Symbolorum & emblematum ex animalibus quadrupedibus desumtorum centuria altera collecta

WSYMBOLORVMN§ TMBLEMATVM Ex ANIMALIBVS QVA* DBVPEDIBVS nDESVMTORVM A (CENTVRIA ALTERAS 1/jf COLLECTAv pjfA Iqachimo camerario [SjVTftY iMiiilMtbi 3tfyiWfJjlUZ t a i Illuftri{s.&: Prasclanfs. indolis Principibus ac Dominis, ®. CH^ISTIATfO, D. Jo HAHJ2fI geo %G IO, 8i D. <A VGVSTO, ( Serenifi.6lectorisCiis.isTi an i, L.M . filiti,Dominisfuti clemcnttfitmti, S. T>. Etvs est PRAECEPTVM, AC MTI‘ torum eruditorum hominum fententia confirmatunu ,in omni laudabili dodtrina bonarum artium &litterarum_i 3utilitatem debere effle conjunftam cum aliqua oble&atione :idque inprimis obfervandum in puerili inftitutione ,cuius principia nlioquin moleftia: actsdii ispenumero expertia effle a2non erisrota non folent.Vnde Horatius in arte Poetica rede dixit: Omnetulitfunctum ,qui mifcuit utile dulci. Eftque fimilis fentcntia memorabilis Simeonis Logotheta: (quiexBafilio Magno ij&xjrr Aiyas breviter & dodecollegit) in Oratione n. hxc.flicuov fuv $/tofa/ut ii iricpuni zKaau.aav ,ii $-n^tus ujr) dCputp*- vvh ptivuutmpi» zs-aij nij; ctn?Mi\ >id eft ,Qute VIO- lento quodam modo docentur ,non diu folentpermanere :quod vero cum deledatione &gratia in animumfubit ,(labilius illi inha:ret. Quamobrem ego quoq; inhismeislucubrationib.utilia fimul&jucuiida tradare,mihi proponens ,phyficaprimum,& forlitan qucedam in illis adhuc minus vulgaria, deinde fententias morales ad illa accommodatas, afperfis interdum quoque hiftoriis nonnullis inlignioribus,breviter& fuccinde exponere ftudui. Quorumomnium laudes convenientes fi rn medium proferre vellem , haudaliquot pagina:, fed integra volumina nonfufficerent, Pauca duntaxat qua:dam de lingulis as c* TOsra, ut dicitur, perfumma tantum capita hoc loco referre placuit. Ac primum quidem quantum adphyfica,ideft,rerutn naturalium cognitionem attinet,nulli dubium effe debet, in hac jucundilfima fimul ac utiliffima contemplatione olim quoque primos fandos Patres,Prophetas &Apoflolos fefe libeter exercuilfe, quandoquidem redas fententias de Dbo&eius operib.fummopcre confirmat,ac nos de illius infinita omnipotentia,benignitate ac providentia conjunda cum infinitafapientia evidenter inftruit,& quali naturale Ipeculum rerum creatarumin nobis fufeitat. QuodS. Paulus - ®£DICATOA. j Paulas quoq;docet in Epiftola ad Rona.cap. iubi ait, mfi curtJ(Wfiz )>ir3 Y.fioiu') xsCf*& J«f roi/ftcca ,tjn ttwd fi>a.fu( ,a’s n tiiai avrxg avamAofiTM,id e(i,i\lius enitn(D ei)invilibilia,dum ex rebus conditis intelliguntur, ex creatione mundi perfpiciuntur :a'terna videlicet eius tum potentia tum divinitas, ad hocutipfi fintinexcufabilcs. Ordo profc&o &concinna adeo ratio ac diftimftio partium >&totius quafi corporis huius mundi tam pulchra coagmentatio, humanam potiffimumfapientiam conftituunt atque ftabiliunt,& ad Creatorem ipfum fuspiciendum ,colendum ,celebrandumque, magnopere movent atque excitant. Sed offerunt fe etiam alia; plureshuius philofophia; partis utilitates. Nam ad vitam redte inftituendam ac confcrvandam plurimas commoditates affert, &inprimis Medicis eft perneceffaria, quapropter etiam dicitur,ubi definit Phyficus, ibi incipit Medicus. Sed audiamus Ariftotelemlib. i. de partibus animal, cap. v .hac de re differentem. Abfurdum ,inquit ,nullaque ratione probandum eft,fi imagines quidem rerum naturalium nonfine deledlatione propterea infpedtamus, quia ingenium una contemplamur quod illas condiderat, id eft, artem pingendi aut fingendi :rerum autem ipfarum natura; ingenio, miraque folertia conftitutarum contemplationem non magis perfequamur atque exofculemur.tpodo cauffasperfpicerevaleamus.Quamobrern viliorum animalium disputationem perpenfionemque faftidio puerili quodam fpreviffe,molefteque tulilfe, dignum nequaquam eft, cum nulla res a3fit eFIST0LA fit naturx, in qua non miraculum aliquod inditum habeatur. Ncc minus pradare Cicero quoque in Lucullo hxc protulit. Eft animorum ingeniorumque naturale quoddam quafi pabulum confideratio contcmplatioquc Natura. Erigimur, latiores fieri videmurshumana defpicimus ,cogitantesqs fupera &coeleftia, hxc noftra exigua minima^ue contemnimus. Indagatio ipfa rerum tum maximarum tumoccultiffimarum habet obledationem. Cum igitur ha:c ita fefe habeant, &in animalibus etiam quadrupedibus uberrima Naturalium effedionu &proprietatum vis lateat, hanc alteram Centuriam illis deftinare ,ficuti primam Stirpib. &Plantis, &deinceps tertiam Volatilibus,quartam vero Aquatilib. a/fignare,non inconveniens effe arbitrati fumus. Nam,utdehomine,tan-. quam pracipua ac nobiliore re creata, ac ideo fux^evsCyw ,id eft, parvo mundo dido, nihil commemoremus ,quam multa& varia exempla virtutum aevitiorum,quot mira &occultx proprietates, ac fontes artium utilium, &remediorum ex animalibus originem traxerunt? quorum quidem non paucain hoc opere breviter declarare conati fumus, lam de utilitate Ethices five moralis philofophix quis fatis praclare, &pro rei dignitate difterere poteft?Hxc eft qua: nobis pracepta fuppeditat falutaria de honeftate, virtute, reda disciplina, &de tota denique vita beneaclaudabiliterinftitucnda,h.rcdisputationes continet eruditas &graves de moribus ,ac rationem explicat officiorum, omniumque eorum qua’adconfervationem humana: fo cietatis, qua? ad imperiorum ac civitatum confli- DSDICATOT^IA. 4 conflitutionem ac gubernationem ,qua: ad legum conlervationem apprime neceffariafunt. Atque ideo etiam philofophia ocatur, quiaverfatur circa coniilia &aftioncs ,qute ad virtutem, &bonum finem diriguntur. Ad quam potiflimum pertinent y»u- Ks</fivefententixquteaam breves &generales,aliquid pratclare &utiliter monentes in utramque partem,aut jubendo aut vetando,vel de eo quod in hominum vi- .tafit,velde eoquodfieri debeat. Cuiusmodi ut felcdliores plurimahuic noflro inftituto accommodarentur, operam diligenter dedimus. Admifcuimus quoque interdum aliquid hifloricum ,cum hiftoria, ex Ciceronis fententia, fit imago, magiftra& regula vita: humana:. Vnde Strabo lib. i . Geographia: dicit fagua. \jzzv [i aray «s tiu) >]Sm!w v&j mAih«.luj tpiAotmtpiay ,id cfl, commentarios hiftoricos effe utiles ad morale &politicam philofophinm. Ex quib. omnibus fatis fuperque cuivis conflare arbitror, nihil aliud me in his lucubrationibus qua:fiviffe,quam ut fimuL leftores aliquam utilitatem &deledtationem ex illis capere poffent: prafertim vero amejam fenefcente,& ad primordia fludiorum pofl multoru annorum labores &moleftias <ptW ksh 'sr&ajqiai reverti cupiente.hanc qualemcunq; operam,animo certe bono,puerili a:tari dare volui. Porro cum Veflraellluftriffima:.indoli primam partem,qua’ deplantis &vegetabilibus traftat, non ingratam fuiffe intellexerim,exiftimavi menon perperam fafturum,flhanc alteram Centuriam Veflra Illuflrrfs.Clem. fubjedliffime dedicarem,&ad honeflaroac liberalem recreationem aliorum fludiorum offerrem. * fPIST. DEDICAT. offerrem. Idque eo magis faciendum effe cenfui,quo pluribus ac majorib. beneficiis aSereniffimis EleCtorib. Avo&Patre .laudatiifima: memoria;, nec non ab Illuftrilfimo Principe ac Domino. D.Wr thelmo Friderico DuceSaxonia: &c. Tutore veftro &Adminiftratore,fum affedtus.quaifemperfubjediffima prardicatione, ac memoriaperpetua mc celebrare decet. Accipite igitur clementiflimi &maximifpei Principes >hoc exiguum amelitterarium munufculum benigno vultu ,&de fententia doCtiifimorum virorum ,qui veftris ftudiis prsefunt, eius infpe- Ctione &IcCtione interdum oblectamini, acinde etiam aliquam partem favoris hxrcditariiin me clemcntilfime transferre &propagare dignemini. Ego profeCto Dhvmaaernum nunquam precari delinam, ut Veftram llluftrifs. indolem in hac tenera a:tate, fuo auxilio femper regat, tueatur ac confervet.Sc divinam fuam gratiam largiatur, ut brevi ad imitationem Iaudatilfimorum Majorum ,ad profperitatem &lificationem Serenitfima: Domus Saxonicae, atque inprimis ad fandta: Ecclefite, &Reipub.Chriftiana: incolumitatem felicilftme adoIefcere,& diutilfime vivere ac florerepoffitis. Veftrte llluftrifs. Clement.bcne valeant. Norimbergai, Calendis April. Anno anato Christo Salvatore noftro unico, m. d. xcv. Vcst.IlluJtriJi.CL. dedi(if imus Joachimtes Camerarius r Reip. Norimb.Medicui. GEOR- GEORGI VS VO LCKHAME R P. NORIMB. D.Ioachimo Camerario Medico S. ^gw, DoSlifiime Camerari,ingenii tui diligentia ex hoc tuo opere apparet,quodipfa etiam rerum Natura parens tejlatur. Siquidem ut antehac in plantarum acftirpium, ita nunc quoque in Quadrupedum non tantum figuris ad vivum exprefiis ,fed Naturarum infiiper proprietatibus accurate explicandis .&quod maximum elt ,ad moralis rhilofiphia ufum quam aptifi. accommodandis egregiam operam navajli:ita quidem>utfi ifiisplantis videlicet ac fiirpibus ficuti Natura vigor ,ita etiam aBionis vis quadam competeret atque inejfet ,dubium nonfit, quin exfeipfisco/leflione quadam &congeriefaclaicoronam contexerent adfuavifiimi ingenii tui tempora exornanda. His vero animalibus ,fieadem adhuc,qutc quondam Ulisfuijfe fingitur ,humani eloquii facultasfuperejfet .arbitrarer omnem orationisfiuvim cr ornatum in unum collatura, ad prsdicandas non minus etiam tuas laudes atque virtutes. txltque ut meam quoque fententiam paucis tibi aperiam ,idem mihi videtur de Symbolorum horum tuohrum PVR.A PLACET PIETAS. Jnjicial nobis brutorum hac curajluporem,- Suitarda incipimus cju&rere menteDjvm. / 0ntampropter molem corporis,qua alia animantia Elephas,quam ob rationis quandamfimilitudincm,at(p inprimisjpeciempietatis,ab eo in his Symbolis ac Emblematibus exordiri placuit. %effr enimmonet S. Epifcopus Gregorius Na^ian- %cnusinfua Apologia,m£iv riva/ mvns Aoyn H#j nfa.yfutl(&*,cxfoS ye fiov ccvacmviidg, id efi,optima ejfe ordinis rationem,initio cuiuscuntj ;orationis ‘vel operis aDeo facere exordium,ac in Dt.o acquiefiere. Quam multa autem admiratione digna, crpropemodum fidem fuperantiade Elephante,tam veteres quam recentioresautores litteris mandarint,hoc loco nimis longuforet exponere, ac legipUrafypoterunt apud Ariftotelem ,Tlenium,Plutarchum,ts£/ianum,Strabonem,Solinum,ac qui noftris temporib.de illofcrip ferunt,apud Garriam de horto Hijpanum,atg 1eruditif. viru JuJlurn Lipfium infuis Epijiolis.Scribit autem Solir,us,& alii confirmant,Elephantes Lunafilendente gregatim amnespeterem, ac mox aqua ajperfos,Solis exortum certisgejlibjalutare, deinde in(itos faltus reverti. Merito itafy exemplo huius animantis nos 1u?9s qfitdue adpietatem colenda atq,pura menteT) evm venerandum ajfuefacere debemus :quam quidam veterum 'dqyjw rf TiXdrdw mcQuv suvt^trdy ,idefi, omnium virtutumprincipium atquefinem ejfe dixit,cum quo Ari* fiotelesfententia congruit, if/}, Vftpi m.v\av fcv iJtos, 'juy 3 'i\ioii{a..Omnium quidem rerumprincipium optimum Z) evs, virtutum autempietas.Alii alias inferiptiones addiderunt >ut PIET AS NOSZ>EO CONCILIAT, Vel:Ut OlGNVS ADOREM. VtlSlC ARDVA PET O.ttem, PR.AELATA TR.IVMPHO. MAN- MANSVETIS GRANDIA CEDVNT. •Proterit,haudElephas animaliaparvula Udit. ?{empc quod hic clemens Rex imitetur habet. tsf 2SIRiEO Tra e o lib.xy.de Indi* loquens Elephantis,hoc encomium illis tribuit,quod[int naturamites, dr manfueti,atq;adanimalrationeprsditum accedantpropius-Sic Arijlotelcs lib. ix.de Hifl. animal.placidiffimum cr mitif. omniumferarit dicit Elephantem. Aiunt autem tantam illius ejfe manfuetudinem erga debiliora animalia, utgregatim occurrentia pecora probofcidepaulatim removeat atquefegreget,neforJitan imprudens illa conculcetat^proterat. Addunt prsterea (puonAopii,illum nifilacejiitum non facile irafci velfivtre. UndeSerenif.Ttux Sabaudia Emanuel Vhilibertus occaftonem Symbolifumens,addidit, /nfistvs /nfestis. Sedprior nobismagis arridet fententia, quamvis &hac altera interdum locum habere debeat. Jdqsutrumq, breviter admodii Cicero exponit,lib. i. de Officiis hisce verbis. Njhtllaudabilius ,nihil magno ac praclaro viro dignius placabilitate ac clementia. zAddit tamenhoc quoque non minusprudenter. Et tamenita estprobanda manjitetudo, ut adhibeatur Reipub. cauffafeveritas ,Jine qua adminifirari civitas nonpoteft. Et Homerus eandem virtutem commendans, ait : aMfuj 3(pejb/ls et&Ray. Placabiles funt animi bonorum, tAcnotifunt verfus Ovidiam : Quo quisque eft major,magis^ft placabilis ira;. Et faciles motus mens generofa capit. Cuiusgenerismultaprttclara dicialeguntur apud'Senecam in duobus libris de Clementia ad Neronem. Alibi afcriptu reperitur. gniclementia cvstos. defumtu ex Claudianihemijltchto,Mundidemetiacujios . -•.NON J1 1 II NON IMPVNE FERES. Contemnit mortem>aut non moriturus inultus , Vnaetiam dihojiis ccrtaruinajki. J* * zA J TgjALthiophtparte, cuius regni caput esi Me - roe,tefe Strabone lib. xvii.reperiuntur Dracones,quib. cum Elephatti pugna ejfefolet.Elinius refert Indicos Elephitos ejfe maximos, ac bellantes cum ipjisperpetua discordia Dracones tanta magnitudinis ,ut <Jr ipfos circumjlexufacile ambiant,nexuqs nodiperfringant.Hoc Symbolumjoviusfcribitdfe ejfe excogitatum ingratiam Sinibaldi (Jr Ottoboni Tlifcoru ,qui illudu furparunt admemoriamJufttt ultionis(quemadmodumipfiarbitrabantur)propterfratrem tertium Hieronymum Comitem crudeliter ab stmultifuti Eregofiti interfectum ,cum eam ob caujfam paulopoli quinque etiam ex familia Eregofia violenta morteperierint. Additafuit infriptioHiJpanica.Non vos aeabarei s,idest,nonett quodvos glorieminipropter crudelitatem vcflram ,cum potius de Reip. Genuenfisprincipatu legibus aut armis legitimis dehuiffetis contenderes. CL. vir D. Sambucus in Emblematib.dehac cruentapugna tales verfus compofuit. Qui victor fentit cum victo le periturum, Ambitione magis quam ratione tumet. Qmd mihi profuerit vin&us, qui mutua collo Vincula molitur,me interimatque cadens ? Sic Elephas liratos complexibus usque Draconis, Conterit hatrentem mole, ruensque necat. Ille mihi tandem pretium meritumque triumphus Pendit,qui facium non nece,laude beat. Interdum caufla melius cefsifle videmur, Dum mors vindiltain leniat aut moveat. Sed tamen efummo vinci, vi&oria quadam eft, ‘ Conditio fervi corrigitur domino. Vfut esi quoq;hoc SymboloDelphinus Titio Comes Tcfan/t, cum inferiptione non multum difimili.Findi ce Deo. NON NON REVERTAR 1NVLTVS. Vincere, velpulchra latis esi occumberemorti. Sedtremulo dpugna turpe redire gradu. jRjuno- Hinocero-s a. cornuquod in nafo unicum habet, quafi naricornis dici potett. Martialis degemino cornu licentiapoetica loquitur,cum aiterum in dorfo potius tuberofum quippiam', noproprie cornufit. Taurtim zAithippicu Faufanias lib. v. &libr.vsL.vocat,nec apparet Arijlotelem huius animalis fecijfcinfuisfcriptis mentionem. Huius accuratam defignationem curavimus exprimiab icone in as eleganter incifa,ex Hifania nuperallata. Tradit auteSuetonius Auguftum ImperatoremprimumPopulo Romano Rhinocerotemjfeciandum exhibuijje ,quamvis Plinius hoc Pompeio Magno afcribat.Alterum hunc habet hofem Elephas,cum cornu adfaxalimatofefe adpugna prseparet, CV in dimicatione cum Elephanto alvumadverfariiut molliorempetat. Eamquepugnam defcribit quoq, Oppianus lib.u.de Venatione,ac exemplum commemorat Munfierus lib. v.Cof mographia,ubi Elephas dRhinocerote viciusfuccubuerit. Quodfiventremhojlisfui nonpraoccupavent Rhinoceros (ut -Aelianus refert)probofiide Elephanti feritur, ac dentibus tandem dilaniatur.Hoc Symbolo ufus ett Alexander, DuxFlorentinus,gener Caroli V.Imper.Roman.eo innuens. pro conquirenda nominis gloria,atqueinjuper adImperatoris fui exiftimationem propugnandam ,magno animo fc milium periculumfubterfugeri-j ,atque eamob cauf Jam vel prstclaram vitforiatn reportaturum,vel tpfam etiam mortem fubiturum ejfe_j. tAfcriptum fuit diclumHiJJanicum , 3(_os Rveivo sin vinci s.jid eII, non di fcedamfine viciaria, alludens ad verficulum Martialis: Rhinoceros nunquam vi&us ab hofieredit. VIM 3{on temere cacant virfortisfertur ad iram, JuJlafedindigne UJus in arma ruit. 3 7 Sg rotanti Leoni Simiam comejiam fink'{itlareejfe in morbo remedium.Plinius,tAilia- Wnus<fiplures aliiperhibent. Orus vero tAEgy- ^ptiusrefert l.eoncmfebricitantem,nam illtfebris auartana(fiPhiU Crteco autorifides est adhibenda ) exiffimatur ejfe familiarisfimiafilerevefctfi illius e fit convalejccrc_j. tsirifiophanes in Ranis ajfentatores fi parafitos btiynm^tcxe, idesf,tpopularesfimias,qui aliosfiuis fraudibus decipere confiteverunt,non absre vocat. Confiantinus vero Imperator ,fecundum Aurelium Victorem , tineas fiforicespalatiinominarefolitus eft,quosfimeprincipes (fi potentioresfunditus exfuo confbrtto removerem attj, extirpare deberent, fpuodfifacercnt,tum demumad fanioremfiatu regna fi Rejpub. pervenirepoffient. fluare etiam Curtius hifioricus adulatorem perpetuum regum malum appellare non dubitavit ,cum eorum opesJipius pejfundet fi evertat ,quam ipfe etiam hoflis apertus. Et Hiasapud‘Tlutarchum rogatus,quxnam beflia omnium maxime effiet noxia ,Interferas,rcjfondit,tyrannus,inter cicures adulator. Tierius ex Oro fupra indicato , aliam etiam ipfi fignificationem attribuit ,nimirum hoc Symbolo declarari hominem ,qui fibi ipfi mede - riqueat. Vnde JDoSlifiimus Confiantinus Landus Complani Comes ,in explicationibus Romanorum quorundam nummorum ,Leonem cum Simia in ortLj ,addito diSlo, Jibi irsi SArvSi pro Symbolo habuit ,innuensfita doctrina fi virtutefibi inrebus adverfisfacile remedium ejfe comparaturum. MAGNOS XX. ' 7 » MAGNOS VANA TERRENT. 2'lon esi ingentis vis exfers ulla timorisr Sicfavet infejiofercitus igne Leo. CLs. o- £onem >quantumvis animal ferox ,Plt- \nius fcribit circumactos rotarum orbes ,dr cantusgallinaceorum, cr omnium maximcj jjjp ignes timeres. Caterum quodadprimum atque tertium, attinet ,remitafefe habere rerumNaturaliumferiptores affirmant,fecundum vero de gallinaceis nonnihiladhuc ejfe controverfum videtur. Tgam nofris temporibus in aula Serenif. Principis Bavaria Monaeenfi unusex Leonibus,mirisfaltibus in vicinam cuiusdam do - musareamfefedemifit ,gallinaceorum cantusaut clamores nihil reformidans ,atqueipfos unacumpluribusgallinis devoravit. Vt igitur ignisfubitodrfine caujfa Leonem perterrefacit ,itavidemus potentioribus vanaquadam cr abjecta terriculamenta (Graci is.no/scXux.cia, vocant )fepe objici,qua ipfos nimis alioquifefe efferentes terreantdr in officio contineant. Seddr alii plurimi ex ignorantia quadamfkpe metuunt non metuenda, ut clegantif.verpbus exprefh Lucretius ; Nara vcluti pueri trepidant, atque omnia cascis In tenebris metuunt, fic nos in luce timemus Interdum nihilo qua: funt metuenda magis,quam Qua: pueri in tenebris pavitant.finguntque futura. tAdrianus Junius vir doctifpaulo aliter hac explicat, attjjhoc indicari vult,ira effe quafimalagmaPhilofephii , dr vehementifimi affectus impetum non meliusfedari, quamhuisis confideratione, ac inprimis meditatione ccele- JHsfapientia,quafacis inftar metemnoftram UlufiretMijj regat. Cuius verfus elegantes hic quofcplacuit aferibere. Getulus leo non Uc aliud quam metuit Tardam flammivomam, qua rabies Ixva cadit. Sidit trux animus vel facibus luci feris Ccelcftis fopina:, aut fupplicii terriculis. IRAM Si licet objeclafagulo traBare leonem> £hiidtandem cB, iram nolle domarefuam ? C2IVNT IvntLeonem,injcclo capiti pallio,quofatim acies oculorum illi adimatur, usque adeoferitatemfuam deponerem, ut etiam vinciendum fe homini prabeat. fauam rem Plinius libro viii. cap. xvi. annotavit,perhibens omnemvimin oculis confiflere faua etiam copiofe referuntur dPlutarcho in praceptispoliticis. Tjemo autem hoc £mblema(meo judicio )melius explicuit ipfo D. Chryfoflomo inHomiliaadS. cJHatthaum i 1 1i. hoc modo. Leonem quidem mitigas reddisque tractabilemfurorem veroanimi tui omniprorfus efficis leone faviorem. ‘Ponamus iram quoque be- Jliam effes ,quantum igitur ab aliis erga mitigandum leonemfludium datur ,tantam tuergairacundiamimpende curam ,fr effice huiusmodi cogitationem mitemac manfuetam ,fiquidem hacfera cr unguibusfavift'.armatur ac dentibus.Nifillamfolicite manfuefeceris,euntiafimul differdet ac lacerabit, fauidam generalius aferibunt, Sv perat sonum vires. Igam validifimadr robuftifaima quaque ingenio &prudentia tandem vincuntur, fauem locum communem egregie traclatpppianuslib.y.Halieulicon. SEMPER £lvstris s. Princeps laudatifims memoris 'Rgflolphus Anhaltinus ,ex antiquif. Afcama flirpe oriundus, cummultisprsciaris vifloriis tam in Vngaria quum Geldria celebre nomen Jibi peperiffet ,tandem in Italiafub Maximiliano Primo contra Venetos claruit,atspue utilem operam illi navavit , tandem^Veronx(utfamafert)venenofuit emediofublatus. Hic igitur prsflantif. Princeps infuisftgnis militaribus curavitdepingi ,virginem timide leoni cibum expatinaporrigentem,addito Germanico dicio ,All2s.it in soicEif, cui quidam hocaddidit difiichum, Nuda aprxlidiis ego virgo minifEro leoni. Danda opera eftmagnis.fed comitante metu. jjuo offendere voluit,virosprudentes,quibus Reipub. cura eft commijfadnperpetua verfarifolicitudine,&liberalem metumnunquam deporteredebere ,nefcilicet aliquid ncgligenteraut temere ,fecundum Hippocratem,committat, quopotentiores offendipojstnt. Atq;huncmetum Plato lib. 11 1 .ac.\.de legibus,plurimum commendat ,pudoremfille adjungit comitem tanquam cauffam omnishoneflatis,ac praterea in dialogo Euthyphronefive •sSl oeiu ofiendit Socrates, non rcffe dici dSta/imo Cyprio, 'tva.fi bt@-dv^a rjjj albas,id efi,ubi timor,ibi &pudorfedpotius,ubipudor,ibi timor Eft enim alius quofy metusfervi'lis, quifemper cojunctus est cum odiofecudu Ennium ex Cicerone u.de Officiis. Quem metuunt oderunt. Quem quisque odit,periifle expetit. Admonet etiam hoc Emblemapotentiorumfavore drgratia caute effe utendum, cumfepe levi de caujfa mutentur, Gratia fortunam fequiturveluti umbra iereno Sole aliguod corpus,fol occidit,occidit umbra. NIL XII. 20 NILINEXPLO- rato. Te quoqueferpentumftiuMmalafeclaferarum, Expioracautus tetra •venena fugero. SAE PE /£vt. nimbatusfum, quifiat quod in tanta (Sjfc*®®! hominum indefejfofiudio invefiigandi etiam Ejsfi^sS in remoti fi. regionibus varias res incognitas, SSti&Bx nihiltamen adhuc certi velperparum explorati habeamus de ipfi Monocerotefic proprie dicio,cum etiam apud veteres autores de illo varia opiniones repebantur. £t quamvis alia plurima animalia rara Romani populoJpeclanda exhibuerint ,apparet tamen ex hifioriis hoc animal nunquam illos ofiendifife. £ft autem hoc Symbolum defumtum cx veteri nummo ,ecuius una parteMonoceros conjpicitur ,cornu in aquam intingens , ex altera inferiptio ,NT£AIQN,idett, NyJkorum,lndia nimirum populorum. T^otum autem eli, tribuihuic cornui hancpeculiarem vim fi proprietatem ,quod contra plaraque venenaJit admodumcjfiicax,unde quidamperhibent ,priusquamMonoceros exaquis impurioribus,quas circaajpides (fi alia generaferpentumac venenatarum befliarumftabulantur, cornufuum in illas immergere fi quafidepurgarefalubrioresque reddere, fiuafimilitudinedocemur,beneficioJapientia atfclaudabilis doctrina,in rebus dubiis acpericulofis,pojfe nos omnes difficultates fi remoras, qua dvirtutis (fi honeftatis via avocant,removere,fi malad bonisfegregare^j. 'Sartolomeus AlvianusDuxmilitaris Venetsss ,aferibi curavit infuo vexillo, riKEHA pello. innuensJi inftar unicornis noxia fi venenata animalia fugantis,fuavirtute bellica contrariarumpanium hofies ejjb extirpaturum. HOC £ucmnon vincatamorcajlt virtutis &ardor? f' irtus tantafoteftsvincat ut illaferam. 2\£tf.b. alias proprietates Camelo hstc quoque aficribitur ,quodJponte in genuaprocumbens (Herodoto etiam lib. vir. tejle )velfcfiioncm recipiat ,velaliud onus conveniensadmittat. Cumquejuflumfartinarumpondusftbi impojitum/entiat, rurfumfefe erigit, &alacriter progreditur ,ubi vero nimium fefe oneratum animadvertit ,autJuccumbit aut abjicit impojita. £uomonemur in omnibus rebus ej/e mediocritatem auream obfervandam, namfecundum Poetam ,, Qui fu ametitur pondera, ferre poteft. Jdemque nos docet Delphicum oraculum, ciytv, quod Trrentius ita expojuit : Apprime in vita ucile eft,ut ne quid nimis. iAc nofier Hippocrates in Hphorismts nonminusgraviter quambreviterpronunciat. OmnenimiumeHNaturainimicum,quodveropaulatimfit tutu. Trxtereahoc Symbolo docemur,nihil ultra vires temere ejfe tentandum,fied Horatianumpotius ijlud meditandum. Metiri fe quenque fuo modulo ac pedereflum cft. Hyppolitus Cardinalis EfienfisSenior eo quoqueejl deleffatus cuminferiptioneHijpanica, 2\£o nsv|fromas de io qje pvedo. Nonplus quampo/fumtolerabo. Vel Tantvm QjyANTVM possv M. istlii univerfialius afcripferunt. 'Kjvtionabiie Iu perivm. Stextant (jertnaniciin hancJententtamrythmifatis concinni, iob auffnuin Dvucf/fcttp icf) mmaqi ©onfl (ap idj ligro/tw Idj rrag. NEC XVII. 2$ NEC META NEC ONVS. Stemithumidmmenfumquodfandusiterg., Camelum, Sternitur haudfortis laudis amore labor. " ETl i- !Ainivs librpftpitts'citato,inquit de Camelis. IVelocitas inter equos ,fedfuacuique menfura, |Jicuti &vires. T^ec ultra ajfuetumprocedunt 3iter ,necplus inftituto opere recipiunt. Jduod Symbolum cumpriore non male convenit,dcontrariofenjit defumtum. Quamvisvero alii adfuos amores non tamen inhonejlos accommodarim,indicantes nullaratione dfuo propojitofefe absierreripojft-J,tamen adalias omnespraclar.ts actiones ,invicto animo conjlanterifc profequendas &abfilvendas ,recfc hocpoterit quoque transferri. £>utt virtusgraceproprie vocatur (piAvxmaddedi ,induftria & amor in laboribus capejfendis. Eo Symbolo ufus edt Vejpafianus Gon^agaDux Sabioneda ,cum diffo.J v vatemta labore gloria. £>up indicare voluit ,fe dies noffesfy omni cura in hoc incumbere ,ut exjludiis &laboribusfuis praclaramlaudem acgloriam acquirerepofsit, cumgrscumproverbium quoque idem/ubjiciat ,esc id mtn xAe@*. Exlaboregloria. Et Xenophon tcvpu mfbdu; liba, eleganter hoc quofyprotulit,sRmtxf fu rus nivtts rcy ttaxcvh, id est ,Jpfe honos leviorem facit Imperatori laborem,quemadmodum Ciceto>.eft interpretatus.Ac extat elegans carmen Claudiani in Epithalamio Honorii ,quod ofendit laboris impatientem advirtutis culmen no afeenderes,nec eius optatosfiuSlus caperem. Non quisquam fruitur veris odoribus, Hvblxis latebris necfpoliat favos. Si fronti caveat,!' timeat rubos, Armat (pina rofas, mella tegunt apes. DIVER- ^MEiopiRtmu. Cnece ac Latine dicia, WfjtnSSl Aithiapibas Nabis ,Arabibus vero ac Tureis Zurnapa,unde •vulgare Giraphttnomen,putatur apud PaufaniaminBceoticisfive libro ix. ejfe Camelus Indica. ‘Plinius Julium Cafarem primum ‘Rom.t in Amphitheatro ludis CircenftbusJpeclandum hoc animaldcdijjefcribit,quodDion lib. xli i i. ‘Romana hi- Jlor. confirmat ,atque ibidem Camelopardahnaccuratcj deferibit,quemadmodum (fi Oppianus 111. Cyneget. Strabo ac Heliodorus,&inter reccntiores Petr.Be/lonius lib. ir. obfervationumfuaru,quam antepaucos annos Germania quoq, vidit.Strabo lib. xvi.propterfuamafymmetriam (fi partium inconcinnitatem nihil illi celeritatis tribuit, ac fiomifia,potius ejfe dicit. Vnde Horatius lib. 11, epifiol. j.ad eAuguflum fecit> Diverfum confufa genus Panthera Camelo, %eclf autem hacfimilitudine illi notantur,quiomnia dicunt velfaciunt fluite (fi confufe ,nec ullibifibi conflant, fecundum ufitatum verficulum , ^r"" Difsidec acunflis iibi qut contrarius ipficft. tAt contra in omnibusrebus commendatur verus ordo (fi vjcgyp/tmhri ac harmonia mutua ,de equa Plutarchus in comentario de Mufica inquit, olt '•qetfsyyb ioftevia nfi heUtlt sq fsiyj. ,ajiysTtAit; i'ZoAarar©» motiAtjfi b3if/tsria esi xgailct, dw (pvrni Qotav rfi) xaRlw ksh deu/sevietv,id efl,porro autem quod Harmonia resfit divina ,veneranda (fi magna,Ariftoteles Platonis discipulushis verbis cofirmat , Snimvero Harmonia res est casleftisteiusfp natura divina (fipulchra atq ;admiranda, fifiia tametfiautor adMufleam tantum eo in loco referat,tamen de omnibus aliis qua rec7e,'tv%>ifiivuc ufi xf v(ut S.Apofloli verbis utamur) recte dici poterunt. CVR- XIX. 27 CVRRENTI CE- de FVRORI. £>uisfurorest c&co temerefe offerrefurori ? Cede,parum exjpeffa,nec mora,victor eris. E}Vhvm %y mihra' tJV o£»r ,id esi,«montanis locis in quib.degit ,fecundum Ifidorum,nomen accepit, quem inHcrcyniafylvajul. Cxjar lib.x i. des bello Gallico repertri ait, dr multa de illo Srasin libro de origine BoruJJorum enarrat. Vlinitu lib. viu. cap. xv. feribit excellentivi ac velocitate effies Vros,quib.imperitum vulgusBubalorum nomen impojuit. tAc inter alios Miinflerus in Cofmographia, ubi deferibit ‘Borufitam ,adeo efjeferocesperhibet,ut Jidvenatoribus, quipost arbores latitant,telis &jaculispetanturatques vulnerentur ,adeo exardefeant in iram dr efferantur, pr/efertimfifenferintfeeffefauciatos,(fhoflemulcifci nequeant ,ut crebriore in arbores impetufacio,tandemfis quoque conficiant. Sicfurores dr impetus validi etiampotentiarum, qui nullo confitlio innituntur, arte acprudentia ftpe declinantur acfranguntur, cedendo quidem illis tempeftives, dr intutum locumfefe recipiendo :idij Ovidius quoij smonuit hoc disticho lib.i.de remedio amoris. Dumfuror in curfu cft, currenti cede furori. Difficiles aditus impetus omnis habet. tAc nota ett Horatiifententia lib. 111i.carm.Odei 111. Vis confilii expers mole ruit ftia. Oppianus quoque lib. v. Halieutic.hxcfecit, us St r,vo(ii>ig St sW.st’ cvfef dofovlinv orfamSav. ctAfi S’ civifidAi©^ d(pqtcv. ldift, Nec robur tantum quantum prudentia pnrftat. Nec (pecteSjftolidx vires fine mente fatifeunt. %aroautem hac duo conjunguntur. Igam,ut reIleait Valerius Maxlib.ix.cap.x 1 1.nimio robore membrorumvigor mentishebefeit, quajiabnuente naturautriusque boni largitionem,nefupra mortalemfelicitatemfit,eundem &fapientifi. drvalidife j fies. MAIOR mus Stella Tgos certo tempore latitare infuisantris,qua ^fi non alia habere contigit,ex ramorumfruticum(j scogeriefibifiruunt,impenetrabilia im- 1bribus, mol/ig.frondc confirata,in quibus refidunt dr priorunf pedumfutt.u vivunt,eod pinguefiunt, Tlinius,Oppianus,*Z£lianus dr alii tradiderunt.Vnde etiam Theocritus CpcsAlSctf ag>c]xs ,id eH, Vrfos in lufiris degentes nominavit. 7{on aliter etiamingenia vivida,quo plus recejfus dr ocii interdumfibifismut,eopoHea alacrius rurfumfefie exerunt omniaque peragunt,fecundum illud Sophoclis, CpiSS y) iuvSv srfayfr dv>jg psJW fstyx. Solet enim remilsius agere vir magnu negocium traGas. Quemadmodumautem vitafilitaria nimis, dr ifiud \aftGiuQucl contra quod etiam Vlutarchus eruditum commentarium conficripfit )intempefiive drfineratione fusceptum ,prxfertirn ab illis qui Jteip. dr Patrixprx aliisinfervirepoffunt ac debent,nonprobatur:itaprofeffo hominum doliorum dradvitamphilofophicam idoneorumfeceffm honejli minimefunt vituperandi.Jpuodcerte in hac infelicitate noflrorum temporum dr tanta animorum distractio-,ceprivato nemini vitio vertipoterit, cpiAoi/ $iruc T<s aff/xum ii dfaixrrv rfij <piAi(>rifit>v,ficuxdum Gregorium NyffknumddeH ,Gratum enim eii quodammodo trifiitia affectis locus fecretus cr filitarius. lAcprxclara etiam esi fintentia JuJiini Martyris in Spifiola ifta aurea ad Zenam dr Severum,muisivit eiir&v ,ifiAav it) cqara mXKit, fiqii a.r,i{r Sfrldiiru. Vt autem breviter dicam ,qui bene vultvitamperagere,neque videremetfc audire multa (ludeat. NATV- Xantiquonummo ‘Julii Cst faris, in cuius altera farte bos adfacrificia dejlinatus-Jlans ante aram exprimitur, cuminferiptione Jovi opt. max.sacr.vm, hoc Symbolum videtur habuijfefuam originem. Hic veroautor illius addidit quoque aratrum ,cum hoc animalpotifi. adopera rujltca expedienda,aptum natum ejfi neminiJit dubium. Undem in nummis tam Gnecis quam Latinisper boves veltauros Coloniarum deductiones inte/ligebant ,Jicuti quoque rei frumentariafuere infgnia. Quodex Varrone quo difetmus, oppida (inquiens) condebant in Latio Hetrujco more multa,&junctis bobus,idelt,tauro eJ vacca interiorem aratro circumagebant fulcum. Hoc convenit in Hlos , qui nonfilumpietate ac religionem,ac omni laudabili doctrina cupiunt excellere atque aliis prsire (quodperfacrificium cum bove peractum ojlenditur )fid etiamaliis pluribus laboribus,Jicuti bos arans, indefeffofludio hominibus ufui ejfe atque infirvirejludent. tAfcripJit autem inprimis hoc Symbolumfibi( ut Hieronymus Rufcellus refert )Onophrius Bonfnius Veronenjis ordinis Augujlinia- ni Coenobita, viradmodum laboriofits,ut multa tamfacra quam profanaJcripta ab ip/o compojita teftantur, inter qujt preciarum quoque illud opus defiriptionis totius Italia,adimitationem Faufanist,Strabonis &aliorum confecit, quodnuper ex Italica in Latinam linguam converfum quoque extat tydpluribus legitur. TERROR Vrnudemfraude, afrum nonfallere dedecet afu, Siepc timore timor truditur,arte dolus. 9iivivs /vi vslib.xxu. memorabilem hi floriam memorat de Hannibale in angufiiis adCafilinttm dFabio Max. cunctatore inclujo,quem ipfism tamen alioquin prudentijiimum ducem militarem ,mira arte (y ingeniofoftrategemate deceperit , .commentus (ut Livius loquitar)ludibrium oculorum J]>ecie terribile adfrujlrandumhoflem. Faces enim undique ex agris coUcttas,fafcesque virgarum dr arida[armenta prttligari curavit cornibus boum ,quorum adduo millia fuerc-j ,atque primis tenebris nottis ,accenfis cornibus armentum in hojlesfujfuipfius,concitatumfuit. Jnterea illi qui ex Romanis ad transitus[altus infidendos locati fuerunt,circumventos[e ejfe exijlimantes, prsfidio excef [erunt: atque ita Hannibalex Ulis faucibus eva[il,& in agro Alifano fecurus cajlra pojiiit. ^Apparet itaquC-J exhac hijloria inter prxeipuas boni ducis militaris virtutes hanc non e/fe poflremam,utft quando[e tempore^) locoque ac aliis in rebus hojli fuo inferiorem videat,neutiquam tamenplane dejperet ,fed in omnemoccafionemintentus non minus arte dr ingenio, quam aperto Martem adverfario J.'ito terroremfimul &errorem incutiat ,dr hocpallofc drfisos incolumes confirvet,dr ab omnipericulo tutosprtftet. In qua tamenparte nimis callida atqucj multo etiam magis perfida confilia locum haberenon debent. Vndeetiam apudVirgilium lib. 1 1. tALneidos ironice potius (ut quidam interpretes volunt )quamvereex fententia autoris dicit Chorxbus, Dolus an virtus quis in hofte requirat ! MVTA- I Ivtarchvs in Sympofacis lib. vi. cap.x. de tauro adficu manfuefafilo hec litterisprodidit. Equidem/}iritumvalidum &vehementem in fico exhalare,cu vifusplane tefatur,tum id cp de taurisfertur,fcilicet ficui alligatum lauru etiamferocif.quiefcere ,tdciumif admittere &omninoferocia quaji languefcenie deponere Jnacrimoniam tante arboris major pars cauffit collatu eft.Pliniusvero lib. xx111, c. v11fi'cuti Orus quoq?, hoc potius Caprifico afcribit: &quidem collo eorum hanc circumdatam(utpicturareprufentat)mirabili natura compefcere tauros ait, ut immobilesprteflet. Cuius proprietatis cauffam Ctlius Calcagninus lib.ii quoq^invefigare conatur.Sicfrenumpetulantis. ejlftpeadverfafortuna hominibus reb. fecundis nimisfefe efferentib. velaliis vitiis impune indulgentibus,&idem quofeprxf.it doUrine.fanioris infiitutio, efadvirtutemachoneflatemajfuefactio ,quibus animi hominum effrenes ad madefiam cr manfuetudinem reducuntur .quod prxclarc Horatius lib.i. epifla-adMecanatemfubjecit hisverfibus. Nemo adeo ferus eft,utnon mitefccrcpofsit. Si modo cultura: patientem prabeat aurem. Sjujfimiliter lib. 11. Serm. Satyra 111, introducit Polemonem Athenienfem perditu luxuria adolefcente,qui ebrius &coronatusforte ingrejfus fcholam Xenocratis, cumPhilofophus hic acriter deindufrui ejfet in luxuria inveffks, coegit poenitentia duciii oratione fua PolemoneMdepoftu priore mala vitaphilofephieferio operam daret,qui etiam eidemXenocratiposteafuccejforfuit datus. Aitautepoeta de ipfo Potus ut ille Dicitur ex collo furtim carpfifle coronas, Poftquam eft impranfi correptus voce magiAri. NEMI- Solus opima tenet bospajcua,parta tuetur. Tu quoqueft( dotes[olus habeto tuas. 5os Os dicitur taurus caflratus.hoc modo tamai JfipJp opera rujlica quam adfagina, magisidoneus, y)JP quem Plinius etiam nominatfecium laboris agrtj 1cultur&.Et Arifloteles in Oeconomicis / 3S> «ra oixitu Tif WIV1J07VmoLf :inquit,id ePt.Locofervi bovem e(fepauperibus. Terhibent autem bovesferociores fr magis generofes hoc quofy habere proprium ,ut inpafecuis fr pratis quempiamlocumpeculiarem occupent, nec aliosfacile admittant. Ac defiripfit graphice huiusmodi boum impatientium confertispugnam Oppianus lib. 11. Cyneget. Vfetis autemest hoc Symbolo Rex Polonix Stephaniis Batorius magnanimus prudens admodum,necnon litteratus Princeps,fitis quidem appofete, cumpafecuisfimul&bobus ifla regio abundet ,non obfecure innuens, fee adRegni illius pojfefeionem,magnis laboribus (fpericulis acquifetam,nullumfacilefecium effe admijfurum icumfecundum ThyefiemapudSenecam, Noncapiat regnum duos. ftalibiapudeundem. Necregna focium ferre, nec tfedaslciant. Jdenirf Lucanus affirmatlib. s. Nulla fides regni fociis,omnisquc poceftas Impatiens confortis erit. fllufirife. Princeps Maximilianus sfortia DuxMediolanenfes ,eodem Symbolo delePiatus eff ,cum infecriptione^j, cjilEt io ra q_vaf.ro: polensfignificareforfetan ,fe injlar bovis, inpafeuisfemper optima qiuque quiretis (ffeligentis ,confeliis quoque melioribus &prudentioribus cuperefrui ,quidam tamen opinatifunt.tacitehoc Symbolo eum innutffe ,fe adhucregionem adhucuberiore appetere. TER- TERRESTRIA FLA MINA VETANT. T^on remoratur equum vis venti affurgere in auras, Virtutis necfors a fera tardat iter. Tfantiquis numismatibus equus aci currendumfi incitans ,fummam rei celeritatem fialacritatem Symbolice exprimit. Montis vero afienfius acclivior fiajperior ,virtutis iter difficile quidem ,quo tamen ad veram gloriam tandem perveniatur,denotat. Venti autemprocellofisequi curfum remorantes, omnisgeneris adverfitates, fi impedimenta plurima >quevirosprobos fivirtutisamantes dprstclaro fuopropofito avertere velfaltem aliquantisper detinere-j fiolent ,non malefignficant. ‘De quo Euripides quoquein fupplicibus queritur, mXtic) yeyunc dvfyis dnc oV«f beifcaoiv avjitf tJikokov ijruoict, Multi viri nati honefto loco non poliunt Seipfos palam oftendcre, propter malorum poteftatem. Jtemfc Menander deplorat, u( iJixsv, o&v ij ficv Cpuois nnpuioftTisnS' >! v/yy v&vsi. Quaminjufta res, cum natura quidem Egregium aliquid contulerit.fortunaaute hoc depravat. Tgihilominus contra omnesinfuitus firprocellasgraviores, dviavirtutis nunquamabfiedendum,acfortiter refiften- , dum, donecJupcratis omnibus malis optatum finem confiquamur. jfiuod Cicero quoque monet lib. 111. Tufculanar. Jfiu.e(Uon.7\ulla (inquit)poteHeffe diuturnagloria,quam laborflretiuus acindefejfusprimum non antecefferit. fiup pertinent Propertii lib. mi. Eleg. verfus elegantes. Magnum iter afecndo, fcd dat mihi gloria vires, Nonjuvat ex facilile&a corona jugo. Fuit autem boc Symbolum ufurpatum ddoElifi.ltalo Ludovico Dulce^J,cuius multafiriptaprsciarapotifi.inlingua fuaextant. AD ¥vdveteres maxima commendationis fuerunt equi Theflalici ,quibus bovilli capitis notam incoUinurebant, dqua diHos volunt Bucephalos ,non quod capite bovis ejfentpraditi. Fuit autem x*t’ kjroxjw ita nominatus £quus Alexandri Magni<yipfe TheJJdIleus, qui nullum alium quam Regem ipfium /efforem admittebat. Suicum in prfilio,quo Alexander Forum India Regem vicit ,fiiffci interfeffus ,in memoriam gratianimi ad Hydaspimfluvium India, urbem Bucephalam ab ipfefec denominatam condi juflit, ut teflantur StephanusdeFrbibus,dr Plinius lib. vi. cap.xx. Quodexemplum nobis proponitur illuflrem, utfecundum Senecam in libro de Beneficiis ,beneficiorum memoriam nonfimamus ullo pallo fenefeerem, immo gratitudinem quandoquenon fiolum adhomines ,fied etiam ad animalia bene de nobis merita fie debere extenderem, sslliijolo '. Bucephalo quafeferociente utuntur,addito dillo .•/«dignos indignor. Igam quemadmodum Alexander CMagnustantumfuit dignus habitus ab ifloequo.ut eum reciperetfejforem ,ita quoquegenerofusanimus omnia refluit pr&ter virtutem ife honeflatem,nec unquam pravorum confuetudinem admittit. Suandoquidem(ut Xenophon d.mij,vriis. a.ficripfet) >i feev ifiifia.td.axrfis £5 j 7iji 'Xgi-njc,ri 375JV mt>ii>o)V,xamRvcns. Honorum quidem confiuetudo virtutis exercitatio ,pravorum autem, illius deflruffio atque everfito elit. STVL- xxx'i r/. STVLTVS ALIE. NA RECLVIRIT. 'Jncertu inhiat,certifiimaJ]ernil avarus. Ceu.prafinte alium lynx cupit ipfa cibum. 1Lv PVM Vo vm cervarium (quam appellationem hodie retinent Rheti,Sabaudi& I/lyrii)vocamus illam feram ,quamnoftri,£Md)fi nominant,quod vocabulum videtur cum lynce convenire,eslqfitcdiBus,quodcervos/oleat infeftare,velquod hinnulos (fecundum alios)fiuismaculis imitetur *s4n 6d( fitgracorum, adhucdi fiutatur :tamet fi Gasfi contrafententiam Gesneri ita lupum cervarium verterit. ItUnius perhibet,quamvisinfame mandentifirejpexerit,oblivionem cibi fubrepere ,digrejfumife quxrere alium ,(fi ita,ut Solinns refert, immemor prfientis copixdt qufiitum quam reliqueratfatietatem £updpariter avaris (fi ambitiofis fiepe contingerefilet, qui dementati vanafpefortunet uberioris prfientiacommoda per flultitiam negligunt ,cum meminijfe deberent Hefiodei verfius, 05 rae eTi/act. Moruli d/int/aa ihufi. Stultus eft, qui certis rdiftis,fe&atur incerta. Jtemfo Sophocleafententia in Thyefies. niv affiixavu]/ tf>us mkKxftfui rd ctpvcskaKoir, Non polsibiliu.n cupiditas Multos fecit pratfentibusfruftrari. Traclatidem Emblemafive Symbolum(namdiverfi refectu utrique accommodaripoterit )Alciatus quoque in Emblematis.ApudScipionem AmiratumItalicumfiriptorumadditurdi£lum:£f/aD tibi deest mihi obest. Et apud alium, Atinam sic .ipsb foiiem. ea, quorum recordatio ett molefta ,(fi libenter vellemus oblivifci,rette applicaripoterunt. - INSPI- 4Z XXXIIII. INSPICIT ASPICIT. ET St murospenetrantfulgentia lumina Lyncis, £tjecreta aciesperfcicit ingenii. 12Lyn cbs Tnc esfcribit in ir£thiopiarepeririPlittius, Lupos vero cervarios in locis Septentrionalibus. Videtur tamen ejje animalia cogenera,dr utrique attribuunt fcriptores vifum acerrimum ,pe/lisfo varietatem. Hisferam nonabfimilem traduntinveniri in Suetia circaHelfingiam,circa colitipotifi. maculofam,quamfua lingua nominant'Jkattlucbfi* Tlutarchus in libello contra Stoicos fcribit,creditumfuijfe di-J Lynceo quodam ,quodfaxa quoque dr arbores oculorum acie penetraret :tuivis $JJnfijwtcov imvcut ft/hr' ifcumri 'itHyuitUt ait Pindarushymno x. Neme. dr Horatiusi.epijl. adMeccenatem. Non pofsis oculo quantum contendere Lynceus. Huc nonnu/liad hancferam tranttulere,quodtamen fabulofumpluribus dr nimis \jzsifioLtxgv ejfe videtur,nihilominus eleganter accommodari adaciem mentisfingularem,dr ingenii acumen dr perfiicacitatem poterit, qua (fracis eHdyxema, eximiadradmodum utilis ,fi ad res laudabiles adhibeatur :econtrario vero plurimum nocens ac perniciofa >ubi tam egregio ac divino dono adfutilia hominesperperam abutantur. Tribuit autem hanc quoque laudem Cyro Xenophon lib.i.in eius nu/belalom a.\jtvc \szt’ ocUxuvinunda ,24&wdy%lvxc csvctjfsfu umnotvilo, Quacunquealii interrogajfent,ad eapropter ingenii celeritatem promte rejpondit. Frapofisitfisis libris hoc Symbolum Ioannes Baptifta dPorta Lpeapolitanus ,tacite^) eo oftendensfepra aliis conariNatura arcana dr maxime abfeondita invefiigare atque aliis communicarem, de quo ipfiusJhsdio aliorum ejlojudicium. MIN VIT 7gridEmapud Hircanos &Indosferunt anili. malejfe mira velocitatis,ac maculofum,teJle Plinio. lAutores rerum Indicarum, quinojho fcculoflorueruntdnter quos Oviedus dr Petrus Martyr nonpojlremi habentur,hancferam dejcribunt,& leoni quoque parem vel majoremfaciunt. Taufanias in 1Peroticis fuis lib. ix. putat Mantichoram Indorum cJJLj. Jn nojlris regionibus anjit vifa dubitatur. i/Elianus cum Tlinio ait elt,fobolis ejfe amantemin hocgenere ferminam,usque adeo ut adnavesusqueprojbquatur venatores ,eosj cogat catulos interceptos rurfum unum postalterum abjicere. ‘Pierius vero inHieroglyphicis memorat,venatorem cofcenfa navi vix duob.veluno tantum catulo ablato aufugere, in continentipoltfe equo relicto,in quem Tygris omnem ultionisfavitiam convertens eum totum discerpat. Ex quo videmus,vmdiEta cupiditatem minuere nonfolum inferisfedin hominibus quoq ;doloremfalere,prafertim in iracundis &verapietate minime imbutis ,qua nos multoaliterinjlruit,ac Deo vinditdam ejftj relinquendam monet. £uapoeta Ethnicus fuvenalis quoquenonnihilintellexit,ubi inquit , At vindi&a bonum vita jucundius ipfli eft. Etflatim addit. Nempe hscindo&i, quorum pracordia nullis Interdum autlcvibus videas flagrantia caulsis. Quantulacunque adeo cft occano, fufficicirie. Tandem egregie concludit. Semper &intirmi cit animi exiguique volup t,as ‘ Vitio ,continuo fic collige,quod vindi&a Nemo magis gaudet quam faimina. falli. 44 lAmbiguaJplendens nosfallit imagineforma , Tallitur ut vitreo Tigris acerba globo. £Tigridi Ambrofrus vr.Hexaemero cap.111r. idr Albertus de animalibus hac quoque litteris madarunt. Venatoresquidamfph&ras vitreas infrequentibus matribus catulorum ,quos ra~ fuerunt ,objiciunt ,quas HUintuentesimagine quam ipftt rcdduntdta decipiuntur, nam catulosfubejfeputant,quod jphara moveatur, ceu vivumanimalinfe continens. Sed cumtandempedibusJpharam Tigris confringit, ut catulo potiri queat,deluframfe videnspergit infequi. fili alias JubindeJpharasobjiciunt,deluduntfyferam,donec tuto ad urbes velnaves evadant. £x quo Claudianusfecit. Vitrea: tardatur imagine formze. zAtqueinter recentiorespoetas vir dotfifr.PetrusAngelius Targaus lib. 111. Cjmgeticorum, Speculo perfxpe eluditur,ut fe Inlpexit, natosque illic decepta putavit Eflefuis caveis &iniquo carcere claufos. Sic nimis crebro in nojlris rebus fecundum Simonidem ,d Souitii yfr djj) uAyJia.li ,opinio etiam ipfrveritati vimfacit,dr,ut Theognis ait, mSsuMabj) yidj/dw 'dfamtuir tSicq. Et mentem fpecies fallere faipe folet. Vel,utpraflantif.Hojpitalis in quodamcarminefecit. Et veri fpecie nosludit opinio falla. jjuod inprimis in vera pietate efr religione Chrifliana fummopere efl fugiendum ,ut Bafrlius Magnus multis verbis monetin Hornilia cv Acadtyis ,qua hoc loco aferibere nimis longumforet- ALLI- XXXVII. Luxuriemjuvenes-,malefidosJjernite amores, 2\am nuat illeIIas Sardus odoreferas. K<Tkv- Envvmdicunt nominari t\a.Qcv quafiiMIpii, 2jf neAxJv rf eipfa ,attrahatfer}entes, -vel tioii fd iSa.tw{v THS ctpi; quodJerpentes IrSiSSiSPi abigat. ‘Plinius nariumjpiritu dicit extrahere renitentes, quod Atianus quoque aj ferit ,addens eos etiam acervis devorari- Idem Lucretius lib. vJ. refert, Naribus alipedes ut cervi fa pe putantur Ducere de latebris lerpcntia fecla ferarum. 7 gec aliter Nicander inTheriacis, &Bafdius Magnusin Hexaemero. <cAcfecundum Oppianum i x. Cynxget. dr i1. Halieut. &alios, cervi drferpentes mutuo odio tantopere flagrat,ut etiam cornu cervinum ,fecundum Diofcoridem, Scholiafiem Apollonii liba i.& tAilianumfuofuffituabigatferpentes. ‘Potcli autem primum intelligi generaliterhoc Symbolum ,dehominibutjraudulentis,(fperverfts fimutatoribus,qui tametfi aliquanttfper tanquam in antrisfuit cf cacts recefibus latitent ,tandem veritatis tamen vi acpotentia inde extrahuntur 'atque ab Hia conficiuntur. Sic Peregrinus dictus quidam ?hilofophus,teflCJ .Cyellio lib. x1 1, cap. ix. dicere flebat ,errare eos quifpe^j Crfiducia latendipeccent,cu nullafitperpetuapeccati latebra,eoriifyfalfa opinioni hos Sophoclis verjks opponebat, 'Ss&smdQ. nguifft jsrfv. ar/mtU cfv rfij 7IKVT a.x.isuv,mIvr’ ccnl7?,\iGr{^ov(fi}-. Nihil occulta adha’c,quaudo cuncta tuens. Et cunctaaudiens.omnia rcvelabitdics. rpofft quog ;particulatim princeps aliquufcelerum vindexjujlifimus cr improborum hoflis acerrimus,ad aliorum terrorem eiusmodi Symbolo uti, quifitfecundum Euripidem (citantehosverfus Stobsto ) W!fitv cbiyti'015 erJ)n@-:Tiisi}’dJ'xctxfis ontvluv yf %fiyx. luitis quidem a-quus &juftusimalis vero Omniummaximus hollis in terra. HINC BVfanimi nger dr multis curis atqueurumnis affeftus,arbitratur nonaliarationefie poffcj dolori mederi, atque mentis inquietudini con- Julere^s ,quam hinc inde vagando dr discurrendo ,interea vera dr efficaciafui mali remedia negligens fimilis efi cervofauciato,quiceleri curjit hinc indtj fugiens ,nihilominusfemper reflexa cervice retrojpicit adfkgittam corpori infixam. Quoddoclifi.vir Adrianut Junius in Emblematibus ita expofuit. Quid, cerve, crcfTafixus arundine. Laxas habenas praicipiti fuga: f H.tc fors amantis,quem fuga concitat : Mentem intus excit, vulnus atrox nimis. Quapropter trdqui/litatis dr rationis versi norma in eiusmodi cafibus femper nobis ante oculosproponenda,nam,ut 'Tlutarchus in comment.nfei 'fL/Jofict; difputat ,naurlai i AojkQcW si^xsAic» nfl /j,iQ,£oaIu) effcsoficst^ fitl&miei ttds tuceji11 /3/ov ,id ett ,%e{ia ratiofiaccedat ad quodvisgenus vitsi, dr quamvis mutationem,eam redditfacilem. Quod argumentum luculenter quoque tractavit Horatius in Spiflola adBullattum lib. i. Nam fi ratio &prudentia curas Non locus effufi late maris arbiter aufert, Coelum non animum mutant,qui trans mare currunt. Strenua nos exercet inertia, navibus atque Quadrigis petimus bene vivere, quod petis hic cft, Eli Vlubris,animus fi te non deficit xquus. nAlibi legitur aferiptum :Haerei vbiclve. Vel, Nis. SVGA COMITANTE MALOi VNA Ppianvs (ut antea dictum esi) quo in loco Hdefcribit pluribus verbis odium inter cervos fiferpentes,commemorat quogfnfinibus Lybia, ubi maximafitfierpentum copia, cervos humi(Iratos ,(fi quieficentesab illispeti, atque univerfium ipfiorum corpus hofliliterinfeftari. fihabus cruciatibus illi exagitati fiugere tentant,(fi contrafuos inimicos dentibus (fi cornibuspugnant, eostj. conficere conatur. Cumg;ita fefe affleHosfientiant. Naturit quodam inflintfufluvios petunt,jrigidosg ;fontes,cum alioquin naturafint calidifiimi, ibig ;cancellos comedentesfibi medicinamfaciunt,quofiatlo flatimfierpentum reliquia ex eorum cute excidunt, ac cicatricibus vulnera obducuntur.sAliipraterAriflotelem cancrorum non meminerunt. Explicat hoc Symbolumprolixe Hieronymus Ruficellus ,(fi Cardinal. Carolum Bonromxumfibi id vindicajfieferibit. Vultautemper cervum intelligi hominem,totumpietati (fi divino cultui debitum, in uno Deo opt. max. tanquamfalutarifinitefi>emJuarn collocantem :quod ex Pfalmo x111, quoque apparet,ubi S. Vates dicit: Quemadmodum defiderat cervus adfontes aquarum, ita defiderat animamea adte Z> evs. Sitivit anima mea ad De.v mfontem vivum. Serpentes autem hoc loco,ut (fi alibi infacris litteris, peccata, (fi diabolum ,fi quicquid fanffis ac bonis conatibus adverfhtur fignificant. Nj>n male quoque huc quadrat dittum Salom. Proverb. cap. xn11. <poS(!fi xvfiu ontyo (uqc.miH j okkAiViJi/ cx fiivuTis. Timor Domisifons vita, facitautemdeclinare dlaqueo mortis. notus est egregius verficulus. Sola falus fervirc Dco,funt cetera fraudes. NIL 0nmultum abest aprioreJimilitudinc hac quoque ingeniofa &elegansinventio Symbolica,qua exprimitur cerva matutino tempore, Sole jam exoriente xftivis menfibus,tampropterfui corporis caliditatem,quam cadi etftumpurifimum forem hianti orejucunde excipere atque eofefe reficert-j. Defignat autem cerva hominem religioni acpietati deditum ,ac citpide rebus omnibusaliisJpretis divinorum oraculorumfuavijdm.ts meditattonesjrafertimfub aurora, quandoanimus debet ejfepuriorib. &faniorib. cogitationib.intentus,vacantem ,ut quibus tanquamfaluberrimo pabulo &dejidcratijf. rore mens nojlra calitusnutriatur dr recreetur.Sic veteresfancli Doliores quoqueper rorem Jignificari in facra Scriptura dotlrinam cadeflem tradunt,quanosfolafustentamuracprojicimus. Jjupdabunde etiam ojlendit S. David in Vfalmo ijlo pulcherrimo cxviii. quem omnespiijemper meditari,dr memoria mandare debent. Jdque inter alia infinita pr&clara dicia gregorites Nafian^enus quoque hocdidicho nos monuit, cvyt xsQa.ovatmlQ, nfj Ttj <5" SvraA«i|/c^, idcv 'es Zalw rdfjmv. Eia age &hicomnem mundumquefafcesquc relinquens,’ ln coelum curfu dirige vela tuo. tApudalios, eodem ferefenju ,magis adomnia liberalia dr honejlaftudiarefertur,addito dicio, OHensintenta serenis. NON XL II II. NON MIHI SED POP VEO. %£xbonus efipajlorpopuli, tutor paterfe, HpcJkti ,Jedpopuli commodafola cupit. IfiScythie latijtcampisanimalquoddamrepentur ,paucis (ut opinor) adhuc cognitum, Suhak ab incolis dictum,filvefire Caprafimi- Ic,quod,utdfide dignis miris accepimus(qui etiam veram eius iconem nobis communicarunt) quotannis adfines Vodolieusque adventarefilet,mirxpernicitatis, nec minorisferocitatis ,cornibus preditum friatis,albicantibus,pellucidis,acutis (fi validis (qualia apudmeum quendam amicumhic quoqueoflendmitur. )Hocfiquafi ducioremprebet Capreolorumgregibus,i^'-tfi preirejblet, acerrimo vifufimulefi auditupreditum, quare longe lateq scirciimjpiciens (fi omnia obfervans ffacilehominum perfequentium infidius 'e longinquo deprehendit,(fi comitibusfibilo acuto fignum datfuge,ut in loca tutiorafe recipiant-Jfut typusprofello esipulcherrimusprincipisfiliciti acfolertis,re£iorisq tvigilantis,quemHomerus ideo mi/eiva hudv ,id est ,paflorempopulorum vocat. £t Chryfimthas apudXenoph.vm. xvgx nufileiuc ait , oZe agx,uv a,)afs mffos dyxlfe, quodnu/lumfit discrimen inter bonumprincipem (fi patrem bonum. Jfiuidam attribuunt huius Symboli inferiptionem Hadriano Imperat. Rom.qut etiam(ut Dioncommemorat)infrequenti Senatupubhcc-J hec verbaprotulit, Urus dioncriQa dw ds iyjaxus oh UX1tdv e/eaurS ^apfp.cum ,dUdarcSv i^xo/ziiiuv clhfiiAS- fs^. Ita imperium adminiftrabo,utfciam nosi mearumrerumffedfibditorum me cura affici deberem. Sic legum quaficolophon,claufitlahec additur, S alv spopvii sv- PR.EMA IEX ISTO. LIBE- Canibus agitatus in venatione Aper ,&irruensfumma viin venabulum ,(juod aut excutere conatur ,aut i/lo conjici cupit, Symbolum esi virifortis acplane imperterritipericulum pretfens non fugientis. Tetrtes Angelius Bargsus dotfifpoeta Itb. 1 1 11. Cynegatic-ita defcribit: Non ille iras,non ille luperbos Demictitque animos,&fxva pericula vitat Ignavus,neque etiam curfu pedibusque falutem Quxrit ,&hoftiles prteceps evadere terras, •Sed ruit in medias hominum canumque cohortes Vltor,atrox,certusque mori,quem ceperat unum Ante locum tutatur habens ,nec deferit unquam. 2{onaliter magnanimus &frenuus bellator ,urgentCJ necefitate-j ,omnia alia contemnit,plane/ibiperjitadens , quodfecundum Horatium , Dulce ac decorum eft pro patria mori. SHque etiam Mufonii( citante Stobsto )pr/telarum in hancJententiam praceptum :'d^ornty. ntcccAas ‘Smbvijoxm, iit tpysj fx, $fJ.ix.tcv ,nyuv ~ 2 hntjvi,cnietv mnut»), vi qkctA&s firflit ijf. cArripe dum licet mortem honefiam ,ne paulo post moriendumJittibi quidem,fed honeflefacere tibi non fit amplius integrum. Hoc autem Symbolum aferibitur a CL.V.drJ.C.D. Reusnero draliistuere MagnoImperatori Ottoni Primo. tAutorvero GenealogiaAufriaca in ere incipt Bernhero Comiti Habspurgenfi xv11,cognomento JuJlo,cum dicio, Vsk saivs, attribuit, quoddefumtum esi ex lib. 11. 1 Aneid.Virgil. Vna falus viciis, nullam Iperare falutem. TANT VM XLJX. 57 Jus,nimalles,poteritprodeJpLJ :nec ulli 'Dum vivit^prodcIt,c[uic%uid avarushabet, «Tcipio f7x pio Bargaglius in Italicis Symbolis ,quas proprie vocant Imprefias vulgo ,commemorat quendam ,fiito temporefiuijfe hdmodumfenem pecuniofum ,ac multa prctiofa fupelleltile ac pradiis locupletem,ita tamen avarumftmul&ferdidum in univerfos ,ut nihilquiequam beneficii aut liberalitatis ab ipfo ulli e/fiet expectandum,ex illorumnimirum exifiens numero,fecundumpoetam : Qni nummos aurumquerecondit, nefeius uti Compofitis,metuens vcluti contingere facrum. Hunc igitur Suclionem,quidam ipfiusfamiliaris(aginato fini compararefelitmelt,e quo nifioccifio,nihilcommodi aut emolumenti capi potest ,cum ex Chryfippi fententiaftts pralerefeam nihilhabeat ;St Cato dixerit,animam eipro fale datam, ne carnes putrefierent, dualemfecundum Horatium liba. ferm. r. Non uxorlalvum vult,non filius :omnes Vicini oderunt,noti,pueri atque puella;. Miraris cum tu argento poft omnia ponas. Si nemo pneftet, quem non mercaris amorem. %efile igitur exiflimemus cu S.Apofiolo Paulo i.adTimoth. vi. dr ad Sphefev.effe mflcovnSv >ycx.ti>v, idest, radicem omnium malorum avaritiam,atq sinfuper cultum idololatricum, avaros autem ipfes dtlcoAoAa,-r%ae ,&fecundum Chryfefiomu, fomite omnis injuJlitia,vel,utPhocylidesfecit, firivjq K&fefiCtfecc/mm Omniumavaritia cft mater nutrixque malorum. <'Alii hincJiimfierunt imaginem tyranni. Namutporcus, cum cotreBaturfempergrunnit quafimetuens, ne mattetur,cumfiatfenee lanam nec lac prabere homini ,nulli rei effe utilem dum vivit:fic Tyrannus quicquidincrepuerit timet, necemfibiparatam exijlimans. 2g y pt11defignarc volentes'ut Orus refert ) hominem impurum ventriq;dr abdomini deditum ,fetempingebant in lutofe volutantem, rofasq sconculcantem ,per quas veteres vita puritatem drfenfuumfinceritatem exprimebant,rofit autem odor huic animali natura est contrarius. Vnde elegantifi.Lucretius lib. vi. Denique amaracinum fugitat fus &timet omne Vnguentum &c. fruns verfus in priore quoque centuria retulimus Symbolo xciii. finde etiam proverbium natum ,quodCrateti Philofepho aferibitur,u; tXfi. ?°ouv,ld eB,fusper rofits,quxnq:tam Erxstnus in Adagiispotius legendum exifimetsS^fe potitu>, ut fit diminutivum ixna' nijs phiat,id tHJtmalopunico. Sed cum Suidas priorem leBionem retineat,haudfeioanaliquidfit mutandum. Declarat autem hoc Symbolum,ncutiquam pu^pifet^ysav, id eB, infimam cupiditate vetris cum Jludio virtutis efi febrietatis poffe convenirem. Vnde Rhadamelthusapud Claudianum lib. 11, in RuJfinum,homines luxui &gulte deditos infetes transformare dicitur. At quidelidia femper vinoque gravatus Indulgens Veneri voluit torpefeere luxu, Huncfuis immunda; pingues detrudit in artus. iaftque ideo Vlyffes apud Homerumd Circe non potuit in hanc befliam commutari,ut quibusdam ex (ociis ipfeus cotigerat,quia exinfractione Mercurii,id eB,recta rationis contrafiimulos luxuria temperantia &frugalitate Jis muniijfet,herba Moly inflarajitidotiutes. £tgraviter h.tc quoq ;protulit Cicero in libello de SeneBute, ubi ait,Impedit confilium voluptas fer rationi inimica eB, ac mentisM ita dicam,perfringit oculos,nepullum habet cum virtute commercium. TE LI. TE ORIENTE FVGIT. fluis feret ardentisfumantiafceptratyranni? Sicfugatauratos Syrius ipfe lupos. VL 3Oppia- Ti> ianvslib. 'i i f. de venatio, quinqueluporumgenera enumerat,nhnirum ,id est ,Jagittarium,harpagemJlve circum, ^ 6- ow, id est, aureum, (fi duos acmones, quorum unum ‘ndtnv,alterumfinepeculiari pomine ita vocat.Tertium genus aureum pulchritudine ait ejfie confiicuum, multis comarumpilis,iIlisq, refilendens (unde Gesnerus\ad Hymamprox.accedere conjicit)atque incolere Tauri montcs,Cyliciarupes (fi Hmemijuga. Hoc luporum genus, eodem Oppiano tefie, Syriumorientem maximemetuit,(fi eo ,exorto in aliquod antrum aut terrahiatumfe abfcjmdit, usque dum Solis afius abierit Hacfimilitudine ufits est magnus quidamprinceps, cum adeius adventum quidam Reguli minusjujle ergafubditosfifegerentes, vehementiam (fi autoritatem illius metuentes ,in alias regionesfi fubducere coaBi fuififent. Tefiantur autem kiflorix omnium temporum injufia imperianon ejfie diuturna. Vnde Seneca in Medea, Iniqua nunquam regna perpetuo manent. £>uem locum egregie explicat Demofthenes Olynthiaca ir. £t Herodotus breviter hoc lib. 111, confirmat, -m^cwihf finquit QpdXi^cvJdeft, Tyrannis eltresfallax. Sic Setiecalib.i. de Clementia: Reges confeneficuntacnepotibus traduntre gna,Tyrannorum brevis (fi exeerabitispotejias est. £!uj veroplura (fi exactiora deRegis (fi Tyranni discrimine cognoficere tanquam in aliqua d.va,v.i$aXcudtsivcluerit ,legat fioannem Bodinttm libr. n. de Republ: cap. mi. SVA SVA ALIENAQVE. nvtrit. 7{on cives tantumprinceps,fecinutrit 6- hoftcs, ssilteriusfatum ceu lupa canaferte. ‘Tavlvs AvJ. vsJovius in Italico de hac materia libello, Symbolum hoc ufurpatumfuijfc feribit a Joanne Scepuftenfc,qui Solimanni Imperatoris furcici auxilio, &quorundamprocerum opera regnum Hungaria invaftt ,quodfumfit exavitisfui ftemmatis injignibus ,in quibus lupa uberibus lacieplenis conficiebatur ,huiefo pilhir/t Cancellariusipfius Stephaniis Brodericus,vir doffus (fi ingeniofus,fententiamjam indicatam adjunxit ,eafgnificans ,quodnonfolumfuttfidei commendatos fubditosjuvare (fi tueri,fedetiam alios abipfe antea alieniores ingratiam recipere ,iIlisque bene facere confiituijfet ,memor Saluftiani dilli adCajarem. Jjtti benignitate (fi clementia imperium temperavere..j, his candida acUta omniafuijfe~J, etiam hoftes aquiores quam aliis cives. Sed CL. V. JoannesSambucus in Emblematibus de laudatifi. acfortifiimo Rege VngariaMatthia Corvino hac commemorat ,cuius aliquot verfus hic apponereplacuit, Vt lupa non proprios, alienos fed quoquefatus Vbcre nutrivit, Roma,tibi unde duces: Sic RexMatthias Hunnorum maximus audor Dum fuperat eundos,ingeniofa fovet. Huius ad imperium concurfus totius orbis. Et fuit invido principe dignus honos. Vndique cogebat veterum monumenta, fuperftes Quo foret autorum fama deccnsquc labor. Condiditindomitos vel folo nomineThraces, Et pavidos multo fanguine fudit humo. IAM Ltalus Lucos Contilis in libro eleganbolisfiveImprefs edito,te(latur,apetiam experientia,, vix ullamgra- 'ilpem dcanibus ejfe capta, >quoniam tum maximedefuis refugiis acfoveisdiligenter fibiproficitiutfcilicet canum improvifos injiiltus tempcjlive cavere queat. Jfftod videtur ejfe dejitmtumex Ariflotele lib. vi. de hiflor, animalium,cap. xxx11 1 1. 'fft-v 3ildf CKvrm^i, irrue, uctaxra,vicv «rcq dAxvumv. Cja^afc ifia vertit.Parturies itafecedit,ut rarogravida capiatur. Vnde &verfusproverbialis apud Gracosfariusvidetur: jspuv dAumij' dx aAumiiuj omyij. Vetula vulpes laqueo haud capitur. 7jon aliter homines circumfecli &prudentesmaturefibi dfraudibus &infdiis malorumproficere,efrfanis confiliis fefeprsmuniredebent,cum telapravifafecundumproverbium,minus noceat,&Seneca in Epifiolis recie dicatiin ipfi fecuritate animus ad difficilia fcprxparct, frr contra injuriofortuno inter beneficiafirmetur.Jjuienim in ipfa re trepidare noluerit,ante remexerceat.£>uaminfentetiam Cicero copiofe difutatdib.11 11. Tufeulan.qusfi.Sapientem prffumereacproripere oportere omnia,qux hominiacerba frgraviaacciderepoffunt.Tali enimpr&meditatione effici illa leviora dr toleratufaciliora. Jdque autoritate Lupiridis &Terentiicomprobat. £t apudVirgilium *x£neas; inquit, non ulla laborum, Ovirgo,nova mi facies,inopinave fu rgit. Omnia prateepi, atque animo mecum ante peregi. Quem locum efr Seneca Philofophus laudat ,crPetrarcha inprxfatione liba, de remedio utriuscpfortuna commedat. QVOD LV1Ldi QVOD PETIS ALTER HABET. «%<e tuafuntferva,neforsh/tc occupet alter, 'Njc temere excipias quemlibethojpitio. *V iMslh Ei e sfive melis(utrum enim reperitur)pum tattir ita nominari, cpfit mellis avidif.idemfc animalcifetur ejfe cu Taxo,cuius apudgrxcos nullumproprium nome invenire Gesnerus annotat. Plinius /;. vii i, c.x xv111fcribit,eius in metu ejfe talemfolertiam,utfujflatx cutis diltenlu iIdus hominum,fr canu morfus arceat.Atfuperaturd vulpecula alia ajlutia, nam hac abfenteTaxo foveam illius occupat, filis incrementis ita inquinat,ut Taxusreverfus adeam,propterfetorem cogatur Hlamrelinquere,&inflentihojpiti inhabitandam concedere. Hoc exemplum nos admonet,vigilantia (f diligentia opus ejfe,ut nofiras res confervemus,&ab aliorumfraudibus tueamur ,fecundum tritum verjum proverbialem Ovidii, Non minor efl: virtus quam quairere,parta tueri. sAc idem nobisJitbjicitfabula *Aifopica deferpente,qui in cavernxfux contubernium admiferat Erinaceum ,dquo importuno hojpitepaulopolifuit vi expulfus. Igon tamen ideo prohiberi exiftimandum est ,virtutem pulcherrimam,&prxfirtim homini Chrifliano convenientifimam <PiAo%c*iM/,ideit,ftudiumhoJjpitalitatis ,quam inprimis S. faulus Spifol. adRoman.cap. x1 1 .fudiofifellari jubet. Acfcimus apud Ethnicos &Romanospottf.jus hojpitii pro readmodumfacrofanlta fuiffe habitum, ut huius necefitudinisprxfidem ac vindicemfecerint ipfum Devm,indequeJovemXenium appe/larint. £t elt apudHomerum,- £fvs SJiilifiriTwq iximav nfcelvoiv ti. Supphcum &hofpitii vindex eftluppiteripfe. £It autem hochemijlichiumfumtum ex verfu Ovidiam, Spes tua vana fuit,quod petis alter habet. CVSTO- Criptor.es rerum Indicarum quoddam rarum animal deferibunt ac depinguntveteribus incognitum,Gesnerusfimivulpem velgrace mfx.a.Xumx.oo.Jul. Cafar Scaliger a.Aamrsm- %X3v vocat-Hoc,utfcnbit GiUius,ex Vincentii Pin^onii densatione referitur in regione India Parienfi>quod idem liteflatur Petrus Martyr Oceanica Decadis prima lib.ix. %efert autem anteriore parte vulpem,pojleriore Simiam, caudamq;habet cercopitheci, auresferme vejpertilionis, acfubter ventremufitatum aliudgejiat receptaculum in- Jlar crumena latioris ,in quodcatulosfuos recipit, ibidem^ occultat,donectutoperfe hinc indevagari,&fibi vittum quarere poteB. Similia de cane marinoferibit Oppianus lib. i.depifcatione,quodpericulo ingruetefuos catulos intra vetrem recipiat,(f iteru quafipariat,ubi omnia videt ejje tuta.fdemep devitulo marino refert Bafilius Magnus vir. Hexaem. &de Delphine Nafyan^cnus in carmineeruditif.lpkobuli adpatrem-Jndicant hac omnia id eBfiudium &folicitudinemparentum erga Uberos,qui potif. fub horumfideli cufiodia vitam aguntfecuram fir felicem. HoteB etiam ifit dillo Biantis, unius exfeptem Sapientibus,vel,ut alii ,Stilponis accommodari .Omnia mea mecvm porto. 2 '{onnulli addunt ,D vm licet, forfitan hocintelligentes ,quod fubparentum &aliorum quinobis bene volunt cufiodia ac cura,quamdiu nobisfuerit conceffum ,perfeverarcJ ,iliaque grato animo frui debeamus. ATE- LIX. ^7 ATENERIS ASSVESCERE MVLTVM. Vincitnaturam confuetudo atque reformat. Cui quisque ajftic fit, deditus e fefilet. T3Tl VTAR- Zvtarchvs/w Laconicis Apophtegmat.refert Lycurgum, ut cives fuos abufitataviffus ratione nimis delicata adfobriam magis ac temperatatraduceret,&hac ratione virtutis fhidiofores redderet,catulos duos educaffe iisdem natos canib.horumq salterudomi deftdente advoracitate,alterum advenationeajfuefecijfe. fande vero ambos in concionem produxijfe ,projeBis ofiibus aliisfy gula irritamentis,leporemfimuletiam emifijfe :utrofe adidfe incitante,ad quod erat afJiiefaBus ,cumcp leporemalter cepiffet,dixiffefertur,videtis,ocives,hos catulos,iisdem natosparetibus,educatione tamen admodu difimiles redditos,effic exercitatione magis quo quam naturaadvirtutem nosformari. zAliiperhibent, domejlicum canem ab eofuijfe venationi, venaticum autem voracitati affuefactumattrofoadidfe proripiente ,quod eifaffitfuerat ufufamiliare,civibus^ ojlendiffe,quantum admeliora aut deterioraftudia conferret educatio. Exquib.apparet,qua utilitasftreffa &liberalisinfiitutionis in tenera atate,aduniverfam reliqua, vitamrecle &laudabiliter abfolvendam-^Atque idem EPlutarchus incomment. de Educatione liberorum,ubi hac qua retulimus,repetiit,praelare hanc quofefententiam comemorat:(puosuc fiv fafvjala,,(pcwAlviizs 'fc7 mvcf%i diictxn. Tuaturaenim bonitatemfocordia corrumpit ,pravitatem vero doBrinainjlitutio corrigit. Et tsirifloteles idem docet, ii.Ethicor. cap.i. ss juinfov 72 Uras ij Ura; cu%s ckhuv tSifycQg cOLct cmfanstw ai nemv, ideSI, Nonparumrefertfedpermultumficne an[ic dpueris affuefeamut :immo vero totum ineopofitumeSt. fluodHoratius quoque carm.lib. 1 1 1 1 .Ode im.de laudibus Vrufihis verfibus declarat, Doflrina fed vim promovet infitam, Re&ique cultus peftora roborant. Quidamaddunt, /hieuivs in vwvm. liber- LIBERTAS NON libera. Quidjuvatabruptis in libertate morari Vinelis,(imaneant&tibi collapremant ? Tcero inpar/tdoxoiJlo,quoprobareJludet,oeEcalil® mncspipientes ejfe liberosjlultos autemfervos, WKyfSffj de vera libertate ita dijferit. festidesi enim libertas? ‘Votejlas vivendi ut velis.feuis igitur vivit utvitlt,nijiqui reEia[equitur,quigaudet officio, cui vivendi via confiaerata acprovifa esi,qui legibus quidem non propter metumparet ,fedeasfequitur atque colit drc.feua Horatius imitatus eii lib. 11.ferm. Satyr. vir. Quisnam igiturliber rlapiens fibiqueimperiofus. Quem neque pauperies,nec mors,nec vincula terrent, Relponfare cupidinibus,contemnere honores. Fortis,&in ieiplo totus teres atque rotundus. Sedlicentia,qua omnes(fecundum Comicum)deterioresfimusfeib libertatisjpccie multis imponit,&cupiditatibfeuis indulgetes dvirtutis aElione avocat,de quo Lucan.lixm. Libertatis amor,miferum quid decipis orbem 1 Sic canis abruptis vinculis,quib. famenimplicatus adhuc eit,feipfum rurfum intricat, dr in novamfervitutemtrahit. ‘Trsciareitafc Viato hoc etiam docuit invui. Spijlola adDionispropinquos &familiaresferipta. rlis^tj tAiujs- />a lidx.x<nv Ifa, Kpj tywyxoi tiv bxxicv Zvfev, cosov xa.rsv,i\x- Aaa«o9izf tyy&Xhwoif kv, jurim]i dvsXr,vx \\dSj%tna4 ccxcu^u hiig dfTiTcSv os&yivw votr>ip.ct, tpcniQaunvli dvi ciya cem^- fasoi rin aiXdJjtqutt; iquli,id edi,fis autequi liberum vivendigenusperjeqmmtur,jugum vero fervile ut vere malufugiunt, etiam atfy etiamJitm autor, utcaveant ne infitiabili importuna libertatis cupiditate, in eundem majorumfetiorum morbum incidant ,quo quidemUli laboraverunt,quod immoderato libertatis amore perciti, imperiorum ordineproculcato in vagam confufamjsperturbationem inciderint. FORTIS FORTIS convicia SPERNIT. Jrrit* vaniloqui quidcuras/picula lingua ? Latrantem curat ne alta Diana canem ? Vk mvisMediciArabes,(fi inprimis Serapion *cRhajis lapidis Be^arfive Bejoar,cuius manXj^Ss?©?! gna vis contravenenaejfieperhibetur,.mentioinemfecerint ,nontamen exaclevelhuncvel ipjum ammaLunde eximifilet,defcripjerunt,quemadmodum prajliterunt recentiores ,potifi- (Jar^ias de Horto,(fi (Nicolaus Monardes,quorum de rebusindicisfiripta, utili admodum opera doSlifi. Caroli Chijii latina leguntur.Scribuntautem hi duo,eum lapidem reperiri in ventriculo,vel potius in receptaculo quodamfaficia modoformato efi ventriculo parte interiore adharente. «Animaldicitur eJfe~J figura hirci velcapra, Clufitts cervicapram nominatpropter fimilitudinem quam habet cum utroque animante. ‘Trafertur autem lapis ex montanis eiusmodi capris ablatus, cumfitob pabulum odoratif.plantarum aliis multo prxjlemtior. «Adduntnonnulli hoc animat'ferpentik.quotfe vefci ,partim/j inJuccum (fi fanguinem,partim in hunc lapidem eos convertere. £>up declaratur ab iis vitiis,vel rebus etiam adverfis, quibus aliifuccumbere,aut omnino perirefilent,viroforti ac virtutepradito nihilpericuli efifie metuendum,fedinfuper indepropter confiantiam (fi rediijudicii robur magis confirmari, (fijpiritus alacriores conquirere. c De fiiculosfecit, dx-pucv tus ipaCpag, Kcj vSs txidp^ui 7mmvcsacgili fhAa&lw, Idest. Gravibus nihil movetur incus pullibus. Infracta cafus mens repellit anxios. quibus Gregorius NaPjanjenus hos ver NVLL O i *Pl'4da lupofit caprafue quem lalle cibarut. Sic cedunthomini qutt benefulta malo. iTYMBO-' Tu boivm hoc 'qtioq sex Alciciti Emblemati lx1111, huc transferre placuit, quodipfefumfit exgraco Epigrammate lib.i.Anthologix tit eis iwxaoisvs H&i d%ci^ms' Jiv AVX9ViSlot fictlpsv ift(pa cstc tytAxmy «A« fi dvcty/Afi, 77iifiiv(^ d,q>pmmtiii. avtyQeig fi fisas ifii, uf\’ ifiw&Ai jqfiov i<pq , <; x*f‘S a.Xka%cu ilw Cpvmv a’ fimcvntf. Capra lupum non Ipontc meo nunc ubere lafto. Quod male paftoris provida cura jubec. .^Creverit ille fimul, mea mc poft ubera pafcet, Improbitas nullo flcflutur obfequio. zApologusJimilis quofe extat apud Theocritum in Hodceporis,crproverbium apud Erasmum Chiliad. 11. Centura. proverb.LX xxvi.Ale luporum catulos.Convenit autem in homines ingratos,qui nullis ojftciis aut meritis afuapcrverfitateflellipojfunt ,immo locogratitudinis benefaciores,JipoJfunt,in extremamperniciem adducunt :quopefiimofis as vitio nullum detefiabilius reperiripotest, adeo utfcribat Salomon inproverbiis,adomo eitts,qui malum rependitpro bono ,nunquam receffurum malum. Cappacius Neapolitanus in Italicofuo libro aliamfentesitiam illi adjungit : Cortem dabit ipsa voivmaSi quodhemiftichium legitur apud Claudianum in Epigram. de Sirenibus.Uti. multum differt explicatio apriore, quod nimtru viri humani dr beneficifipe aliis ingratis cum voluptate inferviant, nofmemax. tameipferum incommodo dr aliquando extremo exitio. Intelligi etiampoterit de^> quibusvis aliis detrimentofisvoluptatib. qua tandemfuos fellatoris evertere acpractpitare in mortemfoleant. Tisx, quem hodie quoque inlnfubriaacvicinis locis Steinbuccum germanica voce nominant ,&cuius VUnius &alii meminere-J ,in Alpiumpraruptis &altis rupib.prxfertim in Helvetia dr vicinis montibusfrequens reperiturdn quib.nives raro vel nunquam liquefiunt. Tpam calidifrimum eit animal,pernicitatis miranda,cornibusfefe fulciens ,quorum adminiculo ex altis montibus defilit,& cavet hoc modo nefaxis allidatur. Vivit autem continuo in locis afreris &inaccefiis ,necfacile in conjpeclum hominum venit. £x quo legimus in Job cap. xxxijc. Nunquid nojli partus ibicum in petris ?Ob hasproprietates huius animalis ,quidam nobifajuvenis ,hoc Symbolum excogitavit,quo defignarefiuduit ,Jibi eundem admodumeJJi-> propofitum,d confuetudine &confortio vulgi remotum, nihilaliud quarere ac defiderare,qua virtutem ipfam quamvis arduam ,nec ullis illecebris aut voluptatib.perfuafiim ab hacfintentia fua difiejfurum.Clemens Alexandrinus Strornat, lib. 1 1 1 1, huius argumenti laudat Simonidispoeta lyrici verfum, ouv vas<jv Suov,froccVi( c9n mrqcuc, ideTt, Virtutem habitare in rupibus acceffu difficilibus. fruem imitatus eft Silius Italicus lib.x v. Ardua faxofo perducit femita clivo A(peraprincipio(necemm mihi fallere mos eft) Profequitur labor ad nitendum intrare volenti. Cuiusgeneris,fimt tantopere comendati dCicerone verfus Hefiodei , Virtutem pofuere dii fudore parandam &c. £juos inpriore centuria quoq ;adduximus.Mufaetiam dicuntur in mote ParnaJJb ver fari,propterfecejfum &tranquillitatem.quafiudiagaudentplurimumf adjuvantur, drantiquitas Palladem f.mvictv quafrfolitariam eandempb caufam nominavit. ERI- Apramagno conatu fefe erigens dr lauri furculos teneriores depafcens, ac inde taquam ex nutrimento convenienti'f. corpori alimentum dr incrementumprabens^obufliorqfride exijlens ,Jymbolum habeturJulii Capra patricii Mediolanenfis, quo demonjlrare voluit ,fi magno artis poetica (laurus enim Apollini erat dicata,dr indepoeta coronabatur)& omnium liberalium artiumftudio teneri,ceu quarum auxilio jperaretfefamam ac celebritatem nominis perpetuam ejfe confecuturiiaumfecudum Horatium quofo Dignum laude virum Mufa vetet mori, Ccclo Mula beet. Cuiusgenerisplurimapraelaradiffapaflimfunt apud bonos autores obvia ,dr hic omniarecenfere ,inflituti operis brevitas nonpatitur. Alter vero eiusdem familia Juris- ' confultus excellens Hieronymus,fimiliter CapramJalicum &aliorum amariorum virgultonifiimmitatcs,negleclis huminafcentibus etiamfuaviorib. herbis,carpentem,cum di£lo,M\ hidvic epro Symbolo uJurpavit,oJlendensfibi nullos labores nec moleflias e ffe graves velingratos-.immo Uli viderijucundifsimos drjuaviflimos ob virtutis dr aliarum rerum laudabilium cognitionem dr acquiftionem, £fuodl’hocylides poeta quoque teflatur hisce verftbus ; fiv a.idj H&podTiS 7reAa dvipeum ’l\^7rtng fytv, 'Jd’ awmg/aunupiosi. b’ 'Sfrluj poty’ itpi/fjdefl, Nullum line labore efl hominibus facile opus. Nec ipfis diis, labor autem virtutem valde adjuvat. PtManiliuslib.ini. - Pro pretio labor eft :nec fun timmunia tanta. At nili perfofsis fugiet te montibus aurum. Impendendus homo eft, Deus efle ut pofsit in ipfo. f!ff autem utratfc hac inventio eo ingeniojior,quoddefumta fuit ex infgnibusfamiliaavitadn quib. capra depingitur, cum inde nomen quoq shabuerint • EFFV- Roxc Kvst.K,quodnomen inter veteresferiptores latinos(quantumfciam)apudfolii PUnium legitur-, Grxeis for fitan eH quafi«J£ ideitffera caprafecundum latins. lingua quofo ufum. Hac acanibus agitata inprxcipitia montis, alioquin effugia illis tutifiima, nonfatis cautefefe confert,at q sibidem acanib. undifo obfeffa,ta.dem nullum exitumfuga proficiens dcanibus capitur- 3_uodetiamfipe- numero ibicibus accidere perhibent. Jdfofkne ini/losre- HepoteH convenire ,quifuis confiliis atfe aitionibus nimis callidis df aftutis ,quibusfifore tutifiimos opinantur,ac ideo temere draudacter omniaaggrediuntur,non rarofiipfis evertunt, velin ea conjiciuntpericula,unde vixfefie pofiint extricarem ,cuius rei hijlorica exempla plurima fefie ojferunt,qux hic commemorare nimis effit longum. Sic fefiive ludit Plautus in captivis. Qui cavetne decipiatur,vix cavet cum etiam cavet. Etiam cum caviffe ratus,fepe is cautor captus eft. £uainparte cuiusdamveteris autoris(cuius nomen modo tion fuccurrit )egregiam fententiam mealiquando annotaffe memini. Omnes,qui magnarumrerum confiliafiuscipiunt, xfiimare debent, anquod inchoatur,Reipub.utilem , ipfisgloriofum,autpromtum effectu,aut certe non arduum fit. Simul ipfie quifithdet confiderandus elt,adjiciat nem confilio periculumfisum ,drfifortuna cceptit affuerit, cui fummitmdecus acquiratur-