Levini Lemnii Medici-Zirizaei de habitu et constitutione corporis, quam Greci krasin, Triuiales complexionem vocant, libri duo ...
Full text
EPISTOLA. ' menti mcfsij, ybemmreaccomoda. Cateitl quii- Innumera, buic duitatifint ornamenta illdque illuftrcttt tu nulla re mihi vifa etl comendatior acplus[olida: laudis promereri,qua quodtot yi ros literatosproferatmultisfpraclaris ingcmjs fcecundaJitaiq, exmltalqttom cofilio ac prudett tia no domejlicamodo res,fed externa qnoq, nationes nituntur.Siquidecompluresex batvrbe inprinciputn confiliafnntafciti><ttq 1adamplif- fimas dignitatis enecliXui hoc accedit ad ampliorem mqgijqueybemnlaudiscumulu,quod non modopatrici) rvirique politici ,fedplebeij quoquefortifqueinfmahominesfumma ope e~ nitantur, yfcxfeprognati ad eruditionempro~ uehipafiint ‘.quorum nonnulli tametfi «umti fmt, atque ab humanitatisjludijs alienijtantumabefl <vt ea ajpementur aefaUidiant ,illifque 'vt eorum rudes ,infeHifmt,•vt hoc dceus atqueornamentum in omnem pofleritatenf propagare exoptent,adeaq, illisfuntincitametq atque omnes fuasfacultates mijs confequcndis sonferunt. Poffttm hocipfum ingenue citra atlulandifufpicioncm decwbusmeis tefiari, yt quibus annosfupra tres ef triginta operam me amin medendo approbare pratlarcqne{Indui, qua vero dexteritate acfucccjju ,penes illosfideseflo,ac indictu ,qui noiiram indttflriam m txpitgnUiidemoliet}difqitc morbisfunt experti
"bEDICATORJA. Quotiesego viri pretflqntifiimi in congreffufa miliari deplorantes audio opulentos quofdd & quinobihtatcdiuitijs metiuntur,quoildafcipltm vis aut nihilprorfiis ,aut tenuiter fint imbuti^ adeo indigne dnimoejue iniquo ferunt dceffc, fibi illa natura: prafidia ,mt aliquot talentori} iaR/ud facere non dubitet,fiin doRoru album referri caiferiquepofiint. Nimirufefitivlhomines minime itupidi aut obcfx naris,quidmq meti adferant ad rem au {picato fcifeque per4- genda,literarum adminiculfl, quantumque na turaiuuetur arte .,QuofpeHai illud Horatij; Naturafieret laudabile carmen,an arte, Hm Quafitum efl, ego necfludiiifmcdiuitc vena , Arte' Necrude qitodprofit, videoingeniti,alteriusfit %.4ltera pofcit opem res, es1coniurat amice. I»fentetijsenimprofercdis ,in obeundis /fgittionibus, exequendifque munijs publicis, in adhibendo rerum verborumqueddetlu,in corrigendis quilatcntertaciteque iacpfcrunt erroribus in,tolleda rcpnnieudaqhefipertfitioe, inflabiliedofpncero Deicultu,fonedaquereligiocplus adferutitidicij ,pauloqfnnt oculatiores viri doRi ac literis expoliti ,qua qui baru prafidiofunt deflituti.Quad quii potifima sintu noifrorfipars perfpeRuhabcat in bac paleIt ra eoqhe fhdiofcdultifc exercet, in quo vt progreJJnmftciat3omihHS modisfuturus funi oditi-
EPISTOLA udiumento ,tie eas opes &viatica parare definant, qua extra fortrusa aleamfunt constituta ,quaqueeripi nonpoffunt. Sintpenes a- Vos amplalongeque exporreffapomeria: vigeat apudillos negotiatiobominumqueconcurfuC atfrequentiafit multarum magnarumque rentm poffefio ,quaplerumque inflabilis atque • infida veleripifolet, velalio transferrimojlra profelh Ciuitatihoc nominepracipuegratulor, quodprater negotiandi-folertiam ac conquirendiftudium,prater ivberem rerumprouentum, prateragros feraces ,ac mefit triticea atcomodos,prater herbidafaginadopecoripafcua,pra terfitlis conficiendi induSlriam ,illasopespra 'cateris ciues confedatur esr refpeRant, in quas nihil iurisfortuna mutabilitas fibi mendicat. Quasob caufas <viri integerrimi vifumeSl hoc munereliterario Vobisgratificari ,veSirosque animoslucubrationibus htfce noSltis demereri: quas eo magisgrata! acccptasquefore confido, quod non abinquilino aliquo ,aut alterius loci populari: fed einfdemKeipublica ciuc ac municipefint profeRa: tum quod ea vcjlronomi - niatqueamplitudinidedicantur ,quafummis pariter atqueinfimis ex aquofuturafintvfni , quaque corporis -valetudiniproffiiciunt, animofi cultum adferunt, ac mentem aliqua ex parte informant pietati. Deusopt. max. cui per
DEDIC ATORr A. per Sematorem iESVM CHRISTVM ttoftra •vota nuncupamus, R.emp.noHram adaugeat ,vobisqtic omnibus in ea flabilienda firmandaque fuccejjum incrementaque conferat. Tjrhpx ex Mufeionoftro .Anno redempti orbis Sept. 15 61. Calendas Iauuarias.
LEVINILEMNIIMEDICI ZIRIZALI IN Iec]uentes!ibrosPrxfatio,quxargumenti vicem obrinet.-atq- obkercomondrar, quo fpcftac libri huius ordo &felies, &c quam fit futura vtilis huius operis craftatio. 41 1HHt .» tumidis Satyra. 'Vb non minus vtilitatis, qua r'f^X&obleftamcnti concipiat accpn- Jqfcquatur auidus letfor :quiA W/jjfcprafensopiu tradet ac compleidatur,compendio indicarevifum cil: -ut hinc documentaj.umere volenti lon gaVelinquifitionis, vllconiedurrelaborabfit, Qttocirca necuifucumfcciffe videar ,acpaflmodumindignetur plaufibili titulo jibi impafittim, in ipjo Veftibido, primoque operis aditu bocSatyrici,argumenti loco exhibeo, Quidquid agunt homines,votum,timor,ira3 Voluptas, Gaudia,difcurfas,notfricfl farrago libelli • Quu enim nemo fit mortaliu in tanto, tamij, acerbo humanas natura lapfu atq\inclinatione, qui no minus inammo,qiiam corporcaliquacla ' demacceperit ,hocpotifiimc argumentum tradandum
'praefatio. liandumfufcepi,yt corponabintegritate delapfo,tum animo 'vacillanti ,atqsagrhudine oppreffo(commonfirata •vtriufquepartis natura) aliquam medicina adhiberem .Itaqfinguloru, prope dixerim, hominum mores,ftttdia,coditiones,yita inSHtuta, animipropenfmes, conceptus, voluntates ,cogitata, molimina, ey qua. <quod<j scorpus yaletudine,quo habitu,?*coti sii Ultione exitfat, quampotui dilucidepatcfaccre fumconatus,quo quifqsyitijsquumcorporis,tts animi,fqudvrgetnr, mederipoflit ey obfflere, yeldmoi bis fc tutumpraflare ac tueri,fi ab ijs liberfit e# immunis. Quontayemorpus et ani Coufenfus mafympathia quadd acconfenfu interfe cotine c°Par,s & tca funt, virtutesqsac •vitia vitro citrogdcriuaiitur,atq, bine, inde confluunt, mutuamparem)ueoperam hac ipfa expofeunt. Scio equule mima imultis ambigi, atqfn dubium •vocari, cuius an corfopartis humana natura morbus nocentior,atque r fmt>r~ *. ...._i/- -/ 'bus no. bomun magis exitiofusiqtwd <vt nonfacile excclltlani pediripoffe fatear ,ita omnibus perfuafum effe cupio., maximamalorum partem ab anima in - t.ernisqueyiribus proficifci: quod enimcorpus morbofum, animafit oneri, fuamqueopera illi deneget,huius potius,qua illius incuria citlpan da cSf.Siquidcquu corpus animiimperiofttbdi tufitflliqobfequiuprxflare cogattirimuu’ ani eUqifu ' m^msntify ofjicirictf, domitis ajfetfibus,illud effiant. tnof-
EPISTOXA ' in officio cotinere,ac ratione moderni. Vt em liberior licentia,atque indulgentia mollior a/i lefcentiamflubticamquc cetatcm deprauat, at'* quedeteriorem efficit, omnesq,anmi neruosel i ditiita habena laxiores corpus ad voluptates J adluxum,adlibidines,foedas^ cupiditates,poJ flrcmoadinnumeros morbos redduntprtpenfifJ fimum,quorum omnium mens ebria, fui^obli-f Tk/c.j. ta, origo exiflit, ac feminarium ,qubdomnen ‘ cultumacfalutarem doctrinam refluat. Mira-' turautem Cicero, quidnam caufafit,yt quum 1 ex corporea? animoconflemus,corporis curan- ’ dituendiquecaufa excogitataftt et qticcfita medeudia>s,Deoruminuentio»icofecrata :Animi vero medicinam adeo non defderari, vt e • . tiampluribusfufleftafit es inuifa,nam paucis culta acprobata .Cuius erroris caufam is? cnlpamiit animumtransferendam quis pofit ambigere?iiam illi, non corpori iudicium defertur, aede doloris ftnfu indicandiperitia tribuitur. Qjtocii ca quum homo diumitus originem fitfor titus, illicp menscalefit lumine illu flrctur, atque afflatu jpmtusabunde perfundatur :par tfl vtnaturafure decus,amplitudinem,dignitatem,praflantiam tueatur, yt rationepotius, quam afleclibus ducatur, yt dotes mentisq, ornamenta foncat atque amplificet ,vt corporis atque animi incolumitati accurate profliciat, vt
DEDICATORI A. Vt Vtriufque partis quum morbis lum 'vitijs obfitfatac medeatur ,quibus perpeiedisobuia, nuliitj, non expcfitacfl medicina, ac remedium falutare. Siquidem anima[alus expurifUmis r cripturcefontibus:corporis 'verbfaniucs excott [criptis medicorum libris,autfalubriiUoruconfiliopararipetefi, quibus hoc quifqueobtinebit, <vt aut non dgrotet, 'autjiquo morbo ,'vlloque affettu tentari contingat,confejlimillum excu - liat at q famoliatur. Hxcfindiofe leclor priefari uijiw: efi, quo qnifq inte!ligat,quidfibiexpetendamfit, ac /e(landebeat,yt commode nullaquemolefiia aut Valetudi~ nis difpendiovitiecurfrm perficere pofiit, qua derefufiustraflareinfti- tui.
Quas priore Libro continentur. Cap;n Sanitas qua nihil homini optabilius,aut expetendum magis, corpo ris fui notitiam exigit. Fol.i. 2. Defpirituu natura ac di fierenti) s: tu quidin corpore humano efficiant, quofq; affe&us pariant. 6 3. Defpirituquitotimudoj eius^pat tibusinfituseff, quicg inhominedi uinitusillapfius, mente ei9peculiari munere imbuit .Obiter de bonis malistj} genijs qui humoribus fpiri tibus^; immixti varias mutationes humanisanimlsinferunt. »8 4. Decorporis humani elcmetis primif que qualitatibus ,ac generationi* principijs,exquibus homo confiat, ac conflatus efi. 2$ 5. Quid Crafis feu temperamentum in quo cuiufque habitus, ac corporis conftitutioconfiftit. 28 Detemperato exadtoqj corporis habitu acconftitucione. 30 7. .Decalidocorporis ftatu. 35 8. De frigido corporis habitu. 56 9, De
9'. De ficcoatidofj; corporis habitu. 62 10. Dehumidocorporishabitu. 72. INDEX EO%VM QJSM poAeriore Ubio continentur. Cap.i. Decompofitahumani corporis ha bitudine ac temperamento. Fol.fi o 2. De calido &humido corporis flatu actSpcrameto :obiterde (anguinei hominis conditione ac natura. 83 3. Defrigidi &humidicorporishabitu &c6(Htucione,ex qaaPituitofi feu phlegmatici conditio eruitur, ciuf- <que natura explicatur. tot 4. DeMemoriaexcoleda ,amoliendilque eius detrimentis. m $. Decalidi&ficcicorporisftatu &habitudine. Obiter quafit natura,coi» ditione ,ac moribus, animiq; propenlione homo biliofus feu Cholcricus. np £. Defrigidi 6cficcicorporishabitii,cui quoniahomo mclacholicus fubeli, atq-, atrx bili obnoxius ,illius quoque natura Sc conditio explicatur, quafjj rationeexpugnad pofsit edo cetur. 126 LE-
LEVI N1LEMNlf DE traftes, fi induftriam operam^ue etia in. cultisatqueinfcecundisadhibeas,autde. ' nique,vt Virgiliuspratcipit. tib.i. Inferat,velfcrobibus mandesmutatafubaBis, Gcorg- Exuerintfiluefhe amnium,cultiitj, frequenti Inijuafcun^ yocesartes,haud tarda fer/utitur. Ediuerfo coloni incuria agri lleriiefcut, ac fquallorefitu^ueobdufti nullis iemeri r..busefficiuturacconiodiiAnimoruquoq; nitui' Pareft rati°' Siquidegenerofie metis,bo* naequeindolisnonulli improboru comet cio,acpraua educatione filuefcut, atque i naturaeintegriutedefcifcuc.Alijvitioiam natura natti educationis ac do&rinae beneficio ad frugem perducuntur. Qiiapro- .pternoeftq, quis in animum inducat,fibiqu eperfuadeat ,deteriore habitu muta tione no perferre, quum rudiora etiaimsimilti pulitaq; ingenia,ac difciplinis minus ex~ rejluiaa. culta,vt cera mollis,vttraftabilis vdaque argilla,fingi fletti^ue p6fsint,atqueartifi ci docilitate ad artes politiores, ac mores simile ab minus rigidosperduci. Sicin natura reru wjitione, itifi tione ,qua nihil excogitatu folertius, Simile ab agreftesarboresmitelcunt. Inanimanriu animatib. genere,fer$atqueimmnnesbellu£ officio hominumanfiieicuntaccicurantur. Dotumento eft Mago carthaginenfium dux da«
COM^aEXIONIB. LTB. I. 4 elarifsimus,qui primus tefte Plinio,Leo- A s.m.i? nemdomitu ac manfucfaftum manu demulcere aufuseft, damnatus^ueilloargu mento,quod nihil non perfuafurus videreturvirtamartificisingenii, eoquemale ' illicredi libertatem cenfebant, cui inrantumetiamcefsirtetferitas.G^terum Melancholicos velalteritis conditionis homi nes,mod6 ne diutius intepeiiesinoleuit, atque ^rasfit proueftior,in meliorem habitum demigrare poffe, no ert quod quis ambigat: quum nemo non perfpiciat vinummeracum, calorisque latis intenfi,aquagelida,vel mitiori fucco dilui; tum vi mim]eueacdilutu,(apore£g.aqueo, mera ciori ac magis generofo liquore acui. H11 diluti rt« mores fiquide vel vitiati, vel aliena qualino. tate imbuti,alterius humoris commixtio ne mitelcur, atq; exuta natiua qualitate, extraneaafcifcunt.SiccholeraiferuqrafFu fofanguine,ac phlegmate mitigatur.Phle gma ceu pituita ,flauaebilis admixtione calorem c6cipit,minusqi;e qualitate frigida ,atque humida corpori inferta ert. Pari ratione de reliquis rtatuas .Adfcrunt autem ad h.xc adiumenti plurimum alimenta^ac laudabilis fucci cibi, ex quibus humores, 8c qui inde emanant Spi- A4, ritus
LEVIN.I LEMNII^DEj ritus mentis incitabula,fuarn naturam for tiuntur. Nihil autem efficacius ad perfi- RsJd coco ciendam concoftione& excitandos fpiri chonem tl]S f omn0j exercitatione, vino, modo id fcrjuM. generofum£jjac moderate,vt cetera,ex- i hibeatur.Siceriim fpiritus fynceros excitat,aclucidos,minimequedenlbs, ex qui busernergitalacritas,mentisc[ue hilaritas Scereffio. Alimentafiquidem qua: inhumores elaborantur, vino perfula,ac falubrifuccomacerataliberiuspermeant, ac corporis coceptaculapatentioralaxioraque efficiunt. Nihil itaque eftquod metis nebulas seque difeutit, ac moeroreanimis nodris eximit, quam congerrones feltiui Ecc/e.31. ac lepidi, moderatus vitiirufus.. Exhibuic huius rei illuftre exemplum Zenoille te- Tetrici tricus, cuius animusad omniahumaniraqumda tis officiaita occalluit, vtnullisaffe&ibus fejliui. etiam natura nobis inficis moderetur, is tamen,vbi vino incaluit, exhilarefcere cce „pit,tumfefl:iuuseireacvenuffiis. Quum zeno quaautem ex focalibus fcifcicaretur quidam, ‘quur,quum elTetadprodigiuvrquefeuerus acrigidus,inter pocula tamen exhila- Lufino- rcfccrct: lcpiderelponditjlupinis feafsintmtut- niilem. Quod leguminis genus,tametfi i«m. amarumfit, adeo vt vermes interimatuna
CQBSP.t-E-X IONI B. LIB-. I. 5 ceratum tamenatq; aquaperfufum,exuta elotaque amaritudine dulcefcit.Hft au tem hoc.omnibusnaturaihfcum,vtcibo potu^ue irrigato corpore amarulentia, onwisque.moeror ac trifinia difcutiatur. Excitanturcnim fpiritus moderato vini pranfi ;evfii,iplaquemens,quadnipranfiselangue «'#»« crcfcit, atqvt ignis cineribusobdu£tus,con clwres - fopitaeftjreuiuifcit. Quo fit vt corpus mortuum viuentefitponderofius, quod tepo„deomnis fipiritusin auras eijanuir, acieiunu rofior, &= bene pafio,dormiens vigilante. Quocir-aritwwr. ca Melancholicos ac tetricos ad iympofia,- ac Geniales, accubitus cxtimulare foleo.. Sic cninfpoft Platonem* Narratura?prifci Catonis SapemarocaluiJJevirtM. • Qui vir' tainetfi efletinamabilis,vultuque toruojieueritatem tamen &fu perdii um illiexcufsitvinum adeo vtintercon Hor. Ii. 5 . Carrn. 6d.ii, uiuas blandus eife cceperit ^moribusque plane comicis. Senfit enimvicis,licetefi* fetcenfor:rigiduSjacgranitateftoica3na- . turam.humanani expofcerealiq uaauoca meta, necdiu pofle fubfiitere,nifialiquid laxameti fibi imperet, ac rebus ferijs able1 ftamenta intermifceat .Quapropter foipfum quifquc excutiat, atque explorer, A5quid
LEVI NI LEMNTIt-jE quid exigat natur* conditio,quis fit corporis ftatus, quare iuuari, offenditjue fc percipiat. Qu6d fi aequabilis exiflat ac teperata corporis habitudo,fimilibusfoucri debet ac coferuari :fin ad intemperiem deuexafit,contrari)s erigi, ac referciri pos*i ciriq; ftular .Italiquisex lumroru redundatia, natur*ex- turgenteque fenguine ,acfpiritibtis fit in (liranda. Venerem concitatior, aut plus fetis petul ctisaclafciuus ,immutataviftus ratione, vitat^ue inftituto,ad feueriore habitum, ad mores fedatos fe componat: Sin feueriorfit,magisquc,quampareft,morofus, aut querulus, denique pr*fraftus,durus, intraflabilis ,&que nullis blandimentis, mtlliscjue verborum lenociniis emollias, Mitis alihicad vitigenus reuocaduseft,quod pau aquanda 10fit mitius,fic vt tripudia,catilcnas,fuanatme ujamu]i erum blandimenta atque ample xusnon exhorrefcat,modo omnia honeftati decoriquc inlcruiat, atque in tra mediocritatem, intra coniugij limites confi- Eft enim,vt Columella ex Xenophontis Oeconomico prodidit, maritale coiugiufnitacoparatum natura, vtnofo lumiucundifsima ,verum etia vtilifsima, vitat (ocietasineatur :&ne genus hominum temporis loginquitace Ipeflaret ad inte-
C^SWSXIONIB. LTB. I. 6 interitum ,mare foeminae legitime Deus Gwf.u coiunttum efle voluit,vt ex indiuidua Co cietate,mortalibusadiutoria no deeilent, ac prateramoregignenda: (obolis mutua cm9 ‘tctt vit^ ac fortunarum coiundtio illos deuincirer.Caxerumquum tria aprobarifsitnis viris qui omnium valetudini optime cofultum Cupiunt celebratalinr. Vefci citrafaturitatem, .nUfib» Non refugere laborem, bmima . Vitalefemenconferuare. Ad hanc amufsim, ac normam ,totius coferuandx lanitatis rationem exigenda cenfeo. Siquide quu frugalitas profligata crapulaatqueingiuuie,falubrecorp9con ftituat :exercitatio vero cxcufla ignauia corpus validum reddat,ac vegetum, tum fi ex Vergilio documenrafumerclibeat. Cw^j. Nulla magis animi viresinduHriafirmat Qua Venere, &cmflimulos amrtere amoris. Deffirituum natura, ac differentijs: tum quid in corpore humanoeffi~ dant,quoti], affettut pariant. ' Caput fecundum. QVoniam fpiritus caloris lintiui, cui /iibeft humor, primogenius fomes
LEVINI LEMNTrt^E mcs eft acvehiculu :iplaqu eanima illius minifterio fuas facultates profert,& aftio nes perficit:de illo, eiusq; dilferetiis proximediflerendu. Siquide quum tria fine in quorum temperie ac moderatione cor mtribus potis humaniincolumitas confidit ,Hucorpus con morvitalis, Calorinnatus,'& fpiritusqui Momnia coueftit, fuacjue vi imbuit: operis indituri ratio exigit vt de illo quoq; ver- Humor bafaciamus.Humorfomentueftacpabu 'lum caloris innariquiilliincubit,eiusq; CaltT'munere fubfiftit &conferuatur.Humori calor infidet,ilioque perfunditur,ac vitalem vim concipit qua animantia quaque viuunt,aluntur, augefcur, nutriuntur,ac Spiritus procreationi infiftunt.Spiritus caloris fedeseft &ve&or, cuius opera ad lingulas .corporis partes perriuos duftusq; arteria rum deuehitur. Quocirca rnerito cefetur isfpiritus primu ac precipiuim.obeunda: funftionisinftrumentu,quod vim conferat in proferendis ciendisque aftionibus. Tria haec indiuulfe inter fe cohaerent, mu tuasq;, operas conferunt, nec.ablquc vitae interitu feparari polfunt, eoqucficvtvna definitione comprehenfa ,eorum vim ac Culor htnaturafic explicemus .Calor innatus ni- u<tt9quidihil aliud el^quahumidumprimigcnium, .iniit o
COMPLEXIONIS. LIB. I. y infito fpi ritu &calore vitali Undique perfufum, Cxterum quumfpiritus, vita: calorem cotinear,omniumque facultatum fit moderator,ac per corpus celerrime dif fufus vires fuas vndiquedeuehat, corporis denique animique flatum manifefle immutet.quum reliquisjtum huic pracipue labor impendendus efl, quoinftauspwtut rari fouerique pofsit.Siquidem fi isfynce^''-'. ruseft,acdefecatus.,necvllam extraneam J‘ qualitatemconceperit,animitranquillitaremparit, moresque integros coflituir* denique affe&usplacidos acfedatos. Compofitum ius, faiq, animi,fan£losq, reccjjbs pn f.fj.t.% Meritu ,vf excoBumgenerofopetius boneffo. Quodfi quid labis contraxerit, aut aliquo vitio imbutus fit, perturbari mentis fecuritatem contingit,atque ad enormes impetus incitari. Vtenim ventiac flatus^ r. impetuofi ,vbi terra: marique incumbur, ‘ feuifsimas tempeflates excitant, ac damna rebus inferunttitafi inquieti fintnoftti fpiritus, aut turbulenti ,varios cieiitaniimpuri mi motus ,ac mentem obluftante etiam .Ipiriiusu» ratione,vt nauem excuiTo nauclero,auulfoque clauo,in perturbationum fcopulos illidunt. Extineuuntur autem veldetri- „,.°.r.,.„..,ius vitutt, menta cocipumt inhtr nobis fpmtus halitq
LEVINI LEMNII DE litufcedo,immodicaVenere,intempefK- ua vigilia, stftu ac labore nimio ,inedia, mcerore animi: ac triftitia :quo lpeftat il- TroHcr. xilud Sapientis .Spiritus latus atatem efficit floridam :fpiritus triflis arefcere facit offa: ante tempus enim fenettam adfertmcegcde.yo. fJ(ja^animmque folicitus ,atque anxis ...cura atatem imminuit . Recreat auterr» ^uf/oueSt reficitque-illos fbmnus placidus ,vinum lene &generoliim ,confabulones fe - ftiui, exercitatio moderata, odorumfuauitas ac fragrantia ,quibus fpiritus etiam extenuati atque euanefcentes reuiuifcuti quod in his perfpicimus qui animi deliquio collapfi extin&ae fopit^cp animat fpe cicmadftantibusexhibenr:hi liquide admotis odoriferis reftituutur, atque in prisftriius ftinum fracum reuocantur.Caterum quu quid. {piritus vapor quidam fit, fiue effluxus, atque expiratio qua: ex humoribus emanat: in primis inftituenda exquifitifsima viftus ratio, quoalimenta in laudabiles fuccos elaborata ,fpiritus fynceros pariant, ac defecatos. Sic enim fuaues halitus, minirne^uedenfiacfuliginofi vapores in cerebru delati, fenfuum iuftrumen ta nulla caligine ofFufa ,ad perficiendas a&iones futura funtadiumeto. Etquanquain
COMPI.EXIONIB. tIB. X. 8 quam coripfum fons flatui folet, ex quo currit^ fpiritus fcaturiunt ,quod arterix ex eo^1* producantur, vtnerui acerebro, venxab hepate :pro loci tamen diuerlltate ac natura mutantur,atque alias appellatione* fortiuntur, alias vires concipiunt .Horum &omnium facultatum qux in homine vigent, primaria origo ex ipfis generationis principi|s, hoc eft, genitali femine,maternoque (anguine ducitur,qux ' deincepsalimentis, vt flamma oleo, nutriuntur, ex quibus fpiritus emergunt. Quxvtexa&ius intelligi queant, fpirispiritu? tuumprocreationem,naturam,vires, dif-oj-^». ferentia,effeflusque Angulatim exequar, fumpto anaturalibus facultatibus aepotenti)sexordio. Illorum enim munereeffleitur ,vt ingefto concoftoque cibo corpus alaturatque augefcatjtum nutrimeto vndique perfundatur. Coflituunturautemvirtutes,quibusalunturatqueauge- (eunt exhibito nutrimento animantes , quatuonVna qux attrahit,allicitque ciba lia, Secunda quxretinet,Tertia quxalte rat atque immutat, Quarta que expellit. Adquas potentiasquxomnibus corporis partibus fune iafitx ,primaria fpiri - tuum origo referri debet ,Primum enim cibus
Slt^nit toL fapfx "va- ItUmlims, Ynie nonpulli m9- H- yit.ifiijj>j. mus. LEVim LEMNI IDE Jusjlieparytab infimis ad maiora progrediar,prscipuis membris viftumemoliun tur,acfanirate perficiunt ,quorum opera pcminiftcrio elaboratus cibus per venas in oes corporis partes diftribuitur. Qu6d fi vifcera conficiendis pcrficiendis^ue alimentis deftinata funt inualida, aut languefcunt,vcl.dcniquealiquodfubeftvitium^aurimpedimetum,qub minus pcrmearc,atque in habitum corporis perferri concoauscibuspofsitjomnia.in corruptelam denergunt,qu* febribus morbif- <jue omnigenis prxbeut feminaria, quaa antequam ingruunt ,auerfari, ac faftidire cibos homo incipit, atqj ofcitatione,naufea,pandiculationefeiidiftcntionp, ac rigore vexari. Et ;quoniafpiritus quos humores exhalant, afienam qualitatem coq cipiunt,accercbruobnubilant5fitvtmo- rofiqqoque efficiantur,ac leuifsimcincan defcant,ali}sque animiperturbationibus agitentur. Quum enim naturalis fpiritur in hepate cdficiatur,no poteft is purus effici, nec in fubftantiam aeream attenuari, njfi id vifcus ab omni affe&ione fitliberu, Gsterum vitalis fpiritusex naturali origi nem concipit ac procreatur, qui it corde perarteriarum decurfus in vniuerfum cor pu»
COMELEXI ONlB. LIB. T, f* pus diffunditur, moresfj; varios producit procrafsitudinis ,aut tenuitatis ratione/ quapartimabalimetis, partim ab aeris ac regionis coditioneaffequitur.Sicqui A- i'nit u. quiloni funtexpofiti, tra&usque frigidos ?*'*”*' occupant, ob fanguinem crafsiore, denreifirttet* fosque rpiritns,animofic6fpiciuntur, inhumani, formidabiles, truces,feroces, 5c qui vultu ,voceqj minaci hominibus terrore incutiut. Quodverb ad pericula ad- «undaattinet, intrepide le omnibus obijciunt,vita:^; difcrimma alacri atque infra fto animo fubeunt. Qua: natur$condicio . in Alianisdefideratur.illienim molles at - que efToeminati ,ingruente vel leuifsimo incbmodo labafcut,illato^; minimo doloris fenfu ing?mifeunt,ac metu exalbefcunt.Qiiod difcrime animorum inter bel li ciuilis tumultus obferuatum his verfibusexprefsitLucanus: JQuicquid 4dEoos trattus, mnttdique teporem LiV.i, Labitur,emollitgentes clementia coeli. Omnis in ^4rtloispopulus qnicunqtpruifiit Nafcitur,indomitus bellis, t? mortis amator. Feelices errorefuo,quosille timorum Maximushaudvrget latbi metus:inde ruendi ln ferrti mens prona viris, animaqueeapacet Mortis&ignauum redituraparcere vita. B4Quj-
3*nanis tuffus qwd efficiat. Stinguis tenuis quid efficiat. LEVINI EEMNII DE .: .Quibufcunq; enim fanguis craflus exiftit,aerisque ambientis frigore denfefcit, corpulentos hivalidosque fpirirusobtinent:quo fit vtfintimplacabilcs,atq; ani mi motus impetusque diuturniores habeant, &quiierius defcruefcant, eo^g fit vt eorum pleriqui accepto Vulncre,con- {pe£toc[ue (anguine acrius in hofle infurgant,atquein pugnam incalefcant arden tius. Quiver6 (ubtenui funt (anguine,exi las habent fpiritus, citorjue euanidos; incandefcunt illi quidem ocyus«atqueacritercertamenineunt, fed confeftim ijs ira fubfidet,atque ad primum vulneris infliflum,fanguinis^ue emanantis intuitum , animodeficiunt ac eollabuntur .Grcteru ad componedos fedandosquc animi motus,ad fopiendosaffeftusenormes qui ex fpirituumariluacferuore ebulliunt, ope- Keprecium mihiquifque fafturus videbitur ,fi quo agaturfpiritu, qua vi ad attionem impellatur,quam fint feruidi vel remifsi metis (limuli, excutiat. Sic enim ad temperie acmoderationem reuocare po~ teritqux vitra mediocritatem confidunt. Hrecaute fpirituum diuerfitas,exqua tan tz ingeniorum, morumquevarietates oriuntur,ab humoribus varias mutationes con-
COMPLEXIONIS. LIB. I. jj concipit. Ita anima tametfi lingularis fit, Anm* &vt Ciceronis verbo vtar vnigena, mul- >«. tiplicestame a&ionesedit pro Ipirituum natura ,atque inftrumentorum differentijs.Hinctantainanimishominumcogi-Vnlc tationum,cupiditatum,afFe&uum,a£ionum, perturbationum varietas ,qua egre y'amlasratio ac vismentis, nifi ceelefti doftrina ftabiliter atque inconculle lit fulta, domare poteft ac reprimere.Vbienim naturWcfs ralis vitalisque facultas vnacum infitis (pi «’/"»'« ritibus inualefcunt,. atque ex alimento J^eiUa. rum quum copia,tum qualitate virescollegerunt, rationis frenum excutiunt, ac Ipiritum animalem (nam omnes ex vno fonte prdmanat )in fuam faftionem pertrahunt. Quo euenitvtfubeunte cogitapm- tioneaIiquanoxia,inluxum, in libidine, ‘“S'1* in obfeoenaspudendasque voluptates ho mo proruat, vtque confpeftalafciua aliqua blandaqueadolefcentula, &cui aliquid venuftatis ineft, mens inardelcat in illicitum amorem, atque ex affluxu humorum,cocu rfu<^ue {piricuum qui ex to- to corpore eo cofluunt, indecore inguen turgefcat,aCmentulaefficiaturrigida,fic vt aliquando virilem animum expugnari ^Mij/)omi contingat, nifi Dei fiducia acccelefti do- „> cotulit. Id 5ari-
1, EVI NI LEM^Tr^E 1 ftnna fuItus,vitiofis cupiditatibus acrltet } obiiftar. Infiracft menti h^cad malupro-» cliuiras &inclinatio .Ipfcqttefetifus tf to- Gntfe. gi^^o^tMofesait, aApmdutemprona efl *5H'S"«biwtmabulit . Sedhanclabe exemitopt tatiffimusChriftiaduentus, qui cladem, ac calamitatem quam Adaelapfus nobis jnuexit, morte ac refurre&ione fua fuftu* lit .Qoje cogitatio hoc in animis hominum efficere debet ,vt quoniam fpii itu* ad viffa ac virtutes fint incitamento, omnibtis modis jllorumconfernationi quifqueinfiftar, Etquanquam fpiritus Animalis catteris fit prarffantiorac dignitate prior ordine tamen eft pofterior. Siquidem ex nayirali qui vaporem aemulatur, atque ex (anguine virtute hepatis promat •nat,vitalem qui aerea: natura; eff,proferr, jnimdis iilique fomenta miniftrat: vitalis verb A- I j/jiiritHs nimalem procreat, quitenuitatisaefub* JwBit. tilitatis ratione aethereusexiftit. Is enim in contexui reticulari ac cerebri finuofis anfraftibus elaboratus, odoribus rebufque fuaueolentibus alitur ac recreatur, auraque (alubri fomentum accipit :ab hoo omnis vis ac facultas ,quam anima J absfe depromit, &aqua omnes a&ioncsproceduiu,proficifcitur,eiimqueoin nibu*
C£> M*L i TI0'N TB. LIB. f. 94 nibusfimftionibusaccornmodatimerito itaqueccnfetur fpiritus hicanimalis proprium anima: inftrumentum ad fenfu* omnes, ad motum, atque agilicatem ,ad mufculorum neruofum^ue robur ac firmitate ruendam ;vires enim fuas canqua 8itionum opifices inneruos quifentiedi mouendique poteflate pollent ,deuehit. Omnia itaq; (enfuuminftrumentafpiri- J’f'”<w tus animalis vi ac munere imbuta, ad beunda munia Habilitatem c6fequuncur,yw,tf, argumento quod affeftis obftruftisqu? Vi)s per quas is fpiritus deferri debet, mo uendiacfentiedipotell;asadimatur:quod in apople3(i,p8raly(i, tetano, multiscj; alijs morbis obferuamus :defertur autem inneruos fpiritus animalis, vtradijfola-similcl res per vitrum pellucidum .Et quemvitro,&• admodum calor ignitus in candens ferru ««*»» penetrat, ac (edimmdit, quamlibetdu'/fmi' rum fit ,adeo vt mollefcat ,ac fiac tra&abile: ita fpiritus qui tenuifsimus eft, in neruos illabitur. Quacunque itaque (en* fu motu^ueatque agilitate indigent, fpi" ritus animalis vim expofeunt ;qua ve* f6 nutriri atque adolefcere,vitamque ali" mentisfulcire, naturalem vitalcmque fa* ifultatemac fpiritus exigunt. Quocirca
LEVINI LEMNII DE qwi fpiritusilhrios tueri velit, ac qua maxime Synceros efficere,optimum corpoiiMedo, ris habitum moliri ftudeat. £i7«»«2 Galeno tefte ,fingularcprtcfidium ad naturales facultates conferuand/M,foHendos<j,[piritus tejflauhts peramenticuttodia* Vt enim externi flatus TmilT ventorumque concurfus ac turbines cor- 1"poranoflramultifariamafficiunt,acnon folum hominibus, fed animantibus etia, fatis, mefsicjue triticeae damna inferunt vel immodicahumiditate,velficcitate nimia, deniquepenetrabih frigore, vrenti* quccalore: Sicinfitinobisfpiritusvelcopia, vel qualitate multiplices perturbatio nes pariunt,ac corporis animique flatum t™fT us manifefto immutant. Vbi enim crafsi exi luTlff! ^unt ^P'r’tus 5denfique ac frigidi ,mente 5i;, ^"obnubilari contingit,atque vt folem offufa caligine,minus elucere. Quo fit vtijs ingenium fit hebetius ,magisfjue obtufa mentisacies. Quale nobislpecimen exhibent qui ad polum Ardticum,ac mare gla ciale deuergunt ,quorumpotifsimapars Vafio validoque corpore exiftunt, at nullo acumine ingenij aut pra:ftanti doftri- Erici cut na»ctu‘','nQll;im hiec natio fingularipruden rU/itys tiaSerenifs.Sueciac Regis Erici, humani- Umsuci tate ex culta ,mitigatianimi indicianunc pro°
COMPLEXIONIB. 'LIB. I. proferat .Qui verb moderata frigiditate imbutos habent fpiritus ,conflantes funt ac flabiles in obeundis rebus ,anfmoque obfirmato quiduis aggrediuntur, fic vt non facile aconcepta opinione refiliant, verum ob frigiditatem accalorem langui dum nifi accedat educationis indutilia, qua iam olim expoliri coeperunt,non admodumacutifunt,autemun£l$naris,nec denique callidi atq; afluti,tum qui incircunuenicndis hofiibus nihil agant fiibdole &verfute.Quibus vero vel ex regionis conditione ,velcccli qualitate humidus fubefl fpiritus, modo is moderatus fit, facilem &expeditam formarum fufcc ptionemreddit,fed fluxamaccito peritu rarn :neque enim facile figura, formafjue rei,vt nec cerx fluxe ac fluid^ imprimi po tefl.Itaque obliuiofi funt,fomnoleti,artibus difccndis inepti, ingenio flupido, minimequcfagaci, &quucorporeobefo fint atque humido, memoria minus valent:quodipfum etfam in vehementi ficcicate flatui debet. Quo fit vt fenesob ficcitatem frigiditati coniunda, obliuiofi exiflant,pueriobhumiditatemimit|odicam .Qu®qualitates meticulofos etiam homines efficiunt, atq;’.trepidares, quifjg Gemantt Bitauh HoUantli curfom» a lenti & obliuiofi. Senes & pueriquur obliuiofi ,
^r i‘ducatio tttturam immutat , MatlUtiy /tuicladi. Putum maritimo tum. IfiVtNI LS MNtt DE ftilnus audaci^ habear iri prOpuHandis fd-» rendis^ueaduerfis,quod muliebri quoq; fexui peculiare. Verum cuiufque regionis conditionem ac naturam ,quam imitari populares folent, immutat educatio, in - ,ftitutio ,difciplinafic vt promifeua multitudo incultis moribus confpiCiatur,quu viri politici, &qui ex patricijs funt prognati, immutata vidtu sratione ,reliftaq; veteri, atque inolita confuetudine optimumviuendi inditurum afeifeant, aefe fuos^ue ad laudabiles mores componanti Quddfi humiditas modico calor* tepefcaV, vt ijs qui loca incolunt plana, aprica,patentia,paucistjuc arboribus con fita ,cjaiales funt maritimi fcelgae ,qui liibernis melibus frigore, asftiuis ardore plerunqueinfeftantur,vt corpora fortiuntut robufta ,laboribusafTuera, membraarti- ' culata, curem hilpidam: ita animum pertinacem obtinent, obftinacum, iracundum ,'magisque ferocem quam benignfii exterum acri funt iuJicio ,prudentique induftria ,.ac negotiandi peritia mire infirufti,ct qui rebus deleftum adhibeant. Cxceri Belga: ,quibus arbores prxbenC vmbracula, aC ventos arcent, quicjuecceium habent (alubrius ,terram flumini but fca<*
$.V~w' CoMptiEjctdNris. lifi. i. 16 fcAtentem, agros aqiiafUfhdulciumdu- .ftu atque irrigatione fecundos, tnitiori funtingeniojminus^ueafpcrojfedali^ alijs prudentiores ,atque ad tes gerendas magis apti. Sic Flandrigrauiratedicendi, fUnitU atqueinuentionisfubtiiitatepoUet. Bra- ,. banri exclufafeueritate, hilaritate animi 4M ac morum comitate animos hominum co ciliat, qu5quan*illi facilitate termonis ac verborum lenocinio grauitatem condire folcant. Quod fi peftoriac cerebro incum bit Fpiritus calore humoreque temperato perfufus, qqui illius munere potiuntur» in rebus gerendis vigiles funt ,acres, ln«- duftrig&c qu: fagacitate, acumine ingenii >natura; folerria, prxftatitiadodrinas, dicendi peritia, atq; vbertate exteris preftant,denique memoria rerum pnrteritarum tenaci funt ac firma,quaque no facile immufi effluat, au rexolefcat.Itafiquaillataficin-,enuccti iuria ,pofl multos annos reuiuifeie, nec mensvindiftx auidapriuatam offenfione obliterari patitur. Qucmaffefhimcaloti adferibo ,quo animus indignatione ira exhulceratur, vt eum humos diluere ne~ queat,autextingucre. Adeo enim impotentermodo tacite imis^; precordijs,mo do aperte eorum picrifqj ftructanimus. Sk
til.\.de arte umidi. Lib.6. faste. Atto.17. Aratus in Pbaw. r I.EVINI LEMNII DE * vtfcripturae tellimonium proferam, acceperunt(pirandum vita:, atque imaginem ex Dininitatis archetypo defcriptam. Haufit huius dogmatis ex Hebraionnn fontibus tenuem auram, idque exprefsit his numeris Ouidius, Ett Detis in nobis, funt zst commercia coeli, Sedibus athereisjpiritus ille ycnit. EUDeus in nobis:agitante calefcimtts illo , Impetus hic[acuefemina mentis habet. Quam fententiam Diuus Paulus (aera tiorephilofophia imbutus, Atheniefibus i perfuafam efle voluit, qu6 inueteratu aui 1 tumque errore illis eximeret ,atq; ex illuftrimudi fpedaculo ,apparatu ornatuc[ue vifendo ,in quo Deus diuinitatis fua; fpecimen cunttis exhibet, 6c condici pof fet&innotefcere.Sicenimapud illos con cionatur; Deus quifecit mundum, qusuf illius ambitu continentur ,ac fit coeli ten*que Dominus, non in manufaClis templis habitat , nechominum mantbus colitur vilius opus indi gus,quumipfedet vitam,atque halitum omnibus ,omtiiajue conferat .Per ipfnm, enim viuimus, mouemur, acfubfislimtis ,ficut es" \ quidam veSIratium poetarum indicat :nam \ huius progenies etiam fumus .Caxeriim quum homo tantis dotibus fit excultus, eaque
eOMPLEXIONIB. LH?» I. 4» eafjue numera mentisab opifice fit confequutus vt primum naturali infitoque fpiritu, deinde diuino afflatu incitetur, tum externi quoque fpiritus in corpus mentemque infiliunt .Veteres genios, Genij, Bibliorum codices exminifterio Angelos ,hoc eft, internuncios vocant ,quod Dei iufla ac voluntatem ad nos deferant» Paulus fpiritus nominat, lAdminiHrato -er'u res,vtqui certis officias deftinentur, ac delegatum munus obeant apud illos qui falutem fint adepti .Cicero ,tum ali] a religione alieni .Lares familiares,ac domeUicos Penates, deosque tutelares, vocant. Horumduo conftituuntur genera, quorum alterum boni ,alterum mali nomine defignant, quod illi ad honefta quaque, atquead res falutares infligent ,ad eacpie fint incitamento, qua: homini prodefle BoniGc* pofTunt ,atque ad falutem conferunt, nij. Ifti ad improbitatem, ad dedecus, ad flagitia ,ad funefla quaeque folicitant. Hoc enim potifsime meditantur, vt homine f omnibus malis inuoluant ,aclangifsime 3Deo auertant. Quum autem fint (pirisimile i tus incorporei, vt granis halitus, vtfpi epeftiftra aura infalubris ac noxia ,in corpus latenter irrepunt, ac non folum faces nfl- C4niflwntj
LEVINI LEMNII DE niftrant, incitantque ad patranda /celera, fed vt pefsimiconfultores, impunitatem Gcnvf.). ac pr«cmia pollicetur. Sic Adamumin errorem pertraxit verfutus ferpens ,quum inquit.Non moriemini,fed eritis rvt Dij,boni maliqueconfcij ,atque omnium rerum[cientia Demon a<tCcognitione imbuti. Eftautem Datmonfna fuen o. i1 incnomen {bftitur)Callidirate infidiofa, mille dolis ac techn is, mille nocendiartitbusinftru&usj^z'fe in mentes noftras,cogitationes ,confilia, voluntates ,tacite infimare nititur, quanquaid agre pcrficcre poteft; quum Deus foluscordahominum expio rata habeat,cui vni omnia noftra expofi- Heb.4, ta funt &aperta .Ipfe enim, vt Paulus ait, diferetor cBcogitationum atque intentionis cor dis. NeceB ^vlla creatura qutc non manifeBtt fit in conjpeSht illius,fedomnia nuda ac reftipi- Ffxlm.y. nataoculis eius. QuodDauidquoqueindi cat: Scrutatorcordis ac renum Deus, hoc efts omniaperfpefta habet ,abditos quofque recefTus penetrat. Exeplo furnpto aremo tifsimislongeque difsitis vifceribus/nihil enim corde ac renibus magis intimum, adeo vt per multos meatus, atque incurs fiuk .t uos anfraftus deferri elaborati cibi de - yfiml' beant,antequam eo pofsintperduci:tum etiamillas potifsimepattes indjut, quod
COMPLEXIONIS. LIS. I. 2t ex ijs praecipue pullulare foleant mentis cogitata,, atque effrenata: cupiditates exo riri,qua: Deum non latent,nec abfcondi- e&mt/a ta fune. Careru quumDamones Ipiritus fint acri], ac longo vfiqdiutinaque confue tudine,tum 'narurf folertia mulca peripefta habent ,atq ue experimento comprobata,ex cdie£hiris,i,ndici]s, oculis, vultu, ge(tibus,ali]sque corporis motibus cogitationes internas eliciunt, quod etiam viro prudeti ac multat urerum perito fa&u !no difficile. Quocirca vt improbi ac frauuomoha- dulenti negociatoresin hominumpernimini <u- | ciem omnia moliuntur, omnemq; captat moninnu occafione quaillos circnmueniant, atque |incautos imparatoscg oppriment:ita Da: mones nobis infidiatur, atq; infefti limt, ;&quoquifig vitaintegritarcacmoribus fpeftatior, eo acerbius in ilii virus fuum exacuunt.Sic Chriffo no fuit veritus,nec erubuit Damon tentationum arietesadmouere,atque ambitione,gula,regnandi ‘'' cupiditate atque inani gloria illum opptt gnare. Nec Paulum quoquediuexarepu 1c duit,quum elatione animi, tum adueriariorumfluida accrudelitare.Iob quoque i„i. j0, miris modisab illo exagitatus violentos impetus perferre coaftus ert :verum qui C;om*
Demanes quatinus noceant. ffumns ad vitia occafwne {rabenu LEVINI LEMNII DE omniaremuneratur ac compenfat Dens, finem certamini imponit, ac fieuiendi menfurampracfcribit, nocendique meta conftituit. Quodipfium documento cuique e(Te debet ,nihil adiierlus nos moliri Daemones,nec in malis inferedis progredi, nifi velannuente, velconniuente Domino.Quum aiitemultisvarijsq; nocendi arcibus homines adoriatur,atq; oppugnentjtu vero omnes tentant,explorant« queadituSjfiqua pofsint ex his qu<j dome ltica fiuntac natiua, nulliq; noiafita,ado« liriacconficere .Sic hos qui (anguine re. dundant,ad luxum, lalciuiam, ebrietate, profufionem, ad obfccqnos nefandosque amores, ad probrofas libidines ,ineeftus, fcedoscg cocubitus incitant.Biliolos aute ac Choiericos ad iracundia, ad rixas, iurgia, cdtentiones, couitia,pugnas, credes, latrocinia, feditiones,difsidia,extimulat, adea6pie patrada ac perficienda faces mi-, niftrant. Melancholicos ad inuidentiam, articulationem,amarulentiam,odium,indignatione, veneficium}fraudes, dolos, infidias,proditioncm, mceftitia,defperationem, ac diffidentia, poftremoad calamitofum funeftumq; exitu adigut.Pituitolis ac phlegmate opprefsis ad defidiam, atque
COMPLEXIONIB. LIB. T. 22 atque ignauia, torpore, vetemu, inertia, fomnolentiam, incuriam ,atque aci omnium virtutum negleftum iiiut adiumeu to. Obiter vt aer tenuitate coeli temperatus vitalem ac falutarem fpiritum impertit anitnantibus,herbisque virenribus:fic boni geni) (alubrem aqjaafpirat, ac mentes noftrasfuani afflatu reficiut.jMali verb vt ventus pellilens ,morbos &contagiarita iili exitiale virus exhalant atq; ani mis hominum pefte ac pernicieadfetunt. *Abijs enim prima malilabes hominum q smina,atque interitus,fic vt opus fuerit inltaujratoreillo mirifico nempe Chrifto qui homine priftino nitori atque integritati reftitueret. Et quonia tata eIt humante na tura; imbecillitas ,vt argre aduerfus fleuifsimihoftisinfidiaspofsitfubfifl:ere,Chriftus Ieflis (ubduttus in ccelu \Paracletum mitti curauit,qui nos fulciat, accotra Sathanieinfukus3omnesq; maloruincurfus reddat inuiftos. Hic elt qui metes noilras Varijs dotibus exornat,qui de Dei voluta te nos reddit certos,ac difcufFaonmi difli dentia per Chriftuad patre nos prouchit. Erigit em metes noltras,accofolandohot tandocg efficit,vtcoceptafiducia, omnia ab illo fpetate acpetere audeam’ac patris no- Jb extry. no aerefinitio- Sapien.t. Gcttef.i. Paradet* m tusfandus in tus bis efficiat Cd/.^c
LEVINI LEMNII DE nomen illi opplorare. Quin &c ipfe fpirltus,quem Detis emifit in corda noftra,at- StmX reflatur vna cum fpiritu noilio ,quod eius fumusfilij/S1baredes,cohteredesaute Chrijli, Spiritusitaque diuinus mentium inftaurator fidem ac credulitate verbo Dei fultam nobisinferie „'quae fiduciam erga illu parit, certamine fpemconfcquendi profihsofe- milia. Et quumhaevirtutesnon fintotioribus Jlifo }vberrimum CHARlTATlSope- i rumque prouentum proferunt, ad eaque adminiculatur, ac vires confert Paracletus, vc flabiles ac fixos in nullos errores, autfuperftitionem abduci nos cotingat, Dt Prata 9U*non Aliud eft tcdcEufebio}quamfalrat. Euan. faquadam ,atq, ementitayerx religionis ymlib. t. bratautfucatalpecies, nullofundamento nixa, sttjterfii- Sic ex Horati) (ementia. t‘°' flldximapars yatttpater etiuuenespatre digni p0ft rt‘Decipimur[pccie rcHi. hmenal. Fallit enim yituifpecie virtutis ymbra, Satjra.ia QtiufittriUe habitu, yittiuf es1yeffefeueru, Necdubie tanquamfrugi laudatur auarus. *Tu fui.i. pit enim plerumque Cicerone tefte, ytnonnulli optimacanfellati non tam voluntate,quam cttrfus errori fallantur. Sic Paulus Rmn.xo. ludsosnonprorfus apietate alienos cen fet, veiumaliquo duci ftudiOj Zeloque Deij
COMPLEXIONIB. LIB. T. 'aj Deijfed abfqiie iudicio, ita vt no omnino errent inaffeftnpietatis/ed propter infci tiam,8c qudd in deleftu hallucinantur,ac cstcutiuntjfpiritu Dei defi: isuti funt. Cui a’°fvitio affines funt qui inueteratos errores ( lueitt^ pertinaciter vel tuentur,vel tolerant, nec fuftinent quidqua immutari eorum quas irrepferunt: qui fi imbuti eflen tfpiritu iilo munifico, non eiTet tanta in animis opi nionumac doftrina: diflenfio. C^teru nemo haxparerga efle exifiimer,atq jab inftituto aliena,nec illud Horati] impingat. Amphora coepit in art. InUituiiCumntt rota cur yrceus exit? voet. Quum fpiritus coelefiis mentis innotu tor, dux fit ac moderator (piritiumi humani corporis ,quifedatiores exiltuntac magis placidi ,vbi hoc duftore reguntur, atque in officio continentur. Si enim tumultuari pergant ,ac {editionem in corpore concitare. Ille regit ditiis anitrn}acpeflora mulcet. Decorporis bnmatiielementis,primifque qua * iitatibus, acgenerationis principijs, ex quibus homoconflattac conflatus efl.
ThmcnUt quatitor. rfjtW.v* it.lib.l . filii! & tir teqne veceffari*. LEVINI LEMNII DK Caputquartum. ABelementorum, nonhumorum Fa«< ; -*-*-cultatibus omnis tempeiameti ratio, deducitur, illisqvniuerlam corporis llru duram atque opificium acceptum ferre pareft. Elementa ftatuuntur quatuor t Ignis, Terra, Aer, Aqua, quibus totidem fitbfunt qualitates, Calida, Frigida, Humida, Sicca,qtixexcircufufonobisaere, atque alimentis vel commoda, vcldetrimenta concipiunt: illorum enim exceflu defeflucjue vitiantur qualitates, ac corru * ptela aliqua deprauat^ innumeris morbis prxbent feminaria.Caterum quaecorpus noftrum afficiunt, eatefte Galeno ,funt genere duplicia ,altera nobis congenita, &qua: euitare nequeas ,ex ipfis generationis principijs velut radice orta :altera qux&declinare polles, &aliena funt £ corporibus nodris,no infita,fed aduentitiaatq; externa,quaetame no minus, qua infita, corpus nofhum coficere atque infefiare funt idonea ,Gibus fcilicet &potus, quibus reftituimus quidquid ficciorisvelhumidiorisfubftantif effluxit, qu$ tamen fi immodicafint, aut viriola, excre mentorum copiam ac morbos pariunt. His proxime accedit Aer nos ambiens, qui
COMPI-EXIOMIB. LIB. I. 24 qtii vbiimpenfecalidus eft, vel ficcus, aut immodice humidus vel frigidus,manife» fto habitum corporis immutat.Cxterum vt propius, magifq; appofite rem ipfem defigncm, humanae naturae primordia, ac generationis principia fanguis maternus, femencj; genitale exiftunt.llle ceu materies qu^daapta cocinna^g,& opifici,vtat gilia vda ,ceraque fluxa ac traftabilis, ad quiduis effingendi! fequax:Seme opificis ratione obtinet. Coftathoru vtrumq; ex 1ijfde genere elemetis,ac qualitates ia memoratas in (e copledtitur :difsident tame inter fe teperamenti ratione ac menfura. Siquidem in (emine plus eft igne* fubftantix atque aere*, hoc eft*therei (piri-, tus eft particeps .In fanguine plus aque* seminis a &terreij:quanquainpoftremohoccalidu/ cl »g'“"! 'f 'pr^polleat frigido, humidu ficco .Neque nM,r‘u em (anguis ficcus ftatui poteft, vt offa, fed humid9;at feme (anguine quide (Iccius eft extern ipfurnquoqj humidu fluiduq; ac fluxile.Itaq; vtrimq; exhumida fubftatia genitur^ origo^ducitur,fic tamevt exeo reliqu^corpioris partes ficcg,nerui, vena, arteri^, offa ,cartilagines ,elaborentur. Quodem in vtero exiliis principiis coce ptum,acconglobatueftjfi?cuisredditum, veluti
LEVINI LEMNII D E autem ad decrepitam xtatem ,admor,» tem aditus,qux vt non exoptanda terne, ^»»«« re ,ita non pcrtimefcenda vitis Chriflianis, quum mens concepta fiducia fuauioo pr 'ris vitx, ac refurreftionis fpe fulta, alacri, ter hincemigrandum fibi perfuadeat. In, terim quifque efficere poteft jnhuius xpi decurfiu,vt fuperioris xtatis temperan , tia,acvitx moderatione nonnihil prsfi, dij fibi paret,aliquid priftini roboris con, feruet, quo feneftutem minus dfberam ac laboriofam experiatur squum enim omni arati certus prxfcriptus terminus, tum Jiuic nullus conftituitur ,nifi vita fiwporii exitus mortil^ue expeftatio .Cxrerum Pythagorasnon Icite quadripaftitas an, jttxiop#- njvarietates ac temporum vicifsitudines ** ,C‘hoc eft, Veris, ^fiatis, Autumni,&Hiemis dilcriminara tempora duobus squilioftiis,ac totidem fioiftirijs compr^henft quatuorhominum statibus accomodat, cuius fententia hac verborum feriecom- WrW./r.uplexusefiOuidius. Quidymn in fpcciesfecedgre quattuor annum */Lfpicis,cetatisperagentem imitamina noftue* J\T am tener tf lattens,pueriq,(imillimus eetio Verenono eIt, tue herba vires et roboris expert Twftiin <eflatem jpoH Ver rohflior annus „ Fit»
COMPLEXIONI*. LIB. 1. i| Titef^alenswuenisnequecnim robuflior aetas FIU, nec yberior,nec q, magis ardeat, yila cfi. Excipit Autumnuspofitofemore iuuenta Maturm^mitnq inter iuuenemeffcnemque Temperie mcdtus ,[parfits quoq)tepordcanis, Indefenilis Hiems tremulovenit borridapafftt Aut ifotiata fuos,aut quos habet alba capillos. 0ltlH;£u Quse rerum vicifsitudo ,ac natura: to- ^ucdf tiusconuerfio,mutabilitas,inconftantia, atque ex vno in aliud inclinatio, commonftrat omnia ede momentanea, caduca,Fragilia,ruinofa,fluxa, &quxnon firmi*radicibus defixa,vtflofculi,cito decidant. Quuitaque corpus continenturdcfluat, ac detrimenta patiatur, multaque intus &foris vires nollras depopulentur? non ofeitanter liuius conferuationi incumbendum, quo ftabilis illa ac quam maximelonga effici pofsit. Nihil necefle eft exemplis, rationibus, experimentis ab commonftrare(quum nulli non fit expio ratum)quam grauat£,animo% iniquo ac repugnanteabhacvitxfiiauirare ,diuelli fe quilque patiatur ,quanta cura ,(ludio, induflria vindicare fe amorbis conrendat, qui non folum doloribus nos conficiunt, contunduntac dilacerant, fed mor tis (peciem oculi» obijeiunt nehis addam Dmeo»
LEVINt LEMNII DB rnentem inquietam ac turbulentam, ani. mum^ue alfedibus oppre(Tum,Cui cedoi in tantis calamitatibus,airumnis,miferiis, tantaquesuihuiusmoleftia,acbreuitate, nonparandumaliquoddolofumlenime, non conquirendaaliqua laborum folami na atque alleuamcnta ?qu* fi conie&ari velis atquealTequi, nunquam in animum induxeris h?cprrcftare res momentaneas, qn,Hita,s. opes, honores, latifundia, operofa xdificia ,veftes fumptuofiis atque artificiole elaboratas:fcd mentem quietam ac fedatam,omnibusque perturbationibus libet^cck, 50, ram :proxime corpus falnbre ,nnllisque morbisimplicatum >quibus diuino mu. nere nihil homini obtingere poteft melius aut optabilius, Quiil Crafis fea temperamentum,in QtiO, tuiuftjue habitat, ite corjiork {OtiSlitutio corifttfit. Caput Quintum, Xcmperx - Wmw.m (f^Rafisftu temperamentum ,(nam ©.« peris inftituti ratio exigit, vt id defi. nitionc explicetur) eft primatu qualitatq atqueelementorum inter fe coiicnicntia; vd
COMPLEXI ONIB. LIB. I. S9 vel qualitatum cx elementis sequalismift ura ac proportio omnis vitiofi exceffus expers: Intemperies veroquasdifparibus TtupHfi* elementorum ac qualitatum viribus conricsyuid* tinetur,atqueamoderationedefcifcit.Vt autem in fidibus concentus quidam percipitur ,ac concors harmonia ,fic vtnihii^'”'^' difionum aut difcrepansaures teneras feriat,offendatquetita in temperato corporis habitu exifiit elementorum ac qualitatu mapta concinna^; temperatio, adea vt monftrari nequeat vlla pfcr fe qualitas, fedcoftans,abfoliita,perfeftaqueelemen torum ac qualitatu coagmentatio .Que-simiU ai admodumenim quuexvarijs herbis con hwi***1» dirnen ta aut pharmaca conficimus,fit vna concretio,ac fingulaita eoalefcunt, vt ni- (hil eorum qu* compofitiocompleftitur, appareat, autdifcernipofsir, aut percipi; »ta in elementorum qualitatibus euenit, ex quarum miftura primaria nafcendi o- Noaem tc rigo ducitur,qu<jnouem temperamento-perameta. rum confiiruitdifferentias, vnamtempe- Iratam,omnibusque fuis numeris abfolutam,in qua nihil defideratur,nec vlla qua litatum elementarium aliam fuperat ,fic vticquali pari^ue menfura inter fc ora- Uiaconfiftanqnullovitio,nullaqueintem P5peri»
LEVINI LEMNII DE peiie imbuta:Intemperata:o&o, fimplicesquatuor,&: tocidecompolit* feuiugara:. Calida tantum in quacalor frigori antecellit, humoris vero &decitatis eft squalitas: Frigida, in qua frigus dominatur: Humida ,quod illa primas potioresque partes obtineat :Sicca ,vbi humore fuperior eft decitas, reliquis paribus, hoc eft, calida &frigida temperatis: Compodta: vero temperatura:, qua: ex duabus qualitatibus implicata funt,numerantur,Calida &humida, Calida &dcca, Frigida &humida, Frigida Sedcca, aquibus corporis conftitutio quam Grrci,vulgares complexio- .nemvocant: appellationem apud Medicos ,ac nomenclaturam adepta eft ab eo fciiicet, quod in mixtura pollet, apud quos id corpus calidum dicitur, in quo vberioreft caliditads portio .Siccum in quo ficcitaspotior,pari modo ratiocinati do de rcliquis.Sic medicamentorum c5- pofitio, in qua multa congeri accoaceruari folent ,abvno eorum quod prarcideZmT PUUfT>enrjnomen lortitiir, vc Dianucum, naiit, diacapper,hiera,picra,diaphenicum,oleu viilpinum, ete, Qn6autcmomniaexa£li percipi queant(eftenim id no modo Medicis,
COMBLEXIONIB. LIB. I. 30 dicis,fed omnibus, quibus fecunda valetudo cur* efl, falubre cum primis ac frugiferum) fingulorum rationes ac modos quam poffijm accurare explicabo, ac primumtemperat* natur; conditione exequar,aut (altem eius fpeciem atqqe imaginem mente primum conceptam,oculis exhibebo :no quod talis in natura rerum exiftat ,aut in aliquo comnionftrari pofi. fit, nifi quis forte diurniorem aliquam fuperne originem fit nartus ,fed quod huc referri debeant reliqu;hominum natur;, #tque ad hancamufsim exigi, quo cuique pateat,quid vel fuperet vel aeficiat.Neq; enim expedite quifquam animaduerteric in calido corporis habitu praeponderare tumido calidum, ac frigidum praualera ficco ,nifi ad exartam hanc temperiem fit intentus ,in eam.que, tanquam fcopum, defigat oculos» T>e temperato exaHoqtte farparis habitu ac coniiitutione. Caput Sextum. temperato atque omnibusnume» ’*-‘^ri$abfoluto corporis flatu dicedum *accu-
LEVI NI LEMNII DE accuratius, quod in hunc mentem animumque dirigi velim,ac tanquamad nor mam feu perpendiculum reliquos habi. tti5accommodari,quo quifqu* obferuet, quantuma temperamentiintegritate deflexerit,&quid moliridebeat, vtinprift? munflatum, quoad eius fieri pofsir,redu- Catur. Quato enim quis ab bocrcmotior, tanto valetudo deterior,atque ad corporis morbos ,animique xgrit udines lapfus grauior. Corpushoc omnibus fuis partij buscofummatumaptifsime Policletire- ! Tulkhti gula dici meretur .Id enim prouerbium Yt$*U\ jj Srebus accommodari folet, quasadvnguem fa&a funt, &in quibus nihil dsfido %,ratur,adeovtadhanc, tanquamad lapidem Lydiumreliqua debeant explorari, ' tib.io. BefumptaeftMetaphoraa.PolicletofU- \i k/.io. tuario,cuius artificium ac decor, tefte Fa- / bio ,laudem meruit fupra mortales omnes:hic tanta arte ftatuas exprcfsit, fuisejj numerisitaabfoluk,vcca:tericelatorcsaq ftatuari) in formandis effigiandisque (i- 1 mulachrisjhunc tanquam archetypumfibi proponerent.Vfus eft prouerbiali hoq fchemate.de tuenda valetudine Galenus, qui ftatuit optimum corporis habitum, tanquam Polklcti regulam ,hoc eft, tam con*
COMPLEXIONIB. LIB. T» ?g concinne ac decenterexpreflum ,vt nihil in eo culpari pofsit,fed mirificeafficiat co gruens fymmetria,nullaque fui parte clait dicanscommenfuratio. Quocirca qua: dc Mfnm* flatu corporis optimo cofciibuntur, merito ad rem abfolutifsimam referri debet»tm um‘ Talem itaque corporis habitum exhibemus,qualem Oratorem cicero,acFabius imitandum proponit, qualem Eccleiiafte feti contionatore inftituit chryfoftomusDfsac„. atque Erafmus ,qud ad horumexeplum Dt mie. fe componant, qui eloquentis paranda:, ne <“**»•* aut erudiendis rudibus funtdeftinati. Et““” quamuis non penitus quiyanimo conceperit, afTequatur :aliquem tame progref. funi facere par eft, nec committendum ( quantumuis ardua funt qua: cofeftamur, vt Ppcs infringatur,autlanguefcatinduftria .Nonnulli enim ,vt Cicero tefhtur, De 0j,df(f . dcjperatione debilitatiexperiri id metuut quod re. fe ajfequipojfe diffidflnt. Nam neque illud ipfam, quod ed: optimum,defpejandum, &inprsftantibusrebus ,magna funtea, quaeoptimis-proxima. Quocirca optimu corporis habitum coftittiere,atque adum brarevifumeft, qub illius fpecies animo inhdeat, in eiam^ueoculis ac mente defixus talem imitari quifque, atque exprimere
LEVINI LEMNII DE tnerecuiet, autqulim proximead illam accedere. Huic itaque cuius fpecimcn ex- Vou ttm hibendum riifcepimus, omnes fenfus vi» 8cnC >atque infirx facultates funftionet iuas ac munia citra vllum incommodum obeiit. Memoriailli ftabilisac firtna,qu6d cerebrum nec ad immodicam humidita» tem,necficcitatem declinet,animus acer &induftrius ,quique folerterac prouidi omnia aggrediatur, mores integri atque incorrupti,&quiin nulla aftione adecoro defledlant ,'ingeniumfingulare atque eximium, mens placida ac fcdata,nullif. ^ueafFeftibusvitiofisexpofitajVtqujexdufa temeritate iudiciudelettumq; adhi Ibeat,indoles generofa,. multis magnisq; dotib9affatim exculta,infignisac fpe&ata vita probitas adeo vt in eo exprefliim fit illufire virtutis exeplar, hoc eft, abfoltitt acq; ad fummumperdu£hnatur§perfe» £kio.Siquidcm in eo fe Annulare proferuc hunvmiras.manfuctudo, frugalitas, qqut Us,modeftia,&c6tinenscupiditatu moderatio: in aggrediedis cbficicndisdg negotijs nec prsceps, nec cuftator, aut qui jpcraftinando tardius omnia perficiat,fed confiliu in prouidedo,in peragedo maturitateadhibeat,-meatibus humanis,euentisque
eOMPLEXTOKTB. 1TS. ?„ ^g t!s(j; fortuitis qu§ inopinato ingruut,no temere cocutiturautexpauefeit,eoq; fit Vt no iufolefcat rebusprofperis,necdeijeiatur fuccumbatqjaduedjs, fed omnia Vit$ incomoda alacri atq; infratto animo perfert, neca cSIlantia fufceptoq; cofilio abduci fe patitur .Quo ipeftat illud Horatii, quod illi congruit. j liittumcr tenacempropofiti virum Nonciuinm ardor praua iubentium, Non vultus inttantis tyranni Nente ejuatit[olida. Sifratfus illabatur orbis, Impauidumferiant ruina . Adquem habitum fe compofuit DitiusPaulus, ac fimilcm affe&um in qs qui Rom.t* * Chrifto initiati funt, aedeuoti, exigit, Vt quod illi perfiiafum erat,quifque pro certo aefixo habeat ,nulla re quantumuis ficua ac formidabili diuelli pofTe ab eo, cui fumus addidti. Is itaque cuius fpeciem ac formam adumbramus, ita animo ac mente conflitutus ed:, vt neutram in partem moueatur,authincindefluifhiet, fed ftabiliter atque inconcufle conllantKnks tiam tueatur .Inliti funt quidem illi atfeapttns. ftus fed naturaies, ac minimeimprobadi, vt amorac propello erga fuos ,quibusvt' non
:LEVINI LEMNII DE Paleftini, Arabes, Grxci, Itali, Hilpani, Sarmatx, Germani, Galli, Belg$diuerfos fortiiintur corporis habitus ,atq-, in fuo quique genere autperfingulas Ipecies, .bvariascaliditatisdifFerentiascofequutur. knitis. ™vt en*m>gn*ra quxque alia ali] sfune magis vrencia acprofubie&o fomite, vel ex carbonib’autglebis bituminofis,naphta, oleo, pice, retina vel denique exlignis e quercu robore,latice, betula, vlmo,popu lo,(aliceaccefus ignis, focus incalefcit nto dp ardentius,modo mitius: Sic in quoli- ‘b'et corpore pro loci natura, ac viftusvitxq; ratione vel augefeit calor,imminuitur, eoq; fit vt colores hominib’exiftant Vnie hirvarij,ac capilli diuerfi. In omni liquide cor t.c &• porisjftatu caljdo 5cui moderatus humor '‘liibeftycutis pilis vndiq; defis obfita eil, •ac barba decora, fed crines paulo erumpucdiuerfius,atque alios fibi colores,pro pihrum caliditatisrationeadfeifeut Quuautepi-. erigo. Ii generatur ex fuliginolbcrafioq; excrer>tdenimeto tertia: cocoftionis, nigri hi cuadut, gnpili. .fiquandodeufto vi caloris vapore, excremetumin exaftam fuliginem mutatur. ,Crifpivero efficiuntur atq; intorti,prop Crifticater temperamentificcitat em, quam calor $iili ynde. immodicus infert, vel meatumin quibu*
COMPLEXIONIB, LIK. I. radices figunt, anguftiam atque exilitatem: agre enim eluftaripofiunt, aut reftam viam fibi moliri :quo fit vt infle&i contingat, atque in obliquum ferri, prafertim quibus idnatiuum,non afciticium eft, vt mulierculis qua fe comunt ac poliunt ,tum tortis crinibus crifpanti^ue capillo gratiofa videri affettant .Omnes itaque qui calidas ficcasque regiones incolunt, nigros atque exigui incrementi crines obtinent ,tumcrifpos ac fragiles: Vt funt /Egyptij, Hifpani, /Ethiopes, Mauritani ,& quotquot natura aut conditione ijs affines exiftunt.Siquidein fingulis regionibus etiam quiad feptentrionemacpolum arfticum vergunt, coplures fpeftamus qui inter exteros potius, quam inquilinos videntur referendi,fieri nes ac colorem totiuscg corporis habitu obferues.SicinterBelgasmaritimos plurimi funt nigro crifpantiq; capillo, accute fufea, prafertim quiaHiuis menfibus Solis ardorem perferunt ,ac laboribus fubeundis funtaiTueti: quanqua hac corporum varietas in multas caufas referri pofsit ,nempe vel regionis naturam ,vel alimentorum vires ac facultatem ,vol E4. d<?»>
LEVINI LEMNII DE Vnie cor* denique in mulieris latentes tacitasque pomm t* imaginationes, quarti vis tanta eft, tam- JmTii a- 9UC fticax ,vt qua: fubipfococeptus mo tionii yis. mento animo mentique obuerlantur, in fcetum elaboretur .Quum enim is fexus M«fiem»lafciuusfitac ludibundus, atq; oculos in mtepeuH* obuiaquxque continenter deligat, fitvt naturalis facultas quae operi formando perficiendoque infiftit ,e6 cogitationes mentiscpie conceptus dirigat, atque afciticiam formam infantiinducat, aparentu natura ac coditione prorfus alienam. Sic obferuatum eft noftra &auorum memo- Vnie Bel 1'i‘f.quum imperator Caroluseiusnomig* Hifjnu nis Quintus ex Hifpanijs in Belgicam innisjimiles ftruftifsima clafli cflet delatus ,ac numerofa clientela,amploque procerum ac ftipatorum apparatu has oras impleuiflet, mulieres qux pafsim geftabant vterum, Kei Sc/l* excre bro Hifpanorum contuitu, exaftis narutio. nouem menfibus ,decurfoque anni dodranteinfantesedidiffe fupcrcilijs capillifque nigris ac crifpis, tum colore illi nationi vndique alsimili, non quidetriobolares ac meritorias,quas geti feruidx ac (a laci fe fubieciffe credi pareft,fcd fpeftatx probitatis atq; incorrupta:pudicitiae matronas huiufmodi affeftus in fe fuosque con-
COMPLEXIONI!?. LIB. I. 37 ConcepifTe.Simili ratione,quu Belgis imperaret Maximilianus Cailar ex Panno- ni]s,hoceft, Auftriaca gente oriundus,foe rninx ob Germanorum confuetudine ac confpettum,flauisrutilisquecrinibus infantes ediderut, ac Germanis prbrlus affi nes.Hi fiquidem "quotfrigida humidamque regionem occupant ,graciles ac reftos rufosque pilos obtinent ,ac flauentes comas,barbasq? Alneas, ametalli colore fortiuntur,qubd pili neca Solis ca lore, nec etiam interiio aduratur, quippe quum humiditascopiola fit ,&tranfitus permeatus facilis, excrementorum abun dantia quibus aluntur ,efficit vt denfa fit cefaries, ac deuffio qua color niger perfici tur,imbecillis.Nigeritaque pilus fit,quu deufto vi caloris vapore, excrementum in exattam fuliginem elaboratur. Flauus vero,quum vapor minus torreicit,quippe quod tum efl impattumcuti., ac erupturum fit,flaux bilis, non nigra feculentum excrementum e11. Albus vero pilus ex pituita humore^ue frigido &humido enafeitur. Rufus ficut coloris flaui albiq; efi: medius, fic cius generatio ex pituito- (x biiiofeque fecis media,quadam natura proucnit ,Qui vero inter hos teperatum E5tra- Pinnonit Attflria. -Jenoiar* hi. Coloris pi lorX Mv.fi. et Aifferen Cii.
iS.t.ie Ttmferi HKKfpue ri imber - bti. LEVI NI LEMNII DE tra£lumcolunt,hi crines plurimi increme ti &robuftos, modice nigros, mediocritercraffos, runecprorfuscraffos,necomnino reftos edunt. Quas differentias Ga- •lenus lingulis a:tatibusaccommodat.Affcribit enim Infantium capillos ,quod ad colorem fpeftat ,Germanis: florentium sctate ,Hifpanis aut Mauritanis :eorum vero qui pubefcunt atque in ephebis con fiftunt, i)s qui temperatum locum inhabi tlnt. In corporum quoque naturisadseta tumacregionum differentia, pilorum ra- -tioacdifcrime fe habet. Tenella enim ac puerilis artasnuda pilis eft, aut tenui tantumlanugine, qu6d aut nullus exiftat in cute meatus,perquem erumpere exhalatio pofsit,in pilorum augmentum,ac defit effluxus leu excrementum fuliginofum,ex quo elaborari ac deduci pilorum ftaminafoleant.Quum veropubefeerein cipiunt,paruos atque imbecillos proferunt. Atquae florefeit ac viret aetas,valentiori efficiturcapillOjtum numerofo ac ni gri cate, quod iam meatusac fpiracula patefcereincipiantacdilatari ,denique fumida exhalatio in his partibus redundet 3 que generandis producedifque pilis funt
COMPLEXIONIS. LIB. I. 58 accommodat vt fiint caput,mentum,aL-c, pudenda, nam tametfi thorax, brachia, foemora hirta confpiciantur in his qui impenfe calent, Scfuliginofus vapor redundet:ininus tamen copiofe aut affluenterpili erumpunt, ncc in vllam longitudinem porriguntur, quod in locis quibufdam aridis ac muiculofis, nempe fupercili]s& palpebris liquido perlpici poteft. Copiaitaqueac denfitas capillorum vniec*. exhumorum redundatia atque in fluxu colorveroa caliditate intenfiore proue-^'^ nit.Omnesitaq; illas partes in corpqrchu mano maximehirfutjfunt ac fietof:c,quibuscalor ineft vberior :namis vaporofos halitus qui ex humoribus emanant, alii- • cit ,atque in pilofam naturam effingit: coque fit vtadolefcentium plerique nullo fint barba: apparatu ,hec vllae partes pilorum fegete filuefeant. Quocirca qui 0SL'i er! - me adeunt ,ac confilium captant ,quo "M pubefeant ,venuftaque lanugine mentum decoretur, meatus laxos efficio adhi bitis ijsqinj calorem in his partibus excitant,humoresque eliciunt,atque in vfum f ilorum immutantac concoquunt .Ta~ eenim linimentum ame confici fblet, quod,Kecipitradicis arudinis,qu£Theo-Kict, plualto
LEVINI LEMNII DE phraflo Donax dicitur ,Latine aquatica Canna,radicisbrionia:,bene,raphani,Iridis, Cepa:, finguloru partes squales ,feu trient®>^loc eft,vneias quatuor,ficus pin- ‘iark^rc- 8ues minutatim incilas fex,adianthi qu* medium, vulgo Capillus Veneris dicitur,abrotani, anethi ,fingulorum fafciculum manuale, hoc eft,quantum manu complcfti pofsis, coquantur in vino odorifero,deinde effu fo exprefToq; liquore, piftillo fubafta per cribrum adigantur, adde butyri recentis non ftliti, mellis eletti fingulorum fextan rem, feu vncias duas,olei amigdalini dulcis&amari,oleiSe(amini, vnciaplus minusvnam, Oxymil.lcylliticilemunciam, *farin^feminis lini,mclanthij vulgo nigellae ,feenograci cribro pollinario accurati excufsi, pugillumvnum: ladani vnciam vnam: ha:c igni admotatantifper bacillo aut rudicula agitentur, dum in linimenti formamcoalefcat .Elicit enim crines cuicunque etiam corporiadhibetur,ac men- to malisque glabris,fi eo delibuta efle cotingat, decoram barbam conciliat. Relaxat fiquidem cutem denfam ,atquehumoribus,ex quibus calor emoliri folet pi lorum germina ,facilem tranfitum perficit ,ac vias patefacit ,Quod fi non aetatis aut
COMPLEXIONI». L!B. I. jiut fenc&utis ratione ,fed vel ex morbo, aut vitiofis humoribus ,vt corporib9mot bidis, ac lue Venerea cotaminatis aflolet, caluitium contra&um eft ,quibus vndiq; omnique ex parte etiam abdicifsima crines defluunt,vt arboribusfolia,vbi falfugine, aut venamato aliquo liquore radix perfufaeftjprsfenraneum etiam remediu adfert ,modo corpus acontaminatis fbedis^[; humoribus primum vindicetur,atque adhibitis purgationib9fbrdes internae eluantur .Caeterum, vt incepta perfe- ««foe, quar, mulieres eidem quaimpuberesrapitccapiu tione toto corpore glabra: funt,acla:nore l<“°’ "0!* perpolita:, prxter caputac vertice in quo cu“' capilli affatim erumpunt ac cumulantur, quod vapores in fublime affluenter afsiliant. In ceteris vero partibus pilis nudata cutis eft, quod humorcalorem fuperet. Qux vero inter has prurire incipiunt ac tentigine affici,in abditis partibus,ipfisq; faucibus ac veflibulo quo viri illas ineut, copiofe frondefeunt,ac den(a pilorum fenalin eri gete luxuriant :eoque fit vt quo denfius nit* J aUx fruticentur, pili,eb(intcongre(Tus virilis auidiores,magisque fcecunda:. Quod autem nonnulla: non concipiunt, licet ex-; cremento genitali abundent ,caloris peb# nuria
I. EVI NI LEMNII 0E smik3nuria efficit.Vtenim in folo palufiri ac vli terra &ginofo3terra% plus fatis humidafulfocaemine’tur fata3nccin (lirpcin emergut-.itain vte rolubricococcptus non perheitur. Simili ratione iuuenesquida inito primu coniugio,infcecundi funt3ac quamlibet fe co cubitu fatigent3agenerandi fpc cxcidur, .ac fperat^ prolis deliderio fruftatur3qu6d f.virili robore deftituti fint ac genitura fririlius, &gefcar,ipfaq; fit3qua pareft, dilutior.Capnerandi loris icaqj ratione hirfuti funt viri3&maunptttix. gis3qua fex9muliebris, audaces. Quod fi fupra mediocritate calor in virili corpore augefcat3atq; accenlabili fanguis inflam metur,indefperatam feritatem acrabiem nonnunquamdeuergit. Qubfitvtpleri- "^qMiridti, ac vel publicis vel priuatis odijslacefsiti, crudeliter in hoftem feuiant atq; immani furore graffentur. Quocirca quo quifque plus fatis calefcit 3atque vitra temperamenti moderationem excurriqeocorpore magis hifpidoeft, animant.!. queferociore.Quod Iuuenalis fciteexprefsif. Idifpida barba quide ,et dura per brachiafeta Promittunt atrocem animum. Intefus fiquidecaloranimofos homines efficit, feroces,iracundos, callidos,verfipel-
—COMPLEXIONI B. LIB. I. 4® { •elles.induftriosjfblertesjquibrs non foumin extimo corpore,fed internis etiam partibuspilos innafei proditu eft. Quod de Ariftomene MiiTeniorefcrr Plinius,^//* tab.iut. jlratagemate ac aliti militari integras cohortes folus profligajji memoratur. Eli autem id quum callidi tatis atque artutis, tum exi» mixadmirands^; fortitudinis argumen tum .Quum enim vir is tercentum Lacedatnonios confeciffet ,atq,abillis femel atque itenisdjlu- rum captus ejjet,• per casterna elapfus eflangu «tia. flos vulpium ac muitclarum aditusfequutut. Rurftts deprahenfus,fopitisfepultbsqjomnoac ’\>ino cuttodtbus,adignem aduolutusjora quibusdeuinblus erat,cum corpore exuflit. Tertia capto LacedtemonijpeElus dijf\cuerunt,'videndi caufa, birfutumij, cor repertum eil .Ex bis conijcito,quantu virilis caloris ac roboris Sampfonimeratj qui mandibula afinimille Samfixis Virosconfecit, qui anuifis poflibnsac repagtt- >>rt*s. lis,Vtbis portas in montiscacumen extulit, qui Ilul‘c-,t‘ ruptis funibus ac loris,quibus vinltus erat ,fe infidiatoribus intrepide oppofuit, quiconsuiijis columnis quibus tridiniu fultu erat, numerofambominu multitudineopprefiit. Nccmin9 fpeftabilis aut admiranda Dauidis virtus i.seg.17. txtitit,qui impetufatfoin leonem c/ vrfum, quumpecori inhiarent, Vtrumquejsroftrauit: de-
LEVINI 'LEMNII DE quumenimxftatefuperioreeomecontu liffem,partinm Infulam opjbns virisque heroicis cum primis illuftrcm fpeftarem, partim vt Guilielmi Lemnigcui,vt xquu eft patri, vniceafficior, confuerudine frue rer,mulcamiliiinipfoadicu(namad Can tium promontoriudelatus partim equo, partim nauigio Lodinum dcueftus fum) confpedta funt &obferuata, quaequemitis ad colluftrandam hancregionem poffentallicere. Siquidem quum D. Lemnius qui ob lingularem medendi artem, quam felici fuccelTu, magno^uc procerum ac popularium applaufu exercet, •huic genti charys acccptusque eft, in coetum ac clarifsimorum virorum confef. fumme deduxiflet, coepit ilico ex optimatibus quifque erga •hominem exterum^qui nunquam illas oras artigifler, humanitatis officia exercere ,ac pradienfa dextra in amplexus ruere, atque effuft aduentum gratulari. Sunt enimjn proucftioris xtatis homines, &quibus eft ali qua dodhinx exiftimatio, mire propenfi, rquodnonfacileperruaderipoiretiisquitfis&re kus ^unt nationis huius mores & nibusafficonditio.Itaque vt ingenue fatear,amabi eiHnm. lis mihivila eft incredibilis gentis huiui comi-
-k^C.OMPT.EXIONTB. LYfc. Y. 44, comitas ,affabilitasque Termonis, obletfabat me, elegans &exquifita dignaque fpeftaii rerum domeflicarum mundities, recreabant trklihia virgultis herbisrpic redolentibus pafsim conftrara,necno fafciculi manuales acolfa&oriolaex flofeulis verficoloribus concinnecongeffa, qua: culcitristhorisq; infperfafijaui halitu con clauevndiquecomplebat.Quo effici credo, quum alimenti tum aeris faluberrimi ratione, vtindigen* colore florido exiftant,oculis,facie,vultu^ueatq; orisfpe. cie qu* honeftatem ac decus pra: fe ferut, voce blanda quidem ;Ted moderatione temperata nullis^ lcnocijs indecoris,aut verborum illecebris corrupta. Et quum in accubatione epularum ,ac.{ympqfi|S fumptuofiexiftar,tum potufe minusone rant, necquenquam immodice vrgenr, fed patiunturpro Tuo quenq; arbritratu, iapidifsimo quo fere vtutur, liquore madfeicereatq; irrigari :quod vero ad vrbiu frequetia,,foli vbertate, fontiu Tcatebras, fluminurapidifsimos dccurfus,armetoru ac pecudu greges ,texendi artificiu, iacu- Ilandi peritiam attinet, fupernacaneu eft: referre quidqua: quum negotiatores qui apud hos mercaturam exercent aemuu- F4, dinan- Anghmnt vitte conditio. Qwr Angli floride colore. _
LEVINI LEMNII DE . dinantur,aut legationes obeunt,abunde teftari poterunt nihil earurerum qux in hominum vfum ac commoditate expeti pofsint,deefleilIi$,autdefidcrari. Csterumvtargumentum incepti ope tis profequar, queadmodum deaeris, ita alimenti quoque ratione ftatuendum, ac cibi potusque fimilis habenda conliderabotuffcL tio-Qyocirca vt corpus non facile morbis w/ftff' tentetur,vlliscjuefebribusfit expolitum, optimis quifque cibis alTiiefcat ,qui nihil fucci.vitiofi ,authumoris praui pariant, eofqiiealTumatquumtepefliireatqueoL. ,f/,i,r<M.dinc,tumquantitate moderata. Quemadmodum enim Columella tcilojmbecilliosimile arem agrum ejfe 'dceet, quam colonum velagrituitur* colam, quoniam quum Jit tollutlandum eum eo,fifundu}pmualeat,allidi dominum: ita cir buminfra naturx vires eireconuenit,qu6 miniriium negoti| ventriculo faceflat alimentorum redundantia,ac maturius con coftio digeftjo^; perficiatur.quod ipfufti $gre obtineri poteft,vbi immoderatius ci bosingeri cotingir.illique vel vitiofi fintj, Vel repugnantium inter fe qualitatu,deni que necobleruata temporis, confuetudi* nis,horx,xtatis,menfur5,ordinisratione JUnoda» Quodin §x?rcenda Venere ijs
K* -~C*OM?LEXIONIB. LIB. r. 4? quoq-, pr.tfcribedum ecnfeo,qni inito pri mum matrimonio frequenti cocubitu do mari pafle nupras credunt,quum ill^ non fatientur,ac viros funditus exhauriri con tingat.In vi&uauteminftituendohoccu primis obferuandum, prxfertim vbi corpus temperamenti limites non excedit, nec amoderatione delapfum efi, vt livni- Jia ac naturs quam maxime eonfentanea exhibeantur, nam contraria dedifTe, cum primis noxium eft ac pernicipfum :quod fane in omniaxate,tempore,regione,con fuerudinequxafdtimm naturam gignit .^ fummopere fpettandu.Sic puerihumid viftum exigunt, illifeg impenfe calida &tfexigZt. exiccantia prxfcribi non debent, quod in cremento officiant, ac corpora prohibeat adolefcere. Quocirca Plato &Galen9illi xtati vinum interdicunt,ac neguftare qui ^ dem permittunt, quippe qnodhauftum, t,lenJA corpus calefaciat, &caput halitu impleat yalctud. daninum^ menti inferat, adeo vtetiam adultis pafte id exhibendflcenfear qubd ad iram ae libidinem praScjpires faciat, ac partem animi rationalem, hebete turbidafjue efficiat. Qui vero pubefcuc.quo niam in optimo temperamento con(mut r;„,Y /.«* vi&uqi (alubrem ac temperie medium rit noxii. F5ex-
LEVI NI LEMNII DE ,expofcur, qualis eft vitulina caro, otiilia, fnilla,gallinaceajhii:dina,oua gallinacea, •panis primarius ex laudatilsimo. tritico confe&us: Iuuenilis autem virilifq; aetas quonia ad caliditatemac oonullaficcit» te deuergit,illif<£|; fftiuis potifsimu menfibus feruefcit (anguis, moderate humid' calor diluedus eccuius generis funtbuglolTus,atriplex, maltia, aut lapathi idge SUffiomisquodafpinofo femine Spinachiu di gmmsfercjturj hippolapachum, &hydrolapathu, perant!*' ct>ms naturae nobis vocata eft patientia, laftuca, portulaca, melones, cucumeres,, cerafia, corna, quorum nonnulla, ne ftomaelium offendant, ac ventriculo nocumentum inferant,elixari poliunt,aut vbt, ijs crudis in acetarijs vtimur erucam naflurtium, mentham, fi(ambrium& quo nunc pafsim horti nitefcur, drococellam admifeere .Sic enim obtinebimus, na Tortcn ca'or P' 115 latisinualefcat, atque humidi- %-vttko 'tatem natiuam depopuletur .Vbi itaque nr^oii. in calido aut alterius qualitatis flatu ad intemperiem lapfus eft ,alterare naturam ad contraria expedit nam firnilibus morbos acciri ,atque intemperie fouericontingit.Siquadoigiturhabitum corporis murare confultum etit ,ac mor-
'COMPLEXTONIB. LlB. T. 4.6 fcos demoliri, contrariam viftus vitxque rationem imperabis, fic tamen vt pedentim natura ad diuerfam confuetudi - nem transferatur. Vt enim facientis est, ^ 1 Cicerone tefte, amicitias qua minus Me- ^CJ .‘ 1 Jiant ,minusque probantur ,fenfim potius simile ai dtjfuert ,quam repente pracidere: ita iit -hominum uetcratainolitaqueconfuetudo lente cer taque ratione mutanda eft. Subita enim * ac repentina innouatio non abfquc m- ^ ligni valetudinis iaftura inducitur, pra:- fertimin corporemam in animo ab improbis moribus ac fkgitiofa vitr conlueeudineconfeflim refiliendum .Porro quum in iuuenibusontniaiuncad temperamenti amulsina reducenda, ac nihil nonagendum,qu6 errores emendari,lia— •bitusque corporis ad iuflam fymmetriani , 1feuconuenicntiamreducipofsir,tum in fenili corpore nihil temere moliendum, vt cui vtilius-efl rebusconfuetis inhaerere, ’ etiamfi modice noxiae fint,quam in viftu MaLcm* vitaque genere quidquainnouare: Con-fafimam traiuuenibus ea mutare quxnocent,ten- un<U. tandum,etiamfi it puero ijs maxime affue uerinf.pofiunt enim eorum vires modera tam mutationem perferre, &quonia mul yimvicae fuperefle poffet ,fperandum eft ali-
LEVI NI LEMNI tDE aliquc eos fiu£tumexa(cita meliore coq fiuetudineacviuendi indituro cpnfequupericnlofa turos.Atfenexfiquid tentare pergat, ac fKt r‘'*t longo vfu familiarem ac domefticam vi-. *ta: rarionem vel excutere, vel immutare velit, prorfus operam Iuferit: fiquidem tametfi aliquem progrefTum fecerit, &nonnihil obtinuifle vifuseft ,deficiec tempus,ac perexiguum vi r$ fpatium reflabit, quo optatis bonis perfruipofsit, Cicero in Simile enim quiddam is animo concipit, feueSute. vt qui exafta aetate,decurfoq; arui (patio, ac meta: proximus ,quo Gatoni nihil vifum magis abftjrdum, eo plus viatici parare fibi pergat,qu& minus vita: peragentib.yie dumreftat. Fruftraenimisoperaminfuyolclnd m,t n°al’cer>vt appofite Galenus, quam liquis iam deuexa atque inclinata a:tate artem quampiam addifeere velit quu pro peradum (ibi, acnonmultb podfarcinas fibi colligendas meminerit atque emigra f**3*.dum .Quum iraque fenilis *t;cs nullam eum que-ex permutata victus vit^que ratione com mt • moditatem fit perceptura,proflat quocuque modo illam fulcire, atq; appofitisalj mentis corpus frigidum ficcumtjue calefacereatque humeitare ,quam ambigua dubiaque via infidere ,acprocer statis ra.
COMPLEXIONIS. LIB. I. 4f Jationent quidquam aggredi: quufeneftusinualida fit ,parumq; firmis viribus , nec leuifsimum errorem perferat ,in que fi labi contingat, aegre admodum poterit elu&ari. Caeterum quum motu fcu exercitatione Sxfn‘:j vbiea moderata exillit,calornatiuu$auf<””,'w** gefcat,ac virile robur concipiat ,Corpus vero animusq; human* occupatione mo lefta,ac negotiola cura defefTus, quiete fe atque otio reficit, pufillum£g laxamenti fibi Conflituit :Horu vt in quouis habitu (namfingulishsecpro natura; fu* conditione accommodari poliunt) ita in calido corporis flatu ,quo valetudo firma confiftar ac flabilis, habenda ratio .Nihil enim Extratu* agitatione corporis, motuque decenti ac tlonis um compofito falubrius.Siquidem reuiuifcit",‘lfl '*' eo vigor animi,acfpiritus fopitus langui dustjue excitatur,exhilarefcit mens, om~ neftip partes corporis ac fenfus quum interni,tum externi agilesefficiuntur, alacres,erefti, atq-, ad obeundas aftiones eX pediti, color efflore far,appetetiaacuitur recluduntur meatus ,ac venarum conceptacula dilatari incipiunt,huniorefcg libe rius vlrro citroque comeant,excrementa comode expurgantur ,concoctio maturius
LEVI NI LEMNII DE ritis perficitur, ac fucci elaborati in hr tu corporis diltribmmtur:poftremo,qu5 mens fit fedacior, fomnus accedit placi- : diis,nulli(quenofturnis imaginibus in- i terruptus, modo omniaopportuneacle gitimo tempore adhibeantur,hoc effico codto cibo atque excrementis accurate expurgatis, qua: intentiore motu in habi tum corporis rapiuntur,ac meatus exiles anguftosq; obturat. Quumautem exercitationeaggredi vifum erit,pratparandu corpusflexuofis geftib9,neruos $que par tcsqu.tobintermifllim forte exercendi Exmatii vfum ad motum obriguerut ,agiles prae- •nodus, ftandf:(ic enim nulla moleffia, nulla^ue lalsitud ine illam obire poterit, ac tantifper agitationi corporis infiftere, dum me bra intumescant, ac color floridus fe pro ferat,rubentique fpecie, cutis (udore ma ! defafta appareat ,qua: quum fpeftari incipiunt, fiffiilicoac cohiberi exercitatio debef.fi enim vitra progreditur, neccon •quiefeat, cofeffim color euanefeit, ac cor pus aridum fit ac ftrigofum.Et quemadmodum fi calidf coditionishominescita tiore vtantur motu,atque in agtradis exerccndi(?g membris incalefcant, ac plus fatis fint feruidi, corpore efficiuntur gra-
COMPIEXIOHIB. LiB. t. 48 cili ,atque abfumpto humore naturaliad De/du ficcitatem inclinantur :ita, fi otiofam vitam agant,ac veterno torpefcapt, aut denique luxu, vitat^ue intemperantia ,languore, ignauia,delicijs, focordia,fiegnicie, defidia., inertia cneruatiab exercitatione defiftant, humoribus vndi^ue turgefcunt ,atque opimi obefique euadunt. Haec fortafTe videbor faflidiofo leftori dif^-^*" feruiffe verbofius,verum edintclligat fpe dare confilij noftri rationem, vt quum omnes tum maxime philomufos virof- ^ue patricios &qui literis continenter funtaddidi,commonitos velim ne laboboriofas validasque motiones fubeant, praeferrim ieiuni ,vel ftatini alTumpto cibo,nec inrepcftiuis lucubrationibus fint dediti, vita^ue vmbratiliimplicati, fpiritus animales, omnesque naturales facultates attenucntrvcrobiq; enim deelTe illis modum obfcruo.-qua de re vberius in ficco temperamento tradare inftitui. Porro quum fine varia exercitationum genera, nec qufiiis omni xtati vel apta eff,vcl decoratfeipfum quifique exploret, ad quam natura maxime fit appolitus, JQuid Valeat humeri,rurfus quidferre recufent ln drtt Nam3cludari, difcovel pila ludere,
Derathnt ytclus Lih.u .PtrgMCtti. Swando yomendS, Nidoroji. &acidi rutius. Scch.} I, LEVINI LEMNII DE bentiacquiefcere. Nam quod plerique Hipocratis autoritatc id ftabilire pergar, non videnturmihi viri illius mente latis excufsitTe.Quum enim interillos verfare tur,ac medicinamfaditaret,qui pergraca ri folentj hoc eft, Genialem vitam agere, atque affluetius cibo potu^ue perfundi, non pradcripfit illis vomendileges: fedfi grauari illos cotingat,ac crapula diftedi, cofultiut cenfct, vt is qui fingulis mefibus vomere confueuitjbiduoidcptinuec potius jquo fecundus dies prioris reliquias excutiat, quamvt interpofitis quindecim diebus illud tetarepergat .Sic enim contrafla ex ingluuie atq; inteperatia, humo rum plenitudinem,euacuabit,accorpus i morbistutureddet. Ita is ienexnemine ad vomitu hortatur lalubritatis ratione, fedhuiufinodi excretiones illis vfui cenfc^qui ex crapula, ingeftoq; immoderati cibo grauari vetriculu lentiunr, vel ex cru ditate, ac cibi corruptione acidos velnido rofos rudus percipiunt, quoru illud in fri gido^iftudin calido ventriculo fieri confueutt.Sidapiens Hebrausquumad frugalitatem nufquano hortetur, tumfi largius quavaletudo cxpofcit,ccenatum fit, atqj exaccubitu vis »cobibonibus illata _n.
COMPLEX JOljlB. tJB. I. fcft,ad Vomitum excitat. Quod fi inquit» adintcniperantiafucriscoaftusjteipfuin fubducitojacvomejnecorp^tuu morbis exponas jTed non vult vt illi rei quis afifuefcat,aut in illam confuetudinem de» Ueniar: quifquis enim velitad maturam' fcneiflam perduci^nef^pius id iterare pergat,prxfettimfilongo teritiquccollo fit, <iuibt<s fi corpore vel nimis graciliVel obefOjVdl*»*"^ aftridto peftore thdraceque angufto : quicunque aiitem temperantervitam Inj ftituit, nihil neceffc illi erit aliqua cx vomitu valetudinis praefidia comparare» Somnus &'vigili*. Pareft lomniac vigilia: ratio, qua.* fimo deratafint, atque intra mediocritatislimi tes qSlilhnt, plurimu comoditatis coferunt. Eftaute Somnus Animalis facultaj}«/rf tis quies, atq; Adiurnis asionibus rcfpira tio.qua virtutes languiidij, ac vires refiolutxinftauratur,defelTaque corpori’s mebr.it aefenfus eriguntur. Siquide vegeta ereftaque vi naturali, calor natiuus intro coi ledus vires concipit ,ac Valide cocodioniincumbit,quam nonfolumin ventricu Io, led pertotius etiam corporis habitum perficit, cuius vapore, fuauique halitu G4, nu«*
LJEViNX LEMNII BE rnadefcitcerebrum,acvaporerofido irrigata fenfuum infirumeta in fomnum res,micofoluuntur. Quocircanihil corpori humamidiutcs. no p0(i ali menta moderate abfumptatepeftiuo fbmnofalubrius:nam vires delaffatas reficit, fpiritus fopitos excitat, ani. mumrccrear,acmeerore diluit, mentemfjue placidam reddit &quietapi. Nec fa- ni: vlla fui parte conflare pofsit tuerique fanitas abfq ;fo nyii &vigili* amabili gra tac[ue vicifsitudine, qua nobis nunc arebus feri|s laxamentum quaerimus ,acfta- _tis horis fomno dediti, erigendis viribus cijSitudo. tomentaparamusmuncvero excullo fom no ad occupationes, ac corporis animiq; intentiones denuo nosconferimus. Qui enim fubfifterepoiTet human^ rrtentis vigor, fi defint harum vices ,ifta vita: varie- ,tas, atque adkirnis a&ionibus, qux famno perficitur, otiofa cellatio ?Hxc enim efficiunt, ne hominis conditio moleftafit atque onerofa ,nec vitx txdium nos ca- KetoUum P*aCaut facietas .Siquidem vt appofite tpift.*. Ouidius. Quodcaret alternare/juie,durabile non efl. Hacreparatrvircs,fe]]'aijtmen:bra nouat. Namcmerfo Sole, lucef); nobis rurfus exhibita,cofeftim fe proferunt varia oble ftamep*
COMPLEXIONIS. LIB. I. 5$ ftamenra, innumera infidi ac naturae fpe® ftacula, quxnobis moleftias excutiunt* curas6[ue edaces anxijs ac folicitis primis eximunt. Quodaureminterdiu occupationes^id noftu fommis nobis prxftat.Vt Diei Ulu enim dies vigilijs exercendisq; negoti)s,ri>nox atq; obeundis laboribus dicatus, corpus il~ exercet ac fpefomni omnia leuiora efficit. -ita nox.quieti deftinata,diurnarum a- £ti'onuobiiuioneadfert, aclaboriofismo lefti)s finem imponit. Quocirca harum re rum non ofeitanter habendaratio ,ac nc ordo defit atqueinuertatur,fuum cuique tempus ,fuus modus afsignandus ,fic vt fomnus nodi attributus ,certis horarum stmma fpatijs, nempe plus minus o&oabfolua- 0^llQr*- tur,vel.vbi.liberaliusca:natum eft,paulb rum' fitprodu&ior.-quanquaminnonnullisiU lum metiri foleam non tam horarum numero,quam profunditate, vt funt baiuli, naut£,pugiles, veflores:hi liquide 6t qui- a«> bus cerebrum affluenterhumore perfurt-‘wff''H'* ditur,in vtramque aurem,vt dicitur, dormiunt,fomnoquealtifsimo opprefsicgre excitari poflfunt,quod nimia exercitatione refoluta naturx virtus fomno refici po ftulet, atq; humiditate qux acerebro deier- fluxit,inftaurarbquo fic vt fopitafacultamiam, G5te
LEVINI LEMNII 0E te animali,atq; occupatis deuin&isq; fea fuum inftrumetis arttifsime fomnusillos complebatur: quodaute inhis qui fe exercent aut immodicis conficiunt labori. Tx(t>& bUs,efficitlafsitudo acdefatigatio ;id in briis ac puerisadfert humiditasacrefri- J'geratio :vtrobique enim retrafto olore ad cor vitalis facultatis fontem, impleto, e»; eho 6[ue vapore capite, fomnus obrepit .Qui fxcifemr. vero tenui humoreimbutos habent cerc» brifinusaccauernasjhi vel leuitervellicatiexpergifcuntur, atque euigilant',qu6d Vaporrarusjhalitusqueteiluisacrninime denfusquicapitiincumbit, cit6 euanefcat ac difsipetur .Noui fiquidem multo* quum ftudio immodico, tum febri ac venere extenuatos ,qui afsidentium voces inter dormiendum plane intelligcrenr, fic vt minimo llrepitu experrebi, com~ plura eorum referrent, qua: ab ijs edent enarrata: non equidem eorum more ac confuetudinequiinconuiuijs ebrios fom TimuUf-nolentosque feefle limulant :illi enim res in coh- (quod facile ab oculatis, ermmb.xq; nammjs. ris hominibus obferuari potefi)quafi fom no vino^ue lepulti ,ac prorlus fopiti infidiore odorantur atque obferuant qux in conuiuijs prolixioribus ,incaleftecc vino
COMPLEXIO NI B„ LIB. I. $4 Jnimo,agitari,atque incautius effutiri folent, vt quadruplatores atque cxcurfores emiffarij faftitant 3qui omnia pafsim ex» plorant, atque in aliorumvitanrmoreffjueinquirut non contemnendo fani quf (tu ac primio; nam ex delatione atq^ accufatorio munere acartilicio quarta bo-Plall,rnorum pars illisdecernitur: quires illos admodum lagacesrcddit,atqueinconfeflandis Infequendifque ijs ,ex quibus emollimentum fperant ,atque opibus inhiant, eorum acuit induftriam.Hqncmo rem ctia vfitatum fuiffe lenonibus, &qui tacite proflituebat vxoresfuas mercedes fpe.vcl quii nonullos haberent fiifpcftos» indicat luucnalis optimus vitiorucaftiga tor.-qub enim moechi licetius perfrui pof- | fent cotaftu coiugum fuarum, cocubituj^uepotirijtanquaalijsrebusintentqmen teque atque oculis ali6 couerfis,quafi fpiritus atque animales facultates in alias pncttm% cogitationes effent defixe, contemplati funt laquearia, aut graphice exprcfTas in ccenaculisimagines .Sicenim, vtcxvno !coni|ciasc«eros,quendamcarmine Satyricusilluflrat.' ———DotfusjpetfitreLimiar, Sai.1, JDefe WidMlimvigiUmjlerttrenafo. |.Quod
IEVI NI LEMNII »E { Quodiplum quoque defignat Otiidins, fed captata alia occafione: U.j. Amo si benccompofitusfomnoviticxj, iaccbit Cenfiliutn nobis resq locustj, dabunt. Catterum, vtab.excurfu adinflitutum regrediar ,nihil aeque corporisanimiqtie viresfulcit,inftaurat,erigit,ac fomnusno fturnuS,qui fefquihora plus minus apera Decubitas coena ,quofubfidat cibus ,dextri priinfimno mumlateris incubitu perficitur, quanqua fima. &in ventrem inclinatio, prono nonnihil corpore,coco&ioninofit inutilis, prafertim vbi immoderato cibo turgefeit ventriculus. Quod fi protuberate laxoq; ven tre ac finuofo, non omnino extento cofti tuatur corpus ,dici vix queat ,quantum comodi in conficiendo cibd, in mitiganda ftomachiinflatione ac dolore,in fopiedisinteftinorum torminibus perceperis. Supinusautedccubitus,atque in dorfum deuolutus,nocetifsimus: nam quotquot decubitus ac^- ellm modum fecoponunt, hiante ore, wcentip. patulisique oculis ,atque inconiuentibus mus. palpebris fiertunt, necplacidefuauiter^j dormiunt,aut fomno reficiuntur ob contraftos peftoris ac ceruicis mufculostquibus hoc e.tiatn accedit incommodi, quod plerumque incubo, ac comitiali morbo oppri-
COMPL£XIO NlB. 11B. I» opprimantur,tum paralyfi, fpai trio, apoplexia reddantur obnoxip qui morbi his quoque minari iolent qui meridianis horis Iefto affixi diem fomnotranfigunt. , Quocirca nemo afsiduitate quotidiana ^' mus ' diurno formio affuefcat ,nili lafsitudo ex-^#^ aftu ac labore cotrafta vires afflixerit,aut nox pridiana intempeftis vigili js ,atque intempelHuislympolijs pera&a fic.Tunc enimcitraincommodum admitti poteft meridiatio .Et quemadmodum Comnus Mefi<liari mfiopportuneadhibeatur.fiue is diurnus aperefom fit, fiue nofturnus, ac modus defit, ftupi- »«»» dos homines efficit,obliuiofos^aguidos,”*”’' inertes,graucdinofos,nullo ingenio, nui -r- ^ laque memoria :ita Vigilia, nili intra mejeMi0„g diocritatemconfiftat, cerebro ikcitatem exigit. adfertjfenfus afficit, memoria labefactat, oculiscaligjnem offundit, (piritus depopulatur,humore natiuum exhaurit, concoftioni officit,omnem corporis (pedem ac venuftatem abolet. Perturbationes affellnsij. animi. Quid detrimenti,quautamqueiaffura meixti inferant perturbationes, atq; enor mes impetus, Odium,ira, indignatio,inuj ha. dia, timor,triliitia,geffiens atq; effufa Iretitia, angores, foliciuidincs, curre, anxietates.
LEVI NI LEMNII DE iates,mulriqj ali] turbidi animorum mo. tusrationinon obfequenres :nemo non Vel in feeft expertus, vel inali]sobferuauitrqnis eft enim in tanta humana; naturi imbecilli ac lapfu, qui horum aliquo non emnet *[- vrgetur vel afficitur ?Etqtianquafn alius I jithlus alio melius,affe£libus vel obfiftere n6rit, I velmederi,nulIustameeftmortaliu,qum ijs fit cxpofitus :Quii vero fint affeflusin nonullisquihisimpotetiusindulgetjvio lenti ac feroces,tum qua grauiter no modo mente, fedcorpusquoq;c5iiellantac deijcianr,quotidianaexeplac6monftrat. j Nam multis furor,iracundia,pudor.effre ' natalaititiaprxfensexitium attulit, quod itasiii/e-cor (anguine ac fpiritu vitali defticutum 'labafcatacdifloluatur: quodipfumetia, fcd diuerfa ratione in meru,pauore,mo:- ftitia, repentino fubitoq; terrore cuenir, opprefiocordecopia atq; affluentia fanlrx y!s. guinis,fpirituq; virali fuffocatotlra vero, qua nihil furori, nihil infanix magis affine,ac proximu,quid efficiat, quantum^ habitum corporis, atque externam fpeciem immutet, indicant inprimis vultus, color, afpedlus horridus ,oculi truces ac fcintillantes >fpirantes ac corrugata: na-> limio res^s rabidum3artus cremuliac vacillan-
COMPLEXIONIS. LIS. I. tes,inceflus inflabilis, voxtitubans ac trc mebunda;qua animi affettio vel perturbatio potius, vbi excudo rationis imperio ,ingraucfcere incipit atque efferari, quum alijsficinfeftajturnproprium corpus vel in mortem ,vel periculofas ancipiresque atgritudinps conqcit .Quocirca moderanda tatione ac temperantia mensefi:,neaff«ftibus cedar, parandaque optata illa animi fecuritas, &: qua Cicerone te(\e,ca[>ut eft adbeate -vvwiciumtran- ^ quiUitat : quafrui certe non poteflhumanus animus,niG domitas habeat cupidita tes, ac vitiorum tyrannidcmexculTerit, 'n-dn<juil> quod non ali|5 vitibus efficere poterit,-""- qua firma in betim fiducia, flabili eius ver Tempera« bo,c.x!effiq; fpiritu fulta, qua colequctur tU $uU vc omniumcupiditatumodcratrixTcm #^- perantia,alibidine, ab infoientia, gaudio immodico,effulaletitia, odio, iracundia, fultis* vindiffie cupiditate, auaritiaquainflammata mens auiditate inflabili ad conqui-/eA«. rendas opes impellitur, alijsq; affettibus vitiofis auocet atque abducat .Sic enim vtraq; hominispars,nempe corpus &ani maqux lympathia ,hoc e/l ,mutuo confenfuac confpiratione interfe cohxrent, incolumes fubfiftenc ,nec vilis morbis, vll*
LEVI NI LEMNII DE licet calor ftibfit laguidus, qui ne prorfus flaccefcatac fopiatur,necfrigidaqualitas, cui ficca affinis,plus latis ingrauefcat, cali dis" fomentis excitandus eft. Siquide exhaufta humiditafe natiua, atqueinfitoca lore extindk>,morsimminet,rotaq; moles fpeftat ad interitum .Fit enim quod eleganri ac concinna fimilitudine indicat Solomon, mt foluta corporis compage, tuh.su encruatiiqucviribus reuertatnr homo inter- ' tontignaram>^ttdedtfumptus eSf, acfpiritus demigret twm inaternamfuamfedem, atquead Deum aquo , adium. origineeiicofegUHtus^egrediatur. Creterum vt cuique innotefeat huius conftitutionis naturaae conditio,eius notas atque indicia, quibus deprehendi pofsit, obiter c5« monllrabo.Frigida autem qualitas.fi cali dtc conferatur, omniaconcrariaobtinet. Trmii en*mca^ot vndique diffufus,humores btrjigtu. fna qualitate imbuit ,accorpus eiusque *partes rubicudo colore illulirat.ita frigus fuam qualitatem membris atque humori bus impertit,tum pallidum minuscp fua- <uem colore inducit. Atqui fi Angulatim omnesnotas obleruare libeat, nihilnon infrigido corporis habitu acalido diuerliim deprehendes :fiquidem corpus glabrum efl,nullifque pilis obfitunKcapillus laxus
COMPEEXIONTB. Life. T, d® laxus ac mollis.rufi albique colorispartieeps,& qui cito euanefcat. Cutistaftu fri gidajCuinonulU adipis portio ftibeft:quu tnifii calorin corporehumano languidus fitatq; hebefcit, adeps ac pinguedo innaf citur:quodquummuliebrifexui,tumpiIe risq; alijsvfuucnirefolet,qu'i vita dcfide Otium & agunt, atq; ot!ofam,quorum cuti; inter- ‘7'Z^ nisq; mcbranisacfeps fubnafcituneoque ° CJ^ US re£ fit vt moderata corporis frigiditate pin- &u&fri, guefcat corpus atq; adipofum efficiatur: pdiita. calore vero immodico,quod eo pingue li quefcaqrnaciletum fiat atq; aridum, Sunt auterti quantpluHma no natura, primaq; ab origine hominibus infitarled aduentitia,atq; aliunde afcita ,ncpe vel ab immu ^^ tata vita; cofiietudine,ac viit9ratione.vel iottu ° y(i ab a-ffu, labore,' deftdia, folitudine,ignamulus, ' uia,metu, mceroreanimi, ac pleriyq; alijs quf nuiltifariaftatumcorporisimmurare funt idonea, eumcipie nunc gracilem efficere, ac macilentum, nunc pinguem at* qucobefunvquxetiamin colore cocilian culor ab dono minus momenti obtinent,qurecun rl queenim calore natiuum excitant, vt rifus,letitia,exercitatio,vinum,colore flo- Frl (U rido facie perfundunt: quse vero rcfrigerantac calore opprimunt,vt aec frigidus, fulutur, H4. au*
EEVINI LEMNII DE aura^, plus fatis gelida, immodicus aqua: potus,fonurusimmoderatus,frigidorum ciborum nimius vfas,timor,triftitia,folicitudo‘, pauor,albo colore corpus ifn- Color quu buunt. Sic qui frigido corporis habitu co frigidis. flant, albefcunt ,accandoreperfufi funt, nifiha:cqualitasmgrauefcat,autintendatur.Sicenimad liuiduacccdir, acplumimdus beum, qualem fere obferuamus hibernis xokr. menfibus flante Aquilone in hominibus, quorum gena;, nares, labia, digiti, aures liuefcunt,ac frigore rigent,foedoque fqua lore deformantur: hoc tamen illis praeftat frigus,vtcibifintauidifsimi,acnon facile fatiati queant ,licet illum minus concoquant: quod li ventriculi tunica: vna cum *frigiditateacido humore finf imbuta;, infatiabili torquentur edendi cupiditate,ac nunquj finiendo ciborum defiderio :qui CMlMaffe&us Canina appetentia dicitur, que «ppctetit. fedat vini meracifsimi potus. Acui autem frigiditate appetendi vim,deciarant ace-> taria,tum alia quaedam condimenta fub- *•acida,quibusxftiuismenfibusappetitum TrigUd, ap excitamus .Caterum quumcalor infitus petitum agiles atque aftuofos homines efficiat, tu (xauvt. frjgUS(Je(ides,oleitates,inertes, ignauos, fomniculofos, atque ad fubcundoslabo - les
COMPLEXIONIB. LIB. I. <?t res vllasq; aftiones perficiendas ineptos, quod ijsdefintitiftrumeta quibus aliquas funttiones aut munia obire poisint .Eli: Frigidi»« enim huius conititutionis hominibus lin ,ms “S‘te guainexecitata,parumqucexpedita,vox mollis ac muliebris, facultates natura: inualidat, memoria minus firma, ingenium retufimi,mensftupida,animus ob caloris penuriam,ac Ipiritus vitalis exilitate, pallidus ac meticulofus, quhjue adleuilsi- » mum llrepitum expauefcat.Hxc autem, &fi quxaliafe proferantnjtur? vitia, profrigidi cof virili corrigenda., adhibita (alubri dixta, foris. atque exquififa viftus viuendique ratione qnx confidit in calidihnmidique temperamento. In primis autem inhoccorpore excitare ac fouere infitum calorem expedit cum exercitatione ac vino meraco, tumalimentis calorificis ,cuius generisfunt alites qua; (e volatu exercent palferculi ,miliarix ,frigilli vulgo' vincken, columbx,perdites,phafiani,merula;,turdi, ficedulx, atque inter cicures, Capi, ac Jlites coit galli gallinacei: nam anates, olores, anferes,fulicx, mergi, ardeolx, alixque aqua-^“ s‘ ticx volucresvalentem ventriculum exigunt. Qux vero quadrupedu generi ad- . numerantur huic naturte accommoda, H5fune
LF.VINI LEMNII DE futlt vituli ,vcrueces ,procelli, cuniculi. Inter arboreos vero foetus, &qua?e'xter- .ra cultu atq^ induflria hominnm proue- •niunt, amigdak dulces &amarae, nuclei perf)coru,daftilifeu palmula;,ficus arid$, Cii; apti vuae palla:, exeptis vinaceis,palTulacCorin frigidu. thiacac,nuclei pinei.Et quonia hortorum prouentus multa nobisin hunc vfumfup peditat,ea quoq; referre vifum efl, quod «pafsim obuia fint, ac minime fumptuofa, aut vilius pretij :cuiulmodi funt apium hortenfe quocipetrofcilinum vocant,paftinac$aliquotfpccies,eringiurn,fifarum, Tnxeutm carduus ,cinara ,&qua; articocctis diciiirteufi, tur, napi raphanus, feu vulgaris radicula, cicer, nafturciura, eruca, mentha, abfynthiumPoticum, &qua: brumali tempore in condimenti vfum veniunt, cepe, allium, porrum, aqua macerata, qubgra- Ueolentiam deponant, autfiquis horum grauitatem ferre nequeat, exoticaaroma ra, quod pafsim Germani acBritannifaftitant, cibis admifceat,vt funt Zinziber, crocus,piper,cardamomum,cafia,quf ve terumcynamomum creditur, nux myriftica :aut li tenuiqris fortunae homines .fumptum ferre nequeant, ea qu.c illis facultate ac viribus islpodcnt,ex domeftico fun-
COMPLEXIONIS. LIB, I. 6t co fundo decerpant,nempjrormarinum, ocymum vulgo bafiiicum,cunula, feu fa~ tureia, origanum, amaracum vtilgo maicj 'ranam,anethumjfalLiiam,meliirophyllo: Hisenimacplerifqi alijs expugnari pofcottiimf-' .funt natura:vitia,accorpus (epfim-adfe-w faliia. curiorem hnbittimrcduci. Si enim huic ' qualitatiaccedatficcitas ,nonpoteft vita qua: in calido humidoqlita eft ,diu fubfiftere .•fedneceflc eft illa eueftigio morto * rerminarirquadcre fequenti capite fulius diffcrereinftituj. T>e,ftcco aridoque corporis habitu. Caput nonum. QViimCccacorporis habitudo frigida: affinis htj&cognatajilli^ue proxime afsiftat: quid dehacftatuidebe.it, &qua •ratione expugnari pofsit ,obiter indicabo. Suntaute du.c qualitatesparipropenloduinterualloab optima teperieremo t;e,in quacunq; etia*tateinciderint,licec in feneftute ficca intSperies aigriusexpugnari pofsit, quhrn in adole{centia,vbi ex morbo is habitus cStra&useft,aut ex incontinentia, viceq: intcrnperatiahucde-'i ’w,e^BJ jugatum pii. V£cuma fenes statis ratione, ^ **atque
t LEVINI LEMNII DE atque annorum decurfigeffcero arrcfoque atq; exhaullo corpore efficiuntur: ita luyenes exdeprauata vit.t inflitutione, ex internpeftiua vigilia,immoderata Venere in frigidam ,ficcamque intemperiem inci dunt,atqu?abfu mpto vitali humore non fecus,qiiam fenes, licetproperantius, atque state immatura ,naturali morte vita normatu finiunt :qua ea ratione naturalis dicitur, rabi quA omnibus imminear, ac declinari eimarique nequeat. Neque enim fentum authominisinteritus naturalis ftatui debe^vt ainflio &nutritio,quse natura ope ra exiflunt ,&quibus fe facultas naturalis propagat ac tuetur: fed quod ncceflfa- . rio,ac naturc curfu atque ordine cofequa j/uw t«#.tur. Ille liquide eft natura: ordo acferies, mMturS rerumque exiltenrium fatalis quadam continuatio, vt omnia orta occidant, & cunftafenefcant, alioqui improprie pa— rumqueappofite mors naturalis diceretur, quum prster naturam potius fit, vitj- .^quenoftr^ aduerfetur ..Si enim morbus, fotmiit- *l u®mortisinftardeputo ,eft habitus con tiles,t:r°o tra naturam qui a&ionem eius vel vitiat &mrs. velimpedit: quantd magis mors ,qu£ vitam abolet,acdefpoliat,cenferi debet naturgcontraria^Nihil enim natur^ legibus 4*repu-
COMPLEXIONI!?. T.T1?. I. Q repugnantius,quan&xtingui,luce§;fuaurfsima acfpiritu priuaru Quod in fe quif que experiri poteft,GquandofubitanirnS eius rei cogitacio ,qu$ eam trepidatione, terrorem,formidinem incurit,vtnjfi men tem alterius Vitae certifsima (pes &expeftatio fulciat, nihil foret humana vita calamitofius,nihilafBi<n:ius.Siquidem quid **>« nobis metum,anxietatem, defperatione, diffidentiaeximerer,nicoceptain Deum“‘‘ “1* fiducia ,in aeternas fedesmensefletdefixaf Mortem autem non in uexit natura, communis rerum parens/ummique opifici» inftrumeutum :fed vitiorum corni- Pecuum ptela, ipfaque aprima mundi origine pec morl>ts M cad labes hanccladem, hoc mortiferum vulnus,hancleralem plagam infligit. Ita- ' que mors non naturae ,fedconfequentije ratione naturalis dicitur,quod omnibus cx sapisn. u sequo impendeat, illius4finibus omniAconclndantur .Quum autem duo conflituantur mortis diferimina,alterum violentum,na Gateg.de turale alterum.ea mortis fpeciesphilofophis ac medicisnattiralisdicitur, quae ctp^. travllum dolorisfenfum (enibus& quot quotin (enilem afFeftionem,hoceil:, frigi dum &ficcumhabitnm deuenerunr,obuenire foleat :in his enim corpus moribun-
tEVINI «tEMNIX DE , bundumanima, no!fanima corpus delerit,qubtit*vtfen{im placideq; fopiantur, ®.*w morgj quodammodo obdo.rmifcant, quualij quicafii, ruina,igni, ferro, angina, pleuriiabmdfi. rids,peripneumonia,alijsque morbis qui 1'’in humorum plenitudine ccfrtfiftunt, opprimuntur, violencarnorre inrereaBt,at- Arvinojis qucacerbecumillacolluinentur,fic vtani tcdibtis macorpus derelinquere cogatur, vti hof- JimU. pCS xdes ruinofas, vi tepcftatum conquaf pestueftMsac conuuIfas.Hincappofite Cicero, Sue. adolefcentes,quique in xtate florida con ftitutijfucculento corpore,exiftunr, ac ve geto,flcot>rui, ftatuitvrquuaffluentiore aqua flamma opprimitur: Senes vero vt ignis qiii fua fponte, nullaqu.e adhibitavi u„extingmtur.Quantum autem fumiacfu *w'liginis, quas fauillas in aera diffundi vi- ‘demus ?quos edi Itrcpitus ac flridores.'’ qu.eex-cocurfu fciutilla.ru mcrepitacula? vbi luculentum igne, aut incenfos lignorum aceruos effuia aqua reftringere tenta mus. Exquibus conieftura facere licet, quanta fit in iuuenili corpore luftatio, quam acris pugna, qui tumultus, quse concertatio ;cun> violentia morbi ,vel alio fati genere inexhauftus naturx vigoqcalor feruidus 3fpiritus alacres ac vi-
COMPLEXIONIS. tlB. 1. 64. uidi fuffocantur: qu6 fpeflat fcita illa ac concinna Ciceronis comparatio :queadmodum pomaexarboribus fi cruda funt, vi auelltintur, matura accofta, (ponte vei leui attaftudeciduntificviraadolefcentibus visaufertjfenib9maturitas. Hac quo niam ab inftituto no .fiint aliena ,prasfari vifum efl ,atque inculcare ftndiofe,. qui quifq; abineunte astate, primis^ue annis dcclinetquascorporiinfeflafunt,acminus commodavaletudine coftituunt, feu extrinfecus incidat, feucx internis caulis proueniant, Quifquisitaq; praematuram v> corp«t fcne&am eilitare velit ,ac vitam proferre longius ,eamque quam maxime diuturnam efficere, quum multis qiiicvitxnoftrxcnfidiantur, tum potifsimcficcs corporis habitudini obfiftere curet, ab eaque effe remotifsinius: quod quaratione obtineri poftit, pofldefcripras huius Hariis conditiones ac notas, quam pofiiim dilucide explicabo ,commonftrata proxima ac compendiaria via ,qua id perfici . queat :id enim futurum eil philomufis ,virisque politicis (alubre cumprimis ac frugiferum .Quibus itaque corporis habitus vel natura ,vel progeni* labiti», torum origine,vel afeita aliqua vita confise-
LEVINI. LEMNII DE ta% illi adiumentapollicentur,h6vi{uin ctl operaepretium leftorem i)s commemo randis demorari, eoque magis quod.pleraqj operofalinr, ac vix anxia cura obferuariqueant.Siquidemingeni) mentisque acies huiufmodi prfceptionibus hebeicit. Sanitas acnatipa memoria: vis obruitur.lnter alia memori* 3ut ftabiliedar memoriae prscfidia,hoc pnjnhur. cipuefpeftari debet, vt corpus falubreco filiar.nec vilis morbis pnjfertim qui capiti noxa inferut,expolitu. Sonus fit moderatus corpore n5 in dorfum, fed in latus exporre£lo:animus tranquillusac placidus, 'mes fedata,omnibu fq; fup eruacuis ac ne- MtwrU g°no(] . sOcc«pationib’libera.oAtqui quu pernicies n<CC dni IT)<C r3CUlt«)8 frA^UIS llt &GCilOtA^ eruditas nulla re graui* afficitur, quacruditate,lu- e*cw/;(/<Jxiiria,int£perantia,crapuld,ebrictate.Interim in excolenda fouenda^j memoria, omnia acciri debetaditrmeta,omnia adhi bAi adminicula, quibusilla fulciri pofsit, &augefcere.-inrerqu^eftafsiduuslegendi dicenflicg vfus &exercitatio, adhibito ordine,ratione, acmodo, exclulatumultuariaac cSfula le&ioe.Nihil eft quod mi giscura,ftudio,induftria,diligenria,cultu vigefeat ac roboretur,nihil qiiod ^queineuiitygnauiaj ofcicatia,inertia,intercidat aequo
COMPLF. XIONIB. T.fB. IT. .n& atqj oblcuretur.Etqueadmodum vanitas cll,vtisait,& ia&atio circa memorixmiraculiiarte potius, quanatura gloriari: ita fapiStis ego iudicio, nacur^dotesatqj ani mi mentifqmunera,vt agros excolere, ac fcecunda efficere. Ia vero vt aliqua prxcecepta medica refera, quo min’ hic fundus flerilelcat, hoc meminerit qui hac vim lia bile proflare velit, ccenandu parcius,aut fi largius cccnatu fit, inambuler, fefiiu 9vide ri afFe&et, nihil feri jmeditetur, aut Ce anxi|sac(crupulofis reb9defatiget: vbi vero inter fomnuac ccena fefquihor^ interuallu intercefTerit.quietifcdedat, aclateriincu bat dextro :diluculo experreftus omnes meatus expurgadis proluendisq; excrementis deflinatos exoneret, primumlingua defricare pergat,caput eburneo pc&i ne placide demulceat ,capillos fibiadimi patiatur, prxfertim fi anni tempus, regio, cofuetudo id expofeatmam hibernis men fibusid tentare,cceloq; Aquiloni ac polo ar£licoexpofit6non minus inlalubreeft, quam ridiculum: adimunt. enim fibi naturae pr^fidiaac munimentaque frigus arcent, atque externis iniuriis oblidunt, alia^j afeititia tegmenta capita applicat. Vbi vero aura placida clt, regio teperata, P4coe- Jil JItren niS limi. 7. MtltlOPU cccttX pur» fj exigit. Pr<cj>o[!rt* rn cupitis rofunt.
Memori* rafmncaput cofert , nonnullis efficit. Memoria harha rafct ddiuuat. LEVI NI LEMNII DE coelum necafperum necrigidum,rafb efTe vertice non improbo:effumant enim libe rius vapores denfi qni memori^ offici unt. Itaque videntur mihi falubri cofilio pleri— que, qui nonnullis Diuis addidi funt.,atque illorum inftitutu profefsi,non fuperftitionis ratione geftare caput glabrum, atque ad viuam cutem detonfum :fiibleuantur enim haere omnes qui pituita, qui catharrus,qui dolore capitis co nflidari (o lent,aut quibus ex humorum redundantia caligant oculi,aures obfurdefeunt,nares obefe atque obturatae,ficvt in morbis quibufdam capitis in mentis alienatione, defipientia, delirio, phrenefi, mania, melancholicis affedibus,furore,infania, con fultum vifum fit medicis abradi capillos: quodipfum n5vanum exiftimari velim, quu quifque experiatur, adornata coptaque barba,vel ea penitus adepta,hilariore elfe fe,minufq; rriorofum.Quin multis co fultor efle folio qui vitiofis funt oculis ac caligantibusquifurdaftrifunt,autgrauediniobnoxi|,vtfridione capitis,barbara fura, aliaque illarum partium commoditatevtantur ,atque vt cuique nationi peculiare eft,ton{oris opera illas partes permulceripatiantunno folii enim venuftior
COMPLEXIONIB.tlB.il. tl/ quifq-, efficitur,fed animo mitiore, magil' que tradtabili, fic vt mens exhilarefcat, ac (it crettior,memoria magis eluceat, fpiritusquiad quafuisaftiones nosimpellut, excitetur, omnesq; fenfus paulo ante fopiti fe proferat atq; cnitefcat. Quod fi os, fauces,palatu fubindc colluat, detes defri cet,nares emungat,aures afordibus fcalpello expurget,peftus tufsi,fcreatu, ftcrnutamento,popifmate dilatare non deflnat,partefc|; infernas,ventriculum,liene, iecur, inteftina, aluum, vefica fuis excrementis exoneret: no folum memoria, fed omnia metis organa,ac lingulae anim* facultatescitraofFenfam munere fuodefun gentur. Quoniam autem magnaex parte frigida humidaque qualitas memoriainfeflat,illamque obruit, hseccontrarijs efi expugnanda, ijs fcilicet quae humore fu- Memorie peruacaneum abfumunt ,ac cerebro ro- C°H* bur conciliant: vtfuntnuxmyriflicafeu mufeata prafertim qu* non exucca eft & cariola, rofmaririiflos, eiusque frutex, &c quidquid ex his confici folet, amaracus, melifTophillos,vulgo melilfa: vtriufq; dif ferentia flechas ab infulis nomen forrita. Paronis radix ,eiusque baccs fruticulus quem vifcum vocant, Satureia,hiflbpus, P5thim-
LEVI NI LEMNII DE rtrl* thimbra quarn vulgo nelcio qua indufti «ieie ratj0nenunc oreganutn vocant, qu^alia ri‘i'mtra aCimuia,ocioris faporisq; inter elixas cicarnesgratifsimi; nam hibernis menlibus *“tla. non exolefcit aut emoritur: quibusaccedut bethonica,verbafculus odoratus, vul go herba paraly(is.maron,veioriganuvul gare,aiitfilueftrismaiorana, ocymuquod bafilicon vocatvtriufq; differentia: Iridis radix,Inulavtiigoenu!acampana,raphanus,hoce(l, radicula qiuj^ftatenufqua no menlis infertur ad acuendam appetentiam, atque edendi auiditatem: inter exo Utmorit tjcaautem &peregrina Zedoarium, gavire* yj-jnophilli.macerijuat nuce mulcata ambit. giditate ct Zinziber pr<jfertim viride ac meile condikumiiita- tum,acorus nonadulterinus,cafia accina te contramomum.carpefiCi vulgo,vt opinor,cube- Bum esi nl jrabolani conditi feu in meile afferytttum. ,,,,.r uati. Horum pleraque vel in lyrupos redigi poliunt ,vel in pulueres aut condimenta reduci, vel eorum decoftum fumi aut dilutum, ab ijs pr^fertim qui loca frigida humidaq; incolunt,acnatura :pituitofi funt.Nam feniculis aridis, exhau- 3*mori* ftis ,irrigari polhilant quum corpus, tum qua exigit (enfuum inftrumenta ,ac fuaui alimeniferitati tor'rore nwdefcere ac perfundi, vtfimt »r«. *corti-*
COMPLEXIONIB. LIB. II. »8 cortices citri,hoc eft, mali Medici condi ti ,glycyrrhiza, nymphea vulgo nenuphar, btiglolFus&qu* nobis borago dicitur,vine pafFat exeptis vinaceis, paiFula; Corimhiace qu^que moderate calefaciat &humedtar>t :Cuius generis funt mei, zaccharum.vinufubdulceac minime aufterum,butyrum atque oua recentia, nuclei pini.amigdalcdulcesnon raucpd^, ne vetuft^pifiacia.caftaneasmoliiustortsEjaiiellan^.na juglandes memoiiqofliciut,vt etiacefJequod oculis caligineinfcrt vapo CePc°cu ' re calido vt ladhica frigido, fbmnifica vi aefoporifera. rapa vero ac napi cofti aut uoxiam. elixati,fi que experiri libeat, oculoru cla- Laftuca ritati adminiculatur, iilifq; fometa minivj/kwoS- ftrant ob.calidihumidi q; flatus copiam, qua &feme augent ac Venere ftimulac ,fi rJcs gingiberecodiantur.Quod vero ad ce re-foriosin- bellaatrinet, nihil perdicu efficatius in e- Panm. rigenda memoria, nec magis praefenta- Cm'w^ neum, quibus accedunt palFerculorum ,morUpr» omniumcjuealitumquaiagilirate pollentyTar. ac fe volatu exercent,de quibus alias. Ca_ c^«t na put lotionibus fatigare quaqua id pleriq-, P^gannon improblt,nulli perfuafumcupio red ‘ num dic enim craineu imbecille,atq; ad lenifsiniam auraciniuria diflillationibus accacat ihis
Ciriandrii incrufiitum. X>m\doxidyttlgo times coi o piorum. Heusodoribus recreatur, LEVINI LEMNII DE rhis expolitum,pedes vero abluere ex de cofto foliorum lauri aeros marini, fcnicu li, non equidem improbauerim ,auertit enim acapite vapores ac fuliginem qua mentem offufcat.Quo vero fumi reprimi polsinr,ac cerebrumminus vaporum cocipere ,perattaccena aliquot Coriandri granaprius macerata aceto in quo <amiuchusdeco&usfit, moxzaccharoincruftata ac tenuiter obdutta, occlufo ore detibusconficiantur,dicivix queat,quancu mamoriaprofueritmec minus efficax eft id quod excotonqs coficitur,fi ab aflumpto cibo nonnihil affirmatur ,difeutit enim fumos ,ac prohibet vapores furfum eniti, quodipfumetiampraeftantaliquot grana mafthicis deglutita. Odorifera quo que identidem naribus admoneri debet, praefertim qu? funtvibrantis natur? ac ca lorifica,vtlignum aloes ,'gariophilli, rofinarini flos, ocynum ,nigella, fuccinum orientale quod ambra grifea vocatur,zubetum rofa: rubentes,caprifoli) flos,fpica Celtica, multaque alia quae nullam gra* uitatem expirant ,fed iucundu gratuque odorem exhalant .Omniaenim hacfpiritus recreant ,fuoque effluxu cerebrum reficiunt. Quodfirespropemodumdepio-
COMPLEXIONIS. LIS. II. 119 plorata fit atque ad extremam obliuione Memmi quis deuenerit ,vt in lethargo, foris nucha &ceruiccs inungi debent oleo callorei,nigell5,euforbi),cofti,eruc^:intusvero momentum exhibeatur confeftionis Anacardina^autiplalinguadefricetur;dif,#«<tMi'i(iioluit enim extreme frigida humidaque ,, ‘t««/i’- ac vifcolam pituitamtfic vt apoplexia per culfis loquelam reftituat,linguamque ha: ‘ retem refulciat,quod ipfum &oximelle, Scilliticaperficipoteft,acvinoardentein , Quiilaquo grana aliquot erue* macerata funt, queLm adhaxenim tanquam ad (aeram anchorcjlhiut. ramconfugimusin deploratifsimis mor- bis,in mitioribus vero alia iam memoran!01ucI* ta adhiberi poliunt, vt ferapion de ftecha tur a^0_ de, dianchos dulcis, aurea Alexandrina, pletkis. diacaftorium ,pliris cum mulco,theriaca &Mitridaticum.Experimento autem ac quotidiano vfu comprobatum eft'Aga- 4g«W’f lochum quod vulgo lignum aloes vocadl!‘ l,i“l turvelfuffitum velnaribus admotum mi* oesVlt' rifica effe vi in corroborado cerebro ac (en fibus excitandis ,adeo vt fi in puluere redigatur admixtis aliquot gariophillis,atque olfe de corde corui, eaqueoleo nigel l*commi(ceantur, eas vires conferre cerebro ,vt fi galli gallinacei vertexeo oblina-
LEVJNI LEMNII DE calitu yt Unatur, cantillareac crocire non definat* continuer %Tccan. Calidi vrJitcicOrporisflatu vr babititlct. tudita:Obiter quafit natura,condicione ,ac moribus,animij propenfme homo bilofusfeu Cholericus. Caput Quintum. QVum nihil fit in externis natura: rebus diuturnum ac ftabile, nec quidquam vigorem fiium conftanter tueatur, omnia fed omnia iadhiram patianturac vergant tnuumtiQ jndeteriustum humana: quoque res vaabnoxU rjas mutationum vices fubeunt,grauefq j lapfusatqueinclinationes patiuntur. Sic Calidus &humidus corporis flatus aetatis progreflu ad calidum ficcum^ue habitumdeuoluitur. Siquidem calor humorem nJttiuumrenfimtacite^ueabfumit ac depopulatur, toti^ue corpori ficcitatem simile aa<^ertJcll,a: qualitas ad proferendam viienii ac tam natura: efladuerfifsima .Vtenimaeftinahbui cenfis cereis ac funalibus flamma pabulum &quo aliturfo|pite depalcitur ,quo exhauflo, vtrique extin&io imminet & interitus :ita infituscalorfuccum geminumquo fubfiilic ac fouetur:pedetentim immi-
COMPLEXIONI!?. LIB. IT. no imminuit, fibique atque vniuerfo corpoliexitij cautem miniftrat. Corporis autem confticutio qu.xcxcalidaacficca qua litate emergit, ab eaque appellationem fortitur, adautto pereas qualitates humore feruido,hominem biliofum confli- , tuit,ob flaue fcilicet bilis redundantiam: cuius humoris duo conflituuntur difcrimina,vnum naturale,alterum quod pra:- ter naturam corpori inefl. Naturalis ausilis udtem bilis excrementum eft concofii .feftV tnraiis o* guinis tepore amaro,calore verb effeftu- PT£te' ^ue igneo. Flauefcit enim ac fpledidaefi,turdm’ vbi hepatis calor moderatus exiflit: vbi vero vifcus hocplus fatis accenditur,ebul litquoquebilisatque efTeruefcic ,illi^ue .color in luteum obfcuratunquali confpi -± ci folet exoticus ille liquorautzythus qui certtifix Belgis ter nominatur, autvbiolecrolei um ac butyrum liquefaftumvritur, ni-colate. miocg fertiore torretur, atqjnigefcit,quo fit vtfuluus color in opacu atrum^ueco lorem demigret,qui etiam i;t externa cu-. te nonunquafe profert vbi, diffufusbilio fus humorin cute erumpit. Flaua autem .. bihsgeminuin corpore munus obirmamlis m{tm parseius (anguini millatranfit in venas, quo is comodius angullosquofq; meatus pe-
LEVINI LEMNII DE dpiti quadam dicendi celeritate, quibus, * vt appofite Iuuenalis: tat.]. Ingenium velox,audaciaperdita,fermo Promptus &Ifao tonentior,obiter illos EJJe putes quemuis hominemitumdicierapti Gramaticus,ibetor, geometres, pillor, alipta, j4ugur,fcl)cuobdtes, medicus, magisola nouit. Quales fere confpci (olent pantomimi, hiftriones,circulatores circuforanei, agyc thx,hoceli,qui plebem ad nugas conuocant,rabula;,(permologi, bucccnj qui ince(Tu,manu, vultu, oculis, voce, geftibus a&uofi funtacia£tabundi,omnibufquefe negoti]s,contraftibus, a£tionibus,conciliabulis, fodalitijs immifcet atq; ingerut. Infomnotumultuofi vt quiexiliant, ob feruidosfpirit9qui etiafopore opprelTos eriguntatque ad motum incitant. Multifariam enim flaua bilis mentem hominuminformat, variofque mores ,(ludia, animi propenfiones ac motus profert. Hinc fiquidem euenit vt quicunque cali dJ&ficcaconftitutioneexiftit, atque intercholericos cenferi (oleat, ferox fit,im» periofus,indomitus. Hor. in ar imP’^erdracundus,inexorabilis, acer, te Poetica. i-nrA negatis[ibi nata, ttihil non arrogat armisa iuue.fat.6 Hq( vQlotf(inko}fhpyQ rationeyoluntas. . Qu*
COMPtEXTOttTE. ITE. IT. 124, Qui tameu vt leni momento incandef- Cat, ac fit natura iritatior: ita llibfidete bile confeftim deferuefeit ira, ac redditur placabilis. Caterum quumprscterflauam bilequxvuanaturalisdicitur, plures fint humoris huius differentis, ac fu» cuique natura 8icoditio: de fingulis obiter difTe rendum. Principio aflaua bili procreatur Prilii* a pallida, eo, quo malum Medicum quod citrium vocant, colore, exviridi in lu-, c“’'"'** teum languefcens: viget autem ineunte vere vna cu (anguine in iuuenili, 6c quod in dies adelefcir,corpore: quo fit vt ca aetas illo anni tempore tertiana febri infeftari foleatjfiquando ishumorobortaob- Fcj,^su,. ftruftione,putrefcitatque extravenas ef- -v*. fufus inflamatur; cui affinis eft fpuria no- <fr. thaqiietertiana,ficdi£la, quod no ex fyncera flaua bili ,ftd nonnulla pituita: parte excitatur .Nam xfiuofa febris qus fL tr“r itavfof Grxce ab ardore dicitur, ex rubra *' cholera intra venas concepta putrudine, accenditur, qux deliria ac phrenefim, mentisque alienationem inducit. Siquidemfieaffeftis abfurda qusdam fimulachra animo obuerfantur, ac mentem formidine nofturnifque facibus trepidantem. •. . 0^4.Ext-
LEVI NX LEMNII DE luc.li. 7-Exagitat e, vejana quies,fomni furentest tAtqaliena premit vani terroris imago. _... f. Omniafiquideiisconflagere videntur, rijktfmatcltle «dificia,vili* praedia incendi funf-. niit. ftifque caedibus actumultubellico omnia copleri ,'quoru pleraque etiacicra febrim euenirefolent, bilis fuligine ac fauillis in *cerebrum delatis. Quaeliquando corpori Bilis quamentique inferta eile pergunt ,confeflim httrpur-eXpUrgatabile vomitu, fudore,aluideie- "* ttionequae radice Pontica perfici potert, atque vrina prouocantibus, vteftvelicaria,afperagus,apium hortcnfe,anifl 6c feniculi femen, immutandavidhisratiotrcie&iique calidis, pinguibus dulcibus qux .in bilem promptifsimi tranfcunt, praeter vuas palfas &glycyrrhifam,hoc cft, radicem dulcem ,exhibenda quae (anguinis somnus feniorem temperant diluuntque. lnprib"!'s ;< mis autem fomnus inducendus la&ucis ‘’atqueacetari)s quacerebrum omnesque partes humettant ac reficiunt. Quum auterrr calidis8i ficcis ,omnibulque biliofis multa noxia fint &perniciofo ,tum nihil immodicolabore, vigilia, inedia, iracundia,Venereimmoderata nocentius. Singulaenim horum vires exhauriunt ac de peculantur; neque enim aridis ac macilenti*
COMPLEXIONI!?. LIB. II. 12? lcnris quidquamadimipote/l, quin po~ rius (aginari poftulant, atque vt pecudes simile Z opima irriguaque pafcua .• ita illi delicatas menfasexigunt. Quemadmodum enim arbores &virgulta quas ramis &fronde arimu,n minus luxuriant, putationem refpuunt^aMtioxf. nec coerceri ferro fuflinent ;ita extenuata corpora Sc quibus mulca defunt, quod ad firmum corporis habitumfpettar,nulla fui parte mutilari, aut ijs quidquam eripi debet .Caiterum alia cft bilis fipeciesqusc anaturali ratione ac modo cxcefsit ac degenerauir, Vitellina medicis diftaaboui luteo, cuius colorem refert ‘J* &confidentiam: nam immodico calore crafiefcic, atque igneum intenfeque luteum colorem concipit, quam fi putrefcere contingat,atque inflammari, ardentifsimas illa febres excitat .Quocirca quum h.cc bilis amediocritate defciuit ac dclapla fit, contraria indituenda viftus ratio,quai extraneam qualitatem demoliri pofsic atque excutere: nam fi fimilibus nutrimentis illam fouere tuerique pergas, exafperabis intemperiem ,atque o!cl,m td' oleum flamina: adieceris. Eft& alia bi- ,,_X.POYYilCQd lis tpecies Porracea aporri virore nuncu- ^prcijins pata; namviridefeit atque herbaceo cobilis. Q_ 5lore
LEVI NI LEMNII DE loreconfpicitur, qusin ventriculo ex vftiofis prauis^ue fuccis gignitur,atquc ole raceis,cuius generis funtallium, porrum, cepe,nafturtium,enica,brafsica, beta,chc iiphillon:quum cnimhuiuftnodialimenta anatura domari vincique nequeant, ac concoflionein fal ubrem fuccum elaborari,ex his porracea bilis conflatur,qua: nonunquam vomitu excufla linguam &fau ces amamlento acutoque lapore imbuit ita,vt^grefuauioriliquoreelui queatatqtie aboleri .Solet quoque noxius ishumor nonnunquam in iecore ac venis ex grauifsimis morbis produci ,fiquando bilis lutea deuritur vehementi extranei caloris incendio ,quem vomitione ex* cnfsifTepemiciofum atque exitiale HipjijA.fr*- pocrates pronunciat .Ex hac producijitl.c*. )9 tur aliud etiam excrementum tum reliquis deterius, ab aeruginis fimilitudinc jferugino. -/Eruginofabilisvocata, qu^ex porracea ubilis, vehementius dcufla conficitur .Siquidem excofta intenfiore calore humidi* tate .inarefeir, atque eruginis fpcciem aimularur, qtiodexignitisrebus, quibus bilis naturaaptifsime. componi poteil,di- Incideperlpicimus.-nam ignis visprimuin in candentes jprunasligna demutat,dein-
complexi oni b. lib. ii. n<& de in atros carbones, portremo deflagratu te prorfusigne fopitoque calore, in cinc -Simile^ restltain corpore humano, primo crocea &«© bilis conficiuir.deinde inualefcente calo-j‘^“';'i* re prcter naturam porracea ,cui fuccecut scruginofa, poftrcmo glauca ac caerulea, quod Glafli § l Ilatidis herba; qua fullonesac tinftores pannos inficiunt, colorem referat ,qui poftremo in exaftam atram bilem tranfmutatur. Qua: bilis fpecies venenaris qualitatibus imbuta;, nten Bjj;smi_ tem malitiofis moribus, corpus vero fce -lignum. dis morbis contaminant, quorum pars magna aegre expugnari poliunt, ac medicantis opem refpuunc ,vt funt Carcinomata, cancri ,phagedena ab exedendo nomen (brtita, mentagra, morphea, carbunculus, lacer ignis,qui vulgo Antonio afferibitur ,herpes ,Eftionemus quam Aulici qui fere illi.obnoxij funt, Lupum vocant ,nam cutem exhulce- £^W(/ rat ,ac carnem adoflkvfque depafei -moybns. tur ,iliaque cariofa efficit ,ac membro vitam fenfumque doloris aditiit ,quibus accedunt complures alij formidandi accontagiofimorbi ,quos hxc humorum colluuies fecum dcuehitj fic vtnon aliud, quam olidum &putre cadauer ho-
Virgu Jcnc.u LEVI NI LEMNII DE hominescircumferant. Atq, artusfodafanfotabo^fiuentes. T>efrigido zsf ficco eerporis halitu, Cui quoniam homo Melancholicusfubttt ,atqueatra bili obnoxius , illius quoq, natura c/ conditio explicatur, quaq, ratione expugnaripofit edocet, Caput Sextum. fprigida &ficca qualitatum coniugatio habitum conftituit longe deterrimum quum enim vitf falus 5; confcruatio in ca lido Si humido confiftat: cui cedo illa qiia litasSi corporis conflitutio approbari pof fet,qua: vitae fomenta,ac valetudinis pr$- fidia conterit ac depopulatur? Videmus enim in tota nitura rerum ac vicifsitudine itirpes, animantes, homines ,quaeque fpirant ,liquando calida &humida qua- .,litate fpoliari contingit ac deflitui, fpedla °rs ^>"re ad interitum .Neque enim Morsaliud ftattripoteft,aut aptius definirioe explicari, quam vitae ac fpirabilis natura: abolitio,atque interitus, primarum^ue qualitatum quibus humpres fubfiftunt ac fo« uen-
COMPLEXIONIS. LIB. II. \iy uenturextinttio .Siquando itaq; adhas qualitates deuentum (it vel ex morbi con ditione, ac natura, vel «tatis ratione arq; annorum decurfu ,qnifque libi mortem imminere perfuadeac, acnonproculabefie vitte terminum .nam incertosatque w<»*» inopinatos cafus qui omnibus momentis cuique nofirum impendent, huc non * ferendos duco, quodprxter natu rxratm nemacviolenteringruantjvitam^uepra; mature depopulentur:qui vt nemini terrori efie debent,aut metum incutere,vbi . vel iteringreditur,vel mari fe committit, securitM quum Chrifiiani hominis fit fiucceffumehominis uentum^ue torius negotij ,diuinxproui dentix cui innititur, commendare: iraetiamin hoccorporis habitu cui extrema minantur, non efi q^iod (pes infringatur, aut languefcat curandi corporisindufiria: ^on fed dumaliquid vitx fupereft,ea adminidenius ncula ac fomenta adhibere non definat,’"waf* qux vfuieflepofsintin producendis annorum fpati]s,nam multa nobis Dei munificientiafuppetunt,quibus id cumulate perfici pofsit, Vc enim arbores infcecun-^'”'^^ das, cultu atque indufiria feraces reddinnis ,atque agros fieri 1es, longoque acultum. randi ferendique vfu exhaufios, fiercoran-
autietius ttiquul tpjtudm» MtUnibo tu nemo tton particeps. ti. i. Apho 10. LEVINI EEMNtl DE randoinftauramus, acreflibili fecunditate poft liminio (ementi mcfsique reddimus idoneos :ita quoque corpora aridaatquead ficcitatem inclinata alimentis naturx fouendx accommodis erigimus atque ad deflinatumpraffixumcjue vitas terminum ,tanquam ad optatum portum prouchimus ,cuius rei potiund* fpem ,ac confequend.x productioris vita: fiduciam ,nemo jfixquus fit rerum humanarum xffimator ,improbare poterit, modo erefta in opificem penes quem ora niaconfiftunt ,mente ac voluntate, ad illum fuaquifque vota referat, illiufque arbitrio fingula moderari fateatur Castetum quum humor melancholicus frigida: &fi ccx qualitati fubfit, nec vlla flatui potefl, habitudo ,qux hinc emergit deterior, aut minus commodam valetudinem condituat, de huius conditione, na tura,effeChi, viribus,differentijs, 8c quan topcre corpusanimumque afficiat,diflerendum.Efl enim maximahominum pars ineunte vere &autumno, quibus anni temporibus is humor redudat atq; effun ditur, melancholicis afferiibus obnoxia, prxfertim qui rebus politicisaut fludijs iitcratum atque intempeftiuis lucubra-
COMPLEXTONIB. LIB. IT. rjS tlonibu? fune addifti. Siquidem eximmoderara mentis agitatione natiuus ca- !orextinguitur,aci(piritusquumanima- Iis3tum vitales attenuatieuanefcunt,quo stuiio/g fit vt exhaufio vitali fucco ad frigidum ficcumqne habitum deuergant. Duarau- , *cxt°fi* tem confluuntur melancholici humoris differentis, vnanaturalis,altera qtiae prs- McUnda ter daturam corpori ineft .Melancholia vero qux homini natiua exiftit ac familiaris, exteris miriorelt, miitusqucinfefta .Nam cum (anguine in venas delata, fti^fbrtisaccondinohismembraalitjillifque nutrimenta miniflrat ,vtfuntofla, cartilagines, ligamenta, ncrui .Eft enirn jshurr.ordecoflisadiquatis quadru pedum pedibus non abfimiiis,qui lentorequodaminter edendum digitis labriflis. quevt viteus ,adhxrefcunt, quo fit vt re - tinendivi fanguinem imbuat, ac reddat fpnslorem.-quoniam quando vero (angui : nifubeff, atque eius dulcedinediluituc, vt acerba vua meile velzaccharo, obid fapore exiftit non acido prorfus aut peracerbo ,vt ea quxfauces cxafperant,fed fubauftero quem Ponticum vulgo voeant, qualis eft marutefeens vua ex qua multum exprimitur ,quum nondum i ua.
LEVI NXLEMNII DE cie,vultu,fronte, fupercilijs, totaque externa ipecie ac corporis habitu euidenrerfe proferunt,inquibusdepra:henfi xftuant,obmutelcunt,ha:fitant,difsimu- Gene/,i. lailc ,tergiueiTantur, diffitentur, aut ambigue ac perplexe refpondent ,denique. veL culpam inalium transferunt, vt Aidarniis, vel a:gre fe expurgant: quale nobis exhibuit Ipecimen apud Saluftium Cavulm" t^'na bomo faftiofus ,atque in patriam ac ciues (editionis facibus atmatus,cui ex confcientia fcelerum, ac mentis inquietudine, colorexanguis, foedi oculi, citus modo ,modo tardus inceflus, prorfusin facie vultuque vecordia inerat „Simili i.Ktg.io. quoque furore Saul rex ad perpetrandas «edes multa6g funefta impulfus eff. Cain Gc>! . c J'-i•quoque ijfdein furijs ac mentis (limulis agitatus, quodfraternacaidecruentus effer, omnemfibiademit fallitis fpcrn, omneminterclulitvenueaditum. Quum enim Dominus patrati fceleris confefsioncm extorqueret ,atque illum de immas^d;„ diffi ni crudelitate appellaflet ,Cain tanquant dentix nullius fibi culpa: confcius,nihikomper- , exempli! . tum fe habere tellatur, quo locohaueat frater, qua fit valetudine, quid rerum gerat, &quibus fit implicatus negotqs,
COMPLEXIONI!!. T.rR. IT. tg2 Impudenter (e ignorare profitetur. Emergunt praterea ab imminuto corde menceqneparum firma, aqua appellationem fortiuntur Excordes ,quibus Sxcsrdet nonnulla melancholia pars fubcft,(ed pe. ?#»• cunia. Sunt enim rationis inopes, llolidi, infullr. infipientes, ftupidi ,deliri, quos fcripto.rcs minus culti infenlatos vocant, DiiuisPaulusquum Galatas (hiltitia; in. Ga^t fimulat, avityus vocat, hoceft, cralTos, indociles ,tardos ,ftultos, acrerum falutariurn minus cap aces, aut qui confefHm ab infiityto conceptaque doftrina rejiliunt. Quocirca cerebrum leu mentis principatus tum cordis robore ac viribus cqnfen- Cordis &• tit,mutuasque inter fe operas conferunt, crebri cd* fic appofite cordati appellantur, in qui ,rV..-Mens cor* bus vrgee mens, ratio, indicium ,intellimini_ ' gentia :illis enim prafidijs res magnasj]miiitel fortiteratq; animole aggrediuntur, quqligeutitm. que an imus concipit, fapientia duce perd eiuntatq; exequuntur. Catera vero iam memorata vi (cera fuaquoq:, vi atq^ cffica ciainftru&a funt, fic fel iracundia; caufam miniftrat,atq; ad ira, rixas, contentiones, iurgia, pugnas occafionempr?bet;Hepar^r/ii; vero (anguine redundans,ac vino cocaledi»is ««-' fa<ftum)renesin amplexus ac concubendiyit etrncii. R4defi-
Tulmo & lingua con ceptus detmnciatit. Sple quur letitia cati fi- Sple mele obnubilat V.erturbationes animi. Simile a jpumofis edibus. LEVIN1 LEMN II IDE defiderium, in libidinem, in luxum, lafi duiam incitat :Corautem cogitationes &conceptus, fenfatjue mentis pulmoni? ac vocalis arterisadminiculo,tum vfu lin gusqux proferenda: voci inferuit ,exprimit,ac mentiscofilia dcnunciat: Splen nili quid obftet, hoc homini praeftat,vt in iocos, rifus ,cachinnos ,lafciuiam, petulantiam eifufus, nihil miiius, quim feria meditetur.Econtravbiid membrum impuri humoris confluuio obsuitur, atque vel imbecillitate, vel obftrudionis impedimento,iecur operam fua denegat,multa fecum adfert incpmmoda quae menti ^que accorpori infella funt, nempe moe rotem,triftitiam,ntetum impedentis mali, pauorem, anxietatem, formidine, defperationem ac diffidentiam, hoc eft,. nullam fpe ac rerum meliorum expedationemequae animi mentistpieaffedus atque aegritudines hominem immaniter excruciant, vexant, dilaniantadeo vt etiam totius corporis forma ac decor euanefeat, omnisque externa fpecies,tanquam argentum, fuligine oblcuretur, non fecu? quam in aedibus ex fumo vndique diffufo, nitida quaque fufea efficiuntur ac fuliginofa ;quum euim humorum fordes ,affluen-
COMPLEXIONI?. LIB. II. t affluentius ed confluunt, quamvt calor atque infita membri vispofsit conficere, grauiore mole labafcit atque opprimitur. Vtenim quiuis baiulusaut operanusgeflandis oneribus imparcorruit, fuo plerumq; ac rerum quas deferendas fufci pir, damno ac iaftura.fita vbi in illud viteus plus fucci melancholici decumbit ac deriuatur,quaperferre queat, autconcoftione domare, plurima hinc detrimenta, yariosq; morbos cocipit. Siquidem liene Spie„;s affe£to,vetriculus cruditate,naufea,fafti- Jiorbi. dio,ru£fibus acidis infeftatur: Hypocondriafeu prateordia inflatur acrumeteunt, (corpus fit gracile atque extenuatur, gingi ux purulentis puftulisexhulceratur,dentes efficiunturluridi,rubiginofi,mobiles, cani, exefi,os foetidum,fauces olidx. gutture fulphureas lente exhalante mephites, reif. Ad fplcnis quoque morbolam intem- ^<•4. periem, afieftusque vitiofos hunc morbu refero, que veteres Stomaraccen &Scelotyrben nominant ,Belga: &pnjfertim Phrifii ,quorum plurimi vere &autumno huic morbo obnoxi] funt, populari ac gentilitia voce Schairhuyc\, inculti feriptores Scarrificationem ventris vocant. Cotrahitur autem cx fcedahumoru colli 5luuie,
LEVI NI LEMNII DE luiiie, quxquumex fplene in ventriculumconfluat, contagione quadam dentesacgingiuasinficit;cuius quoniam pars in pedes decumbit,confeflim contrahun tur furas, labant genua, compages ditTolimntur, colorcircu femora ad imum vfquecalcaneum varius acverficolore fpecie fpeftannbus horrorum incutit .Dc cuius morbi natura ,accurandi ratione, quoniam luculentum librum confcripfit Cmhetmi, Guilielmus noder Lemnius ,qui erudibi tjonjsornan^enta acrejmedice decus at- •i torti tt)W' .,'..* ce hber que inhgnia ,fumma iaude mAcademia -vulgo 1'ilana confequntus eft ,fuperuacanetmi fctmlmyc,videtur plura de hoc morbo congerere. em grado Carterum omnia hec fplenis incommoda ujjhii:. Per'' ern poiicntactoleran mitius, modo infima membra,partelqueabie&x atque ignobiles his tantum malis edent exposimika fitx(quanquam illae non minus necedati^ cloucis dofunt,qua forices inxdibusac cloacx prowjhtis. luendis fordibus deftinatx) verum cum principes partes ac mentis organa pari ma loimiolu^varijfqireaffeftionibus lacerari contingat, res maiorem diligentiam exigit, atque acrius in profligandis huiufrnodi hortibus infiftendum .Siquidem, vapores tetri tamquam ex palude ac carnea-
COMPLEXIONI». LIB. IT. 134. merina quadam furfiim delati ,cerebrum infuauijtriftiq; haliufafficiunt;ac fpiritus animalesaliena qualitate imbuunt, hinc trientis inquietudo &alienatio, cogita- . tionesabfurda: ,fomniaturbulenta, c3.-a&Ha , e pitis vertigo,aurium tinnitus, oculorum caligines, luduofa fuspiria, cordis tremor ac palpitatio, quibusacceditanimus mcercns Scdeiedus, anxius, pauidus,me ticulofus adeo vt in hunc modum condituri ,omnibus diffidant ,amicos hodesque iuxta metuat,omni momento circufpedent,ac fiquid inerepuit,aut fiqua leiiifsimusftrepicus exortus eft, expauefeant, ac metu penitus concutiantur: tiamfi nulla fubfit formidinis caufa, nec tormenta. quifquam tamafflidx menti vllam tremendi occafioncm prabuit ,aquibus d fcifciteris,acfis percontatus, quurfe macerent ,curaqueiiinani ac moerore ad tabem vfque fe conficiant :aut nihil autgra uare refpondentfic, vteius rei caufa ex hominum contubernio feflibducaiit,ac focietatem amicorum perofi, in loca de- .. uia, deferta, opaca, demigrent, vt Thimon ille /jiff«>8i;a)W6r,hoced:, ofor horninwn% mun appellatus, ac Bderophon qui vt Ho-
lEVIKI LEMNII DE Homerus refert, animi fgritudines, ac mentis dolores captata fojitudine excutere tentabat, lliai. j. A7am miferinfyltth muremerrabat opacis. Per campos[olus latos,perq, auia rura, Jpfefun cor edens, hominum vejligia vitans. Contingit aute multifariam in hunc ha Cittfie mt hitum homines deuolui, qui ab eo prius lancholtct ., 1,.r, ajfittus. erantaheni.Alij emmexnsmorrhojdum menfiumq; fupprefTo profluuio,aut fubfiftente cohibitaque confueta aliqua emanatione huc delapfi funt .Nonnulli ex longo diutinocj; marore ac mcelfitia, vel ex parentum obitu ,vel rerum fortuitam iaftura ac detrimento ,aut denique ab ali cuius rei potiund® fruftr^ta fp eaedefideriohucdeuenerunt. Non defunt qui ex lucubratione intempeftiua nofturnifc]ue vigilijs, ac vita vrnbratili.folitudine,inedia, penuria, anguftia ,vel etiam ab alime torum vfu &£ confuetudine habitum melancholicum contraxerunt ,atquead frigidam (iccamque intemperiem funtdcla ti. Plerique confcientia fcelerum ac flagi r tiorum,qux ab i]s patrata funt, recordati onc,aut vitx per nefarias libidines atque effrenatas cupiditates tranfa&x memoria in melancholicos affedtus demerfi funt, qui
COMPLEXIONI B. LIE. II. 135 qui nonunquam eo illos adigunt ,vt crocate, animi furore, amentia, mentifque anxietatis errore agitati vitatardui concipiant ,mul animi wtaque dira atque acerba patiantur.Siqui-turu' dem vt appofite 1uuenalis: Perpetua anxietas,nec menfte tempore cejjfat, satjra.ij. Nollebreuemfiforte induifit cwafoporem , Ettoto verfata thoro tam membraquiefcunt. Continuo templum, violatinnminisaras Confinit infomm,acmentemfudoribus Vrget. Hifuntqui trepidat,ey addiafulgurapallent, Quum tonat,exanimes primo quoq, tepore coeli. Vide le&oroptime fcelerate affli&ecg Confiiat-^ mentis angores,cruciatus, carnificinas, pa iiores, tormenta, qua: Deus opt.max. fidei etiam ac pietatis defertoribus, quic}; alacratifsima Religione, ac Dei verbo de fcifcuntjobuetura denunciat ,(ic vtiuxta j prop heta illis immittatfiiritti vertiginis,es1 errare faciatin omniopere, ficut folet ebrius &vomens,fic vtob metiscecitateac Dei Neghllus negligentiam ,eiufque verbi contemptupietaiii nihil habeant ingruente calamitate ,vel^”*- horrore mortis, quo fe fulciant, aut fecurosprseftare pofsint: fedfunt illorum con , ceptus, cogitationes ,comma perturbata^4W-effW| ac confula ,fiquidem innituntur ac fcininclinare. clinant in parietem caducum, hoceftin rem
LEVINI LEMNII DE rem parum firmam vel potius noxiam $ at<]uc vi Efrias ait, confiduntfn[>crbaculum *< feu fcipioncm arundineum 'confratlum .quo Scipeili defignat,illos fpein in eo figere ,qui tanaruu meo turrl a bcft vt prodelle pofsit,aut aliquid 4.Re".i$- praiidqactre.rre, vt etiam noceat incumbenti, ac palma: vulnus infligat, manuff Cttp.i?. vtEzechielaitlaceret . Sunt praeter hac complura exempla, quibus Deus impios terret, ac defert* contemptae^ue religi- VtHt.iS. onis pcenam minitatur .Qupdfimcpinv, yocetn Dei tuiaudire recufes ,percutiet tefu - roxe,ametia, caritate}dabit tibi Dominus De iis tuuscor paiiidum ,e/ deficientes oculos,zsr animam confurnptam moerore :eritque vita taaquafi pendens ante: timebis die acnofte , tuaque vitadiffides ob cordis tuiformidinem qua terreberis ,c9"ob eas imagines ac Ipetfra , quaoculis tuis obuerfabnntur. RuiTtis lo cd alio,qno.etiamterernmosanimi morbos /Msit.16. non dcfuturos.indicat Vifitabnvosyelociter inquit Dominus,infrigore ,cgcttatccsr ar dore ,fugietis nemine perjeqnente ,ac terrebit yosfonitusfolij 'volatis ,occumbetis nullo pronierc 17 ft&ante >&tabefiet anima in iniquitatibus 'veftris. Non mitiora imprecatur Hiererniasi]s ,qui aDeo deficiunt, illiusq-, ve£ bo obfifiunt 4ac cultores veritatis opprimere
COMPLEXIONIB. LI,B. II. 136 mere nituntur. Nonfis tu mihi'formidini , inquitj]ies mea in die afflictionis: confundantur qui meperfequuntur,Wnon ego:paneant illi e? non ego :inducfnpcrillos diem afflifiiontS1 ,est duplici contritione contere illos. Quum autem quis angore mentis, Sc animi cru- Dupfa ciatu.tum rerum fortuitarum iafturaaffli .,‘2>u!. gtcur,in corpore quoqueaccepta nonnul Ia clade, gejninato malo afficitur. Quum itaque he furite ,ac perturbationes melancholica: cx varijs diuerlisque caufis emergant: in primis expedit mali fontem tollere, ac radicitus errorem menti eximere; Proximum eft corpori praflare fuamoperam ,ac nihil non moliri ,omnem mouere lapidem ,qtio tanta a-gritudine Wf/a,)c/^ qufcorpori iuxta atque animo incumbit, //«'/><?>.. 'aliqua ex parte alie nari pofsint ac non nileitandi: hil folati) percipere,funtenimeommifera tione digni, ficvrnemo nili inhumanus cenferi velit,ilis infultare debeat,fed deplorare potius atque indolere ,quod eo delapfi fint ,atque arationis mentisque judicio exciderint. Scitum efl illud Pau- PjI , Ii, quod his etiam accommodari potefi. Cuse\fli. Quiflbi videtur ftare3obferuet ne cadat .quo cuius. quemq; comonefacit, in omni lnimanit vit£ curfuatqj aftioibujnciebuslccudis
LEVINI LEMNII E>E aflus deferbuit ac refedit ille animi iir?-* petusffigefcen|:e fanguine &fo piris Militibus, omnium peitscfurp eft.Damnant; acdeteftantuthefternasaftiones ,pudet- \Atrt bilis quc erroris ac ftultitise .Siquando itaque .atra bilis frigefeit, animum homini men- *vqSv* temque eripit, atque omnem confidentiam &quidquid cft virilis roboris, adimit,adeo vt noq facile ad prxclaras atque excellas res emergantaut euitantut: funt enim ftupidi,fegnes,far.di, ignaui, ad dif- MeUntho ciplinas ac conle&aildasartes inepti, mi-' Ha «fini-nufcjue appofiti, quod in ea melancholiae (pecieeuenit, cui frigida lenta^ue pituita affluentius commifcetpr: quo fit hoc genushominum, vtafiriialiseque brutx pecudes, iners' fit, indocile, legne, pbliuio- •.fum. Illi vero quib® moderato calore atr* bilis petfiinditur, ac (anguine irrigatur, txcrejcit. ali) sque humoribus fynceiisdiluitur, ingenio pollent,ac mentis acumine,multaque inftinftu atque afflatu diuinoperfi- Tnblem. cere videntur. Quocirca non infciteArifcct.]o. Jioteles Uumorern hunevirio pronunciat ‘3-afsimilem.Vtenim vinum morespfoducit vadosaeridiculos pro cuiufque nattijta, ae liquoris huius quum effeftu tum viribus (aliam enim vim fortiturab Hifpa-
COMPLEXIONIB. UB. n. 14.0 pia,aliam aGallia, Creta, Carfica,ac Rhe rioadue&um) (icmelacholiadiuetfos rrio res parit variosque habitus conftituit. Vn de apud Belgas enumerantur aliquot temulentorum conditiones acftudia. Alij ELmrum enimvino madidi cotentiofifuntaerixan con tur.Alij caciturniatque elingues.-plerique d,“ll”es' loquaces ac tumultuofi: nonulli in lachry mas funt atque heiulatus effufi ,animo^; mcerentiacdeie&o.Cailfpiciquoqj iblet in hachominucolluuie minaces, fgui,acer bi,ferotes,amarulenti,arrogantesjphilan ti, vetofi, elati,lafciui,petulci,gefHculofi, inquieti, inflabiles, in libidine atq; amores propenfi,verum,vt Iuuenalis ait. Qui fonereajfettitntJincviribus inguine leto Sut eiw ebjij ac melacholici falaces quide,ac tentigine pruriunt,quod Genitales fuUces partes turgefcat,ac flatibus diflendantur, fed quibuscofeftim omniatangueCcaqom nis% vis cocidat atq; emoriatur fic vt mu.&y-. j .- lieres nonunqua afpc cocuhi.t.Lls decidat, mcm)t ac prolis defiderio ftuftenty.r quod flatufegncs. potiu^quafemineturgefcat. Melancholia itaq; &ebrietatis par elt coditio.Temulcntienim varijs affeftibus ducuntur ,ac gcftus plane fcenicos comicosque exprimunt,Siquidem vtappofiteHotatius: S4figi
-w' — LEVINI LEMNII DE Zr&.i. 0^,1non ebrietdi defgnat?operta recludit, Et' 'Spes iubet effe ratas, adpuclia trudit inermem , Sollicitis animis onus eximit,ac docet artes. Facundicalices quem nonfecere difertnm? Contrabia quemnon inpaupertatefolutum? In Melancholicis autem non minus ridicula licebit obleruare: nam multi in quotidianis attionib9ineptos mores exprimunt,ac citra etiam vllam mentis alienationem res leues, ludicras, inanes, nugatorias proferunt. Sunt enim mente capti qui non ferio defipiiint, fed fuauiter delirant ,vt quos ludit amabilis infania adeo vt nonnulli deplorent fe refipuifle, ac grauiter cum amicis expoftulentquod damnumipfisillatumfit ,non impenfum humanitatis officium.Vtapud Horatium *Argiuus quidam non ignobilis, zp/ff' Qui fe credebatmirosaudiretragoedos Jn vacuolatusfejjor, plauforqtbeatro, Hic <vbi cognatorum opibus curis<j, refellius Expulithelleboro morbum bilemfmeraco. Et reditadfefe: Polmcoccidifiis amici, Nonferuaftis,ait: cuific extorta rvolnptas Et demptus per "Vim mentisgratifimus error. Sic me exercente rem medicam ,complures oblatifunt ,quorum mentiabfurdx imagines ac funulachra obuerfarentur.
COMFLEXIONIB. LIIS. II. 141 tur. Cuidam enim perfuafum erat,nafum fibi excreuiffc in immenfum ,atque in H‘flori* prodigiofitmlongitudinem cxporrefhun fic,vr elephantis probofeidem circumfer- * revifus fit, quiniifquamnonefletimpedimento ,adeo vt fubinde patinis ,vt illi creditum eft, innataret; accitus medicus, atq; aiFeftum melancholicum fubefie fufpicatus, dexteritate quada ac latenti habilitate longum farcimen naribus admo- - ,uit,arrcptaqae nouaculafeu cultro tonfo rio apprdrenfanonnullacarnis parteima ginariumnafumauulfit, confeftim exhihibita hominiparum fobri? mentis fopocifera potione,prxfcripta^uefalubri dista,omnis mali metus ademptus eft, Alius quidam hypocondriacus,hoc cft,cui pr<jcordia humore melancholico ac flatibus turgida eflent,perfuafum eratranas ac rubetas,quas bufones vocat, inteftinaperte rebrare,nec vlla ratione ea opinio illi eximi potuit ,Medicus qubillum magis ha - beret oblequentem (nam melancholici regre ab opinione dimouenturjtale quiddam corpori inhsercrepronunciauit, itaque exhibita purgate potione, ac fubdi- to cliftere procuratum eft ,vt aliquot eius generis reptilia in fubicfta peluium conij , ’S$'ce-
LEVI NI LEMNII DE ,cerentur: vbiaute pharmacum vires fuag explicuit,alutis affatim.exinanitus eft, co •fpeftisque excreroentis, &qua: illisinnatabant animalculis vana illa opinio animoexcufla eft. Alterquidam opinatus eft ex vitro (ibi conflatas clunes, fievtomniai fua negotia atque attiones flando perfice rer, metuens ne fi in fedile fe inclinaret,na tes confringeret, aevitrifragmenta hinc indedifsilirent. Huiufmodi deliri) ac defi pienti* fpecies qua: vel alijs vel fibi ipfis * rifum excutiunt,fecuriores funt, vt Hippocrates ait, minufcgferoces:ill$ vero qii£ Audio quoda ac folicita medicatione perficiuntur, deteriores, vt quascomitari Colet furiofaquxdamtemeritas, qua quum fibi tum alijs inexpeftatadamnainferut, jtemtrxacrepentinoinfidiantiir. Sicnoftramehlis biflo moriavir quidam illuftris in eum mentis via meli » errorem incidit, vt mortemanimo concc ItLTum f,er't>aefeiam eviuis excefsifle haberet ' ^ ’perfuafum,adeovtquumillum amici ac familiares adinftaurandas vires iam colla p/as,precibus,blandimentis,obiurgationc horrarenturatque vrgereilt,omnia refpueret, quodcauteretur mortuu efle Ce, acnihilita conftituto opus efle alimento. Quum autem fame enecadus videretur, inftan-
COMPtEXIONXB. £IB. Ti- <4® inflante fcilicecfeptirrio die, qui famelicis atque inedia confeftis lathalis effe (olet , comiriiuifci coeperunt ,atque excogitare rationem aliquaniTqua poffet hic aientis erroreximi,autmcderi*.itaq;indufti funt in conclaue ,arte atque indufiria obfcuiatum perfonari quidam hiftripes linteo obuelati ,ac fafcijs obuintti, quibus moc tui fepulchris inferri folcnt ,inftruttafjue niefa ferculorum apparatu,liberalius,lar- • giuslpiefe cibo ac potu reficiunt,$gerautem ha:c confpicatus ,feifei tatur quid hio liantur 8i quod luit genushominumrefponfum efl mortuos effe fe: tum immortuure edunt? illi,maxime, filibeataccum bere,id non vaniim experietur,confeflim mente captus exilijt,le&ocig fcfubduxiq atque vnacum mortuis coni mentitijs cibo fruitur affluentius.-perafta autem coena fomnusilliobrepitineum vfumconfe •l\o liquamine .Siquidem qui fcnfu,meri tisqueiudicio, ac ratione fiintorbati,ar- ** tc traftadi furit ,nec vlla re efficacius,qua fbmno domandi. SicaSibylla Virgiliana domituslegittir: Cerberus illefmerabida triagutturapandes, AmiLt, Meliefo[rorata, <rf medicatisfrugibus offa. ' Caesum qua ratione affe£tus melandio- Uq
LEVI NI LEMNII DE lici expugnari pofsint,aut (altem mitiga- Metando ri ,obiter indicandum. Principio vnde trodo° nicr^us initium fumpferit, atque qua tutanda Part:e confidat, excutiendum eft .Quum enim tres fint melancholia: differenti*,v- Mdando na in qua cerebrum primario affe&u hoc tu :>?! humore perfunditur ,altera qu* toti cor fisiks. pori fubeftjtertia Hypocondriaca feu flatuofe, qu* ex cruditate ac vitiofis humo - .ribuscontrafta cerebrum perconfenfum afficit, diuerfas curandi rationes expoffcunt.SiquSndo itaque vniuerfum corpus ^chuaa ^ucco melancholico oppletum eft ,aven$ da/nSda fe&ione au(picari conuenit curandi ratio ynNi. nem: incarteris hocremedium inefficax cenfeturatque irritum,nifi(anguinisredundantia tale quiddam exigat: ficctiain inpr*cordiorum tortura,aclienistumore ,aut vbi quartana infefta eft ,fpleneti- •tam feuliniftribrachijinternaferireconfultumeft. Porro quum huiufinodi ho-. minibus nluus magna ex parteaftrifta efty leniterac placide Pubducenda ,aloe ,epiiMca thimo, filicula. Siquidem vbi inteftina tinus melubrica effe contingit, atque excrementa Uncboliprolui minusvaporuac fuliginis furfum mytilis, rapirfir, aut effumat.-quocircalienofosac melancholicos alui profluuio corripi fala-
COMPLEXTONIB. LIB. It. lutare pronunciat Hippocrates: denique //&.«•«/’** h^morrhoides, varices, condilomara,ma ''/•4*» rafcas infernis partibus innafci atq-, extumefcere maniacis ac defipicntib .(alubre. . Et quanquam mali Genij humoribus fc Gcniy, immifcent ,acfaces minidrant, omniaq; morn„lsfe efficiunt faruiora, potifsima tamen cau-hnmifcU. faac fons mali in humorum ferociam referendus exourgatis enim noxijs humoribus,difcuffaq; fuligine,furor mitefeit ac mespriftinu vigore cocipit.Quocirca mo lieda in primis vniuerfalis corporiseuacua tio ea parte qua maxime natura vergit,id quefenfim acperinterualla:nequeenim confultum eft validis pharmacis huiufmo ^jdUus di carbones iritare,poftea inftituenda op tima viftus ratio, eaque euitanda qu$ craf fumfanguinempariunt :vt funtbubuLe ac taurina: carnes, (iiccidia, quaeque diutius (ale aut fumo indurata funt, quibus acceduntaprugnaatque vrfina, tum qua: nobilium conuiuijs inferri folet ceruina, ac Geniales pafsim menfas exornatlepocibi mt. rum caro .Sic vt mirari fubeat nihil ea ma btnMiA gis aBelgis expeti ac commendari,nec vl Ium conuiuium Ia tis (plendidii, aut mag-i nifice indrmdumquod leporino ferculo non fit exornatum :quum nulla caro fit
LEVINI LEMNII DE melancholia; magis affinis &,cognata .n3 ItfKsmtfrigida eft &ficca, nifi animalcurfu ac ve» hncholi-natione fit defatigatum ,ficenim nonni- ‘ra&alt fril caloris concipit, magis^ue.fapida efi: me„to. &falubris. Quidquidautemabhocanitcpuscur mahte proficifcitur ,exiccantevi pollet fufatigdn atque aftringentis facultatis eft particeps, Ms‘pili, tegmen detraftum ,{anguis ,coaguzetu! in ^um>car0 •S.iccoagulumIeporis,eiasqufe re media fanguis ex vino rubiro epotus dyfentcrias mnltiy. &mulierum menfes fiftitjpiliexufti, vel /*i c ft* niinutatiiTi incifi fanguinem in vulnere cf fufaprpmananteefficaciterconftringunt ac cohibent,. Cerebrum fuperuacuu oris humorem abfumit,& dentes elicit: Coxf tius^ueofsiculi appendix calculum cotn minuit.Caro quoquelpporina, fi freques eius fit vfuS, pituita: defluxu etapitecoin pefeit, atque epilepfiam, qux ex craflaac ghitinqla pituita contrahitur, expungar: quorum quodque ficcum eflcidanimal^ ac mclnncholicucouincitjVt tota eius con ditio comonftraqacprafertim caro ad nigredinem inclinita .Quod autem quum ... veteres, tumrecentioresperruafumhabe fmdhyl ant,cxleporis efu exhilarefaere hominei nnfloi C'atque aliquid venullatis, formeq;elegan kMm; tiotis condpcreaion ex meticulofi &pa-
COMPLEXTONIB. LIB. II. 144 uidi animantis guftu id euenire ominor, fed quodfeftiui aliquot confodales conuoCare foleant in coctum &accubationem epularem puellas quafdam amabiles ac genero(as: itacj; ille qua: defpe^be liabitx funt ac deformes, nec vn quam in huiufmodi confeflum acciri co tingit, inelegantes cen(eri folent, nec vnquam degultalTclepOrem: quod Martialis non inuenufto epigrammate improperat ,amafix: tjhi*. Siquando leporem mittis mihi Gellia,dicis: Fomofusfeptem Mucediebus erit. Sinon deridcs,fiverutkluxma narras: EdiStinunquam Gellia tu leporem. Quamopinionem hinc enatam ,conceptamque co ijcio (nam anullo haftenus explicata eltyquod qui Genialialicuicon uiuio interfuit ,vt affolet vbilepus decerj^MS pitur,(ept'em Continuatis diebus blandus explicati. apparear,venuftus,hilaris, feftiuus,fiquidemvbiincerepulas omniahilariter tan- (afta funt, elucent etiam poft elaplos aliquot dies in fronte, fupercilijs ,vultu iModerat* labijs ,oculis ,nutibus (omnia enim funt animi indices )magna alacritatis indicia ,multaque (e proferunt ,ereexcitant. flioris mentis argumenta ,nam rifu, ca-
index. Calorinnatus quid. 6 ,Cttlor audaciamparit. 59 Calor humantu. 75 Caluitium ex htimopenuria. <>4, (anina appetentia. eodem Canicula vis. 45 fanispanemfomniansprouerbium. toj Caput ab infimis membrhnoxamconcipit. 99 Caput nonfatigandamlotione. 11 S Caput e? ventriculus pituitofi humoris conceptacula. J03 Cardiacus djf pilus, .97 Catilina vultus*13 * Catullire. 93 Caufaconferuatrices, 42 Caufa melancholia affettus. 134 Capeoculis ts' memoria noxium. Ji8 Cerebella qua memoriaprofuit. it% Cerebrum aridum quid efficiat. 6q Cerebri temperies memoria;pro;fidium. t.»$ Cerebrumficcum non concipit imagines. ,113 Cerebrum btunidupi non retinetimagines. »13 cholera yis. 82 Cholericidentati. ,95 Chrifftis dvitiofis affcilibi/salienis, 34 CbriSius exemplarperfetfionis. 34 chriffus quid hominiantulit. 1 3 Cibiaptifrigidis. Cibi s
INDEX. Cibi rf potusfacultas. Cibus er aer aquetieceffarius. clyHeris vfus. Cochlea -vitam vi/tcre. Color humores indicat.. coloris pilorum caufa at differentia. Color quisfrigidis. Concentus er harmonia in corpore. ConcoElionis ac digestionis munus. Condimenta calida. Camittbij commoditas, Cotifcientiafcckrtm. • Confultor falutaris. Con)ultor improbus. Continentia voluptatudiuinitus cotingit Contraria contrario expugnari. Cordatiqui. Cordis principatus. Cordis «r cerebri confenfus. Coriandrum incrustatum. Corfons[anguinis. Corvita fons. Corporis ac mpublicacomparatio. Corporis arreip. mala it capite. Corpus mutationiobnoxium. Corpus er animus mutuoaffici. Crafiis [Jiiritus quid efficiat . Qrifbifapillivnde. r4 44 *3 m 5° 8<S ..37 ibidem St 8 (z 6 1.3? eodem 44 lot 43 121 1J1 133 ll8 8? 8 t,o 104 87 70 14 3? Crit-
w.f VCruditaspituitam parti» Cruda fenebia <vnde. Cruditas noxia. Cura corporis non negligenda. Cur anglifudarifero morbo obtioxij. Curpytbagorici labieabUinebant. P, Dauidis robur. Doemon >vndefic dicatur. Damonesquatenus noceant. Decorum mfermoneconuiuiali, D.ccubitus infomttoforma. Delator. • Democriti es" beraclili natura. Defidianoxia. Diacidomon 'virgo carnescotoxicorum. Diariafebris. Diurnusfomnusnoxius. Dieslabori nox quieti dicata. Diurnafomnia Deiafjlatum exigunt, Dotfrina eotlefUsaffetfusfedat. Draconitis hortcnfis,yulgo dragoni. Duomortisgenera hominiimpendent. Duplex; contritio quee. E. Edncatiocurnaturaimmutat. Eleganscomparatio. Elementaquatuor. EmirteorumerrorH m *5 8 7Q 97 103 4° 29 2t 7( 54 54. 3> 48 ji8 90 55 tod 56 45 <>3 '3 <$ »5 <53 n 97 t
INDEX, Epiaht fibris. tia EriciSttectie regis laus, U\. Exatfa -via yiaticum quatere. 4.6 Excordesqui. >3 2 Exercitij commodit. 4*7 Exercitationis commoda, 4*7 Exercendimodus. fodent Exercitationis modus. 99 Exfanisfanaproduci. 82 Exfomnijs corporisflatus docetur. 106 F, Fattiofls obfl flendum. <o Fatiittus inceffus. 3J Febris tertiana ynde. *M* Febristefluofa. |24> Felinefons. »3 a Fiber beiter. 57 Fides operibusftipdtd. H Ftandri,cuius flnt conditionis. » 6 Flataebilis munus. 120 FriHtonis rufus. <58 Fritfionum differentiafex. 69 Frigidis corporibus non deeHcalor. 57 Frigus vita pernicies. 57 Frigida quofubflflunt. 58 Frigidibabitus flgna. 59 Frigida appetitum excitant«eodem Frigida leniuntur calore•eodem T5Fri-
INDEX. Frigidi minus agiles. Frigus calorem depopulatur. 6° Galli ingenioverfatili. >7 Galli cuiusfint conditionis. »7 Gallus Vtcottnenter isr indefejfd camillet. 11 9 Genetofiequinaribusfor,itum excutiunt. 4-9 Genijquidfint. 20 Genijmalifeu lemurcs. 20 Genij boni. 20 Gemantiq Gibbofis apta exercitatior 49 Gradus caliditatis in homine. 3q Grdta "vicifitudo. 52 Guilielmi Lemni] de flomarace liber yttlgo fcoerbuyc\cni. 133 Habituscorporis mutationibus obnoxiis, 6q »#»*.• 1ro Habituspcriculofns. 78 Heparlibidinis cauft ur renes. 132 Heparfanguinisofficina. 85: Hemhi.z.GaUue It egis mors. vin.tqqo, 48 Herbaqua mentem acuunt. 117 Hifiam cuiusfint conditionis. j(, Hifpaniingemofi..17 Hollandicurfiminolenti es1oblmofi. jj Homineslubricifidei, 123 Homobclluisaffinis. 92 Hewo
INDEX» Homocholmctis. iio Homohomini Damomum. zt Homo multiscajikus expofiiuS. u/ Homolupus. eodem Homo leo. 'ibidem Homoftmijsjimilis. 93 Homovulpmis moribus. eodem Humidtts habitus quando ttOxiuS. 77 Humidiad iracundia minusprocliueSi 7$ Uumidis parcedormiendum. 77 llttmidicorpore non mditiofi. 74. Humidicorporisfignum. 74. Humidi flatus conditio. 72 IIumoribuscolor eyfapormeit. 8 Humoresadyitia occafionemprebent. .31 I-Iumorummutatio. 3 Humor. -6 Humommmixtura mullo comparatur. 10 z Humores qualitatum quatuorparticipes. 8z Humorum fuligo menti, infekqeB, vt vini •vapor. 80 IIumores aliquo modo elementa hominis. 81 Humorcalorisfomes. 78 Humaresalimentis augefamt'. yeldiminuuntur. 80 7. Ittericus inauratus. tu Iccoris opilamyudc. 99 Iliaca
INDEX. Iliacapafio. tst Imaginationis T>ts. 3* Imaginationis quanta yit. 8? Immaturamors. 2 Impuberes lacin mammillis habent. 10% In caducumparietem inclinare. »35 Incifa 'vena omneshumores confriet. 83 Indiciafrigidi &humidifatus. 10/ Infantia. 26, Ingenia proba improborum commercio depranari. 40 Intemperiesquid. 29 In tribus corpusconfiSHt. 6 Intus yinumforis oleum. 69 loannis Baptiflaexitium. 10 Iraquidtsrvnde. 120 Irati habitus. 55 hayis. 55 Itali citiusftnt conditionis. j6 Itali curmuriarum tenaces.16 Imtenalis locus explicatus. 54 Imentusyndeeffecta. 26 lunentus. L. 27 Lallisyfus. 66 Laffttca yifumobtundit. 118 Lacexfanguine . 102 Lares quidfint. 20 lipjrirt
index; Upynefebrts. m Liuidus calor. 60 Longitudinis caufa. 24 lauta Vis in inferiora. 73 Lupinorum natura. 4 Lupus morbus. i26 Lutra Otter. 57 .M' Magoleonem domuit. 4 Mala confuetudofenjim mutanda. 46 Mattiacifeti gelandi. 1}J Medelafrigidi corporis. 6t Melancholiciquando effufehilaret. «30 Melancholia qualitas. 83 Melancholicifubleuandi. 13 6 Melancholia nemononparticeps. tzr Melancholia duplex. i23 Melancholia cuibumoris fimilts. '128 Membrorum decor &vfus. 10 Memorabile exemplumdefubita Canitie. 87 Memoria(labilis ynde. 6q Memoria omnia perfici . 11z Memoriam perniciofa. 11 1 Memoriispernicies cruditas ex crapula. 11y Memoriain cerebro confiflit. iiz Memoria remedium •vbiexfrigiditate e/ hu - miditate contrattum eii •vitium. jj7 Memoria naturte munus arte innatur. 1 1 3 MCMS-
INDEJf. Memoriarcrumrenouanda. 115 Memoriarufum caput confert,«yc. u6 Memoriaquaconferunt. u7 Memoriaqua exigit djiccitateorta. 117 Memoriit canamparcam eligit. 11 6 Memoria deplorata Vtinflanranda, 11p Memoriam barba rafa adiunat. eodent Mensodoribus recreatur. 118 Menscordi miniSlratme/ligentiam. '>33 Mentis turbatafigna. fjt MentisJlupor dolorisfenfnmprinat , 9o Mentis inquieta tormenta. 134, Meretrix nec concubitu nec muneribus fatiatttr. 100 Meridiaricaperefomtmmdiurnum. Metusmortis ipfa morteacerbior. 89. Mitioraexercitia. 48 Moderata conitiuia non improbanda. 7 1 Moderatusfomnus ‘vtilishumidis, 77 Mora quomodo edenda. 67 Morbiexplenitudine. todem Morbus Regius"vndediffus. «21 Mors naturalis qua ratione. 6z Morsquibusformidabilis, 63 Morscontra naturam. 6z Mors quidfit. 2^ Morsquid. 126 MulierperiUlkntiteUotompmtur, »04 Mulier
INDEX. Muliercrinitafalax. 39 Mulier capite capillata non cute, 0,9 Mulierum intemperantia. 36 Mulier cur viro magiscomata. 74 Mufica mentem exhilarat. 45» Mitfice vinere. <j(> Mntatiofubita quando •vtilis . 46 N* Naturales affeHns. 3 2 Natura abhorret ab interitu. tS Natura maritimorum. »5 Natura mutatio. ; Naturale balneum. 69 Naturaliumf'omniorum interpretatio. 10(J “Natura -vittofa in deterius prona Nauta vt milites quur citocanefcant. {! 8 Neanimuscuris diilrabatur . 7} Neglettuspietatis pcena, >3? Negotiatorum verfntia. 'lo Nidorofiat acidiruttus . 5t Noilmnxlucubrationes noxia. 70 Nondefpondendusanimus. %vf Nontemerefidendumfomnijs. jo7 Nofceteipfnm. 1 Nofce ficcihabitus. £4 Notatemperaticorporis. 31 Notafrigidiest humidi corporis. 105 Notacafidiistfecijlaw . m 2Vef«
IND E Xo $dttguss Uftis materia. soi Stinguis tenuis quid efficiat,, ii Sanguinei hominis ‘varij mores. $6 Sanguiscraffus quid efficiat* H Sanitas auropotior, ••* •' 'i Smiitdsmenioriterbbun -'' 'il? s«s/ «e medicamentis ajfuefcant. *to&cm Satietas vitanda. 50 Scipimdrukdineointiiti. »35 Securitas hominis chritfianiynde, ‘127 seitsen corruptum quidnoxet adferat, 106 icinenquid. 'aoo Seininis 1?finguink natur#. 24 SemmiscffUacidr Sa Semtiai "'->• ••27 ieneBitsprcematufd. '••“'“‘v®* Senes c?pueri cur alliniofi, ij Si^resflccindiuidcomtitionchnmidu •841 Senium quidfit. 25 ieucnvmoexhildtefcunt. W1'«3^ Sicci aUriBdfimmiditdxdalu(V;'7| SignaajfieBicerebti. ‘134* Signa calidi corporis. 35 Szghvi collapfte Valetudinis. - Simile abarcfccntibusfolijs. .88 si»;/? dlignis virentibus accenfiio uy simileii cereis acfunalibus. **<? hinule ab d:x<ttjv linimemiutxpcdibtiS. _ »28
sirpiledbainUs. t|'|. Siptilt aconfttifucoHHtihiali. 70» Simileipeffifero halitu? 20 Simile.icorio, /69 Simileab arbaruntej agrorum wlturdi tz/ Simtlc abagrie, 'vel bumidisyelficcis. 74. Simile dcolLtpfiseedhbus. '87 Simile ii ligni* yirentibus. 9 Simile arefluida. J; Smiledrebusiprtitis. .8« O Simile dfalfnginc confper/ts^ .59 SimiledfagimtadisptcfrikieSi: simile dccruiliaar olei colore.'-iiq Simile ab agilitate aptirn.-. .iit simile ab hominummoribus. 4.6 Simtleab igne «7 carbonibus deflagratis. iz& similedmadidohomme.:.' 1ii| Simile dcultura agrie •..=!>.•• »• 44» simile ab itdibus est eveftimentis jit» obdu- Siis. simile abherbarum miBufit. Smile aremoti fimis vifeeribus. Smile dcloacis domesticis. Simile dfatis. Smile dgallina qutcpullosfouet. simile ab ignitis. Similcdterra tsr femine. Simile dyitra c? candenteferro. V4, 9 '8 29 20 m •24, J9 eodem 39 14, Simik
'1?NDBX> $mileqb equis macilentis<> <f4« Smileab ignis agitatione. '»jo Simile abargilla. '-7* SUnikafumofts edibus. ••.Ig* ‘Simile aferri ac thalibis natura. K? Simileaflorum*? herbarum artificio . ..95. similedvafdulisdiflillatkijs. toj Simileab acerboyilhs. .»28 Simile adiluto "trino. 4, Skniledferuenti aqua tf oleQ. 73 simile ab arborum putatione.. .325 Simorbiformidabiles ergo ef-morS. .6z simulatores in conmuijs. 53 Synochus [eu continensfebris. ,98» 97 $itus in cibis. 106 Socordes qui. soli,humor Luna comparatur. 73 solitarijapoplexia obnoxiji .5^ somniadiuinitus immijft•9* somnus hiliofs ytilis. «24. Somntts in quem •vfum. 91 Somnusoffo horarum x 5? Somni-vlilitas. : somnicommoditates. 5a somnus es' "vigilia,, 5i spadix color qui. 33 spicetis color dfliica yel citima ordei.105 spiritus Domini. .»8 's/»V£-
1MnEXo SpirituspuriquideffitianU y 'Spiritus.6 Spiritus quid. 7 ‘Spirituum origo. 8 Spiritus Vtfe per corpus diffundat* <4 Spiritum aquisincumberequidfit. s8 Spiritus naturre. 18 Splen ynderifum moneat. 130 Splen cur hetitne caufa. n* Splenfifco afiimulatur. 129 Splen mentem obnubilat* »3* Splenis morbi* »33 Splen agilitatiofficit. 129 Splenis yfusor natura. >29 Splenem non poffe adimi. 129 'Studio fi melancholia expofiti. »28 &Hacuiqlnatura exploranda. '•> Sudandimodus. 97 Sudor Britan»ku$ynde nomenIndeptus. 97 Sudoriferus morbosinbelgica quando. \.97 sudor Anglicus ephemera’febrisJfiecies. 97 Superffitio. iZ Sftpinus decubitus nocentifiimus, 54. Sujfieffianobarbi. nz T. Temeraria audacia. 40. Temporum amii t? rotatum comparatio. 27 Temperamenta mutationiobnoxia. 84 V5Tcm -
INDHX, Xemperantiaquideffieiai, if& 'Temperamentumquid. 28 Tmulenticur balbutiant. 104. Ten:fmusquid. m Ttrebinthimefficacia. 67 Terebinthi»'* in liquorem rcda£ia>pdculenta fit. 68 Tetebintbmapreparatio. 68 TetriciquandofetfiuL '4 Tetrici affaefcantfodalitijs, 130 Theminodis ingemunt. i%z Theminceles oblmonemquare optanerit. i13 Tlnmon ofor hominum, -' ' -134. Tibicinis vita. 96 Turianus Cxfar . 129 Tranquillitas. 56 Triitalubenima. 6 V. Variagenera exercitationis. 48 Vecordes qui. »3* Venanontemereincidenda. 91 Venenatxherbct. 58 Veneris moderatio. 4* Ventris incommoda. 50 Veneris incommoda. 99 Veneris moderatio. 100 Venuscorpus eneruat. »3 Venm aflate yiris noxia* 75
INDEX» Vmhnaqua ftnt. 2 Verftcolorfpccies quid defgnct. U Villusplus fatis hitmidus noxius. 76 Vigilia moderationem exigit. 55 Vivumpueris noxium. 45 Vinum minusgenerofum. 66 Virilis atas, 1*7 Virtutibus "vitiapermixta . 4* Vitalisfpiritns. ’u \itai» quidfulciat. Vitellius bilis. u; Vitiofus cibus naturamdeprandi. 25 Vitulinidentesproucrbiitm. 95 Vitulimarmzfehotideni vV«'< 1’57 ynafidelia duos parietesdealbare. 78 Vnilioriis "Opts nciuiluo. Vndeanimorum Varietas. ’'\ n Vnde 'aquilonarcsferoces. 'v.-v-.v. ii Vnde Belga Hispanisfmiles. 3« Vndebarbatycapilli. 35 Vndecapillorum'copia. >38 Vnde honor mentis. 17 Vnde in corpore rebellio. »5 Vndenonnulle morofi. ii Vndenigripili. 35 Vndepetenda tranquillitas» 28 Vndeprarta cogitatio. »3 Vnde corporum vmetas. 1& vnde
INPEX>' : Phde II erilius esr generandiimjwteaM. .3§ Vndecanicics.J05 Vndeagilitas in pueritia. 92 /W<rvente cr arteria oriantur . •.85 Vtideflauacccfaries. >*,,.. 12? PhdefubitacanuieSi) ,, 88 Vndelingua balbuties ts? mcnibroyum tituba* J.’0. .. »05 Vndeprauirutiliorum mores. - '123 Vndetremor in periculis. 89 Vttde naturapropenfo. *95 Vndecolo? boms vdmalus* ;60 Vomitusquibus nQxius. .5? Vomitus raroprouocantlus. „e;i Vrinamprotfflxafltia. ^ VfusejfeHusq,pitmta, .10 5 Vtcorptisfitbjiftat...64. Vtgenerofi equiexplorandi. 49 Vtiforo. -j; ;', 95^ ytilisaliquandonaturcenmt&tio. q 'Vtloquela redituatur apopleticis. tup \t mors non fitformidabilis. 'ip K? . : :> S^etusabfq!Tudicio. 23 %enoquandofe[lwus . 4 FINI S. iJUL 1.1 ,11.