia.
Agua
destila—
da.
Aqua
stillatitia..
Agua
acerada.
E
erro
excocta.
Com-
puesta
con
drogas
de
Botica.
Aqua
medicata.
*
Agua
mineral.
Aqua
metallica
,
vel
per
meatus
metalli-
cos
profluens.
(Que
pasa
por
piedra
azufre.
Albula,
e.
Aqua
aluminosa.
*
Agua
dulce;
ó
amarga.
Aqua
dulcis;
Aqua
marina,
seu
amara.
*:
Agua
miel.
Hydromeli,
indecli.
Aqua
mulsa.
*
Agua
rosada.
Aqua
rosacea.
'
*
Agua
de
olor.
Aqua
aromatica,
vel
odoraria..
*
Aguardiente,
Agua
de
la
vida.
Hec
vinaria
,
e,
vel
Aqua
y
vinaria,
Aqua
vino
vaporaria,
ex
vino
vaporata,
Agua
bendita,
Aqua
lustralis,
lustrica,
piacula
,piacu-
laris.
45
a
2
:
Agua
elada,
6
congelada.
Aqua
gelu
durata.
>:
Agua
pie
yvino
de
segunda
suerte.
Lora,
e.
Secundarium
-vinum.
:
Agua
entre
cuero,
y
carne.
Aqua
intercus,
utis,
'
*
Division
de
las
aguas.
Aquarum
diyortia
,
orum.
*
Manantial
de
agua.
Aque
scaturigo,
inis,
*
Canal
por
donde
corre
el
agua.
Aqueduétus,
us.
*
Cosa
compuesta
con
agua,
Áqueus,
a,
um.
De
naturaleza
de
agua.
Aquosus,
a,
um.
Cosa
perteneciente
á
agua.
Aquarius,
a,
um.
Mezclado
con
agua,
ó
enaguachado.
Aquatus,a,
um.
:
*
Cosa
que
vive
en
el
agua.
Aquaticus,a,
um.
Aquatilis,
le,
15.
Es
*
Hacer
aguada,
ó
provision
de
agua,
Aquor,
aris.
Irá
ha-
cer
acuada.
Áquatum
ire.
Ad
aquationem
ire.
Esta
pro-
vision
de
agua.
Aquatio,nis.
Lugar
de
provision
de
agua.
Aquarium,
ril,
-
Maestro
de
las
aguas,'ó
fontanero.
Rei
aquariz
prefe.
Aquis
prefectus,
vel
pre
Positus,
AÁgua-
AG
Aguador.
Aquator,
Otis.
Del
egercito.
Lixa,
2.
*.
Aguas
majores.
Spissiora
hominis
excrementa,
Águas
me-
mores.
Lotium,
Urina.
Hacer
aguas
mayores
,
ó
menores,
Ventrem
vel
vesicam
exonerare.
*
Aguas
vertientes
de
los
montes.
Áque
e
montibus
scatu-
rientes,
vel
erumpentes,
*
Aguas
vivas
del
mar,
ó
grandes
crecientes
del
mar
entiem-
po
de
los
Equinoccios.
Maris
estus,
Maris
exundationes.
*
Agua
vá.
Aquae
fenestra
jacitur;
ambulans
cave,
*
Ala
lengua
del
agua.
Ad
ripam,
ad
littus,
ad
oram
.maris,
|
*
Echarle
4
uno
un
jarro
de
agua.
Effervescentis
ire
impe-
tum
lenibus
verbis
extinguere.
*
Echarse
al
agua,
0
resolverse.
Jacere
aleam.
Se
in
discri-
men
conjicere,
Maja:
*
Esperar
como
el
agua
de
Mayo.
Vehementer
aliquid
tan-
quam
imbrem
vernum
expectare.
*
Estár,
d
andar
entre
la
Cruz,
y
el
Agua
bendita.
Inter
sa-
crum
Él
saxum
versari,
|
*
Hace
agua
el
navio,
Navis:aquam
accipit.
Por
ambos
cos-
tados
hacia
agua
el
navio.
Navis
plurimum
maris
acci-
piebat.
*
Hacer
uno
agua
por
alguna
cosa.
Tangi
gloriole
studio
Circa
rem
aliquam.
ln
re
aliqua
multum
se
amare.
*
Llevar
el
agua
á
sumolino.
Omnia
in
proprium
commo:
dum
derivare,
*
Nole
alcanza
la
sal
al
agua.
Rerum
ad
viétum
necessaria-
rutn
penuria
laborat,
ad
angustias
redactus
est.
*
No
le
dió
una
sed
de
agua.
Ne
haustum
quidem
aque
siti
sedande
illi
obtulit,
*
Agua
por
San
Ffuan
quita
vino,
y
no
dá
pan.
(Refr.)
Piuvix
importunitas
sepe
nocet
fengibus.
*
Agua,
Dios,
que
se
quema
la
casa.
(Refr.)
Ferte
manum
superi:
quid
enim
nisi
vota
supersunt?
x
*
Agua
pasada
no
muele
molino,
(Retr.)
Lapsuam
quod
est
jam
tempus
,
haud
revertitur.
Rosam
,
que
preteriit,
ne
queras
lterum.
*
Al
enfermo
que
es
de
vida,
el
agua
lees
medicina.
(Refr.)
IEvasuro
laqueus
auxiliari
videtur.
*.
Del
agua
mansa
me
libre
Dios.
(Refr.)
Grave
est
malum
omne
quod
sub
aspectu
latet.
*-Del
agua
vertida,
alguna
cogida,
(Refr.)
Pauca
ex
depet-
ditis
sunt
collecta..
6
x
*
Notemas
mancha
que
sale
con
agua.
(Refr.)
Timere
noli
maculam,
aqua
quam
diluat,
J
*
Aguada,
en
la
pintura.
Color
aquá
leviter
subaétus.
*.
Aguaderas.
Aquarium
ferculumyseu
veótabulum.
*
Aguage,
la
corriente
del
mar.
Waris
fluenta
,
aquarum
Hnpetus.
y
Águaitar,
Asechar:
losidior,
aris.
Aguáitador.
Insidiator,
oris.
Águaitamiento,
6.
asechanza.
insidiz,
arum.
*
Aguanosidad.
Aquosus
humor.
Aguanoso.
Áquosus;a,um.,
*
Aguazo,
en
pintura.
Aquarius
piétare
subactus.
y
Aguamanil.
Malluvium,
Guttarium,,
ii.s
*
Dáraguamanos.
Áquam
abluendis
extergendisque
ma-
nibus-
ministrare,
invertere
,
:shperfundere
,
instil-
lare,
pd
Aguar:el
vino.
Viaum
aqua
miscere,
«diluere.
*
Águarse
el
contento.
Gravi
6
acerbo
casu
letitiam
inter-
«
turbari,
eur
as
apar
d
Aguado
que
no
bebe
vino.
Abstemius.
Qui
A:
vino
abstinet,
abhorrer,
Cui
aque
potus
semper
arridet
,
illique:sua=
VISSimus
est.
:
Aguados
son
todos
mis
gustos.
Permixta
calamitatis
felle
8audia
mibi
flunar,
Nullam
percipio
voluptatem:
sim-
plicem
ac
synceram.
*
Aguardar.
Expedto,
as.
Prestolor,
aris.
Opperior,
iris.
Águardame
aqui.
Hic
me
mane.
ÁAguardo
á
vér
en
qué
paran
estas
alteraciones,
Expecto
dum
yideam,
hec,
que
AG
13
commota
sunt,
quorsúum
evadant,
Cic,
*
Aguda
cosa.
Ácutus,
2,
um.
*
a
*
Agudo
de
ingenio,
Ingenii
acie
prestans,
Ácumine
inge-
nii,
vel
mentis
preaditus.
Qui
acercimi
ingenii
est
,
Óz
ad
excogitandum
acutissimi.
:
*
Agudamente.
Acute,
argute.
Scite,
Agudeza.
Perspicacitas,
solertia,
acuMen
ingenii,
Agudeza
de
la
visia,
Oculorum
acies.
*
Agudeza
de
palabras.
Argutiz,
arum.
Sententiarum
acu-
mina,
yla
sr
:
*
Responder
con
agudeza.
Ácuté
reponer,
arguto
respon=
dere.
Con
tus
agudezas
te
matas,
Yuis
te
acuminibus
pungis.
Aguelo.
Avus,
i.
Vide.
Abuelo.
-
SE
Agúero.
Augurium,
Auspicium,
Omen,
inis,
.
AJUGA
de
coser.
Acus,
us,
Enhebrar
una
aguja.
Ácum
lino
trajicerez
Inducere,
instruere,
transmittere,
Ácui
linum
inserere,
inducere,
indere,
immittere,.
*
Bordar,
6
labrar
de
aguja.
Opus
acu
texere,
facere,
Se-
ricum,
allumye
pannuim
acu
distinguere,
variare
pin
gere,
*
Aguja
del
pelo
de
una
muger.
Discerniculum,
1,
Acus,
us,
Acus
capillaris,
crinalis,
Crinale
discerniculum.
*
Avuja
de
marear.
Acus
nautica.
Magneticus
index,
Gnomon
,
onis.
.
23
ty
o
Aguja
de
un
Relox
de
Sol.
Acus
solarii.
Index
horarius,
*
Aguja,
obelisco,
ó
pyramide.
Obeliscus,
ci.
Pyramis,
¡dis,
vo
anio
E
:
*
Aguja
de
una
torre.
Templi
obeliscus.
190%,
Aguja
paladar,
pescado.
Hic.
Acus,
cl.
Hec
Belone,
es.
..Hec.Raphis,
idis.
(Pompa
;
AGUGERO.
Foramen,
inis.
Agugerito.
Angustum
foramen.
Angasu'oris
foramen.
Grande
Agugero.
Amplum
fora=
men.
Laxi
oris
foramen,
*
Los
agugeros
de
una
flauta.
Tibie
foramina,
ostiola,
oscilla,
*
Cosa
que
tiene
dos
,tres,
quatro,
ómuchos
agugeros.
Bifo-
ris,
triforis,
quadriforis.
Multiforis,
re,
is,
vel
Multifo=
rus,
a,
um.
*
Agugero,d
cueva.
Cavus,
i.
Cavum,
Í,
a.
*
El
topo
sale
de
su
agugero.
Talpa
e
cayo
erumplt,
€
Cl-
niculo
emicat.
¡93
as
*
Agugerear.
Foro,
as.
Perforo,
as.
Cosa
agugereada,
Fora-
tus,
4,
um.
,
Agugeta.
Ligula,
2.
Adstriétoria
ligula.
Agugetero,
que
hace
agugetas.
Ligularius,
til.
Aguijar
,caminar
aprisa.
Propero,
as.
Accelerare
gradum,
properare
gradumn,
ve
EN
Aguijada,
6
Aguijon.
Aculens,
el,
Stimulus,
j.
Spiculum,
1,
Aguijonear
los
bueyes.
Boves
stimulo
incitar,
excitare,
ur-
gere,
premere,
fodere,
pungere.
iia
Aguijonear
,
0
aguijar
4
otro.
Quempiam
2
Iquid
inci.
tare
,
concitare,
excitare,
Impellere,
solicitare,
sti-
mulare,
AE
O
E
;
Aguijoneamiento,
Instigatio,
Stimulatio,
nís,
InstinGtas,
us.
Aguijoneañor.
Stimulator,
Concitator,
Impulsor,
Instinc-
tor,
Oris..
;
AGUILA.
Aquila,
2.
Agul'a
de
color
moreno
,
lamas
pe-
queña:
de
rodas;
pero
la:
mas
valiente,
hxc
Valeria,
e,
Aquila
valeria.
Aguila
de
cola
blanca
,
6
Ataborma.
Hic
Pygargus,
Bl.
V
:
*-
Aguila
de
mediano
Cuerpo
,
y
cola
grande,
que
vive
cerca
de
los
Estanques.
Bic
Plancus,
ci;
Pernus,
ni.
(Pomey)
*
Aguila
Real,
de
mediano
cuerpo,
y
plumas
bermejas.
Aqui-
la
Regia,
8200IMA
,
ingenuina,,
legitimi
generis.
(
Idem.)
*_
Aguila
del
mar,
que
prueba
sus
polluelos
á
los
rayos
del
Sol.
Hice
Halizetus,
vel
Haliagws,
ti.
(Idem.)
*
Aguila
barbuda,
especie
de
quebranta
huesos.
Aquila
bat-
bata,
vel
Ossifraga,
Heec
Sanqualis,
is.
(Ldem.)
*
Águi-
14
AG
:
Aguila,
insignia
de
los
Romanos.
Aquila.
El
Solda_lo,
6
dl-
ferez'que
la
llevaba
en
el
Egercilo.
Aguilifer,
eri.
*
Cosa
pertenzciente
á
Aguila.
Aquilinus,
2,
um.
*
Color
aguileño.
Color
aquilus,
aquilinus,
fuscus,
sub-
niger.
Nariz
aguileña.
Nasus
aduncus,
El
que
la
tiene.
Grypus,
il.
pat
*
Aguilita,
pequeña
Aguila.
Aquila
junior,
í
Aguilucho,
pollo
del
Aguila.
Aquile
pullus.
Pullus
aqui-
linus.
*%
Aguilacho
que
aun
no
tiene
plumas
blancas
en
la
cola.
Hic
Immussulus
,1.
(Pomey.)
Aguilon
del
tejado.
Imbrex,
icis,
Aguinaldo
,
albricias.
Strena,
e.
*
AGUZANIEV
E,
avecita.
Motacilla,
e,
Erigilla,
e,
Cau-
da
tremula,
Torquilla.
Iynx,
gis.
Aguzar.
Acnere,
Exacuere,
Peracuere.
Aguzar
las
navajas
el
Puercoespin.
Dentibus
stridere,
fren-
dére,
infrendere.
Aguzadera
piedra.
Cos,
cotis.
AH
/
*
AH
[interjecion
de
varios
afettos.)
Ah.
Ah,
qué
de
veces
-dixe,
€Sc.
Ah
quoties
dixil
ázc.
Ah
vellaco!
quéeso
sabes?
Ah
perfide,
heccine
tibi
vivendi
ratio
est
?
Ab,
Aabo
(de
quien
llama)
Heus.
Eho.
4h
muchachos.
Heus
pueri.
:
AHECHAR
el
trigo,
ó
otros
granos.
Frumentum
cribare,
excernere,
cribro
incernere,
Succernere,
purgare.
*
Ahechador.
Cribrarius
excussor,
Cribrarius
agitator.
Abechaduras.
Excretum,
ti.
Excreta
,
orum.
Cribro
excre-
ta,
Oorum:.
.
*
Dár
una
cosa
abechada.
Purgatum,
limatum,
defeecatum
aliquid
dare,
prabere,
:
Abelear.
Felle
aliquid
miscere.
Abeleado,
Felle
potus,
vel
MmIXftus.
*
Aberrojar.
Aliquem
catenis
constringere,
*
Aberrojado,
Catenatus,
Catenis
constriétus.
:
*
AHT.
Istic.
Qué
tienes
que
hacer
abt?
Quid
istic
negotii
tibi
est
?
153
Abier.
Heri,
Hesterna
die.
Abijar,tener
hijos.
Sobole
au
geri.
Por
adoptar.
Vide
Adoptar,
Ahijado
de
uno.
E
sacro
fonte
ab
aliquo
susceptus,
le-
vatúS.
:
*
Del
pande
mi
ahijado
buen
pedazo
á
mi
cuñado.
De
alieno
liberalis,
Abijar
los
corderillos
¿las
tetas
de
las
madres.
Agnos
sub-
rumare.
Corderillo
ahijado,
que
aun
mama.
Agnellus
subrumus,
*
Abilarse.
Pre
inedia,
vel
egestate
languescere
,
deficere,
*
Abilado.
Egestate
languescens,
pene
confeétus.
Abinco.
Nisus,
us.
Conatus,
us,
Con
grande
abinco,
Enix,
Enixissime.
;
*
Abirmar,
Nitor,
exis,
Ínnitor,
erls.
Abito
enfermedad.
Dyspepsia
,
e.
Cibi
cruditas,
*
Estár
ahito,
Dyspepsid,
vel
cruditate
laborare.
*
Estár
abito
de
alguno.
Alicujus
importunitate
stomacha-
tum
esse,
Abogar
á
uno.
Aliquem
prefocare,
suffocare,
offocare,
Alicui
animum
intercludere
,
spiritum
precludere,
elidere.
*
Abogar
laira,
el
odio,
y
las
demás
pasiones.
Iram,
odium,
*
cupiditates
extinguere
,
opprimere,
Comprimere,
de-
lere,
reprimere,
*
Ahogarse,
Suffocari,
En
el
agua,
Submergi,
fuétribus
ob
rui.
Ahogarse
de
calor.
Estu
confici,
fatigari.
Abogarse
de
apretura
de
gente.
Turbá
comprimi,
opprimi.
*
Ahogarse
el
irigo
con
la
mucha
hierba.
Luxuriantibus
her-
bis
sata
opprimi,
jacere»
24H
Abhogarse
en
poca
aguas]
Levi
sub
onere
succumbere
Levi.
-
de
causa
conturbari.
*
Abogamiento.
Preefocatio,
Anime
interclusio,
*
Abogo,ócongoja.
Angot,
oris,
anxietas,
atis,
*
AHONDAR
cavando,
Fossam,aut
puteum
alté
effodere,
dejicere,
in
maliam
altitudinem
cavare
,
excayare.
Abhondar
con
el
arado.
Aratrum
alté
demergere.
*
Abondar
en
alguna
materia,
tratarla
áfondo.
Rem
diu
multumque
rimari,
alta
cogitatione
perpendere.
De
re
quapiam
enucleate
disputare.
Rem
quampiam
diligen-
ter,
accurate,
62
acute
tractare,
discutere,
enucleare,
De
aliqua
re
accuratissime
disputare,
*
No
abonda
mucho.
Non
alta
petit.
Níhil
altum
sapít,
aut
cogitat.
*
Ahondamiento,
ln
ima
demersio,
Excavatio,
nis.
AHORA,
Nunc,
modo
Ahora
veré
yo
lo
que
eres
12,
Nunc
ego
te
experiar.
Ahora
actualmente
estoy
escribiendo
lo
que
he
de
explicar.
Nunc
ipsum
ea
scribo,
que
sum
ex-
plicaturus.
Ahora
que
estudia,
no
bay
que
hablarle.
Nunc
dum
studet
non
est
interpellandus,
-
*
Ahora
bien,
Abora
pues.
Age
nunc.
Age
veró.
Agesisnunc,
Abora
bien,
examinemos
la
fuerza
de
esta
razon.
Ágesis
nunc
hujus
argumenti
vim
expendamus.
Veamos
ahora
pues
lo
que
á
esto
se
siguió,
Age
nunc
illa
videamus,
que
statim
consecuta
sunt.
-
*
Ahora
si
que.
Nunc
enim
veró.
Nunc
demum.
Ahora
sí
que
acerté,
Nunc
enim
veró
rem
tetigi.
Ahora
si
que
te
cogí
claramente.
Nunc
demum
manifestó
tenegris,
*
Por
ahora,
Ut
nunc
est.
Ut
nunc
habet,
Pro
nunc.
Yo
por
ahora
resuelto
estoy
á
no
poner
los
pies
en
esa
Ciudad.
Mihi
quidem,
ut
nunc
est,
deliberatum
est
abesse
ex
ea
Urbe,
El
pleyto
por
ahora
parece
que
no
tiene
peligro,
Causa,
ut
nunc
se
habet,
videtur
esse
certissima.
Se
dió
licencia
por
ahora.
Pro
nunc
permissum
est.
AHORCAR,
Quempiam
in
patíibulum
tollere,
agere.
In-
felici
arbori
suspendere.
*
Ahorcarse.
Seipsum
furce
suspendere.
Mas
que
te
ahor-
ques.
Per
me
vel
suspendio
vitam
finias.
via
Aporcado.
Paribulo
suspensus.
In
crucem
actus.
*
Ahormar.
Informo,as.
Formam
galero,
aut
calceo
¡n=
dere,
inducere.
|
|
AHORRAR.
Moderari
sumptibus,
Parcere
sumptul.
Sibi
temperare
in
sumptu.
Ahorrar
dinero,
y
sustento:
tirar
á
la
ahorrativa,
Ánnonz
éz
pecuniis
parcere.
Pecuniá
8
annoná
parcé
uti,
*
Estoes
lo
que
yo
he
ahorrado
en
seis
Meses,
lilud
est
quod
solido
semestri
comparsi,
vel
quod
comparcendo
se-
¿posui,
vel
quod
sumptui
subduétum
reposui,
Esto
que
un
pobre
esclavo
Pa
juntado
poco
ájpoco,
aborran-
dolo
de
su
comida
y
quirandoselo
de
la
boca.
Quod
Ser-
vus
unciatim,
suum
defrandans
genium
,
comparsit
miser.
(Terent:)
|
0
*
Ahorrar
tiempo,
6
de
trabajo,
Temporis,
vel
opere
com-
pendium
facere,
Ahorrar
de
palabras.
Parcere
verbis
¿inutilibus.
Verba
ad
compendium
conferre,
Ahorrar
de
pleytos,
y
porfas,
Ansam
contentionis
precidere.
El
no
se
ahorra
con
nadie.
Nemini
parcit.
*
Aborrar
al
Esclavo,
darle
libertad.
Servum
manumittere.
Vide
Horro.
:
,
*
Ahorrador-
Parcus,
a2,um.
Parcimoniz
studiosus.
Sump-
tui
assidué
parcens.
Ñ
*
Ahorro.
Parcimonia,
«e.
Parcitas,
atis.
Sumptuum
mo-
deratio.
Ímpensarum
temperantia.
*
Ahorro
de
tiempo,
y
de
trabajo,
Temporis,
87
opere
com-
pendium.
HUCHAR.
Pecuniam
in
arcam
asservare
,
recondere,
concludere.
:
Ahumar.
Aliquid
fumigare,
infumare,
fumo
perfundere,
vel
suffundere,
Y
*
Ahu-
/
Al,
8
*
Abumar
el
queso.
Caseum
fumo
dutare.
Ahbumar
raposos.
Vulpes
fumo
e
latebris
ejicere,
extrahere.
Abumarse
el
técho.
Teétuin
fumo
foedari,
Ahumarse
el
guin,
sado,
Condimenti
saporem
fumo
affici,
corrumpi.
Ahumado.
Fumosus
,
a,
um.
Fumo
infeétns.
Ahumadas.
Signa
€
speculis
fumosa
,
que
hostes
adven-
tantes
nuntiant,
*
A
hursadillas.
Furtim,
Clanculum,
Abuyentar.
Fugo,
as,
In
fugam
conjicere,
Abuyentar
ganado,
Pecora
abigere,
avertere,
AL8AY
ALI,ó
Hay,
imterjecion,
Heu,
Hei.
Ai
de
mi!
Heu
mihi,
heu
me.
*
Ai,
ai
que
viene.
At,
at,
ecce
eum.
*
Ai
lo
que
has
dicho!
Hem
quid
dixisti!
*
41,0
hay
(del
verbo
Haber)
Est,
vel
sunt.
Hay
muchos
anconvententes,
Sunt
multa
que
obstant.
No
hay
que
re
plicar.
Nihil
est
quod
reclames.
Hai
otro
mal,
Est
8z
aliud
malum.
lllud
quoque
accidit
incommodum.
No
hay
que
reparar
en
eso..VMomenti
id
non
est.
*
Hay
mas
que
llamarle?
Quid
obstat,
quo
minus
vocetur?
Quid
morz
est
,
quin
vocetur?
Hay
mas
que
restituirlo?
-
Restituetar,
quid
tunc?
Hay
mas
que
vaciarlo?
Effunde-
tur,
quid
tum
postea?
quid
dende?
*
No
hay
mas
que
desterrarle
sin
oirle?
Siccine
indiéta
cau-
sa
In
exilium
ejicietur?
Itane
inauditus,
indemnatusque
exulabit?2
*
No
hay
sacarle
de
haf,
Nulla
ratione,
nullis
GR
UABRAr
bus
eum
inde
dimoveas,
*
Aya,
ó
Haya,
arbol,
Fagus,
gh
Aya
de
alguna
niña,
Puellx
principis
custos
8z
guberna-
trix.
4y0,
Pedagogus,
gi,
Ta
no
he
menester
ayo.
Jam
ex
pueris
excessi,
nec
mihi
moderator
Opus
est,
Ayer.
Vide
Ahier,
|
lina,
Mas
aína.
Cito,
Citiús.
AIRARSE.
Irascor,
de
Succenseo
,
es,
Ayrado.
Iratus,
irá
percitus
,incensus,
inflammatus,
*
El
ayrado
de
todo
echa
mano.
Euror
arma
ministrat,
-
Atramiento.
Indignatio
,
his.
Iracundia,
e,
Airadamente,
Irate.
AMÍRE,
uno
de
los
elementos.
Hic
Aér,
eris,
Spiritus,
us,
Airecico.
Aura,.x2,
Aura
lenis,
,
Aire
recio,
EnLOS,
ti,
Levantarse
aire.
Ventus
exoritur,
Corre
aire.
Flat
ventus.
Arrecia
el
aire.
Ventus
incre-
brescit.
Todo
lo'
anda
el
aire.
Agr
omnia
permeat,
Álire
que
respiramos.
-Aér
quem
spiritu
ducimús.
Spiri-
LOS
DS
>
Bue
aire
de
letra.
Pulchra
litegrapum
forma,.
Speciosa
manus.
*
En
el
aire
lo
haré,
Quám
citissime
efficiam.,
*
Matalas
en
el
gire.
Aves
sagittis
excipit
,
volantesque
trajicit.
Celeritate
ingenii
omnia
assequitur.
*
Cosa
del
aire.
Aérens,
vel
Agrius,
4,
um.
*
Los
animales
del
aire.
Aére
animantes,
In
coelo
degen-
tes,
animantes.'
*
Dár
entrada
al
aire.
Agri
AFI
aditum.
*
Echar
brabatas
al
aire.
Minas
jattare,
E
*
Esto
es
cosa
de
aire.
Vana
hxc:
sunt
6
¡
inanía..
a
En
el
rostro
le
dá
un
aire.
Viltu
ei
similis
videtut.*
Airoso.
Elegáns,
Speciosus,
Venustus,
a,
UM,
Airoso
man:
cebo,
Ventstus
adolescens..
Aliroso
valle.
Corporis
habi"
-
Tus
vénustus
8z
elegans.
cs
pa
irosamente.
Venusté,
scité,
eleganter.
irones.
Coronarii
lemnisci,
Vel,
Crista
ela
Pani-
cula
Plumaria,
py94
*
Aislar,
Undique
interclydere.
"50
se
directa
querítur
,
€a
meruisse
demonstrat.
e
Ajufaina
,
6
FUGA
Pelvis
fiétilis,.
E
iglina
AR
AY
15
Aislado,
Aquis
undique
interclusus..
.
AYUDA.
Auxilium,
ll,
Opis,
Subsidium,
Presidio,
“Ad.
jumentum.
Suppetiz,
arum.
*
Con
la
ayuda
de
Dios.
Annuente
Deo.
Divino
aspirante
Numine.
Deo
duce.
Deo
auspice,
Vaventibus
Superis,
*
Ayuda,
melecina.
Clyster
y
€ris.,
,.
Ayudador.
Adjutor
,
Fautor,
ls...
Ayudadora.
Fautrix,
Adjutrix
SIS;
*
Ayudante.
Adjutor,
is.
Subsidiarius
opera
comes,
q
*
Ayudante
General.
Adjutor
,
vel
Vicarius
apio
cas-
trorum.
Ayudar.
Auxilior,
Opitulor,
Adjuvo,_
as.
Auxilinm'
aut
_
Opem
alicui
ferre,
alferre,
preestare.
Se
adjutorem
ali-
cul
prabere,
a
ab
illo
stare
,
facere,
Ayudais
á
quien
no
lo
ha
menester.
len
facibus
adjuvas,
AYUNO.
Jejunium,
nii,
insáia,
y
x.
Cibi,
vel
esus,
absti-
-
nentia,
*
En
los
días
de
ayuno
no
hago
yo
viage.
Non
soleo.
mejo
-
viam
dare
jejunii
sacri
diebus,
per.
sacram
inediam,
per
jejunii
dies
,
solemnis
inediz
tempore,
ÁAyunar,
guardar
el.
ayuno
de
la
Iglesia,
Sacrum
j
jejunium
colere,
celebrare,
Indiétivam
inediam
servare,
observa-
re.
Religiosis
diebus
jejunum
esse,
jejunum:
agere,
He
de
ayunar
estos
tres
dias.
Ternos
hos
dies
jejunus
agam,
*
Ayunar
á
pan
y
agua.
Pané
tantúm
6z
aqua
viétitare,
Omnem
potum,éz
cibum,
pane
8z
aquá
exceptis,
sibi
-_Interdicere.
Ayunar
,
no
comer,
Abstínere,
Cibo
se
abstinere,
vel
Abs-
tinere
cibo.
Inediam
sustinere.
Tolerare
jejunium.
Hacer
ayunar
á
otro,
Quempiam
cibo,
vel
ab
cibo
absti-
nere,
esu
prohibere,
Cuipiam
cibatum
subducere,
cibum
ubbahera,
Ayunador,
un
gran
ayunador,
Homo
multi
jejuni,
mas
quentis
inediz,
abstinentiz
plurime,
jejonii
amans,
$2
patiens.
Inediz
amans
,
toleransque.
En
ayunas,
Estar
en
ayinas,
Jejunum
esse:
jejuné.
ÁAyunque
,
Ó
Tungue.
Incus,
udis.
Ayuntar.
Jungo,
gis.
Vide
Funtar,
e
PDAs
Ayuntamiento
de
los
del
gobierno.
Concilinm
,
Consilium,
Senatus
,
us,
Conventus,
—Congregatio
,
nis,
Hoy
es
dia
de
ayuntamiento.
Hodie
concilium
agitar
,
co-
gitur,
convocatur,
habetur.
Hodie
Senatus
Ay
ocafur,
habetur.
Ayuntamiento
carnal.
Concubitas.
Coitus
venereus,
q
cm
.
nerle.
Libidinose
conjungi,
coíre
,
commisceri.
Ayúso,
lo
mismo
que
Añájo.
Sub.
Subter;
Infra,
o
Sol
J
*
AJAR.
Atrredto,
as.
Taótu
aula
devenustare
su
deterere.
li
*
Ajarle
á
uno.
Injuriós
,
vel
conviciis
aliquem
male
drac—
tare,
yexare.
Ajado,
Lzsus,
conyitiis
afletus,
vexatus,
AJO.
Allium,
li.
Scorodon,
Í-
Ajo
porruno,
Allium
porti-
num.
Ájo
silvestre,
ó
ó
castañuelo.
Allium
sylvestre
sétpRo”
-roscorodon.
Alliym
plpicum.
*
Tieso
como
un
ajo.
Qui
robustis
67
validis
viget
neryis,
us.
Coetus,
Consessus,
US»
P+
*Yole
haré.
morder
del
ajo.
Ego
¿Hi
molestiam
creabo,
—
negotium
facessalm.
*
¿Quien
se
pica,
ajos.
ha
comido,
Qui
scommata
tanguam
y
4
>.
*
Ajo,
ó
Ajinuz.
Allíorum
condimentum,
ist
ok
Cabeza
de
ajo.
Alli
caput,
pomum,
'balbus,
ASUSTA
a
teo
*
Ristra
de
ajos.
Alliorum
restis,
:
*
ao
¿agilimogili,
salsa
para
ae
la
carne.
Embam-
,
tIS,
Ajonjol
Sesamum.,
i,
Sesama,
-
0
AVTISUE
VI
sa
o
16
E
AR
O
€
AJUSTAR,
¿igualar
una
cosa
con
otra.
Rem
rei
alteri
-
Xquare,
adequare,
Ccoxquare
,
aptare.
2
*
Ajustar
cuentas.
Rationes
subdutere,
supputare.
Notis
:
numeralibus
inire
rationem.
—
SS
*
Ajustar
la
cuentá
sin
la
huespeda.
Vease
Cuenta,
*
Ajustarse
al
arancel.
Ad
prescriptum
AA
Ajustarse
4
lo
que
es
razon.
quum
Él
bonum
colere,
Ájus-
tarse
á
los
conciertos.
Stare
conventis.
Pactis
satisfacere,
Pad
servare,
exequi.
Si
tienes
ajustado
algo
con
él,
Si
“quid
constitutum
cum
illo
habes,
E
AS
*
Ajustarse
uno
con
lo
que
puede.
Continere
sein
pellicu-
Ta
'8z
pro
facultatibus
sumptum
facere.
:
ps
*
Hacer
que
los
Soldados
se
ajusten
á
las
leyes
de
la
guerra.
Exigere
A
militibús
disciplinam,
*
Ajustado,
puntual,
Exactas,
a,
um.
Cosas
entre
sí
bien
ajustadas.
Res
apte,
8t
inter
se
convenientes.
Res
inter
se
apte,
connexzx,
coherentes,
Éz
convenientes.
:
€
Un
discurso
bien
ajustado.
Composita
oratio
éz
ornata,
“conciana
8z
elegans,
compta,
82
perpolita.
*
Ajustado
á
la
razon,
ZEquitatis
amans.
Es
Ajustado
á
la
regla.
Ad
legem,
82
regulam
compositus,
*
Ajustamiento,
d
Ajúste,
Paétum,
i.
Conventio,
nis,
Vi.
de'
Concierto.
,
La
$
Ajuste
de
cuentas.
Rationum
subduétio,
computatio,
'*
AJUSTICLAR
á
uno.
Ultimo
supplicio
reum
afficere,
“morte
multare:
Mandaronle
ajusticiar.
Jussus
est
duci,
*
Ajusticiado,
Morte
multatus,
ultimo,
supplicio
afícétus,
Adoos
se
00
AL,
lo
mismo
que
otra
cosa.
Aliud.
ALA
de
ave.
Ala,
e.
Penna
¿Eo
€
El
que
tiene
alas
en
los
pies.
Alipes,
edis.
*
Alilla,
ó
ala
pequeña.
Alula,
ze.
Pennula
es
*
Pollos
que
aun
no
han
salido
debajo
de
las
alas
de
la
má-
dre.
A
matre
pulli.
Recentes'e
nido
pulli,
:
Ala
de
pez.
Pinna.
z,
Ala
de
tejado,
Suggrunda,
x.
Ala
de
unegercito,
Ala;
e.
Corn.
Ala
de
caballos
ligeros,
-
Expedita
levis
armaturz
turma.
$
Los
Soldados
que
están
puestos
en
ala.
Alarii
,Orum.
Ala-
res
milites,
Álariz
cohortes,
a
Cosa
con
alas.
Alatus,
a,
um,
Aliger,
a,
um,
Pennatus,
a,
um.
Penniger,
vel
Pinniger,
eri,
Ala,
6
alilla
del
pez.
Pinna,
ze.
Pinnulla,
e.
*
Dár
á
uno
alas.
Nimia
indulgentia
animos
alicui
face—
re.
Cobrar
alas,
Nimia
indulgentia
licentiús
agere,
ef
ferri,
extolli,
A
E
*
Por
su
mal
le
nacen
alas
á
la
hormiga.
Quammulti
se-
cundis
rebus
elati
miseré
perierunt.
Cortarle,
ó
que-
brarle
á
uno
las
alas,
Animos
cujuspiam
frangere,
in-
fringere.
E
A
*
Cayeronsele
las.alas
del
corazon.
Jacet
¡lle
nunc
prostra-
Aus;
87
se
perculsum
,
atque
abjeétuin
esse
sentit.
Cic,
ALABAR.
Lando,
Collaudo,
Commendo
,
as,
Aliquemaá
—génere,
á
virtutis
studio,
á
litteris
Commendare,
*
>
*
Témo
no
se
ensobervezca
con
tahto
como
le
alabas,
Vereor,
ne
ferociorem
,eum
faciánt
tua
tam
Preclara
de
eo
ju-
*
Alabarse.
JaGare
se.
JaCtare
se'sé
preconiis,
Sua
ipsius
_
Preconia
canere,
buccinare,
celebrare.
Se,
suaque
arro-
*Pgabtius
laudate,
dilaudare,
preedicare,
commendare,
Re
quapiam
,
vel
de
re
quapiam
gloriari.
a
Alabarse
de
su
ingenio,
de
su
memoria,
V
enditare
ingenium,
Ostentare
memoriam.
A
£
To
me
puedo
alabar
con
razon
de
haber
salvado
mi
patria.
1d
le
me
vera
¿um
gloria
predicare
possum
,
quód
pa'ríam
servaverim,
ip
CASE
No
te
irás
alabando.
Noñ
abibis
impunis,
Non
tibi
sic
abi-
-
bit.
Haud
impune
feres,
20,
SE
A
L
Alavanza.
Laus,
dis,
Lauduatio,
Commendatio,
Encomium,
elogium,
preconium
,
preedicatio.
De
Dios.
Hymnus
,.1.
*
Estoen
mies
alabanza,
y
eñ
ti
culpa,
Hoc
in
me
laudis
causam
habet,
in
te
criminis.
*
Alavancioso.
Jaétator,
is.
Sui
vanus
commenda
tor.
Sui,
suarumque
rerum
ambitiosus
ostentator.
Sur
laudis
tumidus
buccinator
Sue
gloriw
fastosus
predicator,
Sui,
suorumque
pútidus
admirator,
Muger
alabanciosa,
Foemina
sui
commendatrix,
laudatrix,
*
Alabarda.
Hasta
bipennis,
Alabastro
especie
de
marmol
blanco,
Hic
Alabastrites,
tis,
vel
Alabastrus,
tri.
vá
*
Vaso
de
alabastro.
Alabastrum
>
tri,
Hic
Alabaster,
vel
Alabastrus
,
tri,
,
:
*
Alacena.
Riscus,
ci.
Donde
se
guarda
algo
de
comer,
Promptuarium,
ii,
Cella
promptuaria.
*
Alacran,
Scorpins,
il.
Nepa,
x..
Aladares,
ó
cabellos
de
la
Frente.
Capilli
temporum.
*
Ahora
á
la
vejez
aladares
de
pez.
Seneátutem
offucia
minimé
decent,
Nihil
seneétuti
ornatu
asbititio
tur-
plus.
3
E
|
*
Alaga,
especie
de
trigo.
Zea,
ez,
Alagar
,
y
Alagos.
Vide
Halagar.
|
*
Alajas
de
casa.
Suppellex,
Ctilis.
Instruétus,
us,
Instru-
mentum
domesticum.
*
Alajar
una
cosa,
-Domum
mento
munire.
q
Al
amanecer.
Diluculó.
Primo
diluculo,
ALAMAR
de
seda
,
oro,
6
plata.
Patagium,
quod
ad
sum-
mam
tunicam
assui
solet.
Vestido
con
estos
alamares,
Vestis
patagiata,
Los
que
los
fabrican,
Patagiarii,
y
ALAMUBIQUE
,ó
alquitara.
Cucumella
distillatoria.
Cu-
—
Curbita
stillatoria,
Succis
igne
exprimendis
cucumella,
*
El
pico,
ó.cañon
de
un
alambique.
Emissitius
canáliculus
cucumellz
distillatoriz.
do
*
La
vegiga,
ó
vientre
de
un
alambique.
Vesica,
seu
Al.
vus.
El
horno
de
los
alambiques.
Clibanus
'stillarii
Jia
quoris.
aa.
e
*
Alambicar
las
hierbas,
6
flores.
Distillatoriá
cocurbita
succos
exprimere.
Exstillantes
herbarúm,
aut
forum
liquores
¡gne
elicere.
SubjeCtis
prunis
herbas,
aut
fo-
res
cucumella
eliquare.
Succum
ex
herbis
stillare.
Sul=
latitium
ex
floribus
humorem
elicere.
.
*
Alambicado,
Stillatitius,
a,
um.
A
*
Alambicarse
el
ingenio
,
y
el
celebro.
Animum
frustra
tor-
quere,
in
cassum
cruciate,
.
Alambre,
ZEs
traétum,
traGile,
duétile
textile,
in
fila
te-
nuatúm,
in
stamina
deductum,
Filum
«reum.
Orichal-
cum
duétile,
:
-
*
Redecilla
de
alambre
para
resguardo
de
las
vidrieras,
ZErea
transenna.
Rete
reum.
Reticulatá
ex
xre
tran=
senna.
Reticulatus
ex
eteo
filo
clathrus,
ide
Alamo
blanco.
Populus,
i.
Fatfarus,
1.
Sus
hojas,
Populez
frondes,
Folia
farfari.
E"
AA
Alamo
negro.
Alnus,
i.
:
Alameda,
Populetum,
ti.
Cosa
de
alameda,
Populeus,
Po=
pulnus,
Pópulneus.
Farfareus,
a,
um,
instruere
,
ornare,
instru>
-
F
ALANCEAR.
Lancea
aliquem
percútere,
confodere,
.
Alano,
especie
de
perro.
Molossus
,
1.
*
4
la
par,
Pariter.
Una.
Simul.
7.
*
A
la
postre,
Postremo
loco,
ad
postremum.
Dexalo
para
la
postre.
Rejice
id
ad
extremum,
in
finem.
a
*
ALARACAS,
ó
Halarácas.
Hacerlas.
Quiritatus
edere,
clamores,
questus
,
tragoedias
sine
Causa
excitare.
*
Alarbe.
Brutus,
a,
um..
Bellunus,
a,
um.
Un
hombre
"
alarbe.
Homo
brutas;
belluinus,
excors,
vecors
,
bruto
similís.
Belluz
quim'homini
sitnilior.
Sd
Alarde.
Recensio
copiarum,
Hacer
alarde,
Uxercitum
lus-
trare,
recensere,
ic
:
*
Hgo
Ye
ra
AL
*
Hacer
alarde
de
sus
cosas.
Sua
ostentare,
jaótare,
pre-
dicatÉ,
buccinare,
ein
*
A
la
redonda,
Circum,
Per
circuitum.
ALARGAR,
6
estender.
Porrigo
,
is.
Tendo,
Extendo
,
is.
Alargar
el
brazo,
ó
la
pierna.
Brachium,
tibiam
,
aliave
membra
explicare,
extendere,
porrigere,
Alargar
el
tiempo.
Tempus
prorogare,
rem
procrastinare,
*
Alargar
la
guerra.
Bellum
ducere,
trabere.
*
Alargar
los
terminos
del
Imperio.
Imperii
fines
proferre,
“ampliare
,
propagarse.
Imperium
dilatare,
Me
he
alargado
en
wi
razonamiento.
Longiús
proveétas
sum
dicendo,
quám
proposueram.
Pauló
longiús
oratio
mea
-
provecta
est.
Alarido.
Vociferatio,
Ejulatus,
us.
Quiritatio
,
nis.
Dár
alaridos.
V
ociferari,
Quiritari.
Questus
ciere.
Alaridos
,
9
vacería
de
los
que
pelean.
Barbaricum
,
ci.
Alarife
,
6
Maestro
de
obras.
Architectus,
i.
Alarife,
que
cuida
de
las
obras
publicas.
ZEdilis.,
is:
Qui
edificia
estimat.
Edificiorúm
estimazor.
Alarifazgo,
este
oficio,
Edilitas,
tis.
Alastrar
un
navio,
Navem
saburrare,
saburrá
onerare,
*
Ala
sazon.
Tunc,
Tunc
temporis.
:
**
Ala
tarde,
Vespere.
Ad
vesperam.
Sub
vesperum.
Ves-
pertino
tempore,
*
A
las
veces,
Aliquando.
Quandoque.
Nonnumquam.
Interdum.
4
las
veces
sucede
que
ESc.
Interdum
accidit,
ut
ác,
:
€
Alazar
el
zapato,
Calceum
ligula
constringere,
astrin-
gere,
comprimere,
Alazor.
Crocus,
vel
Crocum
sylvestre.
“ALBA
de
la
mañana,
Aurora,
2.
Diluculum,
1.
Prima
lux,
Primum
diluculum,
Al
reir
del
alba.
Prima
luce.
Summo
mane.
Diluculo,
11-
lucente
aurora.
Albescente
die.
.
Alborada.
Antelucanum,
seu
matutinnm
tempus
*
Alba,
vestidura
sagrada.
Alba,
ze.
*
Albacéa,
Ú
testamentario.
Testamenti
exequendi
cura-
tor,
administer.
Testamenti
procurationi
prefectus,
prepositus.
:
Albabaca.
Ocymum,
1,
vel
Ozimum,
i.
Basilica
herba.
Albalá,
6
carta
de
pago.
Apocha
,
x.
*
Albañar.
Cloaca,
ce.
Colluviarium,
ii.
Lo
que
corre
por
él,
Eluvies,
ei.
Eluvio,
onis.
Colluvies,
Colluvio,
nIs.
Albañileria.
Ars
coementaria.
Albañil,
Faber
coomentarius.
Qui
gypso
parietes
dealbat.
ALBARDA,
6
albardon.
Clitella,
x=,
Albardero.
Clitella=
rius,
ri,
Macho
de
albarda.
Mulus
clitellarius,
€
Albarda
sobre
albarda.
Ad
restim
funiculum
addere,
Verborum
inepta
repetitio.
;
*
Ni
es
para
silla,
ni
para
albarda.
Omni
rei
gerende
in-
utilis,
Ineptus.
,
*
Saltar
como
granizo
en
albarda.
Repentina
commotione
*
fatuée
resilire
,
in
questus
erumpene.
*
Albardilla.
Clitellula,
z.
Albarrada
de
piedras
secas.
NMaceria,
2.
Albaricoque.
Armeniacum,
ci.
Armeniacum
malum.
Ár-
meniacum
prunum.
Armeniacum
pomum.
Este
arbol,
Malus
armeniaca,
Prunus
armeniaca.
Albarran,
hombre
no
casado.
Czlebs,
is.
Albarranta,
Ce-
libatus,
us.
y
Albarrana,
torre.
Turris
extraria,
vel
extra
urbis
muros
posita,
Albarrana
cebolla.
Scilla,
vel
Squilla,
.
Albatoza,
navio
de
guerra.
Emphracta
nayis.
¿UBERCA,
ó
Alverca.
Piscina,
Stagnum,
i.
rcbigo,
arbol,
Persica,
ce.
Malus
persica.
Pomus
pérsica.
El
fruto.
Malum
persicum.
Pomum
persicur.
Chrysomelum.
Preecox
persicuin»
TOM.
TT,
E
Albornia.
Pelvis
fiétilis.
Figlina
scutra.
AL
17
.
Albergue,
Confugium;
Ji.
Teétum,
ti.
Diversorium,
il.
*
Albergar
á
uno.
Aliquem
hospitio
excipere,
Teéto
leéto-
que
accipere.
Alicui
hospitium
prabere.
:Albergarse,
la
aliguo
loco
se
recipere,
diversari.
ln.
diversorio
habere.
Alberja.
Vide
Arveja.
Albeytar.
Veterinarius.
Mulomedicus.
Albeytería.
Ars
medendi
jumentis.
*
ALBO.
Albus,
Candidus,
a,
um.
Albondiguillas,
Acetariorum
pilulze.
init,
Álbogue,
ó
flauta.
Fistula,
vel
tibia
multifora.
Alboguero,
Auletes,
te,
vel
Auledus,
¡.
CP
OANDÁY
Albor.
Albedo,
inis.
Por
el
Alba,
Vide
Alba.
000.
Alborbolas
de
alegria.
Jubilum,
i.
Hacerlas,
Jubilare.
Exul-
tare,
BO
y
Alborada.
Diluculum,
i.
Alborear,
ó
amanecer.
Lucesco,
15.
Dilucúlo;:as.
.
*
sei
>
1
»*
*
Albornoz,
6
Barragan,
Pannus
cilicinus.;
ele
Albornoz,
6
Sobretodo.
Cilicina
chlamys,
cilicina.
.penula.
*
Alboroque,
salario
que
se
dá
al
corredor
de
mercader..Pro-
xeneticum,
ci,
Merces
proxenetica.
:
EA
€
Alboroque.
Hilaris
compotatio
pro
venditione,
vel
emp-
tione.
-Alborotar,
Turbas
facere,
concitare,
Civitatis
statum
con-
turbare,
commovere,
perturbare,
concutere,
miscere,
Alborotarse.
Aliqua
re
perturbari,
conturbari,
vehemen=
ter
commoveri,
percelli,
)
Alborotado,
Animo
turbidus,
a,
um.
Commotus,.
pertut-
batus.
Alborowador.
Seditiosus,
Turbulentus.
Seditionis
auctor,
concitator..
e
ad
Alboroto,
Tumultus,
us.
Seditio,
nis.
Temía
no
causase
al
un
alboroto.
Verebar
ne
quid
turbarum
afferret.
*
Alborozo.
Jubilum,
1.
Exultatio,
nis.
A/borozarse.
Jubi-
lare,
Exuitare.
.
Albricias
por
la
buena
nueva.
Evangelia,
orum.
Sirena,
e.
Dár
albricias.
Evangelja
alicui
reddere,
Strenam
elargiri
jucundissimum
nuncium
afferenti.
ALBUFERA,
ó
estanque
grande.
Stagnum,
Í.
Albúr,ó
mugrl,
genero
de
pescado.
Mugilis,
is.
Albura
de
la
madera.
Alburnum,
i.
De
otra
qualquiera
c0s4.
Albedo,
inis.
'
*
Albures,
juego
de
naypes.
Pagellarum
quidam
ludus,
*
AL
cabo,
Postremo.
Ad
Postremum.
Demúm.
Alcazaba
,ó
Alcazar.
Arx,
cis.
Castrum,
1.
Alcacer.
Pabulum
hordeaceum.
Hordei
virentis
Íarrago,
*
Alcachofa,
Acanthus,
i.
Cinara,
2.
Scolymus>
Álcaduz
de
noria.
Tubus,
l.
Alcabuete.
Leno,
onis.
Alcahueta.
Lena,
*-
H
acer
este
ofí-
cio.
Lenocinor,
axis.
Alcahueteria.
Lenocinium,
1.
Alcayde
de
fortaleza.
Árcis
prefectus.
Alcayde
de
la
carcel.
Carceris
custos.
Alcaydfa.
Árcis
prefectura.
Alcalde
del
Crimen.
Recum
capitalium
Peztor.
Alcalde
de
Corte.
Judex
Urbanas
Regiz
Curie.
Alcalde
de
Aldea.
Judex
pedaneus.
.
;
Alcaldada.
Judicis
consilium
temerarium,
ALCANZAR
lo
alto.
ÁtUngo,
1s.
Contingo,
is.
Al
que
vá
delante.
Atiquem
assequi,
Consequi,
Lo
que
se
pretende.
Ádipiscor,
nanciscof,
Consequor,
obtineo.
Alcanzar
con
ruegos.
Impetro
,
as.
Exoro
,
as.
Con
sacrificios.
Li-
to,
as.
|
Alcanzar
en
la
cuenta.
Subduttis
rationibus
aliquem
pecu-
niá
superare.
Alcance
dela
cuenta.
Reliqua
summa
debiti.
*
Irle
4
uno
4
los
alcances.
Proximé
ad
precurrentem
acce-
dere.
Cursu
pene
pari
contendere.
Jamjamque
¡llum
premit,
Óz
fervidos
urget.
*
Esto
bien
se
me
alcanza,
Hoc
non
me
fugit,
captum
Cc
meum
E
o
A
18
A
L
e
“meu
non
superat.
Hoc
“mente
8z
ingenio
facilé
asse-
quo.
'
|
*
Alo
queá
míse
me
alcanza,
otra
celligo;
non
id
agitur..
Quantum
alia
res
geritur.
*
Alcanzado
ando
de
dineros
Nummorum
inopia
laboro.
Res
nummaríia
angusta
mihi
est.
Alcanzado
ando
de
tiempo.
Temporis
angustiis
premor.
Incredibile
est,
quám
egeam
tempore.
Cic.
Ue
e
on
«
Alcancía.
Capsella
fiétilis.
E
Alcandara,
ó
percha
de
alcones.
Pertica
accipitratia.
-
Alcanfor
,
goma:
Caphura
¿Ei
Alcaparra.
Capparis,
1...
Aatesravan,
ave.
Colymbus;
1.
'
Alcaravea.
Caruln,
í.
Alcarchofa:
Vease
Alcachofa.
an0l
|
IS
Alcartaz,
d
Alcatraz
para
especias.
Cucullus,
1.
Chartaceus
cucullus.
e:
En!
Alcavala.
Veftigal
pro
venditionibus
Regi
persolutum.
Págarlá.
Quiatam,
vel
decumam
ex
agro,
aut
le
en
ditá
persolvere,
Cobrarla.
Exigere,
extorquere,
collige-
re.
Tierras
de
que
se
paga
alcavala.Veltigales
agrio
-Alcavalero.
Publicanus,
li
Veédtigalium
exactor,
colleétor,
Alcazar.
Arx,
cis.
Castrum,
.
;
*
Alce,
“animal
silvestre;
grande
como
un
caballo,
Hoc
Alce,
es.
ds
5
b
*
ALCHIMIA.
Chimia;
vel
Chemia,
2.
Ars
metallica
compositionis
8
conflaturz
,
ad
eliciendum
aurum,
ar=
gentumque,
Chemiz
ars.
*
Hacer
la
Alchimia.
Componere,
eliciendo
auro,
argentoque.
Chemiz,
operam.
2
«
Alebimista.
Chimicus,
ci.
Metallicz
temperationis
8
ar-
canz
conflaturz
scitus
artifex,
Alcion.
Vease
Alcyon..
a
Alcoba,
aposento
para
poner
la
cama.
ta,
2.
Alcobita,
Zetecula,
*.
Alcohol.
Stibium,
ti,
vel
Stimmi.
(Pomey)
Alcoholar
los
ojos.
Oculos
stibio
linere,
Alcon.
Vease
Halcon.
:
*
Alcoran,
libro
de
la
ley
de
Mahoma.
Alcoranus,
ni.
Legis
Mahumeticz
liber,
*
Alcorza.
Pastillas
candido
saccharo
confeétus.
Alcornoque.
Hoc
Suber,
eris,
Alcorque
,
6
chinela,
Crepida,
Z.
*
Alcotan,
ave
especie
de
balcon,
Hic
Asterias,
2.
Áccipiter
«stellaris.
Pomey.:
:
y
Alcurnia,
lo
mismo
que
Linage,
Alcuza.
Lecythus,
l.
Guttus,
i.
o
*
Alcyon,
pajaro
del
mar.
Hzc
Alcyon,
vel
Halcyon,
onis,
Hzc
Halcyone,)
5-
Hec
Alcedo,
inis,
:
-*
Cosa
perteneciente
á
Alcyon,
Alcyonius,
Halcyonins,
Álce=
donius,'a
,
UM»
*
Dias
de
bonanza
en
el
mar,
durante
los
quales
el
Alcyon
empolla
sus
huevos.
HxC
Alcedonia,
orum.
Hac
Halcyo-
nia,
orum,
Dies
Halcyonel.
Alc.
Vease
Alz.
Alda.
Vease
Halda,
y
Falda.
ALDABA,6
Aldava
para
cerrar.
Repagulum,
i.
Dar
aldabadas.
re,
seu
pulsare,
:
Aldabilla.
Parvus
pessulus
,
seu'
obex.
Aldabon.
Ferreus
annulus
foribus
appensus
,
quo
exe
pul-
santur.
ALDEA,
Pagas,
gi.
Vicus,
ci.
De
aldea
en
aldea.
Paga-
um.
Vicatrim.
55.6tl
Aldeano.
Paganas.
Vicanus.
Villaticus.
Pagi
indigena.
Ex
vico
Ortus.
*
Al
derredor.
ln
ocbem,
In
gyrum,
(e
cosa
es.
Quantum
in-
auguror
conjecturá,
conflareque
metalla,
vel
Chimiz
dare
Vease
Linage.
Pessulus,
i.
Obex,
icis,
Fores
aut'
ostium
pelle-
Cubiculum,
il.
Ze=
AL
*-Al
desgaire.
Incuriose.
Contemptim.
*
ALEACION
de
metales.
Aurez,
argentezye
mass
mo-
talis
concretio,
.alieni
metalli
quodam
temperata
glu-
tino.
Aurei,
vel
argentel
grumi
alieno
metallo
conciliata
+
«densatio.
E
*
Hacer
esta
aleacion,
ó
mexcla
de
monedas.
Uligandz,auri,
<argentive
massee
alienu:n
metallum
affandere,
Alienum
metallum
auro,
8
argento
infúndere,
ur
coalescant,
cogant
,
concrescant
,
61
coagulentur
in
massam,
*
Alcar.
Respirare,
vires
recipere.
Alear
las
aves...
Alas
quatere;
extendere.
AN
Aleche
,
peze.
Scombrus,
i.
Hxec,
vel
hoc
Halec,
ecis.
*
Aleda,
hez
de
las
colmenas.
Exx
alyearia,
Crassainenal=
vearium.
ps
Hi,
ion
*
Aledaño.
Confinium,
nii.Limes
itis.
Las
*
ALEGAR
en
Derecho.
Jus:ssuum
proferre.
Ex
jure
age-
re.
Legibus
jus
suum
statuere,
stabilire,
Girmare.
Al>gar
iy
razones.
Rationes,
vel
causas
afferre
,
reddese,
proferre,
allegare.
Alegar
testigos.
Testes
proferte.
o
2
*
Alegar,
ó
citar
,
autores.
Anétores
laudare,
citare,
pro:
ferre,,
aferre,
allegare.
avi
só
Ur
AE,
*
Alegar
falso.
Falsis
auétoritatibus,
uti.
Falsi
quidpiam'
pro
se
adducere,citare,
laudare.
ha
cal
A?
*
Cosa
alegada.
Audtoritas,
atis.
Testimonium,
nií..
*
Alegoría.
Allegoria,
ze.
Translatio
,
nis.
A
*
Alegorico.
Allegoricus,
Translativus,
a,
UM,
ALEGRAR
á
uno.
Aliquem
exhilarare,
hilarémn,
leetumque
-reddere.
Letitiam
alicuí
excirare.
Alegrarse.
Letari,
gandere,
exhilarari.
....
*
Alegrate,
si
quieres
estár
bueno.
Ánimo
te
valere
opus
«est
,
ut
Corpore
possis.
há
»
E
Alegre.
Letus,
a,
um.
Hilaris,
e,
is.
Alacer,
Cris,
cre.
-
Letus
6
alacer.
:
Alegremente.
Alacriter.
Magna
alacritate
animi.
Hilari
promptoque
animo,
Hilariter.
Leto
animo.
Alegria.
Letitia,
e.
Alacritas
atis.
Alegria,
ó
Ajonjoli
,
una
hierba.
mum,
Í.
*
Alegron,
Subitum
ac
inopinatum
gaudium.
Brevis
dz
repentina
laetitia.
.
Us
O
*
ALEJAR
á
alguno
de
un
lugar.
Quempiam
ab.
aliquo
loco
depellere,
repellere,
removere
,
prohibere,
ablega=
re,
amovere,
semovere,
:
*
Alejarse
de
algun
lugar.
Ab
aliquo
loco
longé
recedere,
secedere,
digredi,
procul
abscedere,
longiús
abire,
se
removere.
,
¿S
:
*
No
me
alejaré
ni
aun
el
espacio
de
un
dedo.
Ne
digitum
quidem,
vel,
transversum
quidem
digitum,
vel,
ne
la-
tum
quidem
uaguem
ab
illa
re
discedam.
]
y
*
Alejarse
del
camino
derecho.
A
reéta
via
deflectere,
disce=
dere,
aberrare.
j
:
*
Alejarse
del
asunto
,
ó
proposito
de
un
discurso.
Ab
argu-
mento
digredi.
Aberrare
á
proposito.
Longiús
dicendo
vagari.
iS
ALENTAR
áotro.
Quempiam
ad
aliquid
animare,
incita=
re,
stimulare,
impellere,
excitare,
animosum
efficere,
—Animum
alicujus
accendere,
inflammare.
Alicui
ani-
mos
dare,
facere,
addere,
adjicere,
afferre,
alacrita=
tem
addere.
Vide
Animar.
*
Alentar
al
que
está
caído
de
animo.
Aliquem
jacentem
ex
-
citare,
affium
erigere.
Alicujus
animum.
fraétum
ac
_demissum
erígere,
excitare,
confirmare,
recreare,
Alentado.
Animosus,
alacer,
fervidus,
audens,
impiger,
impavidus.
/
Ñ
Aliento,
ó
valor.
Vigor
animi,
Aliento,
por
respiracion,
vide
infra.
*
Alerta.
Adsis
animo.
Adeste
animis.
*
Estár
alerta.
Oculis
82
animo
adesse.
Tanquam
e
specula
diligenter
intendere,
Intento
animo
spettare,
Cid
Aler=
s
Sesama,
2,
vel
Sesa-
pS
Alerze,
$
cede;
arbol.
Cedrus
yde:
Álesna,
0
la
Súbulaje,.
as
Aleve,
6
alevoso.
Traditor,
Proditor
Petcusor.
Sicarias,
di
Péridiodts
AT
A
*
Muerte
alevosa,.
Truculenta"
ex,
insidiis
cados.
lata
'MOXs
Á'SICAr]O.
A
:
-
Alevosamente.
Perfdiose.
Insidiosó,
E
Alexar.
Vease
Alejar.
O
Allaboga:
Vease
Albahaca:
BOSSA
*
ALEAHAR.
Figlna,
2.
ricino.
ass
vel
ágnlaris.
-
Alfaharero.
Eigulus,i.
Este.
arte,
Ars
Alina:
Ars:
figu-
laris.
Alfalfa,
6
mielga
,
hierba
ida
Medica
,C2»
al
“amar.
Stragulum
¿1
*
Alfange.
Ácinaces,
is,
Alfencque.
Accipiter
y
tris.
*
Aifaqueque.
Captivorumredemptor.
Alfarge
de
molino
de
aceyte.
Trapes
,
etis,
vel
Trapetum,
ti,
*
ALFEÑIQUE.
Saccharaia
cupedia,
Parece
hecho
de
ab-
feñique.
Nimis
est
delicatulus.
Alferez!
Signifer
,
Vexillifer
,
eri,
Nyás
*
Alferecía,
Tremor
pueris
exitlalis.
e
Alfiler.
Acicula
2.
Alfombra.
Tapes,
.etis.
Tapes
bla
Tapes
Baby-
lonici
operis,.
Phrigins
tapes,
ALFORFAS.
Mantica
,
ce,
Duplicis
fundi
pera,
Gemini
-—capitis
6
fundi
saccus.
Alforjiila.
Mantiqula
,
2,
*
Hacer
la
alforja.
Commeatum
parare,
providere.
*
Sacar
los
pies
de
las
Alforjas.
Strenue
se
expedire
ad
ali-
quid
agendum.
Torporem
excutere,
Alforza
del
vestido.
Vestis
sinus,
Coger
alforza
«
al
erala,
Vestem
in
sinum
contrahere.
.
ES
2
*
ALGALTA
,
olor.
Felis
odorate
dulis:
e
de
:
E
*
Gato
de
algalia
Felis
odorata,
Félis
odotaria.
2
Algarabía.
Arabica
lingua,
Esto
para
mí
es
algarabía.]
Hoc
:
miHi
Platonis
numeris
obscurius
esti.
Algarroba,
Siliqua,
Le
CeramBh
cn
El
suceda,
arbob.
¿Ceratonia
,
XL.
Algarroba,
comida
de
palomar.
Siliqua,
e
NS
Álgazara.
rod
in
múltitudinis
oct
pt
A
ALGE
BRA,
arte
"de
encaxar:
en
“sus
lugares
los
“miembros
disconceriamia
Arsluxata
Ossa;
vel
“membra.
suis.
locis
resticiendi,,
6%;
¡cosgmentandi.
>
:
*
Algebrista,
Quiluxata
ossa
restituit,
Dante
coagmentat.
*
Algcbra,
parte
de
la
Arismeticá.
Magna
¿CURA
Anmero:
-rum,
Vulgó
Algebra,
em
7
'Aleibe.
Cisterna,
e.
Piscina
aque
pluvias,
5á4
.
NON
;
AS
y
4
7
d
LS
ALGO.
Aliguid;
go,
quando
se
duda,
Óse
He
Eo
ge
Falsa
algo?
Bequid.
desideratur?
ujeres”
“algo
para
Madrid?
Núnquid
¿
quid:
Nun.
Nunquid
á
o
vis
Matritum
2
Huy
algo
de
nuevo
£
'¡Nunquidadm
novi2
H
lay
algo
mas?
Ecquid
+
pr
persit.
qe
2yN
*.dlco
csigtribaindo:
VE
Ve.
y
add.
h
Hero,
Aliguandin
in
querendo.
socio.
colnmoratus.
esto.
Algo
se
paróen
el
discurso,
Al
'quantisper
pj
inter
diz
'
cendum,
pa
se
'
a
e
Algo,
en
cid
ataron
Michelin
Ye
E.
cdñ
So
de
vino
:
algo
de
paí
Aliguantolum
re
Aliguentar
:
lum:
Páni
A
Algo
mas,
Aliqhantó:
atoplivá,
Plusculuan
;
FUE
0,
quando
ES
junta
con
adjetivos,
y
dd
,
25
Snb,
mu»
chas
veces:
Y,
E
3
Algo.
triste,
Subtristis.
Algo
grosero.Sub<
rusticus,
Algo.
bosco.
Subtorvus.
Algo
deshonesto.
Subobs-
son
EA
9
ns
está
emacertarlo.
Subdubitas
an
acci-
E
A
q
síéa
2
Nunquid
amplius?
Mi
ra
si
sobra.
algo:
de
dinero,
Are:
nunquid
pecuniz
su=.
Aliquantispes»'
Paramper.
Panlisper..
Y
2
Alo
1ardó
en
búscar
compa-.
¡
A
Lio
19
“pat,
Algo
se
recela
de:
sus
compañeros.
Subveretur,
s0=.
cios.
.,
*
Algunas:
veces
el
diminatido
Algo
se.
hace
por
clio
e
v.
g.
Famoso
ingenio
y
pero
algo
arrogante
,
y
atrevido.
Egregium
quidem
ingenium,
sed
arrogantius
—.
0
auda-
cius.:Algo
desabrido
has
estado
hoy
,
4
mt
Parecer,
Ácer=,
«bior
hodie
mihi
vyisus
es.
*
Por
algo
es.
Non
temerg
est.
Por
algo
vemes
tuyá,
Non.
temeré
est
quód
tu
jam
times.
:
Algodon.
Gossipium,
ii,
Xilum
)
Í,
Cosa
hecha
de
Algadaps
Gossipinus
,
vel
Xilinus,
a
,
UM.
*
ALGUNA
vez.
Aliquando,
Nonpumquar:
En
las
dudas
y
preguntas,
Ecquando.
Numquando,
Num
aliquando,-
v,
8.
Pregunto
,
si
me
has
visto
alguna
vez
hacer.
eso?
-
Queto
ex
te,
ecquando
me
videtis
id
agentem
2
ys
Has.
entrado
alguna
vez
en
batalla?
Numquando
prel
lun
Anisti?
Conseruistine-
manus
cum
hoste,
aliquando
$
2
Ecguando
cum
hoste
conflixisti?
pct
y
*
Algunas
veces.
Aliquoties,
Interdum.
>
;
Alguno,
Álgun
,
4
Alguien,
Aliquis,
Nomnullas
Vilas,
Quispiam.
*
Si
alguño.
Si
quis,
Si
aliquis.
Si
allas.
En.
ls
dudas:
EN
preguntas.
Sialguno
,
es
Ecqui
:
nunguis:,
vwg
Mira
si.
falta
alguno.
Vide
ALE
aos
,
Equis
pis
qe
-Aliquis
absit.
ES
i*
Alguno
en
el
hundo
Ou
ams
Quisquam.
omiaim.
-
Pues
hay
alguno
en
el
mundo
que
tema
guerra
de
esto?
Ab:
hoc
igitur
quisquam
bellum
timet?
Si
hay:
alguno
en
el
mundo
sencillo,
y
sinmalicia,
este
es.
Si
quisquam
est.
facilis
ac.
simplex
,
hic
est.
Pies
hay
alguno.
en
el
mundo...
que
esto
dudes:
20
hoc
dubitavit
Aunisqhala,
omaiam3
A
Citas
|
*
Algunos
pocos.
Aliquor.
Algunos
po0os
mas.
Complasli
-orum.
*
Alguacil,
:Accensus
yd
“Satelles,,
itis,
Apparitor
,
Oris..
Exercer
este
oficio.
Áppariture
munus
e
Accensum
:
"
ABEre».
Magistratui
A
A
O
Albacena.
Vease
Alacenaw,
ga
Ct
AR
Albaja.
Vease
Alaja.
AS
ON
ALHARGAMA,
ruda
campesina.
Ruta
sriyesi
RA
Alheña
,
arbol.
Ligustcam)
i
di
Hao
Cyprus
yl
70
Do
Álheli
Bor,
Elos
ligustricus..:
Oe
E
Alhocigo,,
arbol...
y
fruto.
Pistacium
,
cil,
¿vel
Pistacea,
1
ALHOLV
AS.
Boenum
greácum.
Bhecras,
2.
AR
-
Alholi
a/ópauEra:
Queria
ariba
ie
Call
Ld
|
—mentaria,
Bo
Alhombra.
Vease
Alfombra.
E
|
ala,
Horreum
an
Pa
"+
>
furmentariz
,
vel
rem.
(oumentariam
|
avia:
Albondiguero.
Horrei,
do
Epa
4
prefeótus.
1
Alborre.
Vease.
Usagre.
Alhuzema,
.esplie
En
aso
e
Slcd
0a
o
se
y
,
casia.
o
andu
qe
AS
AQ
-
ALLARS.
con
otros.
Y
a
ad
n
tere,
ferire.
5
es
Aliados.
Fcederati,
Co
qe
orde
UY
Alianza.
Fodus,
Es
e
A
o
od
O
A:
e
Alicates.
Porcicnle.,
2x0
E
Mv
A
-Alizace
,
6
zanja.
0553
ossa
oblonga.
giga,
e
ALIENTO,
ó
respiración.
Ánimas
2.
Hiaias
us:
Spin
Í
tus
US,
y
RES
ON
eme
Ánima
interceptio..
Balitis.
interclu=
sio.
piritós
suppressio.
Tomar
aliento,
Añimam
,
wel
-
gpiritum
ducere,..
Animam
caia
Halicam
laurite.
Vease
Respiración.
4
ALIGERAR
hacer
ler
una
carga.
Onus
“evare
de
alie-
y
are,
minuere,
sita
cd:
Ca
Ss
pes
Ali-
3
e
Bo
EA,
*
Aligerar
el
dolor
de
alguno.
Vide
Aliviar.
Y”
E
Aligerar
un
Navío.
Navem
exonerare.
..,
*
No
quiero
escusarme
para
aligerar
mi
culpas
Non
bar
ex-
cusatione
,
quo
culpam
meam
elevem.
Alimentar.
Alo,is.
Nutrio,
is.
Alimento.
Alimentum,
Nut
utri-
-mentumn',
ti
Alimpiar.
Vease
Limpiar.
ALINDAR,
poner
lindes
álas
heredados,
Agros
finifes
ter=
minare,
regionibus
circumscribere-,
limitibus
-sepire,
fiaibus
dcindkité
terminis
definire.
Agris
fines
sta=
¡tere
,
constituere
,
Pangere.,
-Alindar
una
tierra
con
otra,
Agrum
agro
RS
aut
“confinem
esse.
-ALIÑAR
algo.
Ornare
aliquid
,
apparare
,
instruere,
con-
«»cinnare,
aptare
,
comparare
,
componere.
—*
Aliñado.
Ornatus
,
comptus
,
excultas.
Elegans
,
con-
cinnus,
cultu
conspicuus.
Eleganter
instruétus,
apte
-COMPOSItus.
-*
Aliñadamente.
Ornate.
Concine.
Blédánter.
Alño.
Caltus,
us.
Elegantia,=.
Ornatus,
us.
Concinni=
-1as,
atis.
ALISAR.
Lxvigo,
as.
Polío
,
is.
DErROÓNA
is.
Alisado.
L:e-
-Vigatus.
Levigando
expolitus.
ad
ce
A
expla-
-
natuSs.
;
Alisadura.
Levoris
inductio,
Lavitatis
impressio.
Dolitu-
*
ESE
ot
Milites
cogete,
conscribers
Aliotars
-
por
soldados
Dare
nomen
militiar.
ad
-Alíviar
la
carga:
Onus
levare,,
allevare,
minuere.
ALIVIAR
el
dolor
4
alguno.
Alicujas.
dolorem
,
curam,
_molestiam
,
solicitudínem
lenire
.,
mitigare
,.
Mminuere,
levate
,
sedare
A
allevare,
9
¿EXTENUAre.
Leyare
aliquem
eeitudinós
E
e
J
Alivio.
Levamentum
>
cota
enésima
jOtr
-—Levamen
,
inis.
Levario.
Allevatio.
,
Mitigatio-,
nis,
*
Me
siento
con
alivio,
4
aliviado,
gúando
hablo
contigo.
-Allevor
,
dum
loguor
recum,
mo
meSoItos
cum
¿tecum
misceo
colloquia.
*
Si
descas
que
se
alivie
mi.
pena,
ps
es
mi
mayor
aio:
Si
-
me
levare
vis
,
hec
est
summa
levatio,
Cie,
ALJAMA
de
Moros,
¿Concilium
Punicnm
Mahumétano=
-
ram
>
A
A
A
Aly
A
eS
:
y
tas
DS
Po
Altar:
Minutas
unio»
parvum
nargacind:
AN
Sarta
de.
Aljofar..Uniomura
linea.
A
e
EN
+3
Aljonjolí,
ó
Alegria,
Sesama
,
x=,
vel
Sesamum.
cd
A
Viscus
5.
vel
Viscumr,
Li
ps
A:
pr
Alone
¡er0.»
cardo,
Carduñs
viscosus
ÉS
LLA,
ei
adverb.
ale
Allá
está.
lic,
Eo
loco,.
Eo
loci,
Eo
1
loco
esto.
E
a
EE
cl
A
E
DOY.
HO,
E
ns
dad:
¿ile
me
confeto,
7
De
allá
¿vienes
line,
¿Exeo
loco
venit..
REL
AA
pasa
por
allá.BA,
4
Istá,
laca
¿Istac
transit.
*
A
lstic
est.
ln
td
É
2
E
;
e
De
alli
wiéne
donde
tu
estás
Tide
venit.
A
»
Pasárá
por
allá
donde
1a
estós
Istac.
Irdnsibitys
z
ee
pd
*
Elirá
ácida
allá
donde
tu
estás.
Istrorsum-
Jo
O
ón
*
Hazte
allá.
'lluc
accede.
Recedeá.
me
e
A
Mas
allá
del
umbral,
Ultra,
limen.
¿E
isftas
*%
Allá
SE
lo
haya
con:
su
pan
se
lo
coma.
Sr
habeat
Suam
fortuna
m.
Allá
te
las
bayas
,'
Tuas
tibi.
res
habetos:
Allanar
un
camino.
Viam
complañare,
exaquare.
se
*
Allanar
un
monte,
Montem
in:
planum
deduceres
*
Allanar
una
dificulrad..
Dilfcultarem.
solvere,
yes
>
enucleare,
enodare;
Sá
*
li
Nanamidnia
Complanatia,,
lat,
de
*
Allanado,
ET
%
ZEquatas
ei
2
Um
A
Ez
A
Alanis
á
alguna
cosa.
Acequiescete
i
in
aliqua
re,
Es:e
quo
animo
de
aliqua
Fe.
Assentiri.
alicni
pe
aliqua
re.
Re
quapiam
esse
contentam.
000
*
Allanamiento
,
consentimiento.
“Assenció
y
Onió,:
Comsen:
sio,
onis;
Assensus,
,
Consensus
;
us.
,
Allegar
al
puerto.
Vease'
Aportar.
PA
Allegar
4
algun
lugar.
Ad:
loca:
accedere
device
per-
venire,
Limen
attinfere.
-
Allegar
riquezas:
Divitias.
congetere:;
pecinias-
cogere,
COACELVAre.
+0
0
A
de
Allegarse
4
uno,
Aliéui
proximé
accedere
,
apropinquare.
Al
parecer.
de
otro.
Alicujus
sententiz
accedeto
>
subs=
cribere.
Alterius
sententiam
sequi.
*
Allegasele
mucha
gente.
Multi
ad.illum
sponte
confuuar,
ultró
concurrunt,
*
Allegase
á
esto,
que
€3c,
Hue
accedit
,
quód
St:
Accedit
€e0
:
Accedit
ad
hxc,
aio
Sic.
Adde
quod.
Quid
quod
ézc,
*
Allegadizo,
Adventitias,
2,
Um,
Gente
allegadiza,
-Mili-
tes
adventitii,
A,
*
Allegate
á
los
buenos:
ez
uno
de
olla
Quim
proxime
ad
bonos
accesseris
tam
optimum
est,
ELA
E
llegado
de
alguno
,
que
sigue
sú
Partido,
Qui
ab
aliquo
stat,
qui
cum
eo
facit,
Qui
est
á
suis
patitas
vel
Suarum
partium,
Cliens
,
tis,
*
Allegador
de
bienes,
Divitiarum
coacetvator,
s
collefor,
coactor.
Avarus,
-
Allende
,ó
de
la
parte
de
allá.
Trans,
Ultra.
"Cosa
de
úllende
del
mar.
Transmarinus
2,
Um,
Allende
y
aquende.
Ultró
citróque,
*
Allende
de
esto.
Preeterea
,
Insuper,
Alli.
Mic.
Ibi
AÑi
le
duele,
'DAdá
maeror
8
lacryma,
li
Ánima
,
2¿Animus
,i.
Mens,
tis,
*
Almita,
Añimula
y
¿
2.
Animulus,
i,
*
Dar,
su
alma
á
Dios
,
espirar.
Animam
agere-
eflare,
:-expirare,
amittere
,
exhalare,
TOR
spititor”
Ted-
0er
y
¡edére,
:
:
*
Aquella
palabra
me
bolvió
el:
alma
al
cuerpo,
.
Vox
illa:
mi-
vá
donde
vu
estás]
bs
abit,
AÑá
está
nio
1u
ti
Se
2
dino
Aia
ao
-
*
Alma
racional.
Avimus,
vel
Anima
eifoñto
Bos,
A
'COMPOS;,
potens.
Añimus'
ratióne
ES
dao
Breil.
hi"
animan
reddidit
y
excitavit
pd
erexit:
A
confirmavir;
animos.
addidit,
exuscitavit.
*
Cosa
que
tiene
calma.
Animatus,
2,Uum,
Animá
práditus.
*
Sin
alma.
Ihanimás,
a,
um.
Tnanimatas,
a,
um.
qua
2
mímis
,
ep
E
:
Cuerpo
;
sin
alma;
Corpus
inanime
:
homo
cai,
ighavas,
3
teswdine'
Htardioros
ita
Ni
Alma
7
vegetativa,
Alias
alens,
ón
ali.
dota
cújus
_Vittate
plante
vigent,
¡tescunt
getainaos
a
Hondes-
«Cuat,
florent,
20
vivunt.'
AS
ES
:
-
sisiva,
¿Anima
sentiens.
Po
Anima.
rationalis,
e
Esto
hombre
es
una
Buena
ia
una
A
db
Dias:
Pio-
bus
homo.
est.
Añade
probiado.
di
est.'
A
Dei
.
z
ést
,
virtute
Sí
pietate
Ls
da
«Mala:
alma.
Mali
oque
"REnesta
Ciudad
Fay
mas
LE
den
mil
Dn
“Amplins
cen.
tena:
hominam,
vel
OS
millia
numerantur'
lo
hac
A
Ab
in
*
No
lo
diré
4-alma
viviente,
Neil
mortalivim
dicam.
Una
alma
sola,
mi
canta
mi
llora.
Unus
vir,
nullos
vir,
-
Melins
est:
duos
esse
simul
¿Quim
unum:
habent
enim
emolumentum
societatis
suo,
Siunus
ceciderit-
,
ab
2.
tero-
fulcietur
:
vz
soli.
Eccl.
cap.
de
DEQPIO
LO
*
Almas
de
los
difuntos.
Hi
Nanes',
um.
Pii
Manes,
Mor-
tuoram
anime.
Vitá
fundloram
anime.
*
Almas
del
Purgatorio,
Animo
piaculari
flammá
suas
apud
in-
pies:
$
ingenio
“malo
3
pr
E:
Alme
-inferos
ias
maculas,
cularibus.
=
*
Almas
de
condenados.
Umbre,
arum.
Impii
Manes.
Ani-
E
mx
sempiternis
addicte
suppliciis
$
ES
“eruciates
|
flammis.
Damnatorum
anime.
S
8
Almas
de
los
bienaventurados,
Animz
ei
eterna.
re
:
A
licitate
.potientes
in
coelo'
anime
,
Donate
sempiterná
mercede:
glorize
,infinitis
ac
sempiternis
in:
:ceelesti:
EN
E
no
gaudiis
perfruentes:
*
Una
alma
separada
desu:
Cuerpo,
*
-
junétus
e
Jutus,
»
%
La
accion
dbalina
E
¿ón
Biicubio
Vin
queurdara:
otation
ni
addit:
aétio,
Aétione:
Viger.
quoddammodo
,
“anima=-
|
turque.
sermo,
-
-Quendam
E
vas
haber
ab
actione
diétio,.
*
Un
discurso
sin
alma;
Oti.
gu
«vigoris
nihil.
Habas
que
nihil.
preefert
efficacitatis.
,
que
vigentis
in
dicen=
te
animinihil
ostendit,
“vis
eluceat,
*
Alma:
de
caballo.
Homo
-
impit
atque
immitis
animi,
*
Alma
de
cantaro.
Caput
vacuum
cerebro,
*
El
alma
del.
negocio.
Negotii
substantia.
Álma
,6
boca
de
cañon,
Tormenti
os
,
Vacuum,
inane,
hia-
tus.
Oris
diameter,
:
ALMACEN
de
mercadurfas.
Rerd
venaliúm
promptua-
rium.
De
armas
,
Armamentarium.
De
aceyte,
Apotheca
olearia,
v%
Álmaciga,
,
1n
qua
oratorii
Spiritus
cana
Hec
Mastiche
,
es.
Lentisci
lacryma.
Almadana
,ó
marra
para
arrancar,
ó
cortar
la
bierba,
Mat-
12,2.
Almaden
,
6
Minero.
Eodina,
e.
Almadraque
,
6
colchon.
Vease
Colchon.
Almadrava
de
atunes.
Ce
catio,
da
Almagre,
Ochra,
zx.
Rubrica.
Almagrar.
Rubrico
125.
Rubrica
notare
,
tingere.
Alma-
grado,
Rubricatos
y2,
un;
*
Almaizal,
Humerale
15
*
Almalafá.
Lineum
amiculum:
*
Almanaque;
6.
Calendario,
Calendarium
>
Fil,
lendarium.
Lunares
Ephemerides.
tabula,
Fasti,
orum.
*
Hacer
almanaques,
Describéere
lunare
Calendarium.
Lu-
hates
periodos
Calendarii
tabelle
appingere
darem
codicem
redigere
,
redncere,
*
Almanaquero,
Calendaris
tabellze
artifex
Lunaris
Ca-
lendarn
seriptor,
Hic
Astrologus
,
1
Íe.
*.
Almarada,
Pugio
,
nis,
Sicula,
2.
Es
Amartaya,
Dichara
esti,
Argento
misti
plumbispuma,
ÁCMEA,ó
eds
>
hierba,
Alisma;
ze
,
sIve
Damaso.
-DUm
y
añ,
Almenas
Mauri
pinna.
Mori
crepido,
pilinata
crepido,
Almenara
de
fuegos.
Ignes
noSturai
Almenara
de
azofar.Lucerna
palyimixa.
Almendra,
,
Amygdala,
2,
Amigdale,
es,
Amigdalum
4.
le
Almendro.
Hzc
'Amyedalus
SL
Almendrada.
Potio-vel
sorbitiuncula
ex
«mygdalis
coh-
-
feCta,
-Amygdalina
potio.s
¿ipendrad,
lugar
de
muchos.
dra
Amygdalerum,
ti,
Almendruco.
Amygdalum
acerbum
¿immaturúm..
.
Almendrones
dale
>
CR.
E
Annuum
Ca:
saccharo
condite
>
Mctustrate.có
ie
te.
Cassis
,
dis.
Galéa:
E
IS
|
me
"arbol,
Lotus
,
ti..
Celtis
A
y
Alm
miar:
Hi
heno.
E
E
;
E
pm”
s
am
de
Sscocin
liguatum;
Saccari
cremor..
mi
Almidonar.
Byssúum'
amylo
inuf-
e
Amyli
cremorem
bysso
¡llinere,
+
Sa
iG
ct
7
de
ignibus
addie.
pia.
|
Animus
A
«corporé
E
-laxatus
ES
>
carpa
ea:
¿CX0=
tariá
,
orum.
Thynnoram
pis-
-
Luna
Calendarii
,
In:
calen-
:
,
peladillas
,
ó
ó
almendras
erbengisa
SES
pe
2
De
Ñ
>
An
/
ALA
Qr
Y
Almidonado..
Allo!
maceratus-,
UA
E
Aa
-Obdudlus
,
vel:
induétus.
ampli,
crustida:
Pop.
Figore:
-coactus.,
“concretns
¿Stip
E
LO
E
Almidonadoro,
Lintearía
Subadtrix..
Ex
alo
subi.
“Lintearij
subaétús.
administra
y
vel
oromtiA:
»
*
Almilla,
Subuenla
y,
Interior
thorax-
53
¿Réi
maritimes
prator
a
Mai
cum
imperio.
prepositas,
00
AR
Ñ
e
Vi
1ce
Almirante.
Rei
marítima
Pretedti
Tégalins
>
$
La
Almiranta.
y
primer
navto'de
una
armada.
Pretoria:
na
vis.
La
Vice-Almiranta
,
Propratoria,
La
EOS
-
ránta..
Tertium
dignitatis
locum
obtinens
navis.
¡FAlmirantazgo,:
Ds
Prafeótura,
Imperiom
mari=.
mun,
puta
FAN
E
ye
e
uno
el:
Almirámaro,
Mari
'aliquem
preficere,y
pre
“ponere.
Maris:
prefeftaram.,
a
summo
cum
imperio
2
adíninistranduía
dare.
ci
A
e
eds
Mortariolam.
£neum.
Pila
nea.
Mero
de
almi=
réz:
Plomo
i,
Pistillum,
dis
CEA
Ey
Almivar,
Vi
¿Almibar.
qe
y
Almizcle.
Moschius
hi
Mitad
“ci
iS
Amizclar.,
ó
bean
con.
'almizcle.
roer
mbiého»
ando:
rare,
odorare:
,afílare,
imbuere
PUIOPabi
odore
peta
-
dere:
,
afflare;
e
THficote,.
AN
Sad
¡ALMODROTE
de
ajos,
apnues
Més,
«Lisa
4
*
Almofa.Labrum
fictile.
Malluviom
de.
7
*
Almofresx.
Saccus
laneus
ad
deportandas
vestes.
?
'Almobada
para
la
cabeza.
Cervical,
sue
Bora,
csemtarses
Pulvinar,
aris,
-
E
E
-*
Almobadilla
de
debas
Primo.
ni.
5
A
e
Almohaza.
Hec
Strigilis,
is,
Strigilium,
Jií.
loba
un
caballo
,
Equum:
strigili
defricare,
pa
extetgerss
sordes'illi
abradere.
ES
Almojarife.
Portoriorum
xao
Los
Almojarifazgo.
Portorium
>
ri)
|
ges
ALMONEDA.
Auétio,
mis:
Aroma
vendido,
ds
Eebe
almoneda.
Aiónam
facere.
Audtionor
.
,
aris.
Bona
+
subhastare
,
,
haste:
shbjicere
y
>,
per
preconem.
vendere,
.
preconis
voce
subjicere,
sub
hasta
venire..
*
Vender
en
almoneda.
Auca
facere,
AuGionaria
bona
vendere
,
distrahere,
E
Comprar
en
almoneda.
Auctionem,
vel
Auctionaria
'bona,
vel
Venalia
auétione
Pola
emere
,
EA
5
preto
ue
“rdre,
comparare.
ES
*
El
que
compra
en
almoneda.
Secar:
oris,
pos
EEE
E
*
Cosa
perteneciente
á
almoneda.
Auétionarins
»
2)
*
Pregonero
de
opte
a
pensa
*
12
de
almoneda.
Auctionaria
y
de
RAE
ó
Mayorana
hierba,
Hic'
Amaracus
,
Cl,
ampsúchum,
chi.
+
Pi
Himorrahis
“dis.
'Fiéns
,
a.
ce,
Almorzar.
Jento
,
as»
Jencaculum
ghime
+
nia
J
en-
taculum:,
lí.
Almolácenon
d
fiel.
Adilis
plebejús.
Libripens,
dis,
Este
of
e
5
:
;
itas
y
atis.
ap
a
Modíus
>
día
e
Mea
alma
d
Sem
0-
dius,
Hi.
:
|
Almuedano
de
Moros,
Seto
loci
¡DR
*_
Alnado,
Alnada.
Privigaus
,¡,
Pávigas,
Só
*
Alnafe.
Chytropas,
odis,
l
EA
A
E
ALOCADO.
A
mente.
parumper
dedudtus.
E
5
ó0
:
:
E
*
Aloda,
6
ó
Alondra,
ave.
Alanda',
e
sClris;
is.
ES
e
SN
A
lo.
mas
mas:
Summum,
Ad'summumi
-*
4
lo
menos.
Minimum:
Ut
AS
miniemam.
]
A
loomenos
(quando
se
Asegura
una
de
dos
eosas.)
Certe.
At,
At
Certé,
v,
g,
Quedamos
enfin
vencidos,
¿abaridos
y
bu-
=millados
á
lo
menos.
Viéi
sumus
>
Sell
aut
fracti
aAt=
que
abject,,
o
Quan-
“Almirante,
Maris,
vel
clasis.
prefeótus.
A
i
Auttionem
vendero,
:
*
emba
rica
si
ño,
550
coria
dl
PA
y
Alo,
Agquá:
malsa,
Meliciatum.
—
¿AquE
imblse
sa
Al,
chin.
de-aceytuna;
Aumurca
,
ces
EA
:
4h
pie
de
un
arbol.
Ad:
imum
arboris...
AL
pie
de
din
mil.
"Soldados.
Wislivam
circa
decem
anilla.
AOS
de
Nes
2
E:
E
Si
no
se
contenta
con
Excelencia,
le
dar
é
Alteza.
Si;
párúm
*
No:tenemos.
lugar.
,
porg
ue
EA
l
morisco.
Sagum
Punicum,
|
cali
y
«dar
á
alquile
8
Loco,
as:
Eloco
,
as.
de.
alquiler.
ERES
ES
:
pa
vB
Dai
manos.
Si
munus
sup-
SA
simo,
ajusticiarle
,
me
vean
e
presa
ól
|
-plicio
aficere,,
“at
cústadire
A
um,
o
oportebat.
¡Si
mo
me
ivendiste
¡desamparastenio
48
e
debo
me
non
a
-
,
Es
Ab
yal
certo
desemnists
yr
E
a
fe
£
Hydroma
ljria:
mplses
taberna.
7
A
,
ptr
óhospe
$
dé
dada
hybetnis.
agere.
Hiberno,
asés
LL
y
Diversorium.
y
til
De
Soldados.
a
e
er
o:
En:
DErano..
Besa,
ia
:
Mbs.
pibñosas
is,
FE,
ra
Scolnddea;
ALAN,
-Calei
Samabacsi
:
JE
Alpargatero:
“Scnlponeatias
s
SuLOSe:
:
sel
Fu
EA
as,
pe
Ñ
no
de
¿
.
¿
É
*
Alpiste»
Alopecurus,
Vutpis
canda
e
di
Ma
lac
ip-
al
presentes!
In
preseas,
a
a
envia.
Ay
pise
»
;
q
e
en
EA
AL
eS
¿sa
hora...
Ss
da
>
p
resente
estamos
TA
ven-
dinia,
Non
vacat
y
qa
Sindemies
io
mañibus,
Plin..
ALQUERIA,
ó
Alcaría.
Villa
¿20
Aoecagrieia:
|
querques'
Calás
xloruen
dudas,
E
ie
as
Pa
F
Y
*
%
Toogtio,
mis.
Tal
alquilador.
Locatot
¿onis.
z
*
Alquilar,
tomará
alqueler,
[ocu
Sra
eueet.
Tal
alquis
dador,
Conduétor.
PS
AD
E
*
Mulas,ó
coebes
de
alquiler.
Mule,
aut
vehicula
meritorias.
*
Alguilarse:
-Qperam.
sua
Locare.
Algas
¡lado
hombre.
eS
Tal
alquiler
Aubora-
cata"
Merces
;
pedis;
pio.
-
Alquimia.
Vease.
clado
LIA
es
ES
de
z
E
;
Es
Alquitara.
Vease
Alambique.
os
is:
Alquisira:
Tragachaata,
22.
vulgó
ralla
E
gua:
*
¿AÚQUIIrán.
Naptha;y
Es
Bitumer.
Babylonicum,-
?
AL
'REDEDOR.,
6
al
retortero.
ln
orbem.
la
gyrum.
ie
“cum
A)
rededor.
dela
Ciudad;
Cireuia,
urbe.
Andar
ls
x
«
rédedor
de
alguno;
¿Aliquear
circumire',
Obire.
+20:
*
Traer
4
uno
al
serorizro,.
Aliquem
circamagere.
Eos.
Malos
andan.
ab;
reLortero,
laz.
circuita,-
impíi
.
ambulant,.
salms.
Ll
ide
:
ES
*
dl
revés;
Preposteró.
Modo
prepostero.
Praposterai
a
modum.
*
cy
:$
*
El
que
zodo,
lo.
hace
al
repés
Homo,
preposterus
,
in
agen=
do
preepostgrus.
Qui
nibil
a
git
nisi.
perversissimhe
,
nisi
:
JC
Versissimo”
ordine,,
nist:
ratíone.
prepostera,
3
*Yo
lo
hago
al
revés
de
e
demás:
Conira
quám
alii
solen
“vel
Contra
atque-
ali
solent.
facio.
OÍ
da
me
Al
revés
me-la
vesth.
Inversa.
vestem
indi,
>
PERpOste=
Te.
aptavi.
5
da
.--
*
Al
revés
se
ha
buelao
odo.
Versa
E
commutata
sunt
:
o
a
EROS
S;
so
di
Sab
jove
pon
x*
Al
sesgo
7
Ó
al
soslayo.,
Obligué.
Mi
irar.
al
sonayo.
Lim
"
oculis
aspicete.
3
intuéri.
pe
AA
*
ALTA
MAR.
Ad
>
ti
Moterse
en
alta
mar,
In
altum
provehi..
ed
Altanero.
flatus.
Qui
ión
petit.
altaneria.
“Blaio
3
su-
perbía.
Animielario,,
.
ys
PR
Áltare,
iS,
Ara,
eS
Altar
máyor.
Ará
princeps,
ma.
-xima,
:
sa
Along:
E
La
credencia
;
del,
2
tar.
Ára
minor.
E
l
frontal.
Frontal,
i
Ígje
de
|
Quitarálo
del
Altar...
A
meagtniis
exigos
tributo.
ne
sacris
quidem
parce
ta
Ss
ÁAlarero.
Qui.
eS
exormats
altaribús
orar
affert,
decorem
addit.
A
dt
ey
rap,
Milites
in
hybetnis.
colo»:
E
30
ALTERÁR
cl
¡estado
de
alguña'c
ls
Aia
o
mutare;
Rel
alic
-ujus
rationgia
pan
,
pc
“A
¡mmuútare
¿
RoVare.
As
Y
,
A
E
Altorar
>
ó
'corrampere
liquid
vitiare,
oie
>
de.
pravare,
e
y
¡AAA
'
0
*
Alterar:
á
uno.
Alicujas
animum
acriús'
«cóbtinoVere
¡
;
per
-turbare,
¿
Alicut
movére
stomachum:
“Aliguém
irritare,
*
indie,
Commoven
¿Pertucbarl.
S:
omachari,
:
Alteración.
Cominotío,
¿perturbatio
,
nis..
Alteración
de
con
sas,
Vicissitudo
,¡nis,
Mutatio,,
Conversio
,
nis..
|
de
Altercar.
Altercor»,
aris..
Contendo.
3
IS.
Allercación,.
Al
;
E
A
-tercatio.
Rixa.
Contentio
,
,
DI
ds
ANA
Alternís
aliquid.
facere.
A
Y
A
Alternativo,
Alternus,
3
ada:
abemalidax
Vicissitudo,
o
Injs,
Alternatio,
nis,
Al
Ena
pemenid::
Alternatim.
AL
ternis
vicibus,
Alternis.
Aléna
nombre
que
se,
dá!
al.
Prindipes
Ccsiudo
tas
A
uestra
Alteza
Real.
Tua:
regía
Celsitudo,.
bs
honorífiicé
compellari
sé:
putat
Excellznti-'
nomide,
Celsitudinis
attribuam
'nomen,
Celsitudinis
nomencla-
“tionem
attexam
,
subdam.
-
>.
e
*
Alteza
de
animo.
Animi
celsitudo
,
oresstantian
magni-
tudo.
Alteza
de
estado.
Summus
honoris
gradus»
digni-
tatis
fastigium
,
gloris
cuylmen.
E
R
Alrivo.
Elatas
,
Soperbus
,
arrogans.
Elatos.
getens
spi=
ritus.
Aniio
únmidos,
Vehemens,
feroxque.
natura.
*
Altivez..
NES
Elatio
Animi
fastas,
us,"
Snper-
cilium.
Altivamente,
con
did
Flató.
Alatoje*
animo,
Superbe,
Per
elationem
animi.
Cum
fastu.
!
ALTO,
Altus,
Celsus,
Excelsus
,
pnsdS
a
y
um.
Su-
blimis,
e,
p
*Un
cd
alto,
Arbor
poco,
celsa
,
prealta
>
LE
pracelsa.
'
:
*
Un
monte
altisimo..
Mons
omnium
altissimos
;
:
in
a.
randam
altitudinem
elatus
,
vel
assurgens:
Maxime
ar
.duus
4
eminens.
In
Eo
maximeé
editus.
:
*
Lo
alto
de
la
casa,
Summze
zedes,
vel
Summa
ediumn.
Su
periores
dium
partes.
Cúlmen,
vel
fastigiam.
domáús.
Vivir
en
lo
alto
de
la
casa.
Habere
la
summis
edibus,
ZFEdium
summa
colere.
Casa
de
tres,
ó
quatro
altos.
JEdes
que
tribus
,
del
.pláríbus
tontignatiortibus:
vel
contabulationibus
colluntur,
cons-
tant,
vel
construéte
sunt.
i
*
Lo
A
del
techo.
Lon
Culmen,
vel
Summum;
vel
Sum-
-
MA,
Oruin.
*
Lo
alto,
0
ura
de.
un
monte.
WMontis
Veitex,;
¿
cacumen,
y:
Cultaén:
Celsa
,
vel
Supera
montis.
*
De:altoá
baxo.
“Ex
summo
ad
ima.
E
sublimi
“ad
intima.
-A-summo
ad
imum.
*
Alo
alto.
Sursum.
Súpra.
Superne,
la
abla
Subli
má,
Subir
á
lo
alto,
e
tendere,
¡sontenidosgs
la
Sue
mé
ferri,
*
Arrojar
á
lo
alto
una
cosa.
Aliguid
i
in
sublime
jácere.
*
Navegar
en
alta
mar.
Ja
altum
navigate.
uba:
mari
se
comimittere,
0
)
*
Venir
de
lo
alto.
Superne
descendere,
Desrsifinaónís
*
Alto,
6
altamente.
Alté,
Elate.
Sublime.
Sublimiter,
ha
$
Hablar
alto
yen-voz
alta;
Elatá
voce
proloqui,
'Contenta
voce,
loqui,
Palam,
ac
e
boi
ac
libere
dicere.
sententiam.
mn
*
Hacer
alto
el
Exercito.
Habero
statiy
E
.Castea
stariva
fa
A
EN
;
e
Alto
de
aqui.
“Agesis
>
colige:
vasa,
¿tines
celerier
mi-
gremus.
*
El
alio.en
la:
musica.
Symphóbi”
“acuta
Mod
cit
canens,
El
contralto.
Alter
ab:
ACuIo:
lb
asen
sen,
Altus.).
ES
:
1
Da
A
AL
a
*
Alcan:
Collis,
is.
Locus
editus..
000
o
Abtura,
Y
Eutgióas,
ii.
Altitudo.,
inis,
Gálnesy
,
inis.
Al.
tura
de
cuerpo.
Proceritas.
*
Altramuz,
Lapinas,
ni.
*
Al
través,
Ex
transverso,
Cosa
puesta
al
través.
Mistniver,
sus,
Tránsversarius,
a,
um.
In
transversum
positus.
Di
6
al
través,
6
al
traste
en
los
escollos,
ln
medios
scopu-
-
los
impegity
illisit,
abreptus
€st,
ie
este
ALVA,
Vease
Alba.
«Alvanega.
Reticalum
capillare,
*
Alvaricoques
Armeniacum,
ci,
Armeniacum
malum,
Armeniacum
prunum.
Armeníacum
pomum,
El
arbol
+
que
los
dé:
Malus
Armeniaca,
Prunus
armeniaca.
*
Alvedrio,
Arbitrinm,
tri.
Arbíitratus,
us.
A
Bibre
alvedrio,
Arbitrium
plenum,
Shi
arbitrii
voluntas.
Suz
spontis,
sui
juris
voluntas.
Voluntas
libera.
“Andar
á
su
alvedrio.
Arbitrio
suo
duci.
Pro
Moto
agere,
Arbiiratu-suo
res
gerere.
Jure
suo
vivere...
*'
ALUDIR,
hacer
alusion,
Oblique
rem
tangere.
Alludo,
¡
is,
=Á
esto
alliBks
Hoc
innuit,
ad
hoc
alludir.
Alusion.
Allusio,
nis.
*ALUMBRAR
,
yendo
delante.
Lumen,
vel
facem
alicai
praferre.
El
Sol
lo
alumbra
todo.
A
Sole
omnia
collucent,
éz
1dustrantur,/
vAlumbre,
piedra.
Alamen,
inis,
JÁlDO,
DiárrOs
Ferrum
ex
igne
candens.
-
ALZAR
lo
caido,
Aliquid
hami
jacens
tollete,
colligere.
*
Aluar
los
ojos,
da
cabeza,
Oculos,
vel
caput
erigere,
at-
tollere,
-*
Alzar
mano
de
algo.
Ab
opere:
Pisces
*
Alzarle
á
uno
el
destierro.
Aliquem
ab
exilio
reducere,
"+
revocare,
exilio
leyare.
*
Alzarse
4
mayores,
Supra
certeros
se
sxtollete,
eferre.
**
Alzarse
_con'
todo.
Omnia
pro:
suis
vendicare,
in
rem
t--suam-
convertere,
*
Alzarse
con
el
Egercito,
Jura
sui
Ercolé
Legiones.
Cum
-
-
——exercitu
á
republica
deficere,
,
desciscere,
«AMA
que
cria.
Nutrix,
cis.
Assa,
e.
«
Ama
de
sus
criados.
Hera;
É.
Domina,
2.
Amaestrar.
V.
Enseñar.
*
ANTAGAR,
Minor,
aris.
Minitor,
aris.
Minas
alicui
in-
w
tendere.
“Amago,
Terror,
is.
Minz,
drutí
AMÁ
MANTAR.
Lacto,
aá
v.
Cria
'“AMANCEBARSE.
Concubinz,
ant
PA
illecebris
ca-
“+
pi,
tenerl.
¿Amancebado.
Concubinarius.
Concubinz
amore
-Captus,
*Concubinatu
infamis,
Anciano:
Concubinatus,
us.
Pellicatus,
us.
**"4mancillar.
Commaculare,
faCctare.
"AMANECER.
Hlluceo,
Tlucesco
y
is.
Ya
amanece.
Luces-
Cit,
Dies
appetit.
Luz:
adest,
Sol
exoritur,
affulget,
apa"
“ret.
Adventat
dies.
A
MANERA
de
bestias.
More
pecudam.
Instar
pecudum.
AMAÑARSE,
Assuesco,
cis.
V.
Acostumbrarse.
>
*
No
me
amaño.
Non
aspuent:
Consistydineln:
non
habeo,
Insolens-hujus
reí
sum.
*
Cada
qual
como
se'amaña.
Suo
quisque
more
ac
modo.
e
a
mano.
Ad
manum.
In
promptu.
AMANSAR
fieras:
Mansuefacio,
is.
Feras
cicurare,
man-
suetas
reddere,
manui
a
Amansarse,
Mansuescere,
Mansuefieri,
El
colóiido.
Mites-
;
S
ES
5
mitigar;
APOLA.
Papaver
meu;
“erraticum.
:
AMAR
por
eleccion.
Diligo,'
15.
Por
aficion,
ó
pasion».
Amo,
Deamo,
Adamo,
as,
:
:
rebellare.
Polluere,
labefacere,
labée="
Amable,
Amabilis,
Seti
nene
amari,
Amablemente.
«Amabiliter,
*
Amador,
ó
Amante,
Amato.
is.
TR
tis;
«
Amasias,
sii,
Amadó:
Charus,
jucundus..
.
Amargo.
Ámarus,
a,
um.
Esto
amarga.
Hoc
gustata
ama-
um:
est.
Esto
E
dámargómucho.
Hocillius
anima.
Ver
hementer
offendit,
valde
exacerbavit,
r
:
Amargor,
ó
amargura.
Ámator,
.OLis.
Amaritudo;.
*inús.
Acerbitas,
atis.
,
04d.
AMARILLO.
Pallidus,
a,
um.
ys
aaa
Palleó
es.
Ponerse
amarillo,
Pallescbs
is.
Expalleo
,
es.
Pallorem
contrabere,
Pallore
affici.
Amarillo
un
poco.
Pu
a,
um.
E
Y
me
+
Aita
Pallor,.
oris.
q
5
*
AMARRAS.
Retinacila,
orum.
.
Anchor
ug
*
Amarrar
la
nave.
Jacere
nohdi
sa
Navem
AOPhora
fun-
dare.
:
eb»
*
Amarrarle
á
una
columna.
Eluibas
aliguem
ad
columna
1salligardes.
oras
:h
*
Amartelarse
de
dlcunas
Cosa,
Alicojus
rel
amorem
animo
concipete,
contraheres!!
E,
oro
Mom
*
Es
su
amartelado.
Estálli
in
pc
$
UND»
AMASAR.
Massam
.subigere.
Amasador.
Pistor
;*
otis.
Amasadora.
Pistrix,
cis.
*
AMAINAR.
Vela
contrahere,
colligere.
UA
HA
AMBAR,
que
atrahcá
sí
¿as
pajas.
a
1.
Elec-
|
trum,
Étri,,
ha
Ambar
gris.
Hoc
miii
aris,
Ambaram,
rl,
Ambran,
bri.
Ambra,
2.
AMBICION,
¡Adíbiticz
nis:
Aiñbltasy
us
*
Ambicioso.
Abla
Laudis
appetens,
:
*
Ambidextro.
Utraque:manu
agilis.
A
*
Ambigua
cosa.
Ámbiguas,
Dubius,
Anceps.
:
*
Ambigúedad.
Amphibología,
e.
Sermonis
ambiguitas.
*
Ambito,
Ambitus,
us.
Circuits,
us.
,
AMBLAR
la
bestia,
Gradior,
exis.
CA
bador
Equus
gradarins.
2
AMBOS
á
dos,
Aros
30.
Hrergue:
:
ah
*
Amorolla.
Mendacium
ex
parte
verum.
o
Bon
mentum,
tl.
:
:
*
bro
Ambrosia,
*.
*
Amechar
el
candil.
Lychnum:
myxo:
“nstruere,
vel:
py
xum
producere,
oleumque
infundere.
*
Amedrentar
á
uno.
Timorem
alicai
incutere
,
per:erselt
cere
aliquem,
Amena
cosa,
Ámoenus,
a,
um.
Amenidad.
.Amenazar.
Minor,
aris.
Minitor,
'Ar1s.
jactare.
ms
An
de.
tere:
Mortem
illi
minitaths
est.
Grande
mal
nos
amenaza.
Ingens
calamitas
nobis
imminet,
im-
pendet,
magna
tempestas
instar.
Amenazador.
Minax,
cis:
Minitans,
tis.
Amenazando.
Minacriter.
Minaci
vulta.
:
b
*
ÁAmenazdo
omic
malt:
¿
v,
g.
belli,
Seuciatas,
exi-
o
Minz,
aram:
Comminatio”,
Minitatio.
ad
de
amenazas.
Ninaces
litterz.
Mandar.
con
amenazas.
Ni-
naciter
imperare.
Minaci
Aa
PERCIPeres
AMENGUAR.
Minuo,
iS.
Ímminuoy
is,
.2.
A
menudo,
Crebró,
Identidem.
Subinde.
7
AMIEZGADO,
fruta:
de
hierba.
de
AmcenitaS»
tis.
Viinas
adhibere,
AMIGA.
Amica,
E:
Amasia,
z,
«Amigo.
Amicos>
Sí
amiliaris,
io
Benevolén-
tía
mihi
conjunétas,
mea
JAN
*
Hacerse
amigo
de
uno.
Inive
gratiam
cum:
aliquo:
Y
*
Amigo
de
honra,
de
dinero.
Sc.
Landis,
vel
pecaniz
aví-
dus,
cupidus,
*
Es
muy
amigo
mio.
Est
mihi
cordi.
Lo
meis
>
familiacis
mis
est.
Est
mihi
amicissimus,
,
o
DAMA,
El
ui"
2
AM
|
R
El
verdadero
amigo
se
conoce
en
el
tiempo
del
peligro,
AÁmicus
certus
in
re
incerta
cernitur.
Ín
rebus
adversis
fides
exploratur.
JAmigar,
hacer
amigos,
Ámico,
as.
«Amigable.
Comis,
e.
PA
a
AMISTAD.
Amicitia,
x.
Necessitudo,
Necessitas,
Con-
suetudo,
Familiaritas,
:
4AMITO.
Amiétus,
us.
Ñ
á
«1MO,
6
Señor,
Herus,
i.
Dominus,
i,
*
En
burlas,
nien
veras,
con
tu
amo
no
partas
peras.
Cave
cum
potentioribus
contendas.
:
*
Amodorrido.
Veternosus.
Veterno
oppressus,
*
AMOHINARSE.
Stomachor,
arís,
Subirascor,,
eris.
*
AMOJONAR
las
sierras,
Agros,
aut
predia
definire,
finibus
terminare,
AMOLAR.
Acuo,
is,
Exacuo,
is,
«Amoladuras
del
hierro,
Scobs,
bis.
*
Amoldar,
Rei
alicui
formam
inducere,
indere,
8
Amoldarse
á
la
regla,
Animum
éz
mentem
ad
regulam
conformare,
:
Amollentarse.
Mollesco
,
Emollesco,
cis.
AMONESTAR,
Moneo,
es.
Comonefacio,
¡s,
Amonestación,
Monitio,
Admonitio.
Hortatus,
us,
«Amonestador,
WMonitor
,
Hortator,
Suasor,
oris,
Amonestadora
cosa.
Suasorius,
Monitorius,
a,
um.
AMONTONAR.Cumulo,
Áccumulo,
Coacervo,Aggero,
as.
Amontonamiento.
Cumulatio,
nis,
Cumulus,
i,
4
montones,
Acervatim.
Coaceryatim,
-
AMOR.
Amor,
is,
Charitas,
tis,
Amor
con
razon.
Diledtio,
nis.
4mor
deshonesto.
Libido,
inis,
Amor
lasciyus,
foedus,
RP
Amores,
Veneris
stimuli.
Amoroso,
Benevolus.
Amorosamente.
Amice,
beneyole,
Amor
de
hortelano,
hierba.
Philanthropus,
i,
4Gmoradux,
¿6
Axedrea,
Sampsuchus,i.
Amaracus,
Ci,
*
AMORTAJAR.
Cadaver
ferali
linteo
involvere,
AMORTECERSE.
Exanimor
,
Aris.
Ánimo
linqui.
Amortecimiento.
Exanimatio
,
nis,
Animi
deliquium,
Amortecido.
Exanimatus.
Semianimis,
e,
AMORTIGUAR
el
dolor.
Dolorem
sopire
,
lenire,
Amortiguamiento.,
Doloris
lenitio,
mitigatio.
*
AMOTINARSE.
Seditionem
facere,
conflare,
Amparar.
Protego,
is.
Tueor,
eris,
Amparo.
Proteétio,
Tutela,
Tutamen,
inis.
*
AMPHIBOLOGIA.D¡Aumdubium,
anceps,
ambiguum,
AMEPO
de
la
nieve,
Candor
nivis.
x
Ampolla
para
beber,
Ampulla
potoria,
Ampolla,
hinchazon.
Tuberculum,
li,
Ampolla,
burbuja
del
agua.
Bulla,
ze,
Ampollarse
,
hinchandose.
Ampullor,
aris,
*
Amusco,
Murinus
color,
AN
ANADE,
ave
conocida.
Anas,
tis.
Netta,
e,
Anadino,
pollo
de
Anade.
Anaticula,
z,
Anadear.
In
morem
anatis
ambulare,
*
ANALES.
Annales,
ium.
Anapelo,
hierba,
Lupi
strangulator.
.
—*ANAQUEL,
Abaculus
in
pariete,
1n
quo
yasa
repo-
nuntur.
*
ANATOMIA.
Anatomia,
e.
Dissectio
membrorum.
Ha-
cer
anatomía.
Ártuo,
as,
er
ANCA
donde
juegan
los
huesos.
Coxendix
,
icis.
Coxa,
z,
Ánca,
la
nalga.
Nates,
is,
Clunis,
is.
Gr.
Pyga:
ANCHO.
Latus,
a,:um.
Amplus,
a
,
UM.
dias
4.
Latitudo,
Ampliudo.
Anchamente.
Late,
Am-
pliter.
'Anchova,
pezecico,
Halecula
¿2
ANCIANO,
viejo,
Senex,
is,
Senior
»
15,
.
ANGARILLAS.
Fabrorum
ferculum,
AN
Cosa
anciana.
Antiquus,
a,
um.
Vetus
,
eris,
Ancianía,
d'ancianidad.
Antiquitas
,
Vetustas,
atis,
áncla,
ó
ancora.
Anchora,
z.
4Andado,
6
Alnado,
ó
Antenado.
Privignus,
i,
Andado,ó
antenada.
Privigna,
e.
z
ANDAR,
Ambulo,
as.
Gradior,
eris.
Gradum
facio,
In-
gredior,
eris,
,
*
Andar
delante.
Antecedo.
Pregredior.
Andar
detrás.
Sequor,
Subsequor,
Si
*
Tu
andas
tras
que
te
dé
con
algo,
Tu
tuis
ineptiis
malum
tibi
comparas,
quod
A
me
teras,
Tras
de
eso
ando,
Hoc
pugno
,
áz
contendo,
*
Andar
á
gatas.
Quadrupedis
in
modum
ambulare,
dcia
tras.
Retrocedo,
is.
Nepam
imitari.
'
*
Andar
despacio.
Lenté
procedere.
Con
gravedad.
lncedo,
is.
Aprisa.
Festino,
as.
Propero,
as.
*
Andar
por'diversas
tierras.
Peregrinor
,
Aris,
Anduvo
pog
toda
Italia,
Totam
htaliam
peragravit,
lustravit
»
Ur-
bes
ejus
obivit,
'*
Andar
callejeando.
Per
yicos
8z
plateas
oberrare,
diya=
gari.
**
Andar
errado,
ó
fuera
de
camino.
Erro,,
as,
Deerro,
as,
Averro,
as.
A
via
defl:Ctere,
declinare,
*
Andar
en
corso.
Piraticam
facere.
*
Andar
en
malos
pasos.
Lustror,
aris,
Scortor,
aris.
Anda
irás
matarme.
Ad
necem
me
querit,
*
Andar
con
recato.
Cavere
omnia.
*
Andar
por
coger,
óengañar.
Capto,
as,
*
Andar
ála
husma.
Odore
investigare,
*
Andar
con
el
tiempo,
Tempori
service,
inservire.
Ad
tema
pus
se
accommodare,
Andar
con
otro,
Cum
alio
congredi
,
Consuetudinem
ha.
bere.
*
Dime
con
quien
andas,
y
direte
quien
eres.
Mores
cujusa
que
ex
sociis
61
amicis
dignoscuntur,
Talis
feré
quisque
est,
quales
ejus
amici,
*
Andariego.
Vagandi
cupidus.
Andadura.
Ambulatio,
Gradus
,
us.
ANDAS
de
muerto.
Sandapila,
2.
Feretrum,
tri.
Para
lle.
var
Imagenes,
Thensa,
e.
Ferculum,i.
Andas
que
llevan
quatro.
Teiraphorum,
ji.
Que
llevan
seis,
Hexaphorum,
Que
llevan
ocho.
Oétaphorum.
AÁnden
para
andar.
Ambulactum,
i,
*
ANDRAJO.
Vestis
obsoleta,
81
lacera,
Centunculus,
li,
*
Andrajoso,
Pannis
obsitus.
Centonibus
male
teCtus.
Pan-
nosus,
*
Andurriales.
Loca
avia
82
frequenti
ambnlatione
trita,
*
ANEBLARSE
los
trigos.
Segetes
rubigine
affici,
confi.
Ci,
Corrumpi.
*
Trigo
aneblado.
Seges
rubiginosa,
infeótum,
An
teire,
praire,
Erumentum
rubigine
ANEGARSE
la
nave.
Navem
absorberi
3
deprimi,
undis,
aut
tempestate
opprimi,
naufragium
facere,
*
Anegarse
los
campos
,ó
lugares.
Agtos,
aut
oppida
allus
vione
inundari.
*
ANEJO,
Beneficio.
Beneficium,
seu
parcecia
alteri
ada
juncta.
:
Gestatorium,
rii,
ANGEL.
Angelus,
i.
Coelestis
spiritus,
Angel
malo.
Cacodemon,
onis.
Malus
genius.
-
¡Angel
de
Guarda.
Angelus
Custos
,
Tutelaris,
«Ingelical
cosa.
Angelicus,
a,
um.
*
Cada
uno
tiene
su
Angel
de
guarda,
Singulari
Dei
benefia
cio,
suus
Cuique
hominum
Angelus
Custos
adscribin
tur,
designatur,
APponitur,
adkibetur:
A
primo
vite
limine
adest,
assistit,
qui
eum
protegat,
6
ab
omni
periculo
defendat.
e
ANGEO,
Teta
stupea.
Stuparia
tela,
Stupei,
crassioris-
que
licii
tela,
:
AN-
/
AN
]
ES
A¿GOSTO.
Angustus,
a,
um.
Arétas,
a,
um.
de
Angostar.
Aliquid
aréare,
coarctare,
contrahere,
cogere
in
Angustumn
,
adducere
in
angustum.
Angostura,
6
estrechura.
Coarétatio,
Contractio,
nis.
*
Angostura
de
tierra.
Terre
lingua,
fauces,
angustiz,
ANGUILA.
Anguilla,
x.
ANGULO,
órincon.
Angulus,
l.
Cosa
con
angulos,
Angulatus,
a,
um.
De
muchos
dñgilos,
Angulosus,
a,
um.
De
dos
angulos.
Digonius,
a,
um,
De
tres.
Triangulas,
Trigónus,
Trigoníus.
D.
quatro.
Quadrangalas,
Tetragónus,
Tetragonius.
De
cinco.
Pentagónus
,
Pentagonius.
De
seis.
Sexangulos,
Hexa-
gónns.
De
siete.
Hepragónns.
De
ocho.
Octogonus.
Que
tiene
muchos
angulos,
Polygonus,
2,
um.
ANGUSTIA
de
animo.
Angor
animi.
AhRietas;
tis.
*
Espiritu
angustiado.
Ánimus
angustus,
Sas
patvus,
minutus.
Angustiar.
Ango,
is.
Vexo,
as,
Angustiarse.
Angi,
Angoribus
confici.
De
re
aligua
affligi,
angi,
afflilari.
*
ANHELAR.
Anhelo,
as.
Vide
Aspirar.
*
Anbelo.
AffeCtus
véhemens.
Aviditas,
tis.
*
Anhelito,
Halitus,
Anhelitas,
us.
ANIDAR,
bacer
su
nido.
Nidificare.
Nidulari.
Nidum
struere,
construere,
fingere,
extruere.
Vide
Nzdo.
ANILLO,
Annulus,
i.
Sin
piedra.
Purus
annulus,
El
asien-
to
de
la
piedra.
Pala,
x.
*
El
que
hace
anillos.
Annularius,
ríl,
ANIMA,
Anima,
e.
Vease
Alma.
Animal,
Animal,
is,
Animans,
tis.
*
Los
animales.
Animalia”
ium.
He
animantes.
Brute
ani-
mantes.
Ánimantia,
tium.
Bruta
animantia.
Cosa
perteneciente
4
animal.
Animalis,
le.
*
Animales
que
arrastran.
Reptilia,
jum.
Que
nadan.
Nata-
tilia,
ium.
Que
viven
en
el'
agua.
Aquatilía
,
¡ium.
Que
se
crian
enlas
casas.
Altilia,
um.
*
Animal
de
pata
hendida,
Animal
bisulcum.
De
tierra
y
agua.
Animal
amphibium.
*
Animalejos.
Animalcula;
bestiole.
Los
que
no
tienen
san-
ere,
como
lagartijas
y
moscas
Ec.
Inseéta,
orum.
*
ANIMAR
el
alma
al
cuerpo,
Animo,
as.
$39
Animar
á
uño.
Aliquem
ánimare,
incitare,
impellere,
“ac-
cendere.
Alicujus
animos
confirmáte;
Saito
excitare,
exsuscitare
ad
rem
gerendam.
*
Animate.
Cape
bonum
animum.
a
animum,
Teip-
sum
excita.
ANIMO.
Ánimus,
1.
Tened
buen
animo.
Adeste
animis,
State
animis.
*
No
pierdas
el
animo.
Ne
cedas
animo.
Ne
animum
abji-
“cias.
Ne
contrahas,
aut
demittas
animum,
A
*
Eso
si,
tener
buen
animo.
NaCte
animo.
2
¡ANIMOSO.
Animosus.
Magnanimus.
Vir
maximi'
animi,
Prestanti
animo
juvenis,
Excelsi
animi
Princeps,
¡Animosamente.
Ánimose
,
Fortiter.
>
Animosidad.
ÁAudacia,
2.
Magnanimitas.
Inyia
animi
robar,
Animi
maBKitado.
*
ANIÑARSE.
Repuerascere.
Aniñado.
Pueriliteri
ineptus,
*
Aniquilar,
Ad
nibilum
redigere,
Anís.
Ánisam,
il.
Anicetutm,
ti.
2
ANIVERSARIO.
Anniversariam
sacrum,
anniversaria
solemnitas.,
*
Ano,
Nisi,
si
non.
A
no
nada.
Minimum,
ad
minimo,
qt
minimum.
*
Anoche,
y
antenoche.
Proxima,
superiore
note,
Es
*
Anochece.
Advesperascit
:
Nox
appérir.
*
Al
anochecer.
Ad
vesperum
:
imminente
jam
nocte,
*
Inomado,
Insequalis,
e,
4
Antlia,
2.
TÓM.
1
eu
,
!
IS
apetito.
Libido,
inis.
AN
28
ANOTAR.
Ánnoto,
as.
ANSAR,
ave
ON
Anser,
erís.
Ansarino
pollo,
Anserculas,
l,
Ansarero,
que,
las
guarda,
Anserarius,
i
5.
-
ANSTA,
d
congoja.
Angor,
15,
Anxietas,
tis,
*
Ansioso,
codicioso.
Avidas.
Perquam
cupidus,
*
>
ANTAÑO,
el
año
antes,
Ánnus
superior,
ES
ANTE
,
preposicion,
Ante,
Ante
todas
cosqs.
Ante
omsila,
«La
primis.
AMA:
¿
Antiyer.
Nudius
tertius..
Ante
ante
ts
Nu-
dius
quartus.
*
ANTE,
cuero.
Pellis
blibatidd
:
*
Antecamara.
Procoeton,
onis.
EST
sa
Ántecesor,
Decessor,
Antecessor,
1S.
Sid
de.
Antecedente.
Precedens,
tis.
Antecedens,
tis.
Anteceder,
Precedo,
is.
AHteccdBo
Ís,
Antenado
,
6
Alnado.
Vease
Alnado.
Antena,
d
Entena.
de
nave.
Antenna,
x.
drá
*
ANTEPASADOS.
Majores,
um.
sui
Eo
ANTEOJOS.
Conspicilla,
orum.
Specularia,
jum.
*
Anteojo
de
larga
vista.
Tubulatum,
vel
canaliculatum
speculare,
Fistulare
conspicillam.
Ponerse
los
anteojos.
Conspicilla
induere,
inducere,
'adhi-
bere,
sibi
aptare.
*
Anteojero.
Specularius
faber.
Antepecho
de
edificio,
Lorica
testacea.
:
ANTEPONER
Prepono,
is.
Prefero
,
ers.
Antepono,
is.
*
ANTERIOR.
Prior,
lus,
Ahejaiat;
lus.
:
*
Antes,
Ante,
priús.
Antes
de
ahora.
Ántea,
Ántes
que.
Antequam,
priusquam.
*
Antes
¡(significando
el-ccion)
Potiús,
citids,
*
Antes
(adversatiya)
Imo,
Quínporias,
pi
quín
etiam.
E
Antes
no.
Ilmo,
quin
imo
,
quin
potiús,
*
Antesala.
Procestrium,
il.
ANTICIPAR.
Anucipo,
as.
ÍA
1Sa
Anticipación,
Anucipato,
n1s,
;
ES
,
Anticiparse,
ir.
Primero.
Antecedo,
1
AS
Antifaz
de
novia.
Flammeum,
ei,
A
ANTIGU
A
cosa.
Antiquus,
Priscus,
Pristinws,
2
qm.
ve
tus,
exis,
Vetustus,
A
UR
*
El
mas
antiguo
es
preferido:
Qui
prior
ést
cet
y
po
tior
est
jure.
Antigúedad.
Antiquitas,
Vetustas,
atis.
Antiguamente.
Antiquitás.
Antigué,
AA
TA
mu
Antigualla,
Antiquitatis
monumentam.
7
Effrenata
see
De
'gblo.
Malacia
>
e
Pio
PS
3"
by
“sina.
Cupedia,
2,
De
Leda
preñada.
Ca,
CZ,
Antojarsele
algo.
Aliquid
vehementios
ett
A
cere,
Antojósele
ir
al
baño.
Libúit,
vel
tibitum
111
est,
in
balneis
lavari.
No
se
me
antoja:
no
me
dl;
qdo
Non
“Tibet,
non
plácet,
neque
in
libidinem
vent.
de
*
Antojadizo,
Libidini
obsequens>
deditus,
addiótus,
'ob-
noxius,
Qui
libidine
ducitur»
a
Antorcha.
FPunale,
15.Fax
y
Ci»
Antuvion,
Preevius
impulsa
:
3
e
Antruejo»
Veáse
“Carnaval.
E
ANUBLARSE
el
Cielo.
Celum
Milos
obdási
INR
*
Anular
las
leyes,
Ó,
A
Leges
abrogare.
Ada
con
velleres
0
*'
Anunciar.
Nuntió
y
as;
Obiaa:
Futura
denintiare,
predicete.
qe
:
*
Anuncio,
Ostéñtuin,
Presagium,
Hi.
Lo
*'
Anunciación.
Alnuntiatio,
Denuntiatio,
PrediBiio:
eE
Anzaelo.
Hamas,
1.
Hamulus,
Ñ
Cosa
con
anacelo,
Hama
tus,
4,
um,
€
Pez
pescado!
con
anzuelo,
Piscis
hamatilis.
0
D
Aña-
€
DD
¡Y
AÑ
AÑADIR.
os
is.
Adjicio,
is.
*
Añades
mucho
de
tu
cabeza.
Multum:
Multum
addis
,
atque,
affers
de
tuo»
|
*
A
esto
se
añades
que
ESc.
Huc
accedit,
quod
8zc.
Eodem.
spectat,
quod
Ózc.
..
1
Añadidure
Additamentam..
Appendix
;.¡cis,
|
AÑAFIL
Era
Moros.
Fistula
Punica.
Añagaza
para
cazal
aves.
1llex
y
cis,
Íllicium
,
cli.
Añal
,
cosa
de
año.
Ainnalis,
e.
Annuus,
a,
un,
AÑEJO,
de
muchos
años,
Annosus,
27
um,
Jess
,
eris.
Antiquus.
-:
Añejarse
el
vino,
ó
el
queso.
cere,
veterascere,
vetustatem
contrahere.
*
AÑICOS
te
haré.
Tein
frustra
concidam:
frustillatim
te
discindam.
Añino,
lana:de
cordero,
Vellus
agni
anniculi,
Añil,
color
azul
,
ó
pastél.
Glastum)
U.
AÑO
de
doce
meses.
Ánnus,
ni.
Año
y
medio.
Sesquiannus.
Dos
años.
Biennium,
nii.
Tres
años.
Triennium.
Quatro;
Quadriennium,
dz
sic
deinceps.
Añojo,
becerro
de
un
año.
Vitulus
anniculus,
*
Cosa
de
dos
años.
Bimus,
vel
Biennis.
De
tres.
Trimus,
-vel
Triennis.
De
quatro.
Quadrimus
,
vel
Quadriennis.
“De
cinco.
Quinquennis,
De
seis,
Sexennis
Ótc.
*
Gobierno
de
un
año.
Annua
provincia,
vel
'“administratios
*
Rentas
de
cada
año.
Annui
reditus.
...
*
Solemnidad
de
cada
año,
Auniversaria
solemnitas..
Añublarse
el.
Cielo,
Nubilo
,
as.
Añiblo
de
trigo.
Rubigo,
vel
Robigo,
inis,
Añublado
trigo.
Frumentum
rubigine
infetum,
nosuma.
40
JAR.
Fascino,
>
-Arjadra
mal
de
ojo.
Fascinatio,
Fascinum,
ni.
El
que
aoja.
Fascinator,
is.
A
osadas.
Audaéter.
Confidenter.
Aovada..c0sd.
Ovatusa
:25)
um.
AP
>
APACENTAR
coda
Pecus
pascere,
Apacentarse
el
dos
nados
Pasci,
.
Pabulari..
Apabientase;
¿la
vista
contanta
variedad
de
flores.
Hac
floram
a
pascitur
animus,
pascuntur
oculi,
Apacentamiento.
Pastio,nis,
Pastus,
us.
Pabulatio,
*
APACIBL
LE.
Placidus
y,
Ssuavis,
alfabilis,
|
*
Apacibilidad.
Suavitas:
Comitas.
E
Apaciguáar.
Placere
>
Sedare.
Pacem
inter.
dissidentes
Adjungos
is.
Accessio
,
nis.
Corollarium.
rubigi-
Ovata
specie,
constituere.
a
*
APADRINAR.
Patrócinor)
aris.
APAGAR
fuego.
lgnem
extinguere)
restinguere,
<pazOs
_
miento
de
fuego.
1gws
restinétios
..,
:
APARAR,
ó
aparejar.
Paro,
as.
Preparo,
as...
Aparaiqn
depara
Appáratus)
15
De
Consara.
Chora=
glum,
li.
Scenicum
instrumentuM,
Aparador
de
vasos,
d
alhajas.
Álbacus)
a
*
Apar,
A
par
de
tó
está
sentado.
Proptet,
te
sedet,
Ji
uxta
"te
accubar,
tibi
assidet.
|
A
par
del
atril.
Ad
pluteum.
Propter
pluteum.
e
'
APARECER.
Appareo
,
€.
Aparecióseme
un
Angel.
An=
geli
species
mihi
objeéta
fuit,
oblata,
v15a,
OStensas
Aparicion,
Apparitio,
Visio,
nis.
Apariencia.
Species,
ti,
En
la
Comedia,
Scena
versatilis,
veritati
affingis.
Vinum,
aut
caseum.
vetustes-
*
ae
Cosa
de
buena
apariencia.
Domus
specie
pulchra,
velad
Specien,
pulchra.
.
APAREJAR.
Paro,
as,
Apparo
>
Cómpato.
A
Apareja
lo
que
has
Er
aparejar.
Para,
quibus
paratis
opus
est.
*
Aparejarse,
Accingeré
se,
vel
Acciagi.
Preparari
ad
ali-
quid
faciendum.
Expedire
,
5
comparare
se
ad
munus
obeundum.
Aparejado.
Instruétus
,
Paratus,
a,
um,
*
Aparejador
de
cantería.
Lapidumn:
designator,
metator
dimensor.
a
Aparejo.
Apparatio,
nis.
Apar:
Jos.
Instrumenta
ad'
-Ope-
-
randum.
bal
APARROQUIARSE
en
alguna
Iglesta.
Aliquam
«dem
sibi
in
pareciam
eligere.
Bien
aparroquiado
está,
Clienti-
bus
abundar.
Multo>
sui
studivsos
nabet.
“APARTAR,
Sepáro,
as.
Sejungo,
PagrOS
Secerno,
15.
e
.grego,
as,
Kemoveo,
€s.
*
"
Apartar
á'luno
en.
secreto.
AnSisa
Sevocate,
ab
aliis
se-
“ducere.
Por
fuerza.
Abstraho,
15:
4
partóle
de
su
amistad.
lllura
ab
eo
distraXit,
abalienavit.
*
Apartar
casa.
Semigro
,
as.
AliO
comm:grare,
*
Apartar
cama.
Sécubo,
as,
*
Apartarse
de
algun
lugar.
Discedo
,
is.
Abscedo,
pa
do,
is.
Del
camino.
Áberro,.as.
Diverio,
ls,
Deflec-
10,15,
*
Apartarse
del
intento.
Digredi
á
re
proposita.
A
proposi-
to
aberrare.
Excurrere
ad
allena,
Saltare
extra
cho»
rum.
*
Mucho
siento
apartarme
de
t4,
Migre
abs
te
divellor,
Mo-
-
lesté
fero
4
complexu
tuo
distrabi,
á
te
digredi,
dis-
—Jungi,
*
Apartada
cosa.
Remotus,
Longinquus,
Separatus,
Dis;
_Junctus,
Dissitus),
2,
um.
Apartamiento,
Recessus,
us,
Secessus
,
Us,
Discessio,
Se-
cessio
y
His,
Aparte.
Seorsim,
Separatim.
'
*
APARVAR,
hacer
la
parva.
Detritam
messem
aggera-
re,
coacervare,
in
acervum
congerere,
id
“APASIONARSE
por
alguno,
Nimio
studio
alicui
¿a
vere,
*
Apasionado
por
otro.
Studiosus
alicujus,
Contra
otro,
Ma-
lé
in
illum
animatus.
*
Apasionadamente.
Iracunde
,
vel
Studiose.
*
APEAR
las
heredades,
Agros
,
aut
preedia
lustre,
lími=
“tes
eis
statuere,
prescribere,
Apéo
de
las
tierras,
6,
heredades.
Agrorum
dra.
finium
causá,
finium
designatio,
Hacerle.
Agrorum,
fines
am-
«bire,
lustrare,
recognoscere
,
.Statuere,
Apearso.
Ex
equo
vel
mula,
descendere,
desilire,
Esta
ac-
cion.
Ex
equo
descensus.
APEDR
EAR..
Lapido,
AS.
Lapidibus
liquemo
ApRRiSte.
Con
granizo:
Grandino,
AS.
APEGARSE.
Hereo,
.
es.
Adheteo,
es.
Adhzeresco
iS.
_
Apegamiento
,.Ó
apego.
Adhesio,
nis.
q
¿pelar
de
Juez.
Ad
supetios
tribunal
PERRA».
proyo-
CAT
016
”
*
No
apelemos
¿los
sentidos
,
sin.oir,
la,
¡razon
y
niá
lá
razon,
sin
atender
á
los
sentidos.
“Neque
sensuum
Ade
sinera=
tione,
Megue,
rationes
sine
señsibus
requiramus.
Cic.
Apelacion.
Appellatio,
proyocatio,
Apelante..
Appellator.,
Provocátor,
PELLIDAR
favor,
y
ayuda,
Inclamare,
Ónsor
Socla-
mare.
?
Apellido
de
linage.
Coénoten.
1
inis..
Ne
*
APELMAZAR.
Comprimo,
Astringo
»
15.
Condenso,
Consupo,
45
APENAS.
Vix.
Egre.
Commodúnm,
genes
se
bala
¿do,
yguan-
q
>
Y,
7
AP
guando
Ec.
Vixdum
abierat
,
cum
LS
Comtat
discesserat
,
cum
dc.
APERCEBIR,ó
prevenir.
Paro,as.
Vease
ES
*
Apercebido.
Paratus,
Instruétas
,
Promptus,
a
,
um.
+
Hombre
apercebido
SETE
por
dos.
instar
multorum
est,
quí
pararus
est
6z
instruétus.
:
*
Apercibimiento.
Apparatio.
Vease
Petit
e
Con
apercibimiento
,
que
si
no
se
enmienda
ESc.
Sub
inter-
minatione
gravis
supplicil
,
hisi
resipiscit.
Quod-
si
monitus
nO
resipiscit
Sc,
sal
APERREARSE.
Nimia
agitatione
vexari,
fatigarl.
.
Aperreado.
Vexatus
,
exagitatus.
Apesarado.
Vease
Arrepentido.
APESGAR.
Premo,
,
Deprimo
,
15.
pondere
urgerk
$
APESTAR.
Pestilentiá
afficere.
Pestem
afferre
,
de
dere
,
invehere.
«
Apostado.
Peste
infeétus.
Pestilens
,
Corruptus,
Tabidus,
APETECER.
Expeto,
is.
Appeto,,
Contupiseo
15.
*
Apetecible,
Optabilis,
Expetendus,
a,
um.
Aperito.
Cupiditas,
t15.
Appetitio,
ppt;
us,
+
Solsar
las
riendas
á
sus
apetitos.
Cupiditatibus
laxare
E
benas.
Cupiditati,
ac
libidini
servire
,
nihil
negare.
*
APIÑARSE.
Conjungi,
Cohwrers:
Constipari
,
Con=
globari,
addensari,
*
Apiñados.
Conjunéti,
coherentes
,
conglobati
,
CATE:
ti,
addensati.
APIO,
bierba.
Apium,
il.
>
a
Apiolar.
Pedes
leporis
inter
se
committere
,
dont.
Apiolar
á
uno.
1
Manus
1
in
aliquem
injicere
,
"vel
Mortem
illi
inferre.
8
Apique.
Pene.
Tantum
non.
Apique
estubo
de
perderse.
'
Pene
periit,
Tantura
non
periit.
Minimum
abíuit
,
quin
periret.
Maximum
vite
periculum
subiit,
In
maximo
vitae
discrimine
versatus
est,
%
Irse
á
pique.
Submergi,
fluCtibus
obrui,
ahsorndris
Apitonarse.
Vease
Enfurecaia
Aggraro
,
as.
Gravi
*
APLACAR.
Placo,
as.
Sedo,
as.
Lenio,
is.
Mitigo,
hs.
APLACER.
Vease
Agradar.
Todo
lo
nuevo
aplace.
Nova
omnia
fulgore
quodam
oculos
allicinnt
,
curiositatem
cient,
8
inescant.
Gratissima
que
nuperrima.
Á
placer.
Placide.
Commodé.
4
placer
navegamos.
Placide
1
commode
navigavimus,
w*
APLANAR,)
6
derribar.
Deturbo.
yas.
In
solu
aliquem
affligere.
e:
Aplanar,
allanar
el
suelo.
Complano;
AS.
Planta
ri
dere.
*-Aplanarse
al
suelo:Insolum
se
demittere,
Aplauso,
Plausus
,
us.
Acclamatio
,
nis:
*
Hacer
aplauso,
0
aplaudir
á
uno.
Plaudere
go
dere,
plausum
dare
,
tribuere.
e
Buscar,
ó
procurár.
aplauso,
Paisa
captaté,
Fama,
aut
rumusculos
aucupari.
*
APLAZAR.
Diem
,alicul
dicere
condicere,
Velse
Plazo"
”
“*
Estoy
aplazado
de
aqui
Cuaio
die
Condidts
cum
ad-
versario
mihi
quartus
dies
est.
/
%
APLICA
Raremedio.
Remedium
,.vel
medicinaro
e9po-
'nere
y
adhibere:applicare.-
e
Aplicarso
al
ua
Litteris
studiosé
áperam.
darás
Om-
“
Bei
operam'6z
curan
ad,
litrerarum
a
contarte,
In
litteracum
studia
incumbere.
Sun
*
Aplicacion.
Applicatio,,
propensio
ad
aiguid.
Assiduitas
in
re
aligua.
Aplicado,
Propensum-ad
aliquid.
AE
in
salia
re.
“¿Na
tenia
mucho
ingenio,
pero
era
muy:
nac
Lt
va-
luit
ingenio,
sed
assiduitate,
:
.
Aplraádo.colorPlambeusicolori
sto
de
al
A
minuere.,
immninugre)
dimiriueso.
dee
f,
AP
27
*
APOCAR
una
cosa
de
palabra.
Aliquid
verbis,
vel
sermo-
ne
minuere,
dimípuere
,
eleyare
y
deprimere,
extenba=*
re
,
attenuare.
ús
,
*
Apocar
la
autoridad
de
alguno.
Alicujus
iadtalem'
levare:,
elevare:,
extenuare.
Alicujus
auctoritarem.
Mr,
EN
debiitare:
De
alicujus
o
EUA
dero=
gare,
imminuere.
'
*
Apocado.
e
Extengitils.
pasado.
de:
genios
Pasilanhmus,
*
Apocamiento,
tinmioutio,
Extenuatio.
De
anio.
Pusillas
“nimitas,
AtIs.
SAS
s
*
Apocrifa
Co5A,
Apoceyphus,
a,
ym
,
quod.
asocia
careto
iii
il
*
APODO.
J
a
in
Uma
dial:
o
a
ridiculum.
Deridiculo
inditum
:
Barba
Gagnomens
vel
cognominis
deridiculum.
:
*
Apodar.
¿poner
apodos,
Cognomen,
vel:
agnoxi
in
¿ques
piam
deridiculo
jacere,
¡lli
indere.
_
Apoderarse
de
algo.
Rem
occupare,
potirl.;
«sui
juris,
cae
cere,
in
suam
potestatem
,
aut
ditionem
rádiggis.
E
APOLILLARSE.
Tineis
DIOdlO
exedisigoat
uri
*
APOLOGÍA.
Apología,
2.
Defensio,
nis.
Diéti,
vel
269
purgatio
,
defensio.
*
Apopbthegma
sentencia.
Hoc
Apophthegmas
tís.
.
Bllatom,
ti
a
Pit
>
a
a
Mya
diólum,
-
Seatenta,
+
*
APOPLEGIA.
Apoplexia,
2.
SEU
nOL
apoplegdrias
Apo:
“pletico.
Apopleticus.,
a,
UM»
Apoplexia
affeótnsica
APORCAR
los
EardóS
Carduos
p6rza
pS
>
sseros
pb:
“2LUOTO,
; 7
Ys
Á
porfa.
Cerati
APORREAR.
Clava,
aut
fuste
aliquem
tie
A
*
Aporrearse.
«Clavis.
se
mutuó
:
excipere
-,
copar
Mutuis
se
¡étibus
lacerare
¿
conficere.
.
$
APORTAR,
llegar
al
Puerto:
Portum
tenere.:
Ad.
por=
(
tum
POSEE
accedere-,
pervenite,
;
«-
Aportillar
élenguro.
Partem
muri
demolixi.,
dejare.
¿diz
ruere,
£
¿
APOSENTAR.
Alicui
de
hospitió
accomnodaro,
hop
tium
illi
constituete,
;
Aposentado..Hospitio
exceptus
ASAS
ut
sab?
Aposentador.
Diversoriorum
designator.
Qui
Miveráocia
designat.
Aposento.
Cella,
xs
Cubiculum,i./De
dos
Zane]
¿Biblio
-nium,
nik
Retirado.
Conclave,
9.143
iaa
e
APOSTAR:
'Sponsionem!,
facere,
Apostan
con.
alguno,
Sponsione
aliquem
lacessere.
Yo
apuesto
un
es?
cudo
¿que
Pedro
gana.
Unius
aurci.
«sponstontaa:
fació
of.
Perros
vicerit,
To
apuesto
otro
tanto
á
queno.
Tantundem
spans
1;
geo
,
si
vicerit.
:
Puede.
apostarselas.
á
dh
prestantissimis
conferendus
est.
*
Apostata.Christiane
fidel
desertor.
Apostata.,
esos
Sia
*
APOSTATAR:A
vera
fide,
vel
religione
desciscera,
de.
ficere
,
transfugere,
Religionem
deserere,
iy
Apostema.
Abscessus
,
US.
Vomica:,
ce.
APOSTEMARSE
el
humora
Saniem
in
pus
convexti.
pi
:
Apostemado::
Vomicá::
laborans,
+;
e
APOSTOL.
Apostolus
,
li,
Apostolado
Apostolasuó».
-Apos:
tolica
dignitas.
nt
E]
¡a
E
TA
A
CO
ls
Abscedo
»
15.
Supo,
as.
Patitos
QATAR
“.
APOTAR:FEúlcio
y.
Sustehto,,as.
Piemamencuon
pone-
re.
Apoyar
lo
que
otro
dice,
Alicujus
sententiam
appro-
«¿bare
,
confirmare!,
roborare
,<authoritate
sua
«stabilice.
+
Apoyo.
Fulcrum
,
munimen
ibmamenias
3153
Apreciór,
ZEstimo
,
as,
Pretinm.
eS
>
pucino
EA
¿o
facere.
Áppretio:,
as.
if
5.
k
q
SA
$6
APREC
IADOR,
JEstimator,
ns
ao
ua
Aprecio,
Estimatia
y
nis,
yá
.
SA
e
AP
REHENDER
imaginondo
Imaginor,
ar
aris
Mente
ali
quid
28
AP
“
quid
concipere,
apprehendere.
*
Aprebension.
Imaginatio
,
nis.
*
Aprehensivo,
Imaginationi
obnoxius.
*
APREMIAR.Premo,is.
Urgeo,
Cogo,
15.
Apremiadura
,
ó
apremio.
Coaétio
,
mis,
Compulsus
,
Usa:
*
APRENDER.
Disco,
is,
Edisco,
15,
*
Aprendiz.
Tiro
,
nis.
Novitius
in
arte
aliqua.
*
APRENSAR,
Prelo
aliquid
premere,
z
*
APRESAR.
Aliquid
vi
apprehendere
,
Caperes
*
Aprestar
,
vide
Aparejar.
*
Apriesa,ó
aprisa,
Properé,
Celeriter,
propere.
:
9
€
APRESURAR
á
otro.
Urgeo
,es.
Instare
alicul,
Apresurarse.
Propero,
as.
Festino,
as.
Apresurado.
Preproperus.
Festinus,a,
um.
Apresuradamente.
Festinanter.
Prepropere,
,
APRETAR.
Premo,
is.
Comprimo
,
is.
Constringo
15,
Arcto
,
as.
Apretar
baciendo
fuerza,
same.
á
que
buelva
á
ser
su
amigo»
de
reditu
in
gratiam.
E
E
Aprierale
tú
á
que
acete
el
cargo.
Enixé
ab
eo
contende,
ut
se
prefici
patiatur.
Urge,
cipiat.
*
Tanto
me
aprietas
,
que
Ec.
Ed
me
8*
Apretado
se
halla,
Undique
premitur
,
tenetur.
angustiis.
GA
%
No
apreteis
tanto
,
que
Saquels
Sangre.
secare..
To
sé
donde
me
aprieta
el
zapato.
Ego
scio
unde
me
cal-
ceus
urat.
Apretamiento.
Pressio:,
Compressio
,
nis,
*
Apretada
cosa.
Striétus,
Astriétus
,
a
,
um»
»*
Apretado
,óescaso.
Deparcus
,
Tenax
,
cis.
Aprertadamente.
Pressim.
Compressim.
*
Aprerador
de
perlas.
Gemma
spira.
Muy
aprisa.
Pre-
Cogo
,
Compello
,
Urgeo.
4prie>
A
me
valde
contendit
Ed
me
redigis
,
ut
ázc,
Heret
in
Noli
ad
yivum
re-
b.
insta,
ut
provinciam
ac=
Apreron.
Impressio.
Impetus,
us.
Dár
un
apreton,
Impres-
sionem
facere.
*
Aprerura
de
tiempo.
Temporis
angustiz.
De
gente.
Pres-
sus
,
us.
Pressura
multitudinis.
Compressio
turbz.
B
Aprieto
,
6
estrechura.
Angustiz,
arum.
En
gran
aprieto
me
hallo.
In
magnis
angustiis
versor.
Tgneor
undi-
ue.
APRISCO.
Caula
,
Stabulum.
Ovile,
1s..
:
e
¡APRISIONAR.
la
vincula
aliquem
ducere
,
perducere,
conjicere
:
in
Carcerem
.detrudere
,
contrudere
,
pel-
Jere.
'APROBAR,.
Probo
,
Aprobación:
Probatio,
APROPRIAR,
hacer
proprio.
bi
vendicare.
APROVECER,)
6
aprovec
Apróvechamiento.
Profectus)
US»
tum,
ti.
2
APUESTA.
Sponsio
,
nis.
Vease
Apostar.
2
Cosa
apuesta.
Ornatus,
a,
un.
Comptus
,
compositus,
a,
um.
07
UG
BLE
APUÑETEARSE.
Pugnis
se
invicem
petere,
pugnate,
-Certare,
chplrizoa!
0Gé
APUNTALAR.
Fulcio,
is,
ire.
we
A4puntar
al
blanco.
Collineo
,
as
¿“are.
que
dice
de
memoria.
Suggero,
is.
A
%
Apuntar
algo
de
lo
que
se.lee;
Aliquid:inter:
legendum
no-
Approbo
,
Comprobo,
as.
Approbatio
,
Comprobatio
,
nis,y
Proprium
aliquid
facere,
si-
har.
Prosum
,
des;
Proficio
,
is,
Utilitas,tis..
Augíien-
'Collimo
,
as.
41
rare,
excerpere.
usd:
s«
Apuntamiento.
Notz.,:arum.
ae
Y
*
Apuntador
en
la
Comedia.
Qui
suggerit
agentibus
in
5Ce-
na.
Apuntacion
de
este.
Suggestio
,
nis,
*$
Apurar
el
oro,
ó
la
plata,
Purgo
,
AS,
Recoquo
E
15:
$
Apurar
la
verdad,
Argumentis
veritatem'élicere,
ratio
AQ
num
pondere
exprimere,
5
y
No
apurar
demasiado.
Ne
quid
nimis,
*
4
QUALQUIER
lugar
que
vayas.
Quoquó
te
duxeris,
Quocumque
iveris,
*
Aguario,
signo
celeste.
Aquarius,
ll,
*
AQUARTELARSE.
Castra
metari
,
ponere
,
facere,
lo-
care.
Castris
se
munire,
*
AQUATIL,
Aquatilis.
Qui
ín
aqua
vivit,
AQUEDAR
,
d
hacer
parar.
Sistere
aliquid,
Aquel
,
aquella
,
aquello,
Me,
a,
ud,
4Áquese
,
aquesa,
aqueso,
Íste,
a,
ud.
Áqueste,
aquesta,
aquesto,
Hic,
hac
,
hoc,
Aquende
,
de
la
parte
de
acá.
Cis,citra,
AQUEJAR
,
óafligir
á
alguno.
Aliquem
vexare
,
exagita.
re
,torquere,
aftligere
,
excruciare,
Aquejarse.
Propter
aliquid
in
maoerore
jacere
,
mcerore
se
conficere
,
egritu=
dine
affci,
AQUI
en
este
lugar,
Hic
,
in
hoc
loco,
<4quiá
este
lugar,
Huc,
Vén
aquí
,
Huc
ades
,
accede,
:
*
Aqui
es
ello,
Hoc
opus
,
hic
labor
est,
*
Aquí
se
verá
quien
amores
tiene,
Bic
,
quid
possit
amor,
apparebit,
De
aqui
no
tienes
que
esperar-cosa
buena,
Boni
hinc
quod
expectes
,
nihil
est.
¿Aqui
le
duele,
Hic
sensus
82
causa
doloris.
Hic
dolor,
hinc
lacrymz,
E
ro
AS
ARA
para
sacrificar.
Ara,
z.
Altare
,
is.
«¿Arado
,
instrumento
para
arar.
Arateum
,
tri,
Arado
cameros
Aratrum
curvum.
4Arada.
Aratio,
nis,
|
Arador.,el
que
ara.
Arator
,
ris,
v1rador
de
la
mano,
Acarus,
i.
ALRAR.
Aro,as.
Aratro
terram
subigere,proscindere,
cum
imprimere,
*
Ara
bien
,
y
cogerás
trigo.
Sulcum
altiús
imprime
,
ut
_messis
tibi
uberior
proveniat.
Bené
cultus
ager
messem
feret
nberrimam.
*
ARAGAN
)
ó
perezoso.
Ignavus,
Iners,
Desidiosus
,
Pi-
ger.
Otio
languens.
|
Arambre.
Vease
Alambre.
ARANA.
Aranea
,ex.
Araneus,
ei,
4rañita.
Araneola
,2.
Araneolus,
*
Araña
de
Iglesia.
Candelabrum:
multifidum
pensile
,
ex
argento,
aut
crystallo.
*
ARANCEL,
Edidum
,
quo
mercibus,
82
stipendiis
pre-
um
prescribitur,
ARBITRIO,
voluntad.
Arbicium,
il.
Arbitratus
,
us,
Vease
Alvedrio.
Arbiwrio
,
modo
,:invencion.
Ratio,
nis.
*
Arbitrio
para
aumentar
las
rentas
Reales
conmenos
tributos.
-
Ratio,
qua:
«minore
cum
onere-
provinciarum
fiscus
augeatur.
Ratio
excogitata
ad
fiscum
augendum
,
vec-
o
úgalibus
imminutis.
*
Dár
un
arbitrio,
Rationem
pacto
aliquid
fieri
possit.
y.
?
Arbitrista..
Qui
audtor
est,
vel:
consilium
prebet,
ut
vectigalia
augeantur,
Arbitro,
juez.
Árbiter,
tri.
Arbitrarius
judex,Disceptator
domesticus,
;
TE
¿Escoger
4
uno
por
arbitro,
De
re
aliqua
sumere:;
statuere
arbitrum:,
dare
arbitrum
in
controyersiis
componendis,
aliguo
uti
arbitro
6
disceptatore;
'
Arbitrar
,
hacer
el
oficio
de
arbitro.
Arbitrari,
Agere
arbi-
um,
Disceptatorein
causarmm
agere.
Arbitrio
suo
dis
sul-
invenire
,
excogitare
,
quo
de
AR
dijudicare
controversias.
Arbitrii
jure,
pronuntiare.,
Ex
-
arbitrii
formula
rem
dicere,
:
'
Arbiiraría
cosa,
Arbitrarius,
a
,
um,
*
Arburariamente,
Arbitrarió.
Arbitri
more,
Ex
axbitril
formula,
ARBOL,
Arbor,
vel
AEbaS
oris,
Arbolillo.
Arbuscula
,
2.
"Arbol
frutal,
y
de
alo:
Arbor
fructifera
,
vel
a
fera-
Arbor
pomifera.
Arbor
felix,
*
Arboi
que
no
dá
fruto.
Infelix
arbor.
Arbor
sterilis
¿
non
frugifera.
Arbol
cultivado
,
Arbor
sativa,
sata,
culta,
Arbol
sylvestre.
Arbor
sylvestris,
agrestis
y
SUPAUica,
bruta,
Arbol
ingerido,
Arbor
insita,
*
Arbol
que
dá
dos
6
tres
frutos
al
año
Arbor
bifera,
trifera.
Arbol
nuevo.
Arbor
novela
,
vel
tenera,
Viejo.
Arbor
yes
-
tula,
Arbol
que
se
deja
crecer
para
hacer
leña,
y
poblar
el
soto,
Arbor
proletafia,
Arbor
materiaria,
Ad
silvaticam
so-
“bolem
arbor
subsidiaria,
Residua
ex
cesione
arbor
¡ad
propagationem
saltús,
*
Crecer
los
arboles.
Arborescere,
*
Plantar
arboles
en
las
viñas,
para
que
sirvan
de
rodriga>
nes
álas
cepas.
Árbustare
viacas,
*
Podar
las
puntas
de
los
arboles.
Arbores
decacuminare,
*
Arboles
de
ramas
estendidas,
Axbores
patulis
difusa,
raímis,
*
Arboles
que
tienen
mucha:
leña,
Luzuriantes
arbores.
Colum,
%
Ramas
de
arboles
entretegidas
unas
con
otras,
Arborum
rami
alius
alio
implicati,
6
coguntes,
Curi,
Continenti
“
fronde
tecte
arbores.
,
A
*
Arboles
que
llevan
excelentes
frutos,
Generosz
arbores,
*
Arboles
altos,
Procera
arbores.
¿0%
*
geo
seco,
podrido
sy
que
se
qae
de
vlejo,
Defeéta
senio
Or.
RS
*
Arbol
del
Paraíso
,ó
Agnocasto.
Vitex
,
icis,
**
Cosa
de
arbol,
Arburéns,
a,
um,
Cosa
que
pertenece,
¿sirve
á
los
arboles,
Arborariys,a,
um,
*
El
podador
de
los
arboles.
Ep
Erondator,
oriS..
%
Pajaros
que
anidan
es
los
arboles.
VoEs
aia
*
Lugar
plantado.
de,
arboles
,
6
arboleda.
Arbustum
,
tí,
Atboretgin
y
tí.
*
Cortar
las
ramás
muy
espesas
de
los
arboles
que
RE
mis
cha
sombra.
Arbore>
collucare,
*
Cortar
las
ramas
inutiles
de
los
arboles
frutales,
Atbores
miecrlucare,
*
Descalzar
,
yo
bolver.
á
calzar
un
y
arbal
Ablaqueare,
8
“aggerare
borda.
*
Descortezar
ayi
desmachar
yn
arbol,
_Arborem,
delibrare,
tiúndare,
Arbol
del
navio..
Malus
,
li,
e
:
*
Arbol
Genealogico,
óde
Genealogía,
Ayorum
,
majorumque
series,
Gentis,
4ut
familiz
surps,
ARCA,
Arca,
cx.
La
del
pan.
Panarium
ii.
*
Eg
árca
o
,
el
justo
peca.
Non
facile
esuriens
posita
retinebere
ESE
Et,
pobla
paa
lica9,
incitat
unda
sitim,
Ovid,.
'
:
«
Arquilla.Arcula,
Z.
E,
9199
*
Árca
de
agua
,
Ó
de
fuente.
Castellumn
147
a:
Lacus,
us.
ARCABUÚZ.
Sclopus
,!.
Sclopetum
,
tl,
Cárgarles
Sclope-
¿tum
pilis
67
sulphuteo
pulvere
¡nstruere.
*
Arcabucear
á
alguno,
POR
aliquem
-petere.
«supplicii
causá,
ASSNN
y
*
Arcabuzazo,
Sclopi
explosio,
LEG.
.
Mosa
Sclopetarius
,
la
0
Da,
de
vomito;
Nausea
,
tl,
001
adas.
Nauseo,
as,
Nausea
atra:
Ár
Tubas,
0
Alcaduz,
6
Acadaz
de
agua.
Aucas:
»
us.
u
us;
la
,
AR
29
ARCEDIANO,
Archidiaconus
y
i-
Arcedianalo.,
Archidia>
conatus
,
us,
*
Archero.
Satelles
Regius..
Archiduque:
Acc
Rpds
3
CIS,
orde
cin
Archiduz
cissa.
Archivo.
Tabularium,
rii,
Archivum,
i
publicum.
*
Archivero.
Arcariusy
Cll.
Chartophylax,
CiS.
*
Arcilla.
Argilla.,
x.
“Creta
sigillaris,
*
Arcipreste,
Archipresbitar
,
erl.
ARCO.
Arcus,
us.
Arco
tirante,
Íntensus
grcus.
Armarle,
Inmtendere
.arcum,
Los
extremos
de
un
arco,
Cornua,
uum.
Árco
de
baveda,
Fornix.,
cis,
Arcus
,
US.
ll
$
Arco
del
Cielo.
Coelestis
arcus,
Iris,
AA
ARZOBISPO.
Archiepisco
pus,
l.
Arzobispado,
Archiepis-
copatus
,
us.
Arzobispal
cosa,
Archiepiscopalis,
€.
*
Arzon
de
la.
Anterior
ephipil
arculus,
ES
sella
-arculus,
>
>
ARDER,
Ardeo
y
€s.
Flagro,
as.
Exardeo
y
55.
Ardor.
Ador
,
aris.
Nimius
calor.
o
Ardimiento,
Flagratio,
Deflagratio
,
his,
ar
a
ARDID
de
guerra.
Sustagema,
fis,
ÚNEE
*
Ardionda,
Ecemina
libidine
ardens.
AS
*
Ardua
cosa.
Arduus,
a
,
um.
Difficilis,
e,
>
*
Areng.
Arena
y
Xx,
Menuda.
Arenula
,
2,
Arena,
tenuiss
sima,
Arena
gruesa.
Sabulum,
de
:
Arenisco,d
arenoso.
Arenosus
,
3,
UM...
Arenal.
Alquor
arenosun,
BbulSu
Ue
*
ARENGA.
Prefatio,
Preludium.
4!
que
se
gradúa,
>
datio
viril
NOE
LEIaS
hanoribus
inaugurandi.
*
Arengar,
al
gradusndo,
Candidatum
honoris
Academici
-—
laudibus
ornare
,
extollere..
:
*
Arenque.
Halex,
Te
ras
*
Arfil
de
Ae
Arcitenens,
tis,
:
*
Argadijo,
ó
Argadillo,
Rhombus
,
i,
Rota
aomeratoria
*
Argamasa.
Argilla
22...
Argolla,
Ánnulos
ferreus»
De
£sclapo:
Secyilis
nota
toK=
ques.
:
ARGUENAS
pequeñas,
:
Maacicula,
,
E
Arguenas
y
4
alfor.
or=
jas,
Mantica
,
cx.
e
Arguir
,ó
argumentar.
Argumentot
,
aris,
Arguments
aliguid.
ostendere:,
probare.
Disputo.,
dissero
,
disc
4pi9a
Rawone
,
vel
auctoritate
pugnare,
contendere.
ES
*
Arguir
en
forma.
Presse
82
subtiliter
ratiocinarÍ,
Subtin
liús
disserere,
:
:
*
Arguir
en
materia.
Solutids
agere,
,
pingal
Minerva,
Argumento,
Argumentam
y
be,
Rasio
excogitata
4
pros
bandum
aliguid,
El
y
E
cua
ARA
»
*
Argumento
2
arente,
enc
US
inor
dl
Ly.
*
said
Sophisma,
tis,
Que
hace
$
dos
man9s,
Dilemma
,
ts.
:
«Demonsirativo,
Argumentum
apodiéti-
cum,
Demonstratio
,
nis,
De
antecedente
Y
CONSECUencia,
—Entymema,
tis,
”
Arguyente.
Argumentans
,
HIS.
y
CRAMopayiao
n
—Disputator,
is,
ARISCO.
Ferus.
Horridulus:
Asper.
*
ARISMETICA.
Arithmetica
,
cz,
Arithmetice,
es,
Nu-
merandi,
Ars.
Supputandl
scientia,
*
Arismetico,
Arithmetcas,
¿Ci
Arithmeticés
peritus,
Arith-
meticis
doétus»
:
ARISTOLOQUIA
,
hierba
Aristolochia
,
m.
ARMAS;
Arma,
orum.
Armas
de
fuego.
Tela
fammantía.
*
Armas
O/enNSiDAS-
Árma
impugnantia,
ferientia,
perentia,
offendentia
,
¡étum
Inferentia,
$
Armas
defensivas,
Arma
tegentia
,
tuentía
,
propugnan-
tía
,
defendentia
,
protegentia,
*
Hay
armas
defensivas
,y
las
hay
ofensivas.
Arma
alía
sunt
ad
tegendum
,
alía
ad
nocendum,
Cie,
.
Ar14s
arrojadizas»..
Missilia,,
ini»
Tela
:
jacila,
gram
l-a
30
AR
bo
Hechos
de
armas.
Fatta
bellica.
Gesta
bellica.
Facinora
bellica.
Bello
gesta
,
faéta
patrata.
*
[lombres
de
armas,
Gravis
armaturz
milites.
€
Darse
á
las
armas.
Bellicz'
discipline
se
dare.
Arma
tratare.
Artem
bellicam
¡próbicne
Militari
discipline
dare
operam,
”
:
2
e
armas
,
darse
por
vencido.
Adversario
cedere,
dare
imanus,,
herbal
porrigtre,
Fateri
se
viótum.
Arma
ponete,
Concedere
¡
in
io
Dare
sein
adversarii
,
Potestatem.
,
e
Estár
sobre
las
armas.
“In
armis
stare.
¿Cue
*Todo
este
país
está
con
las
armas'en
la
mano,
Regio'
hec
tota
armis
tenetur
,
bello
ardet,
bello
fagrat.
*
Decidir
una
diferiencia
cón
las
armas.
Armis,
ada
suo
_capite
decernere
de
re
aliqua,
e
Pasar
4
un
Soldado
por
lay
armas.
Militem
reum
cata=
pultariis
glandibus
trajiceres”
e
it
iénbus
conficere
,
plectere,
€
A
mas,ó
A
de
alguna
Ei
Gén
scutarja
tessera,
Gentilidius
scuti
typus.
Gentilitium
scuti”
symbolum,
Tesseraria
scuti
piétura.
*
ARMADOR
y
Capitan
de
Fragata.
Navis
bellicz
PSN,
Militaris
navigii
dominus.
Armado,
Armatus,
2)
UM.
Armís
instrudtas,
rnatus.
*
PO
de
punta
en
vánto,
CataphraGtus,
a,
um.
Undi-
que
armatus.
Á
capite-ad
calcem
armis
teótus,
*
Medio
armado.
Semiermis,e.
No
armado.
Inermis,
e,
e
Soldado
armado
á
la
liga:
Levis
armature
miles.
Eb
vis
miles,
Leviter
armatus
miles,
ii
miles.
Veles,
itis,
manitas,
"ARMADA
naval.
Classis,
is.
Navalis
exercitus.
¿Armata
La
classis.
Classiarius
exercitlis:
Navales
armatorum
co-
piz.
ARMAMENTO,
disposición
,6
aparato
de
labra
Bellicus
apparatus.
Belli
comparatio.
-
*
ARMAR,
Átrmo
,
as.
Armis
instruere.
haa
*
Armárse.
Arma
capere,
súmere'
,Capessere,
*
Ármarse,
¡vestirse
de
sus
armas.
Ariza
indliares
Armis
se
iridueré
,
se-
munire
;
“ornare-,
se
Instruere,
sb
se
tegere..
'%
Armar
el
arco,
Contendére'
arcum,
:
Armar
zancadilla.
Supplantare
aliquem
,
intervertere,
e
Ármazon
de
alguna
obra.
Rudis
materia
operis
comprien-
AA
R
Arma
chismes,
Sycophanta.
Delator,
is,
|
ARM
ARIO.
Armarium
til.
Armatoste
de
ballesta.
Wéticiluia!
arcuariymy
€
ARMERIA.
Armamentarium,
rií,
Armero,
Armorum
faber
,
politor,
1"
Aanulus
Eérred
e
RO
Mus
Ponticus,
Mústela
alba.
ARMONTA,
6
Harmonia.
Harmonia
,«.
Concentus
;
ys,
J4AÁArmuelles
,
hierba.
Atriplex
>
cis,
Atraphaxis,
15,
ARNES.
TÁDAR
solidus,
%
ARO.
Arculus
,
i.
Circulus
ánens,
Aromas,
Aromata
,
tum.
'
|
=
ARPILLERA.
Lodicula
pro
sarcinis,
ARQUEAR.
Arcuo
,
as.
Arguear
las'
cejas,
Adatere,
attollere
supercilia,
pe
”
Arqueado,
Árcuatus.
Convexus,
a,
um.
Arqueta,
ó
arquilla,
Arcula
,
de."
*Arcellula:'
Ascella'
ya
2,
*
Arquero.
Arcarius
,
Fil,
mw
Arquillo
de
rabel,
Ple
el
_%
Arquitecto.
Architeétus,
i,
_ArchiteGor
is.
EñeGor
'mo-
litor
edificii,
*
Arquitedlura.
Acctitectánads
yx,
Architeótonice
,
es,
Archireétura
,
2.
Ars
Architeétonica.
*
Arquitrabe,
grande
biga,que
atraviesa
un
edificio,
Episty-
|
AR
Tium:,
hi
Capítulo
imposita,
$
zophoro
subjecta
jacens
trabes.
y
*
ARRABAL,
Suburbiúm
,
ii.
*
Arracadas.
Inaúres,
ium.
*
Arracife
,
camino
de
alaada
Via
strata,
ARRANCAR.
Evello,
Revello
,
Refigo
,
is.
quajo,
Extipare,
radicitas
eruere,
conye
dere.
*
ARRAPIEZOS.Lacinie,arum.
Detriti
panni
resda
-
Cento,nis.
Llevarle
por
dos
arrapiezos.
Abripere,
trabe-
re
átie
laciniis
apprebensum.
ARRAS.
Arrhabo,
onis:
Arrhe,
arum,
ARRASAR
Ciidadén
Urbes
deléte
,
diruere
fundiiús
eyertere.
Arrasaronse
los
ojos'de
lagrimas,
me,
Arrasar
la
medida'con
ún
rasero.
Hostio
,
ARRSATRAR.
Áliquem,
vel
Di
tr
-—trahere,
vi
deducere,
>
*
Arrasivar
como
culebra,
SEDO.
y
15%
*
Arrastra
la
ropa.
-hútiirepit.
*
Ad
arrastrado,
Mii
vitam
trahere
;
Sam
vitam
exigere,
.
e
e
Arrrirado
¡e.
veas,
HErumnis
conficiaris,
haris,
*
Arrastradamente:
MWgro.
Vix,
ARRATAN.
Myrtus,
ti.
Arruygar.
Rádices
agere,
emittere,
ARREAR
06
adornar.
Orno
,
2s,
ÁArrear
las
Destiar.
Ásinos,
vel
mu
adigére
,
agitare
ad
cuisua;
Árreo
,
dadorno:
Ornatus,
us.
vÁrreo
$
ó
adverbio,
Simul,
Conjunétim,
Continue,
Tres
dias
arreo.
Tres
dies
continui,
ARREBAÑAR.
Aliquid
corradere
>
COACEryare,
as:
Arrebañadura,
Corrasio
,
is,
4
ARREBATAR.
Rapio,,
abripio,
is,
Arrebarole
la
muerse,
Prepropera
morte
absumptus
est,
immatura
morte
prereptus.
*
Arrebarada
cosa,
Rapidas,
2,
um.
Preceps,itis.
Hombre
arrebatado.
Homo
consiliis
praceps
,
turbulentas,
*
Arrebatado
de
colerá,
Furore
Correptus',
preceps.
Arrebatamiento,
hurto,
Raptus,
us,
Direptio,,
Compilatio
Arrebatadamente,
Raptim,
Rapidé,
>>
ES
*
Arrebatarse
en
extasis,
Ab
sensibus
abaliehari'
-
avocati
,
abripi-
Sopitus
sensibus
,
>
Ja
divina
abripi
,d
se
ipso
abalienari,
i
«Arrebatiña,
Rapina,.
Andar
á
ella,
vivere,
*
*
ARREBOL,
Roseus
nubis
color.
Arrebolada
nube,
Nu?
¡bes
á
Sole
rutilans.
+"
e
Arrebolarse
el
Cielo,
Coelum
rutilare
gere.
a
a
la
'muger.
Ulinere,
%
ARREBOZARSE;
Pallio
caput
dora
¿e
*
ARRECIAR
el
viento,
la
tempestad
Sc,
Augeri
A
Auges-
cere
,
Increbrescere,
14
q
Arrediár,
Longe:
eliquem
a
se
amovere
pere
ii
*
*
Arredro
vayas.
PraiE
hinca
Apage'te.
Vade
retó
Satana
*
ar
los
brazos,
Brachia
nudare
,
detegere,
Arremangar
la
saya.
Pallam:
¡Sccingere,
laciniam
levare,
tollere,
ARREMETER.
Itrueré
invad
aliquem.
La
hostes'
prarumpere,
«Arremetida.
leruptio.,
Incursia
ARRENDAR,
dár
á
renta,
Do:
raiz
»0dé
llere,
bin
,
Solo
2quare,
Obortz
sunt
illi
lacry=
Sa
:
ahere,raptare
per-
Prorepo
7
15%
Fimbria
tOgR
poné
serpir,
zb
tergo
3
2£rumno-
Ab
hoste
Liá>
exorno
,
as,
las
stimulis
,
Vel
fustibus
ZErusco,
»
abduci,
totum
Rapinam
agere,
,
Fapto
,
Inardescere
,
teful—
Hacia:
fucare
3
pigweéntis
,
amoliri
,
FEmo=
me,
Longe
á¿
me
fase
,
hirce
olide.
*
ere”,
¿
Incuríere
,
involare
¡
in
»
Invasio,
*
:
Aliquid
locare,
elocare.
Arren.
dar,
AV
Avergonzado
estoy
de
lo
que
hice.
Padet
me
faéti,
Recisse
piget.
¡
qe
*
AVERIGUAR,
Aliquid
explorare,
comperire,
indagate.
*
Tenerlo
averiguado.
Compertum,
aut
exploratum
aliguid
habere.
tii
*
Averiguelo
Vargas.
Dignus
Deo
vindice
nodus,
*
Averiguar
alguna
question.
Quaestionem,
aut
controver=
'
siam
excutere,
discutere.
p
:
*
No
hay
quien
se
pueda
averiguar
con
él,
Nemo
est
qui
illum
sustinere,
aut
coercére
posslt»
|
*
Vellaco
averiguado.
Sceleris
manifestus,
In
scelere
de-
prehensus,
A
poR
6
*
Averiguación,
Inquisitio,
indagatio
rel.
Cause
confir-
matios
*
AVERSION.
Horror,
oris.
Odium,
dii,
Tener
adversion
á
alguna
cosa.
Aliguid
horrere,
abhorrere,
exhorrere,
“exhorrescere,
ayersari.
Ab
aliqua
re
abhorrere,
aliena-
ri,
aversum
esse,
remotum
esse,
averso
esse
animo,
alienuam
animum
habere,
Me
siene
alguna
aversion.
Alienior
está
me.
*
Tiene
apersion
al
estudio.
Aversus
est
á
Musis.
A
litteris
abhorret,
alienum
habet
a
Musis
animum.
*
AVERTURA
de
alguna
cosa
cerrada.
Apertio
,
pate-
factio,
nis.
iS
E
*
Ayertara,
lo
quese
abre
en
una
puerta,
ó
lo
que
sirve
para
abrirla.
Apeztura,
e.
Vitrun.
Ye
:
*
Avertura
de
la
boca,
Oris
hiatus.
Riélus,
Us.
Avertura,
principio.
Initium,
tii.
Exordium,
ll.
>
*
En
aquel
dia
se
hizo
la
avertura
de
los
Tribunales.
Primus
eo
die
Curie
consessus
habitus
est.
_*
Avertura
de
las
clases,
6
de
algun
Colegio,
Scholarum
instauratio.
Avestruz.
Struthiocamelus,
1.
VAvezarse,
Vease
Acostumbrarse.
Se
*
4
veces,
Interdum.
4
veces
bobeas
sin
qué
n:
para
qué.
Interdum
inepté
stultus
es.
Hablemos
á
veces.
Vicissim
dicamus,
Alternis
loquamur,
-
Oigamonos
á
veces.
Invicem,
ant
vicissim
audiamus»
*
AUGE,
Está
en
el
mayor
auge
de
la
fortuna.
Summaum
gloriz
verticem
adeptus
est,
attigit.
Ad
suprempm
glo-
riz
culmen-est
evectus.
Ámplissimam
dignitatis
gra-
dum
consecutus
est.
In
altissimo
gradu
dignitatis
est
collocatus,
*
Augusto,
ó
sagrado,
Augustus,
a,
um.
*
AVIAR
alguna
cosa.
Mulioni,
aut
viatori
aliquid
por
tandum
dare,
tradere.
?
*
Aviado.
La
viam
paratus.
Está
bien
aviado,
Ad
ter
agen-
dum
bene
paratus
est.
:
'*
Avieso.
Pravus,
Distortus.
Avieso
ha
salido
este
mozo,
Pravis
8
corruptis
moribus
evasit,
*
AVILANTEZ.
Confidentia,
Animi,
orum,
Petulantia,
z,
*
Aviliar
á
uno.
Aliquem
in
contemptionein
adducere,
Facere
,
ut
aliquis
veniat
in
contemptum.
Aliquem
contemptim
deprimere.
*
Aviltar
álos
pobres.
inopes
habere
despicatui.
.Inopes
despicere.
:
*
Aviltado.
Abje£tus,
Contemptus,
despettus
ab
omnibus,
Inglorius,
82
ignobilis,
*
AVINAGRARSE.
Acesco,
Coacesco,
is.
Avinagrado.
Acidus,
Acer,
acris,
Cre.
>
AVION,
6
vencejo.
Apus,
odis,
Cypselus
,
li.
p
AVISAR.
Moneo,
Admoneo,
Commoneo,
es.
Avisame
del
estado
de
tus
cosas.
De
tuis
me
rebus
fac
dis
ligenter
edoceas,
erudias.
Velim
de
tuarun
rerum
sta=
,
quo
in
statu
versentur,
admone,
renuntia,
scribe,
Avisale
de
lo
que
debe
hacer.
Fac
illam
officii
commo-
E
1e25,admoneas,.communefacias.
:
No
digas
que
no
te
aviso.
Moneo
,
predico,
61
ante
de-
*
tu
me
certiorem
facias,
reddas.
Quo
doco
res
tuz
sint,
AV
37
..
nuntio;
Cave
dicas
non
tibi
prediátum.
*
Aviso
para
adelante.
Cave
in
posterum
presenti
peri-
culo
edoétus,
Cave
unquam
posthac
id
in
te
admittas.
*
Avisado.
Prudens,
Cautus,
a,
um.
:
*
Aviso,
Monitum,
ti.
Admonitio,
Consiliun,
lii.
De
nue-
vas,
Nuntius,
tii.
Renuntiatio,
nis.
Significatio.
De-
nuntiatio,
nis.
;
*
Estár
sobre
aviso.
Cautum,
providumque
esse.
Cautio-
nem
adhibere,
Studium
adhibere.
Cautione
uti.
Avispa.
Vease
Abispa.
el
*
AVITUALLAR
una
plaza.
Urbem,
vel
arcem
cibario
commeatu
insicuere
,
munire,
firmare.
Commeatum
in
urbem
supportare
,
importare.
Annonam
cibariam
in
ar-
cem
inferre,
invehere,
*
AVIV
AR,
Excito,
as,
Stimulo,
as.
Acuo,
is.
Áccendo,
is.
Avivate.
Expergiscere.
Te
ipsum
excita,
Áviva
e54
luz.
Emunge
lucernam.
o]
Auyentar.
Vease
Abuyentar,
.
3
AULA,
ó
General
donde
enseñan.
Aula,
+.
Gymnasium,
sil,
*
Aulaga.
Lo.mismo
que
Aliaga.
Vease
Aliaga:
5
s
*
AULLAR,
Ululo,
as.
Aullido,
Ululatus,
us.
*
AUMENTAR.
Augeo,
es.
Aumento.
Accessio,
onis.
In
crementum,
ti.
Aumentado,
Auctus,
a,
um.
E
*
AUN,
Etiam,
Vel.
Ar,
Aun
á
los
mas
tristes
hizo
reir
el
caso,
Etiam
tristissimis
risuam
casus
expressit.
.4un
4
los
enemigos
causará
lastima,
vel
inimicis
dolorem
commo-
yeret.
Vel
ipsi
hostes
misericordiá
moverentur.
-4un
1ú
mejor
libraste.
At
tecum
meliusculée
actum
est.
Aun
yo
tenía
escusa.
At
mihi
excusatione
uti
licuit,
*
Aun
todavia.
Etiam
nunc.
Adhuc.
Aun
porfas?
Etiam
nunc
contendis?
Aún
tenemos
buen
pleito.
Ádhue
causa
nobis
integra
est.
3
*
Aun
no.
Nondum.
Adhuc
non.
Nihildum.
Tato
he
mi-
rado,
pero
aun
no
be
tomado
resolucion.
Delibetavi
qui-
dem,
sed
nihildum
decrevi.
4un.
no
venia
noiicia
de
su
venida.
Nihildum
audieram
de
adventu
ejus.
*
Y
aun
no.
Necdum.
Nequedum,
Y
aun
no
ba
salido
de
Roma,
Nequedum
Romá
est
profeÉtus.
*
Aunque
(con
indicativo.)
Quanquam.
Etsi.Tametsi
Pero
aunque
uo
tiene
culpa,
noestá
libre
de
sospechas
Verum=
tamen
,
quamquam
abestá
culpa,
suspicióne
tamen
non
:
caret.
Miedo
nos
tiene,
aunque
lo
disimula.
Meturt
hic
nos,
tametsi
dissimnlar.
ps
Aunque
(cán
sujantivo.)
Quamvis.
Etiamsi.
Licersi.
Aun-
que
se
haya
de
perder
osro
tanto.
Bam
stalterum
nn
perdendum
sit.
Algunas
veces.
AUNILL,
es.
Velov.
8:
3
cieralo,
aunque
de
-mála:
gana.
Facerem
vel
pa
e
Ello
se
lo
dice,
aunque
+ú
lo
calles,
Vel
te
FACENIS,
tos
Ipsa
loquitur.
AA
A
Aunque
€Sc.
pero
en
especial,
¿mucho
mas.
Cúm
$
Tum
ma-
ximé.
Tum
precipué..
Tum
in
primis
Y-
35
4nque
10
da
virtud
parece
bien
en
los
mozos,
pero
en
especial
la
vergúenza.
Adolescentes
cum
omnis
LOS,
pd
IN
pri
mis
verecundia
commendat.
Aunque
en
toda
edad
es
mancha
fea
la
luxuría;
pero
mucho
mas
enda
vegéz.
Luxu-
ria'cóm
omni
etati
torpis)
MID
Maxime
seneéturi
foe-=
dissima
est.
Cic.
z
*
Aunque
nofuera
si
nO.
Vel.
Aunque
20
fueray'sino
porno
falraráda
palabra,
habias
de
venir.
Vel
ut
idem
datam
ne
falleres,
veniendum
esset,
Aunque
«no
sea
sino
por
evitar
pleytos,
me
compondré
con
la
parte.
Vel
judiciila—
queos-utsdeclinem,
cum
adversario
transigams
*
4unatodos.
Simul.
Una.
Pariter,
*
Aunarse,
Conspirate.
Una
coire,
convenire,
conventum
agere.
E
*
4unados.
Conjurati,
conjunéti,
consociati,—
AVOCAR
á
síuna
causa,
Cause
cognitionem
ad
se
avoca-
re,
avertere.
Sul
juris
facere
questionis
decisionem.
*
Avocar
á
uno.
Orationem
ejus
ayertere,
excludere,
e
AU
'
*
URICU
LAR,
cosa
que
pertenece
al
oido.
Auricularis,e,
-1Auricularius,
a,
um,
ut,
Confessio
auricularis.
Aurora.
Hec
Aurora,
e.
Vide
Alba.
E
*
AUSENCIA.
Absentia,
e.
Siento
mucho
tu
ausencia,
ZEgre
feroigniculum
desiderii
tul.
Dolet
mihi
quod
absis,
Desiderium
tui
ferre
non
possum.
:
*
AUSENTARSE,
Abeo,
is.
Discedo,
is.
*
Ausente.
Absens,
tis.
Estarlo.
Absum,
es.
*
AUSTERO.
Austeras,
Severus,
Rigidas,
Acerbus,Durus.
*
Un
hombre
austéro.
Naturá
asper
homo.
*
Un
poco
austéro.
Subacerbus,
4,
um.
Aín
*
Una
vida
muy
austéra.:
Viétus
cultusque
imprimis
horri-
dus
6z
asper.
*
Austéramente.
Austere,
Severé,
Rigide,
Acerbe
du-
riter.
0-0
;
*
Austeridad.
Austeritas,
Severitas,
Acerbitas,
Ásperitas,
atis.
Austeridades
,
y
mortificaciones
del
cuerpo.
Corporis
afflictationes,
Voluntariz
ponz.
Sponté
suscepti
cru-
ciatus.
e
;
*
AUSTRO,
viento
de
Medio
dia.
Auster,
tri.
Notus,
tl.
Meridianus
ventus.
.
|
*
Autarda,
6
Abutarda,
ave.
Gradispes
edis.
5
*
AUTENTICO.
Certus,
2,
UM.
Publicis
lítteris
consig-
natus.
Firmissima
auétoritate
comprobatus.
A
*
Escritura,ó
escrito
autentico.
Justissime
auctoritatis
ac
fidei
scriptum.
Plenissimze
certissimeque
auctoritatis
scriptum,
auctoritatem,
fidemque
preferens;
vel
vim,
8z
audtoritatem
habens,
Autenticamente.
Rité,
Autenticar.
Vease
Autorizar.
*
Autillo,
ave.
Ulula,
e.
z
*
AUTO
de
Juez.
Decretum,
ti.
Jussum,
sl.
*
Auto
de
Inquisicion.
Animadversio
publica
in
Heteticos,
Ferale
speétaculum,
quo
Heretici
publicé
puniuntar.
*
Autos
sacramentales,
Scenici
aétus,
qui
in
festo
Corpo-
ris
Christi
pietatis
causá
exhibentur.
-*
Autor.
Auétor,
is.
Y
de
una
muger.
Hec
Auétor,
is.
*
Autor
de
historia.
Historicas,
ci.
Seriptor,
is.
Auvor
cla-
sico.
Prime
note
auctor.
Clasicus
auctor.
*
Autores
ruines.
Capite
censi
Scriptores.
Autor
verdadero,
y
digno
de
fé.
Au£tor
bonus,
certus,
lo-
cuples,
luculentus,
1doneus,
certissimus.
Dios
no
es
el
ausor
de
los
males.
Horum
malorum
Deus
effeétor
non
est,
causa
non
est.
L,
*
El
autor
de
alguna
maldad,
Sceleris
architeétus,
autor,
molitor.
:
*
Esta
novedad
corre,
pero
sin
decirse
el
autor.
Rumor
hic
percrebrescit;
sed
sine
capite.
!
*
Tu
eres
el
autor
de
estos
alborotos.
Harum
turbarum
sti-
mulator
é8z
concitator
es,
incentor
es.
*
Tueres
el
autor
de
este
designio.
lud
á
tuo
capite
mana-
vit
consilium.
Ao
,
>
-*
AUTORIDAD.
Auttoritas,
atis,
Autoridad
de
escritura.
Fides
tabularum.
:
E
o!
?
*
Por
mi
propria
autoridad.
Veo
jure.
Pro
meo
jure.
Por
autoridad
del
consejo.
Auétoritate,
vel
Ex
:auctoritate
Senatús,
EIA
*
Un
hombre
de
autoridad.
Vit
auétoritate
gravis.
Vir
¿magna
auCtoritate.
Homo:spectatus.
Vir,
in
quo'sum-=
ma
2uctoritas
est
éz
amplitudo.
Habens
auttoritatem
¿z
nomen,
o
*
Hombre
de
poca
autoridad.
Homo
¿uctoritate
tenus
Nul
hus
ferme
auétoritatis
5
muliims
fer€
nominis>
exiguze
existimation!s,
*
Tener
grande
autoridad.
Authoritate
valere.,
florero,
pollere,
+
AUTORIZAR
¿4
alguno.
Alicui
auctoritatem
dare,
tribue-
Aiiquem
auctoriatesua
roborare.
]
iujorimar
testamento
,
d
gserisura.
Testamentum,
aut
ta-
AU
“
bulas
ex
jure
8z
legibus
obsignare,
testium
audoritate
confirmare
,
roborare,
munire.
:
*
Autorizar
con
el
dicho
de
otro.
Ab
aliquo
auctoritatem
-
petere,
ejus
testimonio
aliquid
confirmare,
*
AUXILIO.
Auxilium,
lí.
Adjumentum,
Adjutorium,
Subsidium,
dii.
did
ds
*
Pedir
auxilio.
Ab
aliquo
opem
petere,
auxilium
implora-
re,
adjumentum
querere.
Confugere
.ad
aliquem;
vel
“ad
opem
alicujus.
:
sio
q
Auxiliar
,
ó
dar
auxilio.
Alicui
auxiliari,
-opitulari,
adesse,
opem
ferre.
-
!
Auxiliar,
adjetivo.
Auxiliaris,
e.
Tropas
auxiliares,
Áuxi-
liares
copiz,
Auxilia
,
orum.
:
PA:
Lori
AXES.
Vease
Achaques.
:
|
*
Auedréa,
hierva.
Tymbra,
e.
Saturela,
e.
*
Axedréz.
Latrunculorum
ludus.
*
Axenjos.
Absintbium,
il.
sun
*
Axenuz,ó
Neguilla,
hierba.
Nigela,
e.
Melanthium,
1,
AXIOMA,
maxima,
sentencia.
Hoc
Axioma,
atis.
Effatum,
ti.
Pronuntiatum,
tl.
;
Axorcas.
Vease
Manillas,
*
Axuar
de
casa.
Hoc
Suppellex,
tilis.
Instruétus,
us,
lastrumentam
domesticum,
br
Axufaina.
Mallovium
,
il.
AL
*
AZA,
heredad
para
sembrar
,
ó
sembrada.
Seges,
etis,
Vervactum,
ti.
*
Azacanes.
Agrestes
opere
,
arum,
*
Azada.
Sarculum,
l.
*
Azadon.
Ligo
,
onis.
'
*
Azadonada.
Ligonis
iétus,
*
AZAFATE.
Calathus,
i.
Quasillus,
1.
*
Azafata
de
la
Reyna,
Ancilla,
que
mundum
muliebrem
Regine
ministrat,
Pe
*
Azafran.
Crocus
,
Ci.
*
Azafranar.
Croco
aliquid
tingere,
inficere,
*
Azafranado.
Croceus,
a,
um.
Croco
tinctus,
Azagaya
morisca.
Telam
Punicuam.
o
AZAHAR,
flor.
Elos
mali
Medici.
Agua
de
azahar.
Suc-
cus
ex
flore
Citreo
expressus,
liquatus.
*
AZAR,
mal
aguero,
Infelix
omen.
En
los
dados,
Canis
jaétus.
'
*
Azarandar,
Evanno,
25.
Azarcon;
Ceeruleus
cinis
ex
plumbo.
Plumbum
combus-
tum.
AZAVACH
E.
Gagates,
2.
Achates,
e,
*
Azavachero.
Gagatarius
,
ll.
|
*-AZEBO;
arbol.
Aquífolia,
e.
Azebuche,
oliva
silvestre.
Oleaster,
tri.”
Azedia,
Avedo,
Axederá.
Vide
Acedo,
Azemila
,
ó
mulo.
Mulus,
i.
Azemilero.
Mulio,nis.
Azemilar
,
cosa
de
azemila.
Mularis,
e.
: :
zemilar,
cosa
de
Azemilero.
Mulionicus,
2,
um.
4:
*
AZEÑA.
Hydromila',
z.
*
*
Azenoria.
Pastinaca
,
Ce.
'
*
Azero.
Chalybs,
bis.
EX
pos
*
AZEYTE.
Oleum,ei.
De
comer.
Olenm
cibarium.
De
almendras.
Amygdalinam.
Azxeyte
rosado.
Rosaceum
oleum.
NE
E
Areytera,
Lecyihus,
1.
Guttus,
Í.
Azeytera. Olearius,
ll.
Azeytuna.
Olea,
ea.
Oliva,
e.
|
*
Azeytunas
que
ya
están
maduras
en
el
arbol,
Drupetz,
arum,
Y
YA
>
AZ
Areytuna
orcal,d
judiega,
Orcas,
dis,
vel
Otchites,
22.
*
Axeytunas
ludogas
¿
lechbines..
Rada
wel
Radioli.*
Aceytuna
manzanilla,
ó
redonda.
Oliva
orbiculara
Acey!una
para
al
Oliva
páusia.ono
so.
Azzytuna
cogida
á
mana.
Olea
ME
Cati
A
Aceytuna
para
comer
en
adabo,
Conditanea
olea.
Varro.*
*
Aceytunas
con
su
adobo.
Olex
columbades.
Plin,
Ruell.
*
Axeytuna
manzanil
y
Ó.
zapatera.
MS
;
gala
y.
CXIgnae:
?
ÁAceytuno,
arbol.
Olea,
ez.
Oliva,
2.
AZIAGO
dia.
Dies
atra,
maliominis.::
*
Axjal
de
bestia.
Camus,
1.
«ode
€
AZOPAR.
Orichaleumy
vel
cas
Azogue.
Argentum
vivum.
El
artificial,
Hydrargirum,
T.
*
Azogar
el
espejo.
Argento
vivo
speculi
vitrum
linere.
Hombre
azogado,
Hydrargiro
afflatus.
3
*
Axomar,ó
azuzar
el
perro,
Canem
in
pls
Árritare,
incitare,
*
Azor,
Subnteo,
nis.
:
*
Azorarse.
Pre
consternatione
ANO
RA
festinare,
*
Azorado,
Consternatione
festinans.
AZOTAR,
Elagello,as.
Verbero,
as,
Ser
azotado.
Vapulo,
as.
*
Azotarse.
Flagris
se
cedere,
in
seipsum
acriter.
sevire,
*
Azota
el
agua
los
muros.
Aquarum
fluétus
moenia
diver-
berat,
moenibus
allabitar,
muros
alluit
aqua.
|
Azote,
Flagellam,
¡
1,
Elagram,
¡,
verber,
eris.
Azxotayna.
Verberatio,
nis.
Ruido
de
azotes.
Crepitus
plas
garum,
Seguro
que
sus
azotes
no
darán
en
mis
espaldas,
Siilli
sunt
virgz
ruriz
ar
mihi
tergum
domi
est.
*
Azoréa,
6
arutea.
Ambulacrum
SupeHuss
ventis
pervium.
Solarium
j
li.
*
Axzuda.
Anilia,
e,
Tolleño,
onis.,
AZUCAR,
Saccarum,
ls
Azucarado,
Saccaro
conspersus,
coaditus,
simbutns.
AQucena.
Liliúm,
il,
Azuela.
Áscia,
e.
Dolabra,
2,
AZUFATEFA,
fruta.
Ziziphum
Zaziphus,
il,
Azufre.
Sulphur,
ris.
Pajuelas
de
azufre.
aio
palez.
Azufrador.
Cavea
saligna,.
sea
viminea
siccandis
linteis
apta.
Azul
celeste.
Cerulens
color.
4zul
turquí,
Cyaneus.
*
Azul
claro
de
los
ojos.
Cesius.
*
Azulado.
Ceruleo
colore
indus,
a,um,
Azulejo,
Tessella,
2.
Suelo
de
azudejon
Tessellatum
pavie
mentum,
round
tl.
AZUMBAR,
6
AE
hierba,
Alima,
tis.
*
Azumbre
de
vino,
0
agua.
Congins.
*
BABA.
Saliva
defina.
Caersele
á
uno
la
baba
por
alguno,
Aliquem
de
perire,
valde
diligere.
*
Babador,ó
BabadeWd,
Linteum
salivis
defiuis
abstergen-
das.
Seca
5H,
*
Baboscar.
Ore
immundo
aliquid
foedare
,
inguinare,
polluere,
*
BAZA
en
el
juego
denaypes.
Charte
luxoriz
ad
vincen-
.
Tem
apposite,
No
le
dexó
hacer
bazé:
Consiliis
ejus
obs=
titit,
*
BACALLAO.
Asellas
salitus.
*
BACHILLER.
Baccalaureus,
ei..
Bachiller,
ó
hablador
Presumido.
Dicaculus,
riolust
achillería,
Argutiola,,
2.
Árguuz,
arum.
ACTA,
Pelvis,
is.
Labrum
eneum.
aciar,
Eyaquo,
as,
Depleo,
es.
Baciar
de
bronce.
Ex
*re
aliquid
fundere.
Etfigiem,
aut
statuam
arte
fusoria
exprimere,
ducere,
:
Baciada
de
Eroner
Eusilis,
e,
Duétilis,
e.
,
1
El
arbol
que
la
lleva,
o
*
Bacilar.
Labo,
as.
Vacillo,
as,
"9"
«Bazin,
vaso
iimundo:
Lasa;
cd
a
Baling-
-*
Badajadas.
Cymbalorum
e
detegia
BA
silo
VÁ
D
030,
Dis
da.
En
depletio
,
dejectio,
BAZO
de
la
asadura.
Splea',
nis.
ens
eñis¿:8
8
Bazo,
color.
Fuscus,
a,
um.
Pan
bazo:
Panis
esti
del
Baxzofas:
Puergámenta]
'orun,:Sordés,
im
FeX;
icis,
*
BACULO.
Baculus,
i.
Scipio
,
nis.
De
Obispo.
Pastoralis
lituus.
Baculo-de
mi
vegéz.
Subsiditm
seneétutis
MER.
*
BADAJO
de
campana.
Lingua,
vel:
ita
ZEris
campani
clava
ferrea.
se
*
Badajadas,
ónecedades,
Stulta
verba,
Imprudens
loqua-
“citas.
Inepta
6
insulsa
vérba.
BADEA
y
especie
de
melon
de
mal
gusto.
Melopepo.
fungo-
sus,
(Metaphorice.)
Homo
segnis
81
ignayis,
pa
BADIL.
Baullum,
i.
Rudicula,
e,
ab
2
Badulaque..
Tllinctus,
us.
Con
que.
se
afeitan
lay
“mugeres,
Offucia,
e,
*
ARUREN
Conum,
fex,
sentina,
2.
EAN
*
BAGAGE.
Impedimenta,
orum.
Sarcine,
BAHARI,
especie
de
halcon.
Hxc
Spiza,
e,
Hic
Spizias,
P.
Eringillarios,
rii,
Aceipiter
varus,
vel
various.
Minimus
accipitrum.
BAHO.
Vapor,
is.
Halitus
;us.
Bahear.
Exhalo,
as.
Eva-
poro,
as.
Bahia
del
mar.
ZEstuarióm
:
ii.
Maris
sinus,
Sinuosus
ore
anfractús.-
:
4
BAIBEN.
Nutatio,
nis
Vacillatio,
nis.
*
Baido
de
cabeza.
Vertigo
,
1mis.
BAILAR.
Salto,
as.
Seltanónein
exercere,
Saltationem
agere,
Tripudio,
as.
*
Bailarle
el
agua
delante.
Palpum
alicni
obtrudere,
Ad
ejus
hutum
gestire.
Adulor;
aris.
Builador,ó
bailarin.
Saltator,
$
Bailadora.
Saltatrix,
cis,
Bailz.
Saltatios
Tripudium,
Chotéa,
FA
Baio.
Vease
Bay.
BALA
de
arcaóuz.
Cirapaltads
globus,
ME:
glans.
O
pila.
Plumbea
Blan
Plumbeus
glo-
bulus.
Bala
de
cañon.
Maralis
tormenti
glans,
globus
pila.
*
Bala,
ó
valon
de
libros.
Sarcina
librorun.
*
Balas
de
Imprenta.
Pellicez
pilz.
Baladí
cosa,
Erivolus,
Bliteus,
a,
um.
Vilis,
e.
—
Baladron,
hablador.
Balairo,
Dis.
Blatero,
nis.
aiciar:
Blatero,
as.
,
*
BALANZA.
DAnx;
cis.
Aun
anda
en
balanzas
este
neg0-
“cio.
Tota
res
etiam
nunc
futuat.
Adhuc
sub
judicclis
est,
*
Balandran.
Gausape,
pis.
Gausapina
chlamis,
Gansapi-
na
penula.
BALAR
las
ovejas.
Balo,
as.
«Balído.
Balatus,
us,
*
*
Oveja
que
bala
bocado
pierde,
Nunc
dentibus,
non
verbis
opus
est.
*
Balax,
piedra
preciosa.
Beryllus,
ad
*
Balausire.
Clatharam,'
vel
Clathras,
1.
*
Balbuciente.
Balbus,
linguá
hesitanti.
BALCON.
Podium,
ii.
Menianum,
ni,
Podium
extra
edifi-
“cii
parietem
pensile,
prominens,
porrectum,
projeótum.
BALDADO.
Membris
Captus.
Membroram
asu
Captus,
Membrorum
impos.
Membrorum
stupore
perculsus.
+
BB
ALDE
de
balde.
Gratis,
absque
pretio,
citra
pretium,
BALDIO
hombre.
Oniosus,
segnis,
maleferiatus
homo.
Baldío
campo.
Ager
compascuus,
publica
pabulationis.
*
Qué
andas
por
abi
valdío?
Quid
vagaris,
Óz
oberras?
BALDON.
Probrum,
i,
Opprobrium,
Cn
Baldonar.
Aliquem
convitiari.
Alicui
adjicere,
ingerere
convitia.
Probris
appetere
aliquem.
*
Baldosas.
Latercal:
ampliores,
Baldrés.
Oyina
pellis
macerata.
*
BALIFA,
Hippopera,
Bulga,
gz.
:
:
:
*R
BA-
40
BA
é
BALLA
del
palenque.
Sepra,
orumos
0
Y
*
BALLENA,
Cetus,1i,
vel
Cete,
indeclinable.
Balena,
e.
e
Ballenato.
Balenz
pulluse,.
1
o
Ballesta.
Ballista,
2.
ÁrCus,
US.
Armarla.
Árcum
intende-
res
contendere:
coke
any
o
eden
elos
act
“Ballestero.
Sagiarius,
tii.
El
que
las
hace.
Ballistarum
..
faber.
y
eii
ag
ss
q
“é
Balona.
Carbasus
ad
collum
appensus.
BALSA
de
agua.
Aqua
slagnanS.
o
0
“
Balsamina,
hierba.
Sisymbrium,
ll.
dd
Balsamo,
arbolillo.
Balsamus,
i,
El
jugo
del
balsamo,
Opb-
_
balsamum.
-.
engis
D,
101
q
+
*
BALUARTE.
Propugnaculum,
i.
Munimentum,
ti.
Va-
lida
celsaque
substruétio
múniendz
arci,
áz
urbi.
Pún-
¿a
de
baluarte.
Rostrum
propugnaculi.
A
BAMUBALEAR,
Nuto,
Vacillo,
Titubo,
as.
a
e
Bambolla.
Fastus,
us.
Echar
bambollas,
Follicantibús
buccis
res
suas
jaCtare.
Banasta.
Fiscus,
ci.
Cophinus,
Í.
BAÑAR
algo.
Aliquid
aquá
tingere,
mergere,
abluere.
e
Bañarse.
la
balneis,
aut
flumine
lavari.
Con
esto
se
baña
en
agua
rosada.
Gratissimum
hoc
illi
est;
in
eo
se
valdé
amat.
z
e
Baña
los
muros
el
rio.
Elumen
muros
alluit,
moenia
pre-
—
terfluit.
:
|
*
Bañadlo
en
sangre.
Sanguine
perfusus.
BAÑO.
Balneum,
ei.
Pequeño.
Balneolum,
1.
Baños
publi-
cos.
Balnez,
arum,
Thermz,
arum.
:
-
*
Dár
un
baño.
Vitro,
pice,
aut
calce
aliguid
linere,
¡lli>
nere.
*
Cosa
del
baño.
Balnearius,
Balneatorins,
2,
UM.
Bañsro.
Balneator,
is,
i
BANCO
para
sentarse.
Scamnum,
i.
Sedile
,
is.
Derespal-
do.
Dorsuarium
scamaum.
%*
Banco
sin
respaldo.
Postici
repaguli
expexs
sedile.
Posti-
ce
morz
exors
scamnum.
Pequeño
banco,
banquillo,
Scamillus,
i.
Scabellum,
Í.
*
Buncos
bajo
de
otros
mas
altos.
Subsellia,
orum.
Bancos
de
galera.
Transtra,
orum.
Transtrum,
tri.
Jugum,
gi.
Navale
transtrum.
Remigii
jugum.
*
Banco
de
arena
en
la
mar.
Moles
arenaria.
Salebre
are-
nariz.
Arenarium
scamnum.
Arenarum
cumulus.
*
Banco
de
cambio.
Campsoris
mensa.
Este
banquero,
Camp-
sor
,
OriS,
,
*
BANDA,
6
bandolera.
Militaris
fascia,
*
Banda
de
caballos.
Turma,
2.
Equitum
ala,
:
*
Bandada
de
aves.
Grex
avium.
Aves
gregatim
volantes,
*
A
bandadas.
Gregatim.
Catervatim.
Bando.
Vease
Vando.
*
BANDURRIA.
Pandura,
2.
Chelys
exigua,
BANDUXO,
relleno
de
puerco.
Venter
faliscus..
207
*
BANQUETE.
Conviviui,
ll.
Epulum,
1.
Symposium
si.
Convivale
prandium.
*
Banquete
suntuoso,
magnifico,
esplendido,
soberbio.
Con-
viviam
lautissimum.
Epulum
magnificentissimum.
Con-
vivium
(argento,
veste,
omni
apparatu,
ornatuque
vin
sendum.
Epule
profusz,
conguisitissime.
Coena
ponti-
ficia,
ponuficalis,
adjicialis,
dapalis,
pollucibilis.
*
Preparar,
y
disponer
el.
banquete.
Convivium
apparare,
adornare,
parare,
instruere,
instituer€
,
Ormnare.
*
Cosa
perteneciente
á
banquete.
Epularisy
€.
Convivalis,
e,
*
El
que
hace
el
banquete.
Convivatot
y
FlS»
El
que
le
pre-
para.
Conditor
,
instruétorque
convivil.
:
*
Banquerear.
Crebró
convivari,
epulari.
Convivia
inire,
agere,
Celebrare,
BANQUILLO.
Sedecula,
z.
Scabellum,
li.
*
BARAUNDA.
Retum
strepitus,
confusio,
perturbatio.
*
Nome
metas
en
esa
barabunda.
Noli
me
in
istam
turbam
vocarts.
.
ES
*
BARAJA.
Pagellarmm
pidtaramfasciscnl
us,
00000
*
Echorse
en
baraja.
Folia
lusoria
deponere
,
spe
vincendi
frustraluMioidro
sy
ie
Lap
ar
SA
Er
e
:
*
Barajar.
Folia
miscere.
Allicere“folia,
vel
pagellas
lu-
sorias.
Barajósecel
negocio.
Res
loco
mota
est.
0.
>>
*
BARATA
cosa:
Merx
parvo
pretio
empta.:
Mender
bara-
so,
6
hacer
baratillo.
Parvo
pretio
vendere,
Maule,
vel'vi-
¿liús
vendere.
Minimo
mercem
distrahere...
10
A
*
Los
frutos
están
baratos,
casi
de
balde.
Jacent
frugum
pretia.
Vilissimo
pretio
fruges-distrahuantur.:
gua
*
Baratillo.
Locus
ubi:
res
viliores,:aut
detrits
veneunt,
venales,
habentur.
[PUBS
AAA
SE
*
Baratijas.
Ressminutule,
quisquiliz.
:
Baraton',
que
hace
barato.
institor
Circumforaneus.
*.
BARBA.
Mentum,u.
Barba,
los
«pelos
de
ella.
Barba,
e.
Barbilla.
Barbula,
z.
Ll,
A
a
*
Barbillas
de
las
raíces.
Fibre,
arum.
Barbas
de
gallo,
Callei,
orum.
-
>
*
Barba
larga.
Prolixa,
vel
promissa
barba.
Hazme
la
barba,
y
baréte
el
copete,
Mutuum
senes
fricano,
dz
muli
scabunt,
|
*
Burba
á
barbalo
tratarémos.
Coram.hec
agemns,
facies
enim
faciem:
reveretur.
Dixoselo
en
sus
barbas.
Hoc
ill
in
faciem
objecit
,
coram
exprobravit.
>
*
Quando
la
barba
de
tu
vecino
wreres
pelar,
echa
la
tuya
en
remojo,
Disce
alieno
periculo
sapiens
esse,
Puno
cua
res
agitur,
paries
cum
proximas
ardet.
Trae
la
barba
«sobre
el
hombro.
Cauté
graditur.
Caver
omaia.
,
BARBAR,
echar
barba.
Pubescere,
Pubem
emittere,
ex
ephebis
excedere.
Ln
:
Barbado.
Barbatus.
Barbadillo.
Barbatulus,
*
Barbiponiente.
Vesticeps,
115.
*
Barbirojo.
Emobarbus.
Ruf2
barbe
homo.
*
Barbudo,ó
Barbon.
Bene
barbatu
,barbá
affatim
instruc-
tus.
Promissa
spissaque
barba
conspicuus.
ds
BARBACANA,
6
Falsa
braga,
genero
de
fortificación,
preténtum
muro
propugnaculura,
*
Burbicicho.
Fascia,
vel
funiculus
sub
mento
galerum
comprimens,
*
BARBARA
cosa.
Barbarus,
a,
um.
Hombre
barbaro.
Barbarus,
trucibus,
vastisque
moribus,
immanis,
inhu—
manus.
Aa,
*
Vive
como
un
barbaro,
Barbarorum
more
in
diem
vivie,
Ejus
vita
ab
humano
cultu
longe
abhorret.
*
Barbaramente
habla.
Barbare
loquitur.
Incultus
Sl
im=
politus
est
ejus
sermo,
$
omnino
barbatus,
Barbaria.
Barbaries,
ei.
Barbaria,
E.
Barbero.
Tonsor,
is.
Barbera.
Tonstix,
icis.
Tonstricula,
2,
Barbería.
Toastrina,
2.
Tonsoria
taberna,
Cosa
de
barbero.
Tonsorius,a,
UM.
BARBECHO.
VervaGum,
ti,
Árvum,
Í,
ES
Barbechar:
Tetram'
aratro
prosciúdere.
Agrum
sementi
preparare.
|
BARBO,
pez.
Mullus,
i.
5
K
BARCA,
óbarco.
Cy
mba,x.
Scapha,
2.
Lembus,i.
Scalmus,i,
Barca
para
pasar
carros.
Ponto,
Onis.
(
Barquero.
Portitor,
iS.
*.Barquillo
para
beber.
Cymbium:,
bil.
DADES
*
BARQUILLOS
,-6
suplicaciones.
Obelías,
*,
Briftez
panis
-melliti
convolute.
:
*
BARDAS
de
un
cercado,
Sepimenti
lorica,
vel
munimen,
Sáliar
las
bardas.
Sepimenta
transilire,
:
*
Aun
hay
sol
en
bardas.
Nondum
dies
occidit.
Barlovento,
Ventus
secundus,
obsecundans
navigationi,
BARNIZ.
Liguata
juniperi
lacryma.
Oleo
difusa
juniperi
lacryma.
Juniperinz
lacryme
dilútum.
Gummitio
Ju-
niperina,
*
Barnizar.
Aliquid
junipeyino
diluto
¡llinere,
oblinere,
imbuerez
Sandaracá
dilutá
inducere
,
sandaracina
gum-
mi-
ARIANE
TESRSIAD
2
==
IRAN
TO
PAPAARE
ERE
AAA
AA
RAT
TS
TRAD
CEN
TSG
E
CASTA
RELE
EII
LIDERA
E
TIES
Es
050
RAMIS
ATA
Z
FLACA
ES
DADA
0
ST
e
rre
A
A
BA
miñione
polire
5
5
Juniperi
laceymá.
ex
oleo
effingere,
-expolire,
inungetre,
Alicui
rei
junipetinar
o
adhibere.
Barnizadura,
ó
accion
de
barnizar.
Jauniperina
gummitio,
Lacryme
juniperinz
illitus,
obductio.
:
BARRA
de
hierro.
Ferreus
longurius,
Ferrea
sudes.
Fer-
rea
palanga.
Ferrens
yeétis.
Tirar
4
la
barra.
Ferteum
-
longurium
conjicere
,
cContorquere,
Ferrez
sudisjactu
la-
dere
,
cerrare.
*
Torá
quanto
pudo
la
barra
en
esta
materia.
Quoad
potuit
rem
promovit,
la
hac
re
nervos
Él
vires
omnes
conten
-
e.
á
Ñ
is
en
el
mar.
Waris
sinus.
Barra
de
oro
pequeña.
Pala»
cra,
2,
vel
Palacrana.
Major
auri
massa.
.
$
Barras
de
argolla.
Facies
,
vel
frons
annnli
ferrei.
No
uiergs
ganar
can
daño
de
barras.
Noli
alienis
incommo-
ee
Jucrum
facere.
Barraca
de
Soldados,
Castrense
fugas
De
pescador,
Piscatoris
Casa.
BARRAGAN,
mancebo.
3
uyenis
,
is,
Barragana
,
manceba,
Pellex
,
cis.
Barragan,
tela
de
pela
de
cabra.
Textum
cilicinum.,
Panmus
cilicinys.
Segestre
Cilicinum.
:
Capa
de
barragan.
Cilicina
chlamys.
Cilicina
penula.
—*
BARRANCO,
Y
Favea,
ex.
Cavea
ez.
Tá
salimos
de
este
barranco.
Jam
€
vadis
emetsimus
,
S2
scopulos
prezter-
ved:
sumus.
BARREN
A,
ó
Barreno.
Terebra,
e,
vel
Terebrum,i.
Bar-
renillg.
Terebellum,
i.
*
Dár
un
barreno
al
navio.
Navem
lfrás
Tiene
mucho
barreno
en
aquella
cabeza
,
ó
mucha
ventolera.
Ventosum
habet
cerebrum.
Barrengr.
Terebro,
as,
Terebrá
perfodere.
-
FF
BARREÑO.
Pelvis
fictilis.
Barreñon.
Pelvis
fictilis
a
dior.
:
BARRER.
Verro,
is,
Scopis
pavimentum
purgare.
Barrendero.
Scoparius,
ru.
Llevarlo
2odo
á
barrisco.
Totum
.
cum
pulvisculo
converrere.
:
BARRERA.
Obex,
1cis.
Repagulum,
i,
«
Claustra,,
orum.
Repagula
,
orum.
Septa,
orum.
Ramper
la
barrera.
Repagula
Eidos
Septa
convelle-
re.
Claustra
revellere,
*
BARRIGA.
Venter,
tris.
Alvus,,
1.
>
*
Darrigudo.
Ventiasis
Prommenti
alvo.
Barril
de
vin».
Cadus,
il.
Doliolum
,
1.
Seria,
m.
*
Barrica,ó
dl
pequeño.
Dolivlum,
i,
Cadas
y“
*
Cosa
perteneciente
á
barril.
Doliaris,
€.
Barrio.
Vicus,
ci.
Vicinia
,
2.
BARRO.
Lutum
,
tio
Argilla.,
Lo»
Barrizar,
á
pantano.
Solum
argillosum,
coenosum,
Barros
en
la
caera.
Var:
,
orum.
Barroso,
<osa
llena
de
ti
Argillosus,
a
,
um.
Barruniar.
Sagire,
presagire.
Si
rimiará
algo
de
esto
mi
padre?
Nunquid
pater
subolet?
Vereor
ne
aliquá
hoc
resciscat.
:
Barrunto.
Presagium,
li.
Presagitio,
nis,
BASA.
Basis,
is.
De
columna.
Stylobates
,
te,
vel
tis,
Bascas.
Nausea
,
2.
Vease
Asco,
|
|
Basilisco.
Basiliscus
,
Ci.
Regulus,
li,
BASQUIÑ
A.
Cyclas
,
dis.
Syrma,
tis.
e
*
BASTAR.
Sufficere,
satis
esse.
Basta
y
sobra,
Satis
su=
A
perque
est.
Bastale
lo
que
tiene.
Satis
multa
possidet.
+
Bastante
cosa.
Sufficiens
,
tis
1
quod
satis
est,
LBastantemente.
Satis
,
affaótim.
asta
cosa.
Crassus,
bplinlss
4
+
Fcio
mémbrique
vastus.
de
colchones,
Saturz
laxioresa
Bastardo
ds
Nothus
5,
il,
TOM.
1
y
le
Spurius,
a,
um:
Hombre
bastos
BA
41
*Bastardesó
A
suis
majoribus
degenerare,
aula
Bastardía.
Degeneratio
,
nis;
BASTECER,
6
proveer.
Providere.
:
*
Bastecer
la
Ciudad
de
dastimentos:
IgE
a
re
frulmemtaria
providere.
0:
*
Ars
RE
Bastimento.
Ánnona
,
Z.
Cibaría,
orum.
Comiiiaiss
us.
BASTIDA
para
combatir:
Tatil
¡rd
os
:
*
Bastidor
,
ó
marco
de
puerta:
Ante,
arum,
e]
Bordador
Tibicen-,
seu
susteritaculum
telz.
BASION.
Bacalus,
,1
>
fustis
,
is.
D:
Capitan
General
Im-
Conflidus;
us,
*
Ordenar
el
Egercito
en
pe
de
balla
Copias
io
aciem
producére.
*
Presentar
la
batalla
al
enemigo.
Pogaam
oferre
hosti.
Hostem
provocare
ad
pugnam.
*
Dár
la
batalla
al
enemigo.
Cum
hoste
prelium
committe=
re,
inire,
facere,
Cum
hoste
confligere
,
acie
congredi,
collatis
signis
decernere,
signa
conferre,,
“conferte
“manum:;
ad
pugnam
venire,,
in
aciem
descendere
,
in
aciem
procedere
,
conserere
manum
,
conserere
acies.
In
hostem
aciem
mántlra
Pedem
,
vel
ferram-
conferte,
Collato
pede
preliari.
Ganar
la:
batalla.
Viótoriam
de
hoste,
vel
ab
hoste
re.
portare,
referre,
Vidtoriam
de
HosGibnS
consequi.
Hos-
tes
delere,
fundere,
«tuBsta,
A
ab
acis
disce=
dere,
*
Perder
la
batalla;
Ab
hasta
vinci.
Din
edleñ,
Vidum
discedere
Y
prelio,
Viétoriam
amittere,
oo
ES
sum
facere.
Uti
prelio
infelici.-
:
No
queria
dár
la
baralla.
Pugnam
detreclabat
A
o.
abhorrebat.
Prelium
:recusabat.
Acie
decernere
nolers
bat.
A
confliétu
abstinendum
censebat,
*
Batallar
sobre
algo.
Vease
Porfíar.
Batallador.
Pugnax,
cis.
Pugnator
y
US
Batallon.
Acies
,
ei.
Agmen,
inis.Phalanx,
Els,
Baran.
Officina
fulloaias
vel
fullonica,
A
Batanar
paños,
Laneun
pannum
OS
S
stipare
,
y
“ác
deaibare,
Batata.
Battata,
te,
BATEL.,
0
EE
Scapha
,
2.
*
BATERIA.Urbis
oppugnatio.
Batería
a
cañon.
Verbé-
ratio
,
Conguassatio
,
nis.
De
una
muralla:
Mecañam
ver
beratio,
Murorum
quassatio.
—
E
€
Barería
,
lugar
donde
están
plantados
Vos
cañones:
*
E
mentorum
muralium
locus
,
Libratarum
muralium
sedes,
regio.
Suggestus
tormentarit
]
*
Armar
la
EÁVrAa
Tormenta
locare:
mue”
ias
myrales;-
de
>
:
Batir
las
murallas.
Tormentis
moenia-
guatere
SS
ire,
diverberare,
quatefacere
,
Y
verberards
*
sa
ted
la
mar
en
los
muros.
l
Mare
urbis
allugit
íicen
ia,
*
Barir
moneda.
Monetam
cudere.
|
*
Batir
el
tambor
para
l2
marcha.
Tympano
protein
canere
,
indicere.:
Profettrionis'signum
dare,
*
Batir
los
huevos
para
hacer una
tortilla,
Ya
iotritam,
vel
ad
intritam
ová
mácerare
,
dil
luere,
elit
;
subi
gere.
*
Batir
las
alas
el
400.
aégrem
diverberare:
*
Las
veñas,
Y
las
erteriós
sin
veser
están
batie
nto
Vene
Á
arrerie
“micare
non
desiñunt:
,
perpetuo
gejtantat,
la
desinentet
concitantur,
«
Barida
de
Cacería.
Dumoram
diverberatio
y
Strepiins,
“ac
cumaltus
,
Ut
terror
feris
incutiatur,
sicque
A
cubilibus
exigantúr
d
prestólantibas
exagitaude
canibos.
*
Batidoro
de
agug,
lnctuam
$
in
unum
locum
as
nta,
diverberatio,
Bg-
"UN
E
nv
Alas
explicare
ad
volatum.
Als
ze,
»
3
Basidor
de
aro.
Braétearius,
vel
Bradteator
¿qui
auruo
in
tenues
braéteas
attenuat,
dt
BAUL.
Arca
Camerata»
tirado
AER
'
*
BAUSAN.
Stupide
ore
hians.
pu
a
BAUTISMO.
Baptismus
,
i.
Baptisma,
ts.
*
Dia
del
Bautismo,
Dies
lustricus-
2
30.
e
Bautisterio.
Lavacrum
regenerationis.
Baptisterium
,
rl,
Bautizar.
Infantem
”
lustrali
agua
Ungert
y
immergere,
ablueré,
conspergere,
perfundere,
sacro
fonte
lustra-
re:,
baptismate
initiare
,
€Xplare:
.
3.
,
€
Bautizaslo
con
nombre
de
virtud.
Honestum:
nomen
turpt
rel
imponis.
p
:
BAJá.
Urbis,
aut
provinciz
Prefeátus
apud.
Turcas.
(valgo)Bassa)
Po
PA
.
BAJAR.
Descendo,
is.
Bajar
del
caballo,
Ex
equo
descen—
dere,
desilire
,
excendere,
Del
Cielo,
De
¿Coelo.
delabi,
labi.
ii
sara
€
Bajar
una
estatua
de
una
columna.
Statuam
é
columna
/
demittere,
summittere,
deponere
,
demoliri.
.
.
j
,*
Bajar
madera
de
un
monte.
Ligna
¿
monte
devolvere.
>
e
Con
tus
oraciones
harás
bajar
la
paz
desde.
el
Cielo.
Obse=
crationibus
wis
pacem.é
Coelo
deyocabis.
E
**
Bajar
los
precios
de
las.cosas
Rerum
venalium
prekitim
minuere.
j
AA
E30N
*
Baja
de
la
moneda
»
y
desotras
cosas.
Vilitas
,
tis,
Pretil
diminutio,
vile
pretium.,
star
Baja
cosa.
Res
humilis,
abjedta
,
sordida
,
vilis..
)
*
Bajamente.
Humiliter,
demisse
,
abjecte,
serviliter
,
SOt=
didé,
indigne.
y
ale
AA
:
**
Bajeza.
Indignitas,
Igunobilitas
,
sordes
,
¡Uma
*
Bagel,
Phaselas
,
Ratis,
iS.
Bagilla;
Aurea
,
vel
argentea
vasa.
.
*
Bajo
en
la
musica,
Succentor
y
15.
*
Bajon.
Tubus
grave
sonans.
BATA
del
mar.
Vease
Bahía.
:
pl
*
Baya,
burla,
ó
chasco.
Ridiculorum
ludicrum,
Ludicra
«cavillatio.
Jocularis
cavillatio.
Jocorum
62
ridiculo
rum
ludus.
:
*
Dár
baya,
ó
chasco.
Jocari
62
cavillari
ia
aliquem.
In
“
quemguam
ridicula
jácere,
Quempiam
jocis
8z
ridiculis
Indere
,
carpere
,
accipere,
Aliquem
irridere
per
jocurn,
vel
jocosé
ludere.
E
Bayyen.
Vease
Baiben..
E
BAYETA.
Crispa
vestis
lanea.
Crispi
villi,
vel
crispo
“villo
láaneum
textile,
Crispati
pili
textam
lanenm.
Laneus
pannus
Crispatas,
Cirratus
,
cincinnatus,
Bayle.
Vease
Baile.
2.
0
ER
Bayle
,
6
Bay!to,
Ministro
principal
de
Justicia
de
una
me-
rindad,
Preetor
,
oris.
Forensis.
rel
Pretor
primus.
Ju=
diciariz
rei
primarius
Pretor..
Pretor
,
quem
vulgo
Ballivium
vocant.
o
A
nes
jc
del
Baylío,
Pretoris
jurisdictio,
Vulgo
Balliviatus
,
US.
da
mo
-
-
Bayna.
Vagina,
e.
Baynero,
que
las
hace.
Vaginarum
con=-
:
Cinnator
,
opifex,
artifex.
A
:
Baynilla,
genero
de
costura.
Repetitus
,
trahente
acu,
fili
ductus.
APS
:
E
e
Bayo
,
color
rojo
obscuro,
Color
badius,
balins,
punt-
ceus)
rutilus.
Hic-Spadix
,
1CIS»
«
Caballo
bayo.
Equus
badius
,
pel
balius
,
vel
spadiceus,.
Badii
crinis
equus,
:
*
Caballo
bayo
,
castaño,
Equus
ex
balio
fuscus.
Equus
ba=
dius
fuscus,
Equus
spadiceus
in
castaneaim
deflores-
Ccens,
.
*
Caballo
bayo
,
bruno.
Equus
ex
badio
nigricans.
Aquili
coluris
equus.
:
*
Caballo
bayo
dorado.
Equus
spadiceus
inauratus»
Equus
badius
in
aurum
rutilos.
|
>
é
Bayoneiá.
Sica
,
Ex.
Pugio,
nis,
*
Bayuca
,
lo
mismo:
que
Taberna.
Vease
Taberna.
*
Baza
en
el
juego
de-naypes.
Singule
lusionis
quelibet
opera,
facinus,
oris.
Lusoriarum
pagellarum
coaétio,
(
,
'
y
EF
BE
de
*
BEATA.
Pia
Se
Religiosa
mulier..
*
Beaterio.
Piarum
fceminarum
sodalitium
,
sacra'
do-
*
Beato
,
ó
Bienaventurado.
Beatus,ti.
*
Beaton.
Vanus-
probitatis
simulator.
Vultu
habituque
ementiens
personam
hominis
pii.
*
Negociar
ó
lo:beaio.
Pietatis
specie
rebus
suis
consulere,
que
sua
sunt
querere.
*Beatificar
,
declarar
áuno
por
Beato.
Aliquem
in
Beatos
vedigere
,
referre
,
allegeré,
adscribere.
Quempiam
Beatorum
numero
adscribere
,
in
Beatorum
numero
.
-«collocare.
Alicui
Beatorum
honores
decernete.
*
Beatificacion.
In
Beatos
relatio.
In
Beatoram
album
ads-
cripiio,
ES
NS
pS
(
e
did
*
Beatitud
,
ó
Bienaventuranza.
Beatitudo
,
Beatitas
,
tis
Felicitas,
tis.
Beata
vita.
—*
Beatilla,
Linumn
tenuissimum
pellucidum,
:
BEBER.
Bibere
,
Potáre,
Potum:sumere,
Potione
uti,
Beber
con
otros.
Compotare.
Los
que
beben
juntos.
Compo-
-
tores
,Combibones,
um.
La
accion
de
beber
juntos
Compotatio
,
nís.
Beber
á
la
salud
de
otro.
Alicui
propinare,
Poculis
aliguem
1nvitare,
**
Beber
poco,
ó
poquito
á
poco.
Pitisso,
As.
Subbibere,
Exia
guo
uti
potu.
*
Beber
mucho
,
6
á4
grandes
tragos.
Adbibere
,
Largits
:bi-
bere,
*
Beber
hasta
apurar
el
vaso.
Epotare.
Ebibere.
Exhaurire
poculum.
Exsiccare
pocula.
*
Beber
con
exceso
,
ser
un
gran
bebedor.
Vino
copiosiore
uti.
Immoderato
potu
uti.
Ingurgitare
se
ppculis.
Per=
grzcari
liberaliter,
Strenuum
esse
potatorem.
Nobilem
esse
vini
helluoñem.
Liberaliter
hauriendis
capacioribus
poculis
os
proluere,
A
]
*
Beber
de
bruces.
Pronum
de
fonte
bibere,
Labra
proluere
fonte.
:
Beborrotear.
Potito
,
as.
*
Beber
puro.
Méracius
vinum
sumere,
adhibere.
Beber
aguado,
Dilutius
potare.
,
Calentarse
con
el
vino.
Vinoincalere,
incalescere.
Dártras='
.pies
con
el
vino,
Ex
vino
vacillare.
*
Dár
de
beber
á
uno,
Alicui
potun:
míscere
,
ministrare,
vinum
infundere,
pocula
administrare.
*
El
que
dá
de
beber.
Minister
á
eyathis.
Administer
d
po=
culis.
Pocillator
,
15...
e
*
Beber
los
vientos.
por
lograr
algun
honor.
Honores
ambire,
«sitire,
flagrantissime
cupere,
Inhiare
honoribus.
“Ad
.
honores
vehementer
aspirare,
*
Nadie
diga
:
De
esta
agua
ma
beberé.
Nemo
sibi
confidat,
Humani
4
te
nihil
alienum
putes.
Cuivis
accidere
po=
test,
quod:cuiquam
potuit:
|
*
Desea
beberme
la
sangre.
Sanguinem
tit.
Meum
sitit
cruorem.
MaS
BEBEDOR.
Potator
,
Compotator,
óris.
Grax
bebedor.
Bin
bax,
cis.
Maultibibus.
De
vino.
Vinosus,
Ebriosus,
Tri=
congius:
Bacchi
mystes.
Beverá
los
kyries.
Novies
cali-
_
cem
exhauriet.
Sino
bebe
en
la
taberna,
huelgase
en
ella,
Odore
capitur,
si
non
gustu
rapitur.
8l
vitam
meam
pe=
BEBIDA.
Potus,
us.
Potatio
,
nis.
Bebida
medicinal.
Po=
tio,
nis.
Bebidilla.
Poiuncula
,
>
Bebida
para
vomitar
,6
vomitiwo.
Tropis,
is
,
vel
,
105.
*
Bebedizo
,
ó
Bevedizo,
Potes
venenata,
Venenum
dilu=
tum,
A
Fl
|
BE
tum.
Veneficiam
,
cil.
*
Dár
á
uno
bebedizos.
Potione
venenata”
aliquem
tollere,
mortfera
potione
necare.
BECA.
Redimiculumad
collum.,
cujus
extrema
ad
tergum
rejeéta
pendent.
Trabea
purpurea
vel
cerulea.
Dieronle
la
beca.
Cooptatas
estin
Collegium.
Becerro,
Vivulus
,
1.
Juvencus,
ci.
Becerra.
Vitula
,
2.
Ju-
venca
,
CR.
a
Beco
,ó
Bezo.
Labrum
prominens.
Labium
,
bil.
Bezudo
,
0
Belfo.
Labeo
,
nis.
;
:
*
BEDEL
de
Universidad.
Áccensus
>
¡.
Apparitor
,-oris;
(Vulgo)
Bidellius.
.
|
BEFA.
lerisio,
vis.
Ludibriam
,
1.
Hacer
befa
de
uno.
Aliquem
ridere,
irridere,
deludere,
contemnere,
8z
deludere,
ludificare,
ludibrio
habere»
Alicui
¡lludere,
$
BEHETRIA.
Multitudinis
strepitus
,
aut
murmur
incon-
ditum.
Lugar
de
bebetria.
Oppidum
ubi
nobiles
Éz
ig-
nabiles
godem
jure
censentur
y,
pariterque
ad
honores
admittuntur.
Beldad,
6
belleza,
Pulchritudo
,
inis.
Venustas,,
tis,
Bella
cosa.
Bellus,
Formosus
,
Venustus
)
2,
UM.
Bellamente.
Belle
,
Bene
,
Pulchre,
*
BELEO.
Labeo,
nis.
Chilo
,
onis.
*
Belicoso.
Bellicosus.
Pugnax
,
cis.
Belitre.
Vilis
hamuncio
,
diobolaris,
BELLOTA.
Glaus,
dis.
Balanus,
i.
Arbol
que
las
lleva.
Ár-
bor
glandifera.
A,
Bellotero,
el
que
las
coge.
Glandarins
,
úl.
Benda.
Vease
Venda.
;
BENDECIR.
Benedico,
cis.
Alicui
bene
precari.
«Bendecir
una
Iglesia,
un
Altar
Ec.
Tempium,
Aram
sacra-
re,
consecrare,
benedicere.
2
*
Bendecir
la
mesa.
Mensz
benedicere.
Mensz
bené
pre-
cari,
Coenam,
vel
prandium
ab
sacris
precibus
aus-
picari,
*
Dios
bendecirá
mis
designios.
Consiliis
meis
favebit
Deus
aderiz
Numen
,
Ccelum
adspirabit.
Mea
consilia
fortuna-
bunt
Superi,
vel,
ad
optatum
exitum
perducer
Deus;
*
Dios
te.
bendiga,
niño
mio.
Situbi
Deus
propitius
,
cha=
rissime,
vel
,
Deus
te
amet,
tibique
faveat,
BENDITO.
Sacer
,
Sacratus
,
Consecratus
,
Benediétus,
a,
um.
Pan
bendito.
Panis
sacet,
sacratus,
lustralis,
pla=
cularis
,
pizculus.
(Vulgó)
Panis
benediétus.
Agua
ben—
dita.
Aqua
lustralis,
lustrica
,
piacularis.
Aqua
bene-
diáta.
El
Acetre
del
Agua
bendita.
Vas
lustrale.
Vas
lus-
tricum.
Urceus
aque
lustrica.
Pililla
del
Agua
bendita
del
aposento.
Urceolus
lustralis.
Urnula
piacularis
aque,
+:
Aque
lastralis
vasculum.
*
Bendito
de
Dios.
Deo
acceptus
,
Bratus,
charus.
*
Estaes
una
bendita
familia.
Familia
est
acceptissima
Nu-
minis
:
in
aguam
celestia
munera
confluunt
:
Cui
divina
beneficia
confert
Coelam,
cui
gratificator
Deus
:
quam
exquisiis
Deus
beneficiis
ornat.,
cumulat
:
cui
stos
Coelum
favores
impertitur.
|
*
Bendicion.
Fansta
precatio.
Fauste
preces,
Fausta
com-
precatio.
Bene
ominate
preces.
ik
Bue
recibido
del
Pueblo
con
mil
bendiciones.
Faustis
po=
puli
acclamationidus
,
vel
publica
civium
gratulatio-
ne
exceptus
est.
:
*
Los
pobres
te
llenarán
de
bendiciones
,
por
haber
defendido
su
causa.
Tibi
fausta
omnia
precabuntut
,
te
faustis
pre-
cationibus
prosequentur
inopes
,
quod,
¡psorum
causam
egeris.
Bendicion
de
pan
,
vino,
agua
Sc.
Benediótio,
nis.
Echaárla
en
la
Misa.
Benediótionem
fidelibus
impertire,
He
echa
la
bendicion
á
los
estudios.
Litrerarum
studiis
va=
ledico.
|
BENEFICIO
,
6
merced,
Beneficiam,
ii.
Meritum
y
4.
-
TOM.
11,
BE
]
Tengo
esto
por
gran
favor
,
¿
beneficio,
Hoc
aos.
nefici
loco
pono
,
maximi
apud
me
meriti
locum
ob-
tiner,
pr
*
Dár
en
rostro
á
uno
con
el
beneficio.
Beneficia
sua
alícui
objicere,
exprobare.
*
Beneficio
Eclesiastico.
Sacerdotium
,
til.
Ecclesiasticum
Beneficium.
Patrimonial.
Pawrium
,
gentile.
;
*
Beneficio
Curado.
Beneficiam.
curatum
,
cui
animarum
cura,
6
Sacramentorum
administratio
annexa
est,
Beneficiado.
Beneficiarius
Parecie.
Beneficiatus.
Beneficio
gaudens.
Beneficiar
la
tierra.
Vease
Cultivar.
*
Benevolencia.
Benevolentia,
X.
*
Ganar,
cautivar
la
benevolencia
de
alguno.
Alícujus
bene-
-
yolentiam
colligere,,
capere
:
benevolentiam
sibi
pírere,
conciliare.
Allicere
alicujus
animum
ad
benevolentiam.
Sibi
aliquem
benevolum
reddere,
facere.
*
Benevolo.
Benevolus,
a,
um.
*
BENGALA.
Virga,
scipio,
ducis
insigne,
Benigno.
Benignus,
Clemens,
Beneficus.
Benignidad.
Benignitas
,
Clementia,
e»
Benignamente-Benigne,
Clementet.
*
Benino.
Tuberculum.
Saubrilis
tumot.
0
Benjui
,
¿goma
olorosa..
Hoc
Laser
,
eris.
El
arbol
que
echa
esta
goma.
Laserpitium,
til,
BE0ODO.
Ebrius
,
Bene
potus.
*Berbena,
0
Verbena,
hierba
Verbena,
e.
BERZA.
Brassica
,
cx.
Caulis
,
is.
Crambe,
es.
Berza
pe-
queña.
Canliculus,
li.
Cosa
bercera
,0
de
berza.
Brassica-
rus,
a,
UM.
0
>
e
*
Aun
están
en
berza
los
panes.
Herbescunt
adhuc
sata;
nec
dum
in
genicula
assurgunt.
*
Qué
tiene
que
vér
berzas
con
gazpachos
>Quid
lecytho
cum
serophio
>
Q
vid
cothurnis
cum
clava?
;
BERENGENA.
Maam
amatorium.
Pomum
insanum.
Me-
longena.
Nebrija.)
:
*
BERGAMOTA,,
pera.
Pirum
bergomium.
*BERGANT?.
Frauduientus,
Ímprobum
caput.
.
*
Bergamin,
vagel
de
bajo
bordo.
Myoparo
,
niS.
Navis
“predatoria.
Lembus
piraticus.
E
Beril,
piedra
preciosa. Beryllos,
1.
BERMEJO.
Ruber,
bra,
um
Rubeus.
4,
UM.
Bermejear.
Rubeo,
es.
Rubesco
,
cis.
Bermejuela.
Pisciculus
rubris
branchiis,.
BERMELLON.
Miajum:,
mi.
Sinopis
,1dis.
Bermellon
contrahecho,
Hic,
hec
Cinnabaris,
nabari
(indecl.)-
*
Bornegal.Pallubram,
río»
a
AE
Bernía
,
vestido
de
invierno.
Blibernica
endromis
,
idis,
BERRACO,
ó
Verraco.
Verres
y
15-
Berrar
,
ó
berreer.
Denú
bus
frendere.
Berros.
Laver,
eris.
Sisymbrium
pu
ds
BERRUGA,
ó
Verraga.
Verruca,Cz.
Cosa
que
tiene
berra-
gas.
Verrucosus
,
4,
UM.
is,
Hoc
Cin-
Berrueco.
Montis
verruca:
Berrocal
y
lugar
de
berruecos.
Mons
verrucis
plenus.
BESO
honesto.
Osculum,
Y.
Lascivo,
Basiutn,
sii.
Sua-
vium
,
vil.
Pi
Besar.
Osculor,
Deosculot,
atis.
Oscula
figere
,
pangere,
imprimere,
Lascivamente,
Suavior
,
aris,
Basior
,
aris.
BESTIA.
Bestia,
Bellua,
2,
Pecus,
ndis,
Benta
animans.
Brutum
20iman5»
vel
animal,
Rationis'expers-animal,
*
Besrezuecla.
Bestiola
9
2.
Exilis
bellua,
Exigua
bestia.
»
Bostia
salvage.
Feta,
e,
Bollua
fera
,
agrescis,
imman=
sueta
,
SIvestils,
:
:
*«
Besita
mansa
de
su
naturaleza,
Bestia
cicur,
sponte
man-
sueta
,
natura
cícur,
;
É.
*
Bestia
mansa
por
ateo!
Auimans
cicurata
,
mansastadia,
doimita,
a
e:
*
Bes
ña
BE
*
Bestia
de
carga.
Jamentum,
ti.
Jumentum
veétorium,
*
Bestia
del-rio,
que
vive
en
las
aguas.
Bestia
aquatilis
,
flu=
viatilis.
:
*
Los
que
antiguamente
combatian
con
las
bestias.
Bestiaril,
otum.
“Cosa
de
bestias,
perteneciente
á
bestias.
Belluinus
,
Ferinus,
a,
um.
:
*
Lugar
lleno
de
bestias.
Locus
belluosus,
Pintura
de
bestias
pintadas.
Piótura
belluata»
sa.
CL
*
Estár
expuesto
y
6
condenado
á
las
bestias.
Feris
objici.
Ad
bestias
mitri.
Ad
bestias
damnari,
62
immitti,
*Divir
como
una
bestia.
Ferino
ritu
vitam
agere.
Belluino
morevitam
instituere.
Ferinum
in
modum
vivere.
Carere
humano
cultu
,
viétuque.
*
Ese
es
una
bestia,
Homo
pecus,
stolidus,
vecors
,
de-
mens
,
stupidus,,
*
Hombre
bestial.
Bardus,
Stupidus
,
Plumbeus
,
Vastus
82
tardus,
Ineptus
,
6z
inconditus,
;
*
Bestialidad,
necedad
,
tontería.
Stupor,
15.
Ingenii
tardi-
tas.
Stupor
mentis
vel
cordis,
Stupiditas
,
tis.
Vecor-
dia,
x.
:
papi
*
Pecado
de
bestialidad.
Bestialitas.
Concubitus
hominis
cum
bestia.
:
da
*
Bestión,
ó
Bastion
,
genero
de
fortificación,
Saxeus
agger
in
aciem
prominens,
*
BESUGO.
Porcellus
marinus.,
*
BETONICA,
bierba,
Betonica
,
ce.
BETUN.
Bitumen,
inis.
De
betun.
Bitumineus,
a
,
um.
Betun
de
colmenas.
Propolis
,
1S.
Betunar.
Bitumino,
as.
Bitumine
oblinere,
Bexiga
,
6
vexiga.
Vesica
,
ce.
BECERRO,,
6
Vecerro.
Vitulus,
li.
BEZOAR,ó
Bezar.
Bezoardicus
lapiso
BIBLIA,
la
Escritura
Sagrada.
Hec
Biblia,
orum.
Codices
-
Sacri.
Sacre
Paginz.
Sacrum
Divinz
legis
volumen.
Sa-
:
cra
Biblia.
Divinus
liber
,
Divine,
vel
Sacra
litterz.
Biblioteca.
Hec
Bibliotheca
,
cz.
Bibliotecario.
Bibliothece
prefectus.
'
;
*
Bichas,ó
bichos.
Telamones
,
um.
Hominum
simulacra
in
edificiis,
que
gibbosa
fere
figura
effingi
solent.
Bicho
,
4
Mal
bicho.
Improbus
homo.
Improbum
caput.
*
Bicoca.
Turricula
speculatoria
,
Specula
,
e.
Vigilis
cel-
hala.
*
Bicoca,
Lugar
,
ó
Aldea
de
pocas
casas.
Oppidulum,
i.
BIELDO,
0
Vieldo
para
aventar,
Ventilabrum,
bri.
Biel=
dar.
Erumeñtum
vánnere,
ventilabro
purgare.
Bien
,
nombre
substantivo.
Bonum
,
hi.
j
LENA
*
Mirar
por,el
bien
público.
Consulere
reipublice,
In
com-
mune
consulere.
*
El
bien
no
es
conocido
hasta
que
es
perdido.
Tum
denique
bona
nostra
novimus,
CUM
amisimus.
j
*
Hacer
bien
á
alguno,
Bene
mererl
de
aliquo.
Benefacere
alictal.
:
*
Haz
bien,
y
no
cates
á
quien.
Omni
petenti
te
indifferen=
ter
tribue.
*
Bien
hayas
tú.
Deus
te,
Superique
ament.
Bene
tibi
Deus,
siperique
faciant,
*
Bienes
,
6
hacienda,
Bona,
orum.
Commoda
,
orum,
Fa=
cuitates
,
tum.
Fortunz,
arum.
Res
,
rel,
Bienes
muebles.
Domestica
suppellex
,
Urensilia
,
¡um.
Bie-
nes
raices.
Possessiones
,
Fundi
,
orum.
Res
soli.
Bienes
“libres.
Bona
immunia
,
nulli
obnoxia.
Habidos
,
y
Por
ha-
her,
Adquisita
S
adquirenda.
De
sus
antepasados.
Aviíta
bona.
Res
telióta.
(Martial)
*
Bienes
concegiles.
Possessiones
publica,
Realengos.
V
eéti-
galia
,
Regia
Jura.
uu
*
Bienes
temporales.
Bona
fugacia
,
caduca
,
peritura.
Bie-
nes
gananciales,
Bona
in
matrimonio
acquíisita,
*
Mil
bienes
tiene
este
hombre.
Multz
illum
dotes
¿virtu—
tesque-
commendant,
Multis
6z
eximils
nature
dotibus
preditus
est,
*
Dijo
de
él
mil
bienes.
Multa
de
illo,
ac
magnifica
predi-
cavit.
Amplissimis
eum
verbis
commendayit.
*
BIEN,
adverbio.
Bene.
Probe,
Recte,
Respondes
bien.
Bene,
belle,
preclare,
optime,
scite,
con
cinné,
probé
,
convenienter
respondes.
*
Estás,
te
hallas
aquí
bien
?
Tibi
bene
in
hoc
loco
est?
An
satis
commode
degis
isto
in
loco?
ES
*0
qué
bien
hiciste!
la
vida
me
has
dado,
O
faétum
bene;
beatificasti
me.
3
X*
Bien
está.
Bene
est.
Bien
estás
en
la
cuenta.
Redte
ratio-
nem
tenes.
ds]
*
Bienhizo
en
componerse:con
la.
parte,
Probe
fecit,
qui
transegetit..
eya
*
Si
fue
bien,
ómal
hecho
,
no
nos
toca
á
nosotros,
Reátée,
an
secus,
nihil
ad
nos.
*
Bien
dices.
ReG1e
judicas.
Bien
dicho.
Reété
ac
sapienter,
acute
,6z
opportune
diétum.
*
Bien
trabajosamente
lo
pasa.
Bene
multis
eerumnis
pre-
mitur,
Sane
misere
vivit,
*
Bienmal
le
trataron.
Sané
malé
acceptus
est;
*
Bien
malo
está.
Sane
gravi
morbo
laborat.
*
Bien
escasamente
sabe.
Sane
parom
doctus
est,
.
*
Esta
es
una
cosa
bien
enfadosa.
Sane
quálo
molestissima
hac
res
est,
;
/
Hlemos
comido
muy
bien,
Opipare,
lauté
,
splendide
pran=
dimos,
'
*
Mi
hermano
no
está
bien
conmigo.
Ánimo,
Sí
voluntate
á
fratre
meo
dissideo,
discrepo.
Mihi
cum
illo
non
bene
convenit.
:
*
Está
bien
conmigo.
Optime
mihi
cum
illo
convenit.
Bené
inter
nos
convenit.
Concordissimé
vivimus.
-
*
Bien,
bien,
4
él
le
pesará.
Bené
est
,
bene:
habet,
ilu
.
poenitebit.
*
BIEN
puedes.
(modo
permissivo)
Licet.
Bien
pude
dejarlo,
si
quisiera.
Cessare
mihi
licuit,
si
libuis-
set.
y
;
*
Por
mí
bien
puedes
llevarlo.
Per
me
auferas
,
licet.
Per
me
nulla
mora
est
,
quin
auferas,
*
Si
por
bien
lo
teneis,
daré
mi
descargo.
Si
per
vos
licet,
cau-
sam
dicam,
ST
e;
*
Bien
acondicionado.
Bonz
indolis
homo.
Lenis
8z
facilis,
probus
$
suavis.
Bienaventurado.
Beatus
,
Felix
,
cis.
e
yk
Bienaventuranza.
Felicitas,
Beatitudo,.
Beatitas.
Vita
beata.
:
*
Bien
criado.
Probe
81
ingenue
educatus
,
optime
insti-
tutus.
*
Bien
hablado.
Urbanus
8
comis.
7
Bienhechor.
Beneficus
,
Bene
de
aliquo
meritos.
*
Bien
inclinado.
Bene
á
natura
institutus
,
oplime
indolis
adolescens.
*
Bien
intencionado,
Probus
ac
sincerus.
*
Bien
nacido.
Ingenuus
,
honesto
loco
natus:
*
Bien
quisto.
Omnibus
acceptus,
*
Seas
bien
venido.
Felix
8z
auspicatus
sit
adventus
tuns,
1
Mihi
de
tuo
gratulor
adventu.
Opportunus
$z-
optatus
mihbi
advenis.
BIGA.
Trabs,
bis
,
vel
Trabes,
is.
Tignum,
ni.
*
Biga
de
una
pieza.
Solida
trabes,
Unius
stipitis
tignum.
Solidi
scapi
trabes.
0d
*
Biga
armada,
compuesta
de
diversas
piezas.
Trabes
com=
paétilis
,
vel
everganea,
Bigas
maestras
que
atraviesan
de
una
pared
á
otra
enla
fabri.
ea,
Transtra,
orum,
Tigna
transversa:,
vel
transyersaria,
*
Bj-
B1
K
Bigas
hincadas
para
fabricar
puente.
Sublicz,
arum.
*
BIGAMIA.
Iteratum
coojugium,
Bigamia:,
2.
*Bigamo,
casado
dos
veces,
Bis
conjugatus.
Gemini
con-
jugii
homo.
(valgo)
Digamus
,
vel
Bigamus.
BIGORNIA
de
berrador.
Locus,
udis.
*
BIGOTE,
Hxc
Mystax
,
cis.
Superi
labri
barba,
vel
pi-
lus.
Los
dos
lados
de
los
bigotes.
Ale
,
arum.
*
Arremangar
el
bigote.
Barbz
alas
surrigere,
*
Digoteras.
Barba
asciritia,
|
BILLETE.
Scheda,
z.
Billerica.
Schedala,
«e.
Billete
de
amores,
Littere
amatoriz.
-BIMESTRE
,
dos
meses.
Bimestris,
vel
Bimensis
,
€
,
15.
*
Binar
la
tierra.
Terram
iterare,
repastinare
,
iterató
fo-
dere
,
secundo
fodere
,
aut
arare,
*
Binacion,
Repastinatio
,
nis,'Jrerata
fossio
,
aut
aratio.
Repetita
fossionis
,
aut
arationis
opera.
Ágrorum
se-
cunde
opere.
E
Binacion
de
Viñas.
Vinezx
repastinatio,
vel
iteratio
,
vel
irerata
pastinatio.
*
Biombo,
Umbella
focaria.
Umbella
manuaria.
Biombo
para
defensa
del
ayre.
Objettam
vento
septum.
Birlar.
Vease
Bolos.
Birlos.
Lo
mismo
que
bolos,
Vease
Bolos.
*
Birrere
,
6
Coqueta.
Calantica
,
ce.
Leéticarius
pileolus,
El
que
le
tiene
puesto.
Pileatus..
e
BISABUELA.
Proavia,
e.
Bisabuelo.
Prosvus
al,
Bisabuclo
del
bisabuelo,
Tritavus
,
i..
Ella.
Tritavia,
e.
*
El
padre
del
bisabuelo.
Abavas,
i.
La
madre
del
bisabuelo,
Abavía
,
2.
BISIESTO.Dies
intercalaris.
Intercalarius
dies,
44%0
disies-
so.
Intercalarins
diei
annus.
Intercalarius
annus.
Bisnicto,
ó
biznieto.
Pronepos
,
otis.
Bisnicla,
Proneptis
,
15,
*
Bisojo.
Strabo
,
nis.
|
*
Bisoño
Soldado.
Tiro,
nis.
*
Bistorta,
bierba.
Bistorta
,
2.
Serpentaria
,
E.
*
BITOR,
ave
conocida
,
llamada
Reyna
de
las
Codornices.
Glottis
,
1dís.
Biuda,
Biudo
,
Biudéz
,
Bibora,
Bivir
Sc.
Vease
en
la
V.
*
BIZARRIA.
Magnificentia.
Splendor.
*
Bizarro.
Magnificus.
Splendidus.
:
:
*
Bizarrear.
Maguificentiam
ac'splendorem
jaétare.,
osten-
1are,
$
As
BEI
O
Bizazas
,
0
alforjas.
Bulge
,
aram.
Corycium,
il.
*
BIZMA.
Ossis
fraéti,
aut
Jlaxad
membri
adstrictorium
emplastenm.
Ossis
fraéti
adstriétoria
ferula.
eS
*
Bizmar,
Eradto.ossi
ferulam
adstriCtoriam:
imponere,
ap=
ponere.
Biznaga.
Vease
Viznaga.
BLANCA,
moneda
Castellana.
Sestans
,
vel
Sextans,
tis,
No
debo
blanca.
Omni
xre
alieno
solutus
sum.
No
tengo
blanca
Nihil
habeo
in
loculis.
e
BLANCO,
cosa'blanca.
Albus,
a
yum.
Candidus:,
a
,
um.
*
Blanco
del
huevo.
Albugo,
inis.
Eso
esdecirme
que
lo
blanco
es
negro.
Hoc:est
vim
afferre
sensibus,
Éz
extorquere
ex
animis
cogitationes
verbo-
rum,
quibus
imbuti
sumus,
*
Dejar
á
uno
en
blanco.
Aliquem
spe
sua
frustrare
,
pre-
termittere
,
preterire.
'
?
*
Quedarse
en
blanco.
Spe
frustrari,
fraudatl.
*
Mas
lace
lo
blanco
junto
á
lo
negro.
Álbum
ex
nigri
con-
Se
tentione
magis
emicat,
:
-
Ni
sé
si
es
blanco,
6
negro
Nec
si
albus,
aterve
est
scio,
*
BLANCO,
á
donde
tiran.
Scopus
,
pi.
Tirar
,
Ó
apuntar
al
blanco,
la
scopum
collineare,
collimare.
Dár
en
el
A
BL
|
blanco.
Scopum
figete,
tangere.
No
dár
en
el
blanco.
Á
scopo
aberrare.)
Caer
ALIS
ER
*
Dios
es
el
blanco
de
mis
deseos.
Consiliorum
82
votorum
-
meorum
scopus
unus
est
Deus.
Hune
finem
mex
cogi-
tationes
speétant.
KO
studia
mea
tendunt..Ad
illum
vota.mea
tanguam
ad
scopum
diriguntur,
referantar.
Blancura.
Albédo
,
inis.
Albor
,
oris.
De
lustre.
Candor,
OrÍS,
ei
bi
BLANQUEAR,
ó
blanquecer
algo.Aliquid
dealbare,
Album,
colorem
alicni
rei
inducere.
Album
aliquid
facere
,
red-
dere.
:
Blanquear
,
parecer:blanco.
Candeo
,
€s.
Candico,
as.
Blanguear
,
ponerse
blanco.
Exalbesco
,
1S,
*
Blanquecino,
Atbiduas
,
subalbidus
,
a
,
UM.
Si
BLANDEAR,
ó
blandir
alguna
cosa.
Aliquid
agitare,
sub-
agitare,
jactitare,
motare.
*
Blandear
una
lanza.
Hastam
vibrare
,
agitare,
torquere.
Blandear
en
algo.
Bacillo,
as.
Nuto,-as,
Titubo,,
as.
la
sententia
non
constare.
E
y
A
*
Desde
entonces
comenzó
á
blandear
la:
vara
de
la
justicia,
Jam
tum
judicia
severa
Bieri
desierunt..
200
*
Aun
al:
Juez
recto
hacen
blandear
las
lastimas.
Reótum
“quoque
Judicem
inclinar
miseratio..
A
A
BLANDO
al
sentido
del
ta£to.
Nollis
,
Lenis
,
€.
Tener,
a,
um.
Cera
blanda.
Cera
mollis
8z
traétabilis,
tenera,
Be-
xibilis
quamvis
in
partem
,
formabilis
1n
quasvis
figu—
ras.
uE
2
á
*
Bando
de
condicion.
Facilis
naturá
,
lenis,
mitis.
E
*
Es
blando
de
carona.
Delicatus
est
Óz
mollis,
qui
frigo-
ris
8z
Solis
mala
nescit..
OS
E
*
Blandamente.
Molliter,
teneré
,
teneriter.
Hablale
blan-
-
damente.
Blaudé
cum
illo
age.
Leniter
illum
traéta
,
co-
miter
appella.
*
Reprebendióle
blandamente.
Verbis
um
amicé
castigavit,
blande
reprehendit,
molli
brachio
carpsit.
BLANDURA.
Mollitia,
e,
teneritas,
atis,
tenerítudo,
inis.
3
*
Blandura,
flogedad
de
animo.
Animi
mollitia,
Languidi
peétoris
mollities.
Solutior
animi.
habitus.
*
Blandura,
delicadeza,
Molitía
,
=.
Mollities
,
€l.
Delitiz,
arom.
Mollores
delujz.
BE)
*
Blandura
de
genio,
ó
de
condicion.
Lenitas
,
suayitas,
Ía-
cilitas.
'
:
RATES
>
*
Blandura
de
tiempo.
Aéris
temperies.
:
Po
BLANDON.
Fax,
cis.
Teda,
vel
Treda,
2.
Funale
,
15,
El
pie
grande,
donde
se
pone
la
hacha.
Lychnuchas,
1.
Ly-
chous
,
nl.
:
ÉS
BLANQUEAR.
Vease
despues
de
blancura
*
Blanquería,
lugar
para
«blanquear
el
lino:
Officina
al-
baria.
E
*
Blanquecino,
0
blanquizco.
Albidus3
2),
UM.
Subalbidas,
Subcandidus
,
Exalbidos,
Albicaas
>
Candicans,
Lis,
*
BLASFEMAR.
Blasphemo
>
85:
Sacrilegis
diétis
violare
Numen.
Diétis
maledicis
Dei
majestatem
minuere,
-
Deum,
8
Divina”,
vel
Divos
verbis
sacrilegis
ledere.
Impias
in
Deum
vel
Sanctos
voces
jaétare,
sacrilegas
voces
evomere.
“Scelesto
ote
contumelias
in
Deum
effundere.
:
:
:
|
*
Blasfemo.
Verbis
1N
Numen
impius.
Impio
ore
in
Deum
sacrilegus.
1
Deum
éz
Divina
vel
Divos
contumelio=
.
sus
éz
injurius-
Divini
Numinis
obtrectator.
Blasphe-
mus,
l.
ao
*
Blasfemia.
Blasphemia
,
2.
Diélum
Numini
contume-
liosum.
Verbum
la
res
divinas
petulans
82
injurium.
Impium
in
Divinam
Majestatem
didtum,
Verbum
-vio-
cdande
Divina
Majestati
sacrilegum.
Contumeliosa
yerborum
Impietas.
:
ds
*
BLASON,
6
Armas
de
linage.
Icon
seutaria.
Imago
scuti
,
gen-
et
6
BO
¿
gentilitii.
Descriptum
gentis
imaginibus
scutum.
Figu
rata
gentilitiis
imaginibus
parma.
Gentilitia
Insignia,
E
3007
fs
e
..
p
*
El
Arte
del
Blason.
Ats
tesserze
scutariz.
Tesserarii
scuti
scientla.
,
*
Blasonar.
De
suis,
aut
majorum
fadtis,
divitiis
,
aut
honoribus
gloriari.
Res
suas
magnificé
jaCtare,
BLEDO,
bierba
conocida.
Blittum
,
tl.
BO
*
BOATO,,
voz
muy
sonora.
Boatus
US
Andarcon
boato.
Cum
insigni
fastu
procedere,
Bobo,
5
bovo,
Fatuus,
stultus
,
insipiens,
excors,
dis,
_morio-,
nÍS,
*
Hacerse
bobo.
Stultitiam
simulare
,
fatuum
se
fingere.
**
Quién
hay
que
no
tenga
un
pedazo
de
bobo?
Auriculas
asini
quis
non
habet?
*
A
los
bobos
con
eso,
que
yo
bien
te
conozco.
Ad
populum
*
phaleras
¿ego
te
intus
$
in
cute
novi.
Persi4s,
BOBEAR.
Desipere
,
Delirare.
;
Bobería,
Staltitia,
2.
Fatuitas,
tís.
Ineptiz
,
arum.
:
*
Hablar
boberías.
Effutire
aliquid.
Temere
Sá
stulte
loqui.
$
*
El
que
habla
boberías.
Morologus
,,
gl.
BOCA.
Os,
oris.
Boca
pequeña
,
ó
boquita.
Osculum,
1.
Os-
cillum,
¡.
Exile
os.
Angustum
os.
*
Abertura
de
la
boca.
Ritus
oris.
Oris
hiatus.
Los
labios
de
la
boca
abierta.
Bucca,
cz.
:
*
El
que
tiene
boca
muy
gruesa,
que
dicen
Bocon.
Bucculen-
tus.
'Abrir
mucho
la
boca.
Diducere
riétum.:
Os
vastius
didu-
cere.
*
Dice
quanto
se
le
viene
á
la
boca.
Quidquid
in
buccam
venit
,
expromit
,
garrit,
Hasta
ahora
no
he
abierto
la
boca,
mi
he
dicho,
Esta
boca
es
mia.
Hanc
primam
vocem
misi.
*
Yo
le
taparé
la
boca
con
la
plata,
Mercede
linguam
ejus
adstringam.
Ejus
linguam
pecunia
corrumpam
,
ut
sileat.
*
Le
ban
tapado
la
boca
con
la
plata.
Pecuniá
adstridtam
habet
linguam.
(Y
por
modo
de
proverbio)
Bos
in
lin=
gua,
(
subaudi,
illi
est.
)
Porque
una
de
las
mas
antiguas
monedas
de
Atenas
tenia
marcada
la
figura
de
un
Buey.
(T
por
otro
modo
de
proverbio.)
Argiranchen
39
Argen-
team
anginam
patitur,
Angina
significa
la
esquinencia,
ovillo,
e
palabra
me
tapó
la
boca.
Hoc
verbo
omnes
mihi
as
€ripuit,
Responsiones
omnes
mihi
reponendi
ans
preclusit,
$)
*
Echale
la
mano
á
la
boca
Para
que
calle.
Os
opprime,
ut
ne
clamet.
Teren!.
3
;
e
Nadie
se
atrevió
á
abrir
la
boca.
Ne
hiscere
quidem
quis-
quam
est
ausus.
*
En
quanto
á
lo
demás
,
y0
-cum
coram,
Caetera
coram.
$48
*
Hablar
boca
4
boca.
Cominus
inter
se
colloqui
:
admoto
propiús
ore
sermonem
habere.
RE
:
*
Todo
le
sucede
á
pedir
de
boca,
Omnia
illi
accidunt
ex
sententia.
Ex
destinato
illi
omnia
fluunt
>,
cadunt,
eve-
niunt,
succedunt,
*
Echar
á
boca
de
costal.
Sine
modo
largiri
,
effundere,
*
Sustenta
muchas
bocas.
Numerosam
familiam
alit.
*
De
la
boca
me
lo
quité
para
darselo.
Ne
illi
deessem,
mihi
vel
necessaria
detraxi,
|
:
Antes
pegaré
la
boca
á
la
pared,
que
pedirle
nada.
Fame
potiús
peream,
quám
lam.
rogera,
,
*Noos
salga
eso
de
la
boca.
Caye
tibi
hoc
ex
ore
decidat,
se
lo
diré
á
boca.
Deczteris
,
te-
DO
|
*
No.se
le
cae
está
palabra
de
la
boca.
Hoc
illi'
verbum'
semper
est
in
ore,
Hanc
vocem
crebrius
usurpat.
1d
-
seepids
inculcat.
|
PS
.
*
Guardar
la
boca.
Sibi
in.
cibo
potuque
temperare.
Quien
guarda
la
boca,
escusa
la
sangría.
Abstinentia
sanitatis
mater.
:
*
No
tiene
boca
para
decir
de
no.
Omnia
omnibus
annuit,
Nihil
petenti
denegat.
.
/
'*
No
le
tomó
en
la
boca.
Nullam
de
eo
mentione:mn
fecit,
*
En
boca
cerrada
no
entra
mosca.
Vacat
periculo
silen=
tium.
q
A
boca
de
noche.
Sub
vesperam,
Sub
noétis
crepusculum,--
>
*
A
boca
llena.
Oré
pleno.
Ore
rotundo,
,
BOCA
de
llaga.
Ulceris
os.
Del
estomago.
Stomachi
fayx.
Boca
cálle.
Viz
aditus.
De
un
río.
Ostiam
fluminis.:
Boca
de
horno.
Prefurniam,
nii.
De
vasija.
Orificiaom
,
la=
brum,
1.
|
*
Bocas
de
argolla.
Annuli
ferrei
posticam,
-.
(
A,
*Estár
boca
arriba.
Supinum
jacére.
Boca
abajo.
Pronum
|
jacére,
|
y
|
*
Bocaza.
Sparsum
ac
laté
diduétum
os.
BOCADO
de
comida.
Buccea
,
ex.
Buccella
,
Bolus,
¡.
Bocado
sin
hueso.
Pulpa,
2.
Pulpamentum,
ti.
Ese
es
bocado
sin'hueso.
Hoc
est
lucrum
sine
sumptu.
y
*
No
he
comido
bocado.
Nihil
cibi
gustavi.
Integram
fa=
mem
ad
ovum
affero.
y
há
*
Tomad
un
bocado,
Aliquid
cibi
degusta,
*
Bocado
comido
no
gana
amigo.
Gratia
gratiam
parit,
Ne
cesse
est
facere
sumptum
,
qui
querit
lucrim.
*
No
hay
bocado
de
pan
en
casa,
Ne
panis
quidem
reliquie
domi
manent.
*
Bocado
del
freno.
Lupatum,
ti.
*
Bocadillos
para
engordar
aves,
Turundz,
atum.
*
Bocado,
ó
mordisco.
Morsus,
us.
Sacó!le
un
bocado.
Morsu
carnem
traxit,
avulsit,
*
A
buen
bocado
buen
grito.
Ex
intemperantia.
podager
in-
gemiscit.
0
:
*
Con
el
bocado
enla'boca
salimos
á
ellos.
A
prandio
in
hos=
tes
CONSULreximus.
E
A
bocados.
Mordicús.
Morsicatim.
Querían
comerse
á
boz
cados.
Mordicús
inter
se
contendebant.
*
Diole
un
bocado
con
que
murió.
Offam
illi
venenatam
obtulit
,
qua
extinétus
est,
04%
.
*
Bocací.
Byssus
colore
infeéta.
A:
Boca!
,
ó6
Brocal
de
un
pozo.
Os
putel.
Bocanada
de
agua,
ó
de
otro
licor.
Aque-,
aut
vini
exiguus
haustus
ore
retentus.
|
*
Bocanada
de
ayre.
Repentinus
venti
flatus
:
subiti
venti
flatus.
Ñ
x*
Bocanada
,
vomito.
Vomitio
,
nis.
E
*
Bocadera.
Fiscella,
qua
os
jumenti
retinetur
,
ne
come-
dat.
Echarla,
Fiscella
jamentum
capistrare.
X
Bocezar
,
ó
bostezar.
Oscito
,
as.
Bocezo,
6
bostezo.
Oscita-
tio,
nis.
Frecuencia
en
bostezar.
Oscedo
,
inis,
.
*
Bochorno.
Estus
immodicus,
nimius,
maximus
,
suffo-
cativus,
*
Bocina.
Cornu,u,
vel,
us.
Buccina
,
e.
Buccinum,
ni,
*
El
que
latoca.Cornicen
,
inis.
Tocarla.
Cornu
canere.
'
BODA4.Nuptiz
,
arum.
Cosa
perteneciente
4
boda.
Nupria-
lis
,
le,
15,
Boda,
6
festin
de
la
boda.
Nuptiale
convivium.
Nuptiales
epulz.
Nuptialis
gratulationis
epulum.
*
La
tornaboda.
Repotia
,
orum.
Repotiorum
epulz,
Re=
potialis
coena.
Repotiale
convivium».
*
No
se
hace
la
boda
de
hongos.
Nullus
apparatus
sine
sumptibus,
:
*
Acabaráse
el
pan
de
la
boda,
Voluptates
abeuntes
intueri
OPortet,
,
IA
*
Per.
A
AE
IA
ADA
AA
NA
a
A
>
-
-
Bodoque.
|
BO
*
Perrito
de
todas
bodas,
Mensarum
assecla,
BODEGA
de
vino.
Vinaria
cella,
Subterranea
vini
cella.
Vini
cella
promptuaria.
Vini
promptuarium.
*
Bodeguero.
Promus
vinarius.
Cellarius
vinarius.
Dispen-
sator
vinarius,
Cell
vinariz
prefectus
,
vel
procurator.
BODEGON.
Caupona
,
e.
Taberna
,
Popina,
Ganea,
ez.
_*
Andar:
por
los
bodegones.
Latitare
per
popinas.
Popinor,
aris,
*
.
€
En
qué
bodegon
hemos
comido
?
Unde
me
nosti?
Unde
tu
“mibi
tan
familiaris?
ie
8
El
que
anda
por
bodegones.
Ganeo
,nis.
Popino
,
onis,
In
cauponis
assiduus.
Cauponarum
asseÉtator.
Bodegonero.
Caupo
y
nis.
Canponariam
exercens.
Caupo-
“em
agens.
La
bodegonera.
Caupona
,
2.
Este
oficio.
Canuponaria,
Y.
dee
Bodigo
de
ofrenda.
Libum
,
l.
a
:
Globulus
fiGtilis
balistarius.
Bodocazo.
Fictilis
giobi
¡étus.
;
Ss
“BOEES,
6
livianos,
Pulmo,
onis.
Echar
los
bofes
por
lograr
algo.
Vehementer
aliquid
appetere,
inhiare
,
anhelare.
Bofetada,ó
bofeton.
Alapa
,
2.
Colaphus,
1,
Dár
de
bofera=
das.
Os
alicujus
depalmare.
Colaphos
alicui
impingere,
infringere
,
infligere,
*
DOGA,
peze.
Boops,
pis.
*
Boga,
movimiento
de
los
remos
de
una
galera.
Remigratio,
nis.
Remorum
agitatio,
ES
Bogar.
Remis
navem
agere,
incitate,
provehere
,
invehe-
re.
Remigatione
,
vel
remigando
navim
impellere,
*
BOHONERO
,
ó
Buhonero,
Institor
circumforaneus.
*
Bohordo
,
junco
de
mazorca,
Typha,
z.
BOTA,
corcho
de
red.
Frustum
retis
subereum.
*
Buena
boya.
Remex
non
coaétus
,
sed
spontaneus
,
6%
ultronens.
/
|
Boyada,
manada
de
bueyes.
Armentum
bovinum.
Boyero.
Bubulcus,
ci.
Boyuna
,
cosa
de
buey
,
Ó
VACA.
Bubu=
lus,
Bovinus
,a,
um.
,
BOLA
de
madera.
Globus
lignens.
:
Bolar
,
0
volar.
Volo
,
as.
Con
otros.
Convolo
,
as.
De
al-
-
gun
lugar.
Evolo,
as.
Acia
alguna
parte,
Advolo
,
Lo-
“volo
;
ds.
:
: :
%
Esto
se
me
voló.
Hoc
me
fugit,
meum
sensum
prater-
volavit.
:
á
:
;
*
Como
volar
un
buey.
Prius
locusta
bovem
pariet.
*
Polante.
Velum
tenuissimum
sericum.
*
Boíante
del
relox,
Horologii
vertex,
*
Bolarería.
Volucres
,
um.
Volatilia,
¡um.
*
Bolarmenico.
Rubrica
Sinopica.
e
*
Bolátin,
Funambulus,
in
fune
saltator.
Schoenobates
,
is.
El
arte
de
bolatines.
Schoznobatica,
CRe
»
BOLCAR
el
carro.
Plaustrum
verter...
BOLEAR.
De
ligneo
globulo
quám
longissime
jaciendo
certare:,
contendere,
Boléo,
0
Botiboléo.
Preiervolantis
pile
percussio.
Llevóla
de
un
boléo
V+x
honorem
petiit
,
cúm
obtinuit.
:
**
Bolera.
Tessera
hospitalis,
:
*
Boletin.
Syngraphus,
i.
Syngrapha,
2.
Chirographum
Magstratíis
facientis
fidem
,
testificabtis
“quidpiams
testimonium
Magistratús
preferens
Syngrapha.
*
Boliche,
Retis
piscatorii
jactus.
Vel
Globolorum
jaétus
”
ad
scrobiculum.
:
Aa
*
BOLINA,
sonda
del
navio.
Bolis
,
idis.
Perpendiculum
nauticum.
:
.
Y
s
>
*
Bolina,
vela
del
navio.
Velum
transversaritim.
Velum
lateribus
navis
oblique
obtentum,
excipiendo.
trans=
versario
vento.
Navegar
á
la
bolina.
Navigare
trans--
_versario
vento.
Obliquis
uti,
agique
velis.
Obliguo
é
281,8
ferri
vento,
Bollo
con
manteca.
Libum
butyraceum.
*
Bollo
que
resulta
del
golpe,
Tumor
ex
contusione,
|
BO
AS
*
BOLOS.
Bacillí,
orum.Trunculi
lusorii.
Jugar
4.
los
bo-
los.
bacillis
derurbandis
ludere,
Ponerlos.
Bacillos“erige-
-
re,
stawere,
Birlarlos.Bacilios
secundo
jaétu
dejicere.
se
*
Tener
bien
puestos
los
bolos
para
lograr
algo.
Pro
honore
adipiscendo
optimis
fulciri
patronis,
LIA
BOLSA.
Marsupium,
li.
Crumena,
er.
*
Bolsa
de
arzon.
Hippopera»,
Bulga
;
z.
HoLa
mano
á4
la
bolsa.
Manu
crumenam
explorare,
No
¿ene
dinero.
Nun
tinnit
marsupium.
al
:
Bolsico.
Loculus
,i.
Loculi,orum»-
3apl
*
Bolson,
Majoris
modi
marsupium.
pul
55
O
*
Boltario,
ó
Volsario.
¡Levis
,
¡nconstans,
volubilis
,
ver
satilis
,
volaticus,
,
0
*
Boltear,
ó
Voliear.
Celeriter.
se
versare,
quoquoversum
se
vertere,
convolvere.
:
*
Bolteóle
el
Toro.
Taurus
cornu
hominem
jaÉtavit
,
venti-
lavit
innocuum..
Esla
a
Bolteador
de
maroma.
Petauristes
,
2.
Petaurista
,
te.
*
Boliera.
Prolapsio
in
caputisublatis.
pedibus.
*KDár
boltetas.
Prono-capite,
sublatis
pedibus
prolabi,
Precipitare,
Preecipitem
collabí.
Pronum
corruere.
*
Bolvedero
de
horno.
Rutabulum,
1.
pl
BOLVER.,
ó
rebolver.
Vetto,
15.
Lo
de
dentro
afro
,ó
lá”.
de
arriba
abajo.
Inverto,
is,
*
Bolver
boca
arriba.
Resupino,
as.
$
*
Bolverlo
donde
estaba
,
ó
como
estaba.
Rem
in
eundem
locum,
aut
statum
restituere,
reponere,
referre.
Bolver
la
cara.
V
ultum
avertere
ab
aliquo
loco
,wel
co:>
vertere
ad
aliquem
locum.....
+:
có
Bolver
las
espaldas.
Terga
vertere,
Bolwer
lo
prestado.
Reddo,
Restituo
,
JS.
Ls
Bolver
de
un
lugar.
Redeo,
is.
Revertor
,
eris
,
vel
Rever-
y
SORASE,
Ed
A)
AO
IEA
E
AS
Bolverse
donde
antes
estaba.
Remigro,
as.
Remeo.,
a5;
*
Bolver
al
praposito.
Ad
rem
redire.
Ad
ea
regredr,,
que
initio.
proposult,
55
:
*
Bolver
del
fin
al
principio,
A
calce
ad
carceres
revocari.
*
Bolver
atrás,
Regredior
,
eris.
Referre
pedem.,
revocare
gradum.
Dare
vela
retrorsum,
*
Bolverse
atrás
en
los
conciertos,
Abduceré
se
á
fide.
Pactz
rescindere,
Á
conventis
resilire»:
8
Bolver
algo
á4.la
noticia,
Memoriá
aliquid
repetete,
43
memoriam
redigere
,
revocare.
*
Bolver
á
mirar
atrás.
Retró
respicere.
—.
»
*
Bolver
los
ojos
ayrados.
Retorquere
oculos.
*
Bolver
al
pecado.
Repetere
scelus.
In
codem
luto
versa-
ri
:
vitiis
se
denuó
implicare
;
vomitum
revetere.
*
Bolver'
la
hoja.
Sententiam
mutare.
Abiiasubmo
cursa
regredi,
recedere.
'
*
Bolver
en
sí,
Mentem
recipere,
in
mentemirédiós
3
a
se
reverti.
a
e
*
Bolver
por
sé.
Causam
suam
ageres
Vindicare:se
ab
oppo-
sita
calumnia.
;
:
Bolvió
por
su
honra.
Existimationem
amissam
tecuperavit.
*
Bolver
de
nuevo
á
la
guerra:
Bellum
renovare,
instaura
re
,
redintegrare.
$
Bolvió
con
las
manos
en
la
cabeza,
Magno
cum
dedecore
)
repulsus
est.
-
S
'
:
*
Bolviósele
el
sueño
del
perro.
dpe
frustratus
fuit,
*
Fui
por
lana,
)
bolvé
trasquilado.
Captantes
capti
su=
mus.
|
*
Bolver
áleer.
Rele89
>
15
Bolver
á
embiar.
Remitto
y1s.
Bolver
á
pedir.
Repeto
,
is.
Bolver
á
poner.
a
els
Et
sic
de
multis.
*
Bomba
para
sacar
agua.
Hastrum.
hydraulicum.
Antlia.
hydraulica.
Organum
tubulatum
teo
2quam.
.
A
$
e
.
.
e
Dárála
bomba
en
un
navio.
Sentinam.
exhaurire.
E3
oíras
ocasiones,
Aquam
haurire
tubulato
organo»,
ad
hauriendam
€
pu-
Bom-
-48
no
BO
Ñ
|
*
Bomba
de
fuego.
Igniaria
bolis
,
io
po
Olla
¡gniasia.
*
Bombarda.
Bombarda,,
2.
Bombardear
una
plaza,
Úben
-bombardis
oppugnare.
*
BONANZA.
Malacia,
e.
Malacia
maris
,
vel
in
mari,
Ingens
maris
tranquillitas.
*
;
>
Bonanza
del
tiempo,
Coeli
serenitas.
Serenum
¿
ni,
*
Ir
en
bonanza.
Felici
cursu
progredi.
Prosperée
rem
ge-
rere.
Bondad.
Bonitas
,
Probitass'
tis,
Bondad
natural,
Indoles
preclara,
liberalis
,
ingenua.
BONETE
Pileus,
vel
Pileum,
ei.
Con
borla
de
Dotlor,
Pi-
leus
lemniscatus.
od
Galericulus,
Pileolus
,
i.
Galericulum
,
Pileo-
lum,
*
Bonete
Ada:
Quadratus
deals;
Quadratum
galeri-
-
culum,
Cornutus
pileolus.
Tetragonum
pileolum.
K
Bonete,
una
de
las
velas.
de
un
mavio.
Hic
Artemon
,
nis,
“Velum
affictitium-,
adscititium,
Inferioris
veli
pars
'adventitia.
:
*
Bonetero
,
que
hace
bonetes.
Pileorum
opifex
,
cis.
*
BONITA,
bonito.
Venustulus
,
Politulus
,
a,
um.
.
*
Bonitamente:
Polité.
Scité.
Concinne,
Venustd,
ganter,
BOÑIGA
de
Li
Fimus
bovis.,
vel
'Bovinus.
Boñuelo.
Vide
Buñuelo.
Buquear
,
abrir
la
boca.
Os
HA
aperite,
*
al
punto
que
lo
boquees
te
lo
dond:
Continuo
dabitur
quod
petes.
Vix
petieris
,
cúm
obtinebis.-
£
Bogueada,
Oris
diduétio
animam-
agentis,
Dió
la
eltimió
-
boqueada,
Expiravit.
Animam
egit,
exhalavit.
Éxtremum
spiritum
reddidit,
€
Bogueron
de
tierra.
Hiatus
terrz,
De
pared.
bpsitien,
inis,
*
Boquiabierto.
Ote
Mais:
Boquifruncido.
Compressis
la—
bris.
Boquibundido,
Depresso
ore.
Boquirubio.
Barbá
rutilá.
Enobarbus.
No
soy,
tan
boquirubio,
Non
sun
adeo
Incallidus
,
nec
tam
injuriz
Opportunus.
e
Boquiseco.
Siccis
UCB
*
BORBOLLON,
ó
borboton
,
el
bervor
del
licor
que
cuece.
Bullientis
liquoris
unda.
Liquoris
infervescentis
con-
-
citatio.
Ipse
bullule
in
summo
liquoris
bullientis,
La
olla
cuece
á
borbollones.
Fervet
olla
exundantibus
bullulis,
Bullas
ciet
,
excitat,
facit,
fundic.
In
bullas
solvitur.
:
E
Nace
el
agua
de
la
peña
ú
eorbollones
Ri
l:
rupe
scaturit
undantibus
globis
aqua.
E
petra
erumpit,
sese
impetu
urgentibus
undis
,
aqua.
E
rupe
undatim
6
'
ubertim
sese
aqua
effu
ndit.
Ele-
BORDAR.
Phrygionium
opus
facere,
fitgere,
pingere,
Opus
facere
,
exercere
acu
Phrygionia.
Acu
pingere.
Bordar
una
¿dla
Vestem
acu
Phrygia
pingere
;
acu
Phry=
-gionia
,
vel
Phrygionica
figurare
,
describere
,
depin-
gere,
interstinguere.
Paño
bordado.
Tapes
opere
Phrygio
textus
,
acu
Phry
gia
piétus
5
opere
descriptas
Phrygionico
3
acu
Phrygionica
figuratus,
variatus
,
interstinétus.
*
Bordadura.
Opus
Phrygium
,
Vel
Phry
gionicuam,
*
En
esta
bordadura,
los
claros,
las
sombras
,
y
los
matices
de
las
flores
estaban
juiciosamente
observados,
His
in
1a-
petibus
acu
Phrygia.
piétis
opere.
topiario
,
colornm
claritates
,
recessus,
commissurz
ac
splendor
,
ad
verum
sic
accedebant
,
ut
nihil
propius,
Casaca
de
tela
de
oro,
cubierra
de
bordadura
de
Hores
SA
relieve
,
mitad
de
oro
,
y
mitad
de
color
de
fuego,
que
no
había
mas
que
vér.
Clamys
ex-
aureo
textilí,
opere
Phrygionico,
non
mediocris
eminentiz
splendida
,
10=
taque
floribus
interstindta
,
partim
“aurejs
,
partim
ex
serico
ignel
coloris,
pulchré
rutilantibus
,
quod
nibil
BO'
ad
aspeftum
preclazius
cerni
poterat,
Escarlata
con
bordadura
de
plata
mezclada
con
seda
qzul.
Coccinea
vestis
argento
radians,
BODY
ES
<zrulel
colorís
intertexto,
Phrygionis
acu,
Berdador.
Phrygio,
nis.
Segmentarius
tii,
El
arte
de
Bora
dar.
Ars
Phrygionica.
Ars
Phrygionis.
EORDE,
el
extremo
de
qualquiera
cosa.
Extremum'
Ag
Ex-
tremitas
,
tis.
Limes,
itis,
Ora,
e.
Élnis,
is.
/
Borde
de
un
navio
,
ó
de
un
puente.
Margo
,
inis,
Crepido,
inis.
De
ulguna
vasija.
Vasis
labrum.
EORDON
de
peregrino.
Baculus
viatorius
longior,
De
pj=
huela.
Chorda
soni
depressioris.
*
BOREAL,
cosa
del
Norte,
0
¡Septentrión,
Borealis,
le,
ls.
*
Boreas,
viento
del
Norte.
Aquild,
nis,
Boreas,
ez,
Ven-
tus
Aquiónaris,
vel
Aquilonius.
*
*
BORLA
de
un
ponete,
Pulei
panicula,
vel
daticulis
Apex,
«1015,
BORNE,
arbol,
ó
su
madera.
Laburnum
,
ni,
Bornear,
estár
tuerta
la
tacha
-
Obhique
infcéti
»
Contor-
queri
,
vertí.
*
Bornear
un
negocio:
o
scite
tractare,
fleCtere
,
Cira
cumagere.
*
Cosa
que
se
bornea,
Volubilis
A
Veccatnil
e.
*
BORRA.
Tomentum,
ti.
Llenar
algo
dle
borra:
Aliquid
.tomento
farcire
,
infercire,
opplere
y
instrnere
*
Cosa
llena
de
ea:
Tomento
td
,
sufíertos
,
oppletus,
instruétus,
a,
um.
:
Silla
de
borrenes.
Ephippin
toménto
fartum.
Borras
,
las
heces
de
cosa
liquida.
Fex,
cis.
Barras
del
aceyte,
Fraces,.cum.
Del
Dira,
Floces
,
cum,
EORRACHO.
Ebrius
en
ilCA
tai
2vÓno
madídús,
langui-
dus,obrutus.
Estár
borracho.
Vino
madere,
vacillare,
*
Barración:
Ebriosus
,
Vinosus.
Borrachez,
6
Borrachera.
Ebrietas
,
tis,
Vinolentia',
Cra-
pula,
Temulentia
,
2.
:
BORRAFA
Buglossa,,
2.
Borago,
inis.
*
BORRAJEAR,.
Liberiore
calamó
seriptitare
que
lo
animi
causá,
-REORRAR,
Deleo,
es,
Abrado,
is,
Expungo,
is,
Oblite-
rO
,
35.
Spongiz
aliquid
subjicere.
Abolco,
es.
Bordo;
Litura,
2.
*
Borrador,
Adversaria,
orum,
“sentar
algo
en
el
borrador,
Referre
aliquid
in
Advetsaria,
*
BORRASCA.
Procella
,
2.
Tempestas
,
tis.
*
Borrascoso,
Procellosus
,
Tempestatibus
obnox'us.
i
.*
Condicion
borrascosa.
Turbulentum
ac
vebenens
ingea
nium.
BORRAX.
Chry
sotolla,
2.
Borrax
de
los
huesos
de
ao
na.
Sampsa,
vel
Sansa,
e.
BORREGO
de
este
año.
Agnus
hornus.
Borrico.
Asinvs
,
i.
Asnellus,
1.
Borrica.
Ásina,
e,
*
BORRUMBADA.
Subitus,
S
subitarius
A
impetus,
Impetuosz
mentis
subitarius”
motus.
Subitarii
consilii
impetus,
*
Hacer
borrumbadas.
Impetu
animi
aliquid
éxequi.
Concie
*
-
tato
impetv
aliquid
facere,
Borcegul.
Caliga,
2.
Cothurnus
,
ni,
Boslar.
Lo
mismo
que
bordar.
Vide
Bordar.
*
BOSCAGE.
Depiéta
arborúm
sylva.
Bosque.
Nemus
,,
oris.
Sylva
,
x*.
Saltus
,
US.
*
Bosquejar.
Delineare.
Adumibtare
unaginem,
Primas
picture
lineas
ducere.
*
Bosquejo.
Adumbratio,
Delineatío,
nis.
BOSS
AR,
vomirar.
Vomo,
is,
Evomo
,
Y,
*
Bostezar.
Oscito,
45.
*
Dostezo.
Oscitatio,
nis.
BOTA
de
vino.
Uter
,
tris.
Utriculus
vinarius,
De
camino.
Ocrea
,
ex.
El
que
trae
botas.
Ocreatus
,
a,
UM.
1
1
Bo-
BO
Botana.
Utris
sarcimen
,
Comissura.
Botero,
Utrarius,
rii.
Botanica
,
arte
de
conocer
las
hierbas.
Botanica
,
cx.
Res
herbaría.
Botanico.
Rei
herbariz
peritus.
BOTAR
,
echar
fuera.
Extrudo,
is.
Bosar
la
pelota.
Pilam
jacere,
vel
mitrere.
Borivoleo.
Percussio
pile
preter-
volantis.
¡
Bote
de
conserva.
Vasculum
dulciarium.
*
Bote
de
unguento.
Alabastrum,
tri.
Myrothecium,
Cil,
Bote
de
pelora.
Pile
jaCtus
,
US,
Bote
de
lanza.
létus
hast.
*
BOTELLA
para
vino.
Lagena
vinaria.
Oénophorunm
,
it.
BOTICA.
Pharmacopolium
,
ii.
Boticario.
Pharmacopo-
la,
x.
«
Borija,
6
Botijon.
Fidelia
,
2.
Lagena,
*.
%
Botillér.
Promus
vinarius
,
vel
Mulsis
potionibus
pre-
fetus.
Botillerfa.
Wulsarum
aquarum
apotheca.
-
Borin
óbutin
,
despojo
de
enemigos,
Preda,
Manubiz,
arum.
:
*
Botín
,ó
Borceguf.
Vease.
Borcegu.
BOTO.
Obtusus,
retusus
,
Hebes,
etis.
Boton
del
vestido.
Globulus
astriétorius.
De
la
rosa.
Calyx,
cis.
Del
arbol.
Gemma,
e.
y
2h
Boton
de
fuego.
Cauterium,
ri.
Boton
de
oro.
Patagium,
gil.
BOVEDA.,
Fornix,
cis.
Testudo,
inis.
Camera,
2.
Hecho
de
boveda.
Foxnicatus
,
Testudineus
,
Cameratus.
*
Dos
piedras
en
la
boveda
se
tienen
una
á
otra.
Duo
lapides
in
fornice
se
mutuó
excipiunt.
]
BOX,
arbol.
Buxus
,
i.
Madera
de
box.
Buxum
)
1.
Cosa
de
box.
Buxeus
,
a,
um.
Donde
nace
mucho
box.
Buxe-
tum,
ti.
*
Boxar.
Patere
in
ambitu
,
aut
circuitu.
Boz.
Vease
Voz.
a
*
Bozal
negro.
Mancipium
rude
yernaculi
sermonisa
*
Bozál
del
Caballo.
Equinum
frontale.
*
Bozo
de
la
barba.
Pubes,
is.
Lanugo
,
inis.
Ya
le
apunta
el
bozo.
Jam
pubescit.
Jam
illi
barba
yernat.
Jam
pu-:
bes
,
vel
puber
est.
BR
Brazada.
Brazalete.
Brazo.
Brazear.
Vease
en
Braz,
BRAGAS.
Bracce,
arum.
Femoralia
,
ium.
De
marinero.
Calligz
follicantes.
*
No
se
cogen
truchas
á
bragas
enjutas.
Difficilia
que
pul-
chra.
Lutum
nisi
tondatur
,
non
fit
urceus.
€
Braguero.
Subligaculum
,
li.
Subligar
,
is.
Hernia
coér-
cende,
vel
cohibende=
cingulum.
Herniosi
subligacu-
lum.
Intestinorum
procidentium
sustentaculum,
*
Bramante,
Filum
cannabinum.
-BRAMAR
el
buey.
Mugio,
is.
El
leon.
Rugio
,
is.
El
ele-
fante.
Barrio,
is,
Bramar
la
onza.
Caurio
,
is.
Bramar
de
ira
y
dolor.
Fremo,
is.
Infremo
,
is.
Brama
el
viento,
Ventus
sibilat,
infremit.
Brama
el
mar
con
los
,
vientos.
Ardet
ventis
mare,
:
Bramido.
Eremitus
,
us.
Del
toro.
Mugitus
,
us.
Del
leon,
Rugitus,
us.
Del
elefante.
Barritus,
us.
De
la
onza.
Cau-
ritus
,
us.
*
Dár
bramidos.
Edere
mugitus,
rugitus
Ózc.
*
Branca
usina,
hierba.
Acantbus,
i.
BRASA.
Pruna,
z.
Como
gato
por
brasas.
Tanquam
ca-
nis
ad
Nilum.
Brasero
grande.
Ardens
focus.
Ardentes
prunz,
*
Braserillo,
Foculus
patinarius.
Ignitabulam
mensa=
Trium.
É
|
'
BRASIL,
madera
roja
para
tinte.
Brasilium
lignum.
Bra=
silie
miniatum
ligaum.
—Brasilicum
ligaum
rubrumo
BR
(
BRAVO,
feróz.
Fereus,
a,
um.
Ferox,
cis.
E
a,
um.
:
Bravo
,
d
valiente.
Presentis
animi
vir,
62
manu
promptus,
Vir
fortis
47
magnanimus.
Bravo
golpe.
létus
vehemens,
immanis,
ingens.
Bravo
atre-
vimiento.
Prorupta
audacia.
Brava
cuchillada
le
dieror,
Luculentam
plagam
accepit.
Bravo
edificio.
lmmanis
substructio
,
moles
superba.
Bravo
Soldado.
Miles
egre->
gius.
Bravo
bellaco.
lasigniter
improbus.
Brava
cosa
es,
que
nos
obliguen
á
esto,
Durum
est,
6
non
ferendum,
nos
ad
hxc
cogi.
No
es
+an
bravo
el
Leon,
como
le
pintan.
Non
omnia
que:
aspeétu
territant,
sunt
terríbilia.
Bravamente.
Acriter,
Vehementer,
-
>
*
Bravamente
,
excelentemente,
Egregió.
Peregregie.
Insig-
niter.
Eximie.
:
:
:
Bravata,
Ferocius
diétum
in
aliquem
cum
despicatu.
Contumaci
diéto
in
aliquem
exprompta
ferocitatis
signi=
ficatio.
Yo
me
rio
tanto
de
sus
bravatas,
como
de
sus
alhagos.
Minas
ejus
blanditiasque
ex
«quo
rideo.
*
Bravatero.
Minitabundus,
a,
um.
*
Bravear,
echar
bravatas,
hacer
del
bravo.
Winas
jaGta=.
re.
Alicui
ferocius
insultare.
Coelum
armis
territare.
Braveza.
Ferocitas,
Immanitas,
tis.
BRAZO.
Brachium
y
¡i.
Brazo
pequeño
,
lum,
li.
;
*
Perteneciente
al
brazo.
Brachialis
,
le
,
15.
*
Cosa
que
sirve
de
adornar
los
brazos,
Brachialia,
ium.Bra=
chiale,
is,
€
La
parte
alta
del
brazo
desde
el
codo
á
la
espalda.
Lacet-
tus,
ti.
Desde
el
codo
á
la
muñeca.
Ulna
,
ne.
Brachium,
chii.
El
hueso
bajo
desde
el
codo.
Radius
,
dii.
>
*
Llevar
del
brazo
,
como
Escudero.
Gradientem
manudu-.
cere.
:
:
*
Llevar
en
brazos
al
niño.
Ulnis
puerum
gerere
,
brachiis
gestare.
€
Luchar
á
brazo
partido.
Lacertoram
complexu
conten=.
dere.
*
El
se
echó
en
mis
brazos.
In
meum
sinum
confugit.
*Yo
le
recib£
con
los
brazos
abiertos,
llum
sinu
,
complexa-
que
recepi.
e
Arrancaban
los
hijos
de
los
brazos
de
sus
madres.
Filios
é
complexu
parentum
divellebant
:
€
sinu
gremioque
matrum
abstrahebant
:
é
gremiis
parentum
diripie-
bant.
j
:
*
Fulano
tiene
brazos.
Potentium
favore
nititur.
:
e
4
fuerza
de
brazos
salió
con
la
suya.
Gratia
81
favore
po-
tentium
vicit,
superavit,
superior
evasit,
causam
Ob=
tinuit
,
adeptus
est
dignitatem.
Brazos
de
escorpion.
Chelz
,
arum.
3
*
BRAZO
de
una
silla.
Sell
brachium.
Cubitale
,
vel
la-
terale
sell
brachium.
;
:
*
Brazo
de
un
rio.
Amnis
ex
amne.
Fluvius
ex
fluvio,
Al=
ter
alveus
ex
amne.
Eluminis
brachium
,
vel
ramus.
*
El
parage
donde
comienza
ASEporarse,
Divortium,
tii,
Amnis,
vel
aquarum
divortiuim.
Brazo
de
mar
estrecho.
Eretum,
tl.
.
*
Brazo
Eclesiastico.
Eccleslastica
potestas,
vis
,
potentia.
Ecclesiasticae
jurisdiétionis
efficax
robur,
+
Brazo
secular,
Profa0x,
vel
secularis
jurisdictionis
po-
testas.
on
€
Implorar
el
auxilio
del
brazo
secular,
Profanz
jurisdictio=
nis
validam
opem
implorare,
Profani
imperii
auxilium
postulare.
e
El
reo
fue
deg
radada,
y
entregado
al
brazo
seglar,
Exaugu-
ratus
est,
Jurique
civili
deditus,
Bud.
50
e
Este
hombre
es
mi
brazo
derecho.
Vir
ille
precipuns
est
rerum
méarum
administer,
Utor
in
omnibus
ejus
0j'2-
sa,
1n
omni
re
adjutorem
illam
habeo
82
adaustusn,
e
FBRA-
brazito.
Brachio=,
y
zo
BR
*
BRAZADA.
Ulna,
x.
Orgya,z.
Brachialis
mensura.
*
Brazelete.
Armilla
,
e.
Brachiale
,
15.
Dardanium
,
nii,
Pugillaris
armilla,
Pugillaris
catella.
Manuarius
Circus.
*
BRAZEAR.
Brachia
moyvere,
jactare.
*
BRAZERO,
6
Escudero.
Manuduttor
,
Ís.
*
BREA,
composicion
de
cera,ó
de
pez
para
brear
los
navios.
Navalis
unéture
cera
,
vel
pix,
vel
ceroma.
eS
*
Brear
el
navio.
Navém
cerare)
incerare,
picare
,
Impica=
re,
Oppicare.
z
E
*
BRECHA
de
muralla.
Tormento
quassati
mutl
labes,
Moenium
ruina,
Murorum
strages.
*
Abrir,
6
hacer
brecha.
Meenia
tormentis
labefactare,
Pattem
moenium
tormentis
prostérnere,
diruere
,
de-
jicere,
deturbare.
Meenium
rainá
adicum
in
urbem
sibi
«moliri.
:
l
*
BREGA,6
riña.
Rixa
,
e.
Contentio
,
nis.
*
Bregar
con
otro.
Tricari
,
Rixare
cum
aliquo.
BREÑA
precipicio,
lugar
aspero.
Precipitium,
Preceps
lo”
cus,
preruptus.
Abruptus
,
6%
alté
depressus
locus.
Breñas,
matorrales
,
ó
maleza.
Dumetum,
ti.
Vepretum,.
ti.
Senticetum,
ti.
*
BRETAÑA,
lienzo
de
Bretaña.
Lineum
textum
ex
Mi-
nori
Britannia.
Brete.
Nervus,
i.
Boje,
arum.
a
e
Breton
de
berza.
Cyma,
2,
vel
Cyma,
tis,
Brassica
cau=
liculus,
;
BREY
4.
Ficus
precoX,
vel
preecoqua,
*
Brevage.
Potio
injucunda
,
vel
amara,
BREVE
cosa.
Brevis,
e.
Contradus,
a
,
um,
|
e
Esta
silaba
es
breve.
Syllaba
hec
brevis
est.
Hzc
syllaba
cortipitur,
o
*
Breve
camino.
Via
compendii
,
vel
Compendiaria.
*
Breve
en
hablar.
Breviloquus.
*
En
breve.
Brevi,
Breviter.
Concise.
En
breve,
dentro
de
poco
tiempo.
Propediem.
Celeriter.
«
Breves
sentencias.
Concise
sententiz.
*
Breve
del
Papa.
Diploma
Pontificiom.
Summi
Pontificis
tabellarium
diploma,
!
Brevedad.
Brevitas,
tis.
De
tiempo.
Temporis
angustiz,
*
Dijo
muchas
cosas
con
brevedad.
Multa
paucis
complexus
est.
Multa
in
pauca
contulit.
Striétim
multa
attigit.
Brevemente,
Brevi.
Breviter.
Summatim.
Concissé.
Cursim,
«
Lo
mas
brevemente
que
pueda.
Quim
brevissime
-
po-
tero,
:
S
Breviario
,
Ó
Epitome.
Breviarium.
Epitome,
es,
vel
Epi-
toma,
*-
ES
:
>
Breviario.
Breviarium,
Liber,
quo
diurnz
nofturnzque
preces
continentur.
5
Brez
ata,
Ulex
icis.
,
;
*
BRIDA,
¿
freno
del
caballo.
Erenum,
ni.
(en
plural.)
Ere-
ni,
orum,
vel
Frena,
orum.
Vease
Freno.
E
e
Ir
¿la
brida.
Laxis
stapedibus
equitare.
*
Bridones.
Equites
laxis
stapedibus
insistentes.
*
BRIAL,
ó
Guardapies.
Tunica
fceminz
angustior,
S
*
Brigada
de
Soldados.
Caterva>
Manus,
Turma,
Mani-
pulus
militum.
:
*
Brigadier.
Manipularis
duét
nipuli
duétor.
*
BRILLAR.
Radiare.
Emicare.
Scintillare.Vibrare.
Scin-
tillis
emicare.
Splendoreradiare,
fulgere.
*
El
Scl
hace
relucir
y
brillar
la
mar.
Mare
á
Sole
collucet
£
vibrat.
*
Brillante,
lo
que
brilla,
Fulgens,
Splendens,
Radians,
tis,
*
Brillantez,
Eulgor,
is.
Radiatio,
nis.
Vibrantis
luminis
eruptio,
Semtillatio,
nis,
*
BRINCAR.
Subsilire
,
Subsultare.
Salire.
€
Brinco.
Saltus
,
us.
Salto
en
alto.
Saltus
in
sublime,
in
al-
tum,
sursum
versus.
Acía
delante,
Saltus
in
adversum,
ín
porreótum
,
in
progressum,
Acia
atrás,
Saltus
in
avel-
or.
Manipularius
dux,
Ma-
BR
sum,
in
recessum
,
in.
regressum
,
retrorsum
versus,
Brinco,
ú
Brinquiño.
Parvum
monile
ex
capite
foemina
appensum.
:
Brindar
á
uno,
Propinare
alicui.
Brindis.
Propinatio,
pis.
EBRIO.
Animus,
ij.
Audacia
,
*.
Generosus
animus.
Ane
¿mus
constans,
fortis,
magnus
,
amplus
4
excelsus,
Brios,
Animji,
orum.
Vires,
ium.
To
te
abajaré
los
brios
Ego
animos
frangam
tuos,
Spiritus
insolentes
compes=
cam
,
impetus
retardabo,
*
Notiene
brio.
Homo
est
segnis,
8Lignavus
,
naturá
len=
tus
,
ac
remissus,
Brioso.
Animosus
,
Alacer.
Viribus
constans.:
*
BRIVA.
Otium,
tii.
Desidia,
*.
Segnities,
ei.
Darse
4
la
briva..Otio
87
desidise
setradere,
0.2
o
*
Brivon.
Otiosus.
Vagabundus.
E
*
Brivon
,
malo,
maliciosos,
embustero,
.
Disolutús:
8
ne=
-quam,
Nugator
,
is.
Fraudulentus,;;
Fraudum-
archi="
tectus,
*
Brivon,
6
astuio,
Astutus
y
Versutus
,
Versipellis.
Vafer,
CAU
DON
EA
ÓN
e
0
;
*
Brivonería,
Segnities
,
ei.
Nequitia,
z.
ly
*
Brizna.
Cujusvis
rei
tenuissimum
fragmentum.Mica
,
cm,
BROCADO,
6
Brocatél
de
oro.
Attalicum
textum:
'Arlalaga
cz.
Auro
éz
bombyce
intertextus
pannus,
Aureis
de
se.
dea
liciis
distinétum
,
variatum
,
discriminatum
tex-
-tile,
poz.
3
'
Aogán
|
*
Brocal
de
pozo.
Puteal,
¡s.
Os
putet,
BROCHE.
Annulus
adstrictorins,
Fibula
;
e,
*
BRODIO
,
6
Bodrio.
Spissum
edulium,
'Hueles
á
Podria
Olidam
popinam
exhalas,
E
pi
Broma.
Res
pregravis.
Ese
hombre
es
una
broma.
Homo
est-
plumbeus
b
pregravis.
y
*
BRONCE.
ZEs,
eris.
/Es
statuarium,
Es
orichalco
8z
cal.
dario
mistum.
É
*
Bronce
de
fundicion
,
que
no
sufre
el
martillo.
His
cal=
dario.
*
Bronce
comun,
d
arambre.
ZEs,
eris,
Cosa
de
bronce.
reus,
vel
/Eneus,
2,
UM.
*
BRONCO,
cosa
bronca,
Rudis
,
Impolitus
,
Incultus,
a
um,
Hombre
bronco.
Bardus,
stupidus,
plambeus,,
es
tus
G
tardus,
Ineptus
8
inconditus.
Bronca
voz.
Vox
absona.
*
BROQUEL.
Clypeus
,
ei
,
vel
Clypeum,
ei.
Scutum,
tia
Parma
,
x%.
Pelta,
te.
Cetra
,
tre.
Broquelado,
ó
abroquelado.
Clipeatus
,
Scutatus,
Parma-
tus
,
Peltatus,
Cetrarus,
*
Broquelero.
Pugnax,
cis.
*
BROTAR,
Exero
,
is.
Profundo,
1s.
o
*
La
viña
comienza
á
brotar.
Vinea
gemmas
exerit
,
ocu=
los
ejicit,
gemmis
emicat.
E
vite
gemmz
emicant,
se
exerunt,
*
El
arbol
brota.
Ramos
hc
arbor
profundit,
germinat,
pullulat.
:
*
BROZA.
Quisquiliz,
arum.
Sordes
,
is.
Broze
de
Pintor,
Peniculus
crassior,
Confesar
á
toda
broza.
Omnium
Con-=
fessiones
excipere,
etiam
infirmorum.
|
*
BRUMAR.
Pregravo,
as.
Opprimo,
is.
Nimis
molestum
alicui
esse.
Molesté
urgere
,
importune
instare,
*
Brumado,
Pregravatus
,
2,
um.
(
Bruñir.
Levigo,
as.
Polio
,
15.
*
Brusco,
arbolillo.
Ruscus,
Cl.
*
Bruta
,
6
brutal
cosa.
Brutus
,
a,
um.
Belluinus,
a,
um,
“Eres
un
bruto.
Stupidus
es
ac
bardus
,
bruto
símilis
,
hu-
manitatis
expers,
omnem
humanitaterm
repellens.,
*
Brutalmente.
Ferino
ritu.
Belluinum
in
morem,
Brute
animantis
instar.
Ex
pecudis
ingenio.
*
Brutalidad
,
accion
brutal.
Bruum
facinus,
Dignum
bel-
lua
facinus.
t
K
Bruto,
bestia
bruta.
Brutum
animal,
Animal
rationis
a
.eXx-
yA
/
ISA
ARENAL
E
AA
IA
+
—
BR
¿
€Xpers,
rationis
exsors
,
ratione
carens:
BRUXA.
Venefica,
cx,
Saga,
e.
Trivenefica.
Sirizy
3
gis.
-
Lamia,
2.
Bruxo.
Veneficús»
ci.
Veneficii
dhimcas
*
Bruxula
de
un
ar
CA
pi:
Specularis
,
vel
libratorta;
pinnula
catapulta.
*
Bruxula
del
navío.
Pyxis
nautica.
Bruxulear.
Rimor,,
atis.
En
el
juego
de
Naypes.
Sensim
ri-
mari
61
explorare
luxotias
pagellas,
iio
e
bruxu-
la,
Ex
ungue
leonem.
BU
*
BUBAS.
Morbus
Gallicus.
Lues
venerea.
*
Bubas,
ó
empeines
dela
barba.
Mentagra,
e»
*
Buboso.
Lue
yenerea
affeótus,
vel
infectus,
*
Bucaro,
Vasculum
odorum
ex
terra
rubra.
Buche
de
animal.
Ventriculus
;
i.
Ingluvies
,
ei.
Meter
en
el
buche.
Ventrem
dapibus
infercire.
¡Buchborno.
Vease
Bochorno.
BUEY.
Bos,
bovis,
(en
plural.)
Boves
,
boum
,
bobus,
*
Buey
para
arar.
Bos
arator
,
Bos
aratarius.
*
Buey
de
Carreta.
Bos
carrucarius,
veGorius-,
vectarius.
Bueyero,
ó6
Baquero.
Bubulcus,
ci.
*
Buey
de
manada
,
6
bacada,
Bos
armentarius,
gregarius.
'*
Buey
para
engordar.
Bos
altilis,
saginarius
y
paschalis,
Buey
selvatico,
salvage,
Bubalus
,
1.
Bos
ferus
,
silvester,
silvaticus.
%
Cosa
de
buey,
Bovinus
,
Bovillus
,
Bubulus
,
EEES
,
3,
um,
£k
Carne
de
buey
,
ó
de
vaca,
Babula,
2.
Quo
Bala:
,
bo
-
vina,
bovilla.
*
Establo
de
bueyes.
Bovile,
sel
Bubile
,
is.
Stabolym
bo-
vinum.
Buey
nuevo
,
ó
novillo.
Buculus
,
i,
eccuos
cl:
Bramar
el
busy.
Boare,
*
El
buey
suelto
bien
se
lame.
¿Refr.)
Liber
homo
aC
AE
tas,
agitut
libet.
*
Al
0
por
la
palabra,
y
al
buey
por
el
cuerno.
Verba
ligant
homines
,
tauforum
cornua
nervi.
Kf*
Donde
irá
el
buey
que
no
are?
Quocumque
te
vertas
idem
tibi
erit
sensus
,
eadem
acerbitas,
*
El
buey
padel
asienta
mejor
la
ci
Bos
lassus
for-
tiús
figit
pedem.
*
Habló
el
buey
y
dixo
mu.
StrepWié:
anser
inter
olores.
MK
Quien
su
carro
unta
,
sus
bueyes
ayuda,
Que
causidico
do-
-,
Mat,
suam
Causam
on
BUEITRE,
6
baytre.
Hic
Vultur,
15.
Vulturius
,
li.
Cosa
de
buytre.
OS
os
2,um.
**
Dueitrera
,
ó
ra
trampa
para
cogerlos,
Vulturina
decipula..
*
Buelco.
Volutatus
,
us,
Volutatio
,
nis.
*
Dár
buelcos.
Volutare
se.
Volvere
sese.
Buelo.
Volatus,
us.
Volatura
,
=.
De
un
buelo,
Uno
volen,
Haud
intermiso
volatu.
8
Al
buelo,
Tirar
al
buelo.
Preter
volantes
aves
jactu
aucu-
pari,
atque
intercipere.
BUELTA
de
algun
lugar.
Reditus
,
us.
Regressus
,
us.
Re-
ditio
,
Reversio,
nis.
Buelta
de
lo
bado.
ó
prestado.
Redditio,
Restitutio,,
nis..
Buelta
del
camino.
Flexus
viz.
Buelta
al
rededor.
Gyrus,
l
“Circuitio
,
nis.
Buelta
de
lo
de
arriba
abajo,
ó
de
lo
de
adentro
á
fuera.
In-
+
Versio
,
Subyersio
,
nis.
«
Dar
Hueltas
Huc
atque
illuc
se
versares
*
Dar
la
buelta,
Redire,
regredi
,
reventó»
"
Muchas
bueltas
tiene
la
vida
del
hombre.
Varia
est
,
62
commutabilis
vita
hominis.
*
Diole
una
buelta
de
axores,
Flagris
illum
acriter
cecidit,
TOM.
11.
BU
]
á
8.A
buelta
de
cabeza
se
me
escapó.
Dum
alió
respicio,
e
fugit,
*
Bueltas
de
los
Cielos:
Cónvetsivnes
Celorum.
*
Buelras
de
olatin.
Perauristez
volubilitas
3
Circumvo-
lutio.
*
A
huelras
de
eso
se:
hr
la
trampa.
Simul
dolus
nedtitur,
Ea
specte
fcaus
tegitur,
scelus
dissimulatur.
;
*
Buclto
se
ha
el
vino.
Vinum
in
vappam
abit.
Evanuit,
elanguit
vini
sapor,
:
*
Me
has
buelto
él
alma
al
cuerpo,
>
0
LS
bene!
reCreasa
tt
me.
E
El
se
ha
huelto'
loco,
ifoidian
in
amentiamo.
»
BUENA
cosa.
Bo
mus,
a,
um,
¿ombre
bueno,
Vir
E
Homo
minime
lus
it
simplex.
Qué
buen
hombre
eres
1
O
te
virum
simplicem!
Hombres
buenos,
Labradores
,
y
gente
plebe
ya.
Rustici
:
ples
¿beít,
boni
viri.
€
£Llegate
á
los
buenos
,
y
serás
uno
de
ellos,
Adjunpitor
so-
dalíbus
quí
sint
probi
;
Probus
videberis
unus
,
aut
evaseris.
*
Lo
bueno
todos
lo
alaban.
Virtus
ubique”
estimatur,
Quod
bonum
est,
82
honestám
ab.omnibus
probatur..
*
Lo
mejor
es
que
tu
seas
bueno.
peto
est
>
tute
ut
sis
Opitmus.
?
*
Lo
bueno
es
que
Be:
Et
deta
precipunm
est,
quod
dzc.
Buen
Poeta
,
buen
Orador
,
buen
Filosofo
Sc.
Bonus
,
Gp=
timus
,
eximins;
clerás
,
egregius,
summus,
pres
tantissimus
,
magnus,
maximus,
nobilis
,
divinus
-Pogra
,
eloquentissimus
Orator
»
absolutus
8r
E
tus
Philósophas
ázc.
*
Este
papel
no
es
bueno
para
ri
Charta
Ec:
inutil
est,
apta
non
estad
scribendum.
*
Para
nada
eres
bueño.
Ad
nullam
rem
utilis
es.
Iners
ad
omnia
6
inutilis
es,
*
Estar
bueno.
Salyum
8z
incolumem
esse.
Ya
estoy
bueno
de
dos
ojos.
Jam
ab
oculis
valeo.
Huelgome
que
vengas
bue=
no.
Salvam
te
venisse
gaudeo,
*
De
donde
bueno?
Unde
venis?
Bueno
está
tu
padre,
bien
lo
pasa.
Apud
patrem
HENO
ESE
Patri
bene
est.
Pater
bene:se
habet..
l
*F
Buena
boya.
Remex
spontaneus.
*
Buena
crianza.
Honesta
educatio-;
Uraadit,
tis.
*
Buena
voluntad.
Benevolentia
,
e.
Buen
natural,
E
in-
doles
,
preclara.
Liberale
ingenium.
*
Buena
obra.
Beneficiom.
Benefadtum.
-
*
Buenas
palabras.
Bona.Bzamica
verba.
a
€
Ni
palabra
mala
,
ni
obra
buena.
Nec
verbo
ledis,
nec
beneficium
seris.
/..
a
RA
BUENO
fuera,
(quando
uno.
se
indigna:
y
Mirum
ni,
Mirum
quin
:
V.
g.
Bueno
fuera
que
le
dieses
en
rostro
con
lo
que
hiciste
por
él.
Mirumóni
tua
in
¡llum
meríta
exprobrayez
ris,
Bueno
fuera
que
despreciáras.
el
consejo
de
tu
padre,
Mirum
quin
patris
consilium
abjicias.
7
Buenamente.
Libenter,
Bono
animo.
Haud
xgre,
Buetagos
,
6
bofes.
V.
Bofes.
BUFALO.
Bubalus
,
Urus»
Í-
s
Bd
el
toro.
Bo0,
as:
Bufar
el
hombres
Spiritu
fremere.
Cómo
bufaba
|!
Ut
Aremebas
A
vimque
vá
percitas
anhela=
bat
:
Bufido.
Fremitus,
us.
Ferox
anhelitus.
*
Buferé.
Ábacus
instar
mensa,
*
Bufon,
Morio,
nis.
Scurra,
»2,
Hg
dado
en
bufon,
Ads
scur=
riles
jocos
prolapsus
Est,
*Bufon
que.
arremeda,
Mimaus,
i
ha
de
*
Bufonear.
Ludionem
agere,
faGtitare,
los
scuerilitez
facere.
Scurrari.
Scurram
agere.:Scurriliter
jocari.
*
Bufonada,
ó
Bufonería.
Scurrilis
jocus
,
Scurrilis
dig
tas.
Scurrilitas,
atis,
Cosa
de
bufón,
cedió
,le,
ib,
A
eh
>
Ga
*
Bg-
PY
e
a.
BU
0
*
Bugeta
de
olor.
Pyxidula
odoratias
Unguentañia
'cap=-
sella.
*
BUGERIAS.
Frivola,
orum.
Compró
10
-
'Nescio
quid
frivoli
emit,
e
Bugía
,
candelero.
Cerarium
,
Fil.
Candelabrum
parvum.
Bugía
,
la
vela
de
cera.
Candela
cerea,
Cereus
candi-
dus.
Candela
e
cera
candida.
BUHO,
ave.
Bubo
,
onis.
Bubonero.
Veasé
Bohboner0.
|
Buído
puñál.
Levigatus
pugio.
.
Buitre.
Vease
Bueyire.
:
BULA,
6
Buleto.
Pontificium
diploma,
atás.
Litterz
Pontl-
-ficiz,
Pontificia
Bulla
,
x.
:
*
BULLA.
Turba,
z.
Affluens
turba.
Confluens
multitu-
do.
Turba
abundans.
Magna
hominum
frequentia.
*
Bullage
,
ó
bullicio,
AÑluentis
turbe=
murmur.
Bullebulle.
Ardelio
,
nis,
Bullicioso.
Homo
inquietus
¿
'tUt=
bulentus.
BULLIR.
Ebullio
,
is,
Scateo
,
es.
Scaturio,
15.
>,
*%
Bullir,
andar
de
aqui
para
alli.
Hec
illac
vagari,
clt-
cumcunsare,
discurrere.
E
*
Bulto,
ó
corpulencia»
Cujusvis
rei
moles,
amplitudo,
cor-
-pulentia,
:
ae
*
Bulto,
tumor
,
óinchazon.
Tumor
,
Oris.
Tuber
,
eris.
sé
que
bugería.
*
Mencarle
el
bulso.,
darle
de
golpes.
Alicujus
corpus
fuste
commitigare.
»
A
bulto.
Acervatim.
vendere
,
vel
emere
solidas
,
integras
;
simul
S
acerva-
tim
uno
pretio
vendere,
emere.
Aversione,
yel
per
aversionem
emere.
e
Hablar
á
bulto.
Temeré
8
acervatim
loquíi.
BUÑUELO.
Laganum,
ni.
Globulus
mellitus
ex
friato
pa-
ne
ovis
commixto,
BURATO.
Crispum
tenueque
bombycinum.
Crispa
ac
te-
nuis
bombyx,
Crispans,
vel
crispatum
sericum.
Burbuja
,
ó
Campanilla
que
hace
el
agua
quando
llueve.
Bulla
,
*.
Burdegano
,
macho
hijo
de
caballo
y
asna.
Burdo,
onis,
Hin-
nus
,
Ni.
:
N
Burdél.
Lupanar,
is.
Lustrum,
Prostibulum
,
í.
Burdion.
Ganeo
,
nis.
Scortator,:is.
-
»*
BURDO.
Rudis,
Agrestis
,
Hebes
,
etis..
sw
Paño
burdo.
Vilior
ac
rudior
pannus,
e
Lana
burda.
Solox
,
ocis.
ta
»
BUREO.
Animi
obleétatio,
delettatio
,
recreatio,
*
Buréo.
Regiz
ceconomiz
consessus.
Regiz
domus
ratio-
aum
habendarum
conclave.
Curia
rationum.
:
»
BURIEL.
Pamnus
minoris
note.
Vilior
pannus.
*
Buril,
Coelum,
i.
Scalpellum
,
vel
Scalpellus,
1.
Burilar.
Aliquid
ccelare
,
Vel
sculpere..
BURLAS
de
palabras.
Jocus,
cl.
Nugz
,arum.
De
escar-
mio.
1rrisio
,
Derisi0,
Ludibrium.,
Hacer
burla.
Derideo
;
Irrideo,
Insulto
,
as
,
Hlludo,
is.
"
Quieres
que
hagamos
una
burla
al
amo?
Visne
herum
de-
ludi,
ludificari?
;
*
Burla
burlando
me
llevas
mi
hacienda.
Per
ludum
ac
jo-
cum
mea
rapis.”
*
Tenerlo
á
burla.
Joco
aliguid
tribuere
,
Vertere;
No
tomes
esto
de
burlas.
Noli
hoc
munus
perfunétorié
obire,
No-
li
tantis
rebus
indormire.
*
Burla
pesada.
Jocularis
audacia.
Mala
burla
me
hicieron,
Pessime
illi
sublitum
est
os.
*
Burlas
veras.
Jocoseria,
orum.
E
*
Burlas
de
manos
,
burlas
de
villanos.
Bajuli
se
púgno
mu-
tuo
consalutant,
-
*
No
hay
burlas
conel
amor,
Dum
ludit,
maxime
ledit
amor.
Nemo
amoris
yires
impune
comtempsit.
Nulli
amoris
contemprus
impune
cessit,
Hablando
fuera
de
burlas,
Extra
jocum.
Omissis
nugis.
Vender
,
ó
comprar
á
bulto.
Werces
ps
BU
*
Cosa
de
burla
es
quanto
bay
en
el
mundo.
Hzc
sunt,
si
cum
“geternis
conferantur
,
theatri
nugz.
l
BURLAR
la
esperanza
de
alguno.
Spem
alicujus
fallere,
frustrare
,
vel
frustrarl.
*
Burlarse
de
palabra.
Jocor,
aris.
De
manos,
Lascivire,
petulanter
ludere.
*
Burlandose
con
él
,
le
sacó
un
ojo.
Dum
ludit
,
oculum
illi
effodit.
|
x*
Diceslo
de
veras
?
No,
que
me
burlo,
Ain
veró?
Imó
joco.
*
Ni
en
burlas,
ni
en
veras
,
con
tu
amo
no
partas
peras.
Cum
hero
tuo
nec
jocó
nec
serió
unquam
disceptes,
*
Ni
en
burlas,
ni
en
veras
te
metas
con
ese
hombre.
Cum
.
eo
sermonem
nec
jocó
nec
serió
tibi
habeas.
Plant.
BURLARSE,
dando
baya.
Scomatibus,
jocularibus
diéte=
riis
se
mutuo
petere.
Haciendo
escarnio.
Irrideo,
es.
De
quando
acá
tute
burlas
conmigo?
Unde
tibi
in
me
ista
jocandi
licentia?
*
BURLON
de
chacota.
Nugator,
oris.
Nugax
,
cis,
Face.
tus
cavillator.
*
Burlón,
ó
juguetón.
Ludibundus
,
petulcus,
a,
um.
BURRA.
Asina,
x.
Burrada.
Summa
ignorantia.
Supre=
ma
inscitia.
Supina
ignoratio.
Asinini
stuporis
inse
cientia.
*
Hacer
una
burrada.
Aliquid
agere
quod
asininam
igno-
rantiam
preferat
,
demonstret,
Burro.
Asinus,
i.
Caer
de
su
burro.
Errorem
tandem
ag-
noscere
,
depellere
,
deponere,
excutere.
p
]
Burrajo,
ó
vasura.
Sordes
,
ium.
Burujo
de
uvas,
6
orujo.
Vinacea
,
orum,
Burujo
de
aceytunas
,
ó
orujo.
Sampsa,
e,
vel
Sansa
,
e,
Burujon
de
hilo
,
de
lana
,
6
de
seda
¿3c.
Globus
,
i.
Glomus,
i,
Lini
glomer.
Plin.
.
BUSCAR.
Quero,
is.
Por
el
rastro.
Investigo
,
as.
Inda=
go,
as.
Loco
te
ando
buscando,
Omnia
,
dum
te
quero,
circumcursavi.
'
*
Quien
busca
halla.
Dii
facientes
adjuvant.
Busca
el
hom=
bre
contento
,
y
no
le
halla.
Querit
se
natura,
nec
inve-
nit.
*
Buscar
ocasion
,
ó
tiempo.
Tempus
observare
,
0C=
casionem
.captare.
*
.
*
Buscar
tres
pies
al
gato.
Nodum
in
scirpo
querere.
Busca
de
algo.
Inquisitio,
Indagatio
,
Investigatio.
Andar
en
busca
de
uno.
Quero
,
Investigo
,
as.
«*
Busca
vidas.
Contentiosus,
sicarius
,
Pugnax
>
cis,
*
Buscon.
[Eruscator
,
Captator.
Buxeta.
Vease
Bugeta.
Buytre,
Vease
Bueytre.
*
Buz.
Submissio
affeótata.
Hacer
el
buz.
Submittere
ali-
cui
fasces.
Submissé
alicui
blandiri
,
blandis
submissio=
nibus
gratiam
aucupari.
Buzano,
0
buzo.
Urinator,
oris.
CA
*
CA,
palabra
antigua
Castellana,
que
significa
lo
mismo
que
Por
que.
V.
Porque.
7
]
CABAL,
cosa
perfebta
,
ó
cumplida.
Res
pe
rfeéta
,
cui
nihil
abest
,
ad
unguem
faéta
,
omnibus
nameris
absoluta.
*
Justo
y
cabal
vino.
Equavit
,
implevit.
Diez
justos
y
cas
bales,
Decem
omnino.
|
:
x
Salió
la
cosa
por
sus
cabales.
Tanti
res
Stetit,
quanti
mes
ritó
venilsset.
|
*Cabalmente.
Omnino.
Prorsus.
CABAÑA.
Tugurium
,
Gurgustium
,
Casa,
z,
Cabañuela.
Gurgustiolum
,
Tuguriolum,
i.
Fiesta
de:
las
Cabañuelas
entre
los
Hebreos.
Festum
Tabernaculorum.
CABE
,
en
el
juego
de
Trucos,
ó
de
argolla,
Spatium
inter
utrunque
globum
,
palmule
capax.
Dár
cabe.
Globum
globo
trudere
,
impellere.
CABE,
preposicion,
lo
mismo
que
cerca,
ójunto.
Cabe
si
está
sen=
CA
.
sentado.
Juxta
te,
vel
propter,
vel
prope
te
sedet,
CABELLO.
Capillas,
i.
Crines
,
ium.
Coma,
x.
*
Cabellos
sobre
la
frente
,
d
copete.
Capronz
,
arum.
Cabello
lr
go.
Promissi
capilli.
Tendido.
Passi
,
errantesque
cri
nes.
Ensortijado.
Cincinni,
orum.
Intorti
crines.
Enriza-
do.
Calamistrata
coma.
En
trenzas,
Capilloram
nexus,
tricx,
El
que
tiene
cabello
largo.
Capillatus
,
Comatus,
Cincinnatus
,
Intonsus.
%
Llevar
á
uno
por
los
cabellos,
Capillis
aliquem
trahere,
invitum
adducere,
*
Estoy
por
arrancarie
esos
cabellos.
Vix
me
contineo
,
quin
tibi
in
capillam
involem.
;
*
Llevarme
has
de
un
cabello.
Facilé
me
in
quam
volueris
partem
duces.
*
Hiende
un
cabello
por
medio.
Ingenti
acumine
vel
subti-
lissima
perspicit.
;
*
Trae
por
los
cabellos
las
autoridades
de
la
Escritura,
Testimonia
Sacre
Paginz
in
suam
sententiam
com=-
mentitje
detorquet.
CABELLERA.
Cesaries
,
ei.
Coma,
2.
Capillamentum,
ti.
Postiza,
Coma
subdititia,
ascititia
,
adoptiva
,
sup-
posititia
,
adventitia
,
exemptilis
,
emptitia.
Subtile
dE
textile
capillamentum.,
ek
Cabelludo.
Comatus,
Capillatus.
Criar
cabellos.
Crino
,
15.
,
CABER,
Capio,
is:
No
cabe
tanta
gente
en
esta
Iglesia,
Tantam
hominum
freguentiam
templum
hoc
non
capit,
se
Esto
me
cupo
en
suerte.
Hoc
mihi
sorte
obtigit.
»*
No
me
caben
los
guantes.
Chiroteca
non
capiunt
manus,
non
habiles
sunt
manibús,
apte
non
sunt.
*
Cupome
aquel
dia.
1n
¡llum
diem
forte
incidi.
Nocabe
o
ev
pombreTde,
bién
Hoc
inSyitaraprobum
non
cadit.
Hoc
a
bonis
viris
alienum
€st
abhorret;
*
—longé
abest
,
prorsus
abest,
CABEZA
de
qualquiera
cosa,
Caput,
its.
De
Proceso.
Ca-
put
cause,
De
vando.
FaCtionis
princeps
,
duX.
*
Alzar
cabeza.
Emergo,
is.
Ex
humili
in
meliorem
fortu=
nam
pervenire.
Pusosele
esto
en
la
cabeza.
Incessit
1111
hujus
rei
libido,
No
lleva
eso
pies,
1
cabeza.
Nec
caput,
nec
pedes
hujus
rel
apparet.
:
«+
Nos
quebramos
la
cabeza
en
valde.
Operam
ludimus.
In
pertussum
ingerimus
diéta
dolium.
4
aYá
lo
entiendo,
no
me
quiebres
la
cabeza.
Obtundis
,
ta-
metsi
intelligo.
das
Pondré
la
cabeza
que
no
es
ash
Moriar,
capite
meo
luar,
ni
aliter
se
res
habeat.
;
a
Dá
con
la
cabeza
por
esas
paredes.
Furit.
Ruit
preceps
in
suam
pernitiem.
*
Dár
de
cabeza.
ln
caput
devolvi.
:
*
Cabeza
abajo.
Inverso
capite.
Caer
cabeza
abajo.
Inverso
capite
ruere.
:
De
pies
á
cabeza.
A
capite
ad
calcem.
¡Nada
añado
de
mi
cabeza,
Nihil
addo
de
meo.
Cabeza
pequeña.
Capitulum
,
i,
¿Cabecilla.
Cerebellum
,
Í.
¡Cabezudo
hombre.
Capito,
nis.
Porfiado.
Cerebrosus.
*Cabizbajo.
Demisso
capite.
*Cabezas
de
vigas.
Trabium
capita
,
"Proceres,
um.
De
_
ganado,
Gregis
capita.
Mil
cabezas
de
ganado.
Mille
pe-
cudes,
.
«Cosa
sin
cabeza.
Acephalus,
2,
UM.
Quod
capite
caret.
*
De
dos,
ó
tres
cabezas.
Exceps,
triceps
,
IS.
CABECEAR,
Nuto,
as.
;
*Cabeocar
las
vigas.
Trabes
infleCti,
curvark.
:
Cabecear
otorgando.
Ánnuo
»
is.
Negando.
Renuo
,
is,
ab-
nuo,
is,
Ag
$
Xaquima.
Capistrum,
i,
frontale
15...
Cabezada
del
que
dormirs,
Dormitantis
nutatio.
Did
4os,
_6tres
cabezadas
con
el
sueño,
Bis
inter
dotmitandum,
*
“aut
ter
caput
demisit.
PH:
%*
Dar
cabezadas
el
carnero.
Árieto
,
as.
“CABECERA
de
cama.
Caput
leéti..
Cabecera
de
mesa.
Caput
mensz
,'
Primus
accubitus,
.*
Cabezal
,
ó
almobadas
de
cabeza.
Cervical
,
is.
Cabecicaido.
Obstipo
capite.
¿020
q
:
CABESTRO
para
gobernar
la
bestia.
Capistrum,
tri.
Cabes-
¿ro
que
hace
la
guia,
Seétarius,
ril,
a
Cabestrillo
de
gala.
Catenula
aurea
de
collo
pendens..
Cabestrero
que
hace
cuerdas
ó
maromas.
Restio,
nis.
Schoeno-
polocos.
EOS
;
,
Cabestrar
la
bestia.
Capistro,
as.
Cabestrage.
Capistra-
tilo
,
nis,
Cabezo
,
6
cerro.
Collis
,is.
Tumulus,
i,
Verruca,
C2..
*
Cabezon
de
camisa.
Collum
indusii.
Labrado.
Acu
fre-
quentibus
punétis
densarum.
*
Aqui
me
traen
por
dos
cabezones.
Huc
obtorto
collo
trahor.
CABIDA.
Gratia
,
ee.
Tener
cabida
con
alguno.
Valere
gra-
tia
apud
aliquem,
Gratiosum
€ss8
alicui.
CABILDO.
Ecclesiasticus
Senatus.
Canonicoram
coetas,
conventus.
;
*
Cable
de
la
nave.
Camelus
,
¡.
Rudens,
US.
Funis
nau-
uCus.
E
CABO.,
ó
fin.
Terminus
,
Finis,
is,
Extremum
i.
Cabera
cosa.
Ultimus
,
a
,
um.
Extremus,
a
,
UM.
Cabo
de
cuchillo.
Capullus
,
i¿
Manubrium,
il.
Cabo
de
agugeta.
Extremum
corrigiz.
De
hacha
0
vela.
-Candelz
,
aut
funalis
extremum.
|
*
Cabo
de
año.
Anniversarium
,
ri
Ánnuum
,
vel
Anni.
versarium'
funas.
ÍA
vs
Cabo
de
tierra
juñto
al
mar.
Promontorium
,
ii.
x
Llevar
una
cosa
al
cabo.
Rem
ad
exuum
perducere.
*
Yá
estoy
al
cabo.
Kem
teneo
,
BS
calleo.
Perspeéta
mihi
res
est,
6
explorata.
Eo
*
A
cabo
de
rato
vino,
Post
longam
moram
venit
,
longo
intervallo.
;
*
Al
cabo
dió
con
todo
al
traste.
Ad
extremum
omnia
vertit,
*
Tocar
todas
las
cosas
de
cabo
á
cabo.
Omnia
attingere
3
fine
usque
ad
finem.
*
Cabos
de
exerciro.
Duces,
PrafeGti,
Tribuni,
Uentis
riones.
Cabo
de
esquadra.
Pentecontarchus.
Manipuli
duétor-
CABRA,
Capra,
e.
Cabra
montés.
Caprea
,
62:
po
Ss
Rupicapra,
a,
Cabra
salvag*
de
un
cuerno.
Bic
OTIX)
BIS.
*
Echar
las
cabras
á
otro.
Culpam
in
alium
conferre
,
vel
onus
illi
imponere.
:
:
S
z
*
Meterle
las
cabras
en
el
corral.
In
summas
angustias
ali=
quem
adducere.
Alicui
vehementer
ODSISstere.
>
Cabra
coja
no
quiere
siesta.
(Refr.)
Tardis
S
ignavis
non
expedit
cessare.
Obtusi
ingen
homini
non
expedit
fe-
rlas
agere.
3
|
*
Por
do
salsa
la
cabra
vá
el
que
la
mama,
(Refr.)
Partus
sequitur
ventrem.
Qualis
mater
,
talis
filia.
Cabrilla.
Capella
,
*-
E
Cosa
cabrena
3
0
perteneciente
á
cabra,
Caprinus
,
2),
UM.»
Caprarius,
4,
UM-
*
Lo
que
tiene
pies
de
cabra,
Capripes
,
edis.
*
Barba
de
cabra.
Aruncus,
ci.
Caprina
barba.
Spiril-
ius,
ll.
:
x*
El
mechon
de
pelo
sobrelas
quixadas
de
lacabra.Nevola,
2.
sw
Establo
de
las
cabras,
Caprile
ES
Cabrero
que
las
guarda,
Caprarius
,
vil.
»
Pie
de
cabra
,
un
genero
de
basa
,
ó
cimiento,
CanteriuS,
ji.
Capreolas
SE
Cabrillas
,
6
siete
cabrillas
,
constelación.
Plejades
>
dum,
Vergiliz,
arum.
*
Ca.
)
«*
Cabriola;
hacer
cabriolas.
Saltibus.se
in
aéra
librates
+,
Cabrito.
Hcedus
,
di.
Capre
pullus.
Cosa
de
cabrito,
Heedi-
nus,
a,
um,
or!
|
y
*
Cabritilla.
Hedina
pellis,
so
pel
Cabrio,
.ó.cabrial..
Tignum,
ni.
Capreolus
,
li.
Cante=
rius,
fil,
Cabron
para
casta.
Hircus,
ci.
El
castrado,
Caper,
pri.
<>
*
Caca.
Alvi
excrementum-,
vel
excretum,
Stercus
,
OÑis.
Dejeéte
alvi
fimus.
0.2000
Y
i6s
Cacarear.la
gallinas
Glocido
,
as,
vel
Glocio
,
is,
Gracil-
-
103345.
Ep?
ISA
NES
y
Cacarear
el
gallo.
Cucurio,
1s,
e
Cacarear
uno
sus
cosas.
Res
suas
extollere,
decantare,
celebrare.
:
*
CACHARRO.
Vas
terreum
conquasatum
,
nullius
mo=
imenti.
1%
3
pa
Cachas.
Pugionum
manubria.
Metióle
el
puñal
basta
las
cachas.
Pugionem
in
corpus
usque
ad
manubrium.
alté
defixit.
:
*Cachaza.
Cunctatio,
prudens
tarditas.
A
*
Gastar
cachaza.
Cunétari.
Uti
lentitudine
in
agendis.
*CACHETE.
Pugaus
ori
valide
incusus
,
mento
¡llisus;
buccis
infractus.
;
OS
*
Andar
á
cachetes,
ó
darse
de
cachetes.
Pugnis
se se
invi-
cem
petere
,
quatere
,
percutere.
:
*
CACHIBACHES.
Vilia
domus
utensilia,
que
ad
nullum
usum
valent.
ñ
he
*
Cachican.
Curator
operarum.
*
CACHIDIABLO.
Horribili
figura
personatus.
de
*
Cachidiablo.
Homo
aspeétús
horridi,
ac
pravi
1n-
e
genil..
.
ES
:
*
Cachigordillo.'
Amplo
,
sed
breviore
corpore.
homo,
*
Cachiporra.
Fustis
armatus
clavá
ad
extremum.
*
CACHO.
Erustum
rei
cujusliber.
'
Cachonda
,
perra
cachonda.
Canis
femina
catuliens,
*
Cachondéz.
Venerens
canis
estus.
*
Cachorro
,
ó
cachorrillo.
Catellus
,
i.
Catulas,
i.
*
Cachumbo.
Pretiosum
lignum
ex
Indiis
advetum:
*
facico
y
cazo
pequeño.
Capeduncula
,
2.
Minor
sartago.
*
Cacigue
,
Señor
de
vasallos
entre
los
Indios,
Vir
primarius
ac
dominus
inter
lados.
Caco,
es
un
caco.
Homo
timidus,
meticulosús,
CADA
uno.
Quisque,
Unusquisque,
Singuli,
le,
la,
Cada
año.
Singulis
annis.
Cada
dos
años.
Secundo
quoque
anno.
Cada
tres.
años,
Tertio
quoque
anno,
Et
sic
de
aliis.
ds
A
i
*
Cada
día.
Singulis
diebus,
Quotidie,
Unoquoque
die,
*
Cada
día
olla,
amargael
caldo.
Sepe
repetita
satietatem
afferunt.
cd
Sd
Ez
*
Cada
y
quando
que
viniere.
Quotiescumque
venerit,.
*
Cada
vez.
Quoties.
Cada
vez
que
mientas,
llevarás
un
bofeton.
Quoties
mentiere
,
fetiere
alapa.
In
singula
tua
mendacia
alapam
auferes
>
referes.
dps
E
*
Cada
cosa
de
por
sí.
Singillatim
,
vel
sigillatim,
Cada
semana.
Unaquaque
hebdomada.
Singulis
hebdo=
madis.
;
*
Cada
día.
ln
dies.
In
dies
singulos.
Crecian
cada
dia
las
sospechas
de
una
y
otra.
parte,
Crescebant
in
dies
hine
atque
inde
suspiciones.
Cada
dia
es
mayor
la
calentura,
Ta
dies
singulos
febris
intenditur.
$.
Quando
Cada
.se
junta
con
plural
,
usamos
de
los
mom-
bres
ordinales
primus,
secundus,
-tertius
62c.
y
Quis-
que.
V.
gr.
Cada
tres
semanas
,óde
tres
á
tres
semanas,
Tertiaquaque
hebdomada.
Cada
cinco
años,
ó
de
cinco
en
cinco
años.
Quintoquoque
anno.
Cada
ocho
dias;
6
ke
ocho
á
ocho
dias
se
confiesa.
Octavoquoque
die
cons=-
-
cientiam
explat.
5
Trem.
Quando
el
romance
es
de
los
ordinales:
como
,
Cada
"primero
dia
del
mes.
Primoquoque
die
mensis,
£
.
£A
*CADA
qual:
Quisque..
Cada
qual
con
su
:¿gual.:
EBqualis
zquali
gaudet.
BÉ;
ys
“y
*
Cada
hombre
de
bien.
Optimus
quisque.
1.
Cada
picaro.
Pessimus
quisque.
Vilissimus
quisque.
*
Cada
uno
habla
como
quien
es.
Qualis
vir,
talis
oratio.
FCada
uno
con
los
suyos
se
entiende.
Furem
fur
agnoscit.,
62
—<Jupus
lupum.
'
Sa
*
Cada
loco
con
su
tema.
Suum
cuique
studium
maximé
.
probatur,
:
a
E
*
Cada
gallo
canta
en
su
muladar.
Gallus
in
suo
sterquilinio
plurimum
potest,
lado
¿
A
*FCada
uno
en
su
arte,
TraCtent
fabrilia
fabri.
Ne
sutor
ultra
crepidam.
'
;
7%.
*
Cada
uno
en
su
negocio
no
es
bobo,
Suam
quisque
homo
,
TEM
Meminit,
Lab
po
0
*Cada
uno
estornuda:
como
Dios
le
ayuda.
Quisque
pro
.Opibus
edificat.
:
2
0
¿
S.
Á
veces
Cada
se
hace
por
Alius,
repetido
en
diferente
caso,
V.
g.
Cada
uno
gusta
de
su
estilo,
Alius
alio
dicendi
ge-
¡MECA
BAndEt
e
ad
|
boo
Cada
uno
tiene
su
modo
-de
vivir.
Alis
alius
vivendi
mos
este
Cada
lobo
por.
su
senda.
Alius
alió
abiit.
Cada
uno
echaba
la
culpa
al'
otro.
Alius
in
alium
culpam
referebat,
CADAHALSO,
Ferale
pegma,
capitalis
supplicii
causá”
erectum.
;
Cadaver,
ó
cuerpo
muerto.
Cadaver,
is,
CADENA.
Catena,
z.
7%
Cadenilla.
Catenula
,
e.
Catella
,
xx.
Cadena
de
oro
para
el
cuello,
Aurea
torques,
vel
Aureus
torquís,
is.
Catena
honoraria.
*
Cadencia.
Verba
similiter
cadentia.
Eundem
sonum
in
cadendo
referentia.
.
'
Cadera,
6
caderil,
Coxendix
,
icis,
*
Silla
de
caderas.
Sella
dorsuaria,
8
brachiata,
*
Caduceo,
Caduceum
,
ei.
Mercurii
virga.
El
que
Je
lleva,
Caduceator
,
is.
Caducifer,
Orator
,
vel
Legatus.
CADUCO
viejo.
Eficetus
,
Decrepitus,
a,
um.
Viribus
de-
feétus,
a
,
um.
Senio-confectus.
Homo
effoetis
viribus.'
Caducar.
Seneétutis
vitio
delirare
,
desipere.
Caduca
ven
géz.
Seneétus
preceps.
*
Mal
caduco.
Morbus
comitialis.
Morbus
sonticus.
Epilep-
:
ticus
affeétus.
Epilepsia,
x.
El
que
padece
este
mal.
Epi-
lepticus,
a,
um,
Caduco
,
perecedero.
Caducus,
a,
um.
Fluxus,
a,
um.
Mor-
talis,
e.
Fragilis,
e,
*Todas
las
cosas
de
esta
vida
son
caducas
y
perecederas.,
Omnia
humana
brevia
éz
incerta.,
fluxa.,
fugacia,
levia,
inania,
fucosa
,
citó
peritura.
Mortalia
omnia
citó
defi-
ciunt,
8z
evanescunt.
Nibil
infra
Lunam
firmum
est,
aut
stabile
:
nihil
quod
non
,conficiat
61
consumat
ve-
/
tUstas,
>
:
AER.
Cadere,
Concidere.
Labi,
Collabi,
Prolabi,
Aquella
casa
se
cae.
Corruit
illa
domus,
Caer
de
cara,
ó
de
bruces.
Pronum
collabi,
corruere.
Ta
faciem
concidere
,
prolabi.
Caer
de
espaldas.
Supi-
num
cadere.
In
occiput
concidere.
Caer
de
cabeza.
In
caput
prolabi.
Precipitare.
Se
pracipitare,
Ruere
in
preceps.
E
Caer
de
lado.
In
latus
corruere,
>
Caer
á
lo
largo,
Pronum
corruere.
Caer
de
alto.
Decidgre,
Alte
cadere,
prolabi,
|
|
:
Caer
debaxo.
Succumbere,
Caer
con
la
carge.
Oneri
suc=
cumbere,
.
*
Cayó
de
la
altura
en
que
estaba,
Ex
altissimo
dignitatis
gradu
decidit.
E
fastigio
dejeétus,
deturbatus
,
detru-
¿
SUS,
Precipitatus
est.
a
Caer
con
ruido,
Ruere
,
Corruere
,
Concidere,
*
Caer
malo,
ó
enfermo,
ln
morbum
¡incidere,
Caer
otra
vez,
-
só
recaer.
Recidere.
Relabi,
Le
)
TIA
A
an
CA:
*
Caer
muerto;
Occidere.
Occumbete.
Occúmbere
mortem;
vel
occumbere
morte,
vel
occumbere
morti.
*
No
tiene
sobre
que
caer
muerto.
Ne
glebam
quidem
possi=
*
det
qua
tegatur.
;
,
*
Caer
en
algo,
Íncido,
¡is.Cae
el
agua
de
la
fuente
en
la
tax4:
Fontisaqua
in
craterem
incidit,
influit,
desilit.
|
*
Caer
en
el
gárlito,.
Laqueo
capi,
esca
decipi.-In
casses
in="*
cidere,
insidiis
excipt
*
Caer
enla
cuenta.
Tandem
aliquando
sapere.
*.
Cayó
de
su
asno,
Exrorem'suum
deprehendit-,
cognovit,
abjecit,
*
No
caen'
en
las
cosas.
1n
rerum
cognitionem
non
veniunt.
:
Errore
ducuntur
:
4
vero
aberrant.
útil
cra
*
Cae
la
Asia
al
Oriente,
Asia
Orientem
,
vel
ad
Orientém
spectat:
in
Orientem
,
vel
ad
Orientem
vergit
;
ad
So-
lis
ortumi.jaceto
30)
00
000
:
yy
*
Cayó
de
pies.
Se
pedibus
,
vel
in
pedes
excepit.
*
Siempre
cae
de
pies.
Omnia
ill
ex
sententia
eveniunt.Fot-
;
tuna
semper
cum
illo
facit
;
prospera
¡lli
semper
$z
amica
LM
esi
(1D
1d
A».
114.5
*
Cayósele
la:sopa
en
la
miel:
Res
illi
peropportune'
cecidit,
Offa
in
mel...
yA
*
Cayósele
de
las
manos.
Excidit;
efAuxitilli
€
manibus.
*
Cayeronsele
las
alas
del
corazon,
Mente
Concidit.
Ánimus
illr,
ac
vultus
conciderunt..
+
pre
/ain
**
Cayóse
de
repente
la
casas
Domus
repente
corrúit
,
collap="
sa
€st.
;
*
Cayósele
la
casa
acuestas.
Veluti
si
teétiruina
Oppressus
*
fuisset
,
sic
obstupuit.
*No
seos
cayga
esto
de
la
memoria.
Hoc
memoriá
tenete,
Ne
vobis
hoc
excidat.
Caediza
cosa.
Caducus.
Cadivus,
a,
um.
-
*
Caido
del
Cielo.
Tanquam
€.
coelo
delapsus»
-
:
*
lr
de
capa
caida.
ln
pejus
tuere.
*
Bolver
con
las
orejas:
caidas
¡gredi,
q
Nino)
Re
infectá
mostum
re-
CAIDA.
Casus,
ts.
Lapsus,
ds
Prolapsio
,
NiS.
De
edifi-
cio.
Ruina,
nz.
uspoadO
ovas
*
Caimiento
de
animo,
Languor
animi.
>
*
CAFILA
de
gente,
Turba,
e.
Caterva,.
:
CAHIZ
de
trigo.
Sex
medimna
tritici.
Corus,
+
+
CAL.
Calx,
cis.
Cal
y
arena.
Calx
arena
immixta,
Cantera
de
piedra
para
haver
la
cal,
Calcaria
,
e.
Lapidicina
cal-
-
caria.
El
que
hace
la
cal.
Calcarius,
rii.
El
horno
de:
cal.
Fornax
calcaria.
:
*
Cal
viva.
Calx.
viva.
Cal
muerta.
Calx:
macerata
,
vel
diluta,
Piedra
de
¿al
viva.
Calcis
gleba,
Lo.
*
Blanqueo
de
la
cal.
Albarium.opus.
yt
*
Matar,
ó
apagar
la
cal.
Calcem
macerare
,
diluere,
*
Pared
becha-con
cal
y
arena.
Paries
caómentarius.
*
CALA
en
el
mar,
al
abrigo
de
los
vientos.
Tutus
á
fluÉti-
bus
ventisque
locus.
$5
*
Cala,
gn
terminos
de
medicina.
Subducenda
alvo
balanus.
Citandze
alvo
glans
medica,
CALABAZA.
Cucurbita
,
te.
Citrina
cucurbita.
Calabaza
silvestre.
Colochintis,
idis.
Calabaza
para
vino.
Cucurbitina
laguncula.
*
Llevar
calabazas.
Repulsam
ferre
,
acciperts
*
Cascos
de
calabaza.
Caput
cerebro
vacuum.*'
*
Calabazada.
I£tus
capitis-
apa
j
*
Darse
de
calabazadas-
[Gibus
caput
verberare
ad
parie=
tem.
,
ñ
*
Calabazate.
Salgamum
cucurbitinum.
Cc
to
condita.
:
CALABOZO.
Carcer
obscurus.
Ergastulum,
1.
Arca,
cx»
Cic.
Barathrum,
i.
Locus
in:carcere
angustus
ac
tenebro=
sus,in-quem
noceatissimi
includuntur.
Rea
autem
islo-
cus
dicitur
4rca
ab
arcendo,
quod
in
ea
vinttus
Sek=
ucurbita
saccha=
y
.Í
CA
vetur,
ut
ne
cum
aliquo
loqui
possit.:..
CALADOR.
de
Cirujano.
Speciam
,
cil.
Calafatear
el
navio.
Vease
Brean.
.*
53.
Calafate
,
que
calafatéa
el
navio.
Navium
stipator.
Navalis.
munitor.
Navalis
stipationis
artifex,
CALAMAR,
pescádo.
Loligo.,
inis,
Calambre.
Tetanus
,
1.
Nervorutn
rigor»
:.
AN
*
Calamidad,
Calamitas
,
tis.
HEérumna
,
e.
*
Calamocano;
Semiebrid
0
0ba
aos
e
Calamon
y
ave,
Porphyrio
stisolucol
sad
LA
Calandrajo;
Detriti
panni,
aut
linteí
resegmen.
triteeque
vestis
Cento
,
nisi
munedi
*
CALANDRIA
y
ave.
Calandra,,
*-
».
CALAR.'
Penetro,
as
,
Permeo,
as.
Cl
lar
la
vis
-.occludere.
Calar
las
picas.
Hastas
10,
hostes
i
x*
Calarle
á
unolos
pensamientos,
Ántimos
am
a
qa
Ve
uste
de
era.
Galeam.
ntendere..
mi
recessus,
la-
aebrasque
alicujus:perspicere
,
penetrares
Animun
homi-:
nis
introsplegrE
isc
coda
y
Calavera.
Calvaria
,
Cranium
bla
có
CALCAÑ
AL.
Calx,
cís.
Calcaneum,
el.
CALCAR,
ó
recalcar.
Infarcio,
is.
Ínculco,
as.
CALZAR,.
Calceo,
vel
Calcio)
45».
Er.
*
Calzarse.
Calceos,
vel
caligas
sibirinduere
»
inducere.
*
Calear+lo
pared.
Lapideo
cemento
parietem
_firmare,
apo
tie
ie
O
AAA
*
Calzar
la
rueda
del
carro.
Rotam
sufflaminare
+fétinere.
Rotas
:offendiculum.supponert
>
¿¿CoNsistato
.
2735
|
Calzado,
Calceatus,
vel
Calciatus,
2
UM.
Calzas;
0
medias:
Calige,
arum.
Tibilia
,1umM.
.
;
suflamine
subjicere,
y
ut.
rt
Calza
entera
,
0
Calzas
atacadas.
Subligacula
,
vel
Subliga-
aria
sericaso
0"
¿
*
Echarle
una:
calza,
Notare
aliquem
y
ac
cavere
oportet,
Calzada
de
un
camino.
Via
lapidibus
strata,,
manita,
Strata
víarum.
Os
Calzado,
Calcei,
orum.
Calceamenta,
0rum.
Ca
*
Calzador.
Calceivinduétorium.
..
*
Calcetero.
Calceolarins
,
Caligularios
,
ll.
Iceatus
,
US,
*
CALCINAR
piedras,
úotras
cosas.
Lapides,
aliave
id.
ge=
nus
Cremare,
concremare,
Drere
,
comburere
,
exureres.
*Calcinar
los
metales.
Res
metalicas
igne
conficere
,
In
-aliam-.naturam
commutare.
24
*
El
oro
se
calcina
con
la
mexcla
de
tres
partes
lici
ponderes
retur
aurum
cúm
grumo
salis
admisto
trip
-Pliñ,
de
sal.
Y
or-
*
Calcinacion.
Exustio
rei
metallica.
Materiz,
metallic4%
igne
curata
confectio.
ref
Calzones,
d
bragas.
Femoralia
,
UM»...
*Calzoncillos,
Interiora
femoralia
,
1uM.
*CALDA.
Candefatio,
nis.
Dár
al
hierro
una
defacere
ferrum,
ignitum
E
-
Candefaótus:
Lina
CALDERA
de
cobre.
Ahenum
maju?.
Cortina
,
R.
*
Caldera:
pequeña
y
Lebes
,
€tis.
*
Echar
la
soga
tr
peratione
projicere.
Calderero.
Ahenorum
OP
«
Remendon
de
caldero
>
y
interpolator.
ZEramée
Calderería.
Officina
erar1d,
E
CALDO.
Jusajusis-Caldillo.
Jusculum
,
i.
*Caldo
gustoso)
Y
saludable,
Jus.
delicatum,
Caldariu
ifex.
JErarius
faber,
calda.
Can-
eddere.
Caldeado.
Ignitus,
m
capacius,
Fl
caldero.
Quod
religuum
est
pre
des-
otras.vasijas
de
cobre,
Lrarius
prorum
refector,
Alrarius
mango,
8z
perquam
salubre.
Jus
voluptarium
,
saluberrimumque.
»*
Rebober
caldos.
Jura
confundere.
*
Es
como
caldo
de
zorra,
que.
parece
frio.,
y
quema.
Blandus
in
speciem
,
ac
benevolus,
Melle
litus
gladin
CALENDAS.
Calende
,
arum.
Prima
mensis:
.
Sa
dies.
Cosa
de
C:
gq
só
caldero.
Ahenum
,
ni.
Caldarium,
rl,
>
cialis
62
|
CA
*
Hizose
capáz
de
la
materia.
Rem
percepit
,
probé
intelle=
xit.
Hicele
capáz
de
ello.
lta
hominem
instruxi
y
ut
rem
perciperet.
E58
A
*
Capacidad
y
extension
de
lugar.
Capacitas,
tis.
Captus,
us.
Amplitudo,
inis.
La
capacidad
de
una
sala,
Aule
ca-
pacitas.
Aule
captus,
Quantum
longé
laréque
“paret
aula.
Quantus
est
aule
ambitus.
E
dOiiabi
$
Capacidad,
alcance
,
suficiencia.
Facultas,
tis.
Vires,
fum,
*
Esto
excede
á
mi
capacidad.
Hoc
ingenti
mel
vires
supe-
rat.
Facultatem
hoc
excedit
meam.
1d
non
capiunt
an-
gustiz
ingenii
mel.
:
de
Alco
E
Segun
mi
capacidad.
Pro
ingenil
facultate,
Pro
intelli-
gentiz
viribus.
Prout
sunt
ingenii
vires,
Quoad
patent
ingenioli
mei
fines.
z
8
Elombre
de
gran
capacidad.
Magna
mente
preeditus,
mag-
ná
prudentiá
6
intelligentiá.
CAPELLADA
de
calzado.
Crepide
obstragulum
,
li,
CAPELLAN.
Vease
Capilla.
*
Capellar,
WMavrorum
amiculum.
*CAPELLINA,
Petasus
,
i.
Causia.,
2.
*
CAPELO
de
Cardenal.
Purpureus
galerus
,
Causia
,
e.
*
Capellina
,
ó
morrion.
Brevior
62
alata
cassis,
idis,
CAPERUZA.
Capitium,
tii.
Cucullus,
1.
Dár
en
caperuza
,
llevar
en
caperuza.
Iétum
alicui
in
caput
impingere.
In
capite
iétam
,
aut
plagam
ferre.
CAPILLA
de
Iglesia.
Sacellum
,
i,
Sacrarium
,
ril.
Sacra
cella.
Edicula,
2.
e
El
Papa
tubo
Capilla
en
San
Pedro.
Summus
Pontifex
purpuratorum
Patrum
ad
sacrum
Officiam
conventum
habuit
apud
Divi
Petri,
vel
,
in
Sandti
Petri
basili-
cam
ad
sacrum
Officiam
celebrandum
cum
Cardina-
lium
Collegio
convenit.
El
Rey
tendrá
Capilla
mañana
en
S.
Geronimo.
Rex
in
Divi
Hieronymi
supplicationes
ex
solemni
formulá
,
solemni
apparatu
cras
obibit,
*
Capilla
de
Religioso.
Caputium,
tii,
Cucullus
,
i.
*
Capilla
de
Musica.
Symphoniacorum
,
vel
Musicorum
"chorus.
*
Maestro
de
Capilla.
Symphoniaci
chori
Magister,
Rector,
Moderator
:
vel,
Musice
PrefeCtus,
Prepositus.
*
Capilla,
muebles,
y
ornamentos
del
Áltar,
Sacra
suppellex,
sacer
ornatus,
vel
,
instruétus,
Sacrum
Altaris
ins-
trumentum.
;
*
Capilla
ardiente.
Imposita
cenotaphio
plurimorum
'ce-
reoram
pyra
:
vel,
Pyra
funebris
multis
luminibus
accensa,
plurimis
facibus
collucens.
-
*CAPELLAN.
Sacrario
prefeétus,
Sacrarii
custos.
Ca-
pellanus
,
Sacerdos
Episcopo
,
aut
Principi
familiaris,
Capellan
Mayor.
Primarius.sacrario
prafeétos,
*
Capellanía.
Sacerdotii
census
,
vel
Sacerdotinm
cum
cen-
*
su,
aut
stipendio.
Capellania
,
z.
*CAPILLO
de
niño.
Puerilis
calantica.
Linea
infantis
ca=
lyptra.
;
.3
0
*CAPIROTE,
adorno
de
la
cabeza.
Capitium
,
ti.
Cucul-
late
forme
,
capitis
amiculum.
Cucullatum
capitis
tegmen,
|
-
*Capirote
de
Magistrados
y
Dotltores.
Magistratuum
Doc-
torumque
Epómis
honoraria.
Cucullatum,
laciniosum-
que
capitium
vel
Magistratus,
Vel
Magisterii
symbolum,
Amiculum
capitis
,
tumentis
spir=
modo
distindtam,
altero
prelatum
humero
4
Magistratibus
,
Magistris-
.
que
honorariis.
|
e
Capirote
de
alcon.
Accipitris
cucullus,
Capititm
,
Ca-
lyptra.
|
*
Tonto
de
captrote.
Homo
hebes,
plumbeus,
tardus,
sto-
lidus
,
rudis,
stupidas,
sine
acumine
ullo,
tardo
in=
genio
,
cui
ingenium
deficit.
CAPISCOL.
Caput
Chori.
Mesochorus.
Precentor
,
Otis.
«
Capitacion,
Veétigal
singulis
capitibus
imperatum
,
vel,
Capitum
recensio,
:
:
CA
CAPITAL
,
digno
de
muerte.
Capitalis:,
le
is
1.0200)
Delito
capital.
Noxa
capitalis.
Capitále
crimeny
2.0004
*
Es
tu
enemigo
capital.
Capitalis
tibi
inimicus
est.
A
-te
capitali
06
dissidet.
.
>
Y
é
*
Capital:
de
un
censo.
Sors,
tis,
Caput,
sive
summa
census,
unde
annui
reditus,
Pa
|
,
CAPITAN
de
gente
de
guerra.
Dux,
cis.
Duétor,
is.
Or-
dinum
millitariam
ductor.
Militarium
copiarum
dux,
Capitan
General
del
Egercito;
Dudtor-exercitus.
Imperatot
exercitus.
Exercitui
cum
potestate,
imperioque
Pre-
fedtus,
pa
Capitan
de
una
Compañia
de
gente
de
4
pie.
Centurio,
nis,
7
*
Lugarteniente
de
Capitan.
Subcenturio
,
nis,
|
*Capitan
de
Caballería.
Equestris
turme
dudor.
Alarie
turme
Prefeétus.
-
¿Sl
:
*
Capitan
de
Guardias
del
Rey.
Pretoriz
Cohortis
Prefectus,
*
Capitan
de
la
primera
cohorte.
Primipilus
,
4.
Capitan
de
mil
Soldados.
Chiliarchus
,
i.
*
Capitan
de
un
navio.
Nauclerus.
Navarchus
,
chi.
De
co2
sarios.
Archipirata.
ES
:
*
Capitanía
,
cargo
de
Capitan.
Centurionis
munus,
eris,
*
*
Capitana
de
una
Armada.
Navis
Pretoria.
*
Capitanear.
Duco-,
is.
Duéto;,
as,
CAPITEL
de
columna.
Epistylium,
ii.
Capitellum
,
í,
Caz
pitatum
summz
column
ornamentum.
De
torre.
Turris
fastigium
,
pinnaculum,
Culmen,
inis.'
CAPITULACION.
Dedende
arcis
conditiones
,
paótio=
nes
,
pacta,
capita,
Gl
leges.
|
*
Rendirse
por
capitulacion,
Certis,
conditionibus
se,
sua
que
dedere.
De
deditione
pacisci
,
certis
quibusdaim
conyentionis
capitibus
,
ac
legibus.
Capitular
sobre
la
entrega
de
uno
Plaza.
De
conditionibus
dedendz
arcis
articulatim
agere.
Capita
conditionum
prescribere.
Conditionis
de
arce
dedenda
utrinque
'
ferre.
_*Capitular
con
ventaja,
á
su
favor.
Suis
conditionibus
transigere.
Ad
suas
conditiones
adversarium
adducere,
deducere.
Equis
conditionibus
pacisci.
á
CAPITULO
de
libro.
Librircaput,
Membrum
,
Sectio
,
nis,
*
Capitulo
de
Iglesia,
de
Canonigos.
Colleginm
Canonico=
rum.
Sacer
Canonicorum
Conventus.
Capitulo
de
Religiosos.
Religiosa
Comitia.
Coenobiticus
ad
deliberandum
consessus,
vel,
ad
consultandum
conven=
tus.
Coenobitarum
in
commune
consulentiúm
coetus,
*
Capitulo
conventual
de
un
solo
Monasterio.
Concilium,
.
vel,
Consessus
Religiose
familis
consultantis.
Reliz
-
+
giosi
ritús
concilium
domesticum.
*
Capitulo
Provincial
de
Religiosos.
Provincialia
Religioso
rum
Comitia
(Vulgo)
Capitulum
Provinciale,
*
Capitulo
General
de
una
Religion.
Religiosi
Ordinis
uni-
versale
Concilium..Totius
Ordinis
Comitia.
(Vulgó)
Capitulum
generale.
*
Funtarse
á
Capitulo.
Ire
in
Concilium.
Conventum
agere,
Convenire
,
Coire
in
Concilium.
;
*Capitular
,
que
tiene
voto
en
capitulo.
Cui
jus
est
suffra=
gli.
Habens
suffragium
,
vel,
jus
suffragii.
Qui
suffra.
gli
potens
,
pollensque
est.
Cui
jus
est
sententi2
in
cola
legio
dicende,
y
*
Capitular
cosa.
Ad
concilium,
consesgum
,
vel
Capitu=
lum
pertinens.,
*
Mesa
Capitular.
Communis
omnium
Canonicorum
pro-
yentus
,
unde
quidquid
in
commune
sumitur,
6
suum
cuique
tribuitur.
pa
Capitulo
,
repreension,
ó
castigo
que
se
dá
en
Capitulo,
Ani-
madversio
domestici
Consessus.
Censura
domesticí
Consilii.
Muléta
irrogata
,
inflicta
pona
in
domesti-
corum
Concilio.
CAPON
,
hombre.
Eunuchus
,chi.
Spado,
nis,
Castratus,
Exseétus
homo,
Semivir
,
+.
4
Ca-
A
rro
raza
e
A
5
5
5
5
5
5
¿Capon
,
golpe
con
el
dedo.
Talitrum,
tri.
*
Caporal
,
Cabo
de
una
esquadra'
de
CARA
cosa.
Carus,
a,
um.
Comprar
caro.
CA
“Capon
y
ave:
Capus.,
1.
Capo,
onis.;
+
Caponera.
Caponum
saginarium.
:
:
Soldados
de
ú
pit.
Militaris
globi
Prefeétus.
Dux
minoris
manipuli,
Duc-
tor
manipularius.
Decurio.,
nis.
y
Si
CAPOTE
de
campaña,
Sagun
,
gi.
Lana,
=.
de
*
De
puño
basto.
Lacerna
pinguis.
De
Capitan
general,
-
Paludamentum
,
ti.
El
que
le
trae.
Paludatus.
Capotillo,
Ricioium
,
vel
Recinium
,
nii.
Capote
,.ó
Ceño.
Vease
Ceño.
eh
Oe
E
CAPRICHO.
Judiciitenacitas,
Pertinacia,
ee.
Pervicacia,
Y.
Caprichoso
y
ó
Caprichudo.
Pervicax,
vel
Pertinax
,
cis.
Ce
rebrosus,
Capito,
nis.
Homo
arbitrii
sul
tenaX
,
per
-—yicacisque
sententiz.
pata
pe
'w
Guiarse
por
su
capricho.
Arbitrio
suo
duci,
Arbitratu
suo
rem
gerere.
Pro
libito
,
aut
libidine
agere
,
impe-
rare.
Í
Y
|
%*
Capricornio,
signo
celeste.
Capricornus
,
ni.
:
*
CAPTAR
la
benevolencia.
Gratiam.,
aut
benevolentiam
alicujus
,
vel
auditorun,
colligere:,
conciliare,
Cap-
tare
,
aucuparl.
;
.Captiverio
,
Captivo.
Vease
Cautivo.
ni
CAPULLO
de
seda.
Bombycis
folliculus.
De
la
rosa,
Ca-
-
lyx,
icis.
Del
hombre
,
Preputium
,
til.
Capuz.
Caputium
funebre,
bu
CARA.
Facies,
ei.
Vultus,
us.
Os,
oris,
:
*
Cara
sin
verguenza,
Perfrióte
frontis
homo,
Os
durum,
ferreum
,
impudens
,
predurum.
*
Decirselo
en
su
cara.
Coram,
vel
,
in
faciem
aliquid
ali-
cui
objicere,
exprobrare.
*
Cayóseme
la
cara
de
verguenza
al:oirlo.
Ad
hxc
audita,
-oculi
mihi
8z
vultus
concidetunt.
:
*
Mostróne
mala
cara.
Vultu:
tetrico,
facieque
subtristi
me
accepit.
Obvertit
os,
contraxit
frontem.
Non
equis
me
oculis
aspexit,
|
*
No
hace
cara
á
esto.
Alienum
huic
cause
se
ostendit,
Ab
ista
sententia
dissentit
,
abhorret.
A
*
Veamos
qué
cara
h..ce
esto.
Experiamur
,
tentemus
,
QUO
animo,
quo
vultu
,
qua
fronte
hoc
accipiat.
/
*
Mostróme
buena
cara.
Ártisit
mihi.
Placidum
se
mihi,
8z
facilem
exhibuit,prebuit,
ostendit,
:
ak
Tubo
cara
para
hacerme
cargo
de
esto.
Hoc
mihi
objicere
sustinuit.
No
+ubo
cara
para
pedirselo.
1d
ab.
eo
expostulare
non
est
ausus,
EY
ques
*
Hombre
de
dos
caras.
Homo
:ambiguus,,
dubiz
fidei,
duplex
animo
,
qui
aliud
coram,
.aliud
adversus
lo-
quitur
8
facit.
5
*
La
cara
se
lo
dice.
Pre.
se
improbitatem
fert.
*
Hacer
cara
ó
uno.
Alicui
adversari,
obsistere,
*
|
CAREAR
uno
con
otro.
Alterum
cum
altero,
conferte,
Componere
,
comparare.
*
Carearse.
la
mutuum
conspeétum
Venire.
*
Cariacontecido,
Consternatus
,
Subito
casu
conturbatus.
*
Cariredondo.
Ore
rotundo,
Carilargo,
Prelonga
facie.
Cariaguileño.
Aquilina
facie.
!
Caro
emere.
Caro
le
costó
la
burla
,
Caro
illi
stetit
scurrilis
audacia.
CARACOL.
Cochlea,
ex,
limax,
cis.
De
escalera,
Sca-
le
cochlea.
Cochlis
,
dis.
9
|
Caracol
de
un
Esquadron.
Circumattio.
Equestris
tur-
marum
decursio
in
gyrum.
Equestris
in
circulum
pro-
Cursio,
y
Caracolear
al
rededor
de
alguna
cosa.
Aliquid
circum-
p
e
,
Obire
,
circuire,
Circumagere
se
sé,
y
ratter,
Character,
eris.
€
LARAMBANO.
Glacies,
ei.
Aqua
gelata,
congelata,
gelu
COncre
A
gelu
coacta.
Carambano
que
cuelga
de
las
1885,
a
teétorum
stilla,
Congelara
suggrundia
sticid.
*
Dieronle
la
casa,
014
Ciudad
p
LA
NOS
Concretum-geln
stillicidium..:
-
1
le
*
Carambola.
Globuli
repercussio.
:
*
Caramelos.
Sacchari
crusta.
E
*
Caramillo.
Calamus
,
'i.
Stipula
,
2.
Levantar
4.
uno
un
caramillo,
Commentum
,.
seu
calumniam
alicui
afíia-
Be
IC.
.210t
.
CITE
.
;
)
*
Carantumaula.
Terriculamentum..
AS
*
Caratula.
Larva
ori
preposita,y
aDpositaniza
20.
*.
CARAVANA,
gente
de
compañia
que
camina
por
los.de-
siertos
del
Oriente.
Nanus
catervaátim,
eúntium,
peregre,
adversus
Vim
grassatorum.
Instituta
gradientium
ca-
terva
,
densataque
telis
adversus
infesta
viatoribus
la-
trocinia.
Eb:
OS
EN
UR:
E
*
Caravana
,
curso
en
la
mar
de
los
nuevos
Caballeros
dé
-
Malta,
Tironam
Equitum
Melitensiam
nautica
expedi-
tio,
Probationis
ergó
inita
navalis
expeditio
ab
Meli-
Ateels
dironibus.
2
oiR
doy,
cia:
oi
*
Hacer
sus
caravanas.
Expeditione
navali
specimen
ede-
re
generostatis
Insite.
La”
fidei
Christiane
hostes
expe-
ditione
nautica
defungi
,
se
suamque
virtutem,
probal-
dicaus4.
Probationis
ergó
navalem
expeditionem
sus-
Ccipere.
o
pa
gas
CARAVELA.,
navio
que
algunos
llaman
Orejas.
de
lie-
bre
,
porque
sus
velas
representan
s4
figura
desde
lejos,
Auriti
vellirlembus
,
«bi.
|
za
Caravina.
Catapulta,
te.
Caravinero,
Eques
cata
pultarius,
-
Sclopetarius
,
jaculator
::
quos
vulgó
Carabinos
dicimus.
CARBON
de
leña
para
hacer
lumbre,
Carbo»,
mis.
Carbo
coétus.,
coótilis,
coÉtivus,
:
*
Carbon
encendido.
Carbo.
ardens
,
Pruna
,
Ru
|
*
Carbon
apagado.
Extincta
pruna.
>
*
Corte
de
leña
para
hacer
carbon.
Talea
carbonaria.
-
Carbon
de
piedra.
Carbo
lápidarins,
saxeus.
*
Piedra
para
carbon.
Thracius
lapis.
cie
*
Carbon
de
Pintor
para
dibujar.
Linearis
carbo
.pittoris.
*
Carbonero.
Carbonarius
,
tii.
Ser
carbonero
y
Carbona-
rium
negotium
exercere.
eos
*
Carbonera
donde
se
guarda
el
carbon.
Carbonarium
hot-
reum.
PS
SA
*
Carboneria
donde
se
vende.
Carbonaria.
taberna.
Lugar
donde
se
hace
el
carbon.
Officina
carbonaria.
a
CARBUNCO,
piedra
preciosa.Casbunculus,
ll.
Pyropus,
plo
Carbunco,
absceso,
ulcera
inflamada.
Carbunculus,
li.
An:
thrax
,
Cis.
Sad
Aa
CARCAJADA
de
risa.
Cachinnas,
ni.
Reirse
á
carcaja
das
,
Cachinnor
,
aris.
A
+
Carcax
,
aljaba.
Pharetra
,
E:
Corytus
,
te
os
1
CARCEL.
Carcer,
eris.
Custodia,
*-
Estáricone
dl
>
ln
custodia
haberi
Ta
vinculis
esse,
Est
esqeron
grillos.)
In
custodia
servari.
ln
Carcele
attinorl
,
Custoduri,
-
teneri.
ica
Pa
'
Ecbaronle
en
la
carcel.
Ya
carcerem
conjeétus
,
missus,
duétus,
deductus,
detrusus
est,
In
vincula
,
ac
tenebras
abreptus,
abductus
est.
Vinculis
ac
tenebris
manda:us,
mancipatus,
addiétus
est.
candeas.,
¡gnituse
t
Carbo
extindtus,
mortuus
,
emortuns.
t
or
carcel.
Domus,
vel
urbs
pro
custodia
¡lll
indiéta
est.
Jussus
est
intra
urbem
vel
domum
se
tener£
>
continere,
:
*-
Quebrantó
la
carcel.
Vincula
rupit,
perfregit,
revulsit.
E
vinculis
evolavit*
Aufugir
é
carcere.
Carcere
se.ex-
solvit
,
expedivit
>
exemit.
Carceris
parietes
perfodit,
perforavit.
>
A
ao
Carcelero.
Carcetis
CUStos
;
pr
efeétus
,
janjtor,
custodia
CARCOMA.
Caries,
el.
Carcomido.
Cariosus,
carie
exesus.
Carcomerst:
Carie
exedi
,
confici
,
contabescere.
:
CARDA
para
cardar.
Carminarins
peíten.
$
Los
de
la
carda,
óCardadoresi
Lanifici
,
Lanariós
r
ar
OS
*
6
|
7
IA
|
dee
Carmino
,
as.
Unos
tienen
la
fama,
y
otros
car”
dan
la
lana,
Alii
sementem
faciunt
,
alii
metunt.
Cardador.
Carminator
,
is.
Cardadura
,
Carminatio
,
MIS.
Cardencha',
planta,
Dipsacus,
ci.
Veneris
labrum,
Carduus
Veneris.
:
ma
Cardencha
para
cardar.
Carminarius
peéten
,
IIS.
CARDENAL
de
golpe.
Livor,
osiS.
Vivex,
1CiS.
Cardeno.
Luridus,
Lividus,
4,
UM.
|
Cardenal
de
Roma.
Cardinalis
,
is.
Princeps
,
vel
,
Pater
urpuratus
Ecclesiz.
:
%
Cor
delalas;
Honor
sacre
Purpura.
Cardinalatus
,
US.
Cardirialitia
dignitas.
Purpurei
galer!
decus.
CARDENILLO.
¿Eris
flos,
Etugo
,
IBIS.
;
CARDO
de
comer.
Carduus
altilis,
Strobilus
,
11,
Cardo
sylvestre.
Carduus
spinis
inhorrens.
Carduus
agres-
tis.
ib
OS
E
Cardo
corredor.
Exyngium
,
yel
Erynge,
es.
Cardo
lechal,
Carduus
stellatus,
+
Cardo
aljongero.
Ixia,
x,
Chameleon
,
mis.
*
Cardillo.
Cardulus
tener,
ac
dulcis,
Carear.
Vease
Cara.
CARECER.
Careo,
es,
Egeo
,
Indigeo,
es.
*
Carena
,
el
fondo
de
un
navio.
Carina;
e.
Navigii
imus
alveus,
imum
alvel..
5
w
Dar
carena.
Navem
reficiendam
invertere,
Navem
te-
rinare,
)
pe
pe
.
6
carezd.
Caritas
,
tis,
Annonz
difficultas.
Re-
rum
venalium
pretium
Justo
majus.
Gran
carestía
hay
de
mantenimientos.
la
magna
annonz
diffíicultate
versamut.
Gravis
est
rerum
omnium
penu-
ria
,
caritas
,
difficultas,
Ánnona
durior
est,
Nimiá
re-
ram
penurid
laboramus,
Caro.
Vease
Cara
cosa.
.
»
e
CARGA.
Onus
,
eris.
Sarcina
,
*.
Fascis
y,
15
Carga
del
arcabuz,
Mensura
sulphurel
pulveris
,
8
plum-
bez
glandis
sclopo
habilis.
e
Carga
,ó
ataque
de
enemigos,
Agressio
,
nis,
Impressio,
mis.
In
hostem
irruptio
,
impressio,
incursio
,
nis.
e
Dar
una
carga
al
enemigo.
Pilarum
procellam
in
hostes
effundere.
Plumbea
grandine
hostiles
copias
premere.
e
No
tomes
mas
carga
de
la
que
puedas
llevar.
Ne
impar
iuis
hamerisonus
suscipias,
Ne
onus
recipias
,
quod
-——
deponere:
cogaris»
e
Nolo
ases
á
carga
cerrada.
Ne
temeré
rem
estimes,
Ne
de
re
censeas
neque
expensa,
neque
discussa,
*
Cargar
á
otro.
Onus
alicui
imponete,
E
Corgarse
de
algo.
Onus
suscipere,
Aliquid
in
se
recipere,
*
Todo
esto
carga
sobre
mí.
Hzc
omnia
unus
ego
sustineo,
meis
humeris
incumbunt.
,
Cargarle
una
partida
en
las'cuentas.
Summam
aliquam
illiexpensam
ferre.
a
PoR
e
Cargar
de
tributos
la
Provincia.
Provinciz
gravia
vedi.
galia
imponere
>
imperare.
Proyinciam
tributis
one-
-
Yare,
.
;
:
;
*
Cargóme:el
sueño.
Somnus
me
coepit.
Somno
captus
fui,
Oppressus
fui.
Cargoso.
Onerosus,
a,
UM»
Cargado.
Onustus
,
Oneratus
>
a,
um.
;
Cargado
habeis
quedado,
volved
por
vuestra
honra.
Hzc
tibi
hesit
macula
,
cura
ut
deleas.
Eluenda
tibi
est
macula
jurgio
suscepta.
Hoc
quod
tibi
objeítum
est
refellas
oportet.
Hoc
,
quidquid
est
pudoris
,
abster-
endura
tibi
est,
;
CARGO.
Munus,
eris.
Honor,
is.
Provincia,
Magistratus,
*
Este
cargo
me
han
dado.
Hoc
onus
mihi
injunétam
,
heee
persona
imposita
mihi
est..Has
partes
suscepi
»,
subivi.
8
Huelgome
que
te
hayan
dado
ese
cargo.
Tibi
id
munus
esse
delatum,
impositim:
provinciam
istam
tibi
datam,
delegatam
esse,
plurimum
gaudeo,
Hoc
te
mUNere
CA
audtum
valde
lgtot.
Et
mihi
tibi
gratulor
delato
ho-
nore.
*
El
cargo
dice
quien
es
cada
uno,
VMagistratus
virum
in=
-=dicat.
*
Dejar
el
cargo.
Magistratum
deponere,
abdicare,
Ma-
gistratu
abire
,
se
abdicare.
*
Ouitarle
el
cargo,
Potestatem
alicui
abrogare.
Magistra-
tum
adimere.
Hominem
potestate
privare.
*
Cargo,
y
descargo
en
las
Cuentas.
Acceptum
,
$
ex-
pensum.
UE
EU
*
Hacerse
cargo
de
alguna
partida.
Nomen
acceptum
re-
£
ferre,
*
Cargo;
y
Descargo
en
los
pleytos.
Criminis
objeétio,
83
-confatatio,
Objeftam
crimen
,
ac
dilutum.
>
*
Tomar
algo
á
su
cargo.
Aliquid
suscipere,
in
se
recipere,
*
Cargos
de
residencia.
Criminum
capita
Pretori
abeunti,
-
aut
e
Provincia
decedenti
,
objeéta.
01
R*
De
eso
me
haces
cargo?
1d
mihi
objicis
,
vitioque
vertis?
6
En
cargo
de
mi
conciencia,
Ó
sobre
mi
conciencia
vaya...
:
Meum
crimen
esto:
ego
poenas
dabo
,
ego
subibo,
*
CARICIAS.
Blanditiz,
Hlecebree.
Bladimenta,
orum,
*
Cariño.
Amor
blandus.
Blanditia
,
x=,
|
Tener
cariño
á
alguno.
Bene
affeétum
esse
alicui,
vel,
erga
aliquem.
20
*
Cariñoso,
Blandus
,
Blandiloquus,
a
RA
q
*
Caridad,
ó
Charidad
,
virtud
teologal.
Charitas
,
Theolo.
gicarum
princeps
virtus.
Charitasin
Deum
ac
proximum.
Caridad
,
amor
á
otros,
Amor
,
Charitas
,
Benevolentia
in
alios.
*
El
me
hará
la
caridad
de
advertirmelo.
Pro
suo
in
me
amore,
vel,
Pro
sua
in
omnes
charitate
ac
benevolen=
tia
,
me
id
monebít.
Me
hac
de
re
id
monebit,
que
ejus
est
humanitas,
ac
benignitas,
*
Caritativo
,
limosnero.
Benignitatis
studiosus
erga
pau-
peres.
Religiosa
liberalitate
insignis.
Christiana
muni-
ficentia
clarus.
Liberalis
82
munificus
in
pauperes.
*%
Caritativamente
,
con
amor.
Amanter.
Amice.
Officiosé.
Benevole.
Studiose.
Significatione
amoris
eximid.
*
Caritativamente
,
6
liberalmente,
Cum
multa
benignitate,
Cum
beneficentia
singulari,
Liberaliter.
*
CARLANCAS,
puas
del
collar
del
perro.
Millus
,
1.
Tiene
muchas
carlancas.
Homo
est
versutus
,
áz
teclus,
**
Carlear
el
perro,
Anhelare.
Vehementer
ac
incitate
spi-
rare,
Carlina
,
hierba.
Carduus
varius,
CARMENAR
lana
,
6
lino.
Carmino,
as.
*
Carmenar
á
uno.
Carpere
aliquem
,
barbam
11li
vellere,
comas
evellere,
Carmenador.
Carminator
,
is.
Carmenadura
,
Carminatio,
inis.
.
|
Carmest.
Purpura
,
2.
Murex
,
cis,
Ostrum
,
i,
*
Carmin.
Murex
,
cis.
Conchylium
,
ii,
CARNE.
Caro,
mis.
Devaca,Bubula,
e.
De
puerco¡Porcina,
Suina,
Suilla.
Dejavalí,
Aptugaa,
De
ternera,
Vitulina.
¿De
cordero,
Agnina.
De
oveja,
Ovilla.
De
carnero
,
Arie—
tina.
Carne
de
cabrou,
Hircina.
Carne
sin
hueso,
Pulpa,
x,
Torus
,i.
Carne
poca
,
Carnecita,
Caruncula
,
ze.
Carne
acecinada.
Caro
salita,
conditanea
,
fumo
dura-.
ta.
Guisada
y
Jurulenta
,Cocida
,
Coéta,
elixa.
4sada,
Assu
,
assata
,
tosta.
*
Carne
momia.
Caro
humana
balsamo
indurata,
arena
preservata.
e
Carne
de
los
peces,
y
de
las
frutas.
Caro
piscium,
8z
frugum,
:
)
*
Carne
delicada.
Caro
delicata
,
mollis
,
tenera
,
delica-
te
mollitudinis
,
delicate
teneritatis,
*
Lugar
donde
se
guarda
la
carne.
Carnarium,
tii.
Donde
se
vende
,
Forum
catnarium
,
Laliena
,
a,
A
Carne
muerta,
Caro
morticina,
y
Gran
.
y
CA
Gran
comedor
de
carne,
Carnivorus,
a,
um.
*
Flombre
que
parece
tiene
alma
de
carne.
Homo
plané
stus
pidus,
penitús
hebes
:
mera
est
insulse
carnis
massa,
¿GS
animi
habet
prorsus
oihil.
e
€
Ni
es
carne,
ni
pescado.
Neque
prodest
,
neque
obest.
Estár
en
carnes.
Omni
veste
nudum
esse.
*
Cosa
de
carne.
Carnes,
a,
um.
*
La
carne,
ó
concupiscencia.
Cupiditates
effrenate.
Libi-
-
dines
indomitz.
Placeres
de
la
carne,
Corporis
volupta-
2
1OS.
:
:
*
La
carne
bace
guerra
al
espiritu.
Wenti
obsistit
corpus.
Caro
concupiscit
adversus
spiritum,
*Carnosidad.
Caro
vitiosa
,
6
íners,
*
Carnudo
bombre.
Caxnosus,
torosus.
Carnal
hombre,
V.
Desbonesto.
Carnalidad.
V.
Deshonestidad.
CARNERO.
Aries
,
etis.
El
cojudo
,
ó
garañon
del
rebaño.
Non
castratus.
Admissarius.
Castrado.
Vervex,
ecis,
El
manso,
Vervex
seétarius,
Dux
gregis.
Carnero,
la
carne
de
él,
Arietina
,
nz.
Carnicero.
Lanius
,
nii,
Lanio,
nis.
Lobo
carnicero.
Carni-
vorus
lupus.
Carniceria.
Macellum,
i.
Forum
carnariam.
Donde
matan,
Laniena
,
2.
Carnificina.
Hacer
cruel
carniceria.
Lanie-
nam
,
vel
Carnificinam
exercgre.
*
Carnestolendas
,
4
Carnaval.
Hilaria
,
orum.
Hilariorum
dies.
Genialinm
epularum
feriz
Saturnalitiorum
costuum
ludicrz
feriz,
Genvales
appetentis
Quadragenarii
jejunil
flies.
Bacchanalia,
íum,
vel
iorum.
acer
carnestolendas.
Hilaria
celebrare.
Geniales
agere
ferias.
Totum
hilaritati
se
dare
per
Bacchanalium
so-
lemnes
dies,
Carnicol.
Astragalus
,
1.
Talus,
Taxillos,
l.
CARPETA.
Mense
stragulam,
vel
Seragula,
2.
|
CARPINTERO.
Faber
lignarius,
materiarias
,
tigna=
rus,
Faber,
trabalis
Opere,
tignaris
struéture
,
ope-
ris
materiarii.
Carpintería
,
taller
del
Carpintero.
Officina
materiaria.
OR
ficina
tignaria.
Carpintería
,
obra
del
Carpintero.
Trabalis
struéture
opus
intestinum,
Tignariz
molis
opus
ligneum.
Carpintear
Materianuam,
tignariuin
facere
opus.
*
CARRACA.
Crepitacalum
ligneum.
Navío.
Navis
mire
magnitudinis.
Carrasco,
arbol.
lex
,
icis.
Prinus,
ni.
Carrascal,
lugar
de
estos
arboles.
licetum,
tí,
-
*Carrasqueña
voz.
Aspera
61
absona
VOX.
CARRERA.
Cursus,
us.
Decursio,
nis.
El
lugar
donde
se
corre.
Curriculum,
li,
Stadium
,
ii.
Catadromus
,
mi.
Entrar
en
carreras
los
caballos.
Equos
e
carceribus
emitti,
,
cursum
inire,
aggredi,
E
Pasó
bien
su
carrera.
Vitee
cursum
feliciter
confecit,
peregit.
-
*
Dár
carreritas.
Cursito
,
as.
Ultro
citróque
cursare,
CARRIL,
Orbita,
te.
Salir
del
carril,
Exorbito,
as.
Exer=
ro,
as.
*
Carrillo
de
la
cara.
Bucca,
ce,
Carrillos
de
bobo.
Defluen-
tes
bucce
,
bucce
paulo
pleniores.
27
omer
á
dos
carrillos.
Cibo
utramque
buccam
implere,
infarcire,
(Metaph.)
Duabus
sedere
sellis,
duosque
pa-
ietes
de
eadem
fidelia
dealbare,
aO.
Carex,
icis.
Carrizal.
CareGtum
,
ti.
E
RO.
Plaustrum,
tri.
Carreta.
Carruca
,
ce,
Carrus,
í,
as
1,
vel
Plostrum,
la
Vehesy
is.
Plaustrum
Carrétada
ss
,
Vel,
Vectorium.
Vehiculum
,
i.
e
|
|
madera
,
ó
de
osra
cosa.
Carrus
ligni.
Plaus-
trim
palez,
vini,
foeni,,
framenti,
alteriusve
rei.
Car?
rus
ligno
,
aliave
y
'
:
:
re
ONustus.
Carro
de
dos
caballos
ó
y
TOM.
UL.
,
Ó
bueyes,
Bige
,
arum.
De
quatro.
EA
OR
65
Quadrigz.
Currus
quadrijugus.
*
Carro
de
guerra.
Covinus
falcifer,
Currus
falcatus.
hoi
*
Carro,
constelación
celeste.
Helice
,
es.
Ursa
major.
Sep-
tentrio
,
nis.
y
iS
*
Carretero.
Auriga,
ge.
Carrucarius
,
1ii,
Plaustrarius,
vel
Plostrarius
,
il.
lite
*
Carral.
Dolium
,
quod
carro
vebitur.
:
da
Carretear.
Aliquid
vehere,
subvehere
,
transvehere
,
con-
-
vehere,
V.
Acarrear.
'
Carricoche.
Cisium,
sii.
Árcera
,
e.
Carroza.
Rheda
,
2,
Currus
,
li,
dee
*
Carruage.
Curruum,
seu
veure
apparatus,
frequentía.
*
Carro
de
oro,
tela
de
seda.
Cilicius
pannus
serico
teXxtus,
Cilicit
operis
textile.
*
Carroña
cosa.
Cascus
,
a
,
um.
Viejo
carroño.
Senex
eftoe-
tus
,
capularis
,
decrepitus.
qe
A
CARTA.
Epistola,
«e.
Littere,
arum.
Escrita
por
ambas
partes.
Opistographa
utrinque
scripta.
ma
Carta
grave.
Litterz
gravissimis
verbis,
sententiisque
re-
ferte.
Sin
substancia,
Futiles
,
manes.
De
consuelo.
Con-
solatoriz.
De
reprehension.
Epistola
objurgatoria,
Poco
limada,
Festinanter
seripta,
parum
limata',
param
ele-
gans.
e
Carta
de
pago.
Apocha,
«e.
Accepte
pecuniz
syngraphum.
De
venta.
Venditionis
,
aut
emptionis
syngrapha.
z
*
Carta
geografica.
Tabula
geographica.
De
todo
el
mundo,
Tabula
cosmographica.
Tabellaria
terre
universe
de-
sienatio.
Tabularis
globi
terreni
descriptio
,
lmeis
,
£-
gurisque
descripta,
|
e
A
*
Carta
de
marear.
Pyxis,
vel
pyxidicula
nautica.
,
*
No
peques
por
carta
de
mas.
Ne
quid
nimium
tentes.
Ne
quid
nimis.
*
Cartas
generales.
Littere
certa
verborum
formula,
vel
-
conceptis
verbis
script.
Amorosas.
Littere
amatoriz,
Picantes.
Aculeaiz.
De.buenas
nuevas
de
guerra,
Lau-
reatz
,
viótrices.
De
malas
muevas.
Terstia
npnuantes,
Cartas
de
favor.
Commendatitiz
Ittterz.
2
*
No
hamenester
cartas
de
favor
para
contigo.
Nuilias
com-
mendatione
apud
te
eget.
'
*
Cartas
circulares.
Littere
encyclico:
*
Cartas
,ó
naypes.
Mleaioriz,
vel
lusoriz
pagelle.
;
*
Hablen
cartas
,
y
callen
barbas.
Ad
scripta:
provoco,
*
No
es
eso
para
carta.
Non'
est
1d
epistole
'comiaittón—
dum.
Cave
id
epistole
committás.
E
*
Cartearse,
Mutuis
litrerarumíofficiis
cerare
¿00!
287
pondere.
A
pS
da
a
*
Cartabon,
Norma,2.
>
E
E
*
Cartero.
Tabellarius
,
tii.
El
que
las
cierra.
CompliCitor,
vel
Obserator
Epistolarum.
pa
Cartamo,
ó
alazor.
Cnicus
,
vel
Cnecus,
lo
|
CARTAPACIO.
Codex
papyracens:
:
TA:
CARTEL
de
desafio.
Hostiles
codiciil
ad
certamen
próovo-
catorii.
Libellus
provocatorius
ad
duellum-
,
pubjicé
propositus.
Del
maestro
de
escribir,
Muluformis
«scrip=
turz
scitissimus
archetypus-
De
comedias;
bras
fiestas.
Pro
comuediis,
aut
spedtaculis
publicis
propositi
libelli,
Cartelista.
Cujus
€st
libellos
hosce
publica"
pro
ponere.
>
*CARTON.
Conglutinate
charie,
AN
CARTILLA
del
A
BC.
Alphaberum,
ti,
Abecedaria
,
vel
Elementaría
tabella.
Abecedarium
y
ENE
*
Leerle
á
uno
la
cartilla.
Officii
aliquem
commonere.
Ad
officii
formulam
aliquem
exigere,
ar
8
2
CASA.
Domus,
us.
des,
¡um;
Domicilium,
1;
Hermosa-
“mente
Tabrada.
Aflabre
struGia,
artificiose
fadta:
De
tres
ra
altos.
Triplicis
Contignationis
,
aut
conrabulationis.
Tristega
,
orum,
|
;
RA
Casa
Real.
Regia,
2.
De
moneda.
Argentaria,
2.
De
JUeg0-
Aleatoribus
patens-,
lusoribus
expositas
*
Casa
de
contratacion,
pia
sedes,
ÉS
Ai
66
CA
Casa
de
Ayuntamiento.
Pretorium
,
rl.
Casa
de
campos
Domus
suburbana.
ES
Casa
pagiza,
6
pobre.
Casa
,
2.
Casula
,
Es
Casa
que
no
alinda
con
otra,
Ínsula,*%-
,;
Casa,
ó
familia.
Gens,
tis.
Familia.
Genus
,
ers.
*
Esto
alguno
de
casa
lo
ha
hecho.
Hoc
in
domestico,
scele-
re
versatur.
B
No
soy
señor
de
mi
casá.
nullum
est.
:
;
Fátas
*
Repartir
algo
por
casas.
ln
domus
singulas
aliquid
distri-
buere,
domesticatim
conficiendum
Curare.
*
En
casa
llena
pres
se
guisa
la
cena.
1n
domo
abundanti
l
tatur
quod
necesse
est.
E
“ata
en
a
casa
grandes
hombres,
Multi
ex
hac
fa-
milia
domi
militizque
clari
extiterunt.
*
Mucho
poneis
de
vuestra
casa.
Multum
addis
,
atque
af-
fers
de
tuo.
ud
«Casita.
Domuncula
,
2.
HEdicula
,
L.
a
7
*
Casera,
muger
caserd,
Wulier
provida,
rei
domestic2
consulens.
“E
Casero.
Domus
conduétitiz
dominus,
Casero
,
el
que
mora
en
la
casa
aqaicas
La
,
Ni,
*
lla.
e.
Predium,
ll.
A
Aca
,
idis,
Casaquilla.
Chlamydula,
2.
Ves-
sido
con
casaca.
Ghlamydatus.
:
*
Bolver
casaca.
Sententiam
mutare,
Ab
aliquo
deficere,
*
Casadilla,
genero
de
pastél.
Scribilita
,
E.
Placenta
,
t%»
Pepanum,
ni.
CE
Quiz
*Casamata,
genero
de
fortificación,
Crypta
muralis.
Sub-
terranea
camera
tuendis
muris
ac
fossis.
ya
Casarse
el
hombre.
Ducere
uxorem.
La
muge?.
Nubo
)
15.
*
Casarse,
sea
hombre
,
6
muger.
Conjugium
1InIte.
Conju=
gem
sibi
sumere.
*Casar
su
bijo,
ó
$2
jungere,
conjugio
copulare
,
lios
matitare..
*
El
Cura
los
casó.
Parochus
eos
rite
copulavit
conjugio,
coanubio
junxit,
matrimonio
illigavit,
;
*
Ella
quiere
Casarse.
Illa
nuptias
cogitat,
nubere
Cupit,
nupturit.
Hen
rl
*
El
no
gusta
de
casarse.
le
4
nuptiis,
vel
a
ducenda
uxor
re
abhorret.
á
:
:
y
*
Quieren
casarse.
Matrimontum
contrahere
cupiunt.
Ma=
trimonii
jugum
subire
volunt
,
matrimonio
Cconjugl,
Imperium
domesticum
mihi
connubio
hija.
Filium,
aut
filiam
E
$
matrimonio
¡lligare.
eu
ular.
?
5
e
a
A
0
*
Dudo
con
quien
casar
su
hija.
Filiz
conditionem
querit.
*
Antes
que
te
Cases,
mira
lo
que
haces.
(Refr.)
Priusquam
incipi
lto
Opus.
est.
;
:
incipias,
consu
!
28
Ca
y
amansarás»
Conjugium,
virum
domat.
Casado
Conjugatus.
Marjtus.
Connubio.
junétus.,
Conju-
io
¡lligatus.
Uxoratus.
.
*
;
A
S
conjugata
,
marita.
Casada.
Mulier
nupta
>
'
:
:
ARO
Casado
una
vez.
Monoga1mU5:
-Dos
veces.
Bigamus.
Tres
ve=
ces.
Trigamus.
*
Está
muy
casado
con
su
parecel»
ter
adheerer,
Opinionem
suam
mordicus
tenet.,
AA
*
Recien
casado.
Recensconjugatus-
Maritus
recens,
Recien
casada.
Receas
nupta.,
vel
conjugalá:
p
do
*
Casadera
doncella.
Virgo
nubilis
yiripotens.
Ya
eS:
casas
dera.
Jam
matura
viro
est
,
82
nupu!s
rempestiva.
Casamiento.
Conjugium.,
Connubiun
,
Matrimonium.
Ma-
*
pis
87
fceminz
conjunctio,
A
Casamiento
,
dote
de
la
muger.
Dos,
tis.
Dos
profeétitia.
Casamentero
,
ó
Casamentera.
Nuptiarum
conciliator
,
ConciliatriX.
:
ía
:
CASCA
de
la
uva.
Vinacea
,Orum,
s
*
CASCABEL.
Sonoras
ex
ere
globulus,
Sistrum
)
1»
*
Surra
de
cascabeles.
Sistrorum
spira.
CASCAJO
de
arena»
Glarea
,
ex.
Sententiz
suz
pertinaci-
vel
0A;
nó
piedra
que
se
labra.
Lapidis
segmenta.
0
ascajal.
Saxetum
,
Sabuletum
,
ti...
ae
CASCAR
nuezes
,
0
avellanas.
Nuces
frangere
,
quassare,
*
Cascar
á
uno.
Aliquem
tundere
,
quatere,
cedere
,
ver-
berare.
pis
rs
*
Está
ya
muy
cascado,
Prefraótus
est,
62
debilitatus.
Se=
neétutis
malis
affeétus
est
,
ac
pene
confeétus.
CASCARAS,ó
mondaduras.
Putamen,
inis:
De
huevo.
Ovi
—Cruste
,
putamina,
Aun
no
ha
salido
del
cascaron,
y
se
mete
á
ex
pueris
excessit
,
8z
thrasonem
agit.
valiente.
Nondum
CASCO
de
la
cabeza.
Testa
capitis.
Calvaria,
*.
Cra='
nium
,
nii.
Para
defensa
de
ella,
Cassis
rea,
*
El
casco
de
un
navio.
Navis
sine
armamentis.
*
Casco
de
una
cosa
quebrada.
Testa,
1%.
Testaceum
frag=
mentum,
n)
*
Cascos
lucios
,
¿Casquilucio.
Ventosum
cerebrum..
*
Pusosele
esto
en
los
cascos,
Hoc
illi
non
tám
in
mentem,
".
quám
in
libidinem
venit.
s
es;
*
CASCOTE
de
edificio.
Rudus,
eris.
CASI.
Pene.
Feré.
Prope.
Propemodum.
*
Casi
nada.
Nihil
admodum.
E
*
Casi
al
punto
que
acabamos
de
comer.
Tantúm
non
statim
-
a
prandio.
'
*Casi
milagrosamente.
Prope
divinitús.
*
Casi
le
mató
4
puñaladas.
Pugione
pene
eum
confecit.
“CASO.
Casus,
us.
Fortuna:,
2.
No
se
hizo
adrede,
sino
4
vaso.
Non.consultó
,
sed
casu
factum
est,
forte
evenit,
sors
8z
fortuna
tulir.
Es
acaso
porque
no
lo
merece?
An
quiía
indignus
est?
Vide
Acaso,
.
ES
*
En
todo
caso
yo
iré.
Quidquid
accidat
,
quidquid
eveniat,
ego
ibo,
*
Hará
mucho
al
caso
que
estés
1ú
presente.
Plurimum
ad
rem
conferet,
si
ipse
adsis,
Permagni
intererit,
si
Ipse
intersis,
*
Hará
mucho
al
caso
tomarlo
de
mas
atrás.
Opere
pretium
erit
rem
altíús
repetere,
*
El
caso
pide
que
se
haga
una
demonstracion.
Severitatem
res
ipsa
flagitat.
sl
*
El
caso
es
que
no
se
acordará.
Quod.
re
vera
est
,
quod
precipuum
est
,
statim
obliviscetur.
teads
*
Demos
caso
que
asi
sea.
Fac
ita
esse.
Demus
ita:
rem
ha-
bere.
Faciamus
id
esse.
Esto
,
sit
ita,
uti
vis.
*
En
caso
que
eso
sea.
Si
sic
habuerit.
Si
¡ta
habuerit.
Si
ita
est.
Si
res
eo
pacto
ceciderit.
Xx
*
En
tal
caso
me
dará
mucho
cuidado,
Tunc
certe
,
vel,
Ta-
li
in
re
sollicito
admodum
animo
essem.
x
Este
es
un
caso
estraño,
y
funesto.
«Gravis
St
miserabilis
casus
est.
sE
Hs
3
CASO
de
conciencia.
Conscientiz
nodus.
Ad
mores
per»
tinens
questio.
De
moribus
difficulias,
Questio:
Mo-
salis),
Mesrianl
pe
HAN
an
ys
a
+
Estudiar
,
ó
ver
el
caso.
Questionem
vel
difficultatem
enodare,
enucleare
:jus
6
audtores.consuleres.
*
Eso
no
es
del.caso
Hoc
ad
rem.
non
pertinet,,
nihil
ad
rem.
Hacer
caso
de:alguna
cosa,
estimarla:
mucho.
Aliquid
magni
pendere
,
magni
facere,
magni
estimare.
Quécaso
hizo
de:
14?
Quem
locum
apud
¡llum
obtinuisti?
-
Quo
loco
apud
llum
fuisti
Ip
*Ya
no
hace
caso
de
los
mal
vestidos.
Nos:
jam:
ill
viles
sumus.
Panperes:
cognatos
vitabundus
aversátur.:
Nos
+
nmegligit.,.
54
|
JN
*
CASUAL
cosa.
Fortuitus,
2,
um,
Casualmente
Fortnito.
Forte.
Cast.
51
'
|
CASPA
de
la
cabeza.
Furfures
capitis.Porrigo.,
inis.
CASQUETE
de
cuero.
Capitium
'scorteum.
Cndo;:onis:
Casquete,
¿Casco
de
hierro,
Cassts
s
dis.
*Cusquetada,
Temeritas.
Juvenilis
audacia,
+
,
Cas-
C.A
Casquillo
de
saeta,
Spiculam
,
li
Cascar
,
0
anular
una
ley.
Legem
abrogare
,
delere
,
res-
cindere
,
antiquare,
irritam
facere
,
obliterare.
Cascar
un
testamento,
0
una
sentencia.
Testamentum
,
aut
judicium
infirmare,
rescindere,
irritum
facere.
Judicii
auétoritatem
infringere
,
cancellare.
.
CASTA
,6
linage.
Genus
,
eris.
Stirps
,
pis.
Castizo.
Nobilis
,
Generosus
,
Ingenuus.
Casta
cosa.
Castus
,
a,
um.
Pudicus,
a,
um,
*
Sino
fueres
casto,,
sé
cauto.
Si
minus
pudicitiz,
at
pu-
dori
saltem
parce.
Castamente,
Caste.
Puré.
Pudicé.
-
Castidad.
Castimonia
,
Castitas,
tis.
Pudicitia
,
«e,
Integri-
tas,
Puritas
,
tis.
3
La
castidad
se
conserva
con
las
austeridades.
Ex
asperitate
-
vite,
6
affliétatione
corporis
efflorescit
castimonia.
CASTAñO,
arbol.
Castanea,
€x.
Arbor
castanea.
Castaña,
fruto
de
este
arbol.
Castanea
,
ex.
Castaña
regol=:
dana
,
Balanus,
ni.
Balanitis,
idis.
Castanea
balanus.
Erizo
de
la
castaña,
Castanez
echinus
,
1.
Hirsutus
casta:
nez
cortex
,
vel
calyx.
.
Castaña
engerta,
Castanea
insitiva.
Pilonga,
Castanea
in-
durata,
faccida.
:
Castañal
,
lugar
plantado
de
castaños,
Castanetum
,
ti.
*
Castaño
color.
Spadix
,
Fuscus.
CASTAñETA.
Digitorum
crepitus.
Las
de
madera
,
Di-
gitorum
crepitacula.
Hoc
Crusma
,
vel,
Cruma
)
tis
Dió
una
castañeta.
Digitis
concrepuit.
CASTIGAR.
Punio,
is.
Pleéto,
is.
Supplicio,
aut
gravi
pena
aliquem
afficere.
Supplicium
de
illo
sumere
,
in
illum
animadvertere.
Poenam
ab
illo
poscere,
exigere,
repetere.
A
Castigarle
por
justicia.
Jure
62
legibus
poenas
ab
aliquo
exigere.
Jure
aliquem
ulcisci
,
poenas
jure
debitas
ab
illo
repetere.
y
*
Castigar
con
pena
de
muerte,
Ultimo
supplicio
afficere,
morte
aliquem
multare
,
capite
punire
,
pleétere.
*
Castigarleen
la
bolsa,
Multare
aliquem
pecunid.
Multama
illi
irrogare.
|
*
Mandaronle
castigar.
Jussus
est
duci.
Castigo.
Suppliciam
,
cii.
Poena
,
e.
Animadversio
,
nis.
*
No
sevirá
sin
castigo.
Non
impune
abibit.
Haud
impuné
feret.
Non
impunitate
gloriabitur.
Non
abibit-
impunis,
impunitus.
*
Algun
castigo
de
Dios
te
espera.
Aliquod
tibi
fatum
im-
pendet.
Grave
tibi
4
Deo
suppliciumimpiner.
Castigador.
Punitor
,
Animadversor
,
oris,
CASTILLO.
Castrum,
i.
Árx
,
cis.
Pequeño
Castillo,Cas-
tellum
,
1.
Castellano
,
Alcaide
del
Castillo,
Arcis
pratec-
tus,
prepositus.
Castellanía
,
Arcis
prefeítura,
*
Castellano
,
moneda
de
oro.
Aureus
Castellanus.
CASTOR:,
animal,
Fiber,
bri.
Castor,
OriS.
Ga
CASTRAR.
Castro
,
as.
Virilia
alicui
exsecare
,
amputa=
re.
Castrar
las
Colmenas,
Alvearia
castrare.
Mellis
vin-
demiam
facere.
Castrado.
Castratus.
.Exseétus.
Castrador,
Castrator
,
is.
Exseltor,
is,
Castradurá.
Castratio,
'nis,
Castratura
,
R»
Castrazon
,
tiempo
de
castrar.
Castratura
,
X.
Tempus
cas:
trationis.
CASTRON.
Caper,
Pri.
r*
CASULLA.
Casula
,
2.
*
Catalogo.
Catalogus,
le.
*
CATAR
las
colmenas:
Mella
delibare.
Quando
menos
Fe
cates.
vendrá,
Ex
insperato
aderit.
Improvisus
in
€
Irruet,
:
*
Cata
de
algo
liquido.
Pregustatio.
Hacer
cala
,
y
Cata,
anta
res
sit
explorare
,
tentare,
E
Catavino.
Urceolus
pice
illicos
ad
vinum
hauricodum,
Fom,
11,
|
CAD
67
*
Catariberas.
Legulejus,
Rabula:
forensiso
20...
*
CITADURA
mala.
Oris
deformitas
,
foeda
hominis
fa=
e
cies,
¡distórtús,
VUltU
SN
atigesa
eun
CATARAñA
,
ave
nocturna.
Cataradta
,
2.0
CATARATAS
delos
ojos.
Sufíasio,
nis.Nubecula
in
oculis,
*
Cataratero
y
que
las
bate.
Oenlariús
medicus
,
Ophthal-
mIcus
Cl:
isis
atico
dto
*
CATARRO.
Rheuma,
tis.
Catarrhus
,.¡.
Destillatio,
vel
+
Distillatio,
nis.
Estar
acatarrado,
Destillatione
laborare.
*
CATECISMO.
Catechesis,
is.
Christiana
institutio.
*
Carecúmeno,
Catechumenus:y
de
RICO
*
Catequizar,
Baptismi
candidatum
fidei
mysteriis
instrue-
=
re,
imbuere,
El
que
catequiza
,
Catechista,-te.
CATEDRA,
ó
Casreda.
Cathreda,
2.
Publici
professoris,
“seu
magistri
sedes.
Llevó
la
Catedra,
In
petitione
Ca=
thedre
cateris
prelatus
fuit..
ASS
Catedratico.
Cathedraticus,
ci,
Publicus
Juris,
Philoso=
phiz,
vel
Theologie
professor
,
doctor
,,
magister.
De
Prima
,
Professor
primarius.
De
Visperas
y
Vespertine
Cathedre
doctor,
moderator...
*
Catedral
Iglesia,
Cathedralis
Ecclesia.
Episcopalis
,
vel,
Pontificia
sedes.
..
:
CATERVA.
Maultitudo
,
inis.
Caterva,
.
Li
*
CATOPTRICA
,
parte
dela
Optica.
Catoptrica
y
ca.
*
La
Catoptrica
trata
de
los
rayos
de.
la
luz
refiexa,
y
dá
las
reglas,
y
causas
de
las
reflexiones
diferentes,
segun
la
di-
versidad
de
los
cuerpos
en
que
se
hace.
De
reflexo
radio
disserit
Catoptrica
,
reflexionumque
variarum
leges,
-.B7
causas
afíertr,
pro
vario
ad
corpora
diversimode
figu-
rata
appulsu.
En
particular
trata
de
tado
gevero
de
espe-
jos
,
anteojos
,
ó
vidrios
de
las
Planos,
Convexos
,
Conca=
vos
,
de
los
Parabolicos
,
Ellipticos
,
Hyperbolicos
,-
de
los
Ustorios.
Omnia
Speculorum
genera
speculatur,
Pla«
na
,
Convexa
,
Concaya
,
Parabolica
,
Elliptica
,
Hy-
perbolica
,
Ustoria,...
:
)
CATOLICO,
universal.
Universalis
,
e.
Catholicus,
a,
um.
*
Hombre
Catolico.
Homo
Catholic
fidei,
Catholici
no-
-
minis
,
Catholicse
professionis.
Romanze-
fidei
cultos
Orthodoxus,
Catholicus
,
ci.
ad:
*
FéCatolica.
Catholica
Fides.
Orthodoxa
Fides.
*
Zelesia
Catolica.
Ecclesia
Catholica
,
vel,
Universalis,
Christianus
populus
universus
,
iisdem
Fidei
dogmati-
bus;
8
ceremoniarum
ritibus
,
veluti
uno
foedere
de-
vinétus
,
ac
toto
orbe
terrarum
plane
consentiens.
:
CATORCE.
Quatordecim.:
Nació
el
año
de
catorce,
Decir
mo
quarto
hujus
seculi
anno
natus
est.
>
Catorce
veces.
Quater
Óz
decies.
:
Cavallo
,
6
caballo.
Equus
,
¡.Caballus,
1.
*
Cavallo
castrado.
Cantherius.
Equus
canthetius.
Gara.
ñon.
Admissarius
,
Equus
admissarius.
Cavallo
enano,
Mannus,
ni.
Pumilus
equus.
Brevior
equus,
Cavallo
pequeño,
Equulus
,
Equuleus,
tl.
Cavallo
corredor,
Cur=
sor
equus.
Castizo
,
Nobilis,
Generosus,
De
Ostentacion,
6
respeto,
Equus
ad
pompa.
De
posta,
Veredas
,
dí,
Veredus
equus.
El
que
dá
los
cavallos
de
posta,
Prebi-
tor
veredorum.
a
mE
Cavallo
de
guerra.
Equus
bellator,
Equus
militaris.
De
armas.
Equus
cataphratarias.
Grayis
armatura
equas.
Ligero
,
Levis
armaturz
equus,
*
Cavallo
de:
remuda.
Veredus.recens.
Cavallo
de
carroza,
Equus
carrucarlús.
De
Carreta
,
Equus
plaustrarius.
De
coche.
Equus
essedarins,
vel
cisiarius.
De
litéra,
Equus.
leéticarius:
De
un
tiro,
Equus
júgarins,
vel,
jugatorins,
De
alquiler
,
Equus
meritorius,,
vel
conductitins.
De
silla”,
Equus
clitellarius.
De
carga
,
Equus
sarcinarius,
vel,
dossuarlus,
Cavallo,
ó
rocin
de
montar,
Jumentam,
ti.
*
Cavallo
duro
de
boca,
Equus
oris
contumacis
,
duri,
im-
probi.
Cavallo
que
arroja
,
y
tira
coces,
Equus
calcitru=
sus,
vel,
Calcirro,
onis.
Que
Pa
sufre
freno
»,
E
A
p)
s
lens
68
CA'
j
tiens
equus.
Caballo
de
paso,
Equus
gradarius.
e
Caballo
espantadizo.
Equus
meticulosus,
$
restitans.
Que
tropieza
,
Equus
cespitator,
vel
,
Offensator..
Que
sacude,
Equus:
suecússor.
De
$rote,
Equus
succusator.
Que
se
echa
con
la
carga,
Equus
cubitór.
Ásmatico,
Equus
anhelator.
Flaco,
Strigosus
equis:
Brioso,
y
loza=
no
,
Equus
ferociter
exultans
>
8
exiliens.
No
domado,
ó
indómito
,
Equus
intraétatus
>
87
novHus.
Ss
Caballo
bayo
de
color
rox0
obscuro.
Equas
badius
,
balius,
|
Spadix
,
cis.
Caballo
bayo
spadiceus,
puniceus,
utilus.
(
castaño,
Equus
ex
badio
fuscus.
Equus
spadiceus,
In
cas-
taneum
deflorescens.
Caballo
bayo
negro,
Equus
ex
badio
nigricans.
Bayo
dorado,
Equus
spadiceus
inauratus.
Caballo
pio",
blanco
y
:Megr9>
ó
blanco
y
de
qualquiera
otro
color.
Equus
pica.
Equus
ex
albo
discolor.
*
Caballo
rucio
rodado.
Equus
leucophaus
scutulatus.
Me.
lado,
Equus
gilvus-,
ex
alyo
rutilans.
*
Caballo
alazan,
óroxo.
Equus
fulvus,
Alazan,
de
color
de
fuego
,
Equus
punicens
,
vel,
Phoenicius:
Alazan
obs-
curo.
Equus
in
fuscum
rutilus.
*
Caballo
morisco.
Equus
Numidius.
Caballo
amblador
de
Napoles.
Veredus
Neapolitanus.
De
Inglaterra,
Equus
volutarius
Britannicus._/.
Un
solo
caballo
puesto'á
tirar.
Unijugis
equus.
Dos
caballos,
ótiro
de
dos
caballos.
Bijuges
equi.
Tres
,
Trijuges.
Qua-
3ro,
Quadrijuges.
Cinco
,
Quinquejuges.
Seis,
Sejuges,
um.
Caballar
cosa.
Equinus
,
Caballinus,
a,
um,
Caballo
de
rio.
Hippopotamas
>
l.
«
CABALGAR
,
montar
4
caballo.
ln
equum
ascendere,
inscendere,
insilice.
1r
á
caballo.
Equitare,
inequitare.
Equo
iterfacere.
In
equo
yehi.
Esta
accion,
Equita-
tio,
nis,
El
que
vá
á
caballo.
Eques,
itis.
Equo
veétus
,
Equo
vehens.
Equo
insidens.
*
Ir
á
caballo
sobre
un
asno.
Equitare
in
asino.
Sobre
un
palo,
¿caña
,
Equitare
in
arundine
longa,
vel,
in
ba-
culo.
*
Manejar
el
caballo.
Equum
traítare,
freno
regere,
flec-
tere.
Hacer
mal
á
un
caballo,
Equum
agitare
,
versare,
domare.
:
Hacer
gambetas
el
caballo.
Gressus
glomerare
,
ungulas
ad
numerum
colligere.
Ponerse
en
dos
pies.
Posteriori-
bus
tañtúm
pedibus
insistere,
saltu
se
in
aéra
librare.
*
Ir
á
mata
caballo.
Concitato
cursu
properare.
*
No
se
puede
tener
ácaballo.
In
equo
sedere,
vel
herere
non
potest.
'
a
!
**
Llevar
el
caballo
del
diestro.
Funalem
equum
ducere,
*
Cabalgada.
Y
ransveétio
equestris
ad
pompam.
CABALGADURÁA-
Quadtupes
,
edis.
Jumentum
,
8,
Que
ha
cerrado,
ABnomen
quadrupes.
Que
no
ha
cerrado,
Abolus,
cujus
2tas
X
dentibus
dignosci
nou
potest,
*
CABALLERIA
en
la
milicia.
Equitatus,
us,
Equitum
manus,
Turma,
*»
-
*
Caballeriza.
Equile
,
1S.
Stabulum
lí.
Caballerizo.
Hippocomus
»
l-
Equorum
prafeétus.
Caballe-
rizo
Mayor
,
Archippocomus
,
ll.
Hipparcus
sich
Caballería
,
Orden
de
Caballería.
Equestris
Ordo.
Caballó-
ría
,
dignidad
de
Caballero.
Equestris
dignitas,
Eques-
tris
gradus.
.
:
CABALLERO,
que
vá
á
caballo.
Eques
>
itis.
Equoin-
sidens
,
equo
vehens,
'
Ha
Caballero
,
6
noble.
Eques
,
itis.
Vide
Noble.
*
Caballero
de
un
Orden
Militar.
Eques
honotarius.
Eques:
tri
dignitate
clarus.
Vide
Orden.
:
*
Armar
4
uno
de:
caballero,
Equitem
cingete
,
Equitem
-
balreo
succingere.
Accingendo
gladio
equitem
inaugu=
rare.
Gladii
procinéta
Equitem
creare:
e
*
Fe
armado
de
caballero.
la
Equitum-
ordinem
alleétus,
adscitas
y;
adscriptus
,
COOPIatiis
est,
de
*
Dar
caucion
en
materia
ciu!
«CAUSA.
Causa,
2.
Causa
eficiente.
Ca
usa
efficiens.
Causa
CA
*
Caballero
del
Toyson.
V
elleris
ayrei
torquatus
eques.
Caballeré
del
texado.
Dorsum
tecti.
Aquarum
divortium
1
tecto.
:
Caballillo
de
tierra
entre
sulco
y
sulco.
Lira
,
*.
Porca
,
ce.
CAVAR
latierra.
Terram
effodere,
fodere.
Cavar
los
arbo-
les
,
viñas,
y
O!ras
cosas,
Arborum
truncos
cavare,
ex-
cavare.
Vineas
Pastinare.
Segunda
vez,
Repastino,
as.
Cavador
de
viñas.
Pastinator
,
15.
De
tierra
,
d
minas,
Kos—
sor
,
OriS.
,
is
Cava:
Fossa,
2.
Fossio
,
nis.
De
viñas
,
Pastinatio
,
nis,
CAVERNA.
Caverna,
2.
Ántrum,
trl.
Cavernoso
,
lleno
de
cavernas.
Cavernosus
,
4
,
UM»...
CAUCE
por
dónde
corre
el
agua.
Aquarum
derivatio.
In=
cile,
15.
E
CAUCION
,
seguridad,
ú
obligacion
que
hace
una
persona
áotra
de
que
cumplirá
alguna
054.
Cautio
,
nis.
Spon-
sio,
nis.
Fidejussio
,
ni$..
|
em
*
Caución
,
prevencion
y
cautela.
Cautio,
nis.
Providen-
tayrnagdas
a
*
Caucion
de
indemnidad.
De
alterius
indemnitate
sponsio,
-
fidejussio
,
Nis.
;
A
*
Caucion.
juratoria,
Sponsio
sui
sistendi.
Vadimonium
de
sistendo
se
ipso.
.
l.
Predem
dare.
Sponsorem
dare.
Prede,
vel
,
sponsore
creditori
cavere.
Credito-
“ri
satisdares
Datis
predibus
,
rem
creditoris
tutam
fa-
cere
,
tutiorem
preestare,
|
*
Ser
Caucionero
en
esta
materia.
Álicui,
vel,
alicujus
spon-
sorem
esse,
predem
fieri,
:
|
*
Dar
caucion
en
materia
criminal.
Vadem
dare.
ONASpHs
bus
datis,,
sui
sistendi
vadimonium
promittere,
x*
Tomar,
ó
recibir
caucion
en
materia
civil,
Satis
accipe-
ré.
Predes
accipere.
Spopsoribus
sivi
cavere.
Predibus
accipiendis
,
rem
suam
tutam
prestare,
*
Recibir
caucion
en
materia
criminal,
Acciperevadem,
vel
vindicem
sistendi
rerum,in
jure.
ie
*
Estar
obligado
por
caucion.
Satisdato
teneri,
vel
debere.
"
PE
Sey
caucionero
en
delito
capital,
Vadem
mortis
dare
se
pro
alio.
Vadem
ad
mortem
dare
se
pro
amico.
»
Citar
á
la
parte
contraria
para
dar
caucion,
pedir
caución.
Vadari.
Vadari
adversarium,
Vadem
poscere,
*
Estar
citado
para
dar
caucion.
Vadart
ab
adversario
ad
.“dandos
sponsores.
*
Citacion
para
dar
caucion,
Postulatio
predium.
Denun-
tiatio
in
adversarium
de
predibus
dandis,
Vadatio
,
nis,
CAUDAL,
dinero.
Pecunia,
e.
Caudal
en
logro,
ó:capital
de
una
renta.
Caput,
itis.
Sors
,
itis.
Debite
pecuniz
-caput,
*.
Cada
qual
en
su
corral
desea
tener
caudal.
(Refr.)
Rem
quisque
adauétam
serió
cupit
suam.
*
Caudalejo.
Mediocres
pecuniz.
Caudal
,
entendimiento.
Intelligentia
,
x.
Intellectualis
fa-
cultas.
:
UVa
*
Conocete.,
y
«mira
quan
cortoes
tu
caudal.
Tecum
habita:
noris
quám
sit
tibi
curta
suppellex,
mimo
Hacer
caudal
de
alguna
cosa.
Aliquid
estimare
,
magnifa-
cere.
No
bacer.caudal
de
algo;
6
de
alguno.
Negligere,
despicatuishabere
aliquid
,
vel
aliquem.
-
0000
kCaudaloso
rio
y;
0
Rio
caudal.
Flumen
magnum,
profun-
dum.
Caudalosa
fuente.
Fons
largus
,
coplosus.:::
»Caudaloso,
d
rico.
Divitiis
6z
pecuniis
aftluens,
Dives,
its,
oz
LV:
*
Caudalosamente.
Largiter
,
AffAuenter.
“CAUDILEO.
Dux
,
cis.
Dudtor;.
oris.
|
s
o
CAVILAR
sobre
alguna
cosa.
Rem
aliquam-
mente
re-
volvere,
Secum
disceptare.
*
Cavilacion.
Excogitatio,
nis.
*:
Caviloso.
Cavillator,,
malitiosus.
il
que
qua
remefficit
,
que
sua
efficientia
rem
procreat
,
que
sua
vi
effectum
edit.
E
*
Causa
formal.
Causa
formarum
artifex.
Causa
que
re-.
rum
formas
architeétatur
,
8
confert
5
que
singulis
rebus
suas
formas
impertitur.
j
*
Causa
material.
Materia
,
22.
Materies
,
ej.
Causa,
ma-
terialis,
ET
:
:
*
Causa
final.
Rei
cujusque
finis
nltimus,
Is
finis,
quo
-dirigitur
,
intendit
,
fertur
,
speótat
res
quxque,
*
El
Fuego
y
el
Áyre
son
causas
aítivas
,
la
Tierra
y
Agua
4.
pasivas.
18gnis
éz
aér
movendi
vim
habent
Sz
efficiendi;
Terra
67
Aqua
recipiendi.
Cic.
EA
*
La
ociosidad
es
la
causa
>
J
el
origen
de
todos
los
males.
Otium
omnia
malorum
genera
infert,
parit,
creat
,
af-
fert,,
importat,
invehit.
Ótium
malorum
omnium
cau=
sam
sustinet.
Nosotros
fuimos
la
causa
de
que
se
hiciese
la
paz.
Causa
fui-
*
mus
,
vel,
if
causa
fuimus
,
cur
pax
faéta
sit.
Pacis
constituendz
causa
fuimus.
Pacis
causa
in
nobis
cons=
ILL,
*.
Por
qué
causa
mientes?
Quid
est
cause,
vel
,
Que
caur
sa
est,
cur
mentiaris?
Quid
te
impellit
,
inducit,
inci-
tat,
movét
,
cogit
ad
mentiendum?
Quam
ob
causam
mentiris?
E
pe
*
Quisiera
saberla
causa
de
esta
ausencia
tan
repentina,
Scire
cupio
,
quid
habeat
argumenti
ista.
repentina
profectio.
.
*
Por
esta
causa
te
pido
que
le
perdones.,
Eam
ob
rem,
Eam
ob
causam
,
Quapropter
,
Ídcirco
rogo.
te
,
ut
ei
1gnoscas,
eS
*
Yo
le
sufro
por
muchas
,
y
grandes
causas.
Fero
¡llum
multis
6
magnis
de
causis.
118
*
A
él
le
ahorcaron
por
muchas
causas.
Multis
nominibus
in
crucem
acétus
ést.
:
AA
*
No
sin
causa
le
azotaron,
Vapulavit,
nec
immerito',
vel
nec
injurid
,
vel,
nec
sine
causá,,
vel
,
0
meritó
qui-
dem.
*
Sin
causa.
Nullá
causá.
Nullá
ex
causá,
sine
causa,
Immeritó
,
injuriá
me
ferit,
:
*
Por
causa
de
esto
por
esta
causa,
Propterea.-Ideo.
Idcit-
"co.
Ob
eam
causam.
Eam
ob
rem.
*
CAUSA,
proceso.
Causa,
e.
Controversia,
2.
Lis,
litis.
y
Diga
y
Cl
>
57
*
Causa
civil.
Causa
ordinaria.
Lis
ordinariz
-cognitionis,
mel
,
disceptationis.
Controversia
formule
communis,
vel,
judicii
,
4
moris
communis.
Causa
recuperatotii
.
usus:,
62
judicil.
Lis
recuperatoriz
formule
Éz
discep-
tationis.
:
*
Causacriminal.
Causa
capitis.
Lis
capitalis,
Causa
ex-
traordinaria
,
vel
,
extra
ordinem,
Noxz
capitalis
cau-
sa.
Questio
,
mis.
Y
)
:
:
*
Causa
de
apelacion,
Provocationis
causa.
Lis
ex
provo-
catione.
Lis
appellationis.
Controversia
appellatofia,
o
Causa
bien
fundada
en
derecho.
Causa
egregié
ab
jure
instruéta,
ab
juris
auxiliis
munita,
ab
juris
presidiis
«
parata,
$7
*
Causa
mal
fundada
en
derecho,
Causa
anceps
»
dubia,
in-
certa
perplexa
,:
dubii
juris,
ancipitis
admodum
juris,
-—¿equitatis
parum
exploratz.
:
*
La
causa
comun,
Respublica
,
CL.
Publica
res.
CAUSAR
alguna
cosa,
producirla.
Aliquid
creare,
patere,
edere,
gignere,
progenerare.
“slam
pas,
*
La
sequedad.
causa
la
esterilidad.
Intempestiva
siccitas
creat
frugum
inopiam.,
generat
¿annonz
penuriam,
gignit
sterilitatem.
Todos
E
ee
mismo
se
causó
este
mal.
Sibihoc
ipse
malum
accersivit.
Esta
comida
causa
sueño.
Hoc
cibi
genus.somnum
con-
Gliat,
inducit
,
facit..
*
Causóme
esto
mucho
gusto,
d
disgusto.
1d
mibimagnz
vo-
CA.
:
6
_luptati,
vel
molestiz
fuit:
magnam
mihi
sia
aut
voluptatem
attulit:
magna
me
molestia,
Aut
vO-
luptate
affecit.
Magnam
ex
eo
molestiam
,
aut
volupta-
tem
cepi
,“Aécept
Causador.
Eficétor,
auétor
canse.
CAR
*
Cgustico.
Cáusticus
;
a,
um.
Adurens,
tis.
Urendi
vim
habens.
Causticá
facultate,
vel,
adurendi
potestate
pol-
lens.
Cui
caustica.
vis
IN8st.
|
*
CAUTERIO.
Cauterium,
li.
Causticum,
ci,
Carnís
ad-
—ustio
,
combustio.
:
E:
*
Cauterizar,
Carnem
candenti
ferro
adurere.
Alicui
cor=
poris
parti
cauterium
adhibere,
inducere,
*
Cauterizacion,
Ustio,
vel
,
adustio
caustica.
Curatio
*
Ccaustica.
]
AUTELA.
Cautio,
nis.
Astutia
,
*.
Calliditas
y
tis.
Cautelarse,
Caveo
,
es.
Vereor,
eris.
,
'Cauteloso
,
astuto.
Cautus,
Vafer,
a,
um.
Versutus,
Versi-
peilis
,
€.
Veterator
,
orís.
Astutus,
Callidus,
a
,
um.
Cautelosamente,
astutamente.
Vafre.
Versuté.
Veteratoric.
Astute,
Caute.
Ea
EX
*
Cauto,
Cantus,
Providus',
a,
um.
Callidus,
a,
um.
—
Cautamente,
Caute.
Callidée.
*
'
:
CAUTIVO.
Captivus
,
4,
UM.
In
servitutem
vindicatus,
assertus.
]
a
E
“Cautivar
á
alguno
,
hacerle
cautivo.
Aliquem
in
captivita—
-
temadducere,
adigere
,
asserere,
vindicare.
Captivum
“
reddere.
ln
servitutem
tradere.
|
*
La
elocuencia
cautiva
los
espíritus.
Ánimos
eloquentia
si-
bi
mancipat,
sibi
devincit
,
sibi
subjicit
,
sibi
submittits
“--Dominatum
exercet
in
“animos
,
Servitute
blandissima
sibi
reddit
addittos
:
Amabili
captivitate
mancipatos
habet
:
Súis
légibus
astrictos
tenet.
7
e
*
Cautivar
la
benevolencia,
Benevolentiam
alicujus
sii
conciliare
,
sibi
demererl,
Benevolum
aliquem
sibi
reddere.
Cautiverio,
6
cautividad,
Captivitas
,
tis.
Servitus
,
utis.
*
Sacar,
0
librar
á
alguno
del
cautiverio.
Aliquem
asserere,.
in
libertatem
vindicare,
in
libertatem
asserere,
libet-
s
«ate
donare,
libertati
restituere
,
á
servitute
liberare,
liberum
reddere.
Ab
aliquo'servitutem
,
vel,
jugum
Set
vitutis
repellere
,
depellere,
propulsare.
5
“Cauze.
Vide
Cauce.
”
“e
Caxita,
CAXA.
Capsa,
2.
Theca,
c2.
Arca,
E.
De
anillos,
Dac='
tylatheca.
De
escribanias,
Graphiaria
theca,
calamaria.
De
cuchillos
,
Cultellariarheca.
De
Barbero,
Xyrotheca,
De
Cirujano,
Narthecium
,
Myrothecium.
Caxa
de
tambor
,
Tympani
alveus.
Tympanum;
Ml.
Tocar
la
caxa,
Tympanum
quatere
,
tundere»,
pulsare-
Pym
pano
canere.
Caxa
de
Reliquias
,
ó
Relicario:
Sacra
Re.
o
Jiquiaram
thgca.
Sacroruí
ossium,
capsa
,
2.
Lipsano-
theca
,
ce
ES
an
Caxa
de
la
Imprenta
,
CoN
cajoncitos
>
donde
está
distribuida
Ta
letra.
Capsula
typorum
In
varios
distinéta
loculos,
*
Caxa
de
un
coche.
Rhedz
alveus.
Caxa
de
tabaco,
Taba-
ci
capsula.
Caxa
de
muerto.
Loculus
yl,
Arca,
2.
Cóxa
de
las
muelas
,
Maxila
,
*-
Libro
de
caxa,
Mercatoris
liber
,
quo
nomina
debiroram
continentur
;
Ratio
debi-
ti,
8z
accepti..
.
;
0
nailas
Capsula
,
».
Capsella,
2.
*
Caxero.
Capsarius
»
Ml:
Capsarum
opifex.
De
Mercader;
ó
Ásentista
y
Arcarius
,
Til.
-Caxon,
Capsá
grandior
ductilis.
Caxóncito
,
0
gaveta
de
“escrivorio.
Scrinil
loculus,
;
_Caxones
de
estantes.
Librorum
loculi.
Loculamenta,
Orum.
Foruli.,
0r4M.
Caymán.
Immanis
lacertus
Peruanús.
(Metaph.)
Homo
ya-
fer,
versipellis,
ds
Cayrél.
Limbulus,
li.
Cayrelado.
Vestis
limbulis
309
pictis
ornata,
j
he
$
a
Ye
y
É
a
EE
'CAZ
O
Sul
ATA
ES
CAZ
de
un
molino.
Aquarius
canalis
moletrinz.
Incile,
is.
Aquz
emissarium.
na
Caza
de
bestias,
Venatio
,
nis.
Venatus,
us.
Caza
de
aves.
Aucupium
,
ii.
Aucupatio
,
nÍs-
Cosa
perteneciente
á
caza.
Venaticus
,
Venatorius,
2
,
UM,
Perro
de
caza
,
Canis
venaticus,
Y
estido
de
caza.
Ves-
tis
venatoria.
E
Dt
*
Dar
caza
á
uno.
Fugientem
persegui,
1sequi,
preme:
re
,
Urgere.
A
*
Porfa
mata
caza.
Labor
improbus
omnia
vincit.
Cons-
f-—
tantía
coronat
Opus.»
j
:
A
Andar
á
caza
de
gangas.
Obvia
queque
aucupar!
,
con»
sectari.
S
*
Uno
levanta
la
caza
,
y
Otro
la
mata.
Alii
sementem
fa-
ciunt,
alii
metunt.
e
No
harás
mas
que
espantar
la
caza.
Nihil
aliud
quam
E
artificium
dissolyeris.
CAZAR.
Venationi
dare
operam.
Venationem
exercere,
In
venatione
versari.
Canibus
feras
persequi
,
insetta-
ri,
agitare
prede
causá.
*
Cazar
aves.
Aucupio
dare
operam.
Tn
aucupatione
vet-
sari.
Aves
captare.
Aves
visco
decipere
,
canta
ad
re-
tia
8z
laqueos
allicere,
e
Puesto
para
cazar.
Área
venatoria,
Amarle
,
Áream
ap-
tare
,
concinnare.
*
Cazador.
Venator
,
is.
De
aves,
Auceps
,
upis.
De
ce-
sreria.
Accipitrarius
,
rii.
«*
CAZCARRIAS.Luti
sordes
ore
yestis
asperse.
Cazcar-
riento,
lleno
de
cazcarrías
y
Lutosus,
Coenosus,
Lu”
tulentus
,
2,
um,
Lutuoblitus,
a
,
UM.
*
CAZO.
Coculum,
li.
Cazuela
,
Cocula.,
%,
*
Cazolesa
del
broquel,
Umbo
,
Onis,
CE
*
CE
(de
quien
llama)
Heus,
.
Ceatica.
Vide
Ciatica.
:
*
Cebar
para
engordar.
Cibo
,
as.
Sagino
,
as.
Cebar
pa-
ra
engañar
,
Ínesco
,
as.
-
e
Cebo.
Esca
,
cx.
Para
engordar
aves.
Sagína
,
e.
El
deleyte
es
el
cebo
del
pecado,
Esca
malorum
voluptas,
*
Cebon.
Vitulus
,
aut
porcus
saginatus,
Cebolla.
Cepe
,
indeclin,
Cepa,
Xa
Cebolla
albarrana.
Scilla
,
a
Cebollino.
Cepina
,
2.
*
Cecear.
pro
S
efferre,
Ceceoso.
Qui
C
pro
S
effert.
*
Cecial,
escado.
Asellus
arefadtus.
%
Cecina.
Caro
indurata,
sale
condita.
CEDAZO.
Incerniculum
,
Subcerniculum
,
1.
De
cerdas,
Incerniculum
setaceum.
De
cerner
arina
,
Pollinarium.
Ver
las
cosas
por
tela
de
cedazo,
Quast
per
transennam,
aut
caliginem
res
aspicere.
:
«*
CEDER
de
su
derecho.
De
jure
suo
cedere.
Parece
que
es
razon
ceder
en
algo,
y
"0
llevarlo
todo
por
rigor
de
¡
justicia
,
Remittendum
aliquid
videtur
,
ne
omnia
con-
tendamus.
Cic,
Cedizo
,
cosa
lacia,
Elaccidus
,
2)
4»
Tabidus
,2%,
UM
*
Cedizo
,
huevo.
Ovum
Zephyrium.
Plin.
Cedro
arbol
,
6
alerce.
Cedrus,
i.
Cedula,
Schedula
,
2.
Poner
cedulas
en
Íugares
publicos,
Protrepticos
libellos
publicé
legendos
proponete.
In
lo-
cis
celeberrimis
ediéta
figere,
*
Cegar
,
perder
la
vista,
Oculoram
lumine
orbari
,
Ppri-
vato
Cecutire,
Visum
,
ant
oculos
amittere.
Cxcari,
Exczecarl.
*
Cegar
áotro.
Caco,
as,
Exceco,
obcxco,
Cecum
aliquem
facere
,
reddere
,
oculis
privare.
*
Cegarse
para
no
ver
lo
que
es
muy
claro,
Caligare
in
me-
CE
ridie.
Ciegale
la
pasion
,
Ceca
cupiditate
fertur
,
1A-
pitur,
abripitur.
*
Cegarse
un
conducto
,
ó
caño.
Limo
tabum,
aut
aquedue-
tum
obstrul
,
cursum
aque
impediri
,
detineri,
Cegajoso
,
6
cegaton.
Lusciosus
,
Myops,
pis,
*
Cogajez
,
este
defecto.
Myopia,
Es
Ceguedad
,
6
ceguera.
Cecitas
,
ti.
Ceguta,
hierba
conocida.
Cicuta
,
2.
:
CEJA.
Supercilium,
ii,
Arquear
las
cejas.
Adducere
,
ata
tollere
supercilia.
¿
*
Espacio
entre
ceja
y
ceja,
0
entrecejo.
Intercilium.
Gla=
bella,
ze.
El
de
grandes
cejas.
Silo
,
onis,
|
Cejijunto.
Conjunétis
82
cohxrentibus
superciliis,
*
Cejar
el
coche.
Retrogredi
,
retrocedere
,
cessim
ire,
Ha.
cerle
cejar,
Habenis
jugales
equos
retrorsum
agere,
adi.
_
gere,
retrotrahere
,
retrudere.
CELADA,
6
capacete.
Galea
,
ez.
Celada,
0
emboscada
Insidiosa
manus.
Homines
insidiis
positi,
“collocati,
,
Celar
,
Celador.
Vide
Zelar.
3
Celda
,
ó
camara.
Cella
,
*.
Cellula
,
x.
Camera,
e
CELEBRAR,
Celebro
,
as.
Concelebro
,.as.
El
dia
dbhies
+4.
Diem
festum
agere
,
agitare
,
colere,
honorare.
Diei
celebritatem
cultu
6
veneratione
prosequi,
Celebrar
Misa,
Rem
divinam
facere,
*
Celebrar
Capitulo
las
Religiones.
Comitia
agere
,
habere,
*
Celebrador.
Laudator
,
buccinator,
is,
OR
*
Celebre
cosa,
Celebris
,
solemnis
,e
,
Celeberrimus.
Hi.
zose
celebre
con
aquel
delito,
Commendationem
$
no=
men
ex
scelere
duxit.
Ex
flagitio
nomen
ejus
inclaruit
Querer
hacerse
celebre
con
una
hazañería
,
Laureolam
in
mustaceo
querere.
*
Celebridad.
Celebritas
,
solemnitas
,
tis.
Celebro,
Cerebrum,
i.
Caer
de
celebro
,
Retroruere
,
occia
pitio
cadere,
2
Celemin.
Modius
,
li.
Modiolus
,
i,
Celestial,
Coelestis
,'e.
ZEthereus,
a,
um,
*
CELIBATO:
Ol
A
*
Celidonia
,
hierba.
Chelidonia,
.
sive
Chelidonium,
ij.
Celo,
celoso.
Vide
Zelo.
eS
*
Celosía.
Cancelli,
orum.
Transenna
,
e.
Clathri
,
orumi
Ventana
con
celosía,
Clarhrata
fenestra.
Cementerio.
Coemeterium
,
ii.
:
CENA.
Coena,
e.
Cenar.
Coeno,
as.
En
cenando
se
fue
4
asear.
Coenatus
deambulatom
abiit,
:
*.
Cenagal,
Voluzabrum
,
1.
*
Cenagoso,
Coenosus
,
lutulentus.
EN
Cenaculo.
Coenaculum
,
1.
Cenador,
Coenaculum
,
1.
Coenax
110
,
Nis.
:
CENCEfO
,
sin
levadura.
Azymus,
a
,
um.
Cenceño
,
sencillo
,
ó
sin
doblez.
Sincerus,
4,
um,
*
Cenceño
,
hombre
delgado.
Corpore
gracilis,
*
Cencerro,
Tintinnabulum
bubulum
,
Crotalum,
i,
A
cena
cerros
tapados.
Clam,
ocenlte.
Silentibus
tubis,
ac
tym=
panis.
Quien
bueyes
ha
perdido
,
cencerros
se
le
antojan.
Quí
amant
,
¡psi
sibi
somnia
fingunt,
«
CENDAL.
Nebula
ol
,2utbyssina.
Cendales
del
tin=
tero.
Tomenta
atramentaria,
*
Cendra
de
Plateros.
Cinis
argentarius.
Cendrar
plata,
Argentum
excoquere,
purgare.
Plg!a
cena
drada.
Pustulatum,
sive
pusulatum
argentum,
%
Cenefa.
Ora
vestis
lemniscata,
Peristromatis
,
aut
corti-
nz
fimbria.
E
CENIZA.
Cinis,
eris.
Ponerle
á
uno
la
ceniza
en
la
frente,
Aliquid
alicui
increpare
,
objicere,
ne
se
insolentiús
efferat.
-
Ceniciento.
Cinereus
,
Cineracius.
CEñIR.
Cingo,
is.
Ceñirse
en
lo
que
uno
dice.
Verba
ad
compendium
conferre,
Rem
paucis
perstrin
]
,
'
E
ers,
Com-
pendiym
dicendi
facere,
A
ne:
y
;
e
“e
Cea
A
AS
A
E
CE
Ceñidor
,
6
Ceñidero.
Cingulum,
í.
Zona
,
2.
*
Ceño.
Sypercilium.
Torvitas
,
tis.
*Ceñudo,
Aspectu
torvus,
vultu
tetrico.
Censorio
super”
cilio.
ria
*Cenogiles,
Crurum
astrigmenta.
CENSO.
Census,
us.
Perpetuo.
Qui
redimi
nequit,
cujus
caput
extingui
non
potest.
*Censo
al
quitar.
Qui
redimi
potest,
éz
extingui.
Fun-
dar
censo.
Censum
constituere,
Pecuniam
in
censum
conferre
,
collocare.
*Censualista.
Qui
ananos
censús
pendit
reditus.
Censor.
Censor,
oris.
Censura.
Censura
,
judicium
,
sen=
tentia
,
E»
3
|
+
Censuras
Eclesiasticas.
Censure
,
seu
pone,
quibus
Ec-
clesia
contamaces
afficit,
ut
resipiscant.
€Consurar
algo,
De
aligua
re
censere,
judicium
facere,
sententiam
proferte.
No
hay
que
censurar
en
este
libro,
Wibi)
est
in
hoc
libro,
quod
miniata
cerula,
aut
obe=
lisco
potari
debeat.
EA
CENTAURO
,
medio
caballo,
Centaurus
,
l.
Centella.
Scintilla,
ee.
Las
del
fierro.
Siriture
,
a£um.
%
Centella
por
el
rayo.
Fulmen,
inis.
Centellear.
Scintillo
,
as.
Centeno.
Secale
,
is.
Typha
,
x.
Pan
de
centeno.
secalicius.
*
Centinelas.
Vigiles
,
um.
Excubie,
arum.
Vigiliz,
arum,
Estár
en
centinela.
In
speculis
esse.
Vigilias
,
vel
excu-
bias
agere,
y
*
Centones
de
varias
cosas,
Miscellanea,
oram.
Farrago,
inis,
Centones
,
um.
|
'
Centro.
Centrum
,
i.
Está
en
su
centro.
Loco;
aut
munere
gaudet
optatissimo.
:
E
Centuria,
numero
de
ciento.
Centuria
,
2.
Dividir
en
centu=
rias.
Centurio,
as.
In
centurias
referre,
Centuriatim
distribuere.
'
|
k
Centurion
,
Capitan
de
cien
Soldados.
Centurio
,
nis.
CEPA.
Vitis,
is.
Vitis
stirps.
Pequeña
Viticula
,
E»
Cepo.
Cippus
ligneus.
Estár
en
el
cepo.
Ln
cippo
tenerl,
CUS-
-todiri.
Cepos
quedos.
State
viri.
In.
sua
quisque
statione
maneat.
Es
un
cepo.
Stipes
est,
ac
truncus
ad
bonarum
artium
studia.
Cepillo.
Runcina
,
z.
Le
vigatorium
,
ll,
Cepillar
,
ó
acepillar.
Levigo
,
as.
Runcino
,
as.
CERA.
Cera,
e.
)
decada
*
Cerilla.
Cerula
,
2.
Cerea
candela
exigua.
Cera
para'se-
llar.
Sigillaris
Cera.
*
Cera
de
los
oídos.
Aurium
sordes.
Cerumen
,
nis.
Pueden
haces.
de.
él
cera
y
pavilo,
Facilis
82
traétabilis
ad
arbitrinm
Panis
regentis.
*
Cerero.
Cerarius,
il.
ds
*
Cerería.
Taberna
ceraria.
5
*
Cerote,
emplasto.
Ceratum
,
vel
Cerotum
,
i.
*
CERCA
de
(tiempo,
ó
numero)
Cixciter,
feré,
prope.
Du-
ró
aquel
choque
cerca
de
una
hora.
Tenuit
ea
pugna
horz
circiter
spatium.
Cerca
de
las
diez.
Hora
feré
decima.
*
Cerca
de
(quando
se
habla
de
lugar
,
ó
persona
)
Ad
,
pro-
pe,
juxta,
circa.
Cerca
,ó
mas
cerca
de
la
Ciudad.
Pro-
pe
,
vel
Propitús
urbem.
Muy
cerca,
de
Lalia.
Proxime
Italiam.
;
s.
quae
..
q
Cercano,
Propinquus
,
affinis,
vicinus
,
proximus,
finiti-
mus
,
confinis.
Cercanía.
Propinguitas
,
vicinitas
,
tis.
a
cerca
de
un
lugar.
Murus
,
1,
mania,
10m.
SE
erca
de
piedra
tosca
sin
cal.
-Naceria
,
E,
maceries.,
el.
de
tierra,
ó
tapia,
Sepes
,
is,
vel
Seps,
pis.
Septum,
Cies
DE
A
+
con
o.
uba
,
ó
piedra.
Sepio
10?
Mallo,
e69T
+
Urbem
maoenibus
cingere
,
circumdare
,.
Mu
o
Muni
;
y
j
ro
Munire,
Ciudad
asi
cercada.
Urbs
meenibus
cinéta,
muro
Septa
,
munita.
:
MEE
a
y?
bir
us
CE
71
Cercar,
d
sitiar
la
Ciudad.
Urbem
obsidere
,
obsessam
te=
nere
,
obsidione
cingere,
premere
,
circumdare.
)
*
Cercar
á
uno.
Hominem:
circumdare
,
circumstare
,
Cir=
cumsistere,
Cercado
estoy
por
todas
partes.
Teneor
undi-
que.
fala
|
:
O
*
Cercado.
Seps
,
pis,
Ager
septus..
a
CERCO
de
enemigos.
Obsidio,
his.
Obsidium,
¡¡¡.
Obses-
sio
,
nis,
:
:
*
Levantar
el
cerco.
Solvere
obsidionem.
Ab
obsidione.
re-
cedere
,
discedere.
Obsidione
absistere:
Librar
del,
cerco.
Urbem
obsidione
levare
,
ab
obsidione
eripere,
libera=
re
,
eximere,
;
45)
Cerco
de
puerta
,
ó
ventana,
Antepagmentúm
,
tin.
*
Cerquillo,
ó
circulo.
Circus»,
Circulus.
*
Cerquillo
de
Erayle.
Tonsura
capitis
circinata.
CERCENAR,
Circuncido
,.
is,
Ámputo
as.
Alíquid
de
re
aliqua
detrahere
,
decerpere,
Cortar
á
cercen.
A.
stirpe
precidere,
lab.
¡mo
resecare.
-'
DUES
pl
*
Cercenadura.
Circuncisura
,
2.
Cercenaduras.
Cincunci-
sa,
orum.
Amputate
reliquiz.
cad
Cerceta,
ave.
Fulica
,
cz.
Fulix
cis.
e
Cercillo
,
ó
tigeretas
de
la
vid.
Clavicula
,
2.
Capreolus,
l.
*
CERDA,
ó
cerdas.
Seta,
XL.
Sete
,
arum.
Cerdoso.
Seto»
sus,
Setis
obsitus
y
setiger
,
setis
horridus,
hirsutus..,
Cereza.
Cerasum
,
i.
Silvestre.
Cornum
,
l.
Cerezo.
Cerasus
,
.i.
Cerezo
silvestre,
Cornus,
nus
,-
Us:
-
O
PE
encia
-,
*
Ceribones.
Cessio
bonorum
ignominiosa
;
qua
decottores
olim
multabantur.
Zfacer:
ceribones,
Cedere.
bonis.,
tut=
piter
culpam
profitendo.
+
De
ÑN
¡,,
yel
Cor-
Ceremonia,
6
Cerimonia.
Ritus
¿
us.
Ceremonia,
2.
*
Ceremoniatico.
Nimis
officiosus;¿In
officiis
.morosus,
ni-
mius
,
p£olixus.
*
Ceremonial.
Ritualis
liber.
*CERMEÑA,
fruta.
Armeniacum
,
Cl,
*
CERNADA.
Lixivius
cinis.
hs:
Cernejas.
Crines,
ium
,
Jubxe,
arum.
aos
CERNER.
Farinario
cribro
succernere.
Farinam
subcet-
niculis
purgare
,
excutere,
ETE
Cernicalo
,
ave
conocida.
Tinnunculus
,
i.
Cenchris,
dis»,
*
Cero,
Circulus
in
numerorum
notis.
Muy)
*
Cerrajas,
hierba.
Sonchus,
1.
Todo
eso
es
aguaide,
Ccerrajas.
Levia
bec
sunt,
8
frivola,
€
,
Cerraja,
ó
cerradura.
Sera,
2.
20Paido
mudó
Cerragero.
Clavicularos
faber.
AA
CERRAR.
Claudo
,
is.
Las
puertas.
Fores,
antiportas
ob-
dere,
occludere
,
oppilare.
Pessulum
ostio
obdere:
Rg-
pagulis
valvas
munire
Ñrtare.
:
AO
US
Cerrar
con
llave.
Sera
claudere.
Sero
,
145»
obsero
;
as.
Con
.
sobrellave+
Superiori
clave,
aut
gemina
clave
fores
oc-
cludere.
:
pra:
¿PA
*
Cerrar
de
golpe.
Impetu
januam'occludere,
SAL,
*
Cerrarsewde
cámpifa,
Pertinaciter
negare.
Precibus
adi-
tum
precludere.
4un
0
ha.cerrado.
la
mollera.Nondum
ad
animi
maturitatem
pervenit.
*
Cerrar
el
paso
al
enemigos
Aditum
hosti
precludere,
obs-
-
truere.
Aditu
Cerrar
con
él.
Cum-hoste
manus:conserere;
signa
confer-
re
,
armis,
acie
decernere
dun
mo
ha
cerrado
la.
herida.
Nóndum
est
ohduéta
cicattix«.Nondum
vulnns.
cicatri-
cem
duxit
,
nondum
eutemobdaxit.
001000
*
Cerrar
lamano
Manu
«cómprimere,
in
pugnum
con
y
4
trahere.
Las
Cartas.
Epistolas
complicare
¿
obSig-.
nare.:
0
S
!
UPA
, ;
*
Cerrarse.
las
velaciones,
Nuptiarum
solemnia
interdici
prohiberl.
as
E
A
*
Cerril
potro.
Indomitus,pullus
equi,
Ea
Cerrion
y
ó
carambano.
Stiria
,
2.
a
ES
CERRO,
ó
collado,
Collis
,¡is..-:
Lo
aasa
E
y
hostem”prohibere.
Hostem
intercludere..
id
72
CE
Cerro
pequeño
,
6
cerrillo.
Colliculus.
Monticulus,
Cerro
enriscado
,
ó
verrueco.
Verruca
montis..
pi
Cerro
de
lino
,
ó
lana,
Lana,
seu
lini
cirrus,
i.
Esto
está
to-
davia
en
cerro.
Rude-est
hoc
eriam
nunc,
6
indigestum,
Cerro
de
la
espalda.
Spatium
inter
scapulas.
Interscalpium,
ii.
Traerle
á
uno
la
mano
sobre
el
cerro.
Blandissimé
aliquem
traGtare
,
allicere.
Caballo
en
cerro.
Equus
sine
stragulis,
,
Cava
Vedtis,
repagulum
januz.
Echar
el
cerrojo,
Vecte
fores
munire
,
firmare.
*
Certamen
poetico.
Certamen
poétarum,
CERTIDUMBRE.
Certitudo,
nis.
Certidimbre
tengo
de
eso.
Compertum
hoc
mihí
est,
exploratum
habeo.
Pro
certo
id
affirmare
possum.
Con
qué
certidumbre
lo
sabe?
Unde
tíbi
certum
est
?
Quis
tibi
fidem
fecit,
Certificar.
Pro
certo
aliquid
asserere
,
affirmare,
Certioro,
-
as.
Ulpian.
*
CERVATANA,.
Fistula
sambuccina
,
qua
pueri
glandes:
stupeas
expiodunt,
Cervatillo
,
hijo
de
ciervo,
Cervi
pullus.
Hinnulas,
1.
*
Cerveza.
Zythum
,
i,
vel
zythus
,
i.
vulgó
Cervisia,
Cerviz.
Cervix
,
icis.
:
s
Cervigudo,
de
gruesa
cerviz.
Cervicosus,
Hombre
de
dura
cerviz.
Contumax
,
refractarius,
dure
cetvicis
homo,
pervivacis
sententiz.
Bajar
la
cerviz,
Cervicem
subjice-
re
,
jugum
accipere
,
submittere
fasces,
38
Cerviguillo,
Cervicula
,
2.
El
cerviguillo
que
tiene!
Quám
ereéto
collo
incedit
!
Ut
cervix
illi
riget!
Abajarle
el
cer.
viguillo,
Animos
ac
spiritus
illins
deprimere.
e
CESAR.
Cesso,
as
,
Desino
,
is.
Cesa
de
quejarte,
Desine
in
questus
effundi.
Abstine
querelaram.
Yá.
cesó,
la
peste,
De
loco
pestilentia
abiit.
Jam
pestis
desiit
,
cessavit,
effluxit
,
evanuit.
*
Sin
cesar.
Indesinenter
,
sine
intermissione,
*
Cesacion,
Cessatio
,
vacatio
,
nis,
Cesped.
Cespes,
itis.
sw
Cesacion
a
divinis,
Censura
,
qua
sacra
omnia
interdi-
cuntur.
CESTA.
Cista
,
e.
Corbula,
z.
El
que
la
lleva.
Costifer,
i.
¿Cestilla,
Cistula
,
Cistella
,
«e.
Cistellula
,
e.
-
Cesto.
Corbis
,
is.
Quien
hace
un
cesto,
hará
ciento.
Taurum
tollet
,
qui
vitulum
sustulerit.
Y
Cestones
de
arena
contra
la
artilleria,
Lorice
viminez,
Corbium
objeétus.
*CETRE,
6
Acetre
de
agua
bendita,
Lustricum
yasculum.
Aque
lustralis
situla,
A
*
Cetrería.
Ars
tradtandi
accipitres,
*
Cerrino
color.
Citrinus
subfuscus,
Tetro,
Sceptrum
,
l.
pe
at
cti
,
ei.
Pan
de
cevada.
Panis
hordeacens,
Cevadera.
Mantica
hordeacea,
Cevar,
cevo
,
cevon.
Vide
Cebar.
Cevica,
6
lancha
de
la
rueda
del
coche,
ó
del
carro.
Canthus,
1.
Ferrea
curvatura
rotz.
*
CHACOTA.
Jocatio
cachinnantium.
Hacer
chacora,
Ludi-
crum
quid
moliri,
jocosé
cavillari.
*
Chafallo.
Segmentam
impolité
assutumo
*Chalupa.
Scapha
,
e.
Cymba
Pd
AO
TO
:
GH
AMBRANA,
ó
moldura
de
puertas.
Antepagmentur,
ti,
**
Chamelote
de
aguas.
Undulatum
sericum:
K
-
*Chamorro
,
ó
mocho.
Niutilus.
Chamorrillo
trigo.
Erumenti
spice
mutile.o
cc:
Chamuscar.
Leviter
amburere
,
ustulare,
*
Chamuscado.
Leviter'ambustas
,
semiustulatus.
e
Chamusquina.
Panni
ustio
levis,
Huele
á
chamusquina.
Se-
miusti
panni
odor
yagatur.
AR
CH
*Chanza,
Jocus
,
ci.
Chanzonera,
Joculus,'i.
Bien
parece
una
chanza
dicha
á
tiempo.
Dulce
est
desiperein
loco,
Estár
de
chanza.
Facete
81
commode
dicere.
Repreender
con
chanza.
Aliquid
in
aliquo
cavillari,
iS
*Chancear.
Jocor,
aris.
Nugari,
nugas
agere.
Joco
aliquid
dicere,
Jocis
in
alios
ludere,
cavillari
cum
aliquo..
-
*Chancero.
Jocosus
,
nugator,
nugax,
cis.
Facetusca-
villator,
|
UU
$
CHANCILLER
,
ó
Canciller.
Cancellarius
,
il,
Chancillería.
Forum
regium
,
Forensis
basilica.
Chancillería,
esta
dignidad.
Cancellarii
munus,
dignitas,
*Chanfayna.
Tomacula,
vel
Tomacla
,
orum-,
ex
pulmo-=
ne
condita.
*Chanfion.
Numus
adulterinus,
e
id
Chantre.
Mesochorus,
i.
Primus
cantor.
Chantria.
Mesochori
dignitas.
pa
CHAPA
de
metal.
Lamella
,
«e.
Bractea,
ez,
QU
*
Echar
una
chapa.
Lamellam
affigere.
*
cu
iv
Chapas,
ó
tarreñas
para
tañer.
Crotalum,
i,
*
Chaparro.
Erutex
spinosus,
Chapéo.
Galerus,
i.
Y
*
Chapeton.
Advena
ex
Hispania
apud
Indos,
Chapeton
,
ó
chapucero.
Rudis
arufex.
0
Chapin.
Muliebrius
cothurnus,
Soccus
multo
suberis
cor-
tice
subleyatus,
Chapitel.
Vide
Capitel,
*
Chapodar.
Amputo,
as,
Vide
Podar.
Chapucero.
Vide
Chaperon.
:
*
CHARCO.
Lacuna
,
e.
Stagnans
aqua,
E
*
Cosa
con
muchos
charcos.
Lacunosus,
a,
um.
*
Charlatan,
Dicax,
loquax,
cis,
Garrulus,
blatero
,
Nis;,
.circulator.
Citeria
loquacior.
*
Charro,
Rusticus,
6
vita
incultus
homuncio,
..
*
CHASCO.
Ludificatio,
nis,
Frustratio
cupiditatis,
Dár
4
uno
chasco.
Frustra
aliquem
habere
,
ludificare
homi=
nem,
vel
ludificari,
E
3
a
Chesquear
la
honda
,
6
latigo.
Strideo
,
es.
w
Chasquido,
Fundz,
aut
scutica
stridor.
«Chata
cosa.
Depressus
,
a
,
um.
Chato
de
narices,
Sims,
a,
um.
Depressis
naribus.
*
Chavacano.
Volgaris
,
Vilis,
trivialis.
CHAZA
en
juego
de
pelota.
Piloee
mora.
Pilaris
institio..
*Chazar.
Locum
retente
pila
signo
notare,
aut
hota
signare,
eS
*Cherrion
,
ó
Chirrion.
Sarracum,
el.
CHIA
de
luto,
que
arrastra.
Syrma
lugubre.
Chibo
,
6
Cabrito,
Hcedus,,
i.
pa
:
Chibitil
de
cabras,
6
cabritos.
Hcedile”,
is.
Caprile,
ís,
*Chicha.
Caro
assa,
vel
frixa.
Chicharra,ó
Cigarra.
Cicada,
e.
*
Chicharron.
Cremium
,
ii.
Sebum
frixum,
*
Chichon.
Contusio:,
tumor
ex
contusione,
Chico.
Parvus
,
exiguus,
breyis,
*Chico
pleyto.
Leve
dissidium.
Nihil
moror.
*
Chiquito.
Parvulus.
Pusio
,
nis,
*
Chicoleos.
Nugze
arum.
Joculatoria
,
ium.
*
Chicoria.
Cichorea
,
vel
Cicoria,
e.
Cichoreum
>
Sl,
Intu-
bus
,
vel
Intybuos,
1,
*
CHIFLAR.
Sibilo
,
as.
Fistulam
inflare.
*
Chiflar
,
ó
tragar
con
ansia,
Ingurgito,
as.
*
Chiflo.
Fistula
,
Tibia,
2.
5
CHILLAR.
Stideo,
es.
Chillido.
Stridor,
is,
*
Chimenea.
Ceminos,?.
Fumarium,
Ml.
China.
Scrupus,
i.
Chinita,
Scrupulus,
1
>
*Chinche.
Cimex,
cis.
:
A
Chinela.
Crepida
,*.
E
*
CHIRIMTIA.
Tibia
precentoria.
Chirivia.
Siser
,
etís.
*
*Chirlo.
Vulous
leyiter
perstringens.
Dár
4
uno
un
Chir-
CH
chirlo,
Leviter
aliquem
vulaerare.
Chirrion.
Vide
Cherrion.
*
Chirrichote.
Clericus
indoétus
externus.
*
CHISGARAVIS.
Homuncio
inquies
,
ardelio,
negotio=
sulus,
0
Chisme.
Improbus
susurrus.
Andar
en
chismes.
Ir
y
venir
con
chismes.
Susurrationes
ultró
citróque
deferre
,
spat-
gero.
z
Chismero
,
6
Chismoso.
Susurro
,
nis.
|
*
Chispa,
'Scintilla,
2.
Echar
chispas.
de
enojo.
Ardescere,
excandescere
iracundig:
*
CHISTAR.
Bisco
,
is.
Mutio
,
15,
ire.
No.
se
atreven
áchistar
en
su
presencia.
Pistere
non
audent
in
cons-
pectu
ejus.
HAS
>
*
Chiste.
Fabella
jocosa.
.
*
Chiton.
Sile
,
tace,
Nihil
de
Rege.
*
CHOCAR
duro
con
duro.
Interse
collidere,
Con
el
enemigo.
Cum
hoste
confligere.
*
Choque.
Collisio,
nis.
Collisus
,
US.
Con
el
enemigo.
Con=
filétus
,
us.
Pugna,
e.
*
hocarrata
Scurram
agere.
Scurriliter
jocari.
*
Chocarrero.
Scurra,
2.
Nugax,
cis.
Scurrilis
cavillator.
*
Chocarrería.
Sctmrilitada
Dicacitas,
tis.
*
CHOCHO.
Senex
delicus.
Chochear,
estár
chocho.
Senio
delirare,.
*Chocho,
un
dulce,
Dulciarius
bolus
saccharo
conditus.
*
olaa
Potio
Gauxacana,
vel
Índica.
)
*Cholla.
Caput,
tis.
Es
hombre
de
cholla.
Vit.
est
magno
judicio
preditus,
*
Chopo
,
arbol.
Alnus
;
ni.
*
Chorizo.
Tomaculum
,
i.
Farcimen,
inis.
*
CHORRILLO.
Consuctudo,
nis,
Esto
ya
lo
Hicieron
chor
crillo.
Jam
ad
hec
agenda
consuetan
viam
fecerunt.
Chorro.
Scatebra
emicans.
RICOS
y
scalAtiEos
Salientis
aque
impetus.
y
*
Chorro
de
voz.
Vox
plena
8z
SONOrA.
j
Chorrear,Torrentis
instar
fuere.
Chorreando
sangre,
San-
-
guine
perpluens,
CHOTACABRAS.,
ave.
Caprimulgas,
l
Chotar
,
0
chupar.
Sugo
,
*
Choto.
Lactens
ES
>
CHOZA.
Tugurium,
li.
Casa,
2.
*
Chozno,
Abnepos
,
tis.
y
*
CHRISTO.
Christus
Jesus
,
humani
generis
seryator.
>
*
Christianos.
Christifideles
,
um,
Christocolz
,
Christiani,
-
Christiane
Religionis
cultores.
*Obristianame
nte.
Pié.,
religiose.
*Christiandad.
Chusiuna
Respublica.
Orbis
Christianus.
Ecclesia
Christ.
Christiandad,
victd:
Pieras,
sanétitas,
'religio,
Christianar
4.
un
niño.
Vide
Bautizar.
*
CHUCHERIA.
Res
frivola,
minimi
pretil,
Chueca
donde
juegan
los.
huesos:
Vertebra
,
E.
Coxendix,
05
*Chueca,
6
pelota.
Herpastina
¿ti
Fugará
á
la
chueca,
Hat»
o
Tútere:
Chufa,
hierba
a
y
1
as
¿14
*Chuflera.
Joculus,L.
==
*
Chulo.
aciniss
dlemgtio
DANA
CHUPAR.
Sugo
,
is.
Chupóle
guania,
tenia.
Pecunia
ejas
exhausit.
Chupadura.
SaQus
pus;
ito,
urre,
ó
pringue.
Liquamen:,
iniSepsos
:
*CHUSMA.
Grex
nauucus.
Turba
vilis.
Mererse
Entro
ola
ch
*CHUZO
Agere
sejniurbalmn,
Lyrba
se
imuniscere,
*
Ch
ZO.
Spiculum
Aa
lA
0
E
uzon.
Vafer
derisor.
*
Chuzonería.
Rid
:
alum,
ly
Scurrilis;
jocu3s.-”
*
Chuzoncar,
Vatrerjogaria.
le
y
y
1
,
2
»
Mel
'
4
y
TOM.
11,
po
ce
>
Cien
doblado,
Centuplum.
23
CIAR.
Vease
Cejas.
Ciar
los
remeros.
Remis
navem
impelleras,
'
*
Ciatica.
Ischias,
adis.
Ischiacus
dolor,
AAA
bus.
El
que
tiene
Ciatica»
Ischiacus.
Qui
€
cóxis:
la=
borat.
poón
A
*
Cibera.
Feex
ex
acinis
exhausta..
A
*
CICATRIZ
,
señal
de
llaga.
CicamiX>
cis.
oa
Cicion
de
elena
Febris
accessio.
?
Ve
EEN
*
Cicercha
,
legumbre.
Cicercula,
es
Ochra,
Re
Cicoria.
ads
Chicoria.
Cicuta,
hierba
venenosa.
Cicuta;,
e...
y
MArours
cl
DRA,
arbol.
Citrus,
Malus
Medica.
La
mádera.
Ci:
tram
¿1
La
fruta.
Malum
Medicom»,
vel'citreum.
2
CIEGO.
Cecus,
ci,
captus
oculis.,
loculja
orbatus:
”
+
Esto
lo
verá
un
ciego.
Vel
ceco:prospicuum.
EA
los
¿ciegos
el
tuerto
es
Rey.
Inter
'ceecos
regnat
myops.
Inter
indoétos
probatur
semidoétus.
Ir
á
ciegas.
Temeré.
rem
aggredi,
inauspicató
8z
inconsulté
rem
gerere,
Un.
ciego
¿guia
á
otro
ciego:
Cecus
cecum
ducit.
..
*
Señaba
el
ciego
que
veía
,
y
soñaba
lo
que
queria.
Inani
spe
deluderis;
An
qui
amant
sibi
somnia
inguñt.
CIELO.
Coelum
,
1.
Cceli
,
orum,
*
Ni
por
el
Cielo
,
ui
por
la
tierra.
Nec.
spes
nec
metu.
To-
maba
el
Cielo
con
las
manos.
Deúm
hominumque
fidem
implorabat.
Vió
el
Cielo
abierto.
Sustulit.
in
peda
ma=
nus:
tanta
fuit
opportunitas.
Cíó.
O
Cielo
de
la
cama.Cadurcum,
seu
'umbella
Pas
y
ide
*
CIENCIA.
Scientia,
e.
La
que
las
cr
En-
eyclopedia
:
que
omnes
continet.:
Cieno.
Couum,)
la
Liinússds00
omlsed
¿pisadas
Vd
ars
CIENTO:
Centum.
Cien.
veces.
Centies.
Cien
agar
-Centies-
millies.:.:
isso
LE
OS
uis
1
Ciemtopies
,
gusano.
Centipeda;:x::
cuba!
2.
,
Di
cien
manos.
Centimanos,
ll
/
5.
Consejo
de
ciento.
Céntimultales
jadiciam.
Tafi
cien
ajuar
Centumviri,
orum.
Este
oficio,
Centumviratus;
4s-
*
Capitan
de
cien
Soldados.
Centurio
,
is.
Ordenarlos'
de
ciento
en
ciento,
Centuriare
milies
,
in
centuriassallega-
.
re
,
referre.
a
A
*
El
año
de
ciento,
Ánnus
centesimus.
An
*
Pagar
de
cientosuno.
Centesimam:
«pendere.
De
ciento
ye
Quinquagesimam
solyere.
De
:ciento
quote
NABestiuiatn
+
Qquintam
sdlvere.
A
CIERZO.
Boreas,
ez.
Girciús
ske
quito
,
nis.
CIERTA
cosa.
Certus,
a,
UM.
ada
Y
-minime
du-
¿bjus-,
a,
um.
+
Na
ais
cosa
cierta.
Nihil.
certi
habeas.
¿Dejamos
lo
cierto
por
lo
dudoso,
Certa
amittimus,
dum
incetta
pe-!
timus,
Ciertos
508
tos
toros:
Mappa
missa
est.
Manifes=
tum
estesignuth
y
certissimuin
indicium.
Cierta
persona
me
lo
dijo,
Quidam
mihi
dixit.
Cierta
cosa
me
detiene;
Quidam
me
moratur
,
retinet
,
Continet
,
morám
mihi
facit.
De
mí
puedes
estár
cierto,
que
ninguna
wcosasdeseo
mas.
De
me
sic»
vélim
exístimes
,
nibil
ma
gis
in
votis”
ha-
bere,
uz
obra
*CIERTO,
ciertamente
;
por
cierto,
ProfeGo.
¡¿sané
>
cari?)
quidems
¡equidem
»
herclé,
enimvero
,
utique
meler=
cle
,
veró.
Cierio
que
esto
no
se
puede
osufrira
E
nim
veró
_
hoc:
ferendum:
mon.
est,
Hoc
quidem:
tolerarh,
RON
'po=
west.
Asi
pasó
cierto.
Ita
mehercle
gesta
1es
est
«Pues
qué?
reprehendelo?.
Na:
pe:
cierto:
bat
igitaé
mi-
nime
vero.
Cte,
;
$
pa
por
ciertos
Por
dierts;
sí,
odas
IOUÍa)
Verd,
“Seilicet,
+
Cran
tosababeis
hecho
por
cierto
Egregiam'
yeró
o
Bespolig
ampla;refertis.
Por
cierto:sf,
mucho
2
le
dá
as
pueblo
de
eso.
1d
scilicet
curat
populus.:
gl
Mind
Ciara
«CTI
Ciervo.
Cervus,
i.
Cierva,
Cerva
,
e.
*
*CIFRA,
carafler
secreto,
Occultas
notz,
Ignoti
vulgo
characteres.
Arcanz
note.
Carta
escrita
en
cifra.
Notis
exaratz
litterz,
Arcanis
cons-
cripta
notis
epistola.
*
Escribidme
en
la
cifra,
con
que
nos
entendemos.
Notam
eam
appone,
que
mihi
tecum
convenir,
*Cifrar
algo,
Occulié
82
obscuré
aliquid
signifitara,
notis
involvere
,
perstringere.
En
muchas
de
sus:
antiguas
ma-
ravillas
cifró
Dios
la
significación
del
mysterio
de
la
Eu-
carisiía.
Multis
olim
signis
Deus
Eucharistiz
mysterium
signi
ificandum
curavit,.
Maltis
olim
miraculis
signifi
cationem
ejus
,
8
fidem
astruxit;
multis
62
admirandis
"sy
mbolis
expressit,
-
CIGA
RRA
y
óChicharra.
Cicada,
2,
Acris
,
idis,
Cigúeña.
Ciconi
ta,
2.
Pelargus,
gi,
Cigoñino.
ás
pullas:
Cigoñal
para
sacar
aguo
del
pozo,
Ciconia,
2,
Telo,
nis,
Tolleno,,
nis,
CILICIO
de
cerdas,
Cit
cii,
Cilla
de
trigo
de
diezmo.
Ceila
decumarum,
Cellarium
,
il,
*Cilierero.
Dispensator.
Promuscondus.
*
CIMA
dela
planta.
Cyma
2)
vel
atis,
Delicatior
tene=
riorque
cauliculus,
*
Cimarron.
Monticola,
2.
Montivagus.
*Cimborio.
Tholus:,
T.
Teéstudo
,
Inis,
RCIMBRIA.:
kigacas:
arcus
ad
excipiendum
fotnicem,
*
Cimbrar
,
ó
Cimbrear
la
vara.
Elexibilem
virga
magitare,
Cimbrar
á
uno
las
costillas,
Flexibili
virga
alicujus
terga
-«Cedere,
*
*CIMENTERIO.
Códeteriado
,ú,
Cimera
del
almete
,
ó
yelmo.
Conus
galez,
Cimiento
de
guilquie;
cosa.
Fundamentum,
ti.
Echar
buenos
cimientos.
Alta
,
preclara
acne
jacere,
ed
locare,
Cimitarra:
Harpe
es.
Falcatus
ensis,
-
*CINCHA.
Cingula
3
estis
*'Cinchar.
Cingo,
is,
SmBrls
astringere,
obstringer,
subsuringere,
'
*
Salir
rompiendo
ciniolia
Summa
vi
ex
anfeada:
coenosó
se
expedire.
Summa
contentione
€:
salebris
evadere,
erumpere,
S
*
Cincho.
Cinctas,
usado
aná
mio
alo
5
CINCO.
¿Quítique.
Cinco
veces,
En
se
3
Cinco
mil.
¡Quinque
milla
sd
amo
*
Cosa
de
cinco
meses.
Quinquemestris
y
223
De
cinco
años,
Quinquennís
,
€.
Tiempo.
de
cinco
años.
Quinquenniurn,
ii
¿Quimatus,
Us.
Lustrum
,
Olympias,
dis.
Dár
cinco
de
corto.
Per
defeótum
peccare,
In
cursu
deficere,
¡Ad
«meta
non'
pervenire:
De
largo.
a
iransgreda
Per:excessum
peccate.
:
Cincuenta,
Quinquaginta.
Cincuenta
veces,
Quinquagies,
Cincuentañal
de
edad.
Quinquagenarias
,
y
270
Cincuesma.
Quinquagesima
;
€»
Pentecoste
,
es,
*
Cingulo,
¿Cinto,
Cingnlum:
Cinétus
>
us.
$
Cinrilloxdel
sombrero;
Galeriospira.
00
*CINTA
para
ceñirse,
Zona
¿2
Con
la:
¿pida
¿Al
lo
cinta,
Gladio
succinétus,
Cinta
de
muger
muy
labrada,
Cestus;
1
0"
*
Estár
en
cinta,
Gravidam
esse,
AN
ferto
Vterun
foera
Intumescere.
coo.
/
*
Cintas.
de
seda,
Serica.
fasciole,
Para
atacgrses
Astido-
rie
ligule;
Cintura.
Peétus
,
oris,
Thoray;
¿
cis,
Media
corpus
CIPRES.
Cupressas
,
l.
Cyparissus,
1,000
Cipresar
»
lugar
de
cipreses,
Cupressetum
já
$
CIRCUITO.
Circuitusy
us,
Ámbitos
,
us,
Tiene
la
isla
E
circuito
ducientas
millas,
Pater
insala
lb
ducenta
passuym
millia,
;
Os
4
tr
nr
CI
Circulo,
Circulus
,
i,
Orbis,
is.
Circular
cosg.
Rotundus,
Circularis
,
Orbiculatus,
Circularmente.
Orbiculatim.
CIRCUNCIDAR.
Circumcido,
is.
ndiiii
dd
Cucum-
cisus
,Recutitus
,
Apella
,
zx.
*
Circunferencia.
Extremitas
circuli.
Periphera,
se,
Cir-
cunferentia,
.
FCIRCUNLOQUIO,
Verborum
circuitus
,
ambages,
¡peri-
phrasis.
Para
qué
es
andar
con
circunloquios
2
Quid
opus
est
istas
agere
ambages?
Ut
quid
hec
circuitio
3
*CIRCUNSPECTO.Cautus
,
Circunspectus.
*Circunspeccion,
Circunspedtio.,
nis:
Circunspectus,
us,
A
Circumstantia
,
2.
Ad-
-uncta
,orum.
*Circunstantes.
Circumstantes
,
ium.
Echando
de
alli
á
los
circunstantes,
le
preguntó,
si
Ec,
Remotis
arbitris,
ex
-'e€0
quesivit
,
an
8zc,
*
Circunvecinos.
Finitimi,
oram.
Accolz,
arum,
*
Cirio,
Cereus
,
el
,
Funale,
15.
*XCirial,
Lychuachas
,1,
Gestatorium
candelabrum,
*CIRRO.
Scirrus,
i,
Scitoma,
tis.
Tumor
induratus.
CIRUELO,,
arbel;
Prunus,
i.
Ciruela
,
fruto
de
este
arbol,
—Prunum,
Í
/
*
Ciruela
porcal,
Prunum
asinarium.
Amacena.
Damasce-
num.
De
frayle,
Cereum.
Regañada.
Ridens.
Ciruela
pasa,
Prunum
passum,
Aca
Cirujano.
Chirurgus,
gl.
Cirugía.
Ars
Chirurgica.
Chirurgia,
«e.
«CISCO,
Catbónis
reliquia
,
quisquiliz,
analeéta,
De
chi-
menea,
Enligo
,
inis,
*
Ciscarse.
Ventrem
pre
metu
solvi.
Cisma.
Schisma
,tis.
Divisio
gregis
Christi,
Cismatico,
Schismatic
us.
Ecclesiz
Catholic
desertor,
Cisne,
Olor,
45.
Cygnus,
1.
Cosa
de
Cisne.
Cygneus
,
Olo-
¿rinus,
a,
um.
Cisterna,
ó
“algibe
de
agua,
Cisterna,
2.
*
Citano
,
Quidam,
Dias
aliquis.
CITAR
,
6
llamar
á
juicio.
Cito
,-as.
Diem
alicut
dicere,
Aliquem
in
jus
adducere,
in
judicium,
vel
in:
Jus
vOca=
re.
Denuntiare,
ut
in
jus
eat
,
62
vadetur.
Citar,
ó
alegar
-
Autores.
Vide
Alegar,
*
Cita.
Testimonium.
Auctoritas,-+tis,
Citación.
Denuntuatio
,
GondiGio,,
nis.*
*
Citote,
llamador.
Stator
oia
y
15,
Citara
,óCirola.
Cuhara
m2
Brirista,
o
Citolero.
Cith:
aye
dns
ii,
Ella
Citharistria,
e.
CIUDAD,
los
edificios.
Urbs,
bis.
Los
vecinos
de
de
Ci
vitas,
qe
Ciudad
Mutriz,
¿principal.
Me
etropolis;
"is.
Cosa
de
Cialad.
Urbicus,
a,
un.
er
pp
vel
3
*
Ciudadela,
Arx-,
cis.
¿392
Ciudadano,
Civis
,
is.
Urbis
bola,
oiyik
CIVIL
cosa.
Civilis,
€.
Civicas,
Civilmente,
Civilicer,
CIZAÑA.
Zizania,
2.
Dicta
y
orum,
Sembrdes
Cizaña.
Odium,
Éz
inimicitiam
inter
alias
ca
>
excitare,
Cizáñero.
Discotdiatum
Sator.
0
orqiido
DIM
A
Gr
CTN
Na
*
CLAMAR.
Clamo,
as.
Vociferor,
vet
Vociter
25,
Cla-
“t:imorem
edo.
Clamitos
as.
A
Clamor.
Clamor
,
oris,
Vociferatio
,
nis,
Clamoroso.
Cimñosusé
a,
um,
A
*RCLEANDESTINO.
Clandestinus,
Ocealtis
sa
um.
*
Clandestinamente:
Clam,
abecandite:
*
CLARA
de
huevo,
Albumen,
inis.
tdi
9vi
p
¿00
ex
ovo,
Plin,
++
Claraboya.Cancellata
fenestra,
:
*
Claréa
Mulsum,
1.
Murma,
2,
Nedtar,
¡
154
*
Clarete
vino.
Vinum
helvolaw;
j
*Clg-
[Document text truncated for crawler view.]