scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Examen juridico en defensa de la justicia y memorial que al Rey Nuestro Señor haze vn sugeto

Osuna, Gaspar Téllez-Girón Duque de (1625-1694)

Full text

EXAMEN J VRIDICO EN DEFENSA DE LA JUSTICIA i Y MEMORIAL , QUE AL REY NUESTRO SEÑOR HAZE VN SUCETO, POR EL DVQVE DE OSSVNA SOBRE diferentes agravios que en SU PERSONA , Y ESTADOS HA EXPERIMENTADO. EN COMPOSTEl LA: Por la Viuda de Juan Baptifta de San Clemente y Farfan. Ano de M.DC.LXXXIV. ■ Y .i; JA aup ; J ; i.'JO: -..a v • . i.?;;';,: , • ■ te. ' ■ f H V Z 2 D . G fiiSO? F ■ ' * váliJA c:¿ i Vía-A ^ AH ¿JUATc A': A-Í.P 3 tV .oaATyíaMUZri.lJ. ■ ■ v-vP.;-e. ,• v -nlif »•' ■ •• ’<••. . •: • -A..-. ■ *s*^ . _ ’ .. ¿í ;;::U Ego autemin iuftitiaapparebo confgeBui tuo. Pial. id. 5 * . m «k; C : £ T '‘ n v'*r>ln ? 9 V » 1 í (i.) HugoVi&orín.detrib. vo)unt.inChrifi:o,vbiait: copafsio ex virtute efi,quddo propalienis dolor ibas cómpati - mur,cumfcilicet iufiitiam premi innocentiam affligi v ídem as. (2.) Nauarrus in Manual. cap.24.n-i7.ibi : Et quodeadem lege charitatis tenemur etiam ad t etiam ad impedienda eius a na externa etiam cum incommodo nofiropecuniario. LaeíT.de Iuft & Iure, lib.2.cap.9.dub.$,n.p$.ibi: Dico quarto,quinon defendit vi¬ ta m , vel fortunasproximi dum commode potefi , peccat quidem morttfere cotra charitate. Crefp. obfervat. 60.n. i$>. ibi: Sed lnre Canónico infpeElo non manere hdc proximi defenfionem interminis polefiatis ,Jed etiam obligationis , grnccefsitatis , probat Farinac.in II •Hii L A N C O ES EL INOCENTE DE la compafsion, (1.) y tal incentivo para íü defcnla, que aun el mas retira¬ do la folicita: deuda innegable es de de la caridad fu aplicación, que nos in¬ tima defender al oprimido. (2.) SucedeleaísiávnSugeto , que frallandofe bien lexos de la Corte, y no eftandol© en la c on lideracion de lo que contra la Perfona , punto , y Efdefendenda illa eius bcna. Et ibi: fados del Duque de OíTüna fe ha obrado, interiormen te J . J "" J . J * *“ “ le reconoce impelido (3.3 áreprefentar en elle bre- Memorial al Rey nueítro íeñor las canias, que juítif- Jjmamente manifieílam fu inculpabilidad en el tropel eje aemonftraciones que ha experimentado. Y que fu Mageftad,como tan Gatolico en fu grande juftiílca- Cl ° n , y clemencia, las mande reformar, con la íatisfacl °nequivalente,éigualalpefode tanto agravio.Muy pofsible es, que en el hecho que aqui fe delineare omitaa lgunascircnnílancias, que en la realidad fe avrán ofrecido en efta dependencia; porque como le ha difta- o° folamente la caridad,defnuda de parti cular inftancia, P r ax - Crim.q. 125. num. 3 oo.cum ? lnte reíTado afeito, fe funda en el que pudo adquirir en &^E^o P b»u?expV(sí°luril las noticias comunes, y que publicamente han corrido bus in d.cap. diledo, ibi: imofi Cn la Monarch ia. potefl , gr negligit , videatur iniuf 2 GLORIA riamfovere, acejfie particeps eius culpa , cum alijs Iuribus,& DD. ($0 ExD.Ambrof.deofíicdib. i.cap.3<$.relatoincap.nonininferenda7.23.q.3.cuiushaEciunt ^ er ka: Non in inferenda, fedindepelleuda in iuria lex virtutis efi f qui enim non repellit d /ocio iniuf £ a *n\fi potefi, tam efi in vicio ,quamille,qui facit. ZJnde S.AÍoyfies hiñe prius orfus efi tefiamenta, í. h c *fortitudinis : nam cum vidijfet Habreum ab Mgyptio iniuriam accipientem , defendit ; ita vt ^gVptium profierneret , atque in arena abfconderet,Solomon quoque ait:(eripe eum,qui ducitur ad mor - /f% - ) T ex.in cap .error 3.83.dift.vbi Innocentius inquit: Error, cui non refifiitur , approbatur,grveritíls °um minime defiendatur opprimitur : negligere quippe cumpofsis de turbare perver/os, nihil aliud e jf->quamfiovere. cap.negligere 55.i-q*7-cap,quifquis8o.n,q.3» Y aísi obfervó Rolando de el X a Ue,ferlicitodefenderalaufente, c oni.47.vol. 3 . 0 . 1 7 . i bi: Quod licet quando fumus in cafibus , ttl qttibus ab/enspoftit damnari , vt in ca/u nofiro , nonpofisit intervenireprocuraron, tamen alius admit- H debet ad iudicium , qni vult oflendere innocentiam vocati non comparentis, quemadmodum ipfie Iudex yuarit ,(2;* quarere debet d fe{ipfo de innocentia rei,licet ipfe non fe defendat,*uxta notataper Bart. in locis J H pra relatis. Orna dttbium non efi qucmlibctpojfe inftruere ludicem pro innocentia accu/ati , etiam “bfentis idem voluit fueron.confiqi.col.z.verf.non confiat,vbific ait: Nam confiat quod in ómnibus cafibus vbi de iurc communi contra abfentempotefiperveniri adJententiam , qui notantur in l.¿ 4 bfentem , y de Pan.&in 1 . Abfentem, C.de accufat.Admititur quilibet veniens , etiamfiue mandato ad defiendennon tanquamprocurator, fiedtanqua m defien/or , quoniam licet lex agrabettn illis cafibusfipecialiht *s abfentem, vt pofisit damnari contra regulam qna babet , quod contra contumacem non potefi proceynifiadannotationem bonorum,& non vltra,d.l.Abfiente tamen in hoc relevatur abfiens , vtpro eo auf^ur , qnicumque non folum volens allegare caufas abfentia ,fedetiam caufas caufia ; quia melius efi abfentem audtre, quamnullo forte defenderte inno cent em condcmnare. Cum Bart. Mich. de ^rufth.Corn.Alex.Rum.Aret.Folleij.Houelet^idemRoland.exn,27.vfqueadfinem, .o; b;¡\í y.v v V¿ ' - '- ‘¿f- 3 ü . ; í . rs^oGxi j:íi ?;i <y?^hd\t O úuojíÚ jfcJ> ; .r ) f noj/':•;?• ÍÍIO'J sí '~ v - ! 'A ■ • -tlU' ob , -nic- í.'*í tq : ob ,.í* •; ; j ¡i. ...ir- • " ■ ;1 .; oídi^pí:.:i x.! u o b : i .íi oiíoí j-up ,nó : o r iíq; m hr* »;/> r>l vb ^ f. .0 .obiínriqo irisbn ; b rjai j • v i & . iS i i 7 £ i fci |> 0 í ob’ :Ov £ , • e o ■ niíG { i -nohob i\ i: n ;ox> 3Up oí ob n • .-ir.'vnr fobrociorii ’)¡ • f:iu?Óobo¿.ij¿. A. ,? b ^ ow| dOGffii OOiiOO*l.g 0 !JD •lid ’i 350 .' •3.:i •. ;ÍJ ÍIO U-Jífó) bflríítfl *" fv *o^ ; jbqo «1 i ■ ■ _ _ ... ■ _ i $5 $1 >’i.j: LonríorYo^aH (.i) ;• idwdHvIO V.SVÚV» v. A'¿ A i . ; »> eVi i;u. A:. v.".CÍ •'«X V* V\^ 1^'sU'o\»vV.'¿,^V. ■ « .ÍíífP'.tV: ni ihMtüiVx (.í) wA.í.’i i.íivw *.:V : ic:i,Ti .n.fs. c|gd U vki.íVí tatsvismiwt. \*t*Ao vy* .ic'n:'l .kvp.iUnte 0 . 0 , . - •. x.W;nii^ví\«u. íva--^ -."i tikfiVKWmrá «MI) * WTiiV.% v* 3 & fu;í sL.'DxJ :ici.; •. r, r.áub.^.CBO.r x ,*ii;l -V? «ttr.hir.fUV i v; íauG. «r»V& ; ’v.x^wa**v;¿\ \ví « vn.» ’ s ... , / ... jX' , \y.y\ ¿ - ': i . rj í *?*r .2 ^.Vn * Ai io i w v. ■ ^ .>•. sv»\. \\*Z : idí .^i .n.ob .isviVMo 3 Ít\ VtV.<c.íV dm«y>A ü* i <« o.A ;mv*ol\wi\'A-> Vv r ' • ¿Aba «Mw V^\ y{ íii.ocr'- 1 :,óot^ t v \y \>\ - rj «íüD.ooí tT-Hn.fií.p.íí ' _>.z:¿'iq ,§i-JoVvi ,f .ftfill.jf . 1 } fcnnG.r,pD> *í*;íjI jh]X 9 lüJÉcioiCj ;:I.or í v at»\ : idi c o Boích . • ?nd -»;«i"b t i<¿'« f >^'To\iK»n .GOL ^«üjjahül ?[ilt mu.' i : ;••.’• *t , p.^ü . ^ 1 *- ■ : . • i kit ai aca.rrOciroTL'O'- -V '. Á\ ,<>V » «-.0^ (^íuxwviw < :.A\. '. ■ . ■■ >A ■ , iWx'í- u\ «:• .V' . V"*-' *c kVi: VvV.r^Vk , vmi«V\'y.T:;á «u*ví*ñ.v\ *\'¿#\ \ *A-- •' -\cs\v. . . -v-'-bWti “.v^.. . . ... ..- . . . • n '. • . : . v,.: .•>, - V>V* w\\ Yi'.M'-.Y. “.fe l\V.\ 0 ‘ ^v-.v • ■ v ■ ;, OTJV;%« fiv.... V-r^c*:.v.w\Vfc “VAUV.^ ^ \i z\i d ::0>yl ó vivido tdü Y .? f>.£T.OÓV; \^\»r |b.-.[> y-}-;; ifgOO.(ji;:> .v-:v: '. ‘V'^^V Ri xuwúy . v : .•:* ' tt .n.£.í°' Jn^'- c " jno) :¡ ir '¿.-í' n-í. m>oí: ^ • ■ •• l-, l^i\> K)«M < 10 V.VUU 9 ^«\mW«Í •' : v 5 K*V. f •; • V. í\v,^Ú;'í,n ,.\vs;., ? V..;- .0 ;,v,v ;\v,%';v v.v.. i»v- , u v»u i ; - •• >•' . '• iltwt v •. . ■ >.’i'U’sWti'. r.vv. ' './• -' ■ • • ;v.O'•• <3^-v V ' ' > . »* \\ i\__^ C\ o P c 2i" i i. Jljñ V3jd ¿£ i. )1( . ' no ...! o'-ni j : ; • ^iniíi* o3íit-'if« 5 Í ^ : .o!: a ¡ . mi*:oq>’3rri u; n esnomif 1 r»ofr»obW .• ■ r ü ' ; i r ‘ • iw íiti ontoo¿fccíb^B -bb'.. d i:;/) ,Vm -c ' . o!. 1 ’ . . rn ;rl* r f .bno' • : o y lt $P |£ Q 3 X ■ ' • • . - ■ • ' : _ alr:': vi hú i x:; no : ?;p t - ;.bíifB‘nrD*.i j í ' ’ ■ ' ljÚ3 c í;hm:-•' •.' • > ! ';:>! /..'.btbi'inu nirir 5 :-:r.!o 1 0 - fI3‘;i ::.; LccLn^ ; 'i.'í... .' b ,¡ obhiGD fífifí o^íiomroiídí • :lclli ■ - 1 " MÍKTÚ t? - , ni . ViA A\ ■ ’j. t ,.; ; ! . .:ñci>b .YíntJmA.Crn (-| 3 , ■ 1 ■ . \y *3 í t fc'.’-.'v • •í\ iV. VSiüto V; ■ '. V;'UR t v - ' •. ..»¿\ wójOv, :' ” ■ * u .* ■ **">'.«> ■ > \vvs .,<• A*. Vv.o.-;' .."... • > .> , j , .i.\ : o'? ..'t.ií i. i j v^tT^ . y : *^- A ,s:i Va*.ÍA 'v«\X\V»T*W^v.‘\_''IV V;'.' ..V.v, ..K.'-r. .AnY'AT.'S J t W ; - ."»v»\_vK . ' • - . ••_ , -. V . 3- vv. ^Vv. r-:.,'..-.. .*;v\}rA N .,-: ”• v.^wvaV- A/ •“- ^ ^ *\ J- >* A V W« ^ U V ff : VX <V " *' v ' V^-;> ea*v.- • ■ ^a^v 1 * < ' v:-.. \ i.«V’ ; i\ í-y.Y- ■ ■■ d, v .-v :.\ ,. -- . . . . < ■ : . .. .. ..... •' -• ; • - A. »'* . c.-.'.'i'. z\ r ‘ • ■ . ■ . .,i£\' • ■ • " «' ■ • o-V\i\tw ■ • ■ • : - ■ : ' ■ • '• V;^ '• ,••••• ; > .* *' >V "> ;% ' ,av ;.Av.’/,- ov>A^\‘.. A;,' 1 ' ‘ ; - ‘ f no j , . . ud 1 - n x-j.bnfiloii : 7 * ; , 3 ¿ Í J .rO M .[•‘jIIoTÍ.^'íA' 1 ii.Jl.xo SEÑOR C §. I. > LORIA es de vn animo generoío el fuv frimiento en las adverfidades, (i . ) y no menor virtud del valor, la tolerancia en c ^ a s > ( 2.) fiendo precepto de ambos el íilencio, psra que ceflando el deííahogo, q puede permitir* e a vna quexa, fe haga mayor , y mas feguro el mérito. ( 3 . ) Carlos,Rey de Ñapóles , tenia en íus Eícuvna (erradapeña, en cuya cumbre íe levan¬ ta vna Cruz coronada de vna rofa, que circun¬ da efte tema': En el íufr¿miento anida la De Anibal,Capitán Athenieníe, refiere Tidbio, (y.) fe atribuía lo heroyco dírfu valor al Sufrimiento que tenia en todo genero de molefi tla • yafsiSan Ambrofio alaba al Governador, < l u e fiendolo de fi proprio , tolerando el dolor, H Ue p udo originarle el contraviénto , le vence> diendofe fuperiorá él*(6j pLroquando la acción viene a íer tan penal, que fegun fu gravedad , y calidades , puede (por lo menos en la externa coníideració 3 ofen¬ der el punto del íugeto á quié fe dirige: es ineícuíablela repreíentacion de las caulas, que juílaméte manifieften fu inculpabilidad j (7.) refultan- 00 lo contrario con el íilencio , que tal vez ftiele fer muda confefsion de la culpa ¿ que aísi Jo rezeló Saluftio (8.} y el Nazianze- A no Ci.) Ovid.Iib. 5 . trift.eíeg.rf. Scilicct adverjis probitas txercita rebtts trifii materiam tempore Unáis habei. S in los trabajos de Vlifes fuera dichofa Penelopejpero fuera fin glo¬ ria fu dicha, dize el Poeta milmo, ibidem. Sinibilinfettidurum vidiffet ZJtyjfes Penelopefelix , fedfine latí - deforet.ldem lib^.trift^eleg.^ -Arduaperpracepsgloria vadit iter • Propert.Jib. 4 . eleg. n» Magnum iter a fe endo j feddatmihi gloria vires. Non iuvat exfacili lelia corona mvo. _ (2.) YafsidixoSeneca, quea la virtud del valor , le añade gloríala opoíiciOiSenec. epift. 13. ib v.Aíultü Jipi adije it v ir tus laccfsita. Seneca filíus in aedip.ibi; Quencunque fortent viderifmijerum neges. Div. Auguft.’ in Pf.93.ibi: SictttStalU non lucent in die,fed in notte 3 ita vera pacientia% patientia autem vera efi (dixo Beda) incap.21 .Luc. Aliena mala aquanU miterperpeti,contra eum queque, qui mala irrogat nullo dolore moveri. (50 Preguntado Ageíilao con admiración de fu gran paciencia , y fufrimiento* Refpondió :teníacoftumbre, y habito de no mudarle ¿ qualquiera mudangalde la fortuna* Ego me confuefacio, vt quacunque in ceder it fortuna yjttutatio ¡nequaram ipfemutat ñ >»r;«.Cárpinian. in exép* Conítant.patientiae ex Plutar. . _. . ... ... (4*) NicohCauf.inlib.io.Parab,4.* v ™ Tlt * L l vlus >“b. 30.101.* Durarum rerum omniumpacientia non in projperis, fed m ad - ( 6 .) D.Amb.ferm.g.ibi :Iu &¡IUefi gH b er „ M orJm^ H ; u , adver/af»* v incitpat ten tía: virtutejuperat , fecunda non cxtollitHr,adverfiSmnfranmHr <],> Menoch.conr. 5 o 1 .n. I . ib¡: Q±¡hon,ri,, & J ¡ g „¡, a tis * íu0 % m ‘ He ^ C M f a adbAom, mn modo d«m»a„d.f«n, ,f e d/ H mmopon la U da»di.DW. Paul, ad Rom.- tórCap. non in f8 ? d V,¡ ? J q ‘ 5 j b ,' ■ N “” M ' Pf er ‘ i »*. J¡itiurialexvirtmtsefi. «•) Saluft.nonplacuit rct.cerc.nemodcílumin confciemiam ducant.Meiiu»An>ob.lib. j. contri contra Gent.ibi: Nc diutius ínter rapta def enfio palmam criminiscalumniaoribas co»cerff£'*- ///r. C ap.error 3 . 8 3 . dift.ibi : Error cuinon refifi mtur approbatur,& ventas , xymjuwdcjfenjttH oppr imitar. . * * * ■ & \ í Jr (9.) S.Gregor.Naz.orat.3. ibi: Silentiumprami confenjum ejfe docet. D.Auguft.inPf. 8i.relat. incap.oftendit 11. 23. q. 3- ibi.* Quidefinit obiare,cum potefi , confentit.D. Amb. de offic.Iib. 1. cap.37.rdat . in d. cap. non in inferenda 7.23 .q.3. ibi: Qai cnim non repellit a Jocio iniuriam Ji potefi, tamefiin vitio ,quam Ule qai facit. Cap.qui poteftg. cap.Iuítum p. cap.ad>Imperatoribus 10.ea cau. & q. cap.crror 3. cap. confentire 5.83. dift. (10. ) D. Thom.2. 2.q.72,’art. 3-incorp.ibi : O pportet y vt contante - liani illatam repellamas; propter bonum maltoram , quoru profertas im - peditur propter contumelias nobis illatas. (n.)D.Gregor.Mag. hom. 9.111 ALzech. (12.) D.Paulin.Epiíl.5o.adCelantiam ibi: uipofiolici vero, &pracepti efi, & exempli,vt habeamus rationem , non confcientia lantam , fed etiafanta- B añez 2.2.q.<5z.ar.2.dub* 2.Concl.5.ibi: S icat delinquit , qai coram alijsfacinus comittit,/candala cfferendo y & malam excntpluvr. mul¬ lo magis[candaliz,at,quiremittit ref titutionem delitti,fuljofibi impofti. (1 3 O D . Aug.de c ó muni vita cleric,Serm.2.relat.incap.Nol. 10.12. q. 1 , Pro videmus entra bona , vt ait u 4 poflulus non folam coram Deo , fed etiam coram ómnibus bominibuSi propter nos confcientia tJofira fufficit nobis', propter vos fama nofira nonpollaityjédpollere debet in vobis tenete fjuod dixi,atqae difiingaite ; dua¡ res fant confcientia &fama , confcientia necesaria efitibi ffama próximo tuo , ’ ' ^ ; ‘’ • ' ■ fama no Carmelita. (9.} §. III. Y Santo Tomás juzgó con venia defender el crédito; (10.) encargando como precep¬ to lo mefmo S.Gregorio el Grande, (11.) de a donde tuvo origen vna admirableDo£trina de *>• Paulino , (12 . ) que amoneíla, no folo debamos atender la j unificación de lo interior: fi ranabien la integridad de la fama? á quien ligue San ócn tin, notando de cruel coníigo milmo al que m 1 ' rando folo la pureza del efpiritu,ddprecia loq llC puede en alguu modo oBfcurecerla : (13 pa¬ tencia, que en quien concurre alguna prerroga 11 * va, ó Dignidad, es indifpenfable.( 14 ) % IV. llJAlIa*feel Duque de OíTuna con las h e,e< dadas de fu Illuftre Sangre enProgenú 01 ^ tan efclarecidos 3 no eftando menos aísiftido ^ las que por íi proprio ha adquirido en los I WJj^ Militares, y Politicos, que ha exercido (if) ^ férvido de Vueftra Mageftad, y vtiíidad de Monarchia, aviendo veinte y feis años qu e * ll V á V.Mag.deldeel de cincuenta y feis, h alla eJ ochenta y dos, en los mas dellos aventurando cafa, y vida, tantas vezes,queha fido mas gro tenerla, que fuera averia perdido ¡ pues en ^ tíos, reencuentros, batallas, aílaltos, buenos > ) malos fuceífos, fiempre fe halló delante de enemigos, obedeciendo, y mandando en las guardias, y con tales aciertos,aunque noíien uuu^.u.j.wwwuv .-— Farin.in praxi cr imm.p. 3 .q. 1 o 5. n. 294. ,„Vcc\ef. Ai.ib* : (14.) Proverb.22.ibi: Meliusefinomenbonum,quamdiuittamultan ■ ^ágn. babe de bono nomine, hoc enim magis permanebittibi, quam milla ] thejaun pra 'fa #, deben !•/ Greg.d.hom.p.in Alzech.circamed.ibi: Quorumvitainexemploimtationir^ aii direp° tc ' pojfunt, detrahentium/ibi verba compefcere, ne cor timpradíe ationem non an > r ant,&itainpr avis mor ibas r emanentes beneviuerecontemnant. 1.(15.) ' 7 T ( i 5 - Lucan.inPaneg.ad Calpurni,Piíonem. ... 'Prefiní me virtas rapit^ miranda per omnes f^ita modo$,qu&Jt de ejfet illi forte ere ato, A obihtas-, eadempro nobilitatefaijfet - Nam quid iniagtnibus,quid auitis falta triápbis. si i r i a, quidpleni namerofo conjalefafli Profaermtfi vita kabat? Ptrit omnis in illo. - Cernís bonot, catas laus ejlin origine fola At illt,qüi tumis animam natalibas aquat, E'partem titali non fummampon'tt in Mis, Ipje caneadas erit% Nos cjuoqaepacata Gironem laude nitentem Exaqaamus accies^nec enimfi bella qaierunt Vícidit-virtas , licet exef cere togat<e y Manera militia , licet,&Jine fangainit haujtn* Intimo fabIndice bella moaere. Me queque fervati contingetgloria civts ,. ^Ita qae viUrtceis intexerant l¡ '" ,1 " u con igual dicha(que( i y.} no tQ das vczes coneurj" c jde que tiene buenas certificaciones en lasRea- * e s Cartas del Rey nueftro feñor (que aya gloria} aun en los pocos afortunados fu cellos de la Mo¬ narquía, quanto mas en los dicholbsj y dé la Reylla nueílra feñora,y de V.Mag. ( Dios le guardé} en todos los goviernos que han eftado a iu cargOj Y ^ n el crédito con los enemigos. 5 . V. O fiendo menores teftigos Vueftras Mageftades averíe dado por bien férvidos del Etique en el empleo que el Rey nueftro feñor (que Santa gloria aya} hizo encargando al Du¬ que la Gavalleria de Milán, que embarazó fu pa¬ dre (que efté en el Cielo } como el cargo de la Armada Real,por hallarfe fin fucefiion, en que luego que murió no hizo reparo *, pues falio á 1er- v irfin ella, no admitiendo el Virrey nato de Sici¬ lia, de que íe le hizo merced deípues de la muerte de fu padre, fiendo efte de mayor quietud, y con¬ veniencia , por ir á lervir el puerto de General de la Cavalleria de Eftremadura, en la primera cam¬ paña, que íe hizo contra Portugal, y en las tomas de Ol ivenza, y Moronj porque lolo ha eftimado líempre la gloria, vnico fin á que ha afpirado en e n todas ocafiones,y no t á otra cofa. §. vi. 2.(15.) omnique negotio ( ait Apuleius4-Flor.) animas laadabilis ejl, nam eventas ortam ex accidenti habet. Y afsi notó Boecio de coníolat.lib. 1 .Prof.4,§»5. Que los mo¬ tivos délos negocios no íe deben pefar con el acalo de los fuceífos: por lo qual vino á reprehender Tacito en el4.deíus Anales fer achaque proprio del vulgo hazer culpa de la fuer¬ te. Y Heliodoro in hinor. Etiop. pag.402.Siguiendo lo miímo,afirma tenerla los hombres muchas vezes en acomodar fu diótamen ,fegun la ra¬ zón de los accidentes.Tiraq. dePoen. temperand. caufa 52.n.9.ibi: Et bañe partem hoc qaoqae comprobat , qaod acias bominum non eaenta ,fed confilio metiendi funt,&<eflimandiper tex. inl.verum,§.íciendum, fF. de min? &hfed an vltro,§.i. f f.de negot.geft. ibiiSafficitfi v tiliter capit, etiam fi ejfeÜa non habait negottam, 8 ¿ Glofl. ibi verbo non habait . i bi: Nota eventum non injpici,z\h allegans Iura , & Ovid.Epilt.2. Phillif. Demophonti. Exitas alia probat, careafquifquis ‘ ( d ab eveat a falla notandapatat. Y afsi dixo Seneca lib. 4. declamar. Omnia honejla operxvolantas inchoat, occa- Jio perficit , jape honor ata -virtas ejl„ etiam vbi eam fefellit exitas Qui bus adde tex.in 1. fraudi 8 o.ff. de Regul. IurisvbiPapinianus ait ibi: Fraadis interpratatio femper in iure civili non ex eventa dantaxatjedconjilio qaoq; eonfideratnr* C Irvió el puefto de Capitán General decaí¬ da tilla, y fu Exercito; y aviendo muerto fuMageftad(que Dios aya} la Reyna nueftra feñora Madre le mandó fuerte á fervir el cargo de Virrey de Cataluña *, yantes de cumplir el tiempo en aquel empleo, ciae Governador de Milán, man¬ teniendo en eftos goviernos, con la autoridad del puefto, el aumento de la Real Hazienda,con A 2 medios medios que hizieílen la contribución fuave, y la adminiftracion de jufticia,obfervandofe en rodos con tanta igualdad, y templanza, que en ambas ocupaciones le conlervó generalmente notable paz,ylofsiego: para cuya manutenfion , no per¬ donó el Duque al cuy dado de fu perfona proprft el menor inflante de defcanlbjpues fin fiarlo áM^ niftros procurava por íi las noticias necefla¡'%s» $n ordena la mejor dirección,y acierto. $. VII. D E fpues de aver férvido la Prcfidenoia de Or¬ denes, íe las dio Vueflra Mageftad reitera' das, paraquelefueíTeáferviren la jomada de» venida áEfpañadela ReynanucflraSeñora, oe que repetidas vezes fe elcufó , reprefenrand^ 3 V. M agdas razones que tenia para no hazerM 51 por no íer necelaria fu perfona,y endo orra, cofl 10 fe avia eftilado en la pallada de la Reyna M 3í j fC j pues yendo el Duque de Naxera,no le le obligó 2 * deAltamiraáquelahizieíle, nieftefalió d#f drid,halla que detenido el Duque de Naxera el de Altamiraá exercer aquella Plcnipotcn<> como por la falta de medios en que tantas ocalJ¡£ neideíervicio le avian pueflo. Y íicndo impofsibilidad tan grande, la que mas moviu Duque áfuplicará V. Mag. le efciifaífedclbd^ la de fu crédito ; pues no íe dará exemplar de f í l ! . hallándole Cauallerizo Mayor de la Reyna nuj tra leñora, fe nóbraíle otro por Mayordomo ^ yor de fu Mageftad , no a viendo quien en ¿ cios,cafas,y graduaciones le pueda lbbreíalir. § VIII. ■ * P y No haziendo reparo el Duque en que ( , pues de todo lo dicho ) tantos le han P to el pie adelante, facrificó ellas, y otras ‘ r,u . mortificaciones al Real gufto de V. Mag- y * proprio de fervirle en todo, con vna tan C1 V cir Agnación , que apenas tendrá igual; y pa « ' L - c tarlo ficó facultad de fecenra mil ducados, l acabócafídedeltruir fu cafa etj> gaftódozientosy treita mil .^queelf* UC:tB¡ . vantar^mntener,y Mentara ^ J fC¡osdc á fepañas de Ohvenza,y V el yes > d ^ p u ft cn tur teciento$ vaííTi l losluy 0 * ^ fu y, íü cafa vn año en Milá,y. traerla defpucs á fu colla, con crecidifsimo d jipen dio de fu caudal, por no averíele dado en todo él, ni fueldo, ni ayuda de coila,ni aun Embarcación, y aver vendido íus ala¬ jas ,y plata, y haílaías joyas déla Duqueía fu Efi pola; ion mas de quatrocientos v y trecienta mil ducados los que ha gallado en el Real fervicio, fia aver recebido de ¡a Real Hazienda en todo el tiépode fu vida, y fcryicioi, mas cantidad que Ja de diez y feis mil dílcados, que es el vnico maravedí que el Duque, y todo, fus paflados han recebidq dclla: gloria que íé contará de pocos . §. IX. Y Aunque eíhdigrefsion parezca eflraña de , vn magnánimo, y generólo pecho, como c* del Duque (‘ en quien ha íido,y es mas connatura ‘ .obrar continuamente en íérviciode V. Mag. y 'Vtijidad de la Monarchia, fin otro fin que el de Ja p’ opria obligación de quien es.,) Pero quandp Jos Janees fon tan extraordinarios , que pallan los Junitesdelo regular, no puede fer reparapie.f ió.^ r§. X. -.f A irmÓoJ 7 ¡x ' P Eniendqel Duque prefente ella confideráció, , le reconoce caítigado con ¿ehrigoí feverir jd que ha vi lio el mundo, llevándole prefo ál A ¡cazar de Segó vi a, bien á colla de lalalud, doilr deeíliivq quaren radias, con ia íncomuiaidad j y gallos que lé pueden inferir, aEiftiejidole quatrp A Iguciles de Corte, y vn Alcalde, aviendole facauo por multa veinte mil ducados en los Lugares del Efiado de A ndalnzia, con notable giílo, pér¬ dida delu hazienda,ydeílruicon délosvaflallos, tiempo de tanta ailarnidadvpue? fe ocupó yn Alcalde de Cor te de la Chai^l jeria ? gpn Elcriva- Uó,y Miniílros quarenca dias, vendiendo,,lgs:grq- Uos.y azey tea mucho menos precio j aísi por la brevedad de la cx.equcion, copio pp^yer condu¬ cido gran parte dellos fuera de los Lugares } y los vafiálosCno es.menqji fcjifi^e j,cpn fas canti¬ dades demaravediíeaquc fe je ficafoA porcuenta de loquedebian a la haziejuda, tan exhauílos en las luyas, 1 q fe impofibijicarpaíos nm^empanap us tierras, en q fe pierde cantida^pnfidcrable dp ^iezmosj y afsi conla: condea¿cioa[^Rri<^ , e « ® cierto (i¿.) Seneca debenef.lib. i.c. : 2 . i b i : Alagnianimi efi non frailan* benefieioramfc¡jm> 8 cc.zo.ibi : Hac intercilios benefteij lexejhalterJlatim obli vifci debet dati , alter acepti nutnqnd.Y aísi aun Dios viendo q fu Pue¬ blo,no obílante los beneficios q de fu Divina mano avia recibido, atropellava las Leyes, fe los traxó vna vez ü la memoria. Lcvit. 11 .ibi: Ego ettim (um- DominustfHi eduxi vos de terr 4 MgjptiiVt ejfem vobis in Dcum, ■ $ . XXIII. 1T 4. cap.i.Bart,Nav3r.Aviles,Afit.GoiPC2;ÍÍo!an<3.Syirarch-Abb.Conr < ^ r 3ft.Grrg.Lcp, Azebed» quos refer t Bcbad. d.iib. x .cap, 1 .n,15 ..Vudt pjfu^a 3 Pond^cmcDt¿lib.,i, c> i^Ülud dicaiifovít tpigramma. Peeifi,ipaniam diverfs gentibus znOy Projfíti ituuftstedomíname capí. Dnmqua ejjers v litis prepij conjortia tnrts, VPi mfectfii.q h o pi tus orbis erat* Ant.Fab.iib.iui. pi td.tit.i.pnn. 3. ( 2 P0 Pí.ói . n . P otifias Deiejh Sap.6.á 2. ¿indita ergo Reges^ in¬ te iiigue,& dijette luán a jmnm itrrayquontam data ejt a Dcmtno peteftasvobishcc ieí.10.4.' l n rnaríu Dei f otiftas ierra : & h*n?;ms£x adRom. 13.2. Aí,* ejt enim f oujtnin.fi aDeo . 0 ° v> Vt dixn Vi&or.de potd:.ovil.n.6.& y.Menoch. d^ íuctf. iid.j.J.22 ámit. 17.11.7i.Bobad.Ubi z.cap. 17.n. 2. Lcli.dc iur.hb, .i,cap.¿ t b dtb.4. n * ij.buar. dt hdcí ddciií. Íib. 3.cap. 3. n. 2 . AfH¿t. in proem. Ki b.ad cou.Ncapoiit.n.iS. Lerer.de rnanuReg.pr$lud.2.p.2.n. Xi.AztbJ.i. n.j.tit.7.1ib. 2. Rtcop. í>o t. de iuít..& i w, jib. 4. q. 4. ar tic. 1. Proveí b.8.ibi, Per me Reges regnant; C Uyo origen , aunque tuvo fu principio de ^ ¿jos , c e m opVi merCáuíá,porlo que mira á la Poteífaci Regiajconliderada en íi miíhiaj(> 5 Ü pero atendida en él particular, medianero Ja pre¬ videncia humana, fe adquirió. (30.} Y cómo ei fin principal en ella fue la coníei va cío n déla paz» común vtiiidad,y adminifíraciende jtiílicia>(3L) es tan anexo,é ínícparablé el vinculo defta obligacion 3 en quien la tiene, que íi por poísible le diera avereíledefedo , pafíando de Imperio Civil en Deipoticc 5 ( 3 2 . ) como entonces levavria depar¬ te del Superior en la obfervanciadel contrato,qu6 dió valor,y principio á fu poteftad , podríais averie en la República , eícufarfe juíhmente de qualquiera pena, ó dirección, que incluyeííe el W* conveniente referido. (33.^ Porque Torre-Blan.dciur.ípi 1 i t.uo.i 5 , .cap.io.n. 37 .Giurb.c 5 r .i.n. 3 ^ M a í lriíI.deM T a giftra.Iib. 3 . c . io.n« 264. Petr.Greg.debyiuagmat.iur.lit>. 3pcap.i.n.io.d’alg.deReg.prod.p. i.c. i.prcdud.i.exn. 41.&48, (31.) Piares eleglíTe Deum Reges ob rcáa/n, & tranquillam Pcpuli gubc.rnatíonem probatur exnxod. j.Deuterononi.^i.Jofue i.& i*Reg.3.4.p.io.& 15.Saigad.de Reg.j°rccbp.i.c. 1. pr£* liiíl. 3,11.44. ibi; Obieünm enim> & jinis jnprcmi regtminis ttmporalis tfipax pulu he a, & vájfaltórU# tranqu¡h¡as.Fr2iV\c)Íl.TQp.depotejt.PriHC/ptjecu¿.§.8.n. u\.Beliarm.ccnn ov.^ lib. l-cap. 6. tom. *• yln.de exbibend.anxil.ob commnne enim bonnm , Qr publicamjubditornm vtilit.at.erH Omnéregimtth & creatnm , & d Deo conceJJ'nm eJJ'e.Chm Bal.Aibeik Socin.Grammat.Natta, Alphonf Guerc , & Grcg.Lop.D.Thom.z.2.q.,58.art.5.in corp. ibi: Sicutergo charitas,qnarefpicit boyum Divinu^g Vtproprinm óbiíüum efiqnadam fpecialis vtrtusfe c PW¡ltttí?.j'nam ejjenciam ; tta etJam ínfima legd lS ejtJpcuatís V'tftttsfecHdumfnam ejjentiam , fecnndn'm quoÍPrefpicu commnne bonnm, vt profí^ übicttnm. Btfic efi in Principe principatuer , & cpuijiul 1 chit ei ónice-, 4njhbditis autern je candarte, (f ejitaji adminífir utive. Xtcum eo^alc.dekg.PoJit,|!ib. i.c.y.fí. liS.ibi: J¿niaadid a principio***, tur ah ifuit ei commendata potefias , ad txeqttetidam tufituam legalttn in órame adconfecjitictuWf 0 * commfimsycurn Ariíl.DiÁug.D.Greg Molin.Oíror.&Matth.Lop.Bravodib.i.deRcge ibiPr* ‘ da ergO)&jocietatii,&iufiitta cate ja Reges conjlunti. . cept (32.) IJcmSaIz.ibid.lib.3.cap.a.n.p,& io.ibi: Quibusdieendum efi.e¡uodadhocvt * r in ¿ cC polmcnsfegerat tn adminiftrattonepolitUa.Retpublicafi Rex efinomine Regh vnlt ^defioreirm Tyranntts cenferi debet jaampotefiatem in ínfimaftataere , cam ea^ua rationi innititur , ® Dominamkabct iujtstiam, nnllatennsab/olnta, fedretta cenltfurportftas R u b. ínfimatramitemexequátur. C'Ulttinl.refcriptajCol.fin.C.de Praecib.Imp. oírer.Arias . n0JÍ C\de rcfcind.vend.p.j.c. 2.11.24. Z* licetpíenitndopotefiatisconcefifit F r ^ipibns, ac fuit día nadita abfoluta,qna de Regio in dejpoticnm redditprincipatnm , fed illapotejta j ^ ^ inflo Reghac Principi convenir,&qna cnihvet afitni immifiioni tyrannidts , antimnjtm pj p . Marth.de j u i i i dióLp^.eafrp5-n.2.^«á: o rdinariaappelLatur , Peregr, de bonttmfd 128. Stcundnm qnam omnes Reges tujei dijpo nere atcnntnr ; enm Jummum m eg p ár Jad. : iuflmam colere \ acfita cntqnetura ¡ervare. Cum Macrob.Tcrr.Tuích.Carolodcl api acfna cniqneii Menoch.Valenz.conf.73 ,n.8.Borre!.. •05 •) ^!enz.conf,73-n.8.Borrei. „ ¿ ^fíxtRtfali* deJeg,poUt.íiRx.c¿p.7.n,xi^.ibi; Tfilitervt jij¡kft*tnRub'i J w tcni At 3/3 rtntat díampotefiatcm a principio naturali proveniente ™ r ationeconfirvntioniscommun'.s, omnsmqi rever entiam, ac comributioncra alias debitara ce fiare, dum Rex fubditós non folum bello non defen- «^i/^/'»/ffro/#/77/>/ < e;CL’fe}>.TKoin.Ponc.MaítriU.Cavalcan.PetrGree.Vald.Efcob^Marquez, veva!ios,Ju!.Ferrct;& Molin. -obr'V • §. XXIV. jpOrque dixoPlaton,(j4.3quc afsi como el alma viüifica elcuerpo,mientras ella á el viuda;alsi «jufticia á el Principado,y República, íiendo vna délas colas, q con eípecialidad la aumentare íllufi tran. Y San Gerónimo afirmó ($f.) íec propno oficio de los Reyes liazer juizio, y ju iheia, obierv ancia que tan inconexamente han tenido todos l°s de Efpaña,quc el íeñqr Felipo Quarto el Gra¬ de *> Padre de V.Mag. por vn Decreto, mandó á luí Confejos la obíervaííen i u d e fe te i b 1 e m en te, a ü- J Ue fuelle en negocio que íé hallaíle interaíledo el ^alPatrimonio.^dO D tf.XXV. (54.) Plato, dial. 1 6 . rclat.^Petr. Greg.de R.ep.Iib. io.c.2.ibi: Ttani • ma corpas viuificat quamdiu in eo efi; fie iufiitia Rempnblicam . Et idé Petr.Greg.ibid.n. idbi: Interpraci* pua,qu<z augent, illufirant , tficonferv antRefpublicas ,cuiufcnmqne ge - nerisfint,(fr Principatum,Regna , & Imperia iufiitia pracipn a efi, (35.) D.Hieron.adcap. 22. Ieremiae relat. in cap Regum olficium 23.23 ;q.; ^ibiíj Regumoffícium , efi propriumfacere indicium , & Jttfiitid,8c 3 >Kcg.. io.ibi. Confiitni te Regem, vt facer es judíela?» , & , iafii - tiam. (36.) Publicado al principio de el año de 1643. cuyo tenor 3 i e g íin re¬ fiere ñ’olorzano en la Dedicatoria de J Us Emblemas, y D.Laurencio Matheu en el Prologo déla Traducion de,ellas de Latin en Callean °>es como fe ligue. Los aprietos ensacaos hallamos, piden toda miperfona,atenciony cuy dado par a fu remedio',y Con efie fi n he ¡aplicado d naefiro Señor, que me alambre,y ayude con fus auxilios, pura fatisfacer tan obligación,y cumplir enteramente con Ja Janta voluntady férvido', pues fabe que efie a mi def J eo Unico. T juntamente ordeno y mando expresamente a efie Conjejo, que en lo que es deja parte me a Jt*de d llevar efia carga , como lo efpero deja z,elo,y atención. §-t. X ^ encardo en primer lugar el cuy dado y vigilancia en evitar ofenfasde Dios:, en que fe guardefírmentefu Santd Ley,fin quepor Hiñguri cafo de la tierrafe difpenje en la mas mínima parte', Pues mas quiero perder mis Rey nos juntos guardándola, que recobrar quanto Je ha perdido, fi ba de fer Con f i efg 0 de pifar la rdy* de los Diurno ¡preceptos. §'2. En fecundo lu^ar ordeno, que pongáis grande atención en la adminifir ación de jufiieia y fin refpetohumano alguno, nidexar deexecutarlapor finesparticulares ', pues íi en efio huviefie * l* defeuy do,ademas de la cuenta tan efirechaq av x e is de dar a Dios,os la tomare yo tabie, y cafiigare Con gran rigor á qualquiera que entendiere que no cumple con lo que debe a Dios ,y a Ju Sama Ley. §*3 • En tercer lu^ar os mando con t odaprécifsionlquefiempre me tratéis verdad licitamente, aun - °s parezca quefea contra migufio: que aunque efioy cierto, quefi Dios no me dexa de fu mano, yo tendré en nada, quefea contra lo que os digo, como hombre puede fer que falte en algo; y para tu e fie cafo es quando he menefier mas que misMimJlros me hablen claro,y no me dexén errar. Tmirad que ** pediré efirecha cuenta a todos fi aviendo yo declarado en efia forma mi voluntad , vojotros no cum~ t lis con ella. §• 4 - También os mando, que fe tenga gran cuy dado en elfecreto,porquefin el no Je puede governar COf »o je debe.X creo que ha ávido poco cuy dado en efioy qnefe habla fuer a de lo s Tribunales en los uegO' Cifls ? » 4 sde lo que fuera raz,on. v §•5. Fio de efe Confejo que atenderá con cuydado a executar lo que inviolablemente le ordeno , y ^ Ue con el amor que me tiene,y z.elo de miJer vicio, obrara de modo en mi ayuda,queyo ,y Vofotros def Car guemas nuefiras conciencias ,yfe abra puerta al bien,y quietud defia Aíonarchia. T efpero de nueftY ° Señor, qu e ha de vfar de mifericordia con no(otros ,y que a mi me ha de dar lugar para acertar a ex ecutar mtsdeJfeor,yd vofotros para acón Tejar me ¿o mejor,y para cumplir enuramtntf, con vuefiraS 'vagaciones. (37-^r.Prti* (370 ^Prudencio dé Sandobal enia Hiftoria de Carlos Quinto, p, i.lib-3.§. io. (38O Albornoz Cartilla,Políti¬ ca vtrb.m&ith^b’v.Bien es que los ot~ dos deKAíag.efienpatentes a Las quexas de fus 'Uajfallos-, pero ño k las defcompuefias vozes de los litigio jos ^don¬ de lapafsionpropriay el interés facan de jnnLio alrefpetto)pues la entereza, y rectitud del mas fttperio r fuele titu¬ bear a/as vozesdevna exclamación , y nimio ruego. Tafsi en el derecho fue¬ te irritar Je lo que pudo tener femejnuteprincipio.Impértt.Grai.in 1 . i.C.depetition.bon.fublat.ibi: Sed quoniam plerunque ita in nonnullis caufis inverecundo.petentium inhiatione confiringimur ,vt etiam non cocedenda tribuamus , 1 . 2 . fF.de fer.corrúp.ibi: Perjuadereefiplufquam compslli,&agijibiparere ,& l.i.tit. 19. p. y.ibi.'Como manera de fuerza ésjoljacar, arg.tex. in 1 . 1 .C.de füd.Iimitrofl vbi Imperat. Valentín.ínter coetera, quae amovet,eíl,quod acquiritur per furtivamdeprecadonem,ibi: Amoventes quidquid^velpotentia cuiufcüque elicuityvelfurtiva depracatio,c\i multis, qti£ congerit. ó’alg. derent. Bull. p. i.c.3-.exñ. 8.Caftill. lib. 3. controv.cap. i.exn. 105. cummultis feqq.ad quod facit Horat.lib. i.epifl.' 9-ad C laúd.Nerón.nam me rogat, & prasce cogit.& Ovid.in epiíh 2. Phiilid.Demophontí. Credidimus lachrymis,anhafimulare docentur ? fía quoque hab,ent artes, quaque in¬ tentar eunt. Fadt,& Virg.lib. 3 .Georg, Jugentem clamore prames ad retía ceruum. (39.) Ovid.lib.2.de Ponto eleg- 3.ad Maxim. Ira 18. S xxv. " * 1 * ' * 1( ,¡ . , , 9 ... . • : Y E n la* Cortes-que fe celebraron en Vallado- -* ■ lid, año deifiB. éntrelas cofas, quepor los Procuradores de ellas fe le reprefentaron al Teñor Emperador,tercero Abuelo de V.Mag. comp obligación propria luya, fue dezirle : que aun*- que los Reyes tu vieífen otras muchas calidades» como eran linage, dignidad, potencia, honra, tt quezas,eftimaciones,deleytesj&c. ninguna deftas le hazia Rey,fegun el Derecho, finó folo el admb niftrarjufticia.(37.) §. XXVI. TJ Izieron eco ellas vozes(Teñór) en los Reales ^dL oidos de V.Magcomo tan zelofo en ella » J períuadido á la exclamación de Marcos Sabogal» que con tan exquifita calumnia , elevó á culpad qüe aun vifos de levifsima nó comprehende;^) y de las que con el vifo,y pretexto de que el pil¬ que deílea mudanga.de govierno (Tiendo ¿líuj° el que ha manifeftado, y fe ha reconocido, de qq e V.Mag.goviernepor fu propria voluntad , y arb 1 - trio) ha caíligado V.Mag. al Duque con las w. monílraciones referidas. §. XXVII, Y Defias mefmas fe vale el Duque para que ha' ziendole eco á V.Mag.én fu atención, feh r ' va, como tan judo,y benigno, atender á fu incul' pabjhdad. (39.) La culpa porque al Duque fe l c ha caíligado, en lo que mira á la quexa de Sabogal» fe reduce enTubílancia, á que teniédo con él to pendiente , fobre que le dieíle fatisfacion cierta cantidad de maravediíes del precio de vn* fanega de tierra,poco mas : defazonado el P u ' que con ciertas notificaciones, que á lii pediroentofrequentementeíerepetian^fevalió deD. baftianGarreño,Alguazil de la Villa, para cu 1 ,*' le He valle recado en orden á que fufpendieífe di * gqneias tan pxquifitas, y cótinuadas, fupuefto T eftava el Pléy to para verfe,que luego que fe de _ minaífe, cón la refulta fobre la retafia que le a intentado del valor della, le daria íatisfacion, p y fi continuavaperfiguiendolecomo haíla en to }(Y 19. íes le haría cortar las orejas. §. XXVIIL ^On que atendiendo áefte hecho, defnudo de circunflancias favorables,viene á reducirfe á folavna amenaza, q aun en los términos masrigorofo,s de jufticia, por ningún medio puede fer culpable* puje* la amenaza no es otra cola que vna declaración delanimo, que le ordena á executar. ^güna acción futura. (40.}. El animo por loque uura á pena legal, no es. capaz de culpa: (41 j buego fe ligue preciftamente hallarle Ja amenaza excluida de todo aquello que puede comprehenderla. . Ira 'quidem primo fuerat rúa tufia „ necjpjo, Lenior ojfenjus, qui mihiiurefuit, Vt tamen audita efinofir a tibí ciadis orino, Vela regas, qnaslJ fie qH f li* enm q n e ratis/fa.fyjóL Qtxed'l/kOLLTneué Pues como cíizePlutarco,* quien re¬ fiere £olorzano,Embl. 23.1-ium. 32. Afsi como Dio¿ en el iCielo conítituyó el hermofo, y agradable Plenetadel.S’ol : afii en la República el Principe que con prudencia, jufticia, y benignidad refpla ndece, yaísifte entre todos. (40.) Caíbn.demalef. trad. 7; n. 10. ibi * Minas precedentes deliftñ facere indicium animi deliberan , Mafcad.de probat.tora. 2. concluí, ioóo-n.^.i-bi^fd etiam prafcferttnt animu deiiberatum , atqne Juntfigna pracogitationis , qt penjámenti,\ aléz. con í. 1 6 1 . ri. 5 i .íbi: Oue comminatio - nesfacían t indicium malí animi,cutn Gand. Marfil. Bal. Jacob. Novel. Blanc,& Arnold.áReiger.in theíaur iur.!itt.M.n.2i8.:c.d¿ minií.Farin. prad.crim. p. r.tora.2. q.5o.n. 2.vbi quod minas faciunt indicium praecogitationis, &penfamenti num. 179. &feqq. C41O Vt ex ftatim dicendis conftabit, (42.) Vlp.inl. cogitationis 18, ff.de poen.Triphonin. Ir» 1 . fugitivus 225.ff.de v erb.fig.ibi: Tamenoportere hac eqdem crimina ajfump: o abln intelligi,\]p.\, i.ff.qupdquilqueiur. §.fi . Q uidentm ojfitit cenatas cum . - - --- tniuria nulium habuerit ejfefltum ,& A nt.Pab.explicans legem final. ff.adl.Cornel.de Sicarijs in in §.fin.ibi-£> quodfcriptum efiin ditta e í e V ltima/ic accipi debet,non vt voluntasjpebteturfine eXitu.fed vt non JpeÉbetur exitas Jinevolnn- ^jVtconftatcxí.i. 5.3. &7.ff«ecd.tit. (43 •) Cap.cogitationis 14.cap.l1ec autem verba 17.de pcenit.dift. i-in ñn. ibi :JVam(vtflatuit) Ver }um > r emperfeBamfignificat,&co»fummatam inmriam,non c*/>/*/».cap.autfada 19. veri*. non €n » m.circa fin.ibi x E ventusjpettatur,vt a clementísimoquoquefaíU,co\> . c ogitatio 20. c. divortium Il, u iíf.ead. . C44.) L.i.th.$i.p.j.ibi:Porque los primeros movimientos de las voluntades no fon enpoderde V °»es: masfide/pues que los huvtcffepenfado/e trabajare de laf az.tr, e de lo cumplir comentándolo e meter en obra,maguer no lo cumpliefje de todo,entonces feria en culpa. r 45 - ) LaefT.de iuíf.& iür.lib.2.cap.47.dub.4. rx.ziÁbv.Dum enim illepunitur propter iniuriam t Líltarn ->reftitHiturex parte honor partí Ujja,et que altquafatisfattio exhibetur Mobn.&e iuft. & iur. c* 5 - d i r p . 6 8 o.n; i .ibi: Diccndam eficonfequenter de vttijs infinta commut atina área bona externa Mhüfc* n ‘ ZÁbÍ ' 0 mnem ctrca reS * xt * ™ ** executioni mandatam fuo ambitu com - P oífdP- Thom.i.i.q.s'.arf.+incorp.P bhTmjo^dcbiifctefihomolmmfacere de^mhiS. J lH dtcare‘. indiciumamemhomtmsejfeno potefide intawrtbmmotibus, qniUtent ; fid foUtm d e §. XXIX. pRopoíicionqueen el Derecho de los Romanos la íigüieron muchosJurifconlulcos.(4.2./) e l Canónico fe califica por diferentes deciísio- ^*1(43.)y en nueítros Reyiios la confirma el feñ°r Rey Don Alonlo el Sabio: (44.) Porque fi en el caftigo de los delitos, vno dedos principales knes de la jufticia com mu Dativa es reparar el daño ^ueocafionaron »en que fe originan dosacciones, Vl ^aal lefo para fu repeticion,y otra á la. Republi- Ca por la ofenfa que á ella fe le hizo. (45.) Como d u i eraque enfemejante íatisfácion ié requiera P re vio 3 y preciílo conocimiento, no íujetandole e ^ te á ados que no fean externos, y confumados» puede conprehender los qu c le hallan fuera de h a linea (46.) D 2 Pues 20 . txterioribus a&ibks* *¡tií ¿ tpparent, <¿r tamen adperfettionetn virtutisrequbitnr^fiodin vtrifijnc ‘c.c* tibus homo retías exifiat.Et ideo lex humana nonpotuit cohibere,&ordinareJttffic temer wteriores jas; JedneceJfarinmfuit, qitod ad hoc Jkperveniret lex Divina, (47.) Text.&glof.incap.dicat a!iquis z 5.13¡ .q. 5. vbiTurrisCremat. &incapJuf. Militare 10, 1. dift.& Ioan.Andr.inRub. dereb. Ecclef. non alicnand.afguxxt. *n l.(i vero no remunerandi, §. iudc Papinianus ad En.ff.mand.l.cumqui 58.C. de Decurionib.lib. 10. ibi: Habita conjide •* ratione mcritornm , 1 . iuvente , C. de prox.facr.lcrin.l.fin.C.deapparitor; (48.) Lucas il.\\i\á.Etnosqui* demtufie,nam dignafatlis recipimus: hic vero nihil malí gefsit. l.Capitaliü. ff.de pcenisbaliud eítfraus, ff. de verb.figniíkat.cum vulgatis. (49.) Nam contrariorum eadé eft diíciplina cap.translat03.de confverb.obligat.l.nihií tanMtu r ak J < S.ffdeRegúur.§.i.&gl<tf^w^^ his <|uifunt fui, vel alien.iur.^.i .vbi gloOT.verf.itaeni miideTu t el.Acaci.Ant.ad Rub.if. de codi &demonft.c.i!n,5ARicci.indeci(T.cur Arch.Neapol.dea(T.i8'0.n. Aug. Barb. ax.cm. f8.n. n.Vaz.Barb.deprincip,&loc.commun.litt.C.n.70. tiMuU ( t o.) L.uc&,ibU Nouste oportetit patt Cbrtftum,& sta ttotrar e inglortdhtfuAM? Cic. 3 ; W ™ ' «q.i'bi : keuim»uUapitefiefgloriaí¡uturna, quam UborBrmbus »,* ««*&* San Lucas dió principio Jifero de los hechos Apoftolicos.dizied.do: P rweum cjutdemfermo»^ ci de ómnibus,'bTheophile ,<¡su cepit Iefusfacere, & decore Donde notolalnterJmeal, ycon^ todos los Sagrados Interpretes elpriusfaceré, & poftea doccre.Nt ver, um opere cjh ua ■ ■ mifmoChrillo dixo por San Juan á fus Dicipulos , atendicffen par acre r a u • ^ Mtis,quUeeo m Paire, & P aierin me efi! jítioqm» propter operan a ^ tom.lfolia4.colr.ibi -Habentanummult^ ( 5 JO Bald. in l.Siquis non dicalm rapereC.de LpncopjOt L-ie^ ^^ ^^^^^^ efaElum. c §. xxx. pUes íiendo principio cierto enla judióladifíri- * butiva,tener el premio por caula , y origen neceflarioelme.rito, (4 7.) como en la commutativa» Ier la pe na configuiente preciílb á ia cu - paj (48.) y que con íer contrarios ellos lupu£J; tos, fe goviernan por vna miíma regla. (49.) Aísi como él mérito no le eonligue folemente con la voluntad, y palabras, fin e 1 exercicio,y operación de las virtudes: (yo.) Al intimo modo el deme¬ rito, ó culpa, no íe origina,ni procede fin el concurio del animo,y lo eie&i-vo de fu direcció. (fi*) Bakhínhnon ¡d^roiooLn'.^o'c^qn^^uhimVpoff'Giurb.conüií^m.d.bJm.ibi^í/a^rr^^ & ordtnationcm nonpun.rí^tfi a(i “ m P"/e o rdmamm ad faílum, fuerte dev e enm Menoch.de a rátr.cafu 3 8 o.n.t.Thom.Grammar.conl 3 d .n i°.. eritur contra mandante,», nor.orilnr ex manda,e,fed ex deltOo LL^X Imam * §.hoc autem ediao.ff.de vi honor. rapt.& mn. l i. * v.Sedhtonullum »,» «rrícfteiGuafin.dedefen(.Re 0 r.dcfenl.i8.c.i8.n.8.Covarr.inc.fifuri 0 fusp.2.a.p.dehoin (52.) Solorz.emb.4<5.n.48.inHif- §. XXXI. pánica tradit.ibi : P ara laalaban^aes b afiante intentar lo loable. Et dixere prius, Propert.lib.2.eleg. io.ibi: Qvod.fi d ejficiant vireSy audaciacerte Laus eritdn magnis,&voluiJJefa t efi. Lucan.in Panegi .ad Cálpurn .PiíT, Qnodfi digna tua minas efi mea pagina laude , At volui(fefatefi animHfn non car ni Et Ovid.lib.3.dePonto eleg.^adRüf.ibi: .íieDeos* Vt definí vire*)tamen efi laudanda voluntas* HaCCY&° contentosAHgnror jj - Htlib-T á Etlib. 4-eleg.8.ad Suillum,ibh Vt iam nií projies, ani'/ntfumfattus amici Debitar, [& meritum, velle iuvare vaco* delitos atrozes* que Tolo fu conato, pallando á algun adío exterior, baila para el caíligO (que es la limitación de la regla referida s ) (f^) . porque el que para delinquir fe pafío de los comunes ,, es julio que en fu caíhgo lé fugete á los extraordinmios, no obfervandofe con él el orden común * («o (5$.) Text.inl.fi quis non dU cafrapere, C.de £pi{cop,& Gleric.I. quiíquiSjCtad l.IuJian.Maíeíl.l.i.C» íi qua práéditi pOteftd C. de furt. Iacob.Cuta.obferv. lib.ic. 15. ibi: £/ illa quidtmgeneralisdtffixitiofane certifsima efi in atrocioribus enminibus,qito,&naturali , & civili ture damnantur, non m lehiortbus. Cum multis ,quaenouiíTimenotat D. Laur,Matheu de re criminal, controv. 32.11. 23. ibi: Ob quod.in Mrocioribus ejfeítum non omnino fpettatur , fedfattnm inttlligitur ,/rpcr reumprocedens ■ ada'tt*m f r °ximum)fabiumfuit qtncqmd m je eratad ejjeílum conjequendum , itavtper eum non fie tí nt, minas delitlum principóle confumare t ur \bt in controv.4o.n-6.MaiiGiurbaconí.97.n,4.cuni Roxas Grammat.Maceroto,Gabr.Tib.Decian.Farin.& Menoch.&Iub.íat^. ■ Haspatlturpoenas peceandifola voluntas* ( 5 4 -) Tiber.Decían.Refp, 18.n.53.ibi : O updprvprer cafus grauit-atemjicjtum efi tara tranfí re diy Baid inl.obfervare,ff.deoffic.Procon!.in q.io.ad quod íacitDodrina Baldiin bordo, ff.de €xe cut.rei iudic.in princip.quam refert Thom.Granim.ccnf. 150.n. 18,ibi; Ouodordo efirtzocare fine ordine quo din ordinatefattumefi. Petr.Cauaíl.refolut.,crim.cafu zóo.n.n.in fin. ibi: Ouod ordinem non fer vare juus ordo <?yr.Farin.Conf.8).n.i 15.&: con f.pp.n.3.ibi: Primo qnia tn atrocifsi » licetiuratranjgredi , & ordojit ordinemnon jervare.Cum FelimGramnut. Laurent. Buríat; ¿vlarJ.Alex.Raud.ioan. de Amonio, & Marco Mantuano» §. XXXIL Jyguiendofe de aqui,que no aviendo en la ame* náza materia donde pueda fundarle culpa, cefa el motivo de qualquiera circunftancia pen ^i(5’f)y reduciendofe la acción delDuque,no á otraefpecieque la relerida, Como fe reconoce e n el contexto del hecho, fe manifieíla hiénda¬ la fu inculpabilidad,liendo mucho mayor, aten¬ diendo á lo individual dél. §. XXXIII. ^esen las palabras que el Duque dixa á Mar¬ cos Sabogal, no pudo aver animo, ni intencion deliberada , dequetuvieíle efédto lo que c °mprehendian; porque aunque fe coníidereii P° r amenaza, no prueba cílá el animo delibera- ^mientras no fe ha íeguido fu cfedtó: fiendo co- ^un fentir en toda la fífcuela de los Dodtorés, 1 er ^°ndici 0 n preciíü para inferirla lo efedlivo del rb.) J E tf.XXXIV. (53.) Pues ííendo ia caula mái ferial Córíla,formal, lás quedan fer *á todos los aftds humanos. Secundu Philoíoph. 1.met.c.3 .&lib.5. cap.2» Yconfiguierttementelas que le cofa tituyen en qualquiera delito,c. quod ver08.3i.qT.fc. quiacórpus35. cap* pañis 3p.de fconíecrat.diíh 2. cáp. iri ¿’ynodo 83.decdnfecrat.diíi.q.Tib. Dec,praxicíi‘m.ffb.2. c.2.n.3. Faltandl'hdo aquel como efíéhcial, es preciffo celle todo lo dc-ltiás, que por qüali* dad , ó accidente podría originarfe¿ Nam non c ntis tíu 11 áe funt qualitatesj 1. e ius qui in proVíhcia, ff.de re iüd.h 2. ff, de vfufruft.cum plurib.notat. á a Barb-Axióm.i(Í2.n;i.& áSim»Yaz. 'desenlaspaiábrásqueelDuquedixoáMarinlociscomm.litt.N.n¿ i ^— 0 1 1 J - — « « ( 5 ¿ )-Arg*bproGrathiha 6 * c com nrih ácEpifHi bí: Nec commína * ttonem vitnrei indícalo óbiinere manifefium e/?iMafr¿ de Probat. tom¿ 2.concl.-io6o.n.2.ibi: É contramino facitint tndiciii contra illu,in que iac - tofuerunt,fiminutus occijfus fueriti y el quid aliudpajfusfuerit.Ei in n.5. ibi: Sedetiam prafeferant ammum deliberatum,atq;fintfigna proCúgita* p tionis , &penjarnenti , ¡i iscuij r a£l¿ J“*treperiaturmonuHf. Tib.Decdn praft.crim.tom.i.c.^.n.ip.ibi : NamftDomimtsfmjfee hoc verba . JVon pajfera do mandi Jera che ti faro atnaz^are^vel che ti faro far vnjér - Ui0 c ' 0 e n on miJaraipin impayo. Thom.Gran) m a t * c o n f .4^.n. i.Farin.in praéhcrim.p. itom.2.q. 5 o * n.i.ibi: Qu^odtíttna facitintindicwTnpracogitationis, q t penjarnenti , &propterea ; fiisin quent asina fueruatillaureperiaturntoruiui. Et íícnotan debent di&iones quSbus relati Dolores vtuntur; fcilicct/ mnai'usoccijjusjuerit. Üt infra Umiliterírepetitis : namdifíic/F. Condition'em impórtat per text.ifc1.1, ff.de conditi& demoftrat J.quibus diebus §. quídam 1 itio ff.eod. K i.§.fi quisff.de verbor.obligat.quae condiriocxhac dictione/.Refultans iormam inducitíccundumBaId,in Auth.Matrij& Auiae C.quardo reulier.cffic.tutel.Ricin.conf^.n.i.Vol» i.Me* noch.tonf.3 5.n.6.Surd.coní.37i.n.<5p. c üm plürib.áfijs notatis l Barb.tradhde di&ion. víuírecf* di<ft.$ 64^.4. §. XXXIV. P U es aunque es cierto que de las palabras regt* larmenteíe prueba la voluntad, (57.) pocas vezes fe falfifica, tiendo muy diftinta, y cotraria á ellas: que afsi lo notó el Maeítro Fr. ]u al1 Márquez en fu docto libro del Governado* Chriítiano. (y8.} (57.) Lcg.Iabeo7^§. id Tubero ff.de lupelled. lega. & fie tenet ex Cafiod. Bald.in l.generaüter n. 1. ff. de non numerat.peccun.cum plurib. notatis abJdypolit^Rimin.tom. 4. eonf.458.ex n.p8.&conf 249. exn, 58.vfq; ad 6 8 . 1 i b. 3 . G iurb. coní.51. n.28. Barb.Axiom.222.n.2. Vaz. in locis com.& princ.iur. litt.V.n. (58.) Marq. in Gov.Chriftdib. i. jn Proém. col.4.per locum Ifaiae 29. IJ.ibi: Populas hic labijs me honorat,cor autem eius longe efta me. Matth-i 5- 8& Marci7.6.Cic.lib.i. ad Qnintum frat. {iCprAta* lit. Aterís enim hominum multis Jimulaúonum in voluerts tegitur >,& quafivehs qutbnjdatn w* tegitur vniufcuiujque natnra : frons , occuli^vuitusperfepe mentiuntur^oratto zeroJ<cptjSime, diiedi i^íc.diledi 52 . & z-deappelJ.c.exiítimat 48.n.q.3.Barb.in vot.de i us iur.vot.i9.n.i Magna, reputar i conjideratione dignum,qú od Ant orna jo Uta ejfetjittitic , & blanditorie toqui; ti* v eins verba intentiom fuá minime uefervirent . (59.) Farin s t om.2.p.i.-dein- dicijs c j.37.n- 1 3 . í b í: Nonjolumde *• ^ XXXV* be ant ejfe, vt fupra dixi , verifmilia ^ f < probabilia, cena, & clara;fed etiar» ' , t 1 rr • 11O plene^fr concludenter ingenerefuo per f"*' *l ue P r °bandola, neceílariani dúos ttfies probata t ’cümGIotl. inl. debe coníiderarle en ella* animo den , fin.verbo velindicijs,C. Famil. ercif- ¿q . porque en tanto pueden íer las palabras^ c uñd.cum Bart.Bal. Ang. Caftr. Sa- ¿icio del animof tiendo efte delito} en quantod 5 necelsidad le figa della,(» pdadcnnu.&^MÜummfcrcn,,^ cum Bald.conf.i 5 9 .n. 4 .vol.i'. Craveta, conf. 6 .Ü.U.W. ^t.coní..3 i6.n. 2¿.&conf.336.vol..3.&alijs. (60.) Nam didio fi. praecipue quando adiungitür verbo futuri téporis denotat conditionemd.quibus diebus,§.quidamTitio, ff.de condit. & demoftratj.i. §. fi.quis deverb. obligat.Bart.in 1 . i.n.z.& 3.de cond. & demoítrat.Bakfconf. 150. incipit n oniturn.7.verí.reílatlib.5,01- .000^242.0.7. veri. íedadhoc inftatur,Alex.conf.iz7.Iib. 7. Paul. de Caftr.conf. 259.C0Í.2. circamed. verf.adquodfacitJib. 1. alijque 21* DD.quos citat Barb.di<5t.364.n. i. (61.) Vt patetexCujac, lib. 1. diffin,Papini,tom,4.adl.37.& 39.de reb.cred.ibi \ C ondirio cft caufa, qua fufpendit fattumtfuoad expoji jabí o tonfirmetur. F arin.deciff. 268* Rot. n.i. §. XXXVI. *C SFuer^afe mas la inculpabilidad del D u < l u . e ^ •i-, lo que le reconoce en ¡as palabras q uC ( dl * Don Sebaftian Carreño, en orden al recad^ ■ avia de dar á Marcos Sabogaljeflo cs 4 w J f /j¡¿ reí fcffuia como hafla entoneés le haría cortan . jas. En cuyo contexto fe eípecifica vna c jj n . nal exprelfej (do.) y fiérufecierto^ tes dilpoficiones no pueden tener er , mp cion mientras no le verifícala qW^^J*** refieren! loes áfiifflifme,mielo ^ que ella fe comprehendia, no lo r °.^ W / 6 á le tuvielfe la circunftancia referida. . ? 3 ; ftii -ibi: Qfiia cünditionis propr’ttft,n cft . vt imple atur ante perfetlionem , & executionem dijpójttio - Cum Batt«Bald.CaAT*Corneo,.& Menoch. §: XXXVII. P Orque todas las difpoficrones humanas, afsi civ iles,ccmo criminales, deben tener fu ori¬ gen en la voluntad,ó ya fea exprtíla, tacita,inrerpretativa,ó virtual. (62.) Pues aun elnnímo ^ios, ilendo Dueiío,y Criador del UniVerfo,nos dexó libre la voluntad, y alvedi io , para que tediante él, fe configuieíle por las buenas [obras Apremio; y por las malasel caftigoquejuftamé^ te fe merecieíTe.(6 3.) §. XXXVIII. Y Como quiera que en la amenaza referida (fiendo, como es,condicional} no pudo averia mientras no fe palíale al efe&o, y qualidád €n que íe confirió, no executada ella, celia pre¬ fijamente todo aquello que pudiera 1er, y origin aríe de dicha difpoficion. §. XXXIX. *D Orque es propriedad intrinfica en la condicional, le aya de verificar primero él cafo ^ que fe ordenó, para que pueda tener fer, y'per¬ fección •, de tal fuerte, que pendiente el fuceíTo, la fufpende en todo, é impide lo nativo de qualquiera eft&o, y obligación i permaneciendo tan fin alguno, que en el inflante que no le tiene la condición, fe refuel ve,y anula, como fi deíde fu Principio no huviera tenido fer.(64 } *hde peric.& com.rei vend-í.pecuniam quam verf.per inde, & ibi Aíex.ff. íi cert. petát.Menóch. c °nf.494.n.p t & C onf. 1004.11, 1 i.Hvppolit.Rimin.conf. 52.n. i<). ibi: lmmo vero ccnditibne defi - s *ente\.per inde habetur -,ac fifalla ñor, fuijjet ,leg-vni,§din autem aliquid, C¿decadut. tollehd. I. 8 e nera]iter,§. íinautem,C.deinft.& íubftit. l.fi quis íubcondione S.fF.fi quisomif. cáu. teft. l.is d a q inum,§4quodpendet,ff de reg.iur.cum alijsnotatisaBarb¿Axiom.48.n.^.& ficconditio fuf- P*.ndít totum a¿ium,inttrirnquecelarefacir bmnem obligationem , cap.^n. de fpOrtf.Rirriinald. &durrt conditiopendet,difpoíitiofiríe 7 eííe¿fcu itianet .Barb-votopcS.n.i 14. per J. cu 4 dpra^fens,& 1. feq.fFXicért.petat.l.conditionali,^íf.de verb.íignificat. §. xxxx. T\^biendofeobíerirar las reglas referidas con . mayor fundamento en lo criminal,que por ' :r E* ma- ( 6 z. )„ N.am in ómnibus hr.manisadibusita prasciíTe requiruntur voluntas,& poteftas,qucd ii yna iilarum deficiat corruunt omnino,texr. in l.multum interdi C.íi quisaltci i, vel fibi Bald.in 1 . 1 .coh's.n.i 37-C.de Sacro Sand.Ecclef. Abb. & Fclin. in c.cum fuper Abbatia 23.de offic, deleg.Glofl. i..in l.fi filias, C.de donat, antehupt.text.inl.quaero, ff. de eo qui protut. Mandefl. conf. 26. n. 1. tom.i. Matien.ini. 1. tir.4. lib.5. R e co p. gl o IT. 4. n. 1ó. &gl o íl. 6 . n. 1. •Covarrub.varia'r.IÍb..3,c-6.n.£.Mántuan. fingul. 25 i.incipit, foletdiei. (6 3 .) Match.23.ibi: Hierfíjale quottes volví congregare filios i píos , & noluifiñ Torre-Blane. de Mag¿ operatri.lib.2.c. 14. n. 24. & 25. ibi: Ñam etiam-pofi lapjitm m homirre ar* bitrij libertas integra tuanfit , Genei: 4. Den ter on. 3 cwfo fue 24. Pfajm. 16. Sap.p.Ecclef.i^.^ 3 r¿& r. ad Corinth 3 .&r7.ídem Toiré-Blane. cap-, 47. n. 1 S.ibb'LWe cum Deas bañe in hvmin'epotefiatem rtntmciavtr*t\ttu* lli funt -Angelí rieqtte principatns, qui fibi éam pojíint vindicare, 1oíf. 5; 2p. P rocedent,cim bvnafeeerHtítin re - Jurrelhonem vita , &-c¡m mala eg¿í runt in refurreElionem tudicij , ad Rom.^. j ídbi: Ouem' frnttttm hábteifiis m qnibus nnne erubefi citis, 8 c Sap. 3.11. Vacua efi¡peí tilo - rum,& laboresfine ¡rubín , & innnti- Ita opera tllormn. (<54.) - Antón.- Bell on. coní. zji. n. 16. i b i : Nam conditionióne defficieute refolvitur aclus,&redititr ntt- Uhs , & nttllius iralorisdatn vfqueab initio. Leg.neceíTario 8. in Piincip. (65.) Vaíenz. * 4 - materia donde fe trata de grave perjuizio, rtecefc fariamente requiere mas .deliberación ] y-Voltffl* tad para el incurfo de qualquiera efcfto. (6f.) (<55.) Valenz.conf.43 .n.'ao.ibi: Quia criminales cauja ardua reputatur. Cum Marian.tra 6 t.de citat. art. 2.n. 58.GraiT.deciiT.57.rt. 7/Afn'on. fing^p.mi.Mohed.deciíT.i.n. i.de deforocompet. Solórz. deiür. Índ.tom,2.1ib.4.c.5.n.5.& Valenz.n.p8.ibi: Onodcaufafit criwj nalis , vt \reputetur máior qtíalibet civili y vtlpecuniaria^ aut corrcHionis, 1 . in fervoríu iT. de Pcert Pute,decif.p8. n.2.]ib,i.Menoch.dearbitr.Iib.2.cafu4b4.n.3.cap.vbi periculum 3. deele6t.in 6 Abb.in cap.feries 2b.de t eíi.n.25.1. í.§.ied íiquis, íT.de carbonia,edic.c.quiefcamus 2.42.diftca P fin.-^.q.¿/l.4.tit.i7,p.3.vbiGreg.Lop.gloíT.2.R.oIünd.áUaile,conf.8i.n.io.vol-i.c. nuperi -7 q. 2. Y aísi como ae tan grave perjuizio no puede omitiríeen ellas el orden judiciario , aun por *« miTmo Principe. Sic mirabiliter refolvit Roland.á ValIe,vol.3.coní.i2.exn.45.vfq; 68.que® r e *- fertMaftr.p. ^.deciíT. 26i.n.4p,cum Affli 6 t.deciír. 3 < 5 i , & Grammat.coní.64.n.4. quorum verba (quartivispulchra) omitto brevitad con fulens.* ( 66 .) Farinac.in pra6t. crim. p. 1 .q. 5 1 .n. 3 2.ibi: Limita ottauo regu¬ lan* non procederé in minis condition atibas y vt in exemplo addallo per Foll. inpratl. crim. verbo ítem quod forarem venenavit , n.z 6 .in eo qui dixtt'.CheV averabbe rota la tefia-, fi Je fajfepia afadata alia fineJlra-Hoc eaimcafuyinqmt ibi Foll. pojl. Ber¬ trán d. quem allegat in conj. 5137 p. z.JVon oritur indiciam ad tortaram nifiprobata illa qttalitate,&conditione m mmi s appofita,(¿r in caja cuiufdam D. Honuphri inculpan propter mandatam criminis Matricida.quod Paulasipjíusfrater commifsit probat §. XXXXL Y En materia de amenaza condicional, lo fí* guen aísi Bcrtrando, Farinacio, Baldo, T otros, afirmando, que para que della pueda f £ ‘ guiríe el efecto , que en derecho Te le atribuya (Tiendo lo común el de indicio en el delito q uG fe inquiere) es preciflo fe virifique la calida condicional: porque como todo lo volufltf r1 ^ confiftaen el la, como caufa final,que induce for¬ ma, (66.) faltando,cefa la caufa material en fe funda. intentú, idem Farin. coní. 104. ex . .... v n.p. vfquead 14. in quoillum D.Hcnupbriüm excufat depraetenfo mandato ratione conditio fub cuius qualitate fuit interpofitum , ibi n. p. Tertio exhoc tollit omnem difficultatem .Jupp t tar conliderar i , quod .pratenfum rnandatam fea podas conjilium non ejl fimplcx , & a Jo ** . fed aut conditienale,aut adcert amformam rejlriclum, & ltmitaium,quia D. onup rías r¡otl f i ^ p licitar intellexit de medio tolli Matrem (etiam quod eias mentemputarc ve limas) fedtuncae^ fialiquam commifiJfet,prourfufpicabatur,tn Voneftatem.Zt i n 11.-i3.1bl l Et expradtbhsfequitur^ 0 ex quo conditio formam importar. Et ibi : Id circo , fi Paulas matrem ocddit, contra, mam pratenjimandad , quam tamen fervare erat ineiuspoteJlate.nonteneturD.Honupbrus.^fi in l.nonideo minus n. 2 p.C. de Accu fat.Angel.de malef.verb.&femproniúRodulph.n^p. rra6t.de homic,§.circa tertiu in princip.n.2.Beroi.conl.i75.pofi:n. 4o.lib.3 v Petr.aTiat* Mf?* ddici.c. 15 ? poft n. .5 .ver í. fexto folet B ar b. A x iom .48, n, 1, $. XXXXII (b 7 . ) Vtprobatum eflfiipram^- CumDedano in prax.crim.lib, 2 . c . 2 . \óS.) Idem Decían, ibid* n.5. ibi iMaterialem autem caufam dehetornm rppello ego velantatem , ( Uahomtnum* ( 6 p.) Idem ciente,y final) caufa material, y c3ul fi ¿las Sucediendo lo m.fmoenlos dehto S; quefin^_ notienanfer, (67.) perteneciendo á la ra el animo del que delinque. ( y y forgundaJaW.quedcclarandolosdd^^ matizando lu cafiigo > ordena ^ n iaccr iaie np lC- que la voluntad, como fugeto,y ¡nje, "lie, y dirija al bien, (69.) (iSp.j Idem Decir*, ibid.n .4,'ibi: Formalemigitnr caufam del'tttorum ejjedico legem ipfam } qua cum quidprohibet fnb pena , 'delittum format : cum ante legem , & Ji ejjetfor-tcaUttt$ illicitns , non tamen habebat forma ^e 7 /¿?/.IdeoPaul.ad Rom.c. 3. Cum lex non fif et ->peccatumnon imputabatnr. Et ídem Tiberi,n.5.ibi: Lcx enimqna delitta deciarat format , Crpunit, idagit^vt volnntatem tanqnamfnbiettum, & materiam coerceat,& ad bonum wfiituat} Jcmiis enim quodvt dicit Augufi. Retrae Mb .^.voluntas efi , quapeccatnr , & retts vi tu tur* §. XXXXIII. Y En la culpa, porque at Duque’íe le ha cafti- * gado con el rigor, y demonítracion que íe hadicho, fe reconoce con evidencia falcan todas tas circunftancias referidas: y coníiguientemente Challa la pena, aun íln el menor motivo de juítificacion ; pues por lo que mira á caula material, <iue es el animo, mas que baftantemente la tiene calificada, en orden anoaverpodido tenerle de que feexecutaíTe. §. XXXXIV. ^^Onfírmandofeefi:eitítento con vna ponde- 1 ración no menos eíicazj pues en dicha ame¬ naza no pudo aver el animo referido, enquanto a fu efedro: debiéndole conílderar no pallo de f u primero movimiento, íblo íiáenfado, y jufto en ojo.(7o.) Porque con vn hombre de la ííipofcon, y grandeza del Duque hizieíle el dicho Marcos Sabogal diligencias tan continuadas, y Cx quifitas, notificándole con vn Efcrivano dife¬ rentes Autos, ya al entrar en fu coche, ya al falir uefuquarto: (71.) motivos fufícientes que á períona de otra esfera pudieran provocarle ,• y al Duque feguiríele mucha deíazon, que con efedro íuvo. (7*3 , F tf.XXXXV. v »ernntejfett umff.quod quiíque iur.l.i.J.i. (70.) Bdd.voí.i.conf. 143. n* 4-CÍrca medi.i bi Et quia veriftmile efi & credibile , quoddtBa vjrba no fue ‘ runt prolata animo o ffendt magnificum D.nofirrm , Jedjolum ad térro - rem adversar ij , quafi admonendo en, ne rem illicitamfaciat,vt C.de^údnl. ^ 4 uth.Siquis ei, & comminando non fimpliciter,JedJub conditione (i face - ret qnicquam , verba illa nullum ha - ^ 7 i . ) Nam ina&isiuclicialibiisergaperfbnas in dignitateconflitutas, operan debet cuín ^ rt> anitate,l.generaliter , §.apparer,íf. defid.commiflibert.ibi F elpropter authoritatem , &dig- ¿? tem e °rum d quibus relinquitur , velJerius petitur , vel in totum non petitur , qua re s o befe non * C j-Arg.text.in l.item fi res ,§.non tamen, ff.de a lienat.iud.mut.caul.fa&\ibi : Hac enim vere- H, tda cogitatio eius , qui lites execratur non efi vitnperanda.Felin.in cap.2,n.i. de praefumpt. Ti- ^q.deretra¿l.linagi,§.8.gloír.7.n.2i.Cic.2.deoffic.Neuiran.in íilva nupt.lib.tf.n.12. ]uft. Liph Cnt - 3 - É p ift.78,Balth.Robia.Decian*Refp.2i.vol.i.n.78, * v * C?iO Nam ex litis motione oritur aliqua animi perturbatiow,arg.text.in!. propter proog !oíl.& DD• ff-deexcufat.tutoAuth.fi teftis productos,C.de teífibus, Grafl.demm < 5 7 - 3. cap.25.num. 5 6 < (73 0 Conen. §. LX t/ D E que refulta, que aviendo faltado la can* ’ía ñiapérial, que.preeiíjamente íe requiere en qualquíera delito, como fnndamento en ,quc j- ■ *- - - • tiene principio todo el criminal edificio, no lo puede aver en la confequencia’de qualquíera cui- ' (96.) Ad hoc vt deficienti caupaleve. (96.) ílimatcr!alicprruita(fius,nárQmatemhábet vim talen?,quodvbiea déficit , fubfhntía etiamdeficere videtur Bald.inI. n onCoílici» ilunijC.de tcílam.n,4';ibi : J jjlfp diftinguo efettum forma, vel materia; nam vbi defficit mate***^ etiam fubfiantia défificit,j¡cu't etiam , vbi defficit forma. Arg.fF.de pec.l.iuris gentium,§. i* & 4 e contrah.empt.I.in venditionibus,§,vnde quaeritur, cap. quod vero non formatum 8.3. q-*• Ideo lexnoltíitadhomicidtxmpcrtincre ^quianon dum dicipotefianimaviuain eo corpore , fenfn í;^/.Tib.Dec.inprax.cnm.Iib,i.cap t i t n . 3.6c 5.per totum. §. LXL Y Por lo que mira á la formal, ménos ; p ues confiftiendo eíta en la Ley, que es la pa#® por dondeíéregulan,y cafiiganlas culpas, tan: . . ter, que fino la hu viera para el caftigo , ft{ car * _(¡> 7 .) Hoceft>quod dcfficienft , y Yafsidixo Salí Pablo, fe /»» ■ >» telege,quae puníat,non debet effe , Jnde U pcena.Tib.Decian.lib. 1 .cap.2. n. 4, cn conocimiento del pecado > por tenerlo &cap.3.n.2.ibi.* Vt etiam denotare- Ley. tur nullumpofe efe delittttm , quod legealiquanonfitprohibitum . Et cap.4.n.i,ibi: Ea>igitur,qua concurrere debentadefe, tantiam delitti pricipaltterfuntifia;lex y q ua multiplex efi. Etcap.5.0.1.- ibi: Fe igitur deUW veredeliüum dtcipoJfet,&punirr, uecefe efi, quod Legeprohibeatur. Cum nótatis á Valcn^.coni-? * H.45.& Giurba coní.ió .n^ó.Scacia deludicijs,lib. i.- cap.71.0. 3.veri.Si vero . CabalUcafu i*n*f ibi: Quoniamnon qualibet iniufia hominum afyiódeliUum peena dignum ; Jed ea tantum^qu^f lex delibhtm efe voluit,puniendnmque exprefefiatuit. Márquez in fuo Chriftiano Guvernat. w* i.cap.2p. (98.) Ad Román-3.ibi : Perlegem enim cognitio peccati. Et cap. 5. ibi : Peccatum nonimputabatur cum lex nonefet.Et cap.y. ibi : Peccatum non cognovik)UÍfiper legem\naW c ° n b cupifcentiam nefcicbam } n ifi lexdiceret^nonconcupijces. §. LXII. . 1 ». %J O reconociendofe alguna que caíngt 1 ^ amenaza', es masque manifieftob 3 ^ fin motivo judo para la intrcdiTcion,aun quiera pena leve; porque no puede averia? no ay Ley que exprefiamente formalice: _ ^ tigo. Y San Ambrollo efeufa a -^^cediáP’ adu Itero con Agaríuefclava,por aver an eíV elle Patria roba á la de Moyfes,y JEvanS p ara r que fe prohibió efie delito; que Dios ei f p. fo , aunque alabo el coniugio y no co a( j u l* ($>$¡) Div¿ . . & adulterio. (^99 (pp.) Div. Arr.b ínlib. dePa» triarch.ibi: Confidera, quod Abrabam ante legcm Aioyfti , & Evangeliumfult; ticndiim ergo ínterdifrum adulterium videbatar, pcenaenintcriminis ex tempere legis eft, qna crimen inhtbait y nec ante legevn vlla efi reí o.cmnaftoyfidex lege : Deas emm tn Paradyjo cániugiam laudaverat , non adulteriwn dkmnavera'ty qu<c '•veróadefumptafunt, excap.dixitSara 3-5i.q-4- & íimiliter Yíp.in l.i. f t.de fufpeft. tutor, ibiin &U princip.ait: Sciendam eftfufpefti crimen a lége daodecim tabularum defcendere, Ñauar .in cap. pocnadepcenit.dift.i.ibi:A T ota ¡ecundo y qaod natlapcena per Jegem humanam pro aliquo aclitto m po/ítadebetcafiigari quispropter filara voluntatem , etiamatta exteriori, vel altquo vonata» vdpraparatione rnojiratatn, & probatam , niji in cafibus ature exprefsis 5 per tex.in cap.cum incuntfís7,§,fin-de ele£hcap,perpgtuoy.eo tit.iu 6 . Bald.in 1 . i.n^.C..de íecund. nupt. ibi : Omd pana, quoadperfonas,& cafas, limitatampcrJonam,& cafas ncn egr editar, quem cum alijs rejcrt . Pf*fe*s Valenc.c0nf.91.r1.45, i b i; Nec debet imponi , nijt exprimatar a lege,vel fiatuto.Etraüo e ftVlp.inl.& íiquis 14.fF.de Religiof.& íumpt.funer. §.Di»us, ibi: Poenam lamen ineum flata - tamnon ejfe, Giurbaconf. 16.0.37. ibi: Pcenam non ej]e tmpontndamnift ature fuerit exprejfe dete rmwatum, Cum Menoch.de arbicr.calu 276.ex conf. 1208-0.9.& Ant.Belíon.coní. do.n.53. ? x t ex-ial.interpretatione 41.ii.de P c end.fiictum cuique 1 98-J.fin.fF.de reg.iur, §. LXII. TDOrque todo lo penal fe debe mas refringir que eftender, finque fu efe&o pueda paflár áotrocafo 3 q ueeleípecificadocn laÉey ,aunque los parificafíe vna niifma razón. C 1 0 0 * ) (100.) Cap.pcenai 8 . d e p cenit.dift, 1. cap. inpcenís 4 p. de reg. iur.iti¿.Bald.in Auth.fi captiuifub n.8.C.decaptiv.Putcusdcciíí.88.n.<S.^ : d ecifí.p3.num. 10 . Üb. i.GrafT.deciíT. 1 7 . & a l ij relati á Valen5.conr.p7.r1.42.1bi: Etpcenaleeadem ratione nonpotefi , »ec debet extendí de vno cafa adalium,8c inn.43. Qata extenfio efi in poenalibus prohíba a. Vbi Dec Catmol TaíT Surd.Rom.&Menoch.&ibi: Et boc genérale efiin odio]sis, qu* non amplianda y fedrefirinzendafunt, cumtcxt.inl.cum quídam, ff.de lib.&pofth.l.cum his,§. quitranhgit, ffv dctranfac.l.le^itiSjfF.de ádiinéhd.l.curn Chriftoph.de Calicho RebufF.& etiam ex maioritate rationis cum Abb.incap.perpendimus n.8.defentent.excomvBald.m d.l.;iqGreg. ■ Lop.inl.z. tic, 2 ,, P^tt.y.giQr jo»q.2.& gloíí.u.Joann.Bap.F e rrer,con£z3o.n.p. s. lxiv. Onque no aviendo Ley^efcripto 3 efi:atiito> ni coílumbre qüe caítiguela amenaza 5 le ^anifiefta lo irregular de la pena que ha compre¬ ndido la referida; ni menos fe reconoce Doct0r alguno delaEfcuela,queniaun por exteníió la aya admitido. S - LXV. 'A Antes fi providencia muy contraria ¡ puei á lo mas que fe ha eftendido la obfervancia ^concufa de todos los Tribunales, originada en derecho de los Romanóles á vna fianza 6 caucio dc qhe i a amenaza no llegara á execucion,fin que haíhuora feayavifto que por alguno á femejan- H te 3 * . ■ níl^lm te acción fe aya dado otro remedio que él referi¬ do. (ipiJ fioi.) loan .Bap.Zile,con/.6i. Ti.li.ibv.Propter minasinmucitias, & agrejjnras non exeunt ifii de carceribus,nijif'atijdent de non offcndendo. Secundum ED- & BartJn 1.jllicitaSj§. potentioreSjff.de offic.Praef.Cin.in l.denuntiámús,C.de his qui adÉccleiconfug.Spcculator intit.dep s ignor«§.ff:q,uítar j& §.quid fi timeo de aliquo. Aun quando ay jv^’ 0 temor de delitos graves en la dipolicion regular, é igualdad de íugetos* §. LXVI T| Egla que fe califica en vn fündamenitcfyf zon ínnegabié¿ porque íiendo la pona vna qualidad^que preciílamentc ha de hazer relación á delito,ó culpa que tenga íer , no aviendola en la amenazares infalible debe cellar aquella. §. LXVII. V Que no le ay , es mas que cierto ; P ues no fe conlidera otra cofa que futuro i queafsilo. juzgó Frnncifco nador del Delfinado: ("i02.} cuyo ccri¿é J , c , no le tiene el efpiritu maslüperior , qíff??? . iolamente refervado á Dios , como . aéfo de perfe&ifsima comprehenfion ; P 0 ^ ^ como pende fu efe do en la libertad del h^j no arbitrio, que tiene la mifma contin¿én C J ^ ferjquealno iér,nolepuedéco n -)p r ehéhder^ laíübftancia mas íublime,e intelectual- (i°$' (102.) Frandíc. Marco dedil. 125.ibi: Quarituranpropter 'verba comminatoria de vita alternasJit i af¬ ta caujapetendi fecuritatem , & ín¬ ter im incar cerandijaltem per offcia- • rium Iudicis\ Etvidetur düenáum quodjic. Lfeg¿ denúifdamusj C. de his quiad tecle í. confug. cum ibi notatis perDD-& per Bart. inl.illicitas,§.ne tenuesjlf.de cfEc.Pradid. „ , ü fí . Qaia interfi ludid obviare]ataris dtlittts<&perieulis. Leg.asqmlsjmtm jír.ae viulruct. ^ dum Albcricum in l.z.C-de comnicnt.&mercat. (105.) Eccleí-8.8.ibi: A/alta kominis afiittio, c¡uia futura nallo feire potefinuntio.V-^^ lib.de divinat.Daemon.cap^.&retra&.ljb.2.cap 30.D. Carmelita Damaíc. de fide ortodoxa ’ ‘ 2;cap.4.D.Aníelm.dccaludiaboli,cap.2i.Div.Thcm.i»p.q.i<5.& 5<5.Petr,Greg.deSyn í 3 ¿^ •’ iur.lib.34.cap . 7.exn. 3 . F arin.deha£reíi,q.i 8 . § . i , n . < 5 .& alijcongcftiá Torre*B]a‘nc.d eJ i tf* r^ rit.lib.p.cap.i 4 .n.i.& 5. ibi: Namfutura cu ni nondiim exiftant dnullo cognofCipofunt > Deo. Etn.n. Futura enmante c¡uamfia nt ¡non reda cantar adejfe; ideo hominejdeillis niht ^ rttS ferrevalent.Etn.14.ibi: Itemqua pendentexarbítrij humani libértate , vt quid eras J ( i Jit , velcogitatur us.Et nam vt ait Genef.4. Snb te erit appetitas tuus , & itaa Famone % non pojfunt . (104.) Leg.i.§.itemillud,ff.ad Sylian, ibi '.Liquereigitur debet Jcelereinteremptum, vt SenatusconJulto> locas fit Valen5.conf. 6 . n. 35, ibi: Ideo ex ¡ola relatione ditii Viemi de Salmo- §. LXVIII. C O nque no pudiendo aver pena fin anteceda conocimiento , y°^f parte qué tiene' íu origen en el ;p cmJ>J tad, (105.) pues fin ella noie cér .f-¡ e <ie no hallandoleenttdadíque pueda rítetiri t£c0 . reconoce no ay fundamento para ella. (107.) Salmerón mnpoim: difcerni pracepí tum,Je* monitcrium defolvendoJkb t'nfuris contra dibhtmjnliantiin Perez, ,namvt ait Menander, quiprius condemnaverit , quam caufam loculenter audierit, is malas efi, qüi male creaidtt. Arg.ttx.in ].i.§. i.devfur. vbi Papiniamis-fic inquit.ibiiATÉ-c túrnen Index ludicij bonafidei relie mkebit interponi camiones , *vt Ji, tarde,fententia condemnatus paruern, fmurtiemporis pendantur vjttr*. O ° 5 0 Crefp.obfeavat.i.n.iíi ibi: Altas caiujquehumatiivaliditasdpotejiate, &intcntionedependet. Cap.íupereo 15.deoffic,dekgat.cap. graue nimis 29. cap. extirpándolo. §. quia vero de praebend.l^.l.genero 26.C.deíur-dot.Sarmiento in 1. fi fiJiushoreí«i6.n. 18. ff. de «ber.&pofth.lib.^Seledtar. F (106.) Idem Crefpi d . n . I22.ibi: Et cuiujlibet defeltus invalidumillum reddit, autnullum. froindeque ad condendumjorum viraque corjideratur. Etn.189. _ (107.) Qiiia non entis nullae funtqnalitates,exttxtdnl.eiufquiin provintia4i.§.qvqniam fi certum petat .1.4. §.ccndemuaturri, ir. de re iud.I. i.ff de víuírüd:. J. Pomponius 13fin .de ac quirend»poííef.&aÍíjsadduftis á Barb.Axíom.i62.n.i 4 $. LXIX. Y Tan fin él fe debe ponderar á qualquier vi- * fo, y reípé&o, que Tiberio Dcciano , con °tros graves Autores, juzgaron , que aun las amenazas al Principe fe reducían áleuifsima cul- P*i (108.) yaisi íiendolaLcy la que lormali- Tib. Decían, ¡n pt,a. zaelcaftigo en los delitos, no aviendola en el crim.lib.y/cap. 35.0.14. ibi 1 Sape Itipuefto referido, quedó fin virtud, ó caufa que amem cogit atienes ijl<z , v erba mipueda producir alguna obligación natural , Ó natoriain Principemmtpunita fnnt, civil 1 C t no ^ re lilla a Principibu s non fine foelici f ^ •* f uce J] u y vt de Augujlo legimus apud rr . , , ... etonium in Augujl o cap. < 1 . IVam C rfum Patavinum plebeium exilio tantum punivit,& ideo qaidtm levi, quqdpleno convivio acclatoaffet , ñeque votum, nec amiuum deejfet confodietidi eum , caías excmplam, & Claudias & Titas f flnresjweffiresjequmijúm y.quos longum fot et enumerare ) adeovt qmaírocius\n reos Rmiles Javierunt Tyranorum nomen non tvitavenni ,vt Arcadia.s , Hononus, qai AutboresÁerant M “ijqnis, C.ad Iüliam Matejiaús vi in Tyranidejuam tahasJirmarcnt, quammttcá R fiad ™ ,rJí tTnor “ í; ocd.ul.ab rogare cena,, Juñ, , al.anova Ifgeadna, Ja a 'lufHnU- PVHacJhn l.jar>umus,C.aepan.,¿rSemcal,l>.i.declemíncmau mhu Prmcpi Ufo elorioHus T^mproprtam miuriam twpttnitam reltnquere.Dequo ditlomeminu.lkrri.m capfi.S.porro in tit luir pi-inc.auí;bertffic.ámitt. r *> F Uty.) Tib.Decian.inpiaxicrim.refp.72.h.32.vol.2,nam adus nullusobdefedium formae «onproducit, ñeque civilem obligationem,neque natüralem. §: LXX. y Aunque es cierto, que el Principe puede **“ por la Regalía de íu Imperio, y poteílad, P^flandofe de lo que el Derecho politivo á orde¬ nado, como fuperior á él, dar algunas difpoíiciones en que le abrrogue; yadifpenfandoen elor- Judiciario, que no fe opone á la defenfa naturalj y a excediendo en las penas que por él eftán ^termiuadas, (no.) finelrezelodeque lele H 2 pre- ^ lll n- Trin.Avend.de exequend.mand.Reg.p. Cno.) Tib.Dec.in prax* crím. lib.2.cap.3o.n.3-BaM.in !.i.n.7.C. ,C3 P'id.n. 1 0 .Peregrin.de iur.fiíci,lib-4- tit. 8. num.'j}. go. ( _ jium. 15. Giurb. confian. n.& 15.5¿rconf.7^,ti.i8 Bofsi.tit.de p een. n. p. &tít. dePrinc, n.^í Farinac.q.i7.n.(5o.Marant.difp.3.n.iz.& 13. Ponte de poteft.ProR;eg.§.2,n.i4.qaosreferí Laá: rent.Mactheude re crim.controY.24.n.5.&<S,Caball.cafu2p4.n.282.2p3. & 2^4. (mi) Cap. in memoriam 3. dift. 19. cap. contra morera 8. ,1000. dift.cap.quid ergo.pp.u.di(t«¿ pregunte, ni inquiéranla razón. (11 i.) §. LXXI. (ni.) Porque lo penal tiene por antecedente ta neceíífario la cul¬ pabilidad , que íin ella es impof sibie fuincurfo; circunftancia que en to¬ dos Derechos fe reconoce calificada. En el Divino,Exod.23.7.ibi: Infon L O es afsimifmo, no ferie licito por medioal¬ guno , caítigandoal inculpado faltar á w obligació principal,q como á Rey le aísiíle enhazer juíticia;(i iz.Jpues como toda fu poteíiad íe originó inmediatamente de Dios, (133J a , u “ ya bondad es imponible obrar lo que no Jo (114.) áfsi lo es al Principe, que en el Govierno de fu Reynado reprefenta > y haze fus veZ^s. -..... iuftumnon occides.] Nuraer. 3 5.33 .ibi : JVe polvatis tetram habitationis ve jira , fna i n r n ? tium cruore maculatura ob.4. Ouis entm vnquam innoesns perijt? Aut quañdo reftt dcUftiff 1 ' Proverb. 1 . 1 1 .ibi: Sidixerint veninobtfcum,infihemus fdttguini , [abfcóndkmus tendieula* c onlt . infontem fruftra^ne acquiefcas eis. En el Pontificio cap.nos 2 q.t . ibi; Nos in quemquam tiamferrenonpoJfumuSini/iautcortviEmmiautfponte confejfúm. C ap.iudex 2.cap.nihíl4- ca P* ffjjL primis 7»§.de Fpifcopi ead.cau.& q.ibi: Vt,finulla contra cum criminal i s caufa>qu* extlto > ve fortatione digna efhnotafive probata efl„ isqui eofuperfliteEpifcopusperverje , ac contri can °,, tn Ecclejia eius ordinariprafumpferit, Sacerdotioprivatus ab omn 'i Ecclejiaftico miniferio repelí ' r«r.Cap.fatis7. vbiPontifexGregoriusad Columbrara Numidiae Epiícopum feribens ^ Satis perverfum & contra Ecclcjiafiicamprobatur tffecenfuram, vt frufirapro quorandatdQO* 1 tatibus quisprivetur, quem fuá culpa , vel facinus ab offictj quo fungí tur gradu non detjed- 5 ‘ -dift.cap.gefta 2 - 74.dift.vbi i dem GregoriusNataliEpifeopo S alonita.no Jib.i.r.egift. Epift*-. 1 inquit ibi: Etjicut iufium efi^vt nemo crefcere compellatur invitas ; itacenfendum pntojimw * nequifquaminfons ab ordinisfui miniflerio deijeíaturiniufte- Cap.inventura 38-16. q.7. cap.°° aferamus 21 in fin.24. q.i.cap.quaefivit 3. d e his qux fiuntamar. par.-cap» cap. Felicis 5. de peen- . ■ d.§.illud autem ver .ludex in talera. En elCeífareojl.fancimus 22. C. de peen, vbi ímpeiato r Arcadius,& Honor ius aiunt,ibi: Sanámustbi ejfepoenam,vbfdr novia cft. Et Juftinianus in $•> inft.de noxalib.& in d.l.Sancimus,ibi: Peccata igiturjuos tcncantauthor.es,ne viuriuspmgrd¡P turmetus->quamrcperiatur deliShtm. Vlp.in l.abientim 5-iF.de poen-ibi : Sandinsefeimpund 1,1 ^ relinquifcusinnsnocentis r q uam innocentem damnare. Ex lur. perit.Zabarel conf 44,R.orn. coI) ^ Men#ch.qu3eft.i!lúft.c.8.n.5i.&cap.24,mi7.Valer(;.Vclaz.conr.25.n.8.&p.&coní. ' 6 j‘ V {oá ¡ cum T a íI.Caepol.Hyppol.Carrer.Bart.Cephal.Giurb.Cravet.&: alijsmuJíisIuribus qux^ a relatis cumulant.exTheologis D.Thom. z.z.q. ioB.art. 4. in corp. ibi: dapl¡cd e conjiderari ; vno modojecundum rationem peería , & fecmdum hoc pana non debetur , ni ( f ¡* 0í <0 quiaper posnam repar atur aqualitas iufhtta. Et ad-2.ibi: Ideo runqunm ficundum 5. y ( r<r iudiciumaliquis debetpunirijine culpa. Sot.de iuft.&iure, lib.i.q.<5. art.4 col. S* — p c $ihjr infa llt bilis regula ejh quod in nqminem poieft Princeps pos nam c apiris , aut mmUtioms , a* y A . automnium bonorumpublicationis decerncrcy mfipro tranjgrejstone , vt-l amif 'ionc legts, qa j¡ thalisculpa. AJphonf.aCaftr.Zamorenf.del:pcen-lib. i.c.j.¡bi: Exquibus fequeretur ■ > Princeps damnaret inculpabilcm Iuri Divino , naturah , Canónico , gr Civili opponeretur j impofsibile eft, nam pracipue Divino , a t que natura li inferior ojh contra qua imperare non J ^[t, Petr^de poteft. Princip.c.3 .q.3.n.U2,-ibi; Ouod Princeps p oteficiviliaiuratollere•, dummodo non ojfendat legem Dei ,vel naturalem.Cum gloft. in l.fin-C .ficontra¡ius,ve v L - fcbltc.&r 1.2..I. fin.íF.dec3p.minut f & inn.81.ibi : Guod Princeps obligatus eftlepn u tiU£ ' % j 0 lii‘ taminirationis naturalis , quia efl crcatitea rationalts , ideo ratione natural/- Princeps non J J ^ tus \immonulUauthoritus y ñeque Principis , ñeque Scnatuspotejl facere , qúod Princeps non fa creatura rationulismortdlis , ñeque eampotejl ubjol vere a di£lumenereída rutionis vd legis ¿terna . Per text.in 1.2. f F.de víufrutft, ear. rer.quas víu confum.&cap. 24.11. 5 9 .Valen5.Velazq.conf. 20. n.28.&cof.py.n.4.& 5-Roland.á Vall.tom.^.conf.25.11.41.& c onf.45.11* 1 i.Scacciade iud. lib.i» ca P* 97 .n. 88 . veri.iuxta hüsc,circa med.ibi: Etenim,&Jincmoextet,quipoJsitcticere Prtncrpi cur it afeéis? Turnen non proptereafequitur , quodnon mulé fuceret-Ji innocentes damnaret *dmor~ tera, JiEccleJius , uttt vaJJ'allos propij sfpoliuret bonis% Y es la razón; jorque comoeri caftigar al inculpable, fe íigue elinconveniente de la injufticia, y efta repugna ala Poteftad Regia, es in¬ compatible con ella femejante acción.Valen$,conf.9$.n.$ i.exconí.69. n. 113.& iy5.PetradePoteífatePrincip.q.24.n.$ i.ibi: Nonpotejí Princeps, deiureiniqueagere,etiamdepoteJia:e abjvlut*iVt aitSoccinusvbi fuprayneque hoc ejl detrahcrepctejla ti Princeps; ,quta po/e mulum ugere efi pojfe, per textdncap.PrincepsdePcen¡t.difl:.2.&in n.^.ibi: Sicut emm Princeps fupremam habet potcjlutem , itu eum regulare debetfecundum Jummum bonejlutem, & <zquitatem,&fi fecusfuciut-, vtiqtiepotejius tulis , ium non ubjoltita , Jeddijoluta , & pleüitudo tempejlatis ; non ¿h t era potefiutis dicitur , num vt uit Roiand-á Ualle, tom. 3 .coní. 18 .n. 3 2. j Quod Princeps tuliter vtendo non elfet Rex,ñeque verus Dominas. (113.) Sap.6.ibi: Auditeergo Reges , & intelligite', difeite Iudicesfinium terra,quonidmda¬ ta eflu Domino potejius vobis, & virtus abaltij simo A* .ibi: Per fnc Reges regnunt,Principes insperánt>(¿r Potentes decernunt iuJlitiamXx ad Rom -13 .ibi: Non ejl enimpotejrusnift u Dco Div. Uom.dc Regim.Princip.lib.2.cap.i<5.& lib.3.cap-.i.&2. P etr.Greg.de R ep*lib.i.cap.i.n*io.& íib.5,cap.5.0.15.Cevall.com.contracom.q.857.a n. 1 1 4 .C0riet.de poteftate Reg.p.i.q, 1. n. 3, Ant.Gom.in l ^o.Tauri n.3.Aceb.in 1 . i.tit.i.lib^-Recop.Petra de poteft.Princip.cap.24. n. 18. cum pluribus iuribus,qu 3 e idi refert. (114.) Job.34.ib1: Abjitu Deo impietus , & ub omnipotenteiniquitas. Et 3< 5 , i b i: Quispóierit cuite ereoperatús ejl iniquitatem? Pial,91.in fin.ibií ReStus Dominus nojler , & non ejl tni- <1 Hit as meo. loan.7.ibi: Imujlitia in tilo noneJt.Aá R o m. 3. ibi: Nunquid tniquHs ejl Deus? Slb- /í.EtadHebreos ó\ ibi.* Non enim iniujlus ejl Deus. Etiníraibi.* Jmpojubileejl mentiri Deum. (115,) Crefp,obíervat.i.n.i4i.ibi: Nuilu potejius afttem ejl , quamumcunquej’uprema, '<$• in terris non recognocens fnperiorcm , qua i n infla tmperare y v eliujlavettare , autpuniré vulean Cfí m iujlorum , & iniujlorum regula debeat efe, & norma, L 2. mjin.jf. de legib.& vt HnquitApof tolas in Epiílola ad Román .c. 3. Non ejl potejius nifi a Deo , qux uuiemjunt a Deo , ordenata Junt. lacere autem mulum , vel imperare iniujta in ordinutum ejfet , atque itu , ñeque a Deo potejlatem habente in leven* ferri pojfnnt . Etin eadem Epiftola, Vis non timerepotejlatem? Bonumjac , & h abeb, s l andern ex illa: Deienim Mnijler ejl tibiinbonum ; ftamem leges a Jablimioribus po - ttjlatibus, id ejl a Pnncipibus non recognocennbttsjupenorcm interns JernpoJjem, qn* iniujlu tuforent,pó(fenttimeripotcJlates , enamji bonajierent , &noneJfent Mintjln Dci mbunum,Jedett£ i n n. 142.ibi í Ñeque JuprtmapoteJlus'vlLa eJl,o i u upojsii ]aceremiuJ¡um. Yt probat Luc.de p o en.inl.pridian. 3 7 . C . d elocar.proed.civil.lib. u.Cravetaccnl.241.0. 20. vol. 2. Tap. deciíT.^.n. 137.M0rl.in Emp.Iur.tit.i-q.i. n 7 . S a l g .de Rcnt.cap.^n. 10. Haecillc nam vtinquic Lecian,inprax.crim.lib.2.cap.20.quodquamvis Princeps lolutus litiegibus, non tamenillis^u» concernunt iuftitiae fubftantiam, & in n.8.ibi: Ouodqusdem <verum ejt ctrcafolemnia , quxnatu - r *lem iuftitiam , xquitutem , & ■ honejlatem non rejpniunt.Leg.ex i mperfeéio. & l.omnium, C. de le ftam. Seens uutem ctrcu eu , qu« legem illam natur*,& infiit^ atqmbonqfeuise^dihupfi^ '"fitamCpelUnt, hisenm,proculdubioligutur,& P n«^ Lcg.2.§. 1 ff.de r eb.eo.ideo Bald. m 1. i *C.de íervit.& aqiia,dicebat, quod.quamvis Princeps lolutum le legibus profiteatur ratioms ta me n naturalis diftamine t e netur,cum ius tiaturale potentuis ftt, & antiquiusquam Princi* p 3 tus,&n.o. ibi: Ñeque emmpotejl Princeps, etiam aeplenitudinepotejiatis tdiere sus nuturaleNx. P er Bald.in 1 . 3 . § . íi is pro quo, fF.quod quiique iur.& icquitur Felin.in capidiled;! 6 . colum. de acepción & in cap.cum olim de re. iud. in vlt, colum,& Socin.coni. 120. Memim 1119. colum. Ve rf.tertius calu 3.V0I.& in n.io.ibi: Et Arijl . Pohttc.^rationem reddens cur PrincepsJolutusfit ie gibus inquitpion cuilibetPrincipad ejje tribuenaum, vt JolmusJit,Jedtllttuntum heroi,quineterisprxjlat omm virtum genere, Ülujlns,& eximias , quique tpjefibt Uxjit.^hxm. de offie. princ. ^i 5 . i . c ap.p.fol.57.ibi: Principes,quibus Deusnomenjuum commumcare dignatur eu púntate ni - ter eprocurent)quK tanto normni convenit » g.LXXII. i (n6.) Salz; 3 * §. LXXII. TJ L qual fi vfafíe de potertad abfoluta, y no re ‘ guiada, contravendríaá fus Pininos precep tosjy no menos á los de la razón natural, á que debe nivelar las acciones j fin que fe pueda origir („«.) Salz.de l eg.Polit.lib. 5/ nar alguna perjudicial ai tercero , (1 id.) ajuf- ^p.a.n.io.ibijjEí licet plenitudo potandoié á los principios feguros de jiifticiaj que teftatis concejjajit Principibus ‘ qt para fu dirección, quando no los huviclíe eípe- Regibus, nonjmt tila nadita abfilu - cificos, no pueden faltar los generales, que con quaittfio Regí, ac Prinapi convenit, diante iu habitual vntud nos inclina a o ér cuilibet aítui fine immifiione bien . (11 J . j Tjranmdis , aut inmfiitia pojsibilis ejh Marta de jiúf ijdict. p. 4-cafu ip5.n.n i 2 ¿ .&'aliis,&in ri.12.ibi: a 4 bfolutaautcm potepstf' qua nuila exceptione vtitur : quam exequentinon potejt diet Prinapi,cur uafacit.YAer\^.co^^ 9 \ n.i i^.ibi: (¿uare apud Deumpeccant vientes po tejíate abjoluta, licet non habeantbominern » fita fafta diiudicet,cum Andr.deiíiver.París de Puteo,Petr.Grcg. & And. Cannet. & Valen?* ^ coní.í75.ibi.'C»; r ationinaturali debetquilibetPrinceps ejfejubitdlus,vtpulchre , ait Baldan!* 3, n.4.C.de fervit.& aqua. Felin, incap.i-n.31.de conltitut. (117.) D.Thom.2.2.q.23.art,2.cnm D. A u g uft.de D o & r . C hrift.lib.jj.cap.io.in fliedábi* Charitatemvoco motum ammi adfruendum Deo propter ipjum , Jed motusanimiejt ali^‘^ creA ‘ tum in anima J rgo charitas eft aliquidcreatum m anima. Vbi Caiet.in princip.ihi: Mtd*** 10 ' ves quibus Anthor probat necefsitatem habita alis charitatisin anima noflra. EtD.ThP* 11 - 2 , 3 ! q.58.art.8.ad i.ibi: Adprimumergo dicendum,quodiuJtitiapertinet quidem eJJcntiMÜ er A ^' VU< *. partem animafn qua eft ,ficutinJubictto , Jcilicet ad volúntate?#, qua qtttdm movñ f r i uU Impenum omnes alias anima par tes* §. LXXIII. Q In que la razón de eftado, ni Poliaica ( á qui# *5 algunos atribuyeron por principal obje$ a Ja manutención de la plena potertad, y pr.ojJ flí conveniencia^) (118.} puedaefcuíaral Prin^P e defemejante obligación,^ 1 4 p.)pues laqueé - tandofe del camino verdadero en laLey P jVJ,ia ' ynatural,no íe virtiera de jrifticia,y prndeuciu p 3 ra fus operaciones, mas propiamente fe llamar eípeciede tiranía, que razón genuifl a citado.(120.) .jjxíV: — —- u „ klllv ,u , v l l j„ — # '«re r^n - n. 17. Tacitum refertatteftantem inlib.z.hift.quodTitianus, & Proculus vbi confihjs VI " £ tur ad ius Imperij id eft plenitudinem poteftatis confugieban t.Et lib. 15. AnnaKloqucntem ^ roñe, quicumVeftinumdeftruereniteretur,í]cait: Igitur non crimine non accujatore £ " j ,j atí( si quia fpeciem ludid j inane ere nonpoterat ad vim domtnat tonis converjas , fcque ratione J? t „ vjm daminationis emsImperijappcllat^vbi conflium,ratio.<&ius dtjmt. R a m í r e z deleg‘ft ó n-35.Salz.deleg,Polit.lib.i.c.7.n.4p. iníin.quosrefer Giurba conf.i.n. 12. & 13» (120,) Giurba coní. 1. n.^.ibi \ R e tamen ipfa longe mehus ,ac diligentius perpenja ^ ^ (talus rationem a lene Dei , eiufquepraceptis debiare non debire. Ex Oílea cap. 1 zJbi •* #' j -2..- í T> :l. i:u , niriftianoaaven^ ^ (118.) Videinfrádícenda. (lip.) Tac.lib. 5. Ann. inquití Su a retiñereprivata domus , de alienis certare Regiam laudem efeft lib. 15 .In fummafortuna idaquiusrfuod validius. S a luft.in orat.Tepidi: Nihil gloriofum, nifi tantum , & omnia retinendi dominationis honefia efe. Bobadilla in fuaPolit.lib.2.cap. io. eius iuxtaadtnventiones tius Cum Kibadereira lib. 1. dePrincip. Chrift» an ' chiabeIu,Baron.inEpit.fol.58i.D.AugMeCiv.Dei,lib.5.cap. 24,^ 2 5.&abj s n * ibi: Nemini ergo convenit regnandi cauja , illaJlatus rañone , vti Franchiet d. dijcftrj. * ^0 Tqrannide , (£* Atheifmo origincm dttxerit , 2’í mérito Pías Cnjntus eam diabo li, rañonan appellet - Rjmir.de leg.Reg.^z^m.^^.Tum quia^nec vtendum Imperio efi , vbi legibus agipotefi, &quodex Dione Cafsio lib . 5 3 .referí Pigüer.deciíL 51 .n.i. Ouod Augufius Cafar ínter costera gubtrnandi, 'cognandiquepraceptayquajuisjubditisprimo tmponenda curavtt-, futjje tntegram legutu objervattowem, earumque immut abiliiatem ; tum quiapublicas reí umfraius ex privatofepius turbatur privataqueininfhtiaf,alteracaafativepublicamperducitper-niciem . Cevali.cdmm.contr.comm. 4.906. n * 3 < ?i.p. 4 . Tum quia tilias efi RegiS obiettum 3 quodiufium eji. Arift.liq^.PoIit.cap.io.A^c Wjvura dic ere fo lemas niji quodex Legeefi^qao uvero efi contr u iegem , id violen:um , & in 17. ibi.* Prudentiee ergofiat as vefiígta imitare Princeps debét fqáa iufiuue innititar, fifia namqae virtutes omhes dominatur- Cum Ciccr.Bellarm.Peuo de Aiagon,Salon.Tapp. & in n. 18. ibi : Ab ipja nanc¡ueiufiitiapotefiaspendet.AaguJttn. 3 .deTrinir.Baid.conj. 1 6 .vol.2 .Top.de Princ.poieftat. §.7. tí ‘9^meque Princeps, altad agsret deba J na pote/iate», quam quapotefiatis Jan: Aíánt.aecijf. 279. 4 -boc ejfquam ea x qaa infie po t efi ¡¿rjua a tu noritan tvmmijja [uní a Deoy §. lxxiv. (l2I.) DeUter0n.i7.infin.ibi: ZJt Longo iempore regnet ip}e , &filij eiíisjaper IJrrael. Regijqae Hirond injtit t afirmarían Salomón Prover b, 25* Bt conjervattonem Regnitufiittamfervanúfocefiprudenths.rationem)promittir. ¡ d efirutioncmvero comminatar\fiiUa reictta ' a \ÍfijMdominatiomhftúftdttesratióñemconfugiet* F ranch* d-difcurf. 1 . & Proverb.14. & Ecdef. 10 'Cxornat Parlad.rer.quotidian.lib.¿.cap.tin,§.i2.n. io.iiardel.coní.i36.n.20.Gail.obi. 56. lib. i-mim.ii. (122.) Boteri deratio.ftat ]ib.2.c.penult.fol.do. ibi: Reges in confitoftatus'nihil terminari Tfmittant, quodin concilio confe i en t ¿a prias nonfuerit decijfum , quun refer t Baib.de votis,dedf. ^b-S.voto 93.0.4* 5. LXXV. V Nconveniente, que no folo^iiede perturbar lapazpublicij pero aun la Divina Eíéritura previno el riefgo de la conservación del Impe¬ do. (121.) YaisidixQcoootrosfíoterip, que los Reyes no debían determinar cola alguna en el Cófejo de Eftado, íin que primero la huyieílén examinado en el de la eoneiencia. (12 2 . ) V Aunque el Principe eftá exempto de la Ley, es Solo en quáto puede mirar á fu per¬ dona.; no empero á exonerarlo de la obligación, que Según ella le af ifte en admmiltrar juiticia á los Subditos. (12 3.) pues por lo que mira á aquel primero principio de la Ley, y Derecho natural, e ftápreciíTado en ambas vías,directiva, y coadi- Va - ( i 2 4 0 J I2 §. LXXVI (123.) Petra de poteíl.Princip. cap. 3 . q . 3 - n . 74-ibi : jDeclaturfitptimo Jupra ditta cohclafo , qaod Prin¬ ceps ft polutas legibus , quantum ad necfsitatem perjonam ipíius refpi- Cie ntemi feas autemrefpeZlunccefsitatis rcjpuuntis rem ,& negotia , qua concernunt tufiitiam: íuiper.Theodoliusin Ldignaq. C-deleg. ibi: Dignavoxefi Maiefivate Re^nantis legibus alliga- *Htnj e Principem profitert y adeode authoritate iuns nofira pQndet anthorit^s ; & revera mams Im - í e ' fio efijubmittere legibuspnneipatum. % , (124.) Salz.de l eg.Polit.iib.i.cap.y.ri.i 1. dn iufiitia conjérvare, quidddtd , nonjolum direttive cogitar ratione contrattus , & voluntatis ' * d.e le<T.diJp.i<\fitt .z.tit. 14 - tj.96n.2fed r atiene ,acprincipio nataraii 3 & Vivíno^qaibuscoac- ‘'¿a^r^rjViób.depotcft.civil* 1 1 * 2 0 ^ 0 ^ 0 deinfl.&mr.art.7. Suarezde ltg. lib.3. cap. 35* Baldel.difp^yqjb, j < n<2i> ] yi e n ocli.conl.2o8.n.4o,&coní-27.n.2. •1 !•& I 2 . ibi: Eodcmprincipio tenetur Princeps fubditos direttive cogitar ratione contr attus , & 'voluntatis. Sa- (225O Pfal. fe. 40 . §. LXXVI \7 Siendo V. Mag. quien defde los primeros 1 palios de fu Rey nado ha íabido templarlo fevero de la jufticia con lo íuave de la benignidad* (,15.) Plal'ioo' 1. JliifcricW- (12 J-) l la hecho mayor confufsion al mundo, diam, &iudicium cantaba tibí Doreconocer, que para caíligar al Duque, lin vilo ^/«¿•.Tacit. lib. < 5 . Annal.ibi: Mi - aun de la menor culpa, aya íido necelíario ( n° rumqueamorem ajfequtus erat effuacordandofe deílos principios ) formar nuevos /* Ckmetu modiCHsj'vcrmte. Saabeordenes difpoíiciones, introducion bien repn" draempr.22.d1ze : Que el que con , , y t n r rnlltal deítreza , y prudencia mezclare rada de algunos Junftas, (12Ó.) aun para con. ellas virtudes, que con la juíticia íe vertir las materias á mejor eílado.(i27j hagarefpetar , y con la clemencia amar, no podrá errar en lu govierno; antes /era todo él vna armonia íuave. Y afsi íi n ° fuera clemente lo reí petara el temor, pero no lo adorara el culto. (126.) Valenyconlyoln.^.ibi: Étpofumus/upplicareccncilio : qú od contra leges t*m vifefias non permittat hutujmodi novitatem introducid vt in fmilibus dixit Sj umachus ltb.io.fr 47 anfitam divinis fenjibus ve/iris oro iuJUtiam , nec adverJum Di vi Gratianí deffinitioncm Jum rejbnpta totPrmcipum rtovum hocinducatisexemplum, nam vt inquit C cejar dib, 6. de** 1 Gálico, nomo eft tamfortis, quinon reí novitate perturbetur, tcxt.in cap. fin. ii. dift* cap. temícripíimus 33.diilil.in rtbus, ff.de conílit.Princip.Rcbuff.trafl.nomin.q. 5.^34* , $ (127.) Vt 4 dixit Lucían .lib.i.var.biflor. Supe numero mutatio in melius maioruw wai0ir conjueveritejfeprincipium. D.Aug.epiíl. 118. Ipfa mutatio confuetudinis,etiam qu* vtilitate novitateperturbat ,& Alex.ab Alex.dier.genial.lib.6.cap.i4.dixit: Fuitque ofitti oLle tis apud Tucididm pfan&ius ejfe malis legibns ajfuetam civitatcm nen mu tan, quam bottii incoW j tanter y tú §. LXXVII S iendo muy amelgado fiar fus determínaci^ nes al proprio aroitrío, y conciencia, no guiendolo que elpecifícamente eíiá prevengo por derecho* que afsi lo notó con otros Bobad^ lia' (128.) en fu Politica,aviendo precedidoí 11 ^ ficiente conocimiento decanía; pues fin él > 11 teniéndola en la certeza del hecho, (1257.) ^ las demás circnnítácias que le pueden hazerg*^ vofo, ó inculpable, es vago qualquiera pr cce miento: (130.) nofiendoaun bailante pa*?. la noticia particular del Principe i P r 0 P ol, ^ n . que ligue el Do&ifsimo Regente de Arag 01 Chriftoval Crefpi de Valdaura.(i3 (128.) BobadilIaííb.2.cap. 10. i1.i7.ibi: Pero a efte propofito el Maejtro Peí cz del Ca (tillo en el tra¬ tado de los eft ados, y llamamiento de Dios, dize , que por ejjo corren peli¬ gro enju falvación los Confegeros de los Rejes,y Principes, que por Ju pa¬ rece?-,y tener vna cofa por decente , dexan de hazer jujticia , no Je acor¬ dando , que en per juicio de tercero nohalngar lagovernacionymenosla „ D t0i ** decencia ; ni conjider ando que los fundamentos de la Le) natural,y Divina , en fena os b°, 0 ¡qtt6 el cafo de Adan, queje cii 'oy ojo Dios , aunque lo fabia, y avia hartos levteronpecar,Jon tnas firmes que el Cielo,y la tierra, Y realmente la razón & nro t)ofi^ < ydeeftado no Juele,ni debe prevalecer,fino a falta de larazon de jujticia. T a ejte p ^ z.e Cornelio Tácito, que Titiano,y Proculofiendo vencidos con razones,je valie? on ( ■ * do. Y en otro lugar hablando de Nerón, que dejfeava deftruir a Vcjiiéno , dize , q ^ [ araí o t> contra el de lito, ni acujador, porque no podía j afufe arlo en v ia de jnizio ,feva to e • tfrado • Y afsi dize Purpurato, y Cajaneo^ue no place la optnion ac Guido, * Re]*. 41 - £ > Hilos de fu Confejo fentenciar contra, txpreffa decifsion de ley porfu conciencia y alvedrio , y que filo procedería aquella Doctrina en. cafo dudofo, en que no huviejfe difpojicion de Ley]y que Je guar¬ den, y recaten de fentenciar aun los ca fot permitidos > fegun fus conciencias,porque Jeria pofs,ble que efiuvieffen mal informados] por lo qual diz,e S .Ambrofio , que el buen Juez, no haz,e nada por Ju alvedrio > ñipar la domeflicu voluntad fino Conforme alas Leyes, ( I 2 9f Leg.i .§.item illud > ff.adSyllanian-ibi: Liquereigiturdebetfcelere Ínter emptum, vt Renatasconguitolocusfitjeg.ü Pater47*§.fi fticho, ff.de f ideicom.Íibert»l.Diuifratres,§.fin.ff. de fro.cauí.l.Pantonius 85.§. i.ff.acquirend.haeredit. 05 o -) Cicero pro Cecina, dum incógnita reiudicare voluiíle, maluiíTe condemnare, qu2m ablólvere.Agelli.lib. iq.noft.Aticar.cap.z.dicens: r üt abfolverem tamen animum indúcete nequiv't, grpropterea iuravi mibi non liquere, atque ita iudicata ¡illojolutus Jum. Quod alia ^xempla adducit Valer .Max. lib. 8.cap. 1. Gelli.líb. iz.cap.y.Qr^g-Lop.in Í.22. tit. zz.p.^.gloí. 3. Pctr, Greg.traft.de apellat.lib.i.c.4.n.8iBritondib.5.deformul.&íolemnib.Pop.Rom.pag.53(5. Alex.n. 20.& zp.de l . i . l oan. Bapt.Ferrer>conf.zp8.incipit praeceptum n.i.& conf.zpp.n. z.vol.z nanivtait Eneus Robertus ,-lib.i.rer.iudic3t.cap.4.pag.47.ibi: Omniaprimo diligenter i^quirere i V t ciimiuflitia definiantur^nullus quem qnam ante iujiur» iudicirtm damnet, nnúurnfujptcion L arbitrio iudicetyprius quidem probeta fie iudicet,non enim , qui accu(atúr,fedqui convine ¿tur O51.) Crefpi obfervat. i.n.t.in fin. Vnde Princeps neq] ex privarafcientia,ñequefine citatione *uqúempunirépotefi Clement. Pafioralis de re iudicata , vt latcprobant altos laucantes Bellugaiii Jpcculo Rub.iy.de execut.Reg.íine procef& fent. Moría in Eir.for.p.i.tit.i.q.^Mencch.de arbitr' ( P}'&'Barb.in colleül.ad text.m d.Clement ,P aflor alis. Et in cap.PífioraliszS.p. 17. ofric.deleg ~T I an 3 p.z.trad.5.mifcell.refol.p8. Trull.in opcr.moral.tcm.z.n.8.cap.i. dub.3,. Etratienes affignat duplex^altera quia defenjio inris naturahs efi, &populus contra illanec . poimty n f c cenfetur potefiatem in Regem traufiuhffe Altera quia Princeps , vi Judexperjonapubuca efi> & non nifex publica notia procederé potefi. Et in n 4. ibi: Atque ‘de?. Mtniflrosy quilas ccmpctit Co gnitio caufie in his obedientes Princtpumpraceptis^eaque executivni mandantes n. oúaliur ptccarc í r °batUfsius deiufl>& iur.lib.z.cap.ip.dub. 1 1 . ».pz, Solum enim incapticne^ & cufiodia perfóv<e P a Jfunt obedire , vt ex Caietano probat Moría d.tit .2.q.2.0.4, & in n .5.Íic ait ipíe Crefpi, ibi: fn Rffibioribus enim Iudex ex Principie iujfu non excufatur, Farinac.inpraxicrim.q.^y-an. 7 4. A a m * c ?tnullus inferiorpofsit dicere Principi enr ieafafiar,cap.in memoriam s. 8. fiifi, Deo talísen. Jftbdh e fijquieumfeciíRegem,vt rette iufiitiamadminifiret 3 capyre[ervatus $6lq,fe ........ ... . ■ §. LXXVIII. C leudo muy buena Dodrina , y exempío lo ■ 4 u e hizo Dios 1 para juzgar aquellas Ciuda¬ des nefandas de la Región Pcnthápolitana, y que *u Sahirlnrí-» r»n nprpííifava de examen ’r'QmK'Y'íXmx ! f '.O# ‘íA ^° u t ianaas de la lvegion renunapuiudua> y -á Sabiduría infinita no necefsitava de examen Para refolver el cafiigo» dixo: Defcendere > y 32 . ) Y reparó San Gregorio^ el Gi^m- , GencfizS. zt.ibi f # ] mr.- c . en ^%^^ijfijCtlamoremiqúivCi nit ad me>opere compleverint. (133. D.Gteg.Moral, ip. cap, 23.ibi: PtYvobis exempíumproponat bew«toott*«dfvffurÍTií xP*. ’ immfi. Bobsd. lib. z. Mitos es repi .* alcn^.conf.i.n.jOí & 56. ■ _ §. LXXÍX. V J 1 iv^tuuuai» de j fité para nueftro exempío > en orden al mod°)Conquefe avia de juftificar la verdad para pro c eder á la pena. (133-) Jf Nopudiendofe juftamente Fundar,el prp- (I 5 4 -) §. LXXXIX. (i Í4-) Don Franciíco de Quevedo, Política de Dios, y Govierno deChrifto,p.^cap.i4.coI.2. (155.) Theodulph.áquo accepit Eccleíia in hyn. Dominicas in Pafsione,ibi: In natiombtes regnavit digno Detts . 13 Eparó Don F ranciíco de Que vedo, cort h agudeza de íu ingenio, (1 74,.) en la diíj creta petición, que hizo el que mejor íirvió al lado de Chriíto Rey pendiente en la Cruz?Tro¬ no de fu Imperio, (177.) no pidiéndole par¬ te en el Reynojíi, que fe acordaíle dél quando íe hallaíle en el Tuyo: alegorizando fer mas porcionado en el vaílallo introducirfe en la me¬ moria de Tu Príncipe, que en fu voluntad. §, LXXXX. Y AfsielGran Lipíio, por cuya boca liabla- -* ■ ron los Ingenios mayores, advierte cotí Tácito, que el Principe Tolo debe fer el atbitt® (156.) LypíiusPolitic.lib. 4-cap. en las difpoíicionesde fu Govierno ; 0 > f •p.Corn.Tacit. AnnaUib.r.ibi -.Solus qu j en no le refervaen íi, arrielgael mcaoK «S&tss*. o—, s*. * principattes refolvas,cunta ad Senatie revocando. Arift.Polit.lib.i5.0,1 i.ibi: CommunUcuflodiaefi Principattes neminentW* m f t , numf acere. Yafsifolia dezir elfeñorDon Alonfodc Aragón, como refiere Antón Jj en fus dichos, y hechos, lib.i. Queel dittamen delRey por ningún cafopodía fer govcrrtaa **'< ti arbitrio de algún particular.Y ide e tiamCri n it-lib. 1 7 . cap. 9 , §. LXXXXI. V Como quiera que eíle procede de la ^' I ge fiad Regia, no fe halla tan libre del p ío, que no fe incluya en ellamifina el inft^ 11 * y penfion, con el mando de todas las operar^ nes. Y afsidixo Dios por Ifaias: qu e1 los ombros del Principe, nofobrelos ? niftro, fundava fu Principado. / lodioáentenderá Saúl,Samuel,quan yJ1 dolé de vngir Rey, le íirvió de induftrw . ^ banquete el vnico plato de la efoaMa° á £ lias ñero. {159') Y el Profeta El.feo llamo » fuMaeftro,Carro, y Carretero delf^ fl0 quefuftentava , y regia dpelodduo (ido.) ' ~ ,T C158O Ilaí 35 p.d.ibi: FaSltis efi principattes fteper h temer ftm cites* S.LXX * (15PO Reg.p-i4.ibi: LevAVit autem cocas armum , rpojfnit ante Satil, dixitqne Samuel: Ecce qteod remanfit,pone ante te, & comede^quia delndufiria fervatum efi tibí ¡quan- ~ & aterirá eites. Quando Dios coníhtuyó á Adan Monarca vniver a ,•//*«> /» P * r4 L* Obligación de trabajar,y velar en la guarda de fu Reyno.Genef.x.ib!: y ^ ntigono , que no voUptatis, vt operaretter , & cuftodiret illum , Y afsi dixo a fu hijo d R y _ __ A ^,1 D flxrn un, er* VüUtptatli, Vi «//tr ^ - otra cofa el Reynado,^ v»* honrada efclavitnd , íT . ■ " * (itfiD jVfsi §. LXXXXII. /^Ediendo en mayor decoro de la Real per- ^ íona de jV. Mag. y mayor bien de fu Mo¬ narquía, lograndofe mejor las partes,no eftando ociofas fin el exercicio, y que en eíto fe atiende á lo que fe entiende es mas de fu Real voluntadj yaunque V.Mag.(feñor}es muy conveniente tenga Miniílros que le ayuden al manejo, debe fer con la proporción, que en los cuerpos vi¬ vientes , mandando la cabeza,y que ningnno de los miembros de la Monarquía fo tome mas lu¬ gar qneel de obedecer, y executar los manda* tos. (161.) (iót.) Afslló acohrejael grai Político Saavedra en diverios luga¬ res ae fus Emblemas, en la49.fol. 338.&340. de la primera Imprefsion , Emprefia57.fol.414. y obando el aílumpto con muchos,y diverfos lugares de Vna, y otra Erudición (agrada, y pro; §. LXXXXIÍÍ. : ' l'.z y (1 6 is) Et fie Dei gratía impe¬ rare dicitur, Solorz,de iur. indiaro tom.i.lib. 2.cap.2.n. 5..Scacia de fenc &reiudic.cap.i k glofi.i.q. i.n. 18. Pfal.2.12. Yafsidixo David en el Pfalmo 202. Que hizo patentes fus caminos á Moy fes; y fu voluntad £ ios hijos de Ifraél, por lo que en los Proverbios le lee: como la divilsion xy* __- ■ de las aguas, afsi el corazón del Rey fíanos del Señor , que á la parte que quiere le md inclina. Salaz, in Prover b. 21.1. ,nter claros.C. de fumm. Trinit.Pineda de rebus Salom. cap.<J.n.6. Aquealudela Ellrella que c °ndu xo i los tres Ma gos, Matth.2. Y a ella mjíma Eílr ella alude otra, que dizfe San Juan, pro- Ir,et eDios álosReyes quegoviernan bien; Apocalip.i.zS. Y de Maximiliano Emperador Ro¬ cano, refiere Eftrada in Symbol-pag. 18. Que pintó vn Coraron dentro de vna Corona de laurel c °n efta letra : EnUmañodeJJfioseJlaelRej . Y Caíiodoro afirma, lib. 8.cpift.^. Que a los Reaun quando fon niños, fe les conceden celeftialmentc femejantes auxilios de temprana íabi- ^ Ur b,é inteligencia. EtOvid. i.deart.amand. Ylo quemases, á los malos, y perverfos Re¬ yes huele Dios^algunas vezes comunicar eftos celeífiajes auxilios, felo porque ocupan el Real Solio; que afsi lo nota admirablemente el Padre Jua 4 E ufebio in Theop.p-2-lib.icap,i.p 2 gj H 5 « explicando al intento aquel lugar de Ifaias,cap.46. en que hablando el Profeta de Cyro ^ e y » t an fedicnto de fangre,yoro, je llama Chriíio del Señor; y afirma [que le tornó de la ma- 11 . ° > <^ue es dezir que le afsiftió amigable, y fielmente -, enriqueciéndole con cdeíliales mi¬ graciones, Solorz.embl. 24-per tot. T 5 N quanto al bien de la Monarquía, por ^ quien fe puede manejar mejor que por tpuen de mano de Dios lo tiene por oficio , y Aligación ? Afegurandofe el acierto , por te¬ jerlo Dios prometido ai Rey , (162.) y no 3 °tro alguno: y que eíle govierno es mejor obe¬ decido ; pues obedecer ai Rey es la vanidad del mejor vaffallo; dexarfe mandar del que no 1q es, lo fieute aun el mas plebeyo j y que los tra¬ bajos que fuceden los recibe como caftigo de ^ios*. y fiendo por el vafíallo,la malicia los juz- £ a p afsiones, TU ff.LXXXXIV (263.) Mátths fo- (i ¿3.) Matth .20.ibi:£A:/;> pr¡- fno mane conducere operarios tn vineam fuamMztúi.iz.'úÁ : Mifitjervosfuos. vocare invítate sad mtpt'tasy & nokbant venire* Pater Garati, Máxima 58.fol.344; (165.) Plutarch. in Apopht, ibi: Ais non ego Coefar periclitante te Vicar i »m quejivilpro te ipje ego pugnavi* §: lxxxxiV; Oía es digna de reparo, que pára el bafl* quete de las bodas de ñu hijo no halló ^ ReydelEuangelio Vaflallos»que le afsiíhcíten guítoíos, hallando á todas horas del día ciña* drode Familias promptos jornaleros que culth voílen íü viña:masno es maravilla h fé advierte» que folió eñe en períona á conducirlos* J 7 le va* lió de Miniftros aquel para cóbidarlos. (163 ) ¿bonagnín .sup *J ohwJj.i §. LXXXXV. V* Añsi dixo el Padre Garau, con Juño F/P* ñio,y otros»que debe governarié p 01 j miñmo, quien recibió de la mano de Dio* mandar. (164.) Acuñado vn Soldado de (> for» imploró fu proteccionjy acordándole Cci 2^ que le avia vifto pelear con denuedo» encomefl do á fu Abogado que lo defenditíñej P er ° e J! vozes le dixo :á Cefar , mira bien q lie en ^ rieígos peleaba yo por mi miñmo , y no buiq u ñubítituto que te ñrviera por mii( 1 Oy ) §. LXXXXVI L .ÍX .í - rt > b: / A Que alude el caño de Tiberio » quando* A oiendiódequeel Senado ñe inclina!# * hazer mercedes á Marco Hortalo» oponiendo' fe á ellas, y enojandoñe con J nho Galion > p° r ' que propuño 1 os premios que ñe avian de dar a los Soldados Pretorianos»pareciendoleno c0 * venia los¿ñeñalaíTe otro» que el Emp cC *“° r ' ($66. j Tacit.Iib. r. Annal. ibi: (^) íncíinatio Senatns tncitamentum Ti- ¿¡eriofuity efuopromptiusadverfaretur, Idem lib.rf.Annal. Violentar incrtpuit» velttt gitans^nidUli cnm.militibusónos ñeque dl&A dmperatoris p*r-e£htjU.£ fpXÁnrn\<\ W 0 ^ §. LXXXXVII de! -£ 8; P U esaunen las acciones mas glorio^ Govierno» lo lo deben tener parte .os ^ ■ yes. Añsi lo reconocióJoab» G e nera ^ Exercitos de David; pues eñando ya P a ‘ nar la Ciudad que ñellamava déla* i punto que ñehalfova aflegurado en r f¡c miento, le embio recado al Rey? para qu ^. 0 5'i. Aiyo el triunfó, eícuíando el que fe le podía atriuir áéL (l67.) (167.) i.Regyia.2p.ibi: . Joab nuntt-os ad David,dicens diui- Cav . 1 ^dverfúm Rabbath,&encienda efiVrbsaquarum nuncigitur congrega reliquampartempo - pu * > & objide cinitatem , 0 capí eam-.ne, cum ame vafiatafaerit Vrbsátommimeo adjeribatar vi* «wn,Política Real, y Sagrada,difcurU.feéL*. £. LXXXXVIIL T^E quefeinfíere,quefielgovernarV.Mag. ^ (Dios le guarde)por íu propria voluntad, yarbitrio, es inílituto proprio de la naturaleza, que preciííameute debe confiderarfe juílo ,neccíTario,y conveSienté: como puede fer culpa en el Duque fer de eíle di£tamen?Como es pofi uble que en juizio racional fe juzgue , aun por delito levifsimo, lo que el mas defafe&o lo. dejuzgar operación jliftá, y meritoria? (i¿8.) (168.) Leg, 1. tit< 13.pr2.ibi: ^ Ues fiendolo el aconfejar á los Reyes lo que Por ende debe catar muy de lueña las es mas decoro de fu Real perfona , y beneficio c °J as e l u e f on a J * honra,y a jaguar* G °mun de la Monarquía, no lo debe fer menos a >yJ er muc 0 ¿“fojopara llegarlas, m C n r i o 1 i • c J acrecentarlas ,y las que fuere» a fo mfeftar fu dl£tamen al mejor fin. daño dejv¡arlas,y tollerlas. Nam vt inquit Barb.voto 16.11.75.ibi ’.JPropy *f r p4 de bono operefitpotius láudandus, quam redarguendus. Vnde Durus dePaíquo in Aulo Po? «tico dixit : Nemo debet calare veritatempatria-,0 Principi vtilem, etiamfiin vita periculum in - siderct. EtPet.Andr.Canonher.in difc.Politico,inCornel. Tacit. cap. Vtrum mihi liceat in ■ Pfincipem invehí ? dicit : Melius enim efi, 0 laudabiliusper dere vitam, quam Jupnmere faluy heconfilium.TLt in ÉccleíUft.4. Dicitar non ejfé vtrb'km retinendum in tcmporejalutis. Et bene íext.incap.quifqilis n.q.3.vbi Aúg.ait : Quijqúismetu cuiufitber potentis veritatem occaltat > ir *mDeifuper (eprivocat > quid MagislitiMt hominem , quam Deurn. Aunque es cierto que las mas ve^s fuele originarfe alguna penfion, que aísi lo advirtió Tacit.lib. 17. ibi: Suadere Princi¬ pa quod opp ortea t multilaborir, ajfentatio erga Principe m quemcunq;fine r jf tttuper agitar. Saluft. 3 d Cac.Ccef.de Rep'ordinand. Seto tgo dtfficile y atque ajfiérúm ’faltkfit", 'cbñjUium daré Regí, «“tlrnperatoru §. ic. V Quando el Duque padecieíle algún error 4 en lo referido ( que ya fe ve quan fuera de lo irregular es imaginarlo ) como es pofsikle que á iémejante fentir fe le dé cuerpo de cul- P a 5 quando la credulidad en qualquier fentir, ?^nque fea in juila, baftaparaeícufarla? (169.) *Vscpmo quiera que para lajuftificacion del P r °priodi£fameñ-,baftala probabilidad extrin- ^ CCa jen cuyo ton ocimiento la$ mas vezes pa- ^ C ce variedad el concepto humano, por fo que íc halla en loá entendimientos de los hombre^ á quienétel Cielo comunicó diftinta luz, y capa- M z cidad, (169.) Giurba coní. 34. n. 2 <5. ibi: FatuaquoquecreduUiaiecxcufari qutmd dolo, culpa, &cmm pa¡- »<«,l.mariti,§. pleélitur, f f.de adult. Grsn m.ccnf.3i.n.id.&voto 10.n. 2i.Aret.coní.8.n. 2.Riminal. conf 343.n.8.Becc.conf.do.num.i4^ u . m alijs ab eo relatis, Barb-in vot. dicif. voto 34.n.i2,ibi:£f ideo t alis ere da- pcidad, iégun juzgo convenir la inefable,y Divi¬ na Providencia. Tal vczávna mifma acción fucededarfe opuefta inteligencia, fin que al¬ guna debafer reprehenfible.(i70.) Utas, etiam iniafia, & irrationabilisy Jen bejtialis a pana , Qr dolo excafat-, vtprobat tcxr.inl.igirur n.§.potcft vera , & generaliter,jibi: Iujtis rationibus dabtasvelncn iajiis. EtFadnac.inprax.crim.q-po.exn.i.Tib. Dec.reíp. 14, r1.47.vol. 3. (170.) PaterMoyainfelect.trad. i.deopin.prob,§.7.n.48.ibi: Vnde aqaali/er 'vnufaw¡§ feqnensopinionemprobabilem , potcjlejje fecuras : fandamentum eJi,qataqaod Qpmioftttnta,^’ citquod operansfecundan? ip/am certusjit , qaod Deam nan offendat,nec qaamtumvuft tutijúmar poteft aliqnidamplias fupra hocpraJtare y hoc autem totum praftat ,qualtbet opinioprobabtlts, $*** operans Jecundam dictamen retía rationU , & non operanJecandum ipfum , non datar wc 4 y Wi ' ideo in bac certitadine non datar magis,& minas , & vna opinioprobabais non reddit magis ccrtvf 1 ? qaamalia , quu¡Deus nonojfcndatur. £tin n. 54. inquitcum Tejccdaquod opinio probabili?» quodcumque malitiae periculum,quod fortafis in ipía re repentur,ab ea aufert& tollit , & P?y alias, rationem aliam afsignat in fin. ibi: JVempe quia etiam admijfo qaod taljs opinio in refoft" Ja coram Deo , & hominibttsjibcratur per bonamjidem . Et fie Mari Giurbá dixit conf. $7 n d r *' ibi:Et dpaena txcujatur ,qaiidagere,Jtbi literepatatsCumOiafc.decil.ji. n. 107. BinuCp*'' 23<5.n.27.Menoch.conf.2.n.i33.Buríat.conf.3z5.n.54.&fiprobatúneícitJiciteidadumíu Iííe » CIari.§ .fin.q. 5 ^.Felic, allegar. 3 .n. ip. Cnm ex licita potius qaam ¡Ilícita caufa , quid autem P A ‘ fumatar adexcladendttm Mttfttu, Cuml. mérito,ff.pro foeio Abb. Holand. Raud« Alba. Ne; guían.ScMaícard; C171O Namafíenfum habere in materia,er ga quá eft opinio generalis ¿ vniíormis,eft aílétire veritati,arg. texc.in cap.de p arentelael.2.35.q.2. ibi: In quibus ómnibus,necvarié- § ■ c. Y Que la del Duque en efle cafo no lo P uec ^ fer por titulo alguno, es indubitable# 11 ^ elmodocon que explicó la juftificaciofli fentir,fue enlasocafiones, que como Gon _ gerodeEftado, preguntado de V.Mag. le . - jiifeíló ,* y en vio común de Jai converíaciofi ) quando caíualmente fe ha ofrecido, aíintieflO á lo mefmo que todos que eran del propriodi c ' tamen ¿ ( 1 7 * - ) fin que en el modo deprop 0 ' nerle aya ávido el menorexceílo,ni leve inquietud, de cuya integridad efli rifsimo. 0 tasvlla reperiri debetFarin.q^y.n.i^Meno^.^f.jp.jn.g^tom.j.BarrJnl.i.í.l^^ deaqua pluv.arcen.Bald.ml.convemic u l a , c.deEpiícop.&: Clcric.Caep o l.coní.38.n.íi-^ 0 . illam íequiturirruerinon debet,nam v t inquitNecufan.lib.5.n,n6JramDeifupraleP r cat, qui veritatem opprimi proípicie ns , cam pro viribus non defendit, cap.quiíquis 8 o * ^Ite^’ü’^'I^^-^X'^f^yHifuiqueSz.&cap.quatuorniodisyS.ead.q. S- CL Y L o m i f mo de averio hecho P°‘ C ff 0 P pues quando no íe hallara precd a .caufas, y razones tan graves, del P UI \ t0j ^ gíJ rJo co de fn períona , la confidcrac^de , ^ afsi conveniente al fervicio de V .Jwafe í (1720 Valen;.' De cío común de lá Monarquía,podía fer bailante morivojpara que no folo, no debiera fer culpablejantesjfi digno de grande remuneración, y prcraio.(i 7 2 ) §: cu T)ROpoíicion , que con diveríos lugares, exorna el Obiípo Valqnguela, en diferen¬ tes confejos, que eferivió, defendiendo á FrancifcodeMendoca, Almirante,que fue de Aragón jen algunos Capítulos, que por Fifcal del Confejo Real de Caftillad.e le forf ^aron , notándole con efpecialidad diferen¬ tes efcritos,que avia difpuefto, fobre el reparo ^ goyierno.(i73) $. C111. H que mu dios Principes han hecho apreció particular, no ofendiéndole, de que aun contra la propria inclinación, en fu P re fencia,fe les aya reprefentado lo que ha pa¬ cido conveniente, (174) como refiere Dion Cafiode Augufto Cefar,qué aviendofe levan¬ tado en el Senado,por algunas porfiadas,y defc °mpueftas altercaciones , le detuvieron, caifi P°r fuerza,diziendole,convenia hablar a el Se¬ cado,de materias pertenecientes á la Repúbli¬ ca (17 y)y que en otra ocafion,tratádoíe de la elección de vnTriunvirojy ayiendo Anthiílio *-abeon,nombradoporfu voto, para eífe car- O g° C172) Valcn.conf. i¿$.exnum: 70 • ibi :JVec valet dici,quod ex eo ,quod cor.fervaret mt mor i a le animaduerjienum habuerit animum deferviendi fu<t Mate (latí; fed contrarium , quia, p otitis adbonum, quamadmalumhabuijfeprafumitur. Decía, conf. 171. Azeved. coní.40. num. 1 6 . Et multi Reges, & Principes laudaverunt , e<r magni habuerut z,eluntyetiam eirum, quiinprajentia admonebant illos.y eorum,qu te cenfebant ofportuna , aui ne¬ cesaria pro ipforum Jervitio,&publico beneficios Laudatur enim a Policr eti¬ co , libr. 6 . de curial, nugis , capit. 24* Adrianas 4. gratulatus quod fuent pcrmijft líber tari illius,qui z,elo accenjHS->ea,qua.jtio tempore egebant emen - dationereiullitypracepift'eque , vt quoties íiniftrum altqy.iddeipfo fuis auribus in¿onaret,hoc e i fine mora ntincia - retur-Marcus etiam Antonius Philofophu»y 'vt referí luliusCapiiolinus in vita illius fama fua\curioJijsimusfute, requirens ad verum quid quifquede fe diceretyemendanSi qua benereprebefaviderentur.Petr.AndraasCanonherius indifcur.Politic.in Tatic.lib.z. pñ 331 .Aiaftrill.de Aiagiftrat. lib.i.cap w 3043 . Nam cum Principes nonfint velut Deus , cuius eft proprtum opera ■ o mniajam bona 3 q uam mala perípicere dicent e Dio gene Laertio 3 lw _ ■ '$'*« ta Thaleth. Pphilofopbi non latet Déos maleagens y neccofttans q uidem.D . Auguft epift.^.Deustotus oculuseft , Í't-D.Grcrr U b.isMoralJtcens: Ouod Deus nunquam deeft, & eft vbtqne prajens , debes Pnnctptéíis huiusfeculi dari notitia detébus malis 3 q u*ftunt'wt ipfasemendare, & puniréprovidenter cure »t iVt dicitur Prouerb.cap.io.ReXiquife.det in ¡olto\iudtctj /ui,difsipabttomne malum.Czy. Re- £ u, Uofficium 23,0.5. R o land.á Valle,conf. 20. num. 2. voh2.S1manch.late Ub. 3.deRep.cap¿ t nu m . 4 .&fcq. A n t on.Aguft.lib.io.de V et.Iur.Pontif.tit, 2. (173) Valen^.conf. 161. ^^qq.vfqueadconf. 165. inclufive. (174) Siguiendo efta mefma dodtnna Rolando de ( 1 Valle, a d virtió, qué hazer reparo en la acción,que el Principe dirigía contra la vtilidad publi- Ca >no podía fer culpable,conf. 1 i.n. a4,tom. 3-ibi : Item quia talcdelittum , quod Princeps male f ac iebaty non continet iniuriam; net contumeham PrincipiSiex quo funt fundata in ture , & leges f r *cipi HKty quod refcripta Principum , qti<t funt contra tus non debent per officiales objeruari , * ec iftud % r aniter ferre debent Principes pertext.incap.fi quando de Reícript. ibi: Patien- *ft r í ubfttnemusft non fcctrif) qtiod nobispravtkmftnuatione Jugeblnm fuit. (175) Diocalllls a lib, 21. %[ ■ Idem (i7¿) Idem Dio. ibidé íüum tpien^ueiudiáum habere, (tjf) Córtí. Tac.Annal. lib.iS. íbi vNihtlnom accidijfc ,quodduo Sc- ■ toa tares itiRepublica diJentirent,foli- ■ ikmfetttAm Tbrages contradícete. á go á Marcó Lépidó,cjüé avia fidó enemigó dé Aúguíto j y que efta Va deserrado por él , prt' gUntandole Aüguftó , fino avia hallado otro mas apropofito,á quien elegir ? le refpondió^ bremente,queel juiziode cada vno era libretodo lo qual fe dize, aver llevado el Cefar con muchafuavidad,y blandura. (176) §• CIV. Y Del Emperador AuloVitelio,refiéréC° r- * nelioTacito(i;7)queaviendü molda¬ do algún enojo contra Prifco ÉÍVidfóydeiíg' nado Pretor j porque licenciúfs inente , opueíto á lo que él avia dicho jy tratando de ^ portarle losdemá$Senadores,tó htóoconm cho güito,y facilidad. ff. CV. (iyZ) Saavcdrajcmp.aiJ (ijf) Valen^.coní. 1 62 .per tot* fcitf3.num.176 (180) Mam adhoc , vt dícatui* jnutatio alicuius rei,veldifpoíitionis tieceíTario rqquiritnr , quod fit m íubf- B V en ekémplo nos dio de efta do#" 11 9 , Q feñor Rey Felipe IV. glorio^ Fa “ V.M.hailandofe prefente,al v oí ^ man ,. Tejo Real vn pléytó importante de ^ pues ni en ibs Iuezes faltó entereza,y c ciá para condenarle, ni en fu Mageíta > cud,pára oirlos fin indignacioñ.f 17°) §. CVI. \f Aunque por eftas califas,pudo él P u ^‘ 1 niuy bien,fin nota dezir fu diftame fl ’f eferito ( 1 79 ) aplicándole á re P re í" c e n lo de propofito,no obftan te, eftreclwn ^ lo» limites mas cafuales,y de menor reP ’ t . lamas leveopoficion,vsó folamentc 1 lo á los tiempos, y ocafiones, que le rido. §. cvii. 0 ; ( j]e c In que efta acción, por medio algj^ . muib pueda a tribuir á voluntad,en r p0 edc dan$a en el govierno ¡ LP" e s . ^ lerlo.defear, que V. Mageftad , , le J y it b Monarquía,por fu P ropr ^/esencial al |IlC ¿e . ttio?( 18o)punto,que como e«en de decoro j y decencia de la Mageftad Regia, íegun queda ponderado (i8i)han obiervado todos los Predeceílores de V.Mageftad( 182) dirigiendo lo efectivo de las difpoficiones,por Tribunales , que fe erigieron para eñe §. CVIII. ¡ y Quando el animo, en el dictamen del Du- i que,no fuera tan notorio, y pudiera aver alguna neutralidad,ó duda,fiempreíe de¬ bía enteder en el excluiivo de culpabilidad,no en el que la pudieíle incluir; pues la acción que ^'equivocaá dos viíos, fe coníidcra, mas pro¬ piamente dirigida á el bueno, y loable, que al v ituperofo(i84<)queaísiIonotó el feñor San •Aguftin,(i 8y}y comunmente lo liguen mu* chosIuriftas.(i86j §. CIX. fubftañtia,qualitate,vel téixip.ore, ficut notat Grat.difceptat.forens,éap. 335. nura. 16.8c cap. 42. n. io¿ 8c íeqq.Giurba,conf. 65. n. 32.$ 33. Surd.conf.217. n. 23. 8 c ícqq. & decif. 344^ n. 3£>• Ant. Amato variar* ref0lut.5d.il. 22. fedvoluntas obfervantiae , quae femper fuit, totaliter implicat praedi&x mutationi ( nam liseC aliquam novitatem continet )D. Aug. epiíV. 118. cap. 5. tom. 2. ibi: Ipfa quippe mutatio confuctudinis etiam qua adiuvat vtilitate,nouitate perturbat. Luego por ningún me¬ dióle puede atribuirá femejante efpecie,y linea, el de feo. en la atención, á lo que liempte fe ha executado,íi, á lo que publican todos los Derechos, en orden ano fer conveniente apar¬ tar fe de la forma, ly obfervanciá que fe ha tenido. (181) Defde el 8 7 . v . Solo atiende oj, (182) Grecap. Eccleíiaftícse gor. Pont. 25. q . 2 ,.\bhEccleftafttca moderationi *ftomn'mo eonueniens,vt qua or dinata fuerunt,vel rationabiliter. decijja.ñufla ¡nipofterum debeat r *f r *gationeturbari,quod r epetitumeftin cap.i.35>q-9*cap.quoddile<ftio 3. deconíangüinit, ^ a ífinit.ibi:^¿í/’» hacparte conjnltius duximvs multitudini , & objervata ccnfuet udini ae* f ere ndum,quamaliudin difenftonem,(ffcandalumpopuliftatuendum,quadam adhibita nouita* . f*>Cap.quodvero 25.q. i.cap.quaeadperpetuamead.cauf.&q. 1. teftamenta iS.C.deteftam. ibi ' Aiosnamqne retinendus eftfidelij sima 1 . 2 . f t.de conft.Princip.l. minime zz.ff. de fcgibus>&alia quae late congelsit.Sálg-de reten.p. 1. cap.6 . per tot. (183) Y ais 1 , dixo el fcñor Rey Don Alonfo el Onzeno,en las Cortes de Madrid : Digna acción es de la Real mag¬ uncia,tener,Jegun [h loable coftumbre,Varones de confie jo, cerca deft,j ordenar tod H as copor f»s cott íeios ; porqueft todo borne, debe trabajar, mucho mas lo dehe haz,er (IKeyAtg. 3. llt • 1 .part. z. Saavedra,empr. 5 5 .ibi : En Ef^ana, con gran prudencia , eftan confitados diverjas Co »f e J°s,para elGovierno de los Reinos,y Provincias,) para las cojas mas importantes de la Mo - Carchi a, 8 c empref^.ibi:^ oficio,es valer fie de losMtmfiros, como de infirumentos de reynar ,y * ex arlos obrar\pero atendiendo a lo que obran, con vna dirección fuperior,mas, o menos mmedta- ° a fsifien te ,/egun. la importancia de los negocios ; los quefonpropnos de los Aíinfiros grátenlos W*iftros',los que tocan al oficio del Principe ,folo el Principe los rejuelya. (184) Nam duin meliorem partem funt interpretanda,cap. eftote 2. de reg ; iur. ibi -.Eafaíla, qua dubtum e ^quo animo fíant in meliorem partem interpretemur, Aproxime 3 ,ít. de his , qux 1 . ' «lent.ihi r ¿A in Té duhU heniffttiorem interpretationem Jequi,non minusiuftum eft, quamtu - f r ®íump. 161 .n.2(5. cum multis alijs,quae congerit.Barb.Axiom.68.n. 14, (185) D.Aug. f er m.202.ibi:/» bis, qux vtrum bono,an malo animofiant ,ficire nonpojfumus : melius eft, vt ad fartent dexteram noftrum anímum declinemus, qujatollerabilius eft,nos in boc fallí , vt eos qui V^aliJunt,bonos ejfe credamus, quam ex confuetudine iudicandi, etiam de bonis , quodmalum eft picemur . (186) Oldrad.conl.lio.Gabriel,conf. 178.11b. i.Reminald.coní.d 8 < 5 .n. 6 p.& •fVNavarr, conf. 6. num . 6 8c feqq. deh^retlib.5.Albertin.Iloxas,Pena,& alij, quos citat, ^kquitur. Farinar.de h3erefi,qu3eft.i87.§„i.n. ii.Tib.Decia.in prax.crim. tom.iJib. 5. cap. 57*nui^ >( 5.^^y.Valen^.conf. 1dp.fl.73.ibi : Nam illa debet conieílura capi,per quam deliílutn ** CH JatHr i a H tíxclttditur,\><tx leg.merito^ff.pro (ocio cum Mantica. Menoch. Marco Ant. , Eugenio Tloland. ABb. Covarrub. Iofeph Ludovic. &Franc. fíieronymi í Leone.-' (187) Quod fuit íufficiens, vt ittelior vía eligeretur ad defeníiotiem.Salg.de ntent.part. 1. cap. 16 . num.n.ibi: Et addcfenfionem fuam dicitnrfaPlum,eo ipjo,quod probatur Verífmilis timor, ^rpericulum probabile, cum Berói; coní- 158. n. 24. !ib.5.Uulpella,con.7.n.8.& coi. 78. n. 3. Mafcard.de probat. concluí. Iiitf.n. 13. & innum.15.ibi; Nemo tnim tenetur expettare atlualem offenfant,ac indi fe defenderefedpotefl licite } vbiptobabilepericulkm ojf 'enftonis adefi ,fe omni defenfionepravcnire,atque damno,& periculo obvia - re, (188) iSalced.de leg. Politic. lik i.cap.p.n.g.ibi*. Taliter, vt dum ptecejfaria efifi debito modoflt, ctiam Contra Papam, & Reges , infla ejfe dixit Salo.d. 1 ,p.cap-z.n.ii . Suarez,, de defenf.fidei, diÚ.lib.^.cap. 34 ». 30 . Quidcum diurenaturali prime- a o defcendat , nulla efl immunitas, áut exemptio líberans executionem dcfcnjionis. (198) Anguian, de legib. lib.i,cOntr. 5. ri. i. & m num. tA.\b\:Dittaprimafententia ajferentiurn pojfefubditosytfr vajfallos , quo* rumcnmque mandatorttm executio* ñera differre* & interim Principi ref- §. ClX. I N tlmofele á el Duque la orden, para que fuelle prellb dentro de veinte y quatro horas,al Cadillo de Montaiichez ; y recono¬ ciendo fu inculpabilidad,y que avia poco,que hallandofe con ella(fegun queda notadojaca bava de experimentar las mas feveras aemon traciones (187) que aun en caula grave , cr ‘ nimio rigor, y que jucamente la?; podía e p - rar mayores,con femejante invaíion,iiflp e ' j. por las leyes naturales, en atención, á conie - var fu defenfa,(i 88) fe retinó al Convento^ Carmen, no para huir ( como tiene yadicu ) la juílicia,fi,para dar tiempo, a que V. tad,mas bien informado ,(189) reconocí lá notoria inculpabilidad del Duque > J ^ examinada,ala menor infirmación,de ' ü ^ luntad fe pondria el Duque, donde V* & o tadmandaíle. ex. r\ E que refulta neceflariamente^no folo> ncm dtferre . & interim Principi ref • E que rcfulta necefláriamente,nu cribere, ipfumque certioremfacere de J {J ayer inobediencia en el Duque > i*.*.»*, hu t tipyi mim .tfr cauíis ,c¡ua _.•...aiC»i.i«.1'i#»YPfi'icionCielOf aver fido inobediencia en et reciro,por diferir la execucion del o«- referido i antes fi, mas acertada, y P n ft íi( obediencia •, pues fi aquella, fe debe conña mejor,que ligue en todo la voluntad del r ^ cine,Cipo)nodebiendofe entender , le» la de U Al agefiad, f.endo tan Cacheo)? den, que de fu execucion, fe atropelU ’ riamente las leyes de derecho divino, y ^ ral, procediendo con rigores tan leverc >, ■ • a,*:_ f t> fprnnoClS m _ tra < ble,i imminentibus pencuhs ,& caufis 3 q ua retlli vifumfuerit in executione Jub- Jftere. S alcéd.de leg.poiit. lib. z. cap- 5.n.7.& in num. 14.1b! : Sed cum alt¬ ana qualitasyvel iniuflitia inpr acepto etdhareat necesario exponenda Supe* riori,licitéomijfa executione adPrtn* cipem Jdpplicatur , vtpatet ex dtttts excmplis,&eleganttfljlOidixit Marquez>Govcrn. Chrift. lib.i. cap.io. t cierto y es cofa paro marauillar , que fundo el entendimiento de Dios > tan incapaz, de recibir confejo;f>orque lo Jabe todo,y no puede dudar en uada, y fu voluntad tan confiante, que no n puede boluer atras , no fe tenga por Reves entendimientos vtf aeferuido de ¡er tmportnnado de vn hombrey teniendo los ¿ejes luHtades capaces de mudán^a,fejuz,g t '^ * ar di (190) Salccd.di^.cap^.n.^.ibi: ,1,procediendo con rigores can ; u | p a- a quien átodos vifos, fe reconocía ,^0 e,fue mas propriamente obediencia* p c voluntades capaz.es de mudante juague por de/Mep t, g f ^ . ■ txecutto»^ (190) Sa!ccd.dia.co P . 3 . n . i 5 . i bi: Non datorumfuperieris inobedientes cenferi:nAm licetverbisPrtn / , ^e jefcrip- ^ rantmcntifv tcxSUveftroverbo obedicntta¿ñum.S.Abb.cap.íiquanao o Card.q. i .AncarraVI.coni.240r num.jw fcde fu execucion, que la que podía feguirfe en fu aceptaciones? 0 (ipi) SaIced.di6t.Sp. 5 ínumi 1 6 . ibi : Cum guando ex rationabili ratiene non optemperantpotius appel - landi junt obedietes,qud contumaces: Ang.deleg.l.i,cont. 5 . n.y (ip2) Salc.ibid.n.zi.ibi: C iíergd non lebis ver fe tur vtilitas in fauorem Superioris, ex eo, quod referipta ab e» lata in iufia no obedidtur, guia ñeque eqrum latió de Superioris mente ex eHtxCum cum mi ufa nolle iubereve - rsJsímuJttiCtiv.c o C 35.infin.n.44«! (iP5) SaJced. ibid. numer. 18. ibi: Sed Ji Superioris praceptum ali¬ enando con tiñe din ittftitiam , illi na obtemperare , non erit inobedientiett peccatum , immo potius obedientia dtfcrcta,QrJuffi ciens erit iudicanda: cum non defictat voluntas ad obediendttm yjed infla caufa , & iufificatio xefcripti ad infiitiam obedientue cum prafumendum ftt,guodfemper Prin¬ cipes legaliter procedant , guia efi lex animata in terris,kg. i. ff.de conflv Princ.Auth.de Confuí. (ip4) A rigui. de leg.lib. i. cotr, 5. n.u\.ibi:Dittaprimafcntentia,(ír vt fupra,n.i8p. Salced. diét. cap. 3* num.31 .ibi: Doblares deducunt PPjffc fubdttos,dum caufa Jub efi,fuperfede¬ re in executione mandatorum principalium , & Principi rejeribere : vt rematurius confiderata ,in melius mutato confilio procedat , cuna Rebuf. adleg.Gallic. traft. i.de referiptis,’ artic. 1.Glof.2Xujac.ini. caufas 16. C.dctranf.Gail.lib.6.obíervat. 58* ^uar.allegat.ii.n.5o.Covar.in Reg. Peccatum. part. i.in princip.n. 5.6c pra<a : c ap. 3 . Greg.Lop.in leg. 20 ’ .tit- 1 S.par. 3, Azeved .in leg. 15. tit.3 .hb.' i.Recop. Anguian, delegib. Iibr. 6. Controv. cap. 5. num. 8. Menoch. de Arbitrar.caf.3 54.^ n. 1 .hb. 2 . Salg. de Regia prote6t.p. 1* c* 3 * e X n. 21% Picar.Uiror.Illuftr.vita 7 .cap^ 4 . ob. ferv-1.fol.374* (iP5) Leg.i.tit.i4.1ib.4.Nov w Recop.ibi: Porque acaece , que por o '» ^u,ra,Nos, ‘pernos , > * *P«U e¡ tUrtibr,»contra ley fo futro vfado-.yor onde maudamos , <¡vc las tales * ?*'/? cum P u ” > ""'f' ley,O odeuamieptofo otras qttalofquUr cUuJulas derogatorias , & leg. t. J. 4. * l ?.eu m t r i b us, feqq.tk.i8. part.5•&multa,quscongerieA«ved. indiñ.leg.1.1x7. 8 -°*^ C guando lint contra ius,n, 11. & leg* 44* *» l e 8v*’£áf: pofit. 4 ®?' í^ a * §. CXI. .p Orquc los Reyes,fiendo Vicarios de Dios, fon fuentes de juíticia: y no fo prefume, quelasdifpoíiciones,queen algún modo pue¬ den contravenirla, iban de fupropria voluntad, y mente j (192) pues no obedecer el preeeptOjque en fi incluye injuff icia notoria, pro¬ piamente, fe juzga, obediencia diiereta, y funcientej pues no falta en ella la voluntad de obedecer, quando en él falta la justificación, ^esparte eílencialen la juíticia de la obe¬ diencia. ( l p 3 ) §. C X11. ^On cxpccialidad,quando el Duque, luego <iueíe retiró al Carmen, inmediatamen¬ te, eferivió dos papeles al Presidente deCafti- y>y Duque de Medina,perfonas inmediatas á V.Mageftad,para que reprefontaílen las ra¬ bones quelcaísiftian, y que V.Mageftad, mas bien in formado,reconociere el famfsimo proc ederdelDuque.(i5?4) §. CXIII. Y Afsi, juíHfsimamente, eíládifpueftopor ■ fos Leyes Reales de Cartilla, que quando «s ordenes,y defpachos contuvieren algo,que pueda fer perjudicial á las partes , aunque (fo obedezcan, no fo les dé cumplimiento .‘(1950 Y 1 ° n iefmorefiereErafmo de Antiocho,teroero Rey de A fia, ayer eícrito á todas las Ciudades de fu R eyno, que fi en fu nombre , hu- ^iefle algún deípacho, que foopufieraa las leycs,creveílen,fo avriadifpuerto, ignorándolo p él ín fin. C. de filent.lio. 12. Mart. Lau¬ den f.in tra&. de dignit, Petr. Greg. deRepdib. 6 . cap. 12. n. f.Georg. allegat. 33.num. 16, Menoch. conf* $o2,num.7.1ib. 4. Valen^.conf. 82. «um.22-& feq.& con í.ioi.num.83» & 84-BobadilMib. $*cap. 2.num. 1. namvt inquit Agarh. lib. 5. hift. & QíTor. lib. 8.deReg. inftit. Regem «fes fuas cura fprtibus , cr f pettatis 64 1 f» ticia diftributiva, ton que aun quando cíe fe pribacipn>no refulcara el mal viío del punto» no podía procederíe á ella , fin caufa gra¬ ve (214) y hallándole el Duque, fin el menor motivo, que pueda aver ocafionado , aun » mas leve,fe reconoce, quanto agravio ie le na hecho en la privación referida. «fes fuas cftm fprtibus , &fpettatis §' hominibtesqui Rempublicam vtrtute, & indufria tueutur munificé , atque large debere cornMtn tticareSoloT^ . d eiur.Indiar, tom. i.lib.a. cap. i2.num. 54-;ibi; Hoc tamen limitarefif**'.* debetyquandopracejferunt merttay&férvida ems ,cmfaña efi concejsio ; quiatuncprafaW ** CoHcedens magis ob h<cc ¡qnampropterpartíspoftttUtionemgratiamfecijfe. , . / (214) Nam eadem regula,quaomnis res nafcitur,eadem difolvitur,cap. 1. dereg*iuf-‘ n * '‘ leg.nihiltan naturale.íF.dereg.iur, cum plurihus nocatis per Dinum,& Decium ,innis«' d e locisj& fic,ficut honorum,& dignit atum diftnbutio pertinet iuftitiae diftributivse: confequen* tereorum reíolutio,& avocatio per eandem regulam terminari debet, & quod talis diílributi > ex ilio Ponte oriatur probat Lafcfsius de iuft.&inr. lib. 1. ca])jt. dub.4. num. 21. ibi: efl confiituere ¿qualitatem ínter pr opon tone m, & prepon tone , vt eademJit proportio int e\rresfl\ difiribtmntHr,(ju£ efi ínter condiciones peir¡onarumyqtábusfu diflribmio.Vs u t b a lo exprenani ^ te el feñor Don AIcnfo el Sabio,bg.2. tú. 27. parí. 2.1b i :C a dargalardón k los que bjwf***^ coja q conniene mucho a lodos los homes , en q ha bondaUymaqormcni e,los grande sfisorts^^ ^ poder de lo facer ypor que engalardonar los buenosfeches>moJlraJepor conocido , el que lo f aCt ^ e „ eS - jufiiciaynon es tan fojamente en efe armen tar los males , mas aun en da r> galardón por W,% pues aunque eftos tengan fu origen en la gracia del Prinape,fi atuendo jujta canga para ]* Jionfe nieganare falta agramo efpectal. .. -te efi b* Argum.textdn leg. 1 .fF.de a qua quotid.& síti.§.permittitur,vbi Vlpian. íbv- ^ fe - beneficitanfed iniuriajt quis forte non tmpetr auerit.fcg. proximé 50. fF. deRitu Nup 1 * ^ fert,Barb.in \oü^é£átA\b*l. voto 9l.num.t\Áb\\Ponder are debes > q ua<y&qualistnM irt ’ deneo ationepratendentiJequiturfr ibi : Q uia licetfit grana , tamenji .fine éf%*” e 4 atur F *¿ Jf. muría. CumSol.de iur.Ind. lib.i.c. i 7 .n.*o,& I1.3. c.ip.n.M.y *fsi .d.xo COÍo ^roM gJ^ o Principa lis propofiti efe debet honeftos labores palmar emunerattoms ornáre^tu f K ftjprwtptlup ™ v las demas Iníi^niasRjeíIes, d^iziejndóle » eftavan como hurtada^ • , • aabi¬ tón que teniendo U diítribucion de loí honores, principio, y origen en la judien ® . butiva,debe tener (u retolucion eíTe mifroo.efpecialmente.quando los oficios,y honores u £n lacio aunaue lean al beneplácito del Principe.dtben regularle con eftilo, y oblervanc» >' el haavido fiempre.no quitándolos fin caulagravciyaísijdizcMafinllo.qut las concebí " ( )W los Principes,aunque fian graciofas,deben confideraríe.figun el vio, y coítumbre, que }ehapraaLdo.Menr¡!l.deMagiftrat.adcomment.indult.gener.cap.í 4 mum.S.ibt-j t n i s C . ría faüa a Principe mtellhif.¡r.feci>nd«m vjum Prmc.pu.gratmmmeedeMu.mw B• ' ¡ ¡cri - erimin.tit.de rcmcd.álofaCiernent-procedent.num.7.p=g. 57&-Wemtenet tib.tom.l.initio fecundas par t.num. 213. lbl ! T“f7 f £;rSv> f rt "' vfum Ptinapii cratiam conccdcntis. Y lo mcfmo refiere Franci ico IV , ^ nun1 ’ Cía,por ordenación de Carlos VIII. en losoficios de fu naturaleza amovibles,part.»^!^ z.ibv.Licet quoadPrincipem omnia officiajint manualia>& reuocabiliayerum a . ¿ cYni n iP ( l[ Computorium Ddpbmalinmfttnt certa ordtnationes de tempere Regís Caro t ^,rin>P etr<lirU Delphin.vt taita offícid dican tur perpetua ad vitaniy&q il °d > fíipnrlr» fpmirarínn nroDria del Prinrine la ronfervaclon i ._ é# iuit cuius ¿¡ttitm o ccíi/tonisftifripone mut are .Y afsijrefiere E!ía nó de AritKnO pudo tolerar, fe le roenoícabaíTen los honores,que por publico Decreto, le avian concedido en la Ciudad de Del- .*o s ,di 2 Íendo,que mas bien toleraría,no fe los huvieflen dado, Elian. lib. 14. de var.hiftor, ibi: ,,teles cum quídam ei Decretum Delphis honor cm cripuijfet , fcribenda his ad uúntipatrum l xitiea,qua Delphis mihi decreto junt ajsinnata , quibufquc nunc prtnatus fum , ammam meam “jpíiHntwt ñeque magnopere mthi cordis Junt^neque omninoynonjintfapientifsime y aut imputab.it non cjjejimileydignitaicin aliquam nonjHjcipcrc>& cum iam acceperis->caJpoltarip, non emm grauc e J non a dtp ¿Jet cum adeptus fis,rurjum amittere,id fatis quidem molejium efl. Vnde eleganter tecimt Ouid. trili.lib.f.eíeg.y.Turpius eijcitPtr,'quam non admití ¡tur hojpes . A qup accepit In- °. cen t .3 . i ncap*quemadmodum 25. §. alioquimdeiur.iurand..&Iuiiílí)e , quos citat BarboíV w9m.221.num.12. Efta regia, debe afían^arfe con mayor íegur idad, qnando en la privación de los honores» ^elirl ra deídoro,y mal viío.que áV.Mageftad(Senor_)£fue proprio de fu fobtrano,y magnani- Pecho,honrarle con ellos, no debe ícr menos en fu gran benignidad y reparar lo que ha.ocalonado tantos defcrcditos.DivusGreg.Nazjanz.in funeb.orat.Jaúd- Di'viCarmelitae Athana* Ub&IoannesEthiuvn Feílo omnium San&.hpm. 1. p. 2. num. 1. quos refert. Valen^. tom.12 . c Pnjf.8¿.num.z&ibi .• Tangit entra Principe ™ honor' y & 'vencraúo dignitatisper eum conceffe. ÉC c °nf.ioi.num. 94.ib v.Cum direftc ad Regiam Aíaiejiatem expeUet honorconfervatio prarro- £M(ttarum 3 ¿ rpracedentiarum dignitatis quam confcrt .Y que de femejante privación, íe origine grave deferedito (aun no aviendo,como no ay de parte dei «Duque,el menor motivo , que jufta- Wentejpueda averia ocaíionado)es infalible,pues el vulgo , que íe halla á vifta de icmejantes demoníl;raciones,no inquiere el cuerpo,ni en lo eíTencial de las caufas,goyicrnafe, h,como animal esbozado,á difeurrir por los efectos,juzgando en la infelicidad de elío.s, la culpa, Menoch. de *uce{sion.p|*ogr.lib.3.§.3o.num.85.ibi;0^/4 vülgusfimper érit huius opinionisyvtisy cuiadep - e fi Ignominia notatus videretur fleque ei ¡murtafierety ad quam inferendam nuilus z nquam rrinctpum habet-¡ant vnquam habuit 'iuri/diblionem, nec'talcmfaPUinfamiarn poffet etiam Tapa a dtmere.Bsirb.'m vot.decif.diéf.lib.3.voto 93.num.< 5 . ib v.Sicut etiam mmmtur exifiimatio » e ¡ llíl ndo quisordinemoucturftel ab officioremouetur, cumperhoc videatnr ei honortm auferrrt * & f »iurtamfieri, per I. fin.in fin. íf .de olfic. Praetor.leg. Iudices,Cod. de dignitate,lib, 12. Avilef, r 0 er.AnuFjb.]Vlench.Perfonel.& MaílrilL §. CXXVIII. Tiendo menor,el que Telia feguido,coii el fcqueífro de todos Tus Eífados, en la «azienda,y jurifdicion política, demonftrac iones , que han efeandalizado á el mundoi porque como la pena,y procedimiento, Te micó la culpa,como efedro della, á que es pre- Cll 'o Te proporcione(215) quien puede dudar* < 3 u e aunque el Duque,Te halla tan notonamente inculp; dü(y que en medio de los rumbos, y f x a£tas diligencias, con que íe ha procurado In quiriríli proceder, fe ha manifefhdo con jHayor ingenuidad lo mefmo ) eñe Reyno , y los cífranos,por lo menos,tituveen, y vacilen pravifsimamente ? en fu punto , y crédito? {* 1 6 ) R §, CXXIX. (115) Iointl.- Baptifta Zileto, conf. 53 • num. 18. ibi: Quodcriminé cognojcuntttr ex genere p cena ,per text¿ in leg.lebia,íf.de accufat.Petr. CavalL in refolut.crim.cafu i97.num.5. 6.8c 7. \bi\Exeo enim , quodmaior (it pcenA infertur , quod mams fit deliblum , illudpro quo ea imponitur , quia ex maj ioritate poena maius delittum argtii~ tur. D ec - didt. conf. 65. num. 5. verí» cum ergo,& in d.cap . jítjiclericu nu» 59. verí.&ideó,& vt dicit Socin* dic* con f -1 5 7 . n u m. 5. C ommunis , & regu* larisTheorica efi , quod ex quantitatei & qualitate poena cognofcitur quanti* ta$,& quaiitas delittiy& tanto grauiut delittum iudicatnr , quanto grauiof peona impoftta inuenitur cum Farin. (216) Aunque la inculpabilidad de el Duque,fea tan notoria,no puede equivaler a la quietud del mal concep« a ía quiviuu - r . to,queprecilamente elfos Rey nos, y l0 v s e ^ r af\os,m^n hecho con tanto tropel de demonftraciones, bien expreflamente lo expecifí- Co > el kft 0r p o n Alonfo elSabio, Leg.tf. tit«d . part. 7,ibi:L4 Hombradía a eiprecio de mal» ■ (ra,* 66 ganan a las vegadas los h ornes (con razón a las vegadas)nofehdo en culpare es de'tdlnhíhfa ,$f síeíhuet nue Lis lenouas de los hómes.hun n trufé o nial a nombradla Ja Ir e ¿la uno . 'no la tíerde'ídirdh njceucitaccm eJJe i q'uo r d'qüisidcnWa'r¡m ih/pétlioném c quañuisjtt innocen s,his V’erbir.grfinihil oowntitis»jcá romen redeciris,itif<¿lix'es. 3 S T am , vtiiiqtiít Sfort.Odd.de reftitutdninteg.par.2.q.9z.riLim. '34VÍÍ&V " irfjdmra'Vcybfá&i; ciar» mwttfoisbjtminian tmprimatur,ibiqtie refideat^nonpotefi'inde dbaliqdo nióueri , quiii-opihio ho'mhiiím ** nitate,Velmalina alicuius^nonpotejl ab aluqko etiam máximo* & Juprimo : drikcipe ri nióacr /> ratíotíriii reddit.Sidon .Apoll.lib. 5 .epift. 8. Namque jmprobor nm proba '¿'qlt}\ Vi pYd'cohUbé^' rumimmortaliamanent. Claro exemplo de efta verdad, nos da el mifmo Chrirto; pues fiendo la Ytiífitlá Sa'nti' 4 ^ ‘*7 que fu PaTsíon,y muerte,fue inocentifsima, no obrtanté el Pueblo, viéndole con tánro.trópd,? cartigos,lo juzgó culpablc;y afsi,prevÍ»endofc,puerto en laCruz,pidió de antemano á iu í : r cr# no Padre,mirarte por fu crédito. loan. 17. ibi : Pater,venit hord\claftfit'Áfilium rtiuíw*SeúW>J{ n califícó el Padre luán de Maldonado, do&ifsimo Ieíuita j e'n palabras muy ííidi viduales, ciptv Ioan.cap. ibiiEcce nunc tempus Ulna venie,quo maxtma ma mihi clarificdttbñ'epp’us v obfcura,&ignominioja fub cunda mors inuenit , vt nifime ttt clxrífucuiri) , nifdfoe cerlis cut[que miraculisfilium tnnm ejje deciar twens^omn es me pro puro , toquevili , & abatió bofí "* 1 habiturijint. Y lo confirma la Hiftoria de Iob,cap . 3 d .num. 17.ibi: C an jatUU , qucíav-fij 1 ^ 1 * Cata efiycaufamándictumque recipies. Y aísijdixo Cajfiodoro e/pañclizado,por el Padre Fray Agurtin Lopez,lVlonge Cirtercien fe,Iib.i. de Coinfolat.Proíaq.J.q.foI.si.ibi: Epeira dedillo de vna zczdá mayor j !a msf&jr. carga dé la adverfafortunaos la perdida de lafama\porque quando a los defdichaaos lis IcnantA. los malos álguHteJlimonio,imponiendoles algún crimen , que ni han hecho , ni imaginado ? lf !e Í* la opinión del vulgo , juzga, que las penas que les dan por él, no las padecen^ c *l¿ di ■ §. C XXIX. (liy) Carnll.difc.8.in fin. C A l i f icandofe eíle mifmo fentir e° fl que advierte Don Alonío Carrillo > Difeurfo Politico, que hizo á lasDignic* 3 c de Caftilla(21 7 ) adonde afirma, que aufl<r álos demás reos ,. fe iufpenden fus prcli^l' n en cías, luego, que formado el proccfio> l e procede^no fucede alsi , con los que con la prerrogativa de Grandes, no ■ indiciados del crimen de Mageftad ofendí,? figuiendo con otros Hiftoriadores á el * co Mariana,que refiere, quando el fen° r A \ Don Fernando el Católico, caíhgóá el ques de Priego, en veinte cuentos de róf r * difes,por laprifion q hizo de Hernán de Herrera, Alcalde deCorteenel Alcap M otilla, qie mandó allanar por ello;y áel GranCapitan,le pareció la ^ €tlte ^ C !¿ e f ct l riguroía,y queel Condefiable,mas ^ bierto,fe moftrava fentido, por muen^ , ^ nesgas dos más principales, que nun - 0 grandes fe pufo acu íacion , ni los del c ( Real, caftigaron fus delitos. Oy c°v Confejo(profigue Carril ¡o^ouaju cJ1 ,. © en tales cáíos, fe forma de diferentes Minifc tros, precediendo Cédula Real para ello* (228) 5 , ; : §: cxxx. ^^Ónque aviendole fequeffrado á el Duque,todos los frutos , y mayorazgos de * us Eftados* con lo honorífico, en los pueífas deGovernador,y jfirifdicipn política, amo¬ viendo los que 1 á exercen,pór nom b'ram ien üb f %°, y poniendo otros,con nombre de V. M. (circunífancia, que no la ilán experimentado, aun los que incurrieron en el mas grave' crí- ®en)reconóéer áV. Mágéftad(Smiór)'qiie po¬ drán inferir elfos Rey nos en él Duque , coil temejantes demoníf raciones. (219) $. CXXXI. V Si el|bqueífro,en lo criminal,mira folo, á aílegurarla condenación, que puede, lo-; guirfe al Reo, li fe prueba el delito de que es Viciado (22o)nofiendo el que le le quiere atribuir á el Düquejpor el qüal,áun qnando fe c dificaíle con el Íenricío, y vifo finieftro, que le maquinó, pudiera jiiffamcnte, privarle de Jos honores referidos, corre con mayor manifieftó el rigor notable,y atropellamiento ; con quefe ha procedido , en grave dfefdorodefu friona,y Cala. §. CX XXII. V Quando las con sideraciones referidas, no fuellen apreciables, y todavía fe reparara algún cuerpo de culpa j por lo menos , es ine¬ fable,que en aver procedido,contra el Duque, f°n las demonílracióncs tan leve ras, que le ha Ponderado,parece, no fe cóforman á los prin¬ cipios de la juílicia conmutativa , que pide % u al proporción,entre la pena,y culpa, confidorando fu «quatidad*y la de la perfona, aquien le irrogajy fi aquella, aun no tiene vifos de leí^fogím queda advertido en felfa;, atendiendo 3 * e r el Duque,, vn fugeto de la graduación, V prendasj que brevemente fe ha cifrado, no ay du- (218) / Mariana, hift.Iib.-29.' cap; 13 .Zurita, Annal.Arag.lib.8.cap.2o; 21.& li. Ptllicer, en el Memorial, por el Marques de Priego, fol, 1 8 . n. 142- . (219) Nam vt inquit D,. Hier. epiíf.22. Vulgiis habet os bqrbarum, procrax , & m conuitiafemper armatHm ■ > 'quidquid novum„ injíinnauerit> aut atiplar, dttt exagerador eji fama. Iuxta illud S. Hiiarij, commcnt, in Mattli. cap. 2 5. dum ait: 'Aique his quidem veyationibus mtilti turbab un tur , & tdntis injurgent ib'us malis fcandalizabuntur. Nam , vt inquit Valenc.cum Niccr. Choniatcs, cení, po.n. í 8 2 ,. íf>i ; Ouodnon ejlres magas fragilis per ni tt ofa ,quam fa md ,& fie monuir Pscian.in conf iij.án. 7. v lq L ie 12. ibi: Ouod vuIgo injÁiittm 9 ac du riijsifhum Aaeturdd.quipp e a iiidnibusjim no pote]} - deber,vi .r etenim C'auereaL/quidindicando, veLcon¬ futando dicamns , quod vulgo videatur iniquum , .quia vniuerfaíis vulgi opinto eji qupdammodum tus naturate non artifuiosefed origínala ermentibus hominuminfixurn- Argum.téxt.in lég. pqen r 1F. depófiti , vbiL a b e o ait : Servas tuus pectiniarn . cum A tío in fcequaftro depofuit , apud Aidrium ea cpndi- i'ione y v t ea tibí rederetur , , fituam ejje probafes. £t fie in cauíis criminalibus íaeqiiasfirúm ( quod ápud jurifeoriíuitos,& iurí(peritos, aliquando vocatur bdiVorum annotátipÁrdefcripr tío,vt confiat,ex leg. i. §. fin, ff. de requi ren d *r eis,& 1 eodV'tii,' tán- .tundemíociírn habet, quando criiji,? de quo reus cíf accufatus bonorum confiicationcm metetur probatur cjcprcíse,in leg.?-tit.'io.íib. 4 . Nov;íe Recop. \bv.O}'dendmos,y mandamos^ que fi la p.erjona contra quien fe buuiere de proceder criminalmente t no pudiere [er auido , para lo pr ender , y fuere el delito de la calidad , en que je deban Jecrcfiar Jus bienes, qfiae lex declaratur magis^per leg.7-tit.2,3. eodL libdbi: Tfielpre/o ,por los dichos Al¬ guaciles fuerefobre querellado acitfitcíqh ? porq ue deba perder fus bienes , o parte de ellos , los dichos Alcaldes , y jujhcias, harán eferinaf inventariar - " [fus fus bienésWuleEfcríudnc publicidEt Azevedohic. n. 20. ibi: ,Non emm alitet fieri debet defcriptio honorum, &Jequafirum eorum, quam tn cafibus , vbi delinquentis bona, velpars eorum venit confifcanda. Et Azeved. ipíeind.leg.3.exnum.n. vfque 18. Anton.Gom.tom.3.cap.p, num. 2. ibi \Item adde, qttod in cajibus in qui - bus venit imponenda pcena confijcatio - nis debet per iudicem fieri defcriptio honor um ipfius delinquentis per moditm inuentarij coram Tabehone , ne honaper eant,aut occttltentur in dam - num Fifci. Guaz.in clefení. reor.defenf. 8.cap.i.num.i. ibi -.Quodannotatio bonorumnonjit,nifiin cafibus , in qui bus pro de libiopo tejí in fligi vni - uerfalis honor um confijcatio ; & non alia pcena particulares.Sczcia , de Iudicijs,lib.t.cap.p7.num.id,ibi: Alij ¿8 duda ,que la hazcn notablemente irregular. . §. CXXXIIÍ. A S si lo advirtiójel Señor Rey Don Alonío enfusPartidáSj( 22i)el Se ñor D. ta 1 el primero,en Guadalaxaraj (2 22) los Pontí¬ fices,Inocencio,y Honorio Terceros? por di¬ ferentes decifsiones Canónicas! ("223) Derecho de los Romanos, lo consideraron al- Tilos Iuriíconíultos,Paulo, VI piano, Marce¬ no,y Califtrato, (224) reíolucion, que ííguieron por común Farinacio,Pedro Cabalo, Don Lui» de Piguera,Tomás Cramatico,cl Empe¬ rador Marciano, Don IoícphdeScíIe , Gv* tierrez,Pedro Fontanel,R olando del Valle;/ otros.(22y) quidem meltus difiingunt : autJumas - in delitto i pro quo efi impofisita pcena condfcationis, aut in delitto , pro qm non efiimpofsj^ L na\St primo cajú aiunt honor um annoiationem fieri,&bañe ejfe communem opinmum, &f rA J camvfureceptam. . . . Qí j e (221) Leg.8.tit. 2i.part. 7* ibi '.Catar deben los juzgadores, quando quieren dar ejear miento contra alguno, que per/ona es aquella contra quien lo danjt esjnrvu.c libre' cj 1 Et ibi:Ca mas crudamente,deben ejear mentar aljiervo, que a el libre, o a elbamev iM w < J dalgo. , < (222) Leg.44.tit.i8dib.^.Recop. ibi: Los Sabios antiguos,dixeronque maguer , M e zio,no debe tener accepcion deper/onas;pero que las penas,deben fer repartidas,y dadas fcjfi* tado,y condición dellas* _ -u-. t cod¿‘ (223) Innocertius,textusincap. Paftoralis 28.infin.princip. deoffic.Delf'g. ibi : J u lionibus inferendis dignitati deferat,&per Joña. Etin cap. per tuas 32. e» i.§.novensigitu ’. fl Glof.verbo excellentioris in fin. de í'rmonia, Hono'rius Tertius, in cap. ex parte |WU-S his vero infin.de tran [i&M:Secundum quodperjonas e stufas ,loca,&tempota vjdcrtspoR rr.EtGlof.ibi.*Verbo caufas in princip.& in additione ibid. & in cap. hn. de pan, pra¿u<- mifmo con el Conde Regiftereníe,aun en delito fofpechofo de hertgia, íuavizandó la pena, 4 ^ por él merecía , ib rLicet igitur huiufmodipernnatia non careat jcrupulo ¡¡arenca prau¡tM ,5 ‘ lentés tamen nobilitati p«rcere Cornmitisjupra d¡tti,&c. r it %: (224) Paulusinlcg.Paedius4.§.i. ff.de incend. ruin. iwufrag. ibi ilnkuiufwodtctJ^ perjonarum conditicne,<Jr rerum qualitatcdiligenter pcenajuntajhmanda. V bi Gic-Í. vt » ’ ■ fg ditione/Vlpian.in leg.íacnkgij peenam ó.ff.adlcg.lul.peculat.ibi: Sacrile^ij peenam * e . ¿fa Conful,pro qualttateperjcna proque rei condit,one,& umporis,®- atatis, & ijxus, *** velClcmentiusftáiueré Maman Án l eg,eiufdemlegis 3^. quihdminem, ff. ad leg- ^ ^¡o - Sicar ÁbUNifi honeftiori loco pofsitifuerint,quam vt poenam legis jubfi mean t: humlior lent,vel befiijsjubijei, altiores vero depertantur in injulam. Calliílratus in Icg. D lVU - s m<s 0 2.ff.de term.moto, ibi:Depana tamen modus , ex conditicne ptrfona, & mente jact ^ n < Jlatuipcteft\namJifplendia¡orcsptrJcxaJunt,qua conumcuntur . E t in hg-.Cajpit ?‘%- cr£ s Vúr\á\)Áb\>HontJtiorcsverofujtibusnonfubijciuntnr>Ht§ laxnofosinfin, ibi: ^ pp,niifu n !‘ in omniJupplitio Jenertusjerz os,quam liberes Jamojcs,quam integra fama hcmtn*’ t , £ de Vide in íuper leg. in ¿«vortm 10. & leg. aut fafta 16. in princ. & .§• P er peen. , w . - r A bN^ p ' (225) Farin.in praft.crÍm.part.3.qu3effs)8.niim.i.cumAnt.deButr.Ancli * tr , C ¿?fi¡ pelin. Odofre.Fulgof.Bald .Salicet,Alber-& alijs quos cumulat per totam, qv ; íc • ¿ €C \{.zo°‘ ín relolut.crim.calu p8.num.i4.& c a f u 5)p.num.339.& caíu 2p4.num.105.yg 1 ’ legi^y num' 1 i.ibi \ L t vidcmus,quodattmetadpantts¡nfligendas ; a l iudmulristucaJ:du jtr n . _^ Ol/ JtatHtum m nob¿Ubus y & a l utd ir, humTllmilm / AV.Thom. CrahliTn.in voto 3 5 • numcr.23,&¡ Jndecif^.num. 8.& y.ibi : C orfulerandum mJuperrfuodifteA 4 agnifiCHsIne¡MfiiuSy&nobilis 3 ¿r genero]*profapia.prout cofiat voksAiagnifcis t a t E xcelUntibus D oniinpsHiJpaniSy&pra/ertím vejtr* IUpijirifsimaDominatiom, & clanjsimi inris eftrfttód nobilitas in delato efi caujapotifsima, wmorationis poena delitti patráti ,ad eo-,c¡Hodob nobilitatetn pee na minoratnry\\ pulch]fé tepeí Lu- Cas .d £ p oen.inlfCod.de d efert.lib.iz.hincCic.in lib.R.ethor.dü'mde deprecationc docet,in- S>nt,vtha2c ignofcendi ratio.qubereretur ex his locis, fi plura, autmaiora ófficia,qliam malefi- , la videbuntur conftare, li qua virtus, aut nobilitas erit in eo, qui íuplicabit. facit text. in teg. P'endioreSjC-dediver^ofíic.lib. i2.&inconi.voíQr23-num. iz.ibi : CttminpoenisioabeatHr r JJp£fias adDignitatem perjonarum •><& cü»rf//'/o»í>za!.Imperat.Matianus,inl,nemo j.infin.Cod. ^ e iummaTrinit.&Fid.Cath.SeíTe,decibi 1. n. p.ibi: Óuodnobiltsm peenarum executione , & ll ^po¡ttione mitinspuniuntnr quam ^o¿/7íJ.Ióan. , Ó u t icrrez,Praél.lib.4.cap. 5.n.i6.FontaneI de paft. nupt.clau Í.3 .Glof.3. per tot.Roland .2 Valle,tom.$ .conf. 63. n. 15. ibi: Accedit ttiamy & nobilitas vita oh qnampoena delifti allotuitur. §. CXXXIV. Tp Sta regla,que es aplicable á la noblezaf co- ^ liderada en común , lodebefer con ma¬ yor propriedadá aquella , en que fe níaniítéfw ta n.los realces mas altos , y preexcelentes , á puede e(tenderle , (22 6 ) bien lo manifieftan los Buitres Progenitores de laantiquifsimaCafadc ei Duque, que en detenía delaFé,ferviciodelos de V. Mageítad, au¬ mento , y confervacion de ella Monarquía* perdieron fus vidas, y derramaron fu fan-» gte. §. CXXXV. (2 1 6) Nam vbfVeperituTvincii- Itim dupléx'dfcbeí prx ponderare tán^ quam fortius^rg.texc.in leg. pen. C* r ' de ddoptionideg.fi domüs, fF. de férvit.vrb.prxd,Alex,conf f 195. incipic á fumm0jn.<5. lib. z. Rolánd. a Valle» conr.i2.num.d9.1ib.3; &conf.'7$* n* 13 dib.2.& conf. 5z.num. 3 - l ib. 4. Sor lorg.d'ciúr.Indiar.tom,2;lib.á.cap.,&,; n. 3 7. & multa, quae notatBarb»axionu 79.exnura,i. Qlcndo teítigos delta verdad > el Señor Rey * Don Alonfo el Sexto,que muerto fu cava^ No,en la batalla, que los Barbaros Africanos, tuvieron en la Sagra de Toledo , por los años de mil y ciento , el Conde Don Rodrigó de Cifneros , que procuró íiempre guardar la Parlona de fu Rey,le dio el fuyo, defendiendo vida, y libertad, dexando la fuya, cñ poder de los Barbaros,defpues de recibidas fiefe Re¬ tidas*,porque mereció el Timbre de los Giro- Ecs,en fu Apellido, y Armas, con vn’cátállo blanco, y que el Rey, le diefle defpues poref- Pofa ala Infanta Doña Sancha,íu hija, y de fu Quinta mugeryla Reyna Doña Iíabel de Frartc ia,en que premió fu valor, y fangre , originá- ^d^láNobiliísíima-Fámilíade los Cifnerof, Linage nativo de la raiz de el mifmó Arbol •Real de Eípaña, como fue de los Duques de S Gan- # (227) DoAor Gerónimo Gudiel, en el Arbol de los Girones, lib. ■ J.cap. 3. foi:& & 8.& cap,A.fol, 13 , 8 c l4.Máriana,lib.p. cap. 20. Nobiliario de Ocariz,árbol primero det). Gon¬ zalo Ximenezde Que fada^ium.Eioy. ¡Ver íijd Apellido deCiron, íol. mihi ivb. " .. 70 (228) Gudiel, fup. lib. i. cap. fol. x8. con autoridad de el Catalogo de los Obifpos de la Santa Iglcíia de Segovia. (zzp) Ovid. lib. 1. trifkeleg. 4% lbi: ^ $*ipeet>vtfulvumfpeStatur in ignibus Aurum, Tcmporcfic duro efi infpiáendafides, Si non Eurjalus rutuioi cedijfet tnhof- US fijrtflsjd* Nifiglori* tulla forct* (23o) _ Gudiel,lib.2. cap. 14-fol. 53 .Hiftoria de las Ordenes Militares, por el Licenciado Torres, lib. 1. cap. Cantabria,verdaderos Godos, y Reliquias deí Catoheo Rey Recaredo. (227 ) §. cxxxvl Tp L feñor Rey Don Alonfo el O£tavo, q«e ■ *“' aviendo ido á levantar el cerco,que ala Villa de Alarcos, cerca de Ciudad Real, tenia pueílo el Miramamolin de Africa , llamado. Aben Iufeph,con innumerable Moriíma,que avia pallado á el Andalucía, y hallandofedeívaratado el Exercito Chriíliano , el Reyv en¬ cido, y aun hendoen la pelea , Don Rodrigo González Giron,fegundo defte nombre 5 ynie- to del Conde Don Rodrigo,determinó morir valeroíamente, en defenfa de fu Rey, que ve& pueílo en peligro,haziendo reíiftencia, quantole fue pofsible (228) halla que cayó de el Cavallo, en tierra,herido de muerte.(22y) §. CXXXVII. TJ L feñor Rey Don Alonfo el Sabio , Dczimo deíle nombre,quando en la guerra, q tuvo con el Moro de Granada, año de 12So. dióeJ mando de las Armas, con el titulo de Adelantado, en el Reyno de Murcia, á P° rt Gonzalo Ruiz Girón , Maeílrede Santiago quinto Nieto del Conde Don Rodrigo 5 y c íl vna efcaramuza,que travarón con los MorO s > cerca del Caftiilode Moclin, falió herido'de tíes ¡angadas, mortalmente, donde mar bien la grandeza de fu coracon, en la confia* 1- cia de fu animo,aun en lo vltimo de ! i u gloriola vidajpues en medió deeílar herido de mu ef te, avilado por el Infante Don Sancho , q u€ - avia ido á ella guerra , quelife partielfe de el Campo,defmayado el Exercito,fe desharía detuvo,para morir entre los afanes, ha zieodo fe rvir fu muerte de guerra, contra los ene#* 0 gos de Dios.(23o^ $- CXXXVIÍI. T A ReynaDoña Maria, Madre de el R I Don Pedro,que perseguida de fu defendió , y amparó Don Alonío TeíJeZ ron,retirandola á la Ciudad de Toro, qjj c cada por el Rey,aviendo Don Alcnfo Menido el cerco , eñdefenfa de la Rey ™ , ro( S conftancia,y valor, y que con gene¬ ren, ' aÍK “’ obh g° dos vezesá el Rey , á que iraire clÉxerato; entrando en la Ciudad, A na P l ; erta »que le abrieron los de adentro, dre v p 5 ue ^ ente ) ^ ^ lado dotla Reyna Ma- , 5 aDon AlonfoTeilez *, /aerificando fu vi- (2^ij ^ ava ^ er °3 en defenla de la Reyna. Y $. CXXXIX. 'J-Mitarido en todo á Don Gorica lo Girón, V quarto Abuelo, que por la Reyna DottaBerenguela,hermana mayor del Rey Enri¬ sque Primero, fe opufo á los vfurpadoresde ni tUtela, y Real mando > ^tirándola áGtelIa, lu 7 a ) donde aviendoíe pee fio cerco por , X e y 4 in (ligación de los referidos, ia defen- 10 deilos,íiendofu vencedor, dentro de los -,y deípues de la infeliz muerte de el , <7 Don Enrique,que la declaró Reyna, íácó . las nianos de AIfonfo,Rey de León alPrin- ?P e Don Fernando, conduciéndole libre áfu ^2dre enOtella , donde le aclamó Rey de J° a f tilla>y con fus armas, amigos, y parientes, recuperó e \ Rey no, confervandole deípues Cíl el contra muchos Exercitos.(232_) r cxxxx. I ^fcñores Reyes Católicos , que en la guerra que tuvieron en Granada , por los años de 1482. Don Rodrigo Tellez f lí * 0r bhermano.de Don A Ionio Tellez Gi- ° n > Maeílre de Cal atrava, aviendo juntado P ra el fervicio de los Reyes , mas de 900. J^Ubrcsde fus váfíallos > y puerto cerco á la lu dad de Loxa, en defenfa de vn litio muy Peligrofo j llamado Albohacen > trábaron vna eyramuza con los Moros , que puertos en UlcI V/ faiiendo otros, que ertavan en zelada, , Vle ndo peleado valerosamente, murió heri- ,° dedos f lechazos > con grandefentimiento lC los Reyes Catolicos.(233) n §. GXXXXI. otras ¡numerables acciones heroy» Cas >que los Afcendientes>yFamilia de e£ ( % í 0 Gudíeí,lib,3/cap. yi.añode 135& (¿32) Gucíiel, Hb» í* cáp v $.folJ (23D Hiftoria de las Ordenes Militares,lib a.cap,$i.Gudiel ? l ib. %¡ cap,3o.fol.toj 3 ' \ (ij4) Lucan.inPaneg.adPiíbn. ibi: Necfcunda velón breuiter decurrere po/sim , Et prtits- JBjheria moles circum vaga flamma Anhua btjfenis reuocab'tt meníibu* afra, 'ÑXíF? mhi,prifiorm títulos opero/a - que bella Contingere memorar e-,manus\fed bellica l J atrum Armorumque, labor veteres docuare Quintes-, Arque tilos cecinere fui per carmina vates . Ovid.lib. i.trift.ekg.4. Si voxinfragilis , pedas mihi frmius JPluraque cum linguis,pluribus orafo - rent' Non tamen id circo compledeterer om - ni a ver bis Materia vires exuperante meas. (235) Plato, apudScffe,decií.8. mim.2.ibi: Ita vtnon admifccrentttr , fedfeparatim fuis iegtbus regerentur, SicapudPlutarchum in.Theieo legitur,6¿ Rólañd.a Valley cóní.65. tóm. 3.num-20.vbiait¿, cumLuc. de peen, ibi: Ouodrumpuntur regula iunsfastore nobilitatis. (23 6 Carrill.d.dif. 8 . in fin. (237) Nam fecundum naturam eft commodacuiufcunque rei eum fea qui , quem fequuntur incommoda íunt verba Pauli in leg. 10.ff.de rcgul. iur. cap. qui íentiteod. tit. *in 6- cum pluribus notatis á Decio,in d.l. 1 o- & Barb.Axiom.44.n- 2 . _ (238) Nam ,vt aitD- Carrillo ind.Diícurf. P0I11 pertot. In negotijs gravioribus^eius tam pacis, quam belli pertinet eorum cura>& onusad Magnates huius R.cg- ni. Alphonf. t. dife.- 9. ta Ilufire Cala, han obrado en defenía de la Fe,férvido de íüs Reyes* aumento,y ccnfef' vacion de los Reynos , que V.-M. ( Dios le gúarde)^¡oza ; pues fuera ofenderlas, querer reducirlas á vh corto volumen, y mucha pre* fuiiipcion, atreverle vna tofea pluma ide\^ nearlas,con la explicación , y realce que me¬ recen. (234) §. GXXXXII. F\ E que fe figue originarfe vna éípecialifsí' ma tazón,y altilsimo derecho,paraje en términos, queié hallará en el hecho referí' do alguna culpa , á lo mas que íe podia emen¬ de r,era vite leve pena. Aísi lo cqiiíideró D?" ton,afinnando, que los Isíobles de alta cM debían governa'rle por diferentes leyes? } re . tatutos,que los que le ven fuera de ellájC* 3 " y lo miímo afirma, legun el eílilo de Cal 1 > Don Alonfo Carrillo,en eldifeurío Edrne^ que hizo por la dignidad délos Cían es ella. (236) §. CXXXXIIL P V es fiendo proprio déla dirección V** raljfeguirfeleel alivio, y emolumento’ quien le pertenece la incomodidad es afsimifmo , y debe fer en los Prineip^ aquienes tocala mayor carga de la quia,el benefició,y privilegio, en orden y* fubordinaríe á vnas mefmas reglas,y accK> penales. (2 3 8) §. CXXXXIV. Lara decifsion,y exemplo, teneino ^ verdad en el miímo Dios; pues ^ \ la Divina Efcritura, que aviendo l€( , do Aafon,y Maria fu hermana, de ^ 3 de Moy fes,Caudillo, y Capitán o de Dios, á fu inílancia , Ma¬ ta caula,y para el lo, Jesdixofu . oC uK a :ftad,íalieíle¿ del Exerntoa^l^^ : el Defierto , donde eílava el 1 & $ 5 y cuyo juizio , falid Mana llena d > ^ por el que miró á Aaron fe contentoDíos con íolo el caíligo de vna repreheníion. (239.3 $. cxxxxv. JTjE que relíiltan dos reparas¿ el vno por que mira al lugar del caíligo, y el otro e nquantoálasperfonas á quienes fe dio: es primero dei Oieaftro„(2^o3 que refponde: i-as culpas de los grandes Miniitrosfe han dc¿ c aftigar con fecreto, por el inconveniente de « nial .vifo que fe le ligue a la Dignidad. Y confirma con otro luyo elle reparo el follado, haziendolo en la repreheníion que dioQirifto á fus Difcipulos, quando a 1 horc¬ ados eon la$ocobra que padecía la Na ved¬ ija en que iban embarcados en el mar de Tioeriades (241) aviendo diípudlo fueílen fo¬ tos en ella, por,faber la poca Fe que avian de ^.(2423 y §. CXXXXVI: Jfo mifnlo pra&icó en el Tabor , donde aviendo S. Pedro atendido álblo fu con¬ veniencia , contraviniendo á la Voluntad de fu deliro: aunque le reprehendió, difpuío que v na nube baxaífc del Cielo (2433 y notaron el Abuléfe (244.3 y el LuíitanoCarmelita (2473 fue para que fe encubrieílede los demás Difci- • pulos, y fe difsimulaíle el deleito que avia com etido el Apoílol. Y efto mifmo hizo con el herido del cami¬ no de Ier u f a Jen, y Hierico,el Samaritano del Evangelio, atándole primero las vendas., para Quitar (aun de íl proprio 3 las llagas, aplicandoledefpues el templado caíligo en el cauílico del vino, y lenitivo del azeyte (24ó3porfer P e rfona tal el enfermo , como advierte el mií- 1110 Sagrado TCkto en el homo quídam (247O ^ §. CX XXXVII. Y Alfegundo, ílendo del Abuleníe, quedi- '* ■ ficuhó en la variedad del caíligo, fiendo * a culpa vna en los dos, y cometida en vrta.mifiocafion,lugar,y tiempo? Refponde con m ?y efpecial íingulandad. en el intento; Poríiendo Aaron fuperior en Dignidad á Maria 3 aunque Profetifa, debieron fer defiguales T en (z $ 9 ) Num. !2.2.ibl: Egredimi* ni vos tantnm tres ad Tabernaculum feederis.JELt ibi \ Quare ergo non twmtftis detrajereJervo meo Aíoyjñ Et ibi: íicee María apparuit candens lepra, quafinix* (240) Óleaíl. in hunc locum, porqué los llama atan oculto lugar,pa¬ ra caftigarlos í Y refponde: ¿x hoc docemur Pralaterum peccaia non ejfe coram ómnibus; jed'jfiCxetM #Xgnenda\ neproptere$ in contempmm vmUnt* (241) ÍViath. 8.’ Qnppi timifii eftis módica fideií , . (2.42) Abul.in citato loco Math* .ibi ' Qu.ia.Ghrififtp nonerat , quoddijei - -jpuUjtti inhocperufilo faturj erantinfirmi y dXrp/ípKppter. hofi, fifis. increpatti - YUS cratiV O cánseos módica. tidei^vinLuir^ quodiftrba victir.ent dtfeffji.s Di/fipfs- Lorumfuortim . ( 2 4 3 ) Math. ^.Marcip. Lucae 9.ibi: Petrus dixit ad Iejum , Domine - bonum eji nos h¡c ejfe. Non enim fciebatrfuiddiccret. Hac autem eo loqu ente >fafta efi nubis,&obumbrauit eos. (244) Abulen fin dtatolocpMa-! tth.ibi : Ntihis operiens eos, terruil fos{ofegitque Jermonem interrumpí . (245 loan .Silveira inA&aApoft* cap.p.q. 27.num. 188.ibi; Petrusiatn candidatusPrincipatu ipfius verbisig - norantia errorem impon aht Ckriftu* Dominus , n 'e tam magnifici PrafuUs injeientia , £r erratum amigare tur, tanejuam immijfo pallip nube lucida, contegtt » & ocultat , & haede cau{a Chrifius interrogationi Petri refpoufior nem fubtraxit , vt negata rejponfi» erratum m^gis abfeonderet . (246) Lucae 1 o.ibi: aippropians, alligauit vulnera eius , infundens oleumidrvinum. (245) Lucae 10. 30. ibi : Horno quídam dejeendebat ab Hifrufalem, in lerichoj&c. 78 (282) Quae remuneran debent, Vtait Caíiodor. lib. 4, ibi: Dignam efi ,vtfruttus \laborum fequantur vota jidelium, & fuperior 'gradas accipiat, quem gefiarum rcrum integritas af fetta commendat. Et ibi : Demás igi - tur,qua funt tafia laboribas,\vtprouecta Priorum in a i ¿lemas corda, Jeque ntium. (283) Defe&o, que aun atribu¬ yéndole a infelicidad , íe confidera mas íén fible.Eurip.trag.ibid. VtroquX faelix aliquando vocatusfait Mokfia efi matado, \ctti verofemperjinifira, Fortuna fuertt nihtl dolet, vt cm'fami - liaris ftt calamitas . Delomiíjmo fequexava juftamente Boe cío de confolat.lib. 2.prof. 4. ad quod Samarcenf. ibi: In omni aduerfi - tate fortuna infe lie ifs imam ge ñas in~ (Señor)el Duque ávida de fus férvidos^*) fu caíalas honras,que de fus padres de V. M. y de V.Mag. ha recibida antes (283) y no ha defmerccido defpues, fi con igual zelo, au¬ mentándolos continuamente ¡ y reconocierídofe el Duque, y fu cafa fin merced alguna de V.Mag. quando tantos han experimentado la Real grandeza de V. Mag. lo que es proprio devn tan gran Monarca, como honrar á to¬ dos.(2 84) §. CLXVII. . ¡ -d E S precifo recurra yo á los Reales pies de V. Mag. á íuplicarle favorezca al Duque muy al igual de lo que tengo referido (zSf) 1 el mundo todo fabe * honrándole con íu R ea el mundo todo fabe, honrándole con 1 grandeza, de manera, que refaga fu reputafortanij efi,fufefoelicem, (284) Nam, vtait Simanch. deRep.libr. p. cap. 20. num. 2. & 3. poft Plat. no» x * I íy. _ -i. __• „/T. ,/2 _ r..\ ;_ L _ . /• .. :L.., \ítiie¿‘'J Rep.j Man era, & pramta danda e/fe viris pr afiantior ibas,fue in rebus mñitartbas\f !íie ^^^. quibufdamtxcellant . EtOífor. de Reg. inftit.lib. 8. ait : Regem opes fuas cafn í ort \ ¿ € ¡ t rc 1 Jpettatis hominibns,qm'Rempablicam virtute , & indafiria tueniur,munifice^atc¡t« communicarc. Etlamblkus,in Epiftol. ad Difcolium, inquit: Quod veras Princtf* * J~ tt f cam dignitate, dr boniratepraefi , magnifica bonorum manera (ubdttisexhibet. Et . ^ cmnta Princtpum opera plurimi fació, & admiror magnanimitatem,& magnifcentknh ^ ^ me cam benémerendó de hominibus.lit Ariflol-Politicor. lib, I. ait: Opportct Prmcipew b vr>0 »orare,dr ipfemet honores eis difiribuere. f ¿ (285) Y íi favorecer al benemérito, es efpecie de remuneración , ypor derecho antia. obliga álos fugetos dequalquieralinea,Glof. 4. inleg. fi donatione 13. Cod.de collat. V P íeg.nec adiecit p, ff.pro Socio, ibi: Quia non fine caufa obaeniant ,fed oh meritum aliquod* dant. P apinian.inleg. AquiliusRegulus27. íf. de Donat. RoJand. á Valle, coní. p8.nu 48. vol. 1. ibi E tratio efi quia donado remuneratoria non efi propria donado ,fed efi q #*% permutatió,\cg. 8 ¿ íilege §. coníulvit, ff. de pet.jiaered. Quia catafdamdebiti naturalis [ C J^ tutio,qaiaex fervidjs colladspbligatur illi cai conferantur. Etibi: Etdicitur talis obligó 0 tatio,qaia ex fervidjs colladspbligatar illi . . .. ■ .— .. . antidora.ht in dict. leg. fed ctfi lege 25. inquit Vlp. in §. concaluit u. ibi : Quanuisadrw nerandum,fibi a liquemnataraliterobligaaerunt. Valen5.coni.117.num. 17, ibi: Donat 0 tem remuneratoria, non efi mera donado, aut Itberalitas; fed anddoralisdebiti folutto, p er Iun.Covarr,Ciar, Tiraq.Roland.a. Valle,Caftillo,Greg.Lop.Gutierrez,Menoch.&Conp8^ con razón mas efpecial á ioj Reyes,en quienes la virtud de aquellos,debe aísiílir con roas ^ como aventajados en él,por naturaleza.Ant.Panormitanus de Reb.geíb AIphonf.hb.4^ pin . to hominibus Reges meliores efe debere,quanto honoribus,&dignitadbas antecellerent. * guna otra cofa mejor,que en el beneficio, y participación de los honores. Rendin de ^ Príncip.verbolargumbeneficium,&liberalcm,exnum. 1. Valen^.conf. 155.num. Vjpp.dí xime refpeüu Principis,cutas tam proprium efi donare, & remunerare férvida, cap.iv donat.cumFcelin<«Pereg. Bald. Selva, RebuhTiraq. Roland.á Valle, l oan. And. An • Abb. Palacios Rub.&Menoch.Et fie Ovid.de Ponto,lib.i.eleg.3.ait: Sitpiger adpcenasPrinceps,adpramta velo*. Et Seneca,Trag. $dbi‘- Quique do leí, quoties cogitar efe ftrox* Qgi vult mar i lánguida r egnet 0 oytf' (286) Ovid.de Ponto,lib.4.eleg.i2.ibi. (287) ídem Ovid.de Ponto, lib.aeleg.p.ibi: Efficé confiantiprofugumpietate tuendo , Regia {erede mihi ) res efi jucurrere UpfiSy Ne[perata meam deferat aura ratem . Conucnittamo c¡uantus es ipje viro. cion (286}que en todo el Orbe eílá bacilamdo con demoftraciones tan graves, y tan íin exem piar (287) pues en ello honrará V. Msg. á quien le ha férvido fiempre en todo, y de to¬ das maneras,conzelo,y amor,y hará j uñida; y debiendo moftraríe efta mas que en todos en la Real juftificacion de V.Magcomo Principe tan jüfto, y que á nadie la ha negado, debe efperar el Duque efta honra (288) aunque to¬ das las demás íe las aya embarazado íu deígracia. (289) Dios nueítro Señor guarde la Real Católicaperfonade V.Mag. &c. Et Imperator Iuftinianus in Auth.de quseílare in praeíatione, collat. (S.vbiinqtiit: Cum Deiauxilio janper omnem facimus prouidimu m > vt jubicEli ob uusclimmtia tradiu no- bis illefijer ventaritaque , & legts pon mus arrojan eis cúrales iujíiti^m » & quodpaulaum labitur reparare fefiinamus. (288) Undé fcriptum cft: Ita Magnum iudtcabis , vtparvum , er non trit apudte acceptie perjonarsm. Deuteron.cap,i.& A&uumApofto» lor.cap.io. Vnde David,Pial.9. ait: Ouoniamfecifii tudicium meum , & caujam meam-, (ediftijuper thronurn y $ui indicasiufiitiam. Et Vhl.'ji-Deus-judicium Regida , & iufiitiam tuam filio Regis. Et ibi: dudicapopulum tuum iniufiitia tua.Ht Viú.ioy.Beatt-qui cujiodmnt indictf, m, & jauunt iujli¬ tiam in omni tempore.Ex Math. 5.loan. itf.Cum multis,quae eumulat Redin.de MaieíhiPrincip: Ve rbo,&fiat tam íuris Religioñísimus, exnum. 11. víque i8.vt íit inquit D. Ambroí.i. deof- ^'Quodfortitudofine iufiitia iniquitatis materia efi. ^ (289) Pues poco aprovecha e 1 mérito proprio,para la honra, ydignidad,íi paraconfeguirlc* fto le acompaña la fortuna. Ovid.triíh lib.hn.eleg.vlt.ibi: quide efi virtusrfuanon fortuna gubernatl L Qua maneat fia bilí cum fugit illa pedí. Quidaiñ alius Poeta. 9 t non legem nouitfortma> Yirg.iEneid.12. £ort)& 'uirmmtfiwm in vnum* Hominibm autetn imperar. Fropripsjiné raticnef luxibus tra$a y Magis tmufiis loabet^tiit auttm tufios Veluti ofiendm temerarimfotenúami r t r r .Ci'í U jT 4 \V> 'i 'Aí ..X) ", , • .q \v: .'i\v .1 --v ■ • ' A . v • •... ' . .. » -u A ni ¡; isin-íh;! I-:;)-;:: nlí.T I n ; i:h() v J»-:í'0> . ■ ' : V VA? j ni >: , ;¡ ' 1! , : ■■ •; *:1 • ' :/) • .... Ai: • :v * ' \'i‘ • vi . > {' ■ * ««• ■ ;. «urijii o:; -W.i ... f .. v . i j •. *UJ v ' Xlt j . XI » J . .i .... - nV-, tv» Í- ; J ’3l ¿ 1IJ4 » i. /• .. •/ ..í; au ,‘; . i \X\X \ f.v l J.Y, M AJr>. . ; •. tt»v. • A .. i:i% -V •„.. • .:• j J ; . .. í fcA • ?h j¡ ) /. -L -jjb c v.‘ ■ ' V. . •O ¡ i ’ - ’ i ■ ' . . : V: AA • ■ - • - i :oÚ )>j • } ; '•J ; b* / “CI itld i ■ > 1 no.70. / . ,*>* }Y*.*v *W... t *^ VV.f.\ • i\ -id;. • ; . . • < - i ' . « v - , v> ■ • - •: . .* ■ '.• '7'-/T .: t* >3 /j » ' ¿líf íi • í i . i *l v j u ,: ■ .' : íl ; 5 l f.Ht '.'.'¡r./r .1 I .(Tin ; ' . . , • - ¿itmt.il 'j : .).u • nnmhrr. .. V"'"' " ^ r ■ . '* ■ •/ .i - ■ . •• : • ¿ Y ' v. u • . Á '