scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Exequias hechas en Roma a la Magestad Catolica del Rey Nuestro Señor Luis Primero ...

Cañas Trujillo, Juan Gaspar de

Full text

4' EXEQUIAS // HECHAS EN ROMA ALA MAGESTAV CATOLICA DEL rey nuestro señor D* LUIS PRIMERO HaUamlofe emargaáo en bs Negocios tk la Embaxada el Eminemifs. yReverendif. Señor DON FRANCISCO DE ACQUAVIVA YARAGON CARDENAL OBISPO DE SABINA _ YPROTECTOR DE LOS REYNOS DE ESPAÑA= Vefcribiolas de Orden de Su Eminencia EL DOCTOR D- JUAN GASPAR DE Admlmíl'sxior ¡le la Real Cafa Je S.ml¡ago Je la Nacían íffaaola , EN roma NT ADE JUANAl AR CON LICENCIA DR LOS SVPÍRÍORES. (VIL) Reynado; corto termino paj-a el bien publico ,pequeño efpado parad defseo de fus Vaflallos, pai'a eldelaCriftiandicli perú largo, ficonfideramoslo que en dadquirió. El conocimiento de las cofas, yno los años, Ibn grados de la vida ,cuya alma fon las ciencias ;que el vivir ddignorante, mas esíbmbraque vida .Mas vive, quien mas fabe ;yunmomcncodevidaanimadodeladcncia fe fabrica ligios álacternidad, mientras muchos figlos de vida oprimidos con la ignorancia ,ápenas fon momentos que fe pierden de villa en la Poíleridad .Pudo pues la muerte abreviar los años, ycon ellos el R.eynadoánueílrodifunto Monarca, pero no la vida, para la qual leabriofu elevado talentorumbosilaimmortalidad .Vivió mucho, peropocosaños, porcuyaíálta mcejlmn faBum eji cor noJlru?n . Llegó áRoma lo fúneño delta noticia el dia 22. de Setiembre , átiempo que con alborozos le prepaiavan triunfales Arcos ála Santidad del nuevo Pontífice ,que á los 24. debía tomar la poffelTionde fu Lateranenfe Efpolá :motivo julliflimo para que el E- minentifs. Señor D. Francifeo de Acquaviv.a yAragón ,Cardenal Ohifpo de Sabina ,ydignift. Míniñro de Su Mageílad ,que álafazonfehaUavafuera, rctardalse cucrdamcnteclbolver, por no confundir con la muerte del mayor dclenfor de la Ygleíia las glorias del Padre univerfal de toda ella . Exccutólo el dia 25. rcllituycndolTe al RealPalacio déla Embaxada, cuyas puertas ,en fuñas de dolor ,mandó quedaíTcn cerradas ;yno permitiéndole llifielcongoxa mayores treguas alaexpreífion ,pidió immediatamente audiencia para dar áSu Santidad parte de lo fucedido ;poniéndolo fucceílivamente en noticia de todas las Peribnas dedillinzion, quefehallavan en ella Corte. Obtúvola el dia 26. yen ella con la infauíta nueva prefentó aSu Beatitud una carta del fegunda ves reynante Padre del difunto Monarca ;yera del tenor figuiente . Mtíi SantoPadn. La te7nprana 7nuerte dd Rehui Bjo, y¡asinjlanciasde fuis Confcjos.y Áíinifiros, ampujfos de fu amor, yconocimiento de la tierna edad, en que quedad Principe D.Fernando ,mi Hijo ;nic han preciJ!ado avolver (VIII.) 2empuñar el Cetro ytoinar la Corona ,(que gujiofamente aviarenunciado )ahandonatido el retiro qucparami quietud ,ymas libremente dedicarme dDios ,avia efeojido coiu, tan plena volnnladt por evitar los inconvenientes que refultafian de una menor edad en el Govierno de tan bajíos Dominios en la prefente conflituzion. Doi quenta dV. Santidad de ojie fuccefo en confcquencia de vii atenziony reverencia dV. Beaiitud-, debiendo ajfegurark daré por bien empleado el nuevo trabajo ,afan,y quidado, áque la Divina Providencia tan vifu bkmente ha queridohuclva ,fipor cjie medio logro oca/mes de dedicarme, comodefeo, enladcfcnfaymayorbiendelaunivcrfalTglefía ,ydelaSantaScde ydar áV. Santidadevideyites pruebas délo que reverendoy venerofu SantaVerfona, dcuyos Pies humildemente pojlrado ,pido de nuevofu Santa Bendición para la Reysia, para Mi, ypara mis Hijos .Hucjlro Señor guarded V. Santidadmuchos años ,comodefeo. Aiadrid¿íS. de Setiembre de 1724. Precifladoreempiiñóeldexaclo Cetro,y bolvioá ceñir la renunciada Corona; por que la experiencia aviendolc hecho conof ccrbíonlopcíTadüdella, ni atm hallada laqueria; peroelhallarla de nuevo tan prcflo le hizo creer eran difpoíiziones del Cielo , Voliiiicad Divina. Quomodo tam cithinvenirapotuijii ?le decía admiradoHáac álu HijoJacob ;yrcípondiole eñe, íer aquellas brevedades pruebas de la Divina Voluntad; Voluntas Dei fuif, querer el Cielo, que con íii Beridizion reynaíTc .Rcípondiole pues Su Santidad álaMageftaddenucñro Rey conlasliguientcs cíprefliones . CharjJJime in ChriBo Fili •noficr Scilutem, ^ íApoJlolicam BcnediSlionuni. Laintcmpcjlivacomejatturafatta del Re Luigi Figlio si degno della AíaeJláVoJira, ha giujiamenie riempitoJi amarczzci it cuorc di «gran Padre, de’fuoi VaJJalli ,editutti i buoni CattoUci ,emohopin il yiojiro tanto intercffato Pudre dolíafia Regia Fatniglia .edefuoi vajii Regni ,dopoaverfujjragató queHa benedelta Anima nelfagro Altare, cco'privati, e foleriniSacriJicj ,c¿ rivohianioaUa ñiacjia Vojirajonmamcntc ringraziandola inejfcr^pcr bcn publico gravata dclpcfo di ri(ijfu7}iei'c il Govenio dcUci dioncu'cbiíit acojio della quiete, che Ji Ora eletta con ammirtibile efempio ,per attender foto al fervizio del Signare .cd al profitto dolía fuá aniina .Vojlra Alaefá con tal alto harallegrato ifuoi Sudditi, cconfolato Noi, che da quellofperia/no dalla Divina Providenza ivantaggi dcllaReligione, claVace dalla Chiefa. No'tcrtnini, chclaALV. ci cfpritne di ejferji privato della confolatione ,cha traeva dal fio ritiró ,famo piif di lei ftati 7ieU‘ infelice nafra elezione a quefogrado dell'ApoJiolatO', inaquel Sig.chc alejfc Noi deboli alia Carica delSaccrdozio formidabile agli Ordini¡lejfidcgli Angelí ,rifabilirá la Al V.gict rendutaforte alfofegno della fia Aionarchia con nuovi ajuti arcggerla ,cgovernarla atnaggior gloria del Divin Nome ,cd a benefizio de redenti dalfio fefo^Divin Sangiic. Quefofia fempre da Noi invócalo fovra della Ai. V. della Sercnijfma Regina fia Conforte, cde'Rcgj fuoi Figliuoli, mentre dalla di lei Vietáattendiamo la continuazione delfio Patrocinio verfo la Chiefafia Aiadrc ,elafuá offervanza verfo quefafimu Sede ,ficcome ci promettono ifuoi RcgjCarattCi'i dcUabcnigniJlma Lcttera delli 8. di Sctteinbrc-, craffermando aV- Ai. il nofi-o cofantiflmofudioin cooperare a tutte lefie Regle Sodisfazioni, conpwiezza di Pafórale Affetto compartiamo alia Al V., £? alia Real Famiglia l'Apofótica Benedizione . Datim Romee apud S. Aíariam AJajorem die fexta 03o- hris 1724. Moderofele áSu Beatitud el dolor con el coníuclo de ver nuevamente fobre elTronodelas Eípañas, mandando ádos M'ndos, la heroicidad de un Rey» queíegun la maximade S. Pablo, utens boc mundo tamquam non utatur , avia íábido defender íiis Coronas fin entregarles un corazón, que tenia dedicado áDios . Pero como el mítigaife el dolor, no es acabarfe, le expresó cen ternuras de Padre en el Conciftorio íea'eto deldia27. deSetiem- Wc ,como íe vee en la Alocuzion que figue . (X.) KENER-^B/LEí fratres, INtribulatmiibuh invcnenmt nos nimis ,dum clamaremus ad Dominum, utin taiítis periculh conjiimtosvifitaret nos infalutari fuo, &confolationes fuá Icetijicarent animam nojlrain-, cogimitr ItiBuoJiJfmam Chrijliance Reipublicie calamitatem exhocloco deplorare^ f;$Patgrni animi dolorem cim Fraternitatibus vejiris communkare ;ut quos ordinis ratio hi folUcitiidinis partem afeivit ,in sneeroris etiam ,£? obfecrationum confortiuvi advocemns .Jam autem ad aures vejiras tri- JliJfirnumnuncium accidijjcnondubitamus ,LudovicumPrimum Hifpaniaru7n Regem Catholicim in ipfo adokfcentis cetatis flore Icetbali morbo correptimi presmatura martefupremum dieni obijjfc, ^Regno, vitáquefimBiim, cateris quidem humante infirmitatis cxejnphm ,PoptiUs autem fuis ,honifque ómnibus trijlc dejiderium ,luñumqiie rcliquijfc .Eo autem molejiior adtantivulneris gravitatem ,acccjja acerUtas ,quotnajorem Rexoptimus fui expeBatione^n Religiones fujlitid, Catifilio , cunB/fque Regles indolis Virtiitibus promoverat ;Qiite dum ad Chrijliani yiominis incrementinn ,Ri;grwn¿mquefcelicitate>n, adquantillofucratd Párentefapicntiffimo monitiss &cxemplis hiftttutus ,fruBus ubérrimospoUicerentur ,in acerbiorisjaB urts argumenta cejfcrunt .At quoniamhiimariarum rerum momenta ceterni Regis nutu ,providentidque vertuntur ,primiim quidem incomprchenjibilta lllius judicia ,qiid dccet animi dcmiffione vencremur ;tum ad ferenda pió Regi fuffragia incumbamus ;Id vero ,etji oblatis Deo privatis prccilusfaceré non omijivms ,ac Fraternitates etiam Vejlrasprcefi' tijfenondubitamus, dietamen Vobis indkcndd id ipfum de more inPontificio nojlro Saccllo incommune prxjiabivms. Deum intered, Vcnerabiles Fratres ,fupplkib¡is votis obtejiemur ,ut religiojljfima Hifp/morum Geni/, tanta calamitatis damnarifarciat, &Charijlmum inChrifto Filium nojlnm Regem Catbolicum defuuHi Principis Patrem ccelejli confolationeperfundat, Regiamque Domiimbonorumotnniunt ubertate aiigeat ,&cumulct •o íXI.) Celefararonfe pues eldia j.de Oñiibreen la Capilla Paulina del Apoftolico Qiiirmal Palacio las Exequias por eldiüuiEo K.ey , con el íumptuofo Aparato de damalcos morados, que eníemej antes funziones fe acoftumbra. Affiílioáellas SuSancidad, veynte ylíete Cardenales ,que eran los que en Romale allavan con lálud; toda la Prelatura; los RcvercndilTimos Generales de las Ordenes Ecdeíiaíiiais ,que tienen lugar en Capilla ;el Duque de Gravinafobrino de Su Beatitud, como Principe del SacroSolio; elDuquedcPoli, como Gran Maellre perpetuo del Sacro Oípicio Apoílolico ilos Confervadores yPrior del Pueblo Romano ; yenel lugar que le compete, el Conde Magnani Embaxador de Bolonia . CantólaMifaclEminentifs. Señor Cardenal de Acquaviva, digtüinmoMiniíírodeSu Mageílad; dclpuesdelaqual, D. Domingo Antonio Norcia Canónigo de S. Lorenzo inDamalb, elegido para ello por Su Eminencia, dixounafunebre Oración, tan hija de lu talento ,que para conocerla por tal ,balfa el leerla ; Contigit Cnv7t, como dice CaíTiodoro, dijfimikmjilmmpkrumquegencrari ;Jed orado difpar moribus ,ingenio vix potcjl imeniri . Acabada la Oración ,fe firvio Su Santidad meííno, veftido de Pluvial roxoyMiti-a de tela de plata, entonar clrefponfo, para que en la Funzionno quedalTe cofa per delTear . Solofaltava, que el vigilante afedo del Eminentifs. Señor Cardenal de Acquaviva ,en nombre de la NaciónEfpañola, rindiefse los últimos obíéqiiios al difunto Rey .Teníalo ya Su Eminenciapremedicado ;pero la cortedad del tiempo, yel aver Su Santidad querido acelerar lus fufragios, le impidiéronla execuzion hafta ocho dias deípues ,que fue álos cinco de Odubre :ypara que todofuefie con mas cumplida íólemnidad, fuplicóá Su BeaiLtud le permiticlTc convidar al facro Colegio ¡cuya licencia no folamente obtuvo, fino que concluida larefi:rida Funzion del día 3.de Odubre ,dixo Su Santidad álos Señores Cardenales en la fala deParamentos que eflimaria no faltaíTen . Eligió Su Eminencia la Real Yglefia de Santiago, como mas principal de las que la Nación Fí^iñola tiene en Roma, 7*=^^ (Xir.) (jual, como tal ificmpre fehan celebrado las Reales Funzioncs, y aviendo comunicado fu animo a los Señores D. Franciíco de Cavczson ySefsc ,yD. Franciíco Diaz de la Peña,Adminiíbadores dclareléndaRealCalá, ellos en nombre de íúllkiñrifs. Congregación exhibieron áSu Eminencia íüs Períbnas yguaneo ubielTe con que poderle íérvir. Las InfcrJpciones encargó SuEminencia alaerudiciondeMonléñor Bactelli, Arzobiípo de Amafia; laMufica áSevero deLúea Maeft-o de Capillajubilado dedicha Real Ygleíia; yla Arquitectura del todo áAntonio Cannevari, uno de los mas íámoíbs Arquireflos de Roma . Pero antes de pafliir ádelante ,ferá bien dar alguna noticia de la Real Yglefia, para gucconmayor facilidad íecoraprehenda el adorno dclla . Su antigüedad no es tanta, guanta la de la Real Fundación ; pues fue fabricada por D. Aloníó Paradinas Obiípo de Ciudad Rodrigo,el qual hallandoílé Governador déla RealCalade Santiago, ycon cíla ocaíion, reconociendo las eftrechezes dclla, compró algunas calas en Plaza Navona ,yen el fitio dellas ,á expenfas proprias ,hizo íacar de cimientos nueva fabrica ,mas comoda ymas capaz de la que antes le tenia ,terminando la obra con augmento de la Real Fundazion ,yfus rentas ,por los años de 148 5. quafi dos figlos de^ues de fundada ydotada la Real Caía por el Serení (Timo Infante D. Enrique de Caftilla, Hijo del Santo Rey D. Fernando. Su hechura dá en logoticojyfu tamaño es deligual. Tiene r74- palmos iuquiteólonicos de largo, comprehendiendo las paredes de' las dos fachadas relancho, en pai'tes fe efÜendeá 171. palmos, comprchendidas igualmente las pai-edes laterales; yen parces liega lbl(^i 13r.En alto, deíde el pavimento harta la faobeda mayor, no excede de 60. palmos. Tiene por confines ,áios lados ,de una parte el Real Flofjsital ;yde otra ,algunas calas ;como arti mil' -ajiopor lasfacliadas, de una parte el foro agonal, ydclaotr.a, l.i calle dcl Archigymnaíio Romano. ComponcíTc de tres naves. En la de en medio haelTadoííempre el Altar mayoribienfi primitivamente fe hailava hazia la Sapi- (XIII.) enzia (aíll llaman en Rojna al Archigymnafio de la Unlverridad) teniendo configuicntcmence entonces por fachada principal, U qiic mira ala plaza navona; yoy se halla al contrario hazia la parte de dicha plaza ,ytiene por fachada principal la quemiraila Univerfidad .En las naves laterales ay trezc capillas de varios tamaños, yalgunas dcllas coníobreíálientes pinturas. Los dos lados de la tribuna del Altar mayor eftan cen-ados, ycon tres Choretos por parte, hechos ámanera de balcón para comodidad de los EmbaxadorcsyPeríbnages que fiielen alTiíhr en algunas fiinziones. Supuefta efta breve noticia, cmpezai-é por el fúnebre aparato delaíáchada principal. Tiene eña una puerta íblamentc; yíbbreelfrontifpiciodclla fe vían dos eftatuas de la Fama, que con Las faces íé declaravan ferales anunciadoras de noticias lúgubres ; yconel aíto de eftar íéntadas denotavan la repugnancia eri divulgarlas. Debaxo de las dos ventanas ,que correfponden á las naves laterales pendían dos cartelones con las figuienteslnfcripciones: decía la una. PRIMITIAS AMORIS PATERNI QJJAM EXCELSI5 ANIMI DOTIBUS ET CORPoaiS FORMA IMPERIO DIGNA PROMERITUS REGIAM CORONAM AB OPTIMO PIISSIMO Q_U EPARENTE ANTE DIEM ULTRO SIBI DELATAM EIDEM CONTRA VOTUM SÜPERSTITI ANTE DIEM NON INVITUS RESTITUIT. (XX.) efte efééto íé avian pucfto álos dos lados deentre elTumuloy la En los choretos aíHílieron los feñores Embaxadores de Portugal ,yde Venezia iel Duque de Gravina ,yel Principe deMontcnületo, Sobrinos de lü Santidad ;ylas fcñoras PrincelTadePombiin.yDuqucíádeCaftel deSangroj aquienes recivio el fcñor DonFélix Cornexo, Cavallero de tan relevantes prendas, yprobada abilidad ,que fe ha merecido le tenga fu Mageftad en efta Corte para fu re¿férvido. Los relpedivos Miniftros del Imperio ,yde Francia ,íé hallavan ,como Cardenales ,en la tribuna :y aunque fe reícrvó choreto para las Mageftades Bricaiáccis, no intervinieron por hallarfe fuera de Roma. Cantóla mifa Monfeñor Urfini, ArzobilpodeCorinto, ySobrino de fu Beatitud, revertido con una rica ybien bordada cafulla ,que para efte efeítohizo hazer el Eminentifs. Señor Cardenal de Acquaviva. Tuvo porAÍTirtente vertido conpluvialáD. Domingo de Biiftamante, Canónigo Dodoralde la Santa Yglefia de Toledo, yfu Agente Commiflario en Roma:ycomo lasExeqmas fehazianpor elSeñorCanicnídciiuuinbrcdcIa Nazion Espaf^ la, quifibfuEminencia, imitandoloquc los demas Minirtros fus PredecclTorps -wian hecho en femexantes ocafiones ,que perfonas délas dos Coronas de Cartillayde Aragón, incei-vinieííen en el minifterio del divino Oficio .Por la de Cartilla, finrio deDiácono •D- Pedro de C.añroy Orofeo, Dean eleólo deJaén, yQuarenta de la Real Cafe de Santiago ;por la deA'agon,firvio deSubdincono D. Lorenzo de Otto, Quarenta de la RealCaía de Monferrate; yparaque todoprocedicííecon el decoro ,gravedad ,ypuntualidad debida ,aíTiílieron dos Maertros de ceremonias del Papa ,y algunos miniftros de la Sacrirtia Pontificia. La mufica íóbrefelio en compofizion ,yen voces ;pues eftas eran de las mas excelentes de Roma. ^Acabada laMifTa, el M.R.P.Jofeph de Andofilla,d£laCom- "pañía deJefes, yfurtitiito de la Afliftencia General de Efp^^' “tdixo la Oración fúnebre ,paraaáo elogio barta decir, queera íi»a • 't- Se encuentran en ella la cloqiiencia de Galva. yla dulce minien "'"daddelfccratcs. Menos voz, ni pudiera exprefer ^ (XXI.) ^ dolor. lu alcanzara con tan fuavos ecos amitigar lo trille del pefer. VealTe al fin deíla Relazion . Deanes de laOraciónfueron, diílribuidas las velas, dándolas de áquatro libras álos Señores Cardenales ;de adosálos Prelados ,y alosAdminillradoresdeSantiagoi yde menor peíbálos demas. Hecha la diílribucion, el Arzobüpo celebrante aíTiílido de qúatro Arzobiípos de los del Solio Pontificio, con pluviales negroí ymitras blancas ;de lu AlTiílcnte ;del Diácono,ydel Subdiacono ipafsü ál Tiitnulo pai-a executarlas acoílumbradas ceremonias, que ordena el Rituál ;ylos múñeos con acorde dellemplanza ,y dolorofa armonía cantaron cinco reíponfos, entonándoles el primero MonfeñorAccoramboni, Arzobifpo dcFilipo, ySotodatario ;el fegundo ,Monfenor (Zofeia, Arzobifpo de TrajanopoU , ySecretario de memoriales; elterzero, Moníeñor Merlini ,Árzobifpo delconio, ySecretario de Cifi-as; elquarco, Monfeñor Marefofehi, Arzobüpode Cefarea, yAuditor de fu Santidad; el quinto ,yultimo ,Monléñor Urfini ,Arzobifpo celebrante . Terminóle con ello la funzion ;pero no los aplaulós que ella dexdalEniinentiirimoScnoi Cardenal ¿«Acquaviva, qui endió cumplidas gracias al Sacro Colegio, ylas mandó dai- en fu nombre álos Señores Embaxadores, ydemas Nobleza que affiílio cnlos choretos .El concurfo del Pueblo fiic tanto, que nofe huvicran podido obviar algunos defordenes, fi no fe huviefle tomado la providencia de que algunos Efguizaros de los de las Guardias del Papa cuidalón de las puercas :yaffi par.iquc la curiofi^d de todos quedafefatisfecha, fe difirió por algunos dias deshazer el Tiunulo, cuios dcfpojos quedaron todos de limoCia ala Real Yglelia de Muvcumplidamente defempeñada dexava fu Eminencia ala Nación Elpañola con el fmgular luzimiento de tan aplaudida funzion ipero el amor Caílellano que para con fus Soberanos carece de limites ,no labiendofe contener dentro de los que Je «'"Pr hendían comolipartepriucipaldcltodode la Naaon ;jufgo^ tarle algo áfudolorfurafpaíTandolostermmosdela generalidad no fe explicava con algo de particular. _„„.,cdela Determinó pues, la Congregación de Señores CJuaicntas de la (XXII,) Real Cafa de Santiago, en quien toda la Nación CafleUanafc llalla repreíéntada ,celebrar por finuevasHonras con la efoeciali daddeqiicciiladiñnfauciondcccra.álos Señores Congreganrpí fe diefe doblado pefo del que en otras qualcfquiera exeq^ S acoftumbra diUribuir, para haíta en efto contracüftingüiri¿ de ks demás. aiebraronfe pues á expenfas de la Real Cafa el dia nueve de Odubre, con todo el mifmo aparato que las precedentes AffiñLo el Cuerpo entero de la Congregación, fin que faltafe alguno de los adualiis nobiliOimos membros que hcomponen. Ocupó dluBac que acoíhmbra, yfc el mifmo que en las antecedentes avian ocupa^ bs Señores Cardenales. Cantó la milTa el muAriffimo Señor D^Thoras Nanea Flores, Oydor de la Sacra Rotapor la Corona de Caítilla ,ydigminmo Governador de dicha Real Cala .Sir^eronle de Diácono, yde Subdiacono, dos de ios mas princif^les CcpcjlanesdcUa. Dirixio las ceremonias el que efte año fe haUava ^MacflrodeUasenla Real Yglefia. DiñribuiolTecongeneroíidad la ceraa todos los Capellanes ,ydemas perfonas, áquieneslcacoítuinbradarl.-i .Lurio uiutlioknucva coinpofi7ion de muficaquepara efl.tfunzion hizo Juan Biordi. adual Maeftro de capi Ib de b. Real Yglefia ;yparece íé cfmeraíTen aquel dia los múfleos ,quefueron de lus mexores de Roma . Acabada la Mifa, el lUuílrifllino Celebrante, aíliljido de qiiatro Señores Quarenus con pluviales negrosidelDiacono; del Subdiaconoiy del Maeftro de Ccremonias.pafsó ál Tumulopara los Refponfos ,que con flébil melodía cantaron los muficos ,entonándoles el primero D.Diegode Gongorai el fegundo, D,JofepliBlafquczjelterceroD-MelchorOrtiz;eIquai-to,D,PedrodeCaftroy Oroíco ,Dean de la Santa Catedral Yglefia de Jaén; el quinto yulmiio Monfeñor Illuñriíllmo Celebrante. Con eft,i deinonftracion dio uconocer la Congregación qiian fenfible le aym fido el fiical eífa-ago que en la mas prccioli vida avia hecho la inexorable muerte; y.al mismo tiempo, figuiendo en ello las huellas de su Eminencia con la imitación inoftró fu eftima. Era cfta muy debida iquien la mifma embidia no fupo nejar lüsaplaufos ;áquien lo general de la Nación en cfta ocafion debía fus (XXIII.) íiisdeíémpcn os, yáquien culos grandes cargos iiá iavido con replicadas pruebas grangeaidc los honores . Ello es,difcrctoLe¿tor, loque mi cortedadha lábido dezirte de una Funciónmerecedora de mexores rafgos, que los de mí pluma ¡pero fircpaj-o. que para explicar lo intenlbdcl dolor úpenos ay exprefion que bañe ;ypara defciibir lo luzido de la Funzion en lo breve fii dilpoficion ,diffidlmente Ib encuentr.a pluma que alcanzo ivenero laprolunda prudencia del purpurado Miniíh-o, que para mayor oftentacion de fu grandeza quiflb valerle de tan débil inftriimento. Recibe pues, la buena voluntad de quien ocupado en varias colas ha necelTitado hurtarles el tiempo para form.ar erta Relación; yperdona aquellos yerros de imprenta ,que diffiolmentele reincdia.n en Paiz eftrangero. 1 li. I l: 1 i' (XXV.) INFUNER. E LUDOVICIL Catholici Hifpamarim lijígis oR A TIo Habita in Pontificio QnirinaliSacello, cúm Eidem V. Non. Oftobris parcntaretnr. AD SSDOMINUM NOSTRUM BENEDICTUM XIIL VoNT. MAX. AB ANTONIO DOMINICO NORCIA, S. Laurentii in Daniafo Bajllicce Canónico. ANCipfam Romante Urbis ,Caput térrarum Orbis ,Ecclefiam ,quam diebus nupcr elapfis, tanquamSponlamornatam Viro fuo. Tibí ,Bcatilfime Pacer ,obviara proce'flilTe iconípeximus; in acerbifTimofunere Ludovici, Regis Catholici ,ramquam Matrera prope inortales exuvias filii; atratarn hodie ccrnimiis infidere .Oingens c.xigui temporis viciflimdo !Quis in tam ceícri, lam inopinato Principis Adolefceniís occaíu: in tam acerba , tam gravi ,non Hifpanianun tantiim ,léd univerfe prorfus Cliriíliana;RcipublicEja¿hira, vellaaymismoduin, veldoloritcmperanrentiim poterit adiiibere ?Égo raccum atiimo reputaos, quódriullaunqnam in obitu cíeceroriimPrincipnmconiblatio repeririiblet, caprofeaócfi, qiiceexlongarerumcgregiégefiariim commemorationcpercipicur; hanc íereadempcameíTe niiferabilicer defleo .Illiim quippc ineffabilis providencia confilii potras oítendic Regno ,quámdedit .Si quanto in luétu ,&Iquallore ora- (xxvr.) I niaefle animadvcrto ;tantamegoaddicendum vim, ^faculta- 1 tcmconferrü poísemjexeditifl’imo Jiocoinniumloco, transmare, trans alpes.extraanni.folisque vías, longo,lateque Icnimeiitadolo risme effuliim cfio confiderem iMaxinii Principis admirabiles.incrcdibilefque virtates voris laudibus profequendo .At ipfas bago ordiiie recenfére virtntes, qucuaun fi-iidus fperai-e máximos, percipei'tí nuUos, niorce intercedente, licneric; niliil aliad profesó foret ,qnam defideriuin augere ,infliftumqiie animis vnlnus exaíperarc .Qn^ igitni' hodierno dic partes milii reliétíE funt ? CümTe, BeatifllmcPater, ficéis ocnlis, infrañoque aniinoextrcina pietatis officia Catholico Regi perlblventem intueor :in Jpcmmagnamadducor, illum neciniícrc, nec omnino mortuum efic; fed lilis propemodamcasleftibusVirtntibus. quafi qiiibufdam gi-adibus ,eó fibi celeriús reditum ,unde venerat coraparaíTe. Ex qiio Íálubcrrímíe rccordationis íbntc haiuiendum efi in tanta reriim acerbitate íblatiiim . Diim bellis iindiqiie ai'dcrert Europa regnaprodiit Ludovicus inlucem. NonenimnafeuntorHeroes, nifimagnislaboribusobjiciantni'- Interea crevit veliit ai'bor occoltoíEvo, majoremquotidie príEÍéferens ingenii alacritatcm, atque animi fbrticadinem. Omnidiíciplinaruni genere excnltus; &peracriquodaminfeligendisrebiis judiciopneditiis: in eam prKcipnc dodtrinEpartem incnbuit ,ex qna laudabili ter vivendi ratio pcrcipitur .Qnantiiin | prxterca dignitatis ,6c gloria ,vcl ipfis Regibus addcre pofiunt bcllicK arcis fiiidia, tanttim illi ab ineuiite retace addidcninc .Ne- I nio fiqiüdem melii'is didicit moliri arces ,tutari ni:en¡.-i :parai-o na- | ves ,ducere claffcs :inctari cafira .infiruere acies ;pugnare hafia, 1 fcrirccníe. SialiquiscxpriícisHeroibtis tanto elíec Principi comparandus; TuMíircclkisefles, quidccem, &oíloanno5pariter natas, iifdemquc cumulatits virtiitibns, ancedicmdecefiiíH iin- ; matura morte interceptas .Sedfiipra hasoinncs corporis, atqus ] animi dotes,ineo potilTirniim vilá eft eminere pictas, atque religio; I qiiibiis taraquam gemims facibus ,gemino (ucitainquam) térra- I rumorbi, Polis infiar illnxit .Tantanim incrementa virtutsim- | Lretisinterea rpcdabat oculis amantifiinius Pacer, Philu>pus_V- cevinofiri máximum dcciis, 6cluracn. Cumqiic,pofi varios lor- (XXVII.) íuiiscafus, bdlorumque diíci'imina, fibi tándem fii-maffetiotics armis conciifla Regnü ,ftatiut corumdcm habenas fapientifnma Filio ti-adcrc moderondas. Alia fiquidem Regiia niillis cii-cumlcri- ptalimicibus, nuliis obnoxia pertiirbationibus, comparandifolicitus, una. cuín IcítifnmaUxorc ,Elifabech Farnefia, cujus nomen, &glorianumquam delcbitoblivio.jamdudum in Seceliiim Saníli Idelfonfi, iit totus inlianc curam incumberet, ferecipere cogitaverat .Ll’Dovicus in Imperium vocatus .expalluic ,ingemuic , oblluptiic. AborcchariflimiGenitorisaunquampaíruscíTctavclli; niíÍipfiusjuiribus,quibusfemperlibentilliméobtemperavcrat, parerc íemel cogerctur invitiis .Sufeepta itaque triiim Germanorum Fratrum ,totque lata Populorum ,tutela fimul, Scciuíi, cam adeófapienter, ac laudabiliter geffi: ;utnifihoc probe caUcrenc omnes ,miliiquc in prsfens recenléndi onus adjicerctm- ,laboraretverborum fides. Inpiiblicis, atqueprivatis, extcrnis, atque domcfticis, affiduiconñdundis ncgociis, non foluin propnam fententiamferre, fed &aUenam expenderé prudentiíliménovit. lilamvcrólémpcrveltenuit, velimprobavit, quamfapicntisrimi Patrisoraculumfcitcítatuni.velhi-maverat, vcl rcjecei-at .JuíhtiK ,&arquitaci (quas Demofthenes Ai-as appellavic in omnium animis ad colendum pofitas )Templum, ut ita inqiiam ,auguñurn insrens in arce pedoris fediiícavit. Sands huic ApoñoUcfe bedi araplisfimamfilialisübedicntis, Scamoris figniñcauonemjugiteipr4uit. Evangelu prscones in rcmotisfimis Infidehum plag.s tueri, vei authoritatc ,vel ope, numquam omifit. Orthodoxx Religioms, ac Fidei in ómnibus ,quibus priecrat ,valtishmis Kegnis, magnas excitic, &AlTertor, fieVindex. PacemltaíiKi arque Europa omnianinúcontentione parabat ;cum lubko cOTreprus morbo, in febrim incidit: atque ad perpetua feucitatis or tunibrevi perventurumefle fummopere fidens ;terrena, ac u xa felicitatis Portum, quemeateris dcfignavcracAnpcifeduin re- Uctuit .^ger incerea corpore jacens ,fii-mo adhuc animi robore fi?fe altiúsLtollcbat aáDíiim .Ex ifto pofeasfiii»; chanmis varice, hiñe ociilosadSmnfam.iudeadRcgniimconvertit;!!- que fienaris Teftanieiití Tabnlis, alteramPatn comcndavit, íü- ?cn.m, dcmió&fcipicndcri, rdiqoit. Majoriverbommponde (XXVIII.) re ,Cfi fas cñ diccre) ülud Ncrv». ac TrajaniEloghmPhiJippo ac Ludovico adfcribi pNDlTe fie arbitror ;Drgiius uterq-, eligí .Vtermie Vigiiuaeligerc. CúmfibitandemadelTediem, adquernfepiaverat femper ,incellexiffet :omma,qua: ad expiandum ,rnu^en' diimqucaniimimdivinitiisinftirutaíuenmt, ultro acceriivithuniiliccr.acreverentcrfnfcepit. Etqiióniam Jcduló cogitaverat, qudd :Duri£imuntjudicivm ,quipr<efunt,fief, has voces, iiuer gemicus ,atqiie lacrymas ,fudit :Aíc mifcrumfcd minusprofeBc mifcrum,qiiiabrcv!temporisfpatio ad rtddendamdsampUJiviisKegHhTat¡07icvt,immcnfa Dii Bonitas me vacare dignatur. iÉíiiiantibiisdemdeprse nimio fanguinis ardore vilccribtis, viliiscftifenfibusalienari. Tune penicCis excuíTo pondere, quo antea premebatur, omnes lápientix fines fuperavit, extelll t.Quippe íkpius in divinis laudLbus ,&precibus ,&gratianim aítionibiis perlblvcndis ,interdum difficiliimis inilitaris Ai'chiteáburíe quieftionibus explicandis ,appofite vcrl'abatur .Sic optímus Princeps , quod vigilando peragere folebat affidué ,nec íbmno immaturje mortis jain feré ínterceptiis ,defhtit opcraii. Eo tándem momen- to temporis, qno fatur omnium Ueus ab xternitate decreverat , piiLcheiTimam efBavit animam .Triftiffimijs mortis mincius, quó pauloantc fe Phüippus abdiderat ,velocioraurapcrvcnit- Sicut do ceelo taita ilice ,fub qua placido recumbebat, tcnitus expergifeiturPaílor; itaPai'entis animus repentino iituperempto Filio, in quem omne ciirariim pondas exoneraverat, rrenicbundiis furrexit; ncc alia protulit ,quarnápatientifllmo viro niutuata verba: Dominas dedit, Domhius abjlulit. Mcruit nempe auferri inipfoadoleícenda flore, qui Deibonusodor, arque jucundifllraus tuorat. Meniit auferri ,qui conlúmmatiisinbrcvi malta témpora explcvcrat. Jainfatisni'bitror, íélé omnium animis ingelTiiTc de illius adepta felicitare Ii-titiam. Oiitinam, qnot illi dcfuenint anni ad máxima, quíecumqiic inchoaverat, perficienda, totvitíE aiigeantur fuperfiiti genitori !Dignus profeitó eíV Imperii diiiturnitate ,qui adcü (ápicnter hbentis temporis brevitateni agnofeit. Adíicü cccloFilius: neipfiiis virciitum cultor diligcnriflimus, Paterunquamputet jaituramficercpotuifle. Tándem ad Hilpanici R-C- gnifecuritatcm, &decus, ac Catholicie Rciigionis pr,tíidium, (XXIX.) Cliriftiartsquc Rcipublics ti-anquillitatem ,nobisoccurratDcus Optinius Maximus in his prccibus, optatis,6cvotis:UtPhilippus tanci imperii clavum iccrum tcnens, có rainus fentiat regnancü onus,quómagis rcgnat invitus . i