Questiones et decissiones physicales insignium virorum : Alberti de Saxonia in Octo libros physicorum ; Tres libros de celo et mundo ; Duos lib. De generatione et corruptione. Thimonis in Quatuor libros meteorum. Buridani in Aristotelis Tres lib. de anima
Full text
Illi lifat t= li ?|gg? 3a' Ig>^ i-Si o-S' §?ffi SIIS tHl, &lif| il|lliS llStsai ^.3„„3 .s^ -|lll|lflsf||fl!llll’||lll|llt|l!|i|fl|'|l|l| ii:SeaSSalf|||:|^ lieilSlli j|||lil:l S.-3; il-aae.-Si??'
V s's'§ §i§i'||,l-iS§, £S 52^B s* Soo.2 £'2'S c-wv a=*- ^A!tftii'|fJlli'lllllillTll|lil|t| ;s S'a*s’|$ 2gg*! SI ii''Ei ^'£1=51'® ssUag.s i ii^liilsfUiiiliiiiiSilli ^^•2.9 §,e o.a'5:2'2-5,-5'g_ES-g,o^ ISI rI aJ«S -.«K ««H'»'* 3<s's'fe-«.8 ta^-e'2»‘g.“-;r2=2i3^.c'S' Iigil lilSl? t|l |afl4lM|l|ill|llf.liiil1s|li9l .1 liSfiii-gll g|i'il.5a'?es‘g til-tl.gll fSi liiUllWli iifiSffli iIs si'l ilSalSi flii E*S iutg fe'i'|!6ll -3 1 SS-ft £S'S Sv5^\^:t^.gg c'0’t t='g’S^ Cfeo Sr. gg% .B^'S «SII e5'S;§-5i f 2‘'s.U^'ii®'5 §•« sii*§-o <=--s;2Krs?^’« 3‘-’ ®"*2£8®*^e® llliillf
r'
«i^figwtici^itcne.a^aeSw^R-SSfS*
/^Ctcto Ubjogpbpficomm. - ‘ ^-CresUbiosoecelortmtjndo. ^Duoslib-oesenerationeetcoiniptione- !auatiioilib20ff.afc>rtcoiomin. ^3CretfHb.oc aiuma /^S.ib.Dcfenfttetf£nrato.- //^2.ibmrnoe'm'emo2<a'tf'reminiftetitia. tinivcuii» ^^t.ibi\im‘oe0omni)'et'^^Ua- \VB.ib.oeTon5iw<line er bttUffateVife- ^Jl.(b.oe3ttuentute et 0m«tutc. ETR«08iMte fuiijiw aiC;ir*C!'o!K ei itidC^o !£>£.>» ;per quem collecte funt tabule et piopottionaiii tractatuseditt.ScoematnWtima Umacaftiaate - II ...>.iiaili UuiCr.i. .'^Sctiundantur Lugduni apud^'- 3mpenfa caiiisCque noti modicafuiogmpjeiTe fitcrtmt*
Sfv&bula tiotantoum 3n queftfombus.^^ pdtefteiliefub optima Dirpofitione 7compkrione itaturalicebica tllifed noti Diu.fo.cti;v.c.P. a&obllcDummouctur rcmpcrettmloco tnaioii fe? nun$ in!ocoef)uaU pK(fre.fo.([E.D.7 f(;q.a. 2iE>onscbi quandoleguntboias quareponunt blrlUu; te oculos.ro.q:lf}.u. Si^nflrumquidconotatTcaufe^urde &(uerre.fo.)n:vtf.a. sifoonfhum qualiter lnTcnditurauatura.ro.ptvll.b. 3i^ituoiumcoipo)aquarcfunt$raBioiaquaPunivluerSr. 3]&otuocell qualiter eftnatDraI<s.fo.dpvi;.e. 31iimcituaiterationienonacqulrit'ur(ttip^sncut in mo; tulocaIl.fo.j:rlfj.o. Jlfooru8DilRnltloPeclaralur.fo.CTVltf.P.t.fcq.a. 31&0CUS localis fecundum :artftotelis tcdmitatoils piinti pta A-uftra poneretur Plftlncta rcs.fo.toe-c> };^otuo locado admittido cafus oluinos Debeietponi res oilhncta )c.fo.cix(.a. 2ffi>ocu0Tllltnefpljerenoneftlocalis efttamendufdnnfpa dei cumlocaU.ibldcni.b. 3^atU6 quomodoconceditur efle In mobili.fo.n7f.b. Sllbotus omnis dtactiOT ett3paf(io.fo.»n:n.b. 2i&3tu celimenfaramus alios morus et etiam ipfummct. .follo.rif(.c. 3I^qTefTe per fe adtria pie(I(c3menta.fo.cUt.b.c a&jtuiltitrtnfccarcctrinrccarquercquirumuradvnitat^ raotuo.fo.|;llc.{).trcq.a. ^ome muras fpccificaqucrequirir.fb.l.c. .n&otusnaturallsemolcnruspoHUntefreeiufdemrpecicf. toiio.ii;.a. Tlon omnisrnotusfurfumeRclurdcmlVecici cumquolibet fl Ilo motururrum.tbldem.a. Tlon ols motus furlum cuilibet motui Deoifum contrarias tur.fbJj.c, SIbotibuo contrariis nata-zbmouerlipITs femper cqualis icrsidantibue.ibidcmj;. '^DtermotuscontrarioenSen baremeditlp abnegatios nemredpcrpartlclpationem.fo.li.o. ^otus veloces non magiscontrariantur $tardi llcct fois tiusrcfmDedlantribldem.b. i9mnequod incipit vclberinlt mouerl infinita tarditate monebatur velinoueblwr.fo.lvKf,c. t^mncquodmouctur antemoucbatur e pof( ntouebitur qualiter intcIli6atur.fo.IiE.a.b. l^tus regularis (i6cflsrimilltcrirK5nIarto,fo.lit.c. ;ti^oucns qualiterbebet clTe fimul cuminoto.fo>le.D. ;ti!botuequiritntcopaTabllesequalit<toeepsop(Uttonabf Iitcroiclponiintcomparab(lcs.fb.leii.b4^ albaucrleerclncclligimrplutibusmod(e.fo.levi.b. Silbotus localis eUpiioialiistcmpoicnaturaepcrfectlone, fo.ltvtii.a.7.fo,^4. Si^uens Itnltumnon poteltincuere per tempus InRnilunt quomodolntdUsJtuT.fo.len:vlfi .b. amotusnaturalisevioleiitibcrcriptloncs.fo.teEb.c. 3i!botus fimplee qulscfte qualiter totum mouciur motu (impllciquaUbetmedlecarcinoramotu coporito.Fo.lH.o. 3ie>3tus fimplfCCS fecundum genus zfccundum rpectequot funt.fo.l]R|.a. afbotusrtmpUcesplureoanconucniantvnlcoipoilfimpli» civdvnue pluribus fimpIlcibuo.fo.lee('a.b. flon omitlp mptusfurfum ab omni motu beoifum OliTert rpccic.foJii:jf.b.c. }i&orao circulares piucrfomm coipommceleftium olffcriTt i;pccic.ibldctn.c. 3£iomsfurfum tmotusbcoifum no poiTunt cotinuarl fed bpne circulares per eandemvfam,fo.lettu-b.c. 3ig<Dms circularis cumquolCbetallopoteflmircerircd non f«tWio.fo.tbtdeni.c.- 5ifeomBvnlfoanlst«3ularisqftomedoclffcrunt.fo.)cc(.a. 3i&otusbilucrnq»omodopoiTutitcidemcottuenire natura liter equiotaltuineiretnatUfalloi(Ut.fQ.cli(i.a.b. a&otuoiocalisquareMcitur calcfactiuus zqualiter non omnto.fo.cccE(,c. ^tbotus localis cdl cR pilmue motuumzn5allus.f.cElE<b« :u!bunduo totus non cltinloco.fo.ell>b. lU&uiidus qualiter oleatur perfectus rednonperfcctioitco folio.lcEv.a.b. . 3iRiundi infmmls omnis virtus namralispbcrnaturae^ io.ro.cic):vfi.c.o. jiR>uree aliquando per putrc^ctionciualiquando per ;pU< ffcatlonem gcnerautur.tb.ecv.b. H^elltera.'^. natura cui aliquid bicitur notiusquid (R,fo 'BaiureolITlnitioDecIaratur.fb.Ee.c.b. 'Haturafemperagltptopterfiiiem.fo.itivtl.b. 'RcccirirasDirporitionumtoperanoiiumnatai’ ratiu qualiter cRalineltcetmatcrla fit neceiTariain talio bus.fo.co.ci. 'RccelTe eftlgnoiato luomlgnoiarcnaturasquomodo Intel llgftur.ro.Eeviti.b. 'Reccllbrium fuit mipolTtbllczlmpofTtblle erit rtcceirarlum. folio,cvif.c. 'Ripbi equalltcrgcneratur-rbebllferentfis e conuenlcm tlfoclus cum pIuula.fo.CjCEevQ,a.b. 'Roctebie eR maioi caliditae quandonoctes non fiTt nimis longe $in media regione aerls.fo.cctt^.b. 'fIotittacopleEa;ppita7fpccialiscauratlrequirltnotltiam caufe fed non notmaincdplrea.fo.p'.a. 'HotitfacaufatlqucoependctcEcognitfoncomnliicaufarH dufdem 7que non.fo4.b. 'Botius naturcqufd eR? notius nobis? quomodo eaddfiit tioblo iiot/oia znature.fo.ltl.b. 'BotloianaturcfuRttiottoiaRiupIlcltcrquare.fbldem.e. 'Botitia vntuerfalisquoinodo ^oicitur piloi fingulariet be bupllct oidine cocei)tuM.fo.ltf.0.7 req-a. ‘BuTneruscapItouplIcltcrcvtrRquoltbetnumcroDato Rt babillo malo<.fo.ttpvi.b. 'RoncclRenteanlma elTet numerus numerabitis r;no actu numeratus.fo.Elv(,c. 'Butritlo qualiter fittbecaufis cius 7vtrnmburat vfi^Bd Riiem vire animatl.fo.cEl()-a. Cl^cUitra.^. 92Culns(ncentrofnundivfderct totam Itidem. ifollo.clE.3. It^culusquareanatnraoidlnatur l?lndndevo ilubilts.fo.c);lvf.a. £> loculus tnfitrus fuperficiclterre minusquame dictatem eell v|deret.fo.ccv9.o. 0pmiopamenidtezmUffi9eclmtfo,tiif.izfo.ctlcviiU a.b.ibidc impipbatur opinio anaEagoiebcgcncrattonere rumnoturalium . i@pf nioncs quamoi anfoime generandeallquid pteejciRat in materia 7C.fo,Ev.D.7 req.a. Opiniones antiquom beentitateloci refelluntur tponitur opinio pl?llofopbiDe Ioco.fo.i;E)cvil.b.c.o. i^plnfo ponens Hnitatcm«iimltatlonlporentferefiRdtla$ intr|nfccamlmpiobatur.fo.rllf.b. t^pinionesallcberuccemone motus fmpiobantur.fb.Elff. D.7rcq.a. j^piniocommentatoilsbelntcnnoncfounarumihbRantfa Itum clementomm refellitur cumrationibus eiufdcm .fo) lio,Elvi|l.c.i>, t^plniones pne becompofTIbllltate qualitatum contraria» rum.fo.llJ,b.t feq.8. t^plnlones circa Illud an tota qualitasilmulan fucccfllue acquiratur zbeinteniionc qualftatl6,fo.ll9.c.b. i^plnioncs t)?ome zegldif be cclo an l^abeat materia bccla r3iitur.fo.lEElfu.a. i0pfnloneo be oiffercnti/s pofitlonum fncelo recltantur.fo lio,lnccvi.b. i^plntoncs be numerooiblum celeRlum zmotibus eo2»d£ recitantur,fo,Ecli.a,b.c.b. Opinio ponens terram moucri7.celum quierccrcimptobo» tor.fo. Ecvf.o. c^pinloalpetraglfoeincuTtationemotuiloiblit planctarfi iinp>obaturA.cci,b. (0plnlo 1
^aibcrttet SCbfrnonfe. altoiiTponcntlncoipoia celeftia cauta rcronumrccitarur.fc.jxO.ai Opiniones circa tUud^anraallaafolcrccIpiunt lunicn a foIc.fo.ccilfj.D.; fcq.a. Opinio auiccnepoiienttaoUaanranoIjabere lumea fole fcd cEfc.fo.ccva. opiniones oetnaculaaoparciice in luiia.fo.|;cv.Ci.tfcq.a. iSplnto poTienefoimasrubfliitfalce noeiTepitnclpalcacau 'iasomiiiii motuum(mpipbaf.fo.cif.o. C^ptnio ponene qulnq$coipo:a rimgUcia oecerinliiare ftbi ananirafl6uraacoipouTrc0Ularm.fo.ciii}.c. C^pinioneis ocrcroUuiotic ep parte foimarum accidentaUu; ingcncrattone.fo.ciE.b.c. idpmioiics qualiter augmentatio biciturficrl fcdm partee foimaks zndiiiateriaIea.fo.ccri.b.c. Opiniones pUtreeOercactioiterccftantur.fo.cEv.a.b. ^pinloncecomcntatoilo taulcenne quomodo fotme fub: 'ftatitlaIea‘e(emcncoin manentin mlttia.fo.CEvtj.b. (dpintoiieo arca qualitatcp elcmccoul anfunt elurdcin rpc« ciel.fo.cf)5i'.o. tSpiiUonesDiuerfean (TtckmentiTpunt.fo.CEEi).c.o. i^pintonilrarictao qualiterzin quibus cotmg(t.fo.ciEiie.c. (dplnlonesoematcrlacometc.ro.cEEEv.a.b. ^pimoneo OecaufariuEUS7rcnuEueinarfo.fo.CEl).a. tdplato qd l^alo non fiat per refractionem fed reflexionem. fdlio.cckii.c. i@ptn(orKSoebilferenriafpcctcrumt)tsellion(s.fo.clxxi.b« c.o.j.feq.a.b.e. I0ibes eeleftes qualiter mouenfpluribus motibus .fo.xcf. c.o.efeq.a. i^ibcs celeftee qualiter fuiiteiurdetti foecieiebeldcntltate l^rciRea alTromm inter feeaifuis otbibu8.ro.xcilfi.a.b.c. i^iicns verumroitens non mura.qualiter oiflWunt.follo ltstvi.b.c. t^iironalitercaplturfecundum aflrologos aliter fccundu perrpccnuos.fa,cUx.D. C©cllKi'a.'p>. Hrtcspiopoicionabtlcsquare Mcaitture que rmt.fo.w:ev.D-t rcq.a.b. tbars integralla totius ell in loco (n potentia z pareenentialisperaccidene.fo.cl{.c. partes pluteo nd funt in celo qua in grano nti : '^ars allquotaqrit7qparsnonaliquota.ro,tttf.b>tfea.a. IbartespoioieaUtcraugcnturaUterpartco non poiofe.foi lio.cxljd). '^alTio inultis modis capitur zquomodo no potcfl efTe paf fio (Incactlonc.fo.xti;ii-a. 'permanens TcUuccernuumblcltur aliquid pluribus mo: dis.fo.EXiit-b. perpetuitate motusztempotis tam fccundumi Hnflo: telem qui fecundum Rdem.fo.lxitn c.o.7feq.a.b.c.ti. 'fberpetuum aparte ante fi potefl efl'e;nd perpetuuma parte po(l.fo.Iecxili.b.c. ISc perpetuitate mundi. fo.Icxtiiii-b. Seperpetuitate generarlonis.fo.cxEV.b.treq.a. '^fiamidco Duodecim regulares non replent locum (n folii do contracomentatoiem.ro CV.3. '^latoniaffgurauerunrquinmeoipotalfmpUcla quinm ft’ guris regularibus.fo.Ucif| .c. ‘^lumbumquarercmotiuspioifcitur^pluma.fo.ItEViR.b. &epluralttateniuiido}um.fo.IeEvi(f.D.ereq,a. “^tura cospota fimplicia Dillincta fpecic rpecialilTima quam qufnqt.fo.ECiiii.c. '^luuiaquandoqtgeneramr in media regioneaerisquani domininfinia.fo citxev|-c. '^uute qualiter RanteDeDlucrlTs accidentibus pluuic.fa l{oeodcm.c.D. '^luuia quare noncaditincg^toequallter pluebant fp5: gicferrctpalucre5.ro.cn:cti.D. fbolus arcticue quare Dicaf Dcotfiu antarcticus furrum.fo jlo.li»;EV.c.D. '^olTiblle cfl aliqua eque velociter circuire znon eque velo citer moucri.fo.lr^.b. ^odcrlusgcncrationeeRpiius perfectione qualiter intdli giCur.fo.lEviiI.a. 'potentia aliquapot fruflrarifm indiuidiu} fcd non fciSm fpcclcm.fo.lEE-c.D. 'potentia actiua qualiter termtiiaturquo ad refiricntlam. Folio.Ecv|.b.c. 'potentia aettua qualiter terminaf quo ad Dilfantlam equo ad efTectUfn.fb.Ecvf).a.B.2tb.Ecviff.D. ‘potentia actiua qualiter tcrmlnafquo ad vclocitatSzquo ad fpactum.fo.lEEE.a.b. IbotciuiapairiuaquaUtcrtcrmliiaffmcoparationcad ao Clui Dllbantia vel effectum ec.fo.lEcxi-o* 'poteria ad piiuationc alicuius poi perpetuo fruftrart fm pl?tlofop)?u f; nd porecia adcdtrarin pofitiuii .fo .lEEEii.o. 'Alimus motoifemp voluit 7potuit pducere pilmn mobile fcd nd p:o quociic^ tcmpoie.fo.l.Eiiii.D. ^itmns motoj psobatur immobiUo..fo.lEVI).t.D. 'Alimus iiiotoiappiopuaftoN aggregato oiblumecuilibct osbl .ppiia intciltgcntia.fo.Ecii(j.c. ^tincipfiTacttuil zetiam piiucipiii pailfufl Dicitur multipli clier.fo.Evif;c.D. '^ilncipin motus tfenfatioiiio inanimali fcdmapparentia cflcaputTfccundum ventate coi.fo.iEEFV.o. ‘^nudrioanoiRinguaturaniatcria.fb.Eiin.a.b. '^lopoitlo effectui) an fequafjapoitioneagcntiiT quoad im ten(Tond7eEidf!onemocclaraf.fo,EEiir)-b.c.D. '^lopoitionis fpecles Declaranf.fo.lEiif-D.7 rcq.a. '^lopoitio velocitatum in motibus penes quid mefuratur, foIio.[Eii).a.b. ‘^miectum poflfepBrationeapio^'cicntcaquomouetur.f» lt0.lEiE.C,0.- '^lopofitio De futuro ed necelTartaculueDcinelTc iuf$ erit necc(rarl3.fci.CEEvfj.3. '^loceiTus in Infinitum ingencrationtbus qualitcrDcbctcd cedi.fo.co a.b. IScpiopouloncclcmentoilf in magnitudine raritate tccni fitate.fo.cEXE.c.D tfeq.a. ' 'functus quomodoednomenpriuatimf z4d fit intelligerii dumperpunctum.fo.lv.c. 'Murcus factusadperpendiculum inferius ed drictlou fui periuo latioi.fo.Ecvq.c. •putrcfactidlo caufet qualiter cd pofiibilfs.fb.clKvi.c. ^npucrcfacttone plurcs mutatldes cdcuTruiit.fo.cI)i:vff .e« ^urrcdirtfeaccidcnrla.fo.eo.a.b.c. jnputrefactioiicquarcndgciicratur vniJanimalcdtmuu CE vnol^umoic continuo fed piura.fo.co.b. 'putrefactionis impedimenta zremedia contra ipfam.foi •liO.ClEVft.C.D. ‘puireifoctionis Diffinitio (nqu(ritur.foxlvvilf.a. 'Putrefactio tDigeftio qualiter funt vicine ;quid impedit vel (uuat Digedtoncm.fo.clcE-c. C^tlifcta.©. jrHT!?jE?^Malitates ad quaseft per realteratiotad quas If iSl Ii^ualitatcsceledcs funt ptlou» qualitatibus elementoium.ro.tcv.D. lBgS!3a.?.g2ualitatco quatuoimotiuefpccfcbfdinctc pto bantur.fo.c|.c. Qualitates conuenientes elementis rquarcDicanf qualk tates actiue7p>lo:e9alij8.fo.CEfE-c.b. Qualitatum pilmarumqualiterPucDicunturactiuc talie Due paf11ue.fo.ctE.a.b. Qualitates in eodem fubiccto ptiino nonaguntiln fc inuk ccm.fo.ccEC.b. Qualitates virtualcs ptimo conucniunt elementis. fbUo cEElu:. Qualitates actuales rlcmenroiilfuntfeparabilcsab ipfis fed non virtualc0.to.cEEfi.b. Qualkates pitmeplus valent otnniatiro.fo.clEE'C. Qualitates piimcDiRinctc fpecic funt octo.fo.CEV>M.b.
5^aii>crt(^%bimonis.^ iSoaUfatefl piline (n wixto tcndentta ad «qualitate icddut mictum inftmii.fo.cricv.a. i^uarcrnariaeniuncruactcmcntoiarnoftcndltur cjc parte qualitatum niotluarum.fo.q.D. iSuatcriUtatea trea fn niundo.fo.cci:i a. i^utce qualiter DiV:itur<lTetnquiercentc.fo.mf-t)4 i^uiea tioiitneiifuraturtepo»r5quier(cre quomodo (nteU tQuics mtermino aquoquomodoeontrarlatur motui ?nd quica in termino ad qucm.fb.l().a. tQuicslntcrmotilantcrefUi^onee motii pofl rcflecionein aliqfi oatur fedno remp.fo.l):ii:.a,b. tQmefcere violenter Diclturaltdd Dupliciter.fo.etti.b. iQalncp Tunt coipoia limplicia tnd plura ricuc quin<$ coipo Tarcsularia.fo.Ut(^.c. iSutiKsjonecelltpartcetcrre eoirerpondentee Declaran> tur.fo.ccvi(j.3. (E^eUtera.TX. Bacemt Rtl verfue oifenfemfttntpiilcldiea $ver Tus mcrldfem.fo.lcntViC. Hadii lumitiori pioccdctee vitra vmbioliim mii nuBlumlnorofcclufolmpedirluocdcurtiTtz^n cedeiitc9v[travnibiofi]5 matusluminofoniTdg concurrunt fcd cdtinuc magia rcparaiirur.fo.ctEviit.b.c. IXtadijfotloqiii iionfuntcalidi trarcuiitcoperviinalcplcnil aqi!apo(rmi'caufjrcl0ticm.fo.cit(r.b. Badiua (ncidrnrie reflerionfo trefraettonie quomodo blF* fcrunr.fo.«lv.c. 2ladiue piocedenea lumtnofo vel vilTbili qil Dicif refraiigt aperpendiculari vcUd perpendlcularem.ro.eo.D. Badiua nonfrangeretur rciifibiUtcrin mccWo vuifoimitcr Diffoinit.fo.C):lvj.b. badius incideiiefupcrcoipuebcnriusvbircflcctfturrqft oblique tquandoin fdpfuin.fo.o:lvfi.b. ^adiua virualtsaquoacrevtiifoifiii potcHreflectitaquo iion.ro.cliij.c. Badii folle incidciitcefupcrcridallum angularem vciviu naleplmiaquafactutapparerccoloiee irfdie. fo.clt'4.b. Bancpaructnvercquandoqigcncratur in nube quddoqs cito podeafum pluulc.fo.cn;jcv(.o. Barefaccioe condenfatio fuiitponibilce per foliT motu loca Icnificutpaltcrationde generatioite.fo.tliiii'.c. Barcfactio vel codcnfatlo maioi cftp altcrationc folii nioriT localem emaloipcr alteratione Tgencrationc $rt< ne genet attoiietbidcinx. Baref.icfioriDcbctcircrntfoimiOTrcguIari8opoJtctiTiotiT punctoiiT rarcfacfibllceiTcciffbimem-fo.lvfi.T). BariuQ alio vel modo rariua^piluequarcDlcaturaliqd. folio.rUlfj.D- Baritaetoeiifiraaln cclo nd runteturdem rationis cn tali: busiulflie inferloilbU6.fo.lKi).t>.7.'Etlili.D. Bcactio paflXin ageno piobatur poillbilio ccpcriciiti/et ra ttonibua.fo.ccitfi.o- Bcactio impeditur (itaUquibuscaribus.fo.c);v.c. Beactioitccenantcagciiercducftfead pitihiium gradum, ibiclcin.c. Bcfieeio iridisnonlitanubc continua fedapluttbuegut: tulia Dirconttnuie.fo.clvi.3. Bcflccio aliqua ficiiiomnlalteratioitecoipoialictectciifa. foUo.cclvij.b. Bcffactio non fit rinerellecloiicfcd bene contra.ibidetR. BePraedo ?rcRccloquomodo DlPfcrunt.io.cclvij.a. Bcgiilepljibropl^t cc coparationemoucntium tmobilium oeclarautur cum alt/o circa eandem materiam. fo.I):fif.o. et fequcntf.a. Bcpicre lociT In foUdo vcl plano quid llt.fo.ciii)'.0. Bcrum naruralium piincipta quot flnt.ro.c.c. Bes naturalle Determinat fibl aliqua Dirpoftilone optima aquacnr<ccditinclptciuftrmarl.fo.)cvlinb. BcBnaturaliaappctttpcrmaiicreln optima fui Difpontlp: nczreOflittrat^eiitlipfaniab illa.ibldein.c. Bes naturalis nontjabetlRfepiincluliT actlun fue altero: ttonlo per fepiinioafua naturali Dirporitionc.lbidem.c. Bes naturalis l^eterogenea Ijabet in feptinclplum fue alte rationis per fe non piUiiofcd non boraogciiea.fo.icvili.c. Bes naturalis l^eterogcneapotellcoiruiupi abccmnfecot liirrinfcco bomogciica aiTt ab ectrinfeco foluitnibidcmc. Bes artificialis non Diilingulturab ente naturali vclcnti: .bus namral(bue.fo.pt;.D. Bcinamrallsiuntquatuoi caufe licet infiitlterce concur: runt ad eiua pioductloiieHi.fo.]c):ii).b. Befillcntla ecrriiifcca poteR imaginari multipVr. fa.t:Ii|.b. BcfiRentlaintrlnfecanullacfllngrautbDsct Icuibus. fo: llo.clfl;-o. Beo permanesnon menfurafur tcpoicfed «Tcefus quomo do tntclllgftur.fo.clvt).a.b. Besvifaperradiuin fractum apparetclTcvbl noncR. fo: ,lio.cclvj.c.D. Befolutiofircrpartcfoimarfi rubRantlallnln generatione vPcQad materiam pilnia.fo.cvilp.o. Bcfc4utlo er parte fomiarum accidctalin anRat.fo.ciic.b. Bcuolutlo magna ccU non eRctpectandavtmatertaircrum fit fubfinilU fomia iti rpcclc.fo.cj;FVi),b. Bos qualiter gfiatur7Deaccidciiiibuoclue.fo.c);)CIfl/.b.c. Boo7p]Ulnaquslltercomiciituut.fo.ccccvl).c. BoseRrignurnrercnitatt6''tirureinonpiuiiia.lbldcm.D. BubcdoinararlnaqiiarcrigiiifitnrpluulaiTcfpcrtinafcre liitatcmcumali;srjgi:iopIumc.fo.cci:itflt).c.D. C©clltcra.S. ihrfjLSejilBl quid fit 7qualiter generetur.ro.(pli.c. Salfcdo inans vndepioucnittquomodoi piis momavccratDuUc.fb.CEli.D. Salquomodo Ipedit putrefactione. fo.clrri/.D, ^^-vs^Sc(entla.capifplurlbU6modt9 7Dc aliquo Dici tuvbaberircicntiapluribusmodl6.fo.i.a.b. Scientia iMopiienoribabetcauram materialem vel foimas ScieiiticiiacuralisfiiblectumeRlfcn3mobi[e.fo.|',c. •nbidem qualiter fcietitia Dicitur confide rare dc oninib’.c. ScibilcricRcognofcibllctantuMiquatum porcR cogiiofcl. foUo.f.O. Scientia naturalis quomodo DllTert amacl^cmatlca.fos lio.»ii.a. Scientia velpiopoiiiomciiii inrrr naturalem 7metbentas tlcaqucDtciturctquare potius talia Dictturnaturalis $ niatl?cmatica.fo.j:w)x.D. Scintilla re quare apparent radi; folares 7. foliprefalrare 7 rotarc.fo.EClfi.c. Sciiectu3fitpcraltcratlone7feiierciTtcIcmcta Rcutmipta fcdallfcr.fo.lrrxi).D. Simllequomodo nd Dicitur agere In fuu ritniIc.fo.cj:il(i.a.b Simlleiid potcRmireerlllbirimill.fo.ccvlri.b- SlmpIeeidcmquomodopotcR mouerl pluribus motibus riinp[icibuo.fo.lcci‘b. Signa varia picccdcntia zfcquentia tcrremotum.foIlo.C!: >;lii;.a.bx. Sol7luna quare maiotes apparcntlnoituquaj>pc 5eniti7. iolio.lcieEitfi.D. Sol quarcnoiiccllpfarura venere? mercurio Roita luna. folio.li;ictvi;.b. SolzIuiiaquarepaucloitbusmoucnturRiotibus qud alif planetc.fo.ccii.D.7.req.a. SDlquaUtcrDiuerfimodecaufatzfacIt cclldrc ventos. llo.cclii.c. SolcoHcntcveloccidcntcapparet rcmiclrculuslridls fed lpfoclcuatomiiioipo]riocircull.fo.clfic.b.c. Solis pars oita Itcct DiRinguarurapartcnonoita pcrtle iicamcuruamiioii tamen oebet appareretotus arcuatis. follo.ccvl;.D. Sonus tonltrullitrimulcum Igne rcdcoiriTpituranteeictin ctionem lgiiis.fo.ccUil;.a. Species
5»:Zra6uIa©ucftionum aibmc tblmonte. Species quAlftatumcontraitarum nonaguiitntlirgflrcta* cunfo.cjctin.c. Speculoi^inulciplcj;D(uerritas7C|ualiterrpecuIuni(nuere vira totam rem p5t repicfentare liuc Tit plenuicdcauujivet conuci;um.fo.r]clt>ii.D.zrcc).a.b.c.t).?.fo.cEUe.a. Specula atiqua pofluntrepicfcntarccoloiem enofiguram fo.CElvifi.c.o.treq.a. Spbcra Ignis piobatur ponendas foluunturratloncs op« pofitum opinantCum.fo.El.c. Spl7cr<cu5quoMiodo Dicitur tan0erepIaimminputKto.ro« Uo.lv.c. SucceiriuarutitalfquaaccldentiartmplicitersaliquafecH dum quid sfubfiantla aliqua fucccfiiua fecundum quid. folio.n:ip>b. Superficies conucta terre tconcaua aque n5 funt cquales nec equallter ctfiant acentro mundo-fodElUlj^b. Selltera.‘S. aSctusno perdpit qualirareo (Imilcs in gradu ruis qualitatibus r;Diirim(lee.ro.cEiiti.b. 'SCictuo matbematicus sfimllitcrractus natu ralis qutdfit.fo.mii.c. Santntrcofuntfpccies DigeRionis.fo.clEE|.b sfequen.c. fCempusqualiterefi squomodo efi mot*;s lan quilibet mo mseft iempus.fo.tlv.b c.d. tCcmpoiiopiopifetatess quaretoratis motuscellnonlDfs cltur nobis tempustquomodoeft menfura snumer*mo^ tu6.fo.clv(.b. 'tCempus quomodo blcIfcdtinufisquomodoDlfcretntqua liter oepeitdefab anima quoad fbtmale snd quo ad mate riale.fo.ilvf.b.c. Sempuscomponitur eicontlnuo sDtfcretoz qualiter eit menfuraomnitlmotuum.fo.plvf.c.D. £empoicfinito vtrum potcil pertranfiri fpadum infinitu; vel infinito finitum.fo.tic.b.c. Serra creditur femper mouerl.fo .«(.a. Serratotalis no cft in loco ptopiio tqfi Diceretur naturali ter locata.fo.Eti;(E.c.D. Scrrababitabilienonefiverfus nobiliorem partem primi mobilis fcd nobilio>epartcmoibtuplanetarit.!b.lccEo;.a. Serrealiud efl centrum magnitudinis aliud grauttatts.to l{o.tcvi.b.z.c. Serre centrum rccfidumqtScftlnmedtomundi terra cftp pinqutoi celo (n paneDifeooperta aquis quiIn parte cw operta ibidem. SerraquomodoDicitur efTeficut punctus refpcctu firma< mcDti.fo.Kv(.<. ScrrefccundiialiquSDiuirione nulla pars naturaliter & tuatur 1feciidtt aliam quetibet.lbidem.c. SerraqualitcrDlciturqutcrcereln medio miid{.fb.)Ccvl.D. ctfequcntl.a. Serra qualiter Dicf! focricas HcfTct flutlbills ficut aqua flueret adonmlmoda rotndttatc.fo.ECvij.c. Serreque partes fuiit iiibabitabilcs ppter caloiS vel frlg^ fo.Ecxnfi.a.b. Scrrcqpartcsfuut inhabitabiles ppteraquas.fo.Ecvili.c. Serreparres ce<itrale8quarefuntDenfioicsib.c.c. Serras Ignis lii loclccEtremis aliquando venientad bea corruptionis fuc.fo.CEEi<$.a. Serraquare in quolibet mi^to Dominatur fecundi! molem folto.cEEVtff.a.b.c.D. Serramultis aftrls probatur minor.fo.cEEVlff.c. Serremagnitudoqualiter poterit feir tIbppofita eius fpbo r(cttate.ro.cEEE.b. Serra saquafimul vir tantumeStinent ITcut fola terra fup pofito quodefiet rotunda ibldem.c. SerremotusDiucrreacccptldesspoinbilfmscfiremedfis contra eundcm.ro.cElff.c.D.s feq.c. Serremotus quare nonfit in bcisllnfularlbus slegfpto 7 in quibus temporibu8.ftar.fb.CEliff.3. Sipbon ct ecntpbia qualiter fianrctDeDilfcrentia commfi militer itpbontosfuIminis.fo.cE(tifi.a.b. Sonitruum qualiter generetur et Decaulis et efiectlb^ eiuD demd^o.cElifi.c.D. Sonitrua quibus temporibus fiant.fo.cEliiii.a. Sotum efi fucpartes.tb.v.b.c.D.s req.a.b.c. Soto infra celti annib<lato lacera cius oiflarctoKlatia cur ua fed nonrccta.fo.ECEv.b. Sotum aliquod ellin loco actu cuius partes funt inloco in potenti3seconucrro.fo.El|.b. Sranficue potefieiTeDemaioiladmtnus siioii per cqualc. folio.lic.b.c.D.sreq.a. Sranfmucationis naturalis principia runtcontrarla.f6.iE. c.D.sfequen.a. Srlamutationumnaturalium tria prlncipia.rollo.E.o.ct fe quentt.9. l@uelibcttranfmutatiofubfiantiaUo naturalis efi fuccciTia ua.fo.Elvf).D. Sranrmiitatlo naturalis vera rubfianticcftvcrt generatio .fed tranfmutatio apparens efl polTlbtUs fincgcneratlone folfo.cvij.a. Siirrce facte ad perpendiculum quato altius fierent tanto plus elongarentur ab inulceni.fo.Ecvif.c. i:ncuuni Dupliciter infclKgl potefi squaliter cft ponibile.fo.Eli.c.D.sfcq.a. ^apor eleuatus ndDcrcrnditnill concurrat gelaporeleuatusu Ineransgraultatcmlfcetnon formam fubftane !tiaIcm.fo.cif.c. Saporesgrofll cleuantur furfujper quinquaginta Duomil liari3.fo.cEEEfi.b. laapot qualiter fit squomodocilmiEtiI imperfectn squali terofinimpicfilonn aquearfieflmateria.fo.cEEEib.D. €lapor inapparltfonc iridis sbalonts manertit flia rubfils tlaredcorrnpiturinalij8imptefilon(bu8.f6.CEtE.fi.D. Sas repletum cineribus non tantum cottnet dc aoua (Tciit no poficls cineribus Ucet oppofttum appaTct/o.tlif.a. t^asvitrciTvniFotmemanensperatiquodtdpuend Datur aiprcr actiones cclcflco.fo.iv(.a. Velocitas motus localis recti penes effecti! qualiter menfi» ratur.fo.lvi.c.D. Velocitas Defcenfuo penes aliud attenditur qua velocitas motus.lvij.a. Velocitas motuscircularis penes quid attendicuri quoad 'cffectum.fo.lvfi.b. Velocitas circuitionis penes quid attcndltur.lbldcm.c. Slelodras augmcntarionls penes 4d attenduur.lbide.c.D. Velocitas alterattdis penes dd attcndftur.fo.lrifi.a. SIebeitao motusan In infiiiituni fit augmentabilis vcl Di» niinuibtUe.fo.Iviij.b. Velocitas quoadcaufatnnoii inrequiturpropoitfondagcn tieadrcrilicntiampamabfoluteredcumaUqutbus atten tis circunfiantijs.foJEiif.b. Velocitas quapafTum agit in agens nonfcqufturpiopor; ttoncmpani3dagcii6;rcdpport(one5 potTc rcagerc pafil ad polTc rcrincreagentl6.ibldem.b. Velocitas veUardirasniaEtmaanDetur.fo.lttE|.a.b. Ventresanimaliii in byemebabetplus Deflegmatcslcifa teplusDc coIcra.fo.CEEEvi.c. ^cntusquidritquatitcrfiatsDccaufivct effectibus eiufa dem.fo.cEli).e.b.c. petule multum Diftantes quarefn aliquibus generat amof rem snon in alffe.ro.lE{.a. l^ldcri potefi idem fimul per rcfleEloncm ct refractionem. foUo.clv.c. ^inum ctacetum nSoffierfit rpccie.fb.cvn.3. Violentum etnaturaleruutDifiercntie acclddtalcs motus. folio.l{.a. t^irge et paralelli qualiter fiunt Dc accidentibus illorum ct qualiter Defignanipluuiam licet iiicquaUtcr.folio.clp >i(ija.b. hirtus Infinita nopoteflcficinmagnitudincfiiittanececd ucrroifo.lEvifi.c.D. ^irtutc8clcmcnto»qnomodoral«anturfnn)iEto.f6.CEvi;. D.sfequd.a.
^Xminencftlonuin Joannfs ©urtdanc^ [^jfibtUa cc^uallacqualitcrbilTaiitia cqualcscaufantangu lO0 mccntiic oculoiii iiticqualia iiiequales.fo.CEC^ii) -c. ^[ucnscoiuiitucaiig<;currcfT>itT>iRUltur.fo.ci:iti.b. aifimarpl?cra non eil(nlococt tatncn cftalicubl.fo.tli.b. tltririia fp^cra non mouctur localiter fcd inotRcturdc5fpc^ CICI cum locali.fo.ltiri.a. UltiiinccHniillaparo vdoctfrtincvcl tardtiTime niota-fos Uo.lEtcpeb. ^Iiliicrfalio aliqua cft tmpolTibilli' culus quchbct fingula rtg clTpoflibilt3,fo.EJcv.b. ?3tufo!!iHS Dicitur motuo DijplKlter.fo.lrv<>.D. CloIuiuaoMonncccllitaturacoipoic ccldllTcd bene (iicU: natur ad aliquos actus potius qiiasdoppolitos abeo. tblio.ciej:ij:,D. fin is XabcUeadnotadoiupzedpue i!i jQucftionibus aiberri oc ©aponia in octo libios pbvficom5.1Cres oe cclo et mu do. ^uos oegcncracioiicc cotruptione. Bt Xbiniois in quatiioi lib. S&cteozom. CXabeUaautcm ^ueftionum ©uridai> ni ponetur poft queftionce ipfas. CSabulaadiiotandoiiTlitiaucfKoinbuomflBlflrl "^oaiu nio :(5urtdatil In Hibios £irinotclie Dc anlina 7'^aruo.:: l•lIlu;'^’£orculltjn3turaliumc8dclnfcr^e 7fornis qua Tupcs rioicollcctai Bclltcrs.Sl. iCcldentla quomodo conferunt ad cognitione; fublecti.fo.cliv(.bc. p^r^^^iSlfcctioiieocontrarlenonarguunt potentias al Diftliigm.fo.clw(t.D.7clprc.c. =?^j4?^aibunicn etalletuntcectrca oculumad quid oereruluiif.fo.cjcvifi.o. Zllbum vlfum per blauiunr 7croccumapparct virlde.fo; lfo.ccl).b c. SlbuinniBrorucccdlt7ccontrci pcrDiucrfj media ftcuiidiT Dlucrfitateinajeiiciuni.fo.cclj.o. SlnlniaDccUraturcirerubflantla.fo.clECvl)'.a. aiilinaqualltcrolctturacrus coipoils.fo.cljiEvli.c. :UniiiiaquoniodoDicitactu9piimn3 coipo:ls.fo.cl>:pvl().a. 2Inlme Diffinitio Declaratur bona.fo.clMr)iq.bc. :Hiitniarcnrirtuar'cgctstiua7lntelIectluan5 Dlftlnguittur tu codctn.fo.clECiE.b c. 2lnlinc potciitle noDirtlnguiTtur ab af3.fo.clKre.be. Slnims luccllcctiua nonen plures potentic fcd potentia ad pluregopcraiionce.foxlwr.b. Bulma ciToiganocqrcccptluiiactuo fcntlcudired Ipfavt infoiniatafpccleenactluuclurdeiu.fb.clcrellj.c. JlmuisTio potad pluralta perfecte attendcrcflcutadvnn. lolio.ccvf.c. ^Intnial no generat aliud tan^pilncipalcagens fcd tan$ mltiiqrans fciiK’u.to.cIrelK.O. 2lmin.i! fecundum qd animal nccclTceqviucre qualiter Dcs betconccdl.fo.ccEvf.c. 2(iumallaoniiualpabciitlapuIinoiic7rolumtUa refplrant. folio,ccrefa. 21pparitionntiftincfionotanda.fo.ccKfi.a. apparitiones quare aliquando fiuiit In fomno? aliquado non.fo.ccKli.b. ^riftotclce qualiter DctcrmlnaultDcrciifuactluo.follo ceits rcfimooctuagerimotertio.c. Srboies qulcrceutes vcl ripc lluuii quare ludteantur moue ri ab ccilfente innaul mota.fo.clreitf.b. :snnuealiter generatafinufn^l^omo l?omlnc.lb.clKKif:*t>< ©elltcra.®. i@nl Mulfio lii bone^um vtllct Delectabile no ert In mcbia fupponctia pDiucrfio.fo.clref.c. Boniodoieequarcpiofuntad faiiitatcmcapl tls.fo.cKclK.c. ©cUtcra.£. .:Ulidiim7bumtdum quomodo fmucaufe lotii ,glOlIS V!tC.fO.CCKUii.C._ Xalidltas quomodo noperrefedper accides tco!rumpltbunilditarem.fo.ccer>ii).c. iCaloi cordis quare magia Debet refrigerari p aerem q3pcraquam.fo.ccrei).b. £alot naturalis eiunaturaiiequonioDiffernt.fo.ccre^i.e* Calor naturalis 7aduetttiuo quomodofuntDiuerfarufpci cierum.fo.ccKEiij.a. CalornaturaUspoqcpindatuviriHen-potcnriorq^iiiftatu infantlcquarcndauget corpus ficut in pucritIa.fo.ccEE.a. ^nter calidii 7frigidif mediat vnafolafpcciesfcd Inrcral bum 7nigrum plurcs.fo.ccr.b. Calidum qd en caufa longe vlrenec eft igneumncc aereum fcd compleElonalc.fo.ccEv.a. CalE fi proi)ci3tur inaqua ^atim calefacit ipfam. fo.ccf().b. Caro et turuus quare funt coipota orgaiiica.fo.clEEVlll.D, Caufccccuationtsfomnlomm.fo.cccfi.D. Cccl aiiatiuttatc 7no furdl quare Ontrapicntiotes $furdl videiitco.fo.cEcmif.a. Cerebrum Dicitur frigidum lii oidlnead cor 7bepar licet Ut caltd luo acrc.fo.ccciE.a. CogifaiitcoDcnegocio aliquo quarcnopolTunt fortiter Dot nurcifed foinnlaiitilicct abundant vaporeo et fumi ce cibo ctpom.fo.ccEif.c. Color omnis participatallddDcnaturaluclS7maEfntccoi loralbus ideo aliqui colores aliqualiter polTuntinedlumil luminarc.fo.clEEiv.D. ColoitluEquomodoterintnanefubiectumfuum 7non lUi mcii.fo.clEttv(,a. ColoiismuUtplcEacccptio.fo.cc!.D. Coloris Diffmitioiioncn-tlfacEtremitasperfpicui iit corpo re ccrminato.rb.ccl.D.7.feq.a. Colores CEtrcmi7 medii qualiter caufanturfeE actione pid marum qualitatum.fo.ccfi.c. Color medius plurib^raodls apparet licet non frt.fo.ccfi.b. £omplerleiiiumDiRtiia(o7quc ritnobflio: Dcclaratur.fo;* llo.ccv.D.7rcq.a. CompkEionum queeAlongioris vite 7qu3lltcr De qualb bctcomplcElonumlapfarumaliquacllbreuls vite aliqua lon0c.fo.c«vi.a. Corcqprincipium fanguinls 7rcnarum.fo.ccKVfi.a b. Cor quare fltuatur in medio corpoti5.fo.ccEvii.b. Coipus tranrparensquarcDlcitur perfpUuum Diapbdnn 7norermihatum7ito iranfparens termm3tum.fo.cc.D. Corpora aliqua Dfevldcntur mediante colore 7nocte media tcluce.fo,cc|'.c D. irfoms mf^quani tum adDlfcraioncm nutrimenti tenet CEtreiniicdtra ama rum.fo.cclfi.b c. IDuobus modis Denominari potcq res aliter et aittcr.fo’ llo.CECVfa. Cbii;
^5oami(6®uridam'.'^ iSiJifnlTrmf JratftHmeiitesquarenSbencmb Jntclkctusljuman* cftart^ctfoima rubftartalls coipoj(« Imojantur ilto» que tiTc ruBuen(iTt.fo.ccrli).fl. lmmater<9ll6.fo.cEcibM>.c. |/gcl?oiionc(lfonBofedfpcac6fonlr«flcja.fos Jittclka^bumanuaaTifitperpctuuoocclaraturfccuttdum S.'je:ementnoornlitari(nm(|rtolntelU0imr pluri bus modis.fo.cccfE.Q.t Tcq-a- ^mbUoranimaliaterrealTEEa l;abent tactum fednd 0uftR juopUe.fo.ctcoff.c. iSntoma vt apes quomodo permotu rcfrlsctdtur cummos tuo fit calcfaccluus.fo.ccxci<c. l^Epcroeractio cducn(€cliTimanaturcqu9lttcrl!t factabige veritatem etfccundum naturales rationes qutdoiccdum fit.fo.Citeiff7.c.C). intellectus )'oiribili8quarcoicif pura potentla.fo.Ciccilf/. «.etrcqucn.a. intellectiones bumanepioducunturab ftitclleccu agente vniuerfaUctctIamab intellectu’ agStcparticulari que ii5 biflinguiturapalTtuo licet ritnobtliotrecuiidumquodbu iurmodl.fo.cycv.t). nioneiiucrimenti zaccidcntaiisvclmlnuocouenienspltt intellcctusl^uman^qnalitcrpoteR fe intelligcrc Tecundu ribus alij8modio>fo.cc!:(<b.c. |a£nerarcnbinmilen6e(topusnatura1iinmNm operationil vitaltn fed elt naturalifllmtlt fina S Iiue Inc^r opera vegctatina.fo.cln;Fi>b. l6encr9tioaliquatctiipouilistaUqua efl inflas tanea.fo.ccEcli).b. (Sencratiolsbiffinltiorcilicetpiima partlcipatioanimenu tritiueln calido Declaratur.ro.cctEi(i.b* (Sudus comutiitcrofctus nccelTarius cft omnianimali fed non p>op}lcbictU6-ro.cECT<|.c.’ j| tro^tnf Il^umidufincricca iiobabccfapoic inactu nec fian finebumido r$ bii in poreiia. fo.ccf<i.a.b. _jl¨dnedrubiectumptopUumrapotistficcit agcno.fo.cad.b. {bumidii qdeil caufalongc viteno ed dmpUeiter acren nec rimpllteraqucuf^coplcElonale.lb.ccEtlii.c.b, iflumidiiquotnodocdfumtturiiivtucntib^t qdlit.ro.cciE>a. I^umidiiaereiiednutritiuu7augmetatiun caloUefed itiidumaqueiiedc6funipCiunciurdcm.fo.eo.a. I^umido cofumpeoquareno manetalo) in cotpoucR tale fitgeneratiuuanutritiuncalidt.ibidcm.b. l^umldn quare confumitur (iiviuentibusacalotesnonitt aere.f6.cCEiE>b. liaumidi in vmcntibusmultiplcEbtuerdtasr qualiterejicd fumptlonel;umidirequirmot8.fo.ccEfp.c.t). edditionem et ratione Rbi pioptiam licet pilus opottet ips fum inteIUgcrealtudare.fo.CECvf.c. intellect* patitur ctrccipitrccundumfuanaturi ?piecife agltfecundumcpactuatuepcrrpcciem intcUlglbtlcm vel altum actum.ibtdem.c. intcllcctusquarenofcmpcrlntclllgit cumcontinue fit ros fcritatlo apud lpfum.fo.ccvi;.b. indaits et punctus qualiter capiuntur zquomodo res po ,ted fieri in indantt.fo.clECEV|.c. $oculatoiesqnarctepoicbuiuido bcITccIt tpmpanatalla (ndrumetaadlgiiem.fo.cEcfE-a. iuuenco et Tenes quare Tutit male mcmoiatluI.fo.ccvij.O. et Tequcu.a. iuuenes bcncmctnoiantur illomm circa quel;abcnt admi rationem. fo.ccvlfi.a> iuuenes quare magis timeiitireneb!is$inIuce.f.rcEb'.b* iuuentntls erfencctutib CcdTtptlones et quomodo Te tes nent ejt parte cptpoils In oidinead operationes potentlc vegetatiuc etnonalterius.fo.cccEfif^u.b. Selftcra.Z. afic7Tperma quare cdalbumcumgeneretur cs Ij ranguinc rubio.fojrcij.o. "hlcgcsno pl?ibcn fTclentias pioptcr malitiam Tclcntiarumfedpiopter malitiam volentium malcvft lUlB.fo.clEEV.b. Tlenia refragiTtvnitelume? rpcclcs cotoite.fo.ciccvfij.a.b, Hucida quarcapparetaliquaoe nocte que bebic appardr colomta. fo.clEEEvi.a. Hucidilperfectequomodoed terminatn.fo.cc.b. S.ncemrubiectiueeicidenteminrolcvldemusantc oitujfo lis.fo.cc|.c. mumen quare requiritur ad videndum coloics et bc oifTes rentfa lucio ?luminis.fo.c[ecEv.b. 'ife lumfc Uumen nonpotcd! re fed beneper oci potentlam.fo.clEt*vfl.a. Tlumcnpurc ruccciTiufi.fo.eodcm.b. Tlumeiinon cd vifibileficut nec fpecies coloiij Tum natus UuEctopacitas qualiter contr3riantur.fo.clEEevi.a. mufiaulcolot an fitpiimo vKibilio et quaUtcr.lbtdem.a.b< C®cUtcra.i. (Suis inrufTocatotioquarebcberct cito coirums pi.fo.cc*E'a.b. igitlscEldM in cocauo otbis luncqualiter cois rumpatur beclaratur.fo.ccEitfi.a. igmecandelequomodo taquo coirumpftur. folio,CCEVlfl.D. intellectus quomodocdvlrtuspatfiua ab (ntclUglbili cu; muUtplicioiftinctlonepaf1iotils.ro.cpctf.b.c. intcUectuBefenruscEtcrioicsquomodobebenteflebcntts dati ab ilUo quepiimo cognorcunt.fo.c;cciff.3. figis Infeparabilia non diiit magis naturaiia pcrfcctioiact nobllio23.fo.clEEItT*c. Tnbagiscdmuniterfomnlam^ in ptinciplo vel in fine Tonini^ in medio.fo.crEfi.c. 2]d>agnitudoc9pl(is t drictura venarum quas refacitad multum roinnufo.ccEi.b. ;illbembiapt{ncipalfaqualitcrbcbcntcirccalidi02a iedate ^lnl?ycme.fo.ccEtti.D. 3i&emotieecccptloncs etquereqniruntiiradactummcmo randi ctqualltcredpicteritomm.fo.ccrt.b. mdicrnoiia quomodo DiciturpatTiovcl Ijabltuapitmircnfn tiul,fo.ccv^.b. ta
^Sabttlafittedtonum^ jP&etnetU qualiter perttnetad intellectu iTcutad fenfumet quarcianftorclcsinagle pofultnieinouSetincread par^ tein renfirtu3.fo.ccv().c. ziibemoifcboiUtssTel malitia vndeptouetttt.fol.ccvff.t).$C fcqucn.a. ?ifetKtumquodiibetbabcccaloiS naturale quipenfit abej; tTlnfccoerindigctillo.to.tcwfi.o. a&otsDuplIeitcrcontlngitfo^cjVjb. Si^cio qualitercercribfrur.fo.ati:lij,b, Z^itis ncceifitaa eje parte pulmonte acoidia Oeclaratur« folio.crplE-D- Sintum quare tuditatur quicteere et qulefcena ntouerii folio.dectv.a- 3i&iilcai?abit3t(ainaqua(uiitmult(ai7ab(t3tibu9tn aere (alldloia et ecpnuerfo.fo,ccttl<o. C^elttcra.^B, IfiimbabetcsfuperlueOepicflum quare non beiieodoianf.fo.cK(E c. {1'Baturaotdtnaultraliuirtrapot ficcomsuRa» Irctur qui nonfentiretur finel?umectatione.fo j; llo.ccllj,a. 'Bcruuo benudatuo acamenqn fentit puncturam relinets fionem.fo.cK.a, fllgredo qualiter efl piiuatio albedipip ci! quo cft quali) tas po(Ieiu3.fo.cc.c. 'flotitiafalllcRmalabab^ti ram.fo.ditn.a. 'Rotitia vera cR bona bab^tirimpllclfer KcerRt mala malo fecundum quid, fo.clMv.a. Rutrifloetconfcruatto foirtocRafoiteappcflbUto» nerattoaltcrluemoti eR tamen fimpIi<ltcrapprttbllioi,ro Ito.dasi-c. 'RutrltloqualltcrnatrquomoeRopue anlme.fb.clect!fi*e. •flutrlmetnrcontintnsfufflcmut ad refrigcrtuplantia et animalib^ cpanguibuanilt eRuo Riperabfidet,fb.ccm.c, C^litera.i@. SIBicctum potentte tam a(tlue$ paRlucquid ir(eltur.fe.cli;Etft.b, Iji^btectMfcnfiMceRactiuuRiecleircnfibUle t3 Itnmcdio$inoJBano:comporifnautc} ex ala 1etotganoeRpainuum7reeept(uumeiuo.fo« l(o.clrt)fl<).b.c. fSdotamuefnrplranteeetnonetpirantcavelfptritumOe; titietee quare.fo^tcte.c. jadoitfcranonfuntnifietcommittlotiel}umidtctficel.fos <to.eciit>-a.b. i^dotla bnniidiim eR actiuum ct ficcum paffiuum (btdc.b. <0dotcs ruauco et non nlralafostea qualiter eonferuntfe? tutati eaplcte.fo.cciit;,c. tSlfacttim peioton quare l?abcmU9 quam caneq. folio 4 cj:ci):,c. ©Ifacfio quarcnonfitper auree etocubacum ibi ITnt oir ganaoe natura acris etaque Itcut otganum olfactus,tbi: dcm.c,o. Spacitae quid cn.lb,cci.a. t^pacitas ndcRfdcm qd oenRta^nec btapVancitas (dem quod rarita6.fo.ecf.e. iSpcrationesoiUCTrein codemfiipppfito nouarguuntPi» ucrritatem fotmarum .fo.cUEiE-c- l^pinio aufccne tcommentatoite oefenRbus Interfotibua cum aliaopintde circacaiidem materiam Declaratur,fo« llo.c>;c].b.c. (Opiniones beinteilectu bumanoanOt fbimacoiposieinp materialis. fo.CECifi,b.«.o. ^pintoneecum veritate fidei be muItipUcati^e intellect^ (nvarf$sbbminlbus,fo.Ci;cli(f.b. Opinio ponens rpecfeeintellfgibllcsactus': babituaidp ilficari Cii anima rcpu3batur.ro.ciccvi.a, Opiniones oe Oiapbancitate que res lir.fb!fo.cc<b.etfe3 qucn.a. ^^pliiioooncnscoloiejcojnponiet opacitalttlnfcrepeq j)atur4fo.cc(.|). i^pinlo ponenscoIoiS coponi epbiapbdneitate? {ucevcl Iu minerefellitur,ibidcm.b.c. i^piniones auerrois tauicenne be multiplicatione odoiis conco!ddtur.fo.ccilfi.D. Opiniones bue Devenis pioccdentlbuo abl?cpatead cot ad quid Deferulunt.fo.cc^ff.c. fSpinfones varieoe biuerfitate bifidi in viuenctbus? qua» literCE clusconfumptlonercquimr mots.fo.ccmir^. tStganumcuiurcuneareniUs eRcjinaturatgnlsa bominis qualtrat(ue.fi).cEcviii.c. i@tganum piopiiit fenfiis communis eRin cotde.roIid,c:iccf, a.r.cclE,c. f@tganum vifus quomodobicitur ellebenatura aquea Do< minio.fo.CECviff.c.7 rcq,a. i^iganum audit^eclaraturelTebenaturaaerfs.fo.cEeiiC-a4 (Stganum olfactus partim beacrerpartim bcaqua quare rituaturpiopecerebmm,fo.cEciE.c. i@iganum guRuer taciue quomodocR terreumabominio 'ZDce(usntu.fb4C,a.b. Riganti tactus eRcmpanRiscnolbuso^anisaliomfenRiil redrecundumallaoqualltatcs.fo,cc.b4 idifgo fomnioui bccIaratur.fo.cctii,b, i@iTa lapidee tligna psfita Iniignequarcpiimo nigrefeunt 7poReaalbcfiunt, fo,a4,b. C©cl(fera,'p'4 aBmonesfenRbilesqualiterfuntln infinft» blt |[ utriblles.fo.tEv.a,b.c. jj^aruomm-nafuralium feientia quomodo bif« 1ferta rcicntialibio;unibcantma.fo.CiXv(,D.s Ifequen.a, taictoicsquarcbeplngntreneRrdapertl nigro.fo.cccv(ff,b4 '^ictoies epcroceo zlafuro faciunt vir(de.ro,ecii,c. '^ifcio olfacit znoper refp(raifonem.fo.ci^.b. ‘Circes moitul ligna Eauee quare fupcriiatant in aqua (1 ta fflciiinpaTua fruRa bimderenturvelpuluerirareiifbcfce derent.fb.cc.3.b. Ibiante quare nonRabent renfiim.fo.cccvff.e. '^lanteDluerfequare emittunt eiuerrou^coloium fructus •: flo:es.fb,ccfi.D. '^lura quomodo poRlintflmuirentiTlTRcquc perfrere.foa iio.ccv).b.c. 'plurium fimulctineodcrubiectocEiRcntin quomodo vnti poteRalludcoirnpeTce(ddfcipfum.fo.ccEviii,c. '^Olentia ptincipallsammeudbiRinglturab anima reditu Rrumenrall8io,clEEE.c. fbotentiequaliterbiRmgufiturperactus «actus perobie^ cta.fb.ibid3.c.« req.c.D.«,clEEtfi,s.b, l^otcntia vinUapiincipaliecRin pedefed non immediata lnRrumcntal(e.clEEE-C4 tbotentiequallterbicunmrblRingulpcractusruos fecam dum rattoiiem,fo.clEEEif>9> '^atcrfesobiectaquallterciRlnguiTtur ptopoitlonabiliter fccunduinrationcm.fo,cltEi:fi4.b. 'potentia nutritluaaugmctatlua 7gcncratlua ribifimilis CE femine funt potentie aninie.fb.clEEEfi.c.D, potentia memotatlua bupleE rcfcruatluact cognofeiNust folio;ccvij,a. ‘^nuatloneoricutqulestenebiefilcntiu quomodo pietTtur cognofet per b^itus.fo.clEEEV,b. ‘pupilla ocuU noeRnigra licet appareat nigra .fo.cECviii.b« tburcpcrmanenepurefucccmuflspardin pmanensepar^ t(m mc^iufiquomodo Difrerunt.to<ciEiEvii>s<b, C^eUtera,iS. B^iesnonludicaturptiuatiuefiifcdm reducis dnem ad magnitudtnem.fo.clEEEv.a.b. IiSuincp feitfus eeterioiea ci nonplures quomo ]j doponuntur.fo.cEc.b4 f^^eUtera.;^. ^ane
Joannfs Surldanl.^^ nSliicctaHaanfmaUaoucnianciitin >?r<niermc ImotunonpiopileDoitn(unt.fo.aB|.9. Inon eft bonuml^abcrevel addifccreartein 9futo«ani.fo.ct)fEx>tj.b. ^:!3egtonesfr(8tdaelnbabftanteequareDiciTtur longfoUe vite matoiea zanlmorfo!ea.fo.cctv.b.c. Bcirenfibtlie anquelibctparselfrcnnNlt6.fo.ccv.c. Bcminlfcentla quomodo oiffcratamemoilazqualsterad reminircendum requiritur obUufo7non ad memoiandu. foUo.cevl<i.b.c. Befplrare Cupius cftad Inrpirare 7ad eicpirarc 7quomodo fiatrerplratlo.ro.ccEp(.a. Scrpirartonemaioteindigcmusin efhtequamln folio.ccn;ti>c> CBeIltera.S. |t2tn8utequomodomoaeturbcl7cpatcadcorec {quaiie fit etue fubnantla ante$fit In coide ct 1quo rcuertttur oe cotdead Ijcpar. f.cc)cvfj.b.c. J! Saplcntce plus Ijonoiantur quamrcj: fi fit ma 9lue.fb.clwvx. BapommDuplecactiuumcumfublecto coiuudcmetquid fitrapoiaetualisftmiliter ctvirtuatist)eclaraf.fo.cdii.b. Sapoies ali) quomodo eB buldet amaro generamur. fo« Uo.ccifj.c. Sa^oits lucis ctcoloil6bifrinlt(oncstieclaratur<fo.cdf!.c. Scientia quot modis potencoirumpi^o.cctlti.r>. Scientia queeunep ijonelte belectabllisetviilisbeclarai tur>fo.cU;ev-c> Scientia Deanima quomodoeRiacilioteBparteconridera tommtDifTlciltos et Debilitate co6norcentfs.fo.cICBV.D. Senes benememoianturantiquet imoprT^piopterfrequS tem conUderationem fed nonalloium.fb ccvif;.a. Senfus eft virtus painuaa renllbiti.fa.clixiiii.a. Senfueagens qualiter ponedus cit ct non diitinctus apaf riuo.fo.cUn:l<f.b. ScnObtlis fpccico cit Difpofltlo fenfus ad agendum fenfa: ttoncmzfcnfU8asensnobiUoipaiTiuo.ibldcm.c. ScnrusnonDcctpimrcircaruumpiopiiumreiiriblteinmut toappofitio certis condittonibU8.fo.cliiC):iif.D. Scnfiblliumpiopila quefunt 7que communia zquomodo communia funt per rcrenriblli3.fb.cItjCBiii)-a.b.c. l^mnia fenfibilia communia qualiter rcducunturad mas snitudtnem.fo.cIrEtv.a. SenribiUaquomodoDifferentcrDicuturt^abcrccircrcalcf effe tntcnttoiiale.fo.clB|C);vti?.D.7 feq.a. Senfus erterioicsperciplunt oblectainabfcntlaalitcrtas men^fancariaveUenfuscdmunio.fo.clEtBvif/.b. Seufibllcrupiafcnfum qualiter non(entitur.fo.clBBlcvi^'<c. ctrcquentt.D. SenfusIntcrioi communis ponenduscftDtitinctuo ab ep tcriotlbuo 7qualiter babetviium oiganumad quodcopu l3nturomni3oisanafctiiliumcBCerlosum.rollo.tBc.0>7rcs quenti.a. Senlicluarum virtutum interioium pluralitas Declaratur. folio.CBC(.b.c. Senfusinteriot nonDebet efreDenudatus ab illoquodpiU mo cosnorctt.fo.ct:clff.a. SeniUsnonponuntrentireniilperrpiritusmifrosacoide. folio.cBcvif(.c. Sentire eft fenium pati licet n0iilficcturperverbum actiml 7quomodo eftactio immanen6.fb.clcBinif.a.b. Senfus communis infomno cit femperimpotes fentirefed nonfantariarl.fo.cc);>c. Septetrlonaleol^ab^t cBterioiafrigfdioia fed coi calidius ^auftrales.fo.ccif-a. Sol 7carbo quareapparent rtib>{.fo.cci.c.D. SomimoquaHterftat7fi lit pifuatio vi0tUe<fo.ccviif.D. Somnus 7vigilia quomodofunt aecelTarta omni animali. folio.ccl|c.a. Somnusqualiter eft piimo paiHo fciifus communis7nub liua altcrms potentle.fo.cct:.b. Somnu6qual(tcrfitetcuaooiationcnutrimcnH.fo.ccr.D. Somnus poteftaliterficri$pcrcuapouttoncm nutrimen ci.fol.ccEi-3. SomniDiffmltio7Dcclarattoclurdcm.fo.ccE|.D. Somnioiummultlplcc modus 7qualiter per iomnia pofTu nms Dtuinarc.fo.cccif.D. Sonifpeciesquahtcr multiplicantur etquomodo Idemfo nusapiuribus auditur ficutaudimrquando non ell.foc Uo-clEBEfii) a.b. Sonus idem potcftab eodcbisaudiritcmpotibuslntcrru ptis-fo.codcm.b. Sonus quaremcIiusDifFunditurpcr longitudinem grolU Ifgnt #per latimdincm.fo.ccc{E.b. Species coloifset lucie non mouenfcn;;fubiectis Ibis nec impediuntur avento ficut fcnnbiliuaiioin.fo.cltccic-a. SpesintelliglbilisoilTertabactu fntcUigendi. fo.cECvi.b. Species referuate tn fantafia quare magis taciunt appari tlon51nfomno#in vigilia.fo.crcij.b. Species fottioics referuate qtiarc non femper in fomnofa: ctuntfuam apparitionem et quarcaltquc et non omnes. foUo.ccE<).b. CSclitcra.lC. lactusqualitcrDicimrvnusfcnfuszqualltcr plurcs.fo.clrEciE-b. tCactus qualiter eft ncceifarius omnianimali. follo.cEcvb.c. Cerra Dominatur in oigano tactus ct inomnb bus membiiscofolidatls animalium quicitatiucet etiaj qnatitaduei^tn ad qualitates motiuas.fo.cc.a. Serra eciftens in centro qualiterpoteftcoirumpi Declaro» tur.fo.ccEii9.a. Cerraquarcirrtgaturzijumectaf in magno cftucircaptS cas.fo.ccEei.c. Soituoritatc6lnaurequareponuntUT.fo.cEciE-a. C®tlltcra.^. arSiieanerui quomodo funtmaioicszfoitloics 'fecundum quod magis recedunt ab oilgine. follo.cccvfj.c. r^niucrfaleaut nibllcl^autpoftcriusfingalas !l ribusqualiter intcU|gitur.fo.clEcv|3.b. @inum quod vocamus album noneit album.fo-cci-c. Virtutes inrcrioiesfenfinucfolum DUC vnacognofcttiuaz alia rcrcruatma.to.ccvff.b. ^iridepiouenitcEcroceozblaueovclcaurisIprommcom» nilEtls.fo.ccii.D. Sirt^ntitrltiua quarenon fatigatur et indiget rcquic ficut fcnfitiua.fo.cclE.a. ^ifus et auditus quare non multipllcanturficuttactus. folio.clEEEic>c. ^iflbilc an piius tcmpoic moucat medium quamvifum-foE^ lio.ccv.D. Siueno femper babet calorem naturalem foitioics in coide velptopoitionabiltcotdi.fb.ccEvtii.a. fluens quodlibet Dcbet effe calidum in refpectu ;Declara» tur.lbldcm.a. Hita in vluenre nonpoteftperpetuari per fumptioiicm nu» trlmcntl.fo.ccE(E.c.D. Ulueiisquomodoad falutem vite indiget refrigerio calo» risnaturaU8.fo.ccEE.D. Siuenttaque egent nutrimento calido et }?abttatione cali» dazqucnoniDcclaratur.fb.cci.zfcq.a. @occsquare Ibnt immediate tmpoftte ad figuificandn res ct non rcripture.fo.Ciccviii.a.
5?.? Xraceafiie p;opo:ttonu i9&ag(ftri JScozgij 2okert©cot(.^^ iRcfciiccni tractatu ouo^ buoartiajIlsDtntiigusiu.^^iiptioi Hpiopouloiiis Piffiiutioricii) zciiif dcmomirioncis mamrcaabow mTc eundo circa ptopoicionalitatce ec piopoitioncs ppoitloiiuni mrifts. Zlggrcdicdo pitoicm antculuni po iiitur pUmo Diffinitio piopoitionfs quecdiloca. 'lP>zopo:cio eftouaru qua titatuin vnluead alteri fnallquo qd ftriqj carum cducmc ccrratjabitudo.pcr quaticatcopolTunmo quafciTcgrcaada iiiu.ccmcdparabilea iiicclUgereificutpotenttaaacciuaQfel paniuaountenfioiiee 'Vclvclocltarea-zc.3lfquladduntm DiffiiiitioiicPmiprutclufdcm generis pioptiiquitrubalter niipiopccr quanttcatciii coiulimam 7quantitatem Difcrcta rednonopue eavt patet bcueinicUigcdobflTinitioiiempo fitamivrliaciicudo ouoiumadvnumvelbipcdaliead peda Ic rccuiidum cqualtiatem vel incqualiratciii Dicitur piopoi? tioitalitcrq^Ucct piopoitio pioDuabuo quaimtatibuofup: poiiircoiinotaiido comparationem et l?abimdmcm viiius ad aliam.Iln piopoAto oiclinuo vnltatcin quauiitatein vel iminerum. f^orcRaddf In Diffinitione quantitatum iinitas Tum fecundum 1U03 qui oicuntinfiiiiti adliifiniminvcifi: iiuum iioiicHc aliquampiopouioucm itcncndo tamen D39 tainotlftiiUioneni concederetur iitfinlnadliifinicuinvclfi^ nitumaitqtuniclTcpioponioiicni licet non rationalem iiifi poiicrcturpiopoiclomultiplctmAiiita.UMdoIicjpiopouio potcftoiuidiiimncdutein piopouionciii eqoaiitatlo ctiii piopoJtioncro incqualitatigitaincn in piopoRto Diuidiinuo ptinio piopoirioncm tit piopouioncni rationalem t in ^ipo» tioncm irrationalem. Biciturpiopoitio rationalis ptopof tio alicuius quantitatisad aliam ei cominenfurabtlem.iSt piopoitio irrationalis piopoztlo alicuius qualitatis adalia tULiiicoinmenfurabltein.’9n tfllo Diffmicioiilbue talijo quibulcunq^poncndloiiueUigaturilla particula fecundum^ l^umfmodipioptcrquardam obtcctloues que fieri pofTunt coiifoimtterad coinunem optiiionemnomlnaliu.^nde qua iltatesDicuntur comcnrurablles quarum eft aliqua cadent comunismcnfuraiqualiCerfuntomiicenumeriiqutcoiTicn^ furantur omnes rnltateiidcointernumcroo folumpiopoi^ tioncs rationales repcriuiitur.e quantitates Dicuntur ineo incnfurabiles quarum tioiLcfialiquacdmunlsmerura qiia menfurari poiruntificiit funt biaincter 7cofta clufdcin qua^ dratufoluin inter quancitatescotlnuae reperiuntur tales piopomoiic6irrationales.pluriDei(fa piopoitlonc irratio iuli mfertue Dicentur. flE^luldlturplterluspJopoitiora:' tioiioiis in piopoitioiiem rationalem cqualitatis 7Iniipou tionem ratioiulcin iiicqualitatis .&t ptopoitio rationalis incqualitatis Dluldltur in piopoitionem rationaleminalo> ne Iiicqualitatis 7 in ptopoitionem rationalem minoiis tn« cquaHtaao.lbiopoifiorationallscquslitatiocfll?abltudo 7piopoitio alicuius ad aliquid fibi cqualc vt.7.ad.2.pcd3 lisadpcdale.iSt piopoitio rationalis inequalimtis Dicitur Tationalis piopoitioaltcuiusad lTbitiicqualcvr.z.ad.;.vcI ad.i.tbiopoicio rationalis maloils incqualitatis cftppoi^ tio rationalis alteutus ad aliquid eo iiuu^ vt,;,ad.2.rclbt< pedalia ad pcdale.iScd.ppoitto rationallsmlnoiisfitcqua litfltis etf piopoitio rationalis minoiisad maius vt.z.ad.5. rcl pedalis ad bipedalem. G^iuiditiir ptopoitio ratlona» Iis matoiis iucqualiratis In nmltipllcemifupetpartlcularc; ftiperpitlcntcm;multiplfccmfupcrparticulareim7m multi plicem ruppartlctcm. C^tepottiomultiplccelf piopoitio inaloiis inequalitatls itiqua maioi quantitas mfnoicni pie eife pluries continet foiiiialiter vel eqiilua lenter,£tDiuid(< mriii piopoitionemDuplam;triplani:qU3druplam:7ficco5 fcqueiitcr.il maioi minaicmbiopiecirecdiincatDiciturpio< pc)!TloDuplavt.4.ad.!.bipedaIisadpcdaIe:7rimaiot mi> noiem piccifc ter contineat Dicitur tripla vt.6.ad.z.trlpeda lis ad pcdalciT fi quatcrpiccifc Dicitur quadrupla:7fic con fcqucuter.^fimcntiitur omnes fpcctcs piopoitionis multis plicis incipiendoab viutatc piocedciido fccuiiduin oidlncj naturalem numeri, 'fbiimuo pofi vilitatem comparatus ad vmtatcfacitpiopoiCioiieDuplainitcdparaiidorcdiiiadvni tate erit piopoitio tripla :7fic pfir vt patet in l?ocetcmplo. 2.^ .4.5.6,7.3.9.10. C^topotMofup^tpariiculariscft I.I.I.I. i.i. 1. 1. (. piopoitio maioiis mequalitatisim qua maioi quantitas comparata ad miuoiem :mlnoicin fo« Ium fcmcl continet 7ctlamvitra mtnoieni continet aliquam cliispartemaliquotam:vt.5.ad.2.trlpcd..lioedbipcdale. tria folum fcmel continent Duoifcd vitra continent vnttatd que cR mcdicrasDuoium .£t quando talis pars altquota contenia irimai.oievUra minoiem efi medietas mtnoiisDi< citur piopoitio fcfquialteraivt in cjceplo oicto. 7fifiicrit ter tta pars minoiis Dicimr rcrqui|ertia:7 ficconrequcnter. uctiiuururfpccieo piopoitionis ruperparttcularis fcrlbcn^ do DUOS numerosifupcrtus tncipiedoa ternario 7infertus abinarioivtrobiqt pioccdcndo fecundum oidincm natura: lemiuimcri piiml ruperioiisadpilmumiitfcrioiemefipio: poicio fef^a! tcra-? fccudiruptoiis ad fcdm infirioic fefqter tiaii terii) ad tertin fcfqulquarca 7ficpfinpatet in fccin.fi'0. 5.4.5.6.7.8.0.10.11.12. C'P’»opoitio fuperpartienseR 2.5.4.5.67.8.9.10.11. piopoitio maioiis icquulicatts vbimaioiquaucitae minoicm folum feincl continet tvitra illaiu aliquas partes eius aliquocas non componentes ali: quam partem aliquota emfdeiiimtnoiisquaiitttatls: vtja: poitio.5.ad.5.5.rolum fcmel continent tria: %vitra continet Duasvnttatcsquarumqueltbcteft pare.altquot3:fc3 tertia illius mmoitsi 7tales duc vnitares noii faciunt vns parte aliquota clufdcin minoiis. 7fi maioi coiitlncatvltrammo: rem Duas paries aliquotas noafacientes vnam vt In erem, pio pofiroiDicimr piopoitio fuperblpartlens:? fivltra mino rem niaioi trro tales partes contincat..bicitur fupertripar ticiioiTliquatuonfupcrquadrupartlensizficconfequetcr: 7liitcdigcDc panibus ciurdcDcnomliiatioiiio taliter qiqU bet talis Ut tertla:vclquclibet quarta; vel quinta: zfic con: fequcntcr-llnuenfetur ralce fpee piopoitionis fuperpartte lis oleto modorcnbcndo duos numeros; Inferius inctpicn do aternario .pcedendo 6m otdine naturalem iiumcrliz fu: penus aquinario pecdeiido numeros Impares ipilmt fupcrloiisad pilmilliifcrioif eff piopoitio fuperbiparti^s: zfecundiadfccundiiriipenriparticsztertif ad tertium fb» pcrquadruparticnozricconrequcnrer.ipatctiii I^acfigura. 5.7.9.11.11.15. Cis^uelibetiUarumfpecterumrubdiuldi 5.4.5. 6.7. 8. turivtfuperbipartleqs mfuperbipartlcn fcmrcrttas:7in.fuperbipartietcniqutnfao:7(nruperbipar ticntcinrcptimae7itaDcinccps.i]dpoiiiturruperbiparti£s quarrasiqi talio nonoifiineuereturarcrnuialtcrainecfiig: bipartiens fertas qiilla non Dtfilnguirctura rcfquitertia: 7ita in fimtltbu6.quadomaloi quantitas vitra minoiecon tinct Duas tertias nuiioilo Dicitur piopoitio fuperpartieiis tertitts;vr.5.ad tria;? quandocdtlnctDuas quintas mino: TisvltratDiciturfupcrbiparticiis quiiifa6:vt.7.ad.5.7 ita fu pcrbipanies feptimas quando continet Duas feptimas: vr noitcniadreptc:7ficeonrequenter:zppottionab'IlterDiui: dnturruptnpartleiis rupcrquadrupartlcnszalterpccies. ClScomnlbusDierls pa^cpinter .ppoitioncsmultiplices Datur minfmn piopoitio multiplemrcilicct Dupla:7fionDa: turmarima piopoitio multiplernifiponcretur piopoitio in fiiiitaivt (nfinlil ad finltum.SInter piopoitidcs muUlpIices maioi cfi piopoitio qucamaioie numero Denominature^ fit illa quea niiiiotc numeroDenominatur:? tripla eff maiot Dupla;? quadrupla maiot mpU:? ficDeali/s.fcd intcrpio: poitioiics fiiperparriculares Datur marima: rciliccr fefqut: altera:? nonDatur minima. 3lntcr tales maioi efi piopoitio qucaminoic numero Denominatur $fit Illa queamaioie numero Dcnominatunvtrcfquialtcraefimaioircfquitertia 7rcrqutccrtlamaloirerqulquarra:7ricconrcqueiitcr.7inter piopoittonesfupcrparticntes nec Datur marima ncc mini: iiia.3lnterpiopoitioncs fuperpartientes vbicfi confimills Dcnominaclopartium aliquotarum illa ptopoitio fiipcrpar tlcnsefimaioiqucamaloicnumcro Dciiomlnaiunvtpio: p.''ttlofupcrparclens quintas cfimalot#piopotrio fliper: bipartiens quintas:? Ita Dealif8.0cd vbipiopoitioiicsab eodem immero Denominantur illa cfi miiiot cuius partes aliquotc aniinotc numero Denominantur ivifiiperbipar: ticns quintas efi maioi fupcrbtpartiens tertias:? fuper: bipartiens feptimas maioi$ ruperbiparrieno quintas :et ricconfcquentcr.CTScciuitur viterius q> aquolibet nume: ronata
9^©epiopo«foncpjopoztfonum'rp:opojtIonaKtatc.'^ tdnatocftbcnofarialfq^poitloiz mrtipIcicitrupgticulaK «rup particsiz ritVquehbet talle^pomo Dciioiatur ab atiq numero:? pcrp(t6funtlnlinlterpcc(e6^pomomamultttu« pl(ci6:rimflirer fuppartlcularie:? fupbiparrtciuis: ?to t>nr oie tales ^pottionce rationales :qt ficut imnicrt ad numes rum.CSc<luiturvltenus(pPatieqmburc(iq?numer>6ln< ter quos efl aliqua ppoino maioito inequaliratts multipli: fando malngtermlniipcr fetpm:?mlnoicm per maioie ter mimuinter terminos rrultanteserit (Imlltoppoitio :(Tcuc ilii.ad.'if>enppo:tioDuplaf[c multiplicando quatuotpqua tuotTeruUabut.];v(.?multiplicandobuopcrquaruoircfuh tabut.viiMTiter que eftfimilisppoitfo.feode modo miiad tf.enppoitioCcrquialteratmuIciplirido.iii.pcr.iii.rcrulta: bustde.? ctia multfpIicando4.per.iii.rcfiiltabunt.vi. inter queerit fimflis ppoitiotftcutbocljabctveruoemulttplici fiiperpartlcularttfiiperparticnrctltaetfaoe alfjsfpcclcb^ inferi* Dcdaradls.C^topDitiomuUiplccfiipparticularls ellppottiomaioitsineqlitatlsinqmafoi ^rtraecoparata fldmlnotSpluricsmlnoie ptinct tvitra £t otlct aliqui pte aliquot! minoiiettfitalis maiot q^tltaepluriesminoiepcl neat tcl^mcdicCatcvltrarSmTtipTccrefqaltcra:? fi pluries ininoiS ttertiam cius partf vitra contineat mulripicc fef quitcrtia:?ltcpfir.Cl£iCfiuo pt)q’ptopoitiomuttlple]:rup partlcularicPiuldlturtnppoition^muUIpltcerefquialrcra tinj)poitlon€mu1ttpliclferqulterti3:?m]hpllc5rrfqquar tazficoilr. qljctillarnfubdiuidiC; vrmultiplcifer4altera int>uplarer4afteri:tripla<bf4alterl:qdruplircr(ialtera‘.it ficpfir.iSfimaioiquItftasmlnoilbis^cire continet ?eti3 medietatem minoi(s:9i bupla fefifalrcraivr. v.ad. fi. tfi ter minoilcontineat 7cci! eius medietatem:di tripla rcrqufals teroit (rabe aliisrpeclebus bfcatur.‘&iopotrionabilltert>if utdantur;ppoitio multipletrerquirerriattnulripleprefquii: quartaitallerpeties.C^iopoifloixultipIccruperparttes ^ptopoitfomaioiielnequalitarls cuius maioi quantitas pluriesminoiemcotinettetlampluresparteeetuealiquos tasnonconfiituentcsvnlpartlaUquotaeiurdcm.tpotcfi btuidi ratione ppoitionte ruperparrienris in multiplici fu: perbipartienti:? InmuItfplicIfupeTtriparrientemitficonr vtpaieteiptccedetttibu6.£tfilr(ubdluidantur illa mlbia vtmultiplcpfupcrbiparticnsiinmultipltclfupcrbipartien temtertias :tin multiplicem fupcrbtpartlcnti^ntas :7fic pnr.7 ita alie fpis fubdiuidanf qltbcttallsctii fubdiuidi pot ratione jipoitlonismuUipIiclsivt multlplecrupblpar: tfens tertias incupla fuperbipartlente tertias-.? in triplam fuperbfpartientem tertiae:? ricconrequenter.i2uando ma . (oiminoilbi6Cont(nct?ettjtiua6 tertias mlnoiie bfeicur bupla iuperbipartinie tertiae :vt. vtfj.ad.iii.? fi malo: ter mlnoicmconrlneat?etlambua6tcrtia9mlnoil6biclturtr( plarupcrbipart(cnsrertias:vt.]C).ad.iii.ua.ppoitlonablIi: ter in aliie.oIaifialntcllig!iur bc ppoitioneratfonali .iSt ptopoitionabilirerficut ciuidebatur p:opo:tio rationalis maioilsincquaUtatieiimbtuidaturptopouiomiiiotisim cquaUtatierationaUo:addcndobictfemcmbUea'iarnb(: Qlfionulvrub:p:{o tn ^pottionirubmultin1ice:fiiMi>par:f: culare:rubfupeTpaticnte7C.iecrubmultfplccinfubdupIam Tubtriplam rubquadrupl37c.SimllltcrrubfupcrpaTricuIa risinfiibfefquitcrti!: rubfcfquiaUeram 7C. £t ita .ppoitiot nabtliter bealifs ipeclebus.biffinlrionee talium rpecterum faciliter er blctlebaberlpoiTunr.C^>op»dfoirrar(oiiali3: vtcftoictu:c(V^poitloquanfitaiutnc6mcnrurab(ltuffl:que runtquacltateelncomcnfurabikspt^ccbtctle. tStpolTunt cognofeiquatitates ineomcnfurabllcscontinucamatoiere mouendo partem cqualem mino:i,S>lfandcm remaneant partcBcquaIe6-.piloieequ3ntltateserutitc5menfurabiles: rcdficetaUablatlone partium nonremanea-npartee equa Ueicrunftaleeptmcquantitatcsfncommenfurabilcstvtri afit bipedale 7btripedale:p:imorcmoucdoa bpartccqua lem aremanebit folum pedale:? iterum aba reipoucdopar tem equalcm tUi pedali bremanebit etiam pedale;? per con fequene partee equalee tandemremancbunr.cc quobabe turq?pj(mcquantttatco:faipedjlcfcliicct?trlpcdaleerant commenfurabiles-. et ideo bicitur piopottio irrationalis p: pontoque non numeri ad numerum ?rationalis ptopoirio qucnutneriadnnmcrnminam quibufiunq; numeris batls talcsfuntcommcnfurabilco:vtblcto modopiobarl potefi. irrationalis bmiditur mpiopoitienem irra: tionalcmmaioite tncqualitatis er in piopoittcnem irratio: nalcm niinoife mcqualirane .dicitur piopoitio irratioim: Itsniinoiisnuqualtcatis quando mmotquaneicaecompu: raeiiradmaioicinilll inccmimcnfurabtlem: vt ptopoirioco: fieadoiamccrum ciurdcmquadrat(:ctoppo(iroinodoqu3 do maioiqiiantirae ad minoiciii fibl inedmenfurabitein cd: par3titr:01ctturpiopu:t{o'lrrarlonalismaion8lncqualua: tisivtblamerrladcoflamcfufdem quadratitpotcfioiuidi talis ptapoitiolrrationalis niaioUs Inequalitatis in piopo: ttonemilmpltcem irrationalem maioito inequalitaticctin piopoictonem mublplicem irrationalem tiraiode itteqiiali: ' tatis.^iclmr ralis piopoitioftmplcicquando maiot quam titascomparataad mlnoicm continet fenicl niinoicm ?par tcmincommenfurabilem minoii. et quando maioi pluries continctminMcmetparicmfibi incoinmenrurabilem olcif iimltlptc£lrrationaHe:talitcrq>fimaio:bfomino:cniconri neatcrpartcmfibilncommciifurabilcmotccturbupla irra* fionalisitfiterminojcmcoutineat ?partem incoiiimcnfus rabilcnimlnoitolciturtriplafrrationalis.tfic confcquctcr piopottionabilitcr Diuldl poteft piopoitlo irratioiulie mi: notis inequalitatis. CSequiturcoircUrlciquod ficut cla* metri ad cofiam durde; quadrati cfiptopoitio; irrationalis ftabiametriad mediccarc talis coficilmobiamctrl ad $cm mpartealtquot3tlIlU9cofiecfip:opo:tloirratioiiali9;ct eo dem modocoficadquScuncnpartcm aliquot! blamcrri:cc cuiunibctpartisalfquotebfamcrrfad quacunqtpartdali: quota cofierecontraelfpiopoitio irrarionatis.^fiafacilt: tcrpiobaripoflunttpofi^qufburcunq; quatitatlbus Incd* menfurabllibusIT^atisnaliqua illarum fit commenfura: bflisalitui tertie quStitatiialtcracrirtili incomcnfurabflis ?quacunqj ouStitarebata queliber pars eius atiquota eli commenfurabllis toti:?qiiellberparsallquota cuilibet par tialiquotedurdecfiomcrurabills ficmaliddaltcufbuoi;? tncomefarablllil(TtcomenrurablIe:a'terierit ineSmefurabi le.CIScdquodbiametriadcoIYameiurdcmquadTattritp po:tio irrattonsKs ficofiendltur fuppofito piimo quodom: nls piopoitio fitbiuinbilieinbuas pioponfones rquates rationales vel irrationaks.^lludcognofdturbails termi: nls cuiufcuncnpiopoitfonteinucnicndo medium ppo:tio< nalcinrertaleetcrmmosiilludpiopiercntibfcimne m^diil piopoitionale inter terminos alicuius ptopo»ioii(s:q4 tali terre1?abet:vcqualtecfipiopo)tiovnius tcrmiiioium ad illud mcdiumttalis efipiopoufo nicdij ad alni terniinil :vt inter octo?buoqueruntectrcma piopoittonio quadruple medium piopomonalceflquaruonqualioefipiopoitio.vlfi. 9d.illi.talis eftpiopoitio.iitf.ad.ii.vtrobicucfibupla jipoi: tio:tfnrer.iE.?.ii<f.qucfiintcctrcmaCuptercrquiquartc me dium pjopoitlonalccfl fcc pofifli qualis cfip:opoitfo.ie.ad v(.tall6 cfi,ppoitio.vi.ad.llli.vtrobi(ncfifcfqHlaltfra.qua* liter iimcniaturmediumpiopoitlonalcintcraliquostcrmi nos inferius bicetur.Suppon(turfecimdo:bata quacunqi piopoitloncintercuiuo minimos numeros nobaturnume; rusptopottlonabiUtermedtus talis non cll bttiiribilts in biias rationales equalee piopoitioncs-.fedlnbuas irratio: nalcs:(Icutmlnimi numeri inter quos batur piopoitio bu: pia ficut.<i(i.ad.ii.lnrer quosnuUuocfinumeriicincdi* ntfi ternariusiTtalis vtcRnotum iioncfimediumpiopoitloua lcinter.iiii.?.fi.pofi<§ non qualis efipiopott[o.iiff.ad,i4.ra: ltseRptopoitio.ftf.ad.ii.piima cfi rerquftertla;?rc<uiidarrf qufaltcra.lEpl^ocpatetquodpiopoitlobuplanoefi biuifi: bilis in buas rationales equa(ee:?pcr conrequcne piopoi: tio medietatis bupleefi piopoitio irrati5alle.f6i:illo bedii: citurquod biametn ad codam dufdcm quadrati cf>pio> poitto irrationalis-quodlTcpiobaturibiametcr cdmcdfum piopoitionalc inter eptrema piopoitfonis buplciquoifi vn5 edeoda efufdcm quadrati .ergo biamdriad talem codam ed piopoitio irratlonallsiconfequcntlacd notaipodq? pu* pia piopoitio biufditur in buas piopoitioiico irrationales equates.? antecedens odcudituribdcrlptis Diiobiis qua: dratisivnomaioic:? alfotninoicitalitcr quod coda maios rfs fit Diameter minoiisirmcdictasbiamctri maioito coda mlnoiio ficut in tali figura, rtunc Diaiiicrri maioito ad codam iiiiMotio icftppoitiopti: pla:vtpftat:2ltcrtalcoq}ti tatcocodaiiw ta«‘i
CCi?.Hcf^»0He8 eximit Ooctozis inagiftri Slbcrti oeSaMitia in octo libios ficozum Sriftotelie nicipiunt. 5^©iicllto 'ifstlma. Jrca teptum mi Ubii pbrficomm ciucrl» turpiimo vtru rclcntia n3< turalis confyderct De ente mobiUta^ Dcfiib(cctopio« piio ctadequato.£t arguif piimo cp nonma fcieiia na: turalis no c!t vnaicrcfo et’ uoneUafTi^arerml fubtcs ceiiiquodrit ppitum cius ct adcquatuniitcnct cofeque: tla:antcccdc6iibaf:na reietta naturalis agsrcqat in Tc notitia pilnctploin et cocluriotiii DemdflratanT;rcd ba: bif coclufionfi tpilnctploiiT no funt viia feientla genere. CSccndo.naficnsmobilcedcCIUblecciT^pnum vade* quatn7e.reqrefq’rc{anaturaUscfTec fubalccrnara meta pI?)>ricc:c6rcqueo falfujitcnet corequeUama cp quo feien tia metapbi»fica cdrrderatDeenretnquatiTcnstan^De fubiccco.ppilo etadequatotvidefq' fctetia naturatiofit ribinibalccrnaiaicE^c^deraCDefubiccto metapbvfite cotracto pmobtIc.C&rtio.fi qftio efletoeraife^rif<P ena mobdeeflet verifleabite De olb^iocdb^conrrdcraC Inretctianaturalircofequeafairujertenctcjrcquctiama boe requirerefadboc ^ciTet ci’ fubieetn spitii aadequa tiT:foiritaecdrcqu^s patctina ena mobile oe multiaco* ffderatts (n pljifofopbia naturali no cft rcrificabitc ffcut Dematcna7foima:cucnsmoblieDcbeatcflccopofitn ep matcriaafoimaiRmiliternccoevacuonecDclocoicffloi:^ fit fmobilioivtpatct quarto bui*:necDcinfiniro.C<Sii9r tonccDcboccnte mobili coffdcratnaturallstiffiDc fub lecto_ppiio ?adequatomccDc illo ct fic »c ringuli3;crgo nuUucnsniobllccfiDequocoffderctnaturaltc fcicntta: tan^Dcftibicctopiopnotadcquato.crgoec.CiSuinto. nafi CIIS mobile elTet fubieetn ec-vclcrgo fcicntic totalia vclfcicrtepartiaUsdicuteftfcicHapicfcutisUbitmo pot Dictpilmu:qi comunltcrp Tubiccto buiuo Ubil aiTignat ens mobilc:fcdqi iio cft idcfubicau toti’ ipartiairldef qi ens mobilcnoDcbcarponlfubicctiTppiinfcictic natu: raU3totaliB.'Rccp6cDictrc6m:qtc6iferafltgnadorubie: ctunsopitnfcicticbul’ro!ctai1igiiarien8mobile.CScp lo.Si quefiio foict veratfequcrcf q> feientia naturalis ba bcrctcoPjJdcrareDeoib^rcb^niuudiicofcques falfumifal firascdrcquetispatetiqttueocs alicfcicticrupcrflucrft: eorequctiapbafmaficdrrdcratDccntc mobilnnk eque tofydcrarct De Clite tmmobjli;qiDc oppofitlspUnctcon; ffdcrareadcandcrcictlaitciiomnecnamuiidifitfignifi cabile per aliquem bomm tcrmtnomin ens mobilc.t ena immobtle;fequlturconrequen0 illatum 7C. 'Jii oppofiEani queftionis communiter funt omnes cppofitotcs.CIln Ifia qfiionc piimo vidcdii eftDealiqb’DiftiuctioiHb‘’.fcc«dovldendncH' oe nurne: rotvititatecaurarnfcientiarit.tcrt{ovided{icfiDeqriro. quarto vtdedncrtan feientia naturalis cofidcrctoc onu ntbue rebus mundi-C^uantii ad piimiifit piimaoifiin ctio:q)fcictiap5tcaptquadrupUciter:Tiiomodo pio eu* lufcilq}vcrinotltia:fiue fitnccetiartiiifiuc eotinges:qua quidcnotttiaallquibabctccrclatu quoiildavcridicoin: ct ifio mo captfrcicUa;cii oicimus iios babere feientia dc boc;(j> romaeft pulcbia ctuitas eputs tamcnon viderim’. Caecando modo capitur feientia palicuius veri feien: ttaiio babltapertefiiinoniuvcl relatione aliquoimfcdq babc{eKfcnfu.^crbigratia;pofitoq) null’ Diceret mlbi q>tftepaTicBc<rctalbu0;tamcn ego cognofcotfcioiq^cft albus cK eo video albedincinbcrcte fibi.CScrtiomo do caprtfeientin folii pio rcroui notitia ct necelTartomm: fiuc iUafuntpiiticiptaifmccoiKlurioncoteifioniodo ca* piendo fciaitiam Diceremus bene De piincipiis Demon: nratiuiocflcfctcntiam.CliSuartoinoclo capitur feienta pio notitia cuidcntfalicutusnccelTarffeaurati cc notitia culilcri picmifianl licccirariaru applicatarum per Difeur fumffllogifticiuzbtcuitenrto vltimo modocapitur fcicn tia in .ppoiito.CSccildaDifiinctto.Sciciia aliqucapiC pvnobabitufmnumcrilmo includctc plurcsbabu’xt ifio modofcicntiavocaC fcietla partialis-atiquado autc capitur pto cdblfiatiocfcuaggrcgatidcinuUoinbabmift baben.iii oidinc certiT zDetcrmiiiatfnz tfio mo faetia vo caf fcicrla totallsit fcpcficcaptf apbilofopborz tfio mo: docapiendo feientia aliquo modo intclltgibile notitiam pilncipioiiTzcoclufionff:znotitiatcrminoium:z rcpioba tlones falfou ztotale pbilofopbia natnralcDicimus cfTc fc(ccl3.CScrtlaoiniiictio.®c aliquo Dicim’ efie fcicttS trib’ modisivno motancpoccodurionc-.Tficacctpifqu» DicimnfolancceflariacircfcibiUa.CSctSo modoDc ali» quo Dicimus baberc fcictiam tanq? dc fubiccro vel pdics tocddun6i6fcite.vndeDtdm’Dcboccflcfcicntia:Ocquo Dcmdflranfpafiidcsimodoboccfifublccciimcodufioms fcitc.CScrtio modo DcallqDtcim’babcrc fcietla tan^ oe rebus figntficatis per terminos coclufioniofdtc.z iflo modo Dtcim’no6babcre fcictiam Dclignisz lapidibus. C‘2uartaDifhncnocft5>fubicctncapitpIurfb‘’ modis: viiomodocapitfubicctuptcrminoinferioii capto iiirc: ctalincapdicameraUiziilomodoaccfpif rubiccttuquum Dicitur fpedccflefubicctH generis et indiuiduii fpecici. C^ciTdomodorumitrubiectnptllocultnberetaltqiia fotma fiuefubfiarialis fiue accid3taite:z ifio mo acciptt aiDrmateria eitefublectiTfoimezparietcefrefubiccnlal bedinis-dSertio md accipiat piout Difhnguit contra pdicatti:? ifio modo accipit quiT olaturjipofitionemca: tbesoiicaefTc illa que babet rubicctum zpdteanT zcopu: lam zcdf^aarto modoaccipitfubicctilptout Difimgui tur cotra pafTIone z pto vno termino comuni vcrificabili Depluribusfubieccis plurii! codufionuoemofirataruin aliqua rcietia.que codulioncs zcani fubtccca babet alTi: nitatcadinufccroneillt’ termini commuiuo:z talis ter: minus communisnon trafccdit confydcrationc ifii’ feie tieizad ipfum rcducunturomniaconfydcratam illafctc ciaiccifiudtuncDicIturrubiectum piopttuiii ct adequa: tum illius rcicntie.z bacDcarticulo piimo. Quantum ad fccudu ftt pumacouclufio accipiendo fcictiam fcefido modo fecunde Diflinctionls: nullafcientiaefivna fecundi! immcrrnpatcdna accipun do feientia fic ipfa aggregat in fcbabltii coclufionu zba: bitil piiiicipioiinmodo babitus cddufioml ct babifpiin tiptoinndfuiitviiafcicntiaDictomodo.iStbo^fcqmt q* totalis Ubiipbrficomnoiiefivnarciaitia fccundnimnic ru.patc[:qiaggrcgatm fc notitias pluriucondufionum. C^sccuuao fequitur^ feientia totalis libii pbyficoiii no eltaltquidparcnqinoeavnumivnnaiitetaliqd conucr: tuiitunper £lnflotelequarro metapbyfict •C^^ccunda condulto.^utsfcietiaricacccpta:nonrttvna feciidu nu: mcrilitamc bene Dicitur vna;vntta(caggrcgatiots:modo quo Dicimus etcrcitneficvnuipatetinam ficut cjccrcttus cllcollcaio plurii! rcrnnta fcictia fic accepta efi notitia: rum plurii! coUcctio.CICcrtia c6dufio.nuUa feientia b5 plurcs caufae cpDuas.f.cfilcietc zfiitale.na nulla faetia b^caufaminatcrialcm piopuelcquendo:neccaufamfoi: niale.piobal.ift fuppono piimo ^feientia fit accidens; quod qutdc clanl efiitilc ficmnUu accides per pbm.vii; . meta-babetcaiifam materiale c;cqua:$uiobcncbabcac caufani materia le in quaiqiie piopiic ndDebet Dici caufa accidetisificutnec materia olcitur eaufa foimc.fedcum fcicntta fitaccldcs per fupporitioiidiergofcicnttenon cn cau fa materialisifecl ct quo fciccic nd cR caufa materia: lis zpcdfcqueo nec ei’ erit caufa foimalis.^criitfiipto: piicloquedofiibiecCinDcquorcletiacdfydcrat folcc Dici caufa materialis fcicntfc:zb°ccR itaimpiopilc Dictn:ac fiDiccref qicoloicffetca materialis virioms.i0.ii autem butufiiiodl locuctocsfinttmpiopiic patctiuain piopiic Io quciidocaufii materialis Debet eflcoc cflcmin illl’;ciii’ eft caura:rcd modo fubiccti! fcicticiDc qiiocdryderat feie tlaind eft De eflentia tpfi’ fcicHtie-ficut ncccoloi dc eflen: tia virion(s.«rgo.£rric imptopiicfoleraffignavitcdccdi cauramfomtalceilcDiuifioiiczoidinatioiicpatiiufacii:
tic.inodo]?ocenric(rnp2op]lc‘.ricutfl olcerem^OtDtfione c[ o:ciiim(coiic parciu ipfiuel^ominierenc caufainfotinii!: letn CIUS rersonutUfcicnnapiopUeloquendo nec t?abct caurainmacertnlcmnccroiinale.zl?ococarticulo fcaTdo. i^iiannlad tci cin ni fit primaconclufio ^ cuiuflibetrcilticaiacftrnlileaitrcciTdo mo p^:qiaieinf i?cretrcietl3tanq3fuorubtecto.(I|Scdacocluftci >?u(^rclc ticnflcuralisputacclpif.pcobiuadoeplurtii fcfcttamm feuiioUrtaninocftvunfubUctn accipiendo fubtwmtcrs tioiiiodotpiucH-alccraps pponis-patcc.na fic accipit do rcienanacuraLeupraagnrcgatireplures notitias plu rtucdc)urionii:quanicdclulionuinoiucrraruntrubiccta< CSerdacocluiio.ricacciptcdorclct(a naturalem bnelt ciuoTtiurubiccnnacctpicdo riibiecnT quarto modo-boc pbafniibn eil alitis termm^cdls vcrincabtiis oe oibuo c^ffderatto In fcietianaturali.? bocin recto vcltn obli^. C^duartacoclnrii>eftq> talis termin^eft l^ eitc mobile. J;9cpj;qibtctcrtnln^ cris mobile inter oes tertninoa;t)e quibus fclctia naturalis fotmatcdclufionco oemdlirabi leseftcolflim^ttnotrafceditcoffderationcm fcifitic na: turalls.? oia coftderata in fcictia naturali Ijabct attribn tioneqdiprumialtquaficutpiincipiaiatiqua (icucpailio ncaitaliquaficutfublectapafnouumtflcut apparcbltin pccflii .(Ec boc ctta pj rcibbrio ad cjfitu-.r cft pclulio pitu (ipali9.r.$rcietia naturaliscofficracoccntcmobiluta* «Socrubiccroppitozadequato.ScdiiotadiTcirq' ftteiu tianaturalictotailscorydcratoc aifemobili:d ad pafc ftoncspptiastcdes.SciciiaaiTt bui'* Iibncofidcrat oe cntcmobiU quoad paqiocoei^coeefifiitflcpatet qualia terCIIS inotiilc;c/1-rubiccnTpp:tnzadcquatnrcletic natu ralistotaUsz rciciie naturalis parcialioificutcn: fcictia J?4i‘Mibu:f5lpoccftotuerriniodc:cfle(nfublcciit adequa^ tiiiubui'’rcictic.r.libupl?rricouT:pucoelpro{ueni^tra: .lumpalTiocs cocsificut cft inot’ tepus ctjmoi.r clTfubic ctuadcquatnrcictienaturaUstotalioiputDeeo liiucftt: ^ancurpiopnetatestpailtoncsinoarbln cdinuitcsiverii «til ppneit ftc paret folutlo quinti argnmentl. 0uantii ad quartSan (elenttanaturalis coffdcrctoc o!b‘’entib'’mndifttp:iina coclufio.Sclctia naniralis courfderatbebisterminis ensmobileetens lmmobile:filVocbi8co:po!aIc7lticoipoiaIe.rcd perllloo terminos quodtibcteqomndielTfigiiilicabUciergo cum Ipfa fcicntianatiirelisuo (of^derci oebis terminis gfe: fcqultcptpraDefigiilfiatiscorfdcratbouTterininouiiet per cofequcB fcia naturalis colVderat oe oib’;piout coff derareoealiguoivclelTcfci^iaoeaU^ capif terclo mo. <tSccnd3coclufioe(ll2ec.nulla fcletlaeullic oe oib’ ^ Ipfa fitoenioflrattua otm coclufionu ocmoltTabiUiTipas tecmimomd fi cfTetaliqtalisitnc alte fcientic fugflueret. C»eei<do.fiaUquafclciitia efTctralisibccmqnmcciTct mctapbrbca.S;boc cftfalfujifalfitaspatcciqimotapb? fica no ocmonftrat illa coclu fioiic-triangulus bj trfs an gulos 'tc.cofcquetia tenet qmictaphTHea dT fcientiq co^ niuniiTinia.CS>Tiia conclufio.metapbfficab; foinmre coclufide9Dcmdfbabiles||ipram oequalibetre muiidi. patetma Bc qualibet re mudi bj inquirere an fit cad^ vel biuerfaab vna alia re.^ndebcrrllgulob;lnquirerean fit tdglincis an .no.sboc bemonibabileen.etgo non eft .coisreUomunifllfnaificmlprflfitDerooftratiuaouncon clufionn oetnonflrdbiUiTifcdfic cfl cp ipfaoe qualibet re pdtfotinareppofirionesperipfam ocrnofirabilesiquali terno eilocaliqua altaicientia.fiScb^s ergo patet qua t’r fciftlanafiiraUscofrdcratoeoibusreb^munditquafr no.C^ld rorico pjfcipalc3.ad pUmdiquoffcianantralia nocftvnaiveriTcft.crgo ci'’no eft pnii fliblectnivcrn eft acctpifdo fubiectiT.put biftinguiCcdtra ^dicatinfed acci picdo fubicetnquarro m5.f.p termino coi verificabiU ?c. fcicutienaturaliscft vnnfiibiectmqd eft cius piopitum, C^dfecnddcdceditiir q> fcictia namralieimo qudibet fIm rclciitiacn: a^i^im5 fubalfcrnnra njctapbyfice.CSd fertid occdoqicns mobile eft vcrificabileoeolb^cofydej ratis in fcietianaturaliit boc inrecto pcl ioblt4.md nis materia vel roimandcftcnsinobilcitn eft critis moi^ InliB.r.pjliicipinifitrcpulstpsnoncmsmobllcititcftali ^dentis mobilisputa pqftio.Tift' $pio vacuii non fit ens mobileitameeftpiiuatio paiTionis entis mob(l(s.r.Iocf.t rtcoealiis-C^aqtiATtabncdccdoq’ nullii ens mobile cftrublectiippHtncieneiiawralis.t bocbnpbat ratio, nibllommusbicrcrmin^cne mobile;eftrubicctn,ppnum rcicntienaturalls.ricut em no fcquifmuUusbsmo eft fpc cies ergo falfumcftqibomo fitfpcciconta non fequftmul Inm eft mobile cnsfubicctu Tc.ergo feifum eft mens raoi bile fi; fubicctn fci?ttcnaturalle.C^umra ro folutaeft in tcrtiparttculo.CI2ld fejet^ater rnfio ep quarto. ^^ifiucilio recunda.^t( Hiaerlmrfecundo vtru cogni/ 'tio fcietificacatibepedeatci; cognitione fuarncauraruitarguif qi noniqt cognita nofciftificanoeft nobis gofiibilisicrgo iqucftiofalfa.tcnet cofcquetia.Sed ante 'cfdcs pbafmacogiuiio fctecifica babef loc aliq quii Dc illo ampU^ndeftDublU3; nec eft foimldoadoppofirrntalis aure no cftnobispoilt bilisbeallqreicuniillaresponUcogiiorcliquatii cogno fcibillscft.CSc$oricognttiorcictifi'cacaufatt ocpMct eccogmtionefuarucaurariiivclboccilct mteUigendop caufatii coclnftonc fcibileit gcaufao pnnflasivcl inrclU gedog caufarti aliquarcad cFiraiqnS eft fignnict pcau rasrilV.iidpotoicipnmileKcoqicbciuficinoeft illud qt$ fcirunfiid res figntncataizctia qt picmitre no funt caufe cdclufionismapoqibilecftcdclunone ccpmiflls no exit ftentib^icigopniiflcnoflinrcaufccoclufionis.flccpoteft Bicifecuudiircilicetqnncclligedopcaufain re adertra: qnorteftfigiin:ficutcftbomolapis‘tc.qi illa res non eft fcibilisiptobaruriquianibil eft fcibilcinift quod eft oe:: moiifti abtleitalis autem res non eft ocmonftrabilio eo quodnoiieftinecpotcft eile conclufio Dcmonftrationis. C^cttio.fi queftio ciTct vera tunc cognitio fcicntilica caufatiocpendcrctetfclpaircdboccft tnedueniesiergo. pbaCcorequctlaiqzcognitiocaufeocpedetet: cognitione eFFcct^fcu cognitidccatiili ergo cognitio caufati Depede ret e% cognitidecaufaruiipfaDcpederetecreipfaiqtquics quid eft ca caufe eft caufa citliz ai cognitio can fit caufa cognitionis caufeifequlturtunc^ cognitio caufati eflet ca cognitionis futipfmsetficideocpcndcreta fcipfcncc elTet caufa fui [email protected] eiTet vera fcqref eflct circulatio in cogititlonlb‘’:cdrcquco eft falftimifal fitas patetiqi tne vniT tidc cfTet notnio et ignotius refpe ctuvnlttss clufddqdcfttalfum.Scd pba£ cofequena: nacognitlocaufaticftcacognitlolscaufeiqulaeftnobis «ioriu6:Barlft.inlitera.fiergocconuetro cognitio caufe cilctca cogn ilicis caufariifcqucrctur circulatio.Ct^uiit tofcqucrcSifiqftio eilct vera q* magisnota cognofccraiJ per 111111*’ nota:cdrcqueseftfatfum.lalfitaepatctiqi eftec pctitiopiincipiiifcd confequetia pbafiqi caufatii eft nos bis noti’’ q5c3ij}ari1T.lnIltcraoicete cffectii cfte nobis notioic.CSwtofiqftlocct/Pafc^vct q» ftatijbabitacos gnitidecaufarnbabcret notitia caufdtiifed cofiqucs eft falfuinifalfitaspatctindalidspsteftcogttofcerc cds alis cui^ effectus abfqj boc^ cognofeat tpfum cffccin cui’ ille funtcaufc.qi foitccgulsco^orcat illas casiiion rameco gnofcit q< ille funteaufe tal(9effectus.ergo rc. ^11 oppofitu videtur efle :ariftoretctJ in piobemlobui’? CKpofitozc6.5u IftaqlUone puo videdtt eft an dUqi$ fctbilc vel cognorcibilcpoffit anobis tnt co> gnofciquatncftcognofcibilcoccltagcbafiitpitmo argit mento.CiSc^do vldciidn eft oc qfitopiIncipaU-ICiQuaft til ad piimnpfupponcdff eft q> fcibilcaliqfl capi tpio con cliirione:cuialiquisafrenritpptcratiquScuiacntia.2llis quado captf pio ipfarcincopleca vclpfubiccto conclus fionisfabilisircqiiofviunft inueftiganf aliqua piedis eafa.CScbo.fuppoiio q» nofotiqutn plura pdicata pc quoltbetccrmmofuntvcrlllcdbiliavclfclbilia vel Pcpio noicpemonftratitcilludipquo talis terminus fnpponit. CSetUaftippofitioitpintcUcct^nofternopolTit oc alis quo infinita cogiiofccre.<n?:^iTc fit pna coclufio.acclpicit do fcibilcvelcognofcibile pio termino vclpfubiccto alis cuPcoclufioniofcibllisivclprcpq Ift-ctcrmiii’ fuppo< nitmulla reo cfta nobis cogiiofcibilistiniquantnpot cos gnofei.
ijiJofci.piobafHr per fecundam riipporrtioiiem.n3m Infini ra feu nontotiqutn plura picdicata fuiu oc aliquo verifiV cabt!ia7CognofcibUta:rcdpcrtcttiamfuppofittoncin ins tcllectusnoftcrnonpotcft infinitaoc atiquo co^ofccrc: epeo quodcftfinttec3pacitat<o.crgononcft poflibilc qii coQiiorcat mftnttacognofabiliaDcaltquoiTpcr cofequea iioncnpotnbilcquodcogiiofcat aliquid tantum quantii cftcoGnofctbile.crgo bcncouic Sl?cmiftiU5fupcr piiino t)eaniina:quod ea que fciniusfunt minimaparseoin que isnoianjus.CSecundacoticlurio quod accipiendo feibt Ic vel fcituBi pjo conclufione ocmonftrata vel ocmonflrabiliipofltbtlccflquod aliquid aliquo modo cogitolcatur tantum quantiT[cucognorctbilcabco.ptobatur:napoll$ altqua:conclnrio.eflmit?iocmonrirata per ocmonriratio: iicmame.fcltaiipfamtantumcosnorcoquamnicft cogno fctbi[iaamc:rcrbt gratia rt tilam.triangul^feabet tres auguloe. i8uantuin ad fccnitdum articulum kicwf dumcflquodDuplciCcacognittoiquedan) cognitio quia: zquedam cognitio piopter qutd.vo'blgratia:namquclt« bctcognitiolquiacognofurnuaq’ cclipfia Iuncea:voca< tur cognitio qutaeftifcd quado co0norco^)ptcrquid>ccli pfis luncefttvocatur cognitio pioptcr quid :zfepe tjabe^ mus cognitionem quiacItDcaUquoiabfcpbocqo l^abca: muacognitionemppter quid clt.CSltaoiftinctio quod Kda eflnotitiacopletaiqda incdplcta. lS):cplunu)itmt tefb cognitio quacognofeo l^omiuc eilc album,tejiem:: piumfecundi ficuc ea cognitio qua cognofeo faitem vcl pl3toncm.Ciaii90iainctioquodqu€daeflcognitiomos pila zquedd cognitio comunls. Cognitio fipiH Dicit qff aliqua rea cognofeitur per aliqua intentionem feu conce^ ptumet;tacnte (11 anima r^icnreiitattuiTtllius rei 7non alt£riue.Cognitlo8utc6to eliquando aliquareecognoj fettur peraliquam fimilitudincmnonfolumrcptefcntatif uam illius rei :verum etiam alterius .CSunc fit pii;: maconclufio q’pi(m3 nottclateognitio :qiiaml?abcmus in fcientia naturali:cll cognitio quia cfl.piobatur. namin ipfa fcientia naturaliipiimo cognofeimus effectus: cffccf* einmruntnoblonotioics:fcdiprosantccp cognofeamus eommcaufaeifolum cognofeimus cognitione quia eil :ck co q> cognitio coium pioptcr quid D^cndctc;; cognitione Tuarum caufarum. SecundacoRclufio.poIlnoticiampti: maminfcicntianaturaliipollUniusbabcrcnDtictam pios pter qtttd.l?oc patetmamcognitis effectibus quiafiftipof fumus cognofcercpioptcr quidcll clfectusicognltlo aute quia cHreuertitur ad effectum.C^^iia conclurio: notis Cia lucoinplcjja tpfius caufatt poteft Ijabcri abfcp noticta caufeipfmscaufati.bocpatct;nam videndo albedmepof fumcogiiorcerealbedincm:abfcpcomcognorca ipfiusals bedinis caufam .C^lSuarta conclufio :adnoticiam coms piceampiopifam zfpcclalem ipfius caufatl opoitcc caus famillius vel caufas cognorccre.boc patet ;namtalio cos giutioDcpcudctacogiutioiiciUoiumaquibusree tllaoe paidct ineffe:? I;cc funt caufe Illius rei zc. adrationes piincipalcs. adptimampa tet eje piimo articulo. CI2lo fecunda Dico q> per caufatuin potcnimcUtgiftceileficutfigmlicaturpcr conclurioncmi zper caufas potcfl intclllgi fic eife ficut fignlficatur pptes iniflasrvndc eje cogiitttone fic cITc ficut fignificatur per pte miilas in Dcinoiirtrattone pioptcr quid Dependetcognitio ipImsficefTeficutfigntticaturpcrconclurioncmict fi ois ceretunficcfTeficutugnificaturpcr conclurioticminoncn: DcmoiillrabtleincsoizquandoDicebaturiroliimconclurio eil DcinonfVrabUlsivcrumcfltancp iUudiquod inDemons ftratioue inferturmontametan$illud quodin illa figni ficat .tertiam concedo 9cognitio pioptcr quid Ips fius caufatl Dependet ep cognitione quia cll ciufdein :nec bocctlimpofllbiUmecratiopiobauitallud.CSdquars tamDico $noncfl impoiribilc efCe circulationem Diucrfos rumgencrumiflcuteflcognitloquiaeflz cognitio piopter quid-.nd enim eftlmpof1lblleq’a.fitnotiueb.qiioadc)icn zecotmerfojqfed tpriu6b.fit notius $pioptcr quid eft ip fius a.fiue tpfum a. quintam patet cx eadem dtceicanfc enim$uis fnit minusnotc:quo adquia cll ;q? fit caafatumquo ad quia cfl: tamenquiacflcaufarum cfl notius qua pioptcr quid cllelfccms.C^d fettam Dico ^ cpuls cognitio caufatl cp cognitione cautarum Dependeat tamcncognitio caufatino ftifficitadcognitionecITccrus: fcdcumbocrequtritur^ cognofeatur quoniam illccaufc fHittcaurctalioeffcctus.tuiKcnimcfFcctuspioptcr quid cognofeitunt tdcobcncDt);ttSlrlflo.inpiimopoflcviomin ^fclrc cll remper caufam cognofccreiT quoniam ilUus cfl caur8.7l?ocfufficit. {««^^critur vtriun ad pcrfcctc cognofccnduin aliqua remopoitcat 0111 iF IuescaurasiUiuscognofccrc.rarguitur I!pilmo quod non: namfi fic: fcqucrctur IU. Kflfia iquodadperfcctccognofcciidumaliqua rcmopoitcrct infinita cogiiofccrc-coiircs qucnsfalfum :quia tunc non pollemus aliquam rem perfcctccogiiofccrc:co quod nonpoiTumus infinita cognorcercidfinitumautcm fecundum quod bus tufmodleftignotuimvtDicitBrtftotclespiimo I?uiu6.c6s rcquetiapiobatur quiaDato aliquo cognofcibilificutfoi. vclpla.fiadpcrfectam eius cognitionem opoitct omnes caufaseiuscognofccreiopoitct caufam fue caufe cognos fccre:? iterum caufam fue caufeit fictu infinitiT:confcquc tia tenet ex boc q4 quicquid efl caufa caufeicfl caufa caiis rat(.(nSccundo;fiquclliocirctverafcquercturqiiod mil lamrem perfecte'poilcmue cognofccrciconfequcn* faU rum:confeqaentiap{obatur:nam cuiufcunc^rci Deuscfl caufa:ergoadcuiufItbctrct perfectam csgnitionemopot tet cognofccrcDcum:7cum Deusnonpofiitanoblspcrfcs ctccognofct:fcquiturtmll3m rempoffe anobis perfecte cognorci:fiadcuiuriibctrcfpcrfcctamcognirioncniopots tetomnescaufascognofccrc.CScrtlo.namego videns te:poirum teperfcctc cognofccrc-.quia poiluinperfcctc cos gnorcerequodtucsbomovelanimal:abfq;boc quodego cognofeamomnescaufas .CtConfirmatur: nam ego Ija* bensin mentenica communem conceptum bDitiiiiio :l?a« beotnmentenicaperfcctamcogmtionemrimagincin cu iufiibctbominis.t pconfcquciiobabco perfectam cognis tionem cuiunibetbomliiis;cum iffafimilitiidofitcius co gmtio;7tamennoubabco notitianicaufarumciitufiibct bomini6.Cf^uarto.nam piimumpilnciptum fctlicct non contingit idem fimul efic znoiiciTc:pcrfecte cognofeitur a perfecte conffdcrantc:7 tamenad talem cognitionem no requiritur cognofccre omnes caufas-Ci^umtoad idem nam fcientia raatljcmatica efl notitia perfeffa ztamen nS Demonflraturpcromncsfuascaufasiredpcr vnam fola: vt patet per i^mmciitatoicm piimo buius .C^cio. nam fcientia mctapbrfica cft notitia perfecta ct ramcij non Demonffratur per omnes eluo caufas .CSeptis mo Dcmonflratio piopter quidfacit fclrc ipra5rci)Micrfc ctccttamcii non Datur per omnes caufas. ergo. ICcnct confcquctia.antcccdra piobatiir quo ad piima partem: quia nancti aliquod innnimcntumfaciaiofclrc:qiiod im perfecte faciat feire ficut Dcinollrntio pioptcr quidivtpos tctper.Brtll.piimopofleriotum.7fimiIitcr fecunda pai's antecedentis patet ibtdem.CiSctaiio.riqucllio cnitvcs raifcquercturquodresnonbabentcscaufasnonpoilciit cognofct.Sedconfcqucii3cltfalfum;falfita5 conrcqueiis tls patct:nam materia tlbiniacognorcuiitur: quarum tos inennonfiintcaufc:quaoopoirctcognofccrcaatouim co giittionemirimilitcrDeuscognorcituncuiustamciinocfl cflufa.crgo zc, "3^ oppofituin cfl Sriflotclcs.nd qufa fef re cll rem per omnes caufas fuas cognofccrc.crgo.C[!Se cndoficutrcsfcbabctadcireitafcbabct ad cognofciifj ficeff quod res iiopotcfiperfccrecflc fme omnibus fuis caufiB:crgofcquiturquodnopotcffcogiiofL'i iiifiomncs caufe ciuscognofcantuv.Citcrrto reo non cognorcitiir pfcctci^diu eftaliqua queffio Dubia oe vim reifcd cpdtii 11011 cogiiorcuiituromncs caufe illius rditnmdiu potefi foimari aliqua qiicflio Dubiaocvna rc.<n3>fiaqucffiom tclligitur De cognitione rcru babentiuiu cdufas.rinulirtT ai,
intclUgittirbccauffs pcrfcctnopcracdclcns.oc^Wfbus niagiovidcbt?inrccuiidol?uius.C5n tftaqftioiicvtdca dum clbpiimo ce riio Tuppofito inallflqucftionc.r.an per fdeiiUam vniUB rei poiTit alta res fieri (cita.fccundo oc qiicfito.f[;'-^uanmtiiadp:imunirciendum efi quod ali» qutD(ciint;oifiiiigucndopjlii3o ce notltta;quia quedan» cfinotnia compicra zquedam incomplcEaiz vna iiorltla iiKompfosa noii pctcfilti noblc generare altam notifiam (nc(Mmilci;am.wrblgTatia;pcriiotitiamincomplepam^. no pof fieri in nobis notiria incoplcEa.b.ct boc pnottria5 incomplcra ipfiiig.a.foliT.-nlludvolucfic,pbflreinaTiia res tioii co(inorc!tur paltam nlfi itiedlantecorcqucntfa z bffcurni.fcd falis no cftnotlHa tiicoplera :fed compleca: crgo.Tiladclnfevnt cclfio quod nulla fubfljntia comiofci tiirniricoguittoncc5plcca.piolinntl?oc:iiatnaccldcntla cemferuntad coimitioncni fubfianfie per Jlrtfi.m pioljes nilo Cieantina.!Cttmcrjiopcrcopiittioncmvna res non fit nota per aliam nirtmcdfantcblfcurlU! (equitur cognltlos iicm(lib(cctcclTecomplctam.(CScd contra illam opinio nem pono iflani conclulioncmiquod notitia Incomplcs icaaliailiisrclpotcll In nobis generari per notitiam (n< completam alterius rd folam.piobatiirniam cognltloln« tcllecttna incompletaScncratnrtiinobisctnoottafcnfttl ua iiicoplcctabrcBDifcnrruallquotcrso. CSccunda coii clufio contra commcoirclariumiquodfubllantfa poteft cognofcicogmtlonctitcomplcta.piobatur.namft per cos coqiiorcimr conceptu complccoitunclflccoccpfuspcr Im tdlccfumnotcflrcrblnimparteBlornm copoiic/ircs:qua« niiBouelibcrfacr.ircfolutlonccIlfimpIftiergorcfoIutioj nefacta (iibOaiifla cognofcitiir cognitione (itcotiiplerafittcoiifirmatiiniiain conceptus bepicdlcamcntofubfta» ticqiiil'iircijn<palfioconceptlbuoftti)trimpllcloies:quod non cfietfifnbflantla noiipofictlcognorcl nlfi' conceptu co plero .lEt quando plccbatun viia notitia non potcftfieri ccalta nlfi per confequentiani fenbifcurfumdjociicgo: qi allqiiandofitper mediumoblgctumilkiitcnimobiectiim crtraeauratnottttamrcnritiuaminfcnfutficiiotltlafcnfitl ua potcflcaufarc notitia intcllecriuaabftpallquooircurs fu,C®d«dc0cnotltiac5pleEa;CtcuntaUqulquod;mTcp per aliquam rem ede potcfl cognofclaUareseftedta quod per a.efTe;potcllco0rtorclb.clTc.l?oc probatu fic: na fipcra.eirepotcfieo0nortib.cfTc:tuncopo«cretiflaconfes qucntianiclTccuidentc.a.e(l.crgobc(l.rcdl?occll(airura. 7conlequentlatenetifllltcr ciJfmper.a.c(renoii potcllcos c.nofcib cneifalfitaBCoiircqucntlopatctiquia talio coiifcs qnmtlanonfiindaturlnprlnclpiopiimoinccln contradi ctioucicrgo talis confequentia noneflcuidens.conrequ& ria reiietiqula omnis corequenttabebet fundari inprlmo principio fiucincoiitradictioneiantcccdeno patet; qi non cficonrradtctloa.cn 7b.no cft.noncnimimpllcata^ect b.nonclTc.ctqnofl.7b.Difilnguimtnr.igt tales babeiitci ccrenuUamprooofitloncmbefcatndoadlaccnteipoireoc nion firarl.Scdbicuitcr illud sidetur elTccotitra Sriflo. 7fCoinmcntatotettunlij. pblficoiuni 7.1). pptficomnuqnia 2ilriflo.7!£ommentatoi credunt oemonflrarcptlmiT moto rcmcllcper primummotumcffc.Sed breulrerilll qui fic qiceicntirefponderent.qnodJlrlflo.T (Coinciitatorocta* uopuinsnon ocmoa(trantpji!tiummotoiemcfre:red bc« ncoeiiioiillrat aliquem cfrcprlmnmotorcnnmodoifla p« pofirio;allquiscflpiinmsmoroi:noncftbc fecundo adta ccntc:fcd bftertio. CSedIjocnon ralctcplj^ciqiila er quo ad Iflaniproporirioiiem aliquis cfiprimusmotourc; quitureuidciitcrjfla:piimn8motor cll.St ergo Sriftotc, bcnionflrat primam vidcriir etiam quod bcmonfirae fetiT dam.iandcqulcquidaiitc PcmonllrationcmfactacfiDUi bium:7pollocmonflratioiicfir certum virtute illius bea iiionllrarionlsibcncrlderur ctlcbemonflratfi.rcdanteoc tnotillrationc^Hrillo.qiiapcrcos bcmdflrauitlflamialP qnlo c(l primus motoubccfnitbublapiinmB motor ellict y' vetaDcnionllra.tioticlpfa fuit cerra.crgo.CSedlllrDlcc rciitb.nc concedentes qiiodfitallquldanrcbcmdllratfo^ nem allqiiqin bubtii cfl:7 illa ocmonflrationc facta certn c(l.tmic cllbemoiiflratum fi bo£ Infertur er tali bcmoHra irioneffiloglllicc:qualitcntocffbein'ap«nm8motor cft. S^cdbociion valct;iianipcr3rillot.lciit fccildo ptiorum vn^potcftaoryllocifmoiiidlcoiicludercpliira.rcjlicptcb clufronentic quicquldfequitur euidentefad ca .Cumergo per coscpbemdllratioiicSTtllotcUs inferatur illa ffl logillicc:aUquise(l primus motocrequituretta tria prini’ motor cflio; eo quod cuidenter fcqultur.ad iUa.iSt frintlP tcrDicttariflot.tnfccundopollcnojfi:5>qucfllo fiell 113= ruraliter oemonfirabtUs cllpcrDemonfirationc:7l?ocno cilct verti fi non contingerer .ppofitionc be fecundo adia< ccntcbemonflran.iSt tunc ad rationem coiinqua probat viiarem ciTcnS poilefciripcraUarcmcflciqnlaljocopois tercteireperconrequcntiaeuidentcm:admttro:7vUcrius ctcocftc talfum quod tpfiafiumprerunt: qubd omnis eui^ dentiacoitrequentiebcbcatrcduci adprimum piinctpin. quia quaplura funt principia indcnionfirabilla imo qua fttotfuntprlnctpamdcinomirabiliaquotrnnt condufios ncsbcmondrabiles; fecundumquod patet primo polles rloium.ergo nonopoitctomnequodedeuiddsreduci ad primumprincipium tc. fiuantam ad fecundus articulum Iit ifta blfhnctio .quod notitiarum complerarum bcaliqua re: quedamblcttur perfecta fimpltcltcnr quedam otcirur p* fcctaingcncrcitunccnlmaliqua rescognofeitur pcrfccic fimplicitertbuincognofclturquoad omnia prcdicatabc ipfa felbilia :fed aliqua res cognofettur notitia pcrfci mingencretquando cognofettur quo ad aliqua predb cata bc ipfa rcibtlia; ct cognofettur quod vtiip tUapic: dlcara funt be ipfa fcibilla ct cognofcibilia in genere. CiCunc fit l?cc prima conclufib:ad pcrfeaam cognitlos ncrciiiic^lcrainooporrctocscfs illius cognofccrc.pro barur.pcrfectitconccptnrpcclftcnpofluml?abercin Intel Icctuirmediantciflocognorccrcbonilncabfip poc quod cogiiofaniomnc3ctii0caufas.C!SccunUacoiiclufio:qi5 ad perfecti cognttionecdplc);l in gciterealicuiuercimd oportet oes caufas illius rei cogiiorccre:p8tct:napcrfcctc potTiim cognofcercquodtriangulue pabet tres angulos cqualcs Tc.abfcp poc quod cognofcl omnes cius caufas: fimiUtcr polium cognofccrcperfecte faltem tali cognitlos neiqualinaturepumancpolTibtle eil.fctlicet q> foiccscfl pomorvcl cp fortes efl animalabfip poc $cognofeamoin^ nes ctuscaufas.C‘^ertiac5clufto.q>ad cognitione com plcrialictiius rei perfecta fimpllcitertoportetoes caufas illius rctcoguofcerefcilicetpropinquas trcmoiasi^bai tur.HaperfcctaiiottttarcifimpllcitcreccluditDem biibi ratione pofiibtlcficribc ipfa re;crgo talis non potctlpers fecte cognofei fiiiiplicitcr nifi oes caufe eius cognofeanC. CiQuarta conclufio.cognttloaltcuins rei perfecta fims pUeiternou eda nobis podlbi1f6pbatur.qrnoc(tpoffibt leqtiod aliqui rem tatucognofcamuoiqiiitii anobis cit cogiiorctbtlisricutoictiTedtiiprimoarticulQ quciltonts. virdcuocdpofiibilciquodbcaUquarccognofcamusoim Ilia prcdicatabc ipfa fcibilia.Crquo fcquitur quodmint na rem mundiiioit polTumuo cogiiofccrc finipltctter per« fccte-Gii^uintA concludo, cognitio pcifecta alicuius rei ingencrcbcnccdnob(spof1lbllie,probatur.quiabctic efl polTibtlc^octriaitguIovelbe aliqua alia re perfecte cos gnofeamus aliquod picdicatum:puta paberetres aiigus ibo vel aliqua puiurmodpep quibuspatet rcfpDiifio. adrationes prlncipales.ad ptimS qud. do biccbatiiropoitet Infinita cognofeere concedo qd poc oportetad cognitionem alicufrei perfecta fimplicltcrini pilomin’pocnoiiopottetad cognitioni perfecta in gfic. irSidrecundafimilitercdcedoqrad perfectam cognitio nem rei fimpUclteroportetcognofcerebcu poc tamen nd requiritur ad cognitionem perfectam in genere alicuius ret.C^d tertia et ad cluo cdfirmationd rcrpondcCqi bfi probantq’ ad perfecta notittaalicuius rd (ncompicpamt vel perfectam cognitionem rd in genere non ouoitet oes caura6iUtusrclcognofccre:atramcopoitet ad cognitlos nepfectadmpUctter.CSdquartablcoiq’ 11 ptimiTpiins clpin coiydcraf tanep res caufata;tunc per aliquff rcrmls nuedfignifieabllcibe quo plura prcdlcatadintqudlbllia ctoiibitabiliacttnucdigabiliaietdc bc piimq principio potedeflefetentia ctftcpfiteflcbubitatloet fccundn afs ctaliasbubitatioiteo ppofitiones be Ipfo foimabiIcs.ct ncptimlpiincipQell{aura.Si autem primu; pttncrpiuni coiiffderetur
cotiffdcrcturfltio adnceftcficutper iprum fignificatur: ficpiimi pjiiicipitnoncfl-cauramccctiam fic oubttatur: fcd natitn cognorcitur quunt intellectui pioponit-C quinta et fcictabeneconccdo qr l^uturmodi fcteiitic funt pcrfcctcnotitictiigcnerciprarnrcdndpcrfccte ITmplicis tcr.<n2ldrcpt(niainWcoq?Dcnion(lratiopioptcrquidbc iic facit pcrfccrc fclre tn genere tl?oc cft adaliquod picdi catum rem figniRcans per fiibicctum qftionlaocmofh-as tcm.d^d octaud patet quia otetum cl^ quodqueftio tic$ bctincclUgit>ercb^l?abentlb‘’cauraa qualis noncRl)c% ^9^fiucIMo qaaita. aerltur vtrum eadem lint nobis notioja et nature,et arguif pji« mo q’ric'.nam eademfunt notiota tani nicnoflTe.croo.qucftio vcr3:cofcqucns tia tenet creo q^aia nfaeil naturaiqt cftfo]nia:oi6autcfotma cilnatura.an tcccdaispbafmilpil eit nobis noti*’ qn fit noti’ aicnfe ctccoucrfo.CScdo.caufc funt nonotes nature eRcctib’et cedcfuntetlanoriotcs nobts;crgoidc crtnoci’nobtsetnaturc.anrcccdcsquoadet’pitml pte patet p!ariiVotclem qutvult q> caufe fin tnotiotes nature Tuis cjtcctd>us;red quoadrccudapartepatctma coloi eft caufafpeciciimultipiteatetnanimo.iiColot aut eil nobis notioi $rittprafpccles: ergo. Similiter magnes cft no: ble notior $fuus effea^ifcj qimllras fptritualis multi: plicata pmedinab tpro.ergo.CtCertioad tdccanfe funt notiotes nobisru(seffectib’:etccdc funt notiotes natu: re.ergo.cdrcquet(3cIaractantecedcspatet:qtacognitfo necauranTvcnlm^incognitlonefuomcffecmint Ijocnd cftctnificaufceiTentnobisnotiotes iule elfcctibusmam aminusitotisno beuenlm’ Innotitia magis noti.q’ aut anotitta caufarn veniam’ incognitione cfectuum patet per bcmonftrationc ptopter quid-C^^uarto qun olcitur pcrSrtftorelcqvnofunt cade notiota nobisznarurctvcl per natura intclligim’ natura cogiiofcetc vel no cogno: fcentemtri pilo modo;mnctalio cft oeua-.tiic tio ola funt nobis notact uaturetncc tutic funt aliq notiota naturext altqminus nocatqt naturecognofccuti.r.oeo olatrunt no: fiiTima.Slfcdo modortne illi nature niijileft noti’ cp no: bisicu IIU nature nlljilfitnotu.Cfi^utiitocomporita funt noblsnotlota^caufectlUafuntctia notiota nature.pto batnrmatftaqfuntmatotlspcrfcctlots et cntitatistfunt Ttotiotanaturctfedcoporitalncoparatidcadoictafut l?u turmoditcrgo.inaioieiftnotatqtZlrifto.tiifcdo mctapljTfi cc Dicit q» illa qfuntpfccttotfe entitatis funt manifcftiiTi: ntanaturetficut funtccU ctintelligctietvndc Dicit ibide: ^intcHcctusnoftcrfcl^abctadnianifcftiftima naturetfi: cut fc babet oculus noctuc ad lumeDici-CSci^bt adidc: per Comcntatoteftip pbtmio pb^fteounqui Dicit quod in ntatbematicis eademfunt notiota nobis et fimpluitcr tdcftiiatiirc.crgoqucftto vera. 3nopporitucliariflotelc6fnlitcra:non caderuntnobisnotlotaetnaturc.CI3lnifta qucftidcpil ino videndii eft qd fit effe non’ nature et fimtliter nobis, tESccundo videndii eft quid fit naturatcui ali((Utd Dici turcfTcnoti’ceinobi6:7aHudnott’nobis $llU-C^tr: tio videndi! anbocquodotcftnoti’ naturctoicaf notius fimpfr.(E<^uarto videdu cftauDcinoftratio ppi dd:ma gisiaciatfctre:$Dcm6ftratioqi eft:qqdc Deinouftratio pp4d,^ceditanotiotlb’naturc ad]iotiotanobto.Dcmo ftraiio at qt eftta notiotlb’nobis ad notiota naturc.tSua tit admimil fcledu eft ^aliquid Dicif iiotl’ nature tripU' citcr.C'p>timo modo noti’ fecundi! natura Dicif qt5 fcDm fua natura eft magiscognorcibllctctfic ifta que funt pR;: (tioiio entitatisfunt notiota fcdm natura.? fic capif no: ti’rci5muatura)qufiDiciturintcllcct’noftcr fc Ijabct ad tnaniicftiflimanaturcificutocufnoctuead lume Dicixt fic no accipitur in ppofito noti’ fecndu natura .CSedo modoaliquidDicit noti’ fccundii natura;qt pot cogiiofci fine alio et noeeSuerfo.ct fic loquif pl?ilofoplj’ oc pitoii fcciidn natura in.v.inetap!jFricevocan6 Ijoc pit’ fcciTdn naturaatioiqdpotcncfinecoTfcdno ccoimcrfo.tteru fic noiuccipitur.iiipiopofito noti’ fcciidum natura,ClScr fo.m. tio niodoaliqd bicit noti’ Pmnatura vel noti’ nature a quo natura incipit operariivndc fiuc (It natura cogno: fccnsfiucnotnotiusilludnature Dicitur aquo pilo tnci: pitopcrari.id cnimpttmofibioccurr^t:quiafiipanatura operans cognofccrct ipa ptimo cognofccret tdtc.? ita ac ctoitur notius nature (npioporiro.'Horl’antiiobisDicftt qDmagfseftrcnribtlcetmagtsfaalcejtfcnribus Deduci: biIc.Ct£j;qb’p;iftacdcIurio qtaliqil cade funt noeioia nobis 7 naturc.p3:qt cfquo totiusnarurcefta quo natu: ralncipitopcrartrcquiffemp caufasdlc notiotes cITccti bustqiacaufis natura incipit opcrari.Cil3p qno fcquit ^colotcumritcaufarpeciciiiimcdioqtcoloi cft notioi na turc^ritefusrpccies(umcdio;ctcii coloictta nobis fit notioi^fpecics cl’:cnmfita nobis feiifibilistfpccics aiTt ciusnontftqulturidein.r.colotcericnotioicnobis ct na: ture.ClgEbicfcftui^fccndacoclurioscn.ppofitioaviftos telis no eftvniuerralitcrvcvaDlcestnocin eadcfimt no: btonotioiactnaturcifcdbcnccftvcra mdefiultc-.uam vt plur(um.^uie enim effectus fiiit nobis uotioicsfutscau fisiqtfimtanoblsfcnfibilcsicaufccotuni noiuficutpatct Dceutib’naturaUb’qruntanobio fciifibilcsicaufc aiitc eoii! nonificut natura et fomia.CiSc dfo pnmo articulo patctrerpotirioadquefitumxceftpars umnnattua qiie: fttoiiis ?c. iSuantumad ftcuduPicunt aliqui quod ifta natura cuialiquabicurif notioui nobis fit D(us:ct viterius Dicunt quod ifti nature caufe funt notiotes $ caufata: quia caufats Dependent ab ipfo :fcd caufe De: penddt ab eo immediate: ei^o piius ci^nofcit cauras:S aufata.CS^dbieuiterbocno valet qi in Deo nulla cft piioiitasnccpofteriotitae in cognitione cp co^lpfcmcc eftfuacognttio:ctabetcrnoolalntcUcEit;lgif no pii’ in: telleEitcaufas^caufatamcccaufc funt notiotes fibi ^ effett’cf eo q> omniafunt fibi pcrfcctiffimc notaxt pco: fcques effectusfuntfibinotificutTcaufc.CL^lUtcrotcif qip natura lutcU gifqdcnq; egens iiatiiralc.liuc cogno fc^riucnd:72lrift.autoittasn6 Dj tntciligtcatipcgoucc: fedl?fpot!?ettccc6ditionaUtcrrcilicctg»aliquafunt que funtnotiota naturc.i.cncnt:fi naturale agenscogiiofce: retiqitaliapiimo occnrtuntin ci’actioiu;ctpconreqHCS fieft virt’cognltiua:tucilIapumo cognofccrct fi eflet vir tus cognittua-C^lltcr ad(?ucpoteftDici qi aliqiia oicun tur nottoia nature ficut ftintcaufe ptopter boc qd (n pio: ccffu ratiocinaWuo rcruam’eundcoidiuc:ficut tn Demon ftrationeptoptcrquid:qiicfcruatct tenet natura infuls opcrattonib’:qucguidcmDcniouftratio^Citfcirerc fim plicitcr.vndeDemoftratio ptopter quidniagisfacltfcirc: $Dcmoftratioqteftiet tdeo Dicimus Demonftrationc px pter quid facere fcircfnnpliciter.pptcrca notiota nature Dfcunfiiotiota fimplicitcr:quia licut in Denionfirattonc ptopter quid in qua fernatur pceffus naturc:f>mit!'c funt note fimpUcitcrrcilicet tam nobis ^naturc:ita ctia Dc» bctoiciDenotionbusnaturcq’ funt notioia finipHcitcr, ClScboc patet ad tcrtinargumcntii:videlicet quod no: tioianaturcDlcunfnotiojfi fimpUcltcr;vndc bicuitcr:qt pioccirusnaturccftfimtlispiocefluiDcmonl^atlonio p* ptcrqutdvbipipccdituTanottoiibusfimpIlcltcr vldcli: ccttatnnobt6:q;nature:indccftq’ notiota nature Dicunf notiota fimpUcitcr 7C. Quantum adquqrtuMcmmcfla.ocmS ftratio ptopter quid ntagis faciat feire Dcnionftratio qt cft.£dtra.ricfequei'ctur$ cdctnfio fetta per Dcmonftra: tionem .ppter quid maglsfcircf $condtifio fcita per oc: monftrationeqicofequensta[ftim:fairitaspatct:natunc fcqueretur ^fcicntle coclufionts felte per Dcmonftratio: ncquia;e)1ctaUqdfotmidinls admijctn-.fcdboccft falfii^ lalficae patct:na tucnoncRct fciciiria cii fclciiria Dicatur aflenfus firin’finc foimidinc ad oppoftiiiifcd cofequetia piobaf:qt ficut minusalbiiDicifcul pluo eft Dcnigridinc admiictutlta ctid DicifqdfcictiaDlcamvmtnusrctmalia vclmin’fcigtta:cuiplU6cftDe foimidinc admiftiT.C^Xfi detur qpvnafcicntia no Diclfremii1iotnlla:qi pl’ cft fibi Defotrnid(ncadmiEtn:fcdfottcldcoqtndcft ita fiVntain anima?citi’ obliutfcibiks cft alta rcctcificutoicif vn n
1uiiifrcmflViU0aUo;n6<iipl’6ctcncbiarit riWadimftiT: rjd;qifoitcl;abetpaiicio:ca gradus luminis,C& patccadracionc-CBdlpuc circa DcmonRraciouc 4>pcer quldinquaferuatliccilusnaturciDubitafciretilcai pios ptcr qd-d^d qd refpodrf q> Ipfa tio DiciJ,pptcr (Jd cp co qi5picmtflcfint c-iiirccocluriouis.ubajiqi cSclurio potcil citcpmiflisudcjiflctib^jficutclaruelloe fc.CSccutido Picit gjiiccpptcrqdoiciEcpeoq» fda piniiTaru fit caufa fcicticcoclufioiiisiqiqbiifcilqjpmiqia Dartsdcteiitja cas rn iiodladcquata caufa rctcnticcoclufiSisizboc patet: qiqmbufuicpDatisrineilUspotcocluriofciriBaliaopic iiiinaercttiTc fcqutf ^ois bcnioftratio cflet bcmofiratio 4}ptcrqutd:qifnciioeiuoflrationc rciciitiapicniifrariTclE ca fciciicic coclurioine.1; no adcquarc.oicitciii :S.inconie fisfuppumopoflerfoiii^rclctiapmiilaru gignit feiena cdcluTiois:ergodXcrt[obicocpoemofh'atio ^pter^d: CiciE et eo qt fic ellc ficut fisiiiftcaE ppmiiTas cli ca fic effe ficutfignificaEBoclufioiicipjiqindpnmisPuob'’ modio BiciEpioptcr qdftcutoictucft.crcovidcEcpifto inodo:qi no piclEalto modo.CiEcifto fcquiE ucinoftrationcs nia: tljcmaticaon6eqcccm6fliatioc0^pterqd;qi fic ciTe fu ciitrignificaEppimiiTasmoeltcaurarfccirc fecmidu cp fis 0rtificaE{)cocmfione:p5:qific cflcficutfignificaEpcrcon clurionC:pjtcn'cabfq5l?ocq>ficfitfi'ciitfignificaEpcrpics niitTaoipsmatrtagulnljfctrcoangiilos tc.pdt clEc abfiij ljoc{j*aiifiilucEtiiurcciitrfagultcn'i:cqii3lcouob’rccf(o Intriiifcciotriagulifibfoppofitiorir.iiilpofitoq’ iiiill‘’aii giil^CEtrifcc^fnagulirin.idbiiceftbfctrianguliTrfco re. ficanriio cflet riaiigiiiiTi-.itiffcctTniagjiIlcflccqlcotiob’ rcctiofil)iopporicieL’rrccciiuf4illi'’triagu[u Ijabcrc treo aiigulooifcd Qpniidrfo DcinoftraEfcu fignificafangulum ermiircciTcircciilcrc.p5crgoppitcloqucdoDcinoftratio iiconiatljcniaticaono efle octnoftrattoco pp qdiniljiios niin^otcunturegqdeceoqij^ccdiiicc notidiib^fimplici tcrvflininatljcmaticlsficut oicit iCoinctatoi cade funt notioianobioet nature.rpcr pfisnottoiarimpliciccr. adrationes pzfiidpates.ad pilrnaqua» doOiccbaEcadcnmtnotlownobiotanlmc nofhciconcc doifcd no iioti‘’naturc accipiendo .putaccipituriu ppos fito:patctCEOicti{!.5ldrcciidaplcoq>bcnc piobaE qi cas dcfuiitnotioianobiarnaturc.r bocbficoccdlfivuoicfiT cft cp;ppofitto 2lrift.no erat viHUcrfalitcrwrafcd iiidcft' nitc.^^d tcrtiaolcoqMltabcncgbatqiicanfc funt no tic'Jco pp quid <6 Ift cfFccnioinlbtlonun^cffcct^quo adqi cfticnnobio notioicanrio.C^d quinta Dico quod coins pofita funt nobis notioia fecundum naturam accipiens do tiotiuo fecundum naturam aliaacccptiouecn accipis tnv in gpofito.f.piimo nioilo:v>erutn accipiendo notiuo fecundn natura aquo natura incipit operari fcillcct ters tiomodotcoporitanofuntnobtsuotioia fccndiT natura. CSldquart31fetta patet ep Dictio in qucllionc rc. quinta.'^^ i0nfcquetei* queritur vtru rvntuctfali.t fint uiioia fiiiguiarib’ vel ff.>(J^PJ@p*''“o’i’'itocrfaltb’lncogiiitidc.i£tar k?^\(l^^^'''ioia:naciividcoroitcitacito eognos ll fto q^cfl boificut q? cft animal vel qd fi^^-^S^^crt-cotp^aiatiT.crgolracffo znopiino iic(0poiten'’cdripio ciT conceptu minuo rriiuerfali ficut cdccptumagiovli.iE^cdo piobaEq’ minuo vniuerfalta funtpuota in cognitione m.igio rniiicrfaUb’mapofitOQ’ ftntcoeiTcc.ppcmcrcoctriuccl6garcEamc:ti»cpiiino cos fipcrcfpfmneflctjommc;Dcinaial:Dcindc cozp'’ alatn.z ficrltcri’.crgorequiEq>p«‘’coclpcrcciTcoccptii mln’«R bcindcconccptu magio vlicrgo vldcEcy magiovlk fint poftcrioi Amlii’ vftb’ in cogiiitione.(£Ccrflo coaceptue vEiocamaEinnobio gabftractioncatantarmatib^icrgo ridi-Eip in nobio piius rftcoccpr^min’ oiuucrraliofqjco ccpt'’inagiovmucifaU6.ctperconfeqiiciioiion videntur magio viiiiicrraliacflc piioia minuo vuEucrfalibuo ineo gnofccndo.^Et^uarto qiiod piius fcncitur piino irnellis giturifed fic c(l' Dc rtiiiiiis viiiucrr9libue:crgo.inaioi cH nota CE co quodniljtl cfl in intellectu quin piiuo fuerit in feiifu-minoipacctcEcoquoii illud quod piiuo obijcimr rcnruicltfingulare.crgo. Jiioppsfitncftarillotclcs inpjobcnifo buiuo:volcns magiovfiacfrc magio noro rtirepiioinin cogtntloc minuo vhbuo.^ESaccundo ij funt puoiaalitoi in cUcndoruntpiioiaalijo incc^ncf.er.doif. cl magio vni ucrfaliaruiitpuoum ciTctuiommu? vmaerfa ibusicrgo iit fognofcendo.mdioi nota cft cy to:q> eadem funt piincis cipiacirendircongiiorcriidi.2ednnnoip3:naininiis vili uerfalia ficut fpccico coponumurcE magioviiiucrfaiibuo ficutCE generibus -rDlffcrcuiija.DiciturcnuDilfcrcriaads ucnieno generi courtitintfpcc;c.1Ccrtio adiriepcrviiiuer falia fint ocmonfirationco rDilfimtioiieeiergo magiovni uaTaliafuiitpiioiamcognofccndo mtnnovnnicrralibus pita tcncticECO q? pcrDiffinitioiics ro..raoiiiTrationco cc ucnimuo IncogniCionemzitoticiainignotouim ituioipa tctpcriiriftorelc pilmo poftcvioiiimotceiifcmDfmonfh'» tioncficri CEvmiicvfaUbuo.r De Diffinitionibus etiam pa tetmaomnio Diffiiutio coponitur cEgcncrtbuozDiffcren t{)' 8tper pfis 'Evtnucrfalibuo.fili^nflrto perpetua funt piioia no pcrpemisifed Amiucrfalla ftmt pcrpctiiaifmgu» lariaaurc funt no pcrpetuaifcd couuptiblliaicrgo rc.ma ioi ifliioraffcdnHnoipatetpnmopomrloium.^Oiiuin» to.nnniriqiiiovidctfoi.alongspuiiscognofcit cpcitcois piioqjqscfi-coip^animanncr pu^ cogaorcitquodeftcois pus aninintum qii afal; rnc vifcriiio. ergo vnlttur cp 1110^ gio i’iituei-ralla funt piloiaiiiiimovniiici rihbiio in cogiio fcciido.^['5'i'lf‘W'icrfloTicp2iiiio viclcndiiiiicfixcomcr fio iiUeUci tlbuG qtioo qiicfiio poreft babcre.CSccundo retineo vanni ifioiu intcilcauu in qiicftionepwicqticdo. ^ItQiiantumad puiiiumrclciidiiq>rnon!odo potefiima Otnarivnincrfa[cft;pttmriTariii5Uionb‘’ricufiinjg!nabaE platoitmagmabaE em minboimiievmuerfalc ifie gpetun quem poncbatclVefimiUtiidinemrcEcmptaroiimnim l?o minn.ita imaginabatur vnuin equum tvnum nlinum et ficDcalqorpccicbuBizralc rnluerfalcpotcficUcptiuortit guianbuoeEeo^illud vuiuerfale cft perpetuum fmgiila. na autciit clue funt coirupnbilta.CCiCoiitra idud vniucr. falc arguit pbtlofopbns in piocmto Dcaniina: Diceiio afal vutuerfalciiibtlen-iautpoftrruiscfi.rrimtllrer contra ils ludvniuerfalc loquitur in fcptmioincrapbvricc.CSccrt do poceft tnrclligi oc vuiucrlUII tn caufalitate ficut cftoc^ uoipcue cniindtcauraomnniiiifiitiniii.zDetaliviilucrfa’ Uloquitur pbllofopbiio iii pioeiiilo iiierapbvficc Dicens vniucrfaliae^cDifficilliniaadcognofccndnmcr ralcvnt« ucrfalccfibciicpuiioqnibiifciinci? aliiamiiucrfal biio ct fmgaianbuo (n effendo tnon in cognofceiido. ^TSertto per vinucrfalc potcflinfcUigtpiopofitioriinicrfalioiz tuc cft fciifus.Qcruin piopolltio vuiticrfalio fifnotioitpiioi incognttioiicfiiiofuigulanbus.z ciuAiumn ad IjocDitoq’ in fctciitijo acqlitio pcv piincipia tiinata :vt funt fcicnrie matbcmanceitiicpiopofitio vnucrfalis efinorioirtiisfin gularibuc.parecbocmampiiub iiocuni clE:q’oniiiioDuali taocfiparqiqivnaDualiraocfl par tc.CSc^Jc» Pico q> in riiciurioacquificio per piincipia acquiinapercEPcrten tia ficut fuiir fcicticnatnraleo/.ppoiico finciilarco fnt nos tio:co,patet:qiCEperlcifa efi circa fingulariaivtpatct per 2lrift,iii.v(.ctbicou:zintaIlb’ piindpu viuucrraliaacq‘i ruturgtncluctionevndcbocpuncipiiToioignio cficalefa ctliui6'acqritur per inductione fingulanbuo.f ific ignis eftcaiefactluuoz ifie:? ricDefmguIioiznoefilimctatnftd tia Dcaliquo: ergo omnis ignio cficalcrncfiu^.flESicrtio Dicoqjintfiiealiqucfingularcsrimtpoficriuo note viit» ucrralibuo.patct:qiadconcliidcduvnnierf.ilc:n6op3tn3 duccrctnolb^ringulanb^.gpoftqjvriocft iiotitiag notis tlaci^pfit ficrinottaliqfinghiarco.p^geEPtrientiamain poflifl ccgnofco q» 013 ignio cfi calclactiimo. coguofeo cp lUc ignio cficalefactm’zillc tc.Demonflrato igne que vis dco.^iSuartopSrtiitcliigiqivrcDicamrDcpioporifioiil bnoifcs copofitis zrcriinnio vniucrfalibuoiita qi cflet fen fusvmT.iiporiuocopolttacEtemitnio magiovllbiis fit iioiiucogiHtideqipzopocoporitfteEtcrminioniin'’ vl't« uo.vcrbigiMtin.aiilfia,pporitiofttpu'’iiota:aIalefl fcii fibilc(5fn-al?ocflfciifibilis;zpotDtct5>fic;impol?ocpw feno Uber
fens liber pljtrifOJit cft pJio» tuter alios libtos fcicnticiia tiiraltoiqtpiopofitioncsljui^libufoimaiimrcj: terminis magis vribiio.<Iii2u(ntop6ttntcllt0t qll-iooc vfib'’ que runtpiedtcflbiUa.ramnagiorfc.f.coi'’ pdicabilc fit pti'* inmuocoms ntpdiQbili.-zquatuacl tjoc cft.Oiccndn qd sliquaiidocfVpnusirattqiiaitdo efl poftcriusi^ni quod eft in rpliinratcbomiuts qui ruit piiuciaut pofterius fbz marctcriiuituni vnmcrfalcm qttanifingularcni.CScfto pot tiitclUgi qutITiortruni rneuerfaU fitptius fiugulart: jd.ftaiirespmiscocipiaturcoiiccpmmagis vniuerfaU cp conceptu minusvtitucrfali.? quantum ad ifhmi intcl^ Icctil pfcqucnrto tii qijcihonc: piinm videndum cftoc na turatt>fucr!'itatctaliumcoccptuiT.fecundoponcdc fuut eonclurioiicsad ifhimfnccllcctutn. jBuanfum ad fecundum fit pnma ctioiqd quidam cfl conceptus quores concipitur cuni ait qua clrcunftantia fingularimidclicct qiS res fir in tali lo;s co:autqrrttraItsRgurc:autratiecolo!io.‘&Uus clt concc prus quo res peipitur imdcddcfl fincaliqua circuiiriatia Iftuclp3p crpietia.tp®rtft.ii>.t)cala.’p>umum oceptum voco conceptu fingularcifcdm vero conccptiivrcm.vcruj elt tncpluKtpitmoscoticcptusiqutdamcflcdccptusma Ris indifferens tqmda mtnus indiffcrensivcrbt grana: ncutconccptusciuocoucipioroztca longe venientem cHc l^ocaiahcff magis indifferens:^ conceptus quo coclpio fOJteclTcljniicbomiiic3:quadofoitescrtmil?l magisppc. iSttuncbfco qd conceptus pumomodoD(cms:quo conci piturrcscumaliquacircunffantiarmgularUi^uis vnus eotumlTc magisindllfcTensaliottamniquilibetocberoi; ctconcepru8fmgu[arf6:zrario buiuscrt quiaper talem coccptnpctpif maliqmdenbocanimal7C.jSc q^ vnuseo rii firmagisinailTeres aliotpatctmam conceptus quoeo; cipio aliquem enebocanimabitabcncrcptcfcntat bomt; nemficutafinuacconncrro:fcditanoncltDccoccptuquo conopio aliqucjciTcljuncbomtncm.CSccundooicoqd talmm coccptuiivnuscff magis Dtffcrcn6:7allus minus: Pm^plurio* vel pauctoubuscircnffatfio oetcrmlnatun vtpatet in cjcmplo quando video fo:.a longe vcuiciuem. CXcrtioOicoq^ nullus i(foij.c6cctituupotcfffanriielTc Cctcrminatuoquladljuc magis poflitcnc octcrminitus. paKt:quia no pfitficri totartlculatioties qulupoirmtfic: riplurcsificutpjocouobnoomsoinofitibus.t IO vnus coceptuspotrrpjcfcntarcallum.CiSuartooicoqd talis coceptus cflquodainoc6plcxuo.p5qj,cutaii arcuiiffau; tiano folii cocipto rem cfleircdctia cflctaUsfigiirc vclta li0colotlo.CiQu'nfo Dico q’ talio cocept* pot cifcin ani; inalib^biutis-verbigratiaicanisporvidcrcalidda lom gcrncrcitanfitpantavcllapisivnbfiljabct coccptii im differeutemircpicfentaurc conceptum panis vel lapidts. ClScttoPico q’ talio coccpt*no^eftin vlrrufccognofcttis Man(fiactualtrcrrcfpiclcdoadfantafmata:pgboc 9tu llcoccpmcocipifrcscnfmgulandrcurtaiin.zbococ co; ccptii piTomo i)ictotfctlic£tPc?ccptufingulart.C©cc5 ceptu vniucrfali.r.quo cocipif res fiucaliq ctrcnnffantia fingulari.pjtmo otco g> efl incopUi* licet cc eo foimentur copIctaificutppofitioncstljmoi-CScciido oico quod talio coceptus vfis folii c(f in intdlcctu.p3;qi per fenfum rcmpcognofclf en aliqua clrcuffatiafiiigulari.crgobrtof rertroPcaiaqifenfuscflfmgulariu.CCcrttooico q? ta« lis cdCfpi*DcpcdctcfinguUrlb*caufatiuc;rcdn6eftcum fentafmatlb*;itaq>tntellcct*intcUlgcdoplftil?ceptuno rcfplcttadfantafiitataicrgooicttur tertio ccaiiima qiin; tcIlect^inteUigltvniucrfalcpcrfc.t.fineactuali cognitio; nefkntafinatum.CCfSuartoDicocplpfomconccptuu vn* cllaUocomummavtiiuerfaltouricuccoiiccpt* emterpon; deiisbuictcrminoaialicftcoioi zpluriu rcpicfcntatiu*: (pcoccpt*ccurcrpodg9l?ulctcrmiiio_l?omo.CfSutnto ri eo q’ vnf*fpccict fpcctaUqimcell foliimo vnns conceptus talis in vno l?onHtic.!gt ep boc feqult cp null’ talis concc; ptuscnppuusvm*indfuldui;reditidllfcrciisclf omni; Dus tndiuiduie tlli* rpccietivndc viin indiuiduiT PilVin; guitnr abalio ludiuiduoeiufdc fpccici per ctrciiriantias fiiigularcs.^.6cctoPico$tmUustalioconccptuecftm bmtls:patct quia biuta concipiunt cumallqua ctrciiftaii tia fingulari Icu cumfiviitafmatlbus.CScpttmo oicoqd talis conceptus bcpcndctcaiifatiiio et conceptibus pu; mo modo tnctio. illide piiuo concipitur boccum talibus circiiffairnoq-fiiicfalibiisicrrccutidumboc Ii coccpms pnmo modoPictus Picitur fiiignlaroicc conceptus fccuii; domodo Dictus Dicitur vii ucrfalc:tuiic fmgiilarta funt pzioiaviitucifalibuotn cognitio Ilibus .ergo reqtiimr pio; pofitum zc, iQiiaimimcid tcrfium fif:p:ima coclnfio quodinoiditicconccpiuumfjegularmm conccftuo imi; gioiudifrcrciiseflp:iuo$concepttism!nus indifferens rcumdcccriiniuiusil^occn rcsobiccts intellectui piius concipitur conceptu fingulari magis indeterminato ep concipiatur mumo indctcrmuiaromamquum video foi. piius coucipioquodcilljoccoipue quod elt bec ani; inaliet pilus quodeit bocaninulqiiquod cftbic boinoiz pacetbocpcrilrirtotclcm mfecundo pcrfpcctiuc fuc OU cerucm quod quum videmus albedincmipims videmus quodeit biccoloi q? quod c(t bcc albcdoifcd pioprcr par uiratcmtcmpoilsnonpcrcipimus rnlcm piloutarcm ucc poncrioutarem.CSccunda conclufio.conccptuum viii; uerfalium conceptus magis vniuctfalcsfuntpnmcscon ccptlbus minus vniucrfalibus.patctinam quum video foitem puusconcipio quod eftcoip*q? quod cft Biilmal: ctpziusquodeltaiumal^quodeft bDinoilicct altquaii; dotatis pnoiiraspioptci' parilitatem rcmpoits noitpof; fitanobispercipl.C^»<lepjom3iou intelligcmta tlK* elt imaginandum quod Duplcj; cft oidoivnueoido concc ptuum fingularium quibus resconcipitur cumcircunita tns Angularibus etiicilli conceptus qut funt magis in; differcntcofuntpumcsminusindiffercntibuo.C^ltus oidoccnccptuumvntLcrfalium quibus res cognofcltur fmcarcunltanfiiBfmgularibuortnudciinfer quos eon; ceptus magis vntucrfales funt.piiotcs mmus vniuerfali buo.CIEcrtt3CoiKlufiocpqullibct coccptusoc fecundo oidinealiquocdccptuDcpilmooidinc cltpoltcrioi ecco qi conceptus Dc fi ciido oidiiic fmt in nobis Deconceptib* Dcpilmo oidinc.diSt notanter Dico aliquo conceptu De pumoosdinccItpoftcrioiiznonDicopoftcrfoialiquo coit ccptuDcpiimooidiiic.iiamptimacIt vera zfecunda falfa «eo ^Ifpcttcrioi pfuudit tcrmlnit fcquete femobilttcr, ad rationes in oppofitum.ad pzimam DICO quod foi-cplllcnte piopc me non ita cito cognofeo cum clTcanimaUred piimo concipio cum efle animal qt bomlncm.licctpiopfcrparuitarcin tcmpoits talis piioii; tasautpoftcriotitasnoiiponetanobis pcrcipl.CT^drc eundam Dico quod quumfouclongatur ameivcrum efl quodDtunuo concipio eujconccptumagis vniucrfalii^ minus vnlucrfalt.non tamenpioptcr boc fequitiir quod conceptus mmus vniucrralisritpiiot.vndcqitando erat ^udmc:p:iuoconccpicum conceptu magis vniiicrfaU cp mimis vniucifali intclllgcndo Dc coccpnbus emrdem otdintsi^tils tamen conciperem piius conceptu fmgula ricpviuuerralnquiconccptusfuntDiltiiictonim oidinii. CSdtertiamDicoquodratiobcticpiobat quod concc; ptus magis vitiucrfalio De fecundo oidinealiqtio concc; ptu fingulari DC piimo oidiiic efipoftci'toi.ct Ijoc bene eo ceditur ficutDiDtttcrciacoiKlufiotfcd tamen non piobat quod conceptus magis vnlncrfalcsiconccptibiis mmus vinucrfalibus ciufdcm otdlnisfuittpoltcnoico.CSimi litcradquartain.C51dautoiitatcSrillo.iii oppofirum Dicentis Dico quod ipfenonvultdlluiiniriciimagio vni; ucrfaliaDcfecundooidlnc minusvniucrraltbiioDc cede oidiiicfuntpiioia.zboccft veru fc^mquodDicit fecunda conclttfio.C5lda!lam:llIaqucrunf pilois alijs in ciTciu do zc.cdccdo:ucgotamcq> magisvniucrfalia fint pitom mmus vniiierrahb^incffcndoiz vltcrl^Dico qi fpecies 110 coponlfctgcncrczDilfci-cliaifedDifriiiitiofpccici.CSd aliamDicoqirattobcncpiobatpio fecunda concliiiioiie. C5ldaliambeiiccoiiccdoqiiod vniucrfalia funt pcrpc; tuaad illum intellectum Dcteniiinisriuncrraltbiio wri ftcatur clTczcj:ifterc:aHtcruoncoiiccdo.C5Ldvltimaiii: patetejcDlccio in qucitione. aiiif
feritur feirto vtriim omtife reo crtciifa fit ^tlta35’ct arguttur pits ttiociuodnoninamficfequcrcmr quod all'eio In lacte cITcc quantitac xfic oul cedo tnlacrcctnmtlitcrfoJma lactioct finiilitcr materia lact(a;confcqucns cft falfuni et confcquentla piobaturinam qiiodUbctlftoiumcftrcscictcnfaitam fccildum latum q^ rtciinduin longumtac etiam fecundum piofuiiduin.Scd falfitao coiireqiicntto pwbaturmam fi quodlibeciftojum c(1ctqu3citaQ;requcrctiirquod quantitatcopeiictrarciit reifed boccftfalfum et contra lilrlftotelcni Inquarto Ijus iusiquiDicitquod Impombilccftouo cotpota efle In eo; dem loco adcquatoiiiiodo cum albedoctTiuIccdofintcc; tcnfc fecundum trinam oimenfioncm fcquftur ipfa afe coipoiaiz cumfint in eodemloco pUmo fcquitur penetra «0cotpoium.CSea»n'lo ft queftio eflet vera fcqucrctur quodlumccffet d?flfac:t cumfit ettenfum per tiicdin fe= eundum latum lonctumt piofundum fcquitur lumen efle cotpuoiquodeftcontra2lvifto.rccundoocamnia wbipio baturcontraanttquosilumenonclTc cotpuoiDlcIt enim: fi fic fcqucrcturquod plura cotpojaciTent fimul In eodem locotct fimul penetrarent felunte xipfum mcdin.tIScr; tio fiqiicrtioenct vera fcqucrcfip colo» cfrctfcnfibiiccom nmncrcdl?occftfalfuni.fall\taBDatetqicftfcnfibilc pjo< piiumifcdfenfibtTcpiopiuTnScfifcnfjbilc commune per SlrIftD.r«ndot>c anima.,pbal confcquctinmacoloi cum fitrcocEtcnfaitunccoloicrtquanritaoct Timsititiidoircd pcrarifVo.fcciTdoDeanimamaGiiiwdorftrfiilibilccom; munc.eroo.CtQuartofeqiiercf quod tranfinutatio fub; flaiifialiocfrcrrco crrciifactaiiemcutatloircdljocenfal; fiim er contra ariflo.inqulntoljiiHieit cofcquentfa pio* b.af:quia omnis tranfmutatioadcRtitafc cft augmenta* tioimodo cum foinia fubiTnntlalis fit reo crtaifa. et ciim omntorea cctcnfa fit quantitao et cuni tra nfliiutatlo fub* ftanitflliefitadfojmamfubftaiitialciii fcquitur rranfiim lationem fubflantlalem effe augmentationem-Ci^ui”* to fequcrctur quod alreratiopioptlc bicta cITet augmen; lattoiquod cft contra Brifto ,quinto Ijut.uo iconfcqucti; na piobartiriquia altcratto ;{)ptie oleta cft ad qualita* tcocctciiraoietcumomuie reecitenraritquarttaoict om nio motuo ad quatttatem fit augmetitatloifequirur mo; tumaltcrarionispiopilcCiictiim ciTe morum dugiiienta; t(onio<dScEto arguunt Ipfi iTciriTitvnavcficapUna ucrtatunccomptiinciitiiufamvcricamaliquid in Ipfa ve; fica reflfl.nfcd l?oc itoncll materia acria nec fomia aerie: ergo vidernrquod fir quantitao aerio tergo quantirao aerio cfl oifllncra ab l;)ia.ct per confequeno Hiatalia noit funtquanriraoicrcum iflafunt cctcnfa fequiturnononi* ncmrcnicEtcnfjmcfl'cquaritarcm.iSuodautemmatcria. aerio non rcfiftatpatcttqunareric acris ttd repugnat fla rcfiibminoUquatitatccccoqdipfanon Determinat fibl aliqua certa c^cfionc.licc «ia foinm acris rcfilht.qi fi*- mtlifCTfoimcacris nonrepugnatllarcfubnilnou etten» rionctqifubmultominoii otrcfioncfaluarcffoimaflcrio» cttKCciiamquaKtaoacrjofiaitcfnjiiniidiraowl calidi tao rcfiftittqt fitiiilifcr fibi no repugnat fub minoJi erten; fionccqbdlfit.CSipdtno arguunt tftlad Idiniapofito. q’allq‘i5pcdalcomnicEtriiirecoannfl?f[arorarcl!at:efiat bipcrt ale; tiiciproficrarcfectolpfujfcljabet aliter qii pu’ rcl?abuit7nopl?abltudittcufC cSparationc alicui’ ter; miniadaliquod crtrinfccumicrquo quodlibrtponif an* iiibilatiT.crgoridcfqtf iittrinreccfcljabcatalittr^piiuo fcbabuitifcd non potcftiiitrltircccallrerfeljabcrcflBpn’ nlfiaitquarcocircCDenouorffLipcraddiratrediflain ea* funonvtdemrcqcaliaq^nou3q<tifa6tcttcnllb..CTgovi dctnvquodquatiras fit viia rconouafupcrodditarcfcp tt?fc.C!£0ctaiiofiqucfHo cflct vCTatfcqucretur quod ota qualirao ettffa cflct quStitaoiconrcqueiiocll fa!fum.fal fitao.pbaJ,qiqnal(tati aliquid cUcontrariumiquatifati aiircmml?il;vtpafctpeT2Iri(l.iii picdicamfciorcrgorcij* turqualitatcnoefic$tifarc.0«5opnfetidcq> qualirao nonrirqudtitaoiqiqualfraofnfrcpirmagioctniinusifcd qii.ltitas Tjorvf paret ncrariftotckm ibidciii.crgo quali tao nocftquatitao.SertioquaUtaoctquatitaofuntpic; dicamcntaDifiinctaifcdfiwumcfictrcUquumitunc non cflen^icdtcamccaDiftincta.crgo.fcdprcqiicttapatet oe fc.Crtono fi qucitio elTct vera fcqucrcf qtf ois fubflantia cEtcnracftetquanrit46:fcdljocellfalfUm.crgo.fed confc* qucntiatcnct.qutafequcrcturq>ind piopofmo cUfalfa: quamBrlllo'.ponft coiitraantiquostufubflaiitia? quaii titas fimt tunc multa funtqucrunttcoufcquctitia tcnctiqt fi fubflamiarct quantitao cllcitt vnum enst tiinc ad pofi* tloncinfubllaitiiczquantiratis non.fcqutraurimultitu* docnriuin.ficut^riflo.pofuit SccunOoquia quantitas efi finita vel infinita per fcifubflantiaautcm per acctdco> TtpatCTperari.mlitcra.ergo videtur fubflantiom non cflccanclcm rcmcumquantitatc.tE'2crttoadldcniqu3; tttaoaccidic-IUbllantfcifcdrubftaneianon accidit fublla tieiquiaidcm i]ouacclditriblipfi.crgofubllanria7quaii; tttao non funt idcm.|Eiauarto fubflantia manente qua* tirao coirumpltur.ergo fubflantia non clt cade quatito* n.cdfcqueriatcncc:anreccdc6 ptobaCiqt fumatur aliqua quatirao bipedalis et condcnfcMta ^fiat pcdaltsitunc quantitas ptimacoirumpituricii remaneat femg eadem fubflantiaiergo 7c< Jnoppofituvultarlfto.fn quarto pbrv ric.Diccna fi rcmoueaiitur termini et pafTionco fubflatlc: nil?il remanet nifimatcriaifedquiladl^uc remaneret ^ti tao cccttcnfio videtur quod materia cEtcnfa fit Ilia CEteit fio feufuacj5tifas.CSccundo:nam Dicit 2lrlflot.in pie* dicnmciitioquod albcdocll quantitao per accidens et ficreqiiiriiralbcdiiicmcfrcc^tttatcmitnonminoU ratide quclibet alia res erreiira cflq^titao.H Sertio nam Dicit comiiiciitatoiDcfubnantlaotbloiquod Dimefiones fiiiit etcrncmmatcriaict en mljilDillinctuj amateria fit cter* nummmateriarcquimrDimcnfioncsniarcric cfTe mate* nam.Ci^u^troma Dicitq^piopiicpiopilum fit rubftatic fccmidn fui mutatione cflc fufccptibilcm contrarioium: rcdqiifhiptopiicras coumitqnattfriifequftur quatito* tcmcUcfubflantiamiqi fiipficicopcmilcflc quatltaeitrc* cundn fui mutatlond cfl fufccptibtlis conrrariotuifcilicet albcdinlSTmgrcdimo.CSuqllloepjimo tractabo vna opiniondifectldoponacdclurioiiee er quibus patebit fm* piobatto opinionis pilmti feiendum clt quod opin'oniultotummodcrnotum er plurium antiquo nt erat qrquantirao fit vna reo Dilllnctaarequantacrc): tciifa Directe ficutalbedoiquecUDilliiicra arcfcabcrc aU bedincm:ct ifli rationes reptam xrepttmam iniiltii putic cflc pio opinione fUa. Aliatum ad fccundi1:ponopj(nio illa eo clufioncincotrarlllfliopinioiii.gioierecci:tcfacft qua* Citao.piobatnramm pono quod aliquarcs fit citefarque fita.b.c,ruiicpiobBtiirq>iltareorii quantitaoinamftnd: tuiicfcqmturquodDicicoptniocotrariaicp quantitao fit resDillincca ab ipfa rcctrciifaiiunc fic quamlibet rem Di fliucramab alia Dc^poleflfeparareab alia fine motu io* caliifeparetcrgoDeuo quantitate ab a.b.c.cEt«ifa:tuiic iUarcrcparataaqiiaiititateadlpucpars aclt cEtra b.ct parob.cflcEtrac.cEquotalio reparatio pofita erit abfq) moiulocalucrgoa.b.c.eflrcs cEtenfaicE quo adipue vna parsc nscflcrtraalianrcrgorcoDcrecirciTfcrlpta qua* titarctanq^aliquarefibirupcraddita porcflcfrecErcfa: fcquitur quod frufira ponitur talem qudtitatcm eficran Dinincramfupcradditamrci cEtcnfe.crgo videtur quod poncndumfitomncmrcmeECcfamcflcruam quantitate et riiam_«ctcnrton?.CSccuiidopcccafii5cfl fieri per plu raqd.potficrippaucioia;fcd Itacllquodonniia poflunt ficripcrpaucioiaequalitcr fi ponimuoquantitatem non cncrcmDiftinctaarccEtciiraificHtfipoiiercmuocam cfle rem Dillincta ai’ ipfa rcquara.ergotc.maioi pateret mi* iioi patebit in folntioncrationum in contrarium .<CSe* cundatdclufio.omntsquantlrascilfubllantia vel qua* Iltao.l^ocpbaturficomntorcocEtcnracfl fubflaiitiavcl qualiraoionmtequamiraocfi reo errefa ergo onimo qua titaocflfubilantia vel qualitas. ad rationes! in oppofitum.ad ptima 01 coQ^cotpavclqu^titatco runtDuplicco.qdd funt qnarfi
fo.v. TKifnFoimataiiamvclqucinfojmantrimulvnsmfcrKa. «aucdamfuntAuarumfnaiionmfoimatallantnccambc inrbimaiu viunialumtcrtiam.Sutic&icoadpzopofim) quodcoipoiaivcl quanritatee pztino modo facte vcloicrc poflUnt fttiml cfTc ieodemIoco:t polTmu fe pcnetrarcamo poc'eftnccet1ariumftT>iiaDebet!mfoimarcaliam vclams bcfnaintcmanuwidcfoimanoiipotcrt infoimarcmatcs rtamauri fit fecum mcodcirt tocouiccalbcdo etoukcdo pofTcntrimutitifoiinarelacailfiefliiit fimiiSin eodem los co cum lactc.oecoqjoubue autem fcciTdo m.'>do oictio Im polTibileeft quod fiiit fimul itj eodem loco tJcl quoi^ciicj *rcncfc:zDcilli0intcllcj:ieJlriftote.quarto tjuluo.CHw la litam folutionem Infero coirelane quod a.rb.paries ipfmsc.fi cfrencabltiluccmfcparateiquclibcttllarum oc« cuparectantum locum ficut c.t quodllbct eomm tantum ficucalmd;« tamenfitic rarcfactloticitcddctifatloncqua cunqtriiuneanturrimulficquodtmunTliifoimetalmdita tum Locum occupabunt:znoit plus ficut faciebant Diuifi) Tclficut occupabat Tniuintllomintnonplusneqt minus nam fi niatcrta equi rfoima reparentur abinuiccin pima Stnationemnuateriabccuparcrtanmmlocum ficut piius occupabat equus:? riniiliccrfoiina equi canrumKt tamen quumfunt fimul occupant ptccifctaitCum locum ficut ocs oupabat piius rnium coium folunnqumn erant abinuiem fcpar3ta..<E3il fecundam Dico quod lumen cft coipusilj iioncoipus quod fitrubftaiMiacoinpofita ficut voluerunt simqui contra quos loquitur pl^ilofopl^us tn fecundo De anima-C^d terttamDico quod non cll impolllbile quod fcniTbilepiopiiumfit reiifibilecommimefignificabilcper aliquem terminnm.Dc quo figniltcatiuc accepto verifica^ tuTl;ocptcdlcammrentibilecommune.@lttdeDellto ten mino magnitudo non verificatur l?ocpicd(catum fcrtAbi 'lecommune:pioptcrbocquod figniAcat vnamrem perce pttbilc)pluribusrctmbuo:red ppboc quod fignifteat res quarumaliqucfuntpcrccptibllesfcnfuvifusificut colon atiqucfenlUtacm8Hcutca[iditas?frigiditas:DunT7mol leiftcut Dilfudus Dicti! eft tn fecit do De anima.C3<t qnnr tam qun oiciturircqucrcf q> tranfmutatio (Ubflltialis tc. negat cofequecia.quu,pbafqiom)us motusad quanttra tem eflaugincntatio negatur,vndcnopioptcr Ipocallqua mutatio Dicitur motus augmcutartoins qicrtad cptttatS Telqulapcrcamacqmriturquantltasifed quia per cam fitquod mutatur rcfponfio pcrtcrminoaDcpicdicamcns to qultitatis.^iide ad interrogatione}factam per quan W.i»oc,pionomtncDcincinttrantc rem qucinourt tali mos imvcrbilgratiaifiaUquidcITetnuncpedalectpcr aliqiic moti! ftcrcttripcdalcnalismotus Diceretur augincntatio quia_ptalcinmotn fit q^ mutatur rcrponliopcrmtertoga tionetacia per quatuDctpfaremd quum piius qucrcbaf quantn cll talcfcouuciilciitcr rcfpondebatur pedale :fcd modo per talem motum non conucniciiter rcfpondctur pcdalc-.fed trtpeda!e.idcofinaliter quamuis per generas (loncrn alicuius foimc fabfiaimalis acquiratur cptitas tame qipcr tale mutationemno fit variatio ad interroga ttoiicinfactapcrquanenDelprarcfcdmuratura-crpourio ad (tcrrogatione facta per qmd pterminosDC picdicanie tofubfianticmd Dicitur augmcratio:fcdtranfmutai(orub (lantialis.CSimilitcr adquintam 'De altcrationc ^pite Dicta quauisacqraturcptitflsitamcquiand nmtafrcfpd fio ad interrogationem tacti perquantnifed per qualeta lis motus Dicitur alrcratio ?no augmcntatio.(E'.fld fcics tainDevericaiDtcoquodiie&materiarefiRu ncctoimaabs folutcifcdfoimaetiRensintantamallamatcrlcivnde be neverumcft quod tbima acris poteft ciTc fub minou $tis tatequadonoeirct in tanta maiTamaterlcicum tamen clt <n tanta nialTa materie :tunc nonpoteft ftarc in materia quantnmcncpocnfaiipracft illud quodrcfiftitcompiimes ti.C^dalfamDicoquodfiaUquodcoipuspcdale omni ettnnrccoannil?llatoricrarcfiat;quodfiaEblpedaic oico quodi^uisadimUuin ectrinfecutnfel^abeatoUrerqipn*' t3meiiadl?ucquetlbetparsiUtu5_adalia}rel?abet aliter ^piiusiquia magisDiftat ab ea impiius Diftabat :znon pcracquiliiioiicmalicuius rei nouep moti! locale. C^d octauamconccdoqd ois qiialitaa ejitenfa elt quititas.ct QUUDiciturqdquaUtatialiq‘deftcontTarlum:quantitati autem nibiUDicoquod iftepiopofitloncs funt indefinite; tbenecteisrequiturqd aliqua qualitas cctcmfa aliqua q^titas non cft.dtlcl aliter Dico qiJpiedicccpporitioncs Dcbenttntclligi oc terminis etnon Dcrcbusfigiuficatisp tcnninostricut terminis Dcpicdicamcntoquacitatis non fuiitalfj termini corrarinfedbciic terminis Dcpicdicamc toqualitatis-.nccctbocconcluditunquod qualitas non ftequantitao.CrScl rccundampiobationcm quandoDict tur quantitas non fufeiptt magis ?minus:Dico quod boc Debet Intclltgi De termitiisfic.f.qd termini Dcpicdicamcti toquatttatio nofutvcrificabilcsDe aliquo ciTbocaducr bio magisivcl ciTIjocaduerbio mtnus :fj no cft fic octers mmisDepurdicamitoqualitatismccccbocremiif qualis tatce):tcfamnonciTequatitatc.^adali3 confirmatione Oico(pcpiu8^titas!rqualitaBrintpdic.amcnta Dirtmcta cumljoctameiiftatcpcadcrcD cft fignificata pervtuTiU loiumtcrmmoiunntpcraliummamndDiftinctioucj pies diamcntoiumnonrcqutriturTcsciTcDlfttuctasifcd mos dos coiu eiTc olftinctos.C^ld nonam concedo tp omnis rubftantiacKtcnfaeftdptitasiTVlterlusDicogibccprcquc tla nd poter ijoe cft bo!ia:fubftStin zcptitao fnt ergo inul ta fuiit qfunticE eo cp q^titas fitDiftinctaa fubftatia fs.p» pterijociquia fi'iftc tcrminusicptitaetcft vcrificabtlis De fubftanttaifubftaiitiacft $ra:? tuncvltraifi fiibftltiacft quataopoitctqtfbabcatpartcsizfi [jat>ct partes nmlta runtqucfunt.Ct^ilconfitmatioiicmDlcoquodgiUa au< ctoiitatem Srtfto.H5 vuUnifi q>l?cc cftper fc quatitas eft flniraifed bec n6eft per fc ftibftStts eftnnftaiqi noomnis rubftStiaeftqu3ta.vnDeu8 1fntelligerieriTt ftibllantic;? tn no funt quate. CSdaliScofirmattoncmolcoqiS quit allquidefttripedalctfit bipedale nibilibl cotrnpirurilc cetbcncaliquis icrminusDepiedicamentoquStitatisDe ftnatDcitlarevcrificariitincipitvnuoaltue terminus dc ipfo vcrificarl.C21d vltimS coffrmafionequStitas acci= dit fubftatiCiDtco qiboc nd Debet intclligi modo quo albe doaccidltparieti:itaq’ii6accidltei prcalcni inbcrcima fcd per pdicatioiiem.t.Dinerfi termini Dcpdicamftoqua titansfuntaccidctatitcrvcrificabiUsDc pionominc dcs tnonftrantefubftantiamtc. 5Crumtotum ficfuc partee Jlrgultur q> no :quia rcqucrctur quod quchbct parsicflct fuc ptcs.cofcquciu natenctpcrlp totnq'd totum valet fu cutquclibetpars.fedfaUirao cofeque tis patctianimatntclicctiua cft aliqua paro bomlnis:? tamen ipfa non cft fue partesicuni non babeat partcs-C^ccuiido ft queftio cct verafequcrctiirquod fotum noneilet notius fuis parti* buoiconfequenscftcontra Jlrtfto.in piobcmio vfai ponit totum circiiotiusfuispartibus.patctboc.iiam cum vide mus partem alicuius totius ficut vnam medietatem foc lis veUuiietuncDicimus viderenoo illud totum:Ttanicn noiiquamUbctpartcnividemus.confequcnt(apatet quia idem noncft notius fcipfo.CtCcrtio feqiicrctur qd idem «mponcrcttDiuiderctfcipfumifcd boccftfalfunnctcon fcquctitiapiobamrquiaDcmonftratls omnibus partib’ alicuius totius verum cftDiccrctftc partes componunt Ijoc totum tifte partes funt bocrotunnergo Idem compo incfcipfum. C^^untiofiepartes funt minoics roto :cr go non funt totumiconfequcntiatcnetquia idem non cft minus fcipfoiantccedcns patet quia omiictommeftma luo fua parte.CiQuinfo paras ftint piloicetoro ergo par teo iion funt ronT.conrcqucntiarencr:qildciii nd cft piius fcipfo.antecedens pate^uia partes (uiit catifc toti’’ :mo caufaeftpiluscaurato.CScwofcqucrcf qjidcin cllctln fcipfoifed boc cft falfmntpbatur confequentia qi Peinon* ftratis partibus alicuius tofino vcriimcftDiccrc iftcpnr tes funt iiitftotoroicrgofiiftc partes funt iftudtotutnfetf quitur q»boctonT fit in Ifto toro tfic idc cOct in fciplb. tCScpnmo fcqutTcf q> marerm tfoimacflcnt Ijonio •. fed boccftfalfU}?pfcquctia^baf:qiinotcria?foiinLifutpap-
fiibcliis (BtUatcnoHpotcftcfleaflnua-zfiuaUbctmatol illaDamrniiuoiilUbciiliisquiitltatciJotcft mancrccrgo lUamatmacmapIafubquanopotciTcautmancrcafm^: confcqucntta tenet per quid iiomMU8:mattma5>no:pofi tum Iiipiinetpioqucnioiil9;poftopporttum:;lllammate riamtnueiilciiiusxum ce Clutrionc inaterte pcrucnitur admftansunquo pUmoarmuonoiicOtlnuenitur quanti fttaoniatcricquceft inaslniafubquanS potcftmanCTC. Quantum ad tertium cfl vldedmn oe bo inogcnci0ficutcoocarotc.tfttpuma coclttfioq'6 nScfl barcniimmamatcriaDecmuspotaitiapotencducl fob: nacaniiailjocpateteEquofoinia tarntecft biuifibifis: ctgcitkTaturrnccefliucperpartcmpoft partemdequitur quocinon bc itamodicamatcrla cducatunqutubemmo ri educatur mlnoi foimacarnieia gedrequesper 4dnos minia minimnnoeitbaretntiuml matcri3;cEquorequi{ ^non ett oarc luiniinaquatltatemrub qua p6t generari iaro.CScCaconclufiomon cftbare minimamateria bc auu0 potentia potefl educi fomta camie fufficica adt^oc q>eopoiitn epea Tmatcriabicatur caro.l?oc p»baf:quia quacunq;bataquccfl rufftcieua-.ad];ucnuno:illa eftfuf ficicnoqiqucltbetcftadljucfufficienexoqiS caroettunu tpomogcnciuuiuaqlibctpara nominatnomine totiuama qlibetparacamieeftcaroxmljocDlffcruntljomoccnea iitcradbocarcuiifiantiatoipatcciquiaporico qbf quacaro In potentia ficut fecundo ct fit In nicdio ftbi con trano ficut fccundortuiic iiia caro cJli» iffo tucdioie itiaj iict ni co noti tendens ad coirupftoiiccpquo tanta ertei'’ -rcriftcntiaficutefl-actluitaamcdij circunibnelo per ca« fiimtfed quacmu^carncbatamfno» tpfand maneret In tfto incd to fine taidcntia adcotruptionemxp quo epccde reta mcdtoiergo caro potnata erat minlmapotea mane rc in lucdtotaUmifitmicalla concurrerent adctuscojru ptioncm:finctendentiaadcoiruptloneiu.C^uartacou clufio noncft oare minimam cantem non tendente ad coi ruptionem epiftentein inaliquo mcdloiloqucudo bc mc^ dioabfolutcict noncircuul^ntlatojpiobatur.nam bata aliqua camcnontcndentcadaUqua coirnptioncin ali^ qiio rocdiotcflbarc carnem miuoie tnviio alio medio ctla minus actiuo non tendentcadconuptloncm fit enim ca^ rovtbuolnmcdioricuebuomontcnditadeoiruptioncm nec caro ftcut rnumiuraedlo ficutvnumnon tendit ad coiruptionciit.di^uintaconclurioinoneltbarc mliitnid carnem tendentem adcoiruptioturnupatet quia quaciut; canicbaratciidciitcadcoiruptionemeftbarc minoicpu ta ciiis nicdictatcm tcndcttteni adcoiruptionetcrgo qua do ^rlftorc.bicit:quod cdbarc minimamcarnem itunc loquitur fecundum anapngo.vcl fecundum quod cftba re minimam carnem nontcudcnccm adcoiruptidnem in medio adIjocfpcclahtcr circunftantiato :vt fupcriuo bc* claratum cfl. adratlocs piiiicipalc3.ad ptlraS culus vtocratinI?oe:fcqucretur quodnon queeunep materia ciretrcccptiuacuiulltbcttbniiecducibiliebcpotciitiania tcrlcvelpartisciusmtodoaUqua materia pofTct circita pavuaquodquauisnonpolTct recipere foimain totalem nriitticaincpotcllrccfpcrcpartcm fbtmearinUtbicoedu cibiUcbcpotcntianiatcriepioptcranimamintelicctiua; quccfl-mdiuifibiliomcccftcducibillobcpotcntia mares clcxrgobciicconccdomonquamUbet materiamiefleip: fiusrcccptiuam 1vnde aliqua matcriapofretcircitapars naivtoiccbami' tu pumoarticuloiquod nonciTct receptis udaiUmeiittcllccttuciiicccriam partio ciusicum ipfatfit ludiuifibille. C^dfecundatu ctad tertiam patet quid fit btccudumcpcondtiriouibiiopofitioinrccundo articu lo.C2ld quartam oico :quod ipfa bene piobattquod ep miiutnofcnfibiU aquegitciifbccc icnribiliaacrioiT qtep viiofciifibiliaeriogencrcturbccima parorainlmircnfibi lloiprmsaqucmccratloarmiiebcmliimio rimplicftcr:r3 Ociiiimmofcnnbili bene. C^Id quintam bico quod bes nepiobatquodnoncrtbareminimasaqnam tendentem ad coiriiptioncm iiiallquo mediottoquendo abrolutexii boc came flat quod cfl barc minimamaqud no tendente; adcoiriiptioncm in medio rpccialftcrciTcunflaiitlato, ©uclllo.x. Eclmo queritur vtru ciw iuflibct fpecicii fit bare mapima mas tcriaj fub quapotefl cfTcaliquod ins dtutdun tUtuoifpectctiTargutturcp non ;nam quantufcuncp fit aliquis bomotadbucifle bomopotcHnutrls ri ct augeri z matoufieri gfub quas cuqicgtitatc cfl allqsbdsdbucfub tnaioii potefl cUcizpcr pfcques noncfl bare mapima qua tltatcmfubquapotcflcnealiqulo bomo:z Ite finitlt mos doarguttttTbcafmoctbccquozRcDcfmguIio.CSeti'» domamficRctbarcmaplmamquantitatcnnfub qua pos tcllcfTcbomo;fittglturfoi.fubtlla quantitatcituncricfoi. poc rerbcrarictlcdtfic quod lumcfcatiabfq} boc quod moilaturfcd quum tumefclt Rt maio2.crgo quantitas ba ta non erat mapima fub qna poterat ciTc bomo.C’£cttio fcqucrcfurq'6cfreebarevUlmumiTillansrciperniancti6. coufcqucnscflcontraariflotclemfiiioctauobuius.z pio baturcoufequctiatquiafitfoi.fub mapima quatitate fub quaporcR efleibomoet incipiat' tumcfccre pioptcr vers bcra;'['clalfquodbuturmodt:miic inflans tu quo incipit tumcfccre cfivltimn inflans ci1croi.cpcoqd poli illud ins ilaiioiiiaccriaroi.crttrubmaioitqu3nciraccqua fitinapi tiiaqtiaiicitasfub quapotcflclTcfoi.vclbonio.(Ef^uar< to itou cll bare itiapimasquantifatcnnfub qua potefl clfc fojmaignicxrgo quc(liofaira.confcqucntiafciict;antccc denopiobaturper iCommcntatoicm fecundo bc anima biceiiremquod igtiioaugmcucarccuriutuRultumiricom buflibtlcapponeremr.CiSututo mundus cll indiuidm» alicuius fpccielict noneflbaremapimam quaiititatcin fub quapoteft cITcxrgo qucRio talfaxonrcqucntia tenet: antecedens patet quoadpiimam cius partem oe fc :fcd quoadfecundam partem piobatur.quta qnacunq; mates Ttabatavclbabiliiadbucrubmatoii polTct efiemtldiis fi beo pl3Ccret:ergovidetur <$ nulla fit mapima. ^ncippolitum videmr cITe.arlftotelcs capitulo fecundo buiustractatue:'Hcceirecriautc.z £.5 mcntatoifupcrpilmo buius commenti vigcfimooctauo bicens quod resiiaturaleo funt terminate in magnitudi ncctparuttatc.SimiUtcr2lrillofc.rccimdo bcaitintarois cens ommumiiaturacdflaiitium efltcrminusz ratio ma giiltudinisctaugmciiti.^pqtiibusotctisvidctur quod bciiitentionc tlr(ftotclioz£ommenta.ft»erit:lreB natus ralco cflbbctcriiituatasimatima qiiantitateict minima fubqtiapoflunteplflcrc. C^nllla quclhoncipiimo pia fuppofitoquid nomiiitsmapiiniz miiiimi:eppieccdciitc qucRtoncptimo ponamconclufioncsbc bctcrogcnefsifis cut funt bomo': leoicapia .fecundo bc bomogcncisificut funt ignis aquazc.CiSuantm»adpilmuin pilmo poiia fuppofittoncstbcludcconclufioncs.^iima fuppofitio q> nonfubquantitatcquantuncunq^magna potefl manere bomoautgencrari.fitniliterOicobcaritio ctbcaiffstifla liippofitiovidctureirebcintentionc Sriflo.z Comincn. liiicclitvbiponitbllfcrentianiintcr mipraz elementa bis censtquod mipta ratione foimarumfiiarum bctcrmtnat fibiccrtasfigurastvndcbomopotcllefrefpbcriccfigurc omiiinoifcd elementa ratlonefuarumfotmarum nonbcs terminant fibibuiufmodicerrasfigurastz per corcquciis betcrogenca bcterminatfibicertasquantitarcstct mae gnltudincstzperconfequcnsnon fub qiiaiitacimq? pofs fctcfTcbomo:ctboc cflquodfuppointiir.CSccimdarup pofitio quod ellbetcrogciicommcfl oarc piimuminflas In quo efl:z iniii#antc illud ipfuni crattz fimiliter zgenc ratiocafinizalioipcofimilin, CScrtiaruppofirtocIrqS nulllusrei permanentis elloarcvittmum inflans fui cflc fedbcncpiifljui non ctTc-iflariippofitio aliqualiter patet cppjcccdcnti.CCunciTtpiimacoiicIufioquod eft barc mapimiiquantirat«mitflibquapotcflgcncrar( bomo:pas tctmamp pnniafnppofitloiicinmofubquStitate quatiT; ciicpmagnaptccboizBpfisnccgciiCTaiiicapjafcrgpvna materia
59^©ucllfo.M.<«i6 foJx, mafcviaiwquapioptcrciuo magnitudine non pot gnari PlminuaturcotlnucOonccej ea ponit gna nljortiTccftoarcpHmuinliifi-anscncIjoisjpfc^mfuppo rmoiic:rcquliiq’quanttcae Ullus materie ;qua^;pio mo iiiftantlcU niaclma q3titas;rub qua poteU gnari inorno qi rub Illa tfub nulla nialoii :qt fl fub maloil: tunc 170 pilus ftiinctgiiaruoi^inlllo inllatioatoitpcrpuoinrtmisoa riim noii fiiinctpumum iiilTanol7oio:c)ticft cotra poritii. eSc^a coclurioiqinoncftoarcmaiimamatcriaiTiel^tt tate fub qua pot manerel?o:l?ocpbatur:quia quaciTq? Da tafub quacftl^omoiadl^ucfUb maioupoteft manere I70: quia fi tioiufequcrctur q> effet Dare vltimii tnflans efle J?05 minio.quod cflcontra tertiam fUppofitionc.piiapiobaf: nanirif[tfo2.rub matimaquantltatefub quabotcUmanc re:t incipiat intumefeere In InUatl puti.fcqutt q» injedlatc poftljoclnftansnoneritiTficmlnftantl pnti -pltimo e!>: vclqimancbltfubmaioilquantitateDataiquamtaDiiani efle mattmamifubquapoteft manere bonio.CSertIa c6 ciufio cit :9cRDare nilnlmam quantitatem fub qua non pofcrttnancrcl?oiiio:pioptcrcluamaguitudlncm:l?occfl Inter omncsquantitatcsifubquibus non porcR efle nec manereIpomoipioptcrcarum magnitudines cUcare mt: nlmamirillam inucniaiius liipitmoinUaiitinoneircl^os mlmeiquumcoirumptturpioptcr cius nimia augmenta^ tionemruemateric:vcrbl^atia:po(!toq’roi.continueau gcatiir taiidiu qi p»pter cius nimiammagtiitudiiian coi rumpatur: tunc cumnonfit Dare vlcimummltansefle fo< tisiopoitct Dare pilmuminflans noncfl'cfoitt8:t une qua» tltaeiquam l^abmt maceria pio illo inflanti ;c(l minima quantitas: rubquanonpoteftdrcfoi.nec aliqiilsbomo: pioptcr ciusmagnitudinem: quia fUb illa non potcfl efle: 7qualibet minott Data Datur maioufub quapotHlccflc:cr gopcreppontionc:minimiq’non;iflaeflmlntma:rubqua non poteft efleIpoinoifimlliter inter omnes quantitates fub quibus nonpotcft ciTeallquls Ipomo: illa cft minima, ^ndeimaginandi funtouo termini fub quibus non pos teft eflcbomo.^iius ergo eft verfus ftimiuum gradumeg tcnfibnisqulfitb.taliustaminuevcrfus nou gradum cjtcnfionis qui fit a-t fit verbi gratiab. quantitas Decem pcdum:7a.quantltasvniuspcd{s:ftccpfubb.quantitatc nonpofltt efle aliquis l?onio pioptcr cius magnlqidiiicm fedfub qualibdtquaiititatcmlnoilb.quccftmterb.7a.7 fimiliter fub nulla quantitate ininoiiapoflit efle Ijorao: pioptcr paruitatem ctue:fcd fub qualibet maioua.quc cft (liter bet a.CC^fla Imagtnationc ftautc poteft poni quars ta conclufio quecft bcncvtillsiq’ quantitas mediaque eft Intcraeb.mcdtaquidem piopoittoiialttcraritljmcrtccvr geometrice cflconiicnicns quantitas 7flatura ipfius I70: niinis:ita cp fi aliquis bomoiuctate pfccta eflet talis qua titatis: Ipfel^abcrct quantitatem couuenientiflimam fpes c(cil7umane:redqutrcccduntabtUaquantltatefccundi1 egecefrum Dlciitur gigantcs:quivcro minus pioptcr befes ctum Dicuntur nani.credo tamen q> melius fit recedere ab ifto medio fecundum cicccflum $fecundum Dcfcctum.l£t eft feiendum qrinallfs ^.alijs regionibus; inaliiect aliis partibus -.l^omincs aliquando magis aliquando minus receduntabifto medio;aliquando magis fecundum abu; dantianualiquando minus fecundum DcFeetutn.C'flDta confimlli modo pofluutponfcoflclurioitcs Deequo; leone tc.tpiobartcofimiltmodo:ricutpiobatcfuutDcljommc. ^uanntinad fecundum fit prima conclui» fio;^ non fub quacuntg quantitate potcfl efle ignio nec cp tamcunq? quantitatem attingere per cius augnicutatios item.i£tadpiobai}dumiftamconctulToncinfupponopit:: mo latera celinoii plus Diftsrcpoflliutqua iiunc oiftant. CSccundo fuppoiio qi ignis nou poflee %rc fub tanta Denfitate quSta cft Denfitas acris vel aquc.CI;Scrtio fup pono:q’ eg vno pugillo aeris generanturDecd ignis.5llis ruppofitlonibuo flantibus arguitur fic: quia fub tanta quantitate quanta eft quantitas totius mafle ctiftenris iuconcauooibioluiic:nonporcftftarclgina:ucc jllampcr eius augmaitatloncm attingere potcft.crgo conclufio ve ra-confcqunitia bonaianteccdcspiobaturinamficfcqucs rctiirqifoima ignio poflctinfointarc totammaflammate rie piinicqucnuHcrecuuduin aliquam eius partem info2=: maturfoimaterrcifcciTdum aliam foimaaque:confcquc5 falfum:confequcntia tenet Dcfc:fcdfal(lta8confcqucntie piobatuniiani oato q» foima ignio Infoimarct totale^ maf fammateriepiimcitunccsvnopugillciacrfa funt Dccciii pugilli ignio per viiam ruppofittoiiciiurequitur ignemoes cuparc tunc maloiem locum iii multo cp nuncoccupat to: tamaflagcncrabilluiUTCoiruptiblltuitUTquumnuncoca cupattotumquodeftinfraconcauumoibisluncrcqmEur fi ignis occupatntaloicin locum; q^tunclatcraccli magis rccedercntabinuiccmiquodcftcoutravnamfuppofitios Hcni.SiaiitDicaturq’tuncignl6nonoccupatmatoicmlo cnmcpnuncoccupat tota mafla generabilium tcoirupti= biUum:fequ«urcptuncigi!lsljabcbltDnincinDcuritatcm quam modoljabcutmiKtatallaclcmciitaabIgneiatunc pcrconfequciisignisflarctfub maloiiDcnritate^modo rlatacr vclaquaTquodcftiteruiucoiitmvnamfuppofltio nem. CUuwaiftam conclufioncm poteft Inferri q> tgnls in tantumpoteft augeri q’ nonfufficlt agcie lu ftupavuer quo latera ccli nonpofluntmagis Diftarc.fcqtur qes mic nimacius augmcntattonelgiiiscondenfarcturicrgo qua to plus augetur:taiito plus condenfatur :et quanto pluo condcnratur:tantoplu3vtolci;ratun7 quanto plus vlos lentatur itaiitoplusDcbUitatur: 7tandemesuimia cius augmcntatlonc fteret ItaDebtlts qinou ageret in ftupa ft fibtapplicarctur.Simili modo pollet ptobari:q> terra nS polTcfftarefubtantaquantiratc:qijantacftquautitasfo tiusmaflematericpiimcinterconcauumoiblslunc:iiam tuncopoitcret q» terra l?abcrct omnem raritatem qud l?a» bctnuncaliaclementazmlstainam etiam fbimaterrepo teft mlbimaretotam maflam materie pilmc,nam tiTcopot teret q» oercliqucretur vacuum infra concauum oibia lu« ne:vcl^tcrraflaret fub tanta raritateificur cft raritasae rt8:velaque:vclq>Iatcracclimoucrcnturverfuolnuicem ficut latera vnius burfc-CSccundaconclurio:^ non fub quacunqj quantitatepoteft maneretgnls: patet per piecc dcntcmconclufioncm.C^crtla conclufio (Viion fub qua cumpquatttatc poteft 0cncrarl;patctcEcadcm.C‘QuaT« ta conclufio <p noncftDare masiniamquantitate fub qua poteft manereigius-.patct quiatue eiTet Dare vltimum rei permanentis iii efle ficut pilus.CtSulnta coclufioicfl oa re minima quantitatem ftib quanon poteft manereignis pwptcrcius magiiitudtncint illam luuciilmusin piimo inftantl nonirtlc ignis cum csntmiactus augmeutatione coirumpunturfcciidummodum imagtuandipiiusDictu; ficut Dictii eft Dc igiic ita Dicatur 7Dc aliis t^omogcncls, ad rationes piUidpatcs refpondetur <l> pitracquatuoipiobant verum uii quarta tamen afltimif (f ignis poteft augaiin infinitu per appofittotiem cobufti btlium:quodcfl contraDictaiDico^bDC DebetinrclUguQ’ igni nonrcpugnarctfi efletlocus rcccptiiiusfiifficicnsin quolibcrcpofl'ctDilatarl;quinperappofittonein combu« ftibilui pofletaugeri in iiifiiiitum:7tanicnbcnc repugnat l7cterogeneis.0cdquia cftDcfectus loci recipientis tgins non eflaugmeiitabiUo in infinitum per appofittqiicm eo; bufllbilium.CSd quintamDico qtuplaccrptDcoifiaccrct tUud quodvfUetifcdljoc noneflet naturalircr.C^emito rltatlbU0 3dducti0tnoppofitumDtcoq»Mcis noul?abc{ ^res terminatur ad maclma quantitate; fub quapoflint manere; f3bene cc cis l^abctur q? flnttcrminataAmagni; tudluc!7paruitatc:7l?ocvcl inaEimarub qiiapOTliitefTe vd marima fub quanotuvcl minimafub quaHc vel miub ni8fubquanon7C. '3»>)auelHo.xi.'^ Scnluflibcttraf ltrarTa.‘5targuiturqttion!qtilliimma; |tlo medii cft tranfinuratio naturalis et itaiiiciuiluminatlomo piiclpia no fimt :ad aiuminatloiirm enim Unum 7picfcntla coipoiic linui- ._.icnraripcfttranriniitatioiiaturalls:7taiiicuptiicfpfacsiisuon ftiiit contraria. quod paruumi-tljocnDmqfliaiiiaciiiijtpamuftinriiipicdka
tnmto qu3t<tati3cu( nil^il vidctiircfTccontranum:Tt Ija bctur in pscdlcamcatts-Ci^riio Defccnfus graute eft tranfiiiutatto ct iion cUdccontrario tu contraiium quod tainciiopoiicretripiiiicipiataliatraufmutacionio clTcnt coutraria.antcccdciis piDbatur:qula cft fuifumad oeot:: fuin.modorurfum etocoirumnonadmutcemcontrarian tur quianoiifuntacliuulccni actiuaec pafTiua.Cd^uat’: to tratirniuratto:qua altqutd ti'aiifnmraiiir oc albcdiiio iiiiugrcdiitciicpoCcll dic rranfiuuracio naturalietct ta:; nicnpuncipu cius non funt coiitranamam fi ficlpoc ma Firnc ciTct qi eo quod talis tranrmucatio ciTct oe albcdtnc inmgrcduicniraii^ occotitratio incontrariuniifcdpio:: bo quodnon;quia albcdo cc nirredo nonTunc contraria: quia non (unt actiuaet pafliua adtnuiccm.(EiS>iA<io co trar.4funt:queeldc5fnfccptibiUviciiTtmlnrunrfedquai libctalbedineoatavclnigrcdinciocctofalfumcftoiccrc quod eidem rufceptibili vuttTim infunt psopter Ipoc quod acctdcntiaiionpoflunttTanfmlgrareocfubicctoinrnbic cium.crso.Cl>^uiiito pzobatur quod tranrmutarionla fubftantiallsp3inctpianonfuntcontraru.nam tranfinu tatiomsfubi^antialiapilncipiafutitfubftaRcciceo quod iubftantianoncomponlturccnonrubftantfieircdfubfta ticniljiLcn contrarium;pcr TlriftoCcIcm in pzcdicamcn^ tis-erg^iiiuipia tranfinurattonio naturalis no funt co« traria.CScFTopcrZlriftotclemlnlitcrapilncipia tranfs mutationisopoztct manere rimulpolltraiirmucationem: fcd contraria noiipornintrimulmanercccco quod mii> tuo fc ccpcllunt.crso aiiila contraria fUnt p:iiicipla;cc quonuUaconrrnria po/Tuiit fimul iiiancreietpcr confes quctiomillapiinciplarunccontrana.CSeptimo j5piic« taopiiticfpiommcftquod non fiant esalterutriaircdcon trana fiiintcvaIrcrutiio:vtcs albo Ite nigrumicrccoMii er fo.$£t0ctauo piopuctaoptincipiomm eRquodiionfiant ccalffo fed alia ecipfisircdboc nonconucmt contrariio: quiacontrariafiuutcKfubllantijsicrgonon poteftoiciq» flltquacontrartafintpnncipta? cconuerfoatrgo videtur quod queftio fit falfa. 2liiopporitiiincrt3lriftot.cap.ptimobii> Ius craci-atuo.onmc0 crgo.vbi pzobat tam per tcftiiiio< niuinaiitiquotuiu^ per rationem cuiullibec tranfinuta: ttonie naturalis cilc piinclpta coturanant boc patctma qiundocucpaUqutdittoenouoopoitetaliquid pufuiiVe quod piius aliquo caruipe; quod modo Ipaocncuni iiil?ii fiatncccaplatcileoc rtouo cj niljilo.iSt fiml’ircr quum aliquidftt oc nouo aliqualdopoitcc quod fit aUquaicrcc quod piiiis non fuit taiciqi fi uc:rancDcnouo non fieret talc.C5nifla qucftioncpjinio ponaj aliquas Diflincrio iieorccundoconclurioneo.CiSuanturaadpitttin fitpji« maDittinctlo.E>uplciCciltTanfmutationaturalis.taucd5 «n fubftantlaUoict quedam accidentalis .tranfinuiatio fubftantlaliseripcr quam fit refponfiopuoniiiia ocpics dicamcnto fubitaimcad tiitcrrogationcin factam oe alis qiioivt fi iain fieret interrogatio oc aiiquoiad qd fieret coimcnicntcr rcfponfio per nomen oc picdicamcnto fub* ftaiit«e:ctpoilcaficrctlntcirosattoDccodim econuciiie reV fieret rcrpoiifio per aliudnometi Dcpiedicaiucio fub:: ilqiitiC(i5pi>uscrat.Ucrbtgratla.ribcmonllrato aliquo S luerntiirqutdclll?oc:vtpcmoiifiratoroi.coue(itcntcr rcs pondcur i^omoictpoficaquaarur quid cit Ijocnoiiuts nu-iitcrWrpondcturcadaucr;fi0uumc(l jtuncfacra cfl traiifinutatio rubfiarialio puta co:ruptio.iCt nota quod lu piopolito oc eodem feruo ifium modum loquendi quo folemus vticoinmuiiitcrblceiidorccfraciccrtljicfepul: lus.C[;SrafmutarioaurcmiCcidcnraUs olcitnr ede illa per quam fitquodmutaturrefpotifioad interrogatione faaamoccodempcr nomina oc picdicamcnto ititatis qualitatis vel vbt.Sipcr iiointna quantiratisitunc vos caturaugnientatlove[Oimirmtio.£7iperiiomiuaocpies dicamcnto qualitstioivoaeuraltcratio.Si per nomina ©cpicdicaiuento vbiivocacur motus loc4lis:eccmplapas teiit in tuenti et ita poteflintelligitpoc quod Dicitur quod adquatttatcmeCadqualirarcctadvbicn’ motus-dJISc eunda oiflinceio.lCi-anriiiutario rubitiiinalisivclcfl ges «cratio vclcoiruptio.Si cfl gcncratioitunccftacquifitlo fciii)crubflaiitiaUs.Sicoiri>ptio:tu!iccfi oepcrditiofois nicfubftantialis.irSertiaOifiinctioiomiifs tranfmuras tio accidcntalls:vel cfl oinunut'o;vcl augmcncatiorvel alteratto:vcUocimutatlo.C^»flttaoi(liceto:quocl pnn clpfamcrinfecagcncratlomDiciTtiirinatcriafubtccta ges ncrationlictfojmaqucacquirtturpcrgcneratlonc.Tbiins ciptum autem cctrinfccum potcll oicifoima que abi'ci< tur.^td pimctpla intrinfcca coiruptlcnts poflliiit oicl materia ct f-nmaqucoepcrditurict fimiliter augmcnras tionis (ntriiirccum potcfloicl tUudquod augctiinccquSs titas qucctacquiritunfcd piincipiumccn iurccn cfl quas titas que ci ccperdildcu qua tUiid quod augetur no ams pilus ocnominatur.C-Qltcrattonis autem pnneipiams tnnfeca Diciitur illud quod alteratur:? illud quod pcral terationem acquinrur.£ed piiitcipium crtrlnfecuni cfl quodpaltcracioncocpci’dirur.funiIircr clloc motuloca U:itaquodcuiufIibectT3iifnmtandis;quaaliqmd aequis ntunpunctpta intrinfcca otcuntur rubiectuni ct tcrmis nus ad quem illiiio tranlinucattonls .£utuflibct autem tranfmuratio(e:qu3aUquidoeperdinir:p:incfpfa intrin fccaoicunffubicctu:? terminus aquo:? pitncipiu citrfn fecum tcrniiitus ad qucm:?cconucrro:in rranfmutarione aequifitiuarerminuaa quo oteitur piincipii: cptrinfccn. dnSiiintaoifHnctioquod contrarietas cicitur quaruot modisivno modo pioutell fter qualitates actiuasctpafs fioasivdintcrquallratcsnonpotcntcsfimulfncflfe eide fubiccto.ptoptcrboc quod refultatcc alia etalfa actione qualiratiTconrrariariiaclinuiccmct.fic rolU3Cllc6trarlcs raoiiircrciicia portma.£t fic caliditas et friglditastct albcdo ct nigredo Dtciintur confrarla.<nSccundo modo capitur cotitrarierao pioiir cfl inrcr piopofirtoncs eonrra nas quando oicimus piopofittoncm vniucrfalcm affirs matiuampiopoflrioiiivniucrrali nceatiuccflcconfrarla: ct fic vtrfiqscriTcmn talia conrrarictatioopottetcffecns pofittuum-C! tertio modo capitur coiirrarictasipiout cRttifcr terminos fignificantes foimas contrarias com trarictatepumomodoDicraiettalimodo illi termini ab bumctniqrum Dicuntur contrartfifimili modo calidum etfrigidum.eceoquodrigiiificantfoimao contrarias n5 potentes fimul eeiRercin eodem fiibicctoiliccc bcncfucs ccifiucndeo Diedicfi termini non funtfimul De eodemves rificabilesrfedbcncfuccciTtue.fl^tiSuarto modo Dicitur conmrictaspioutcftintcr terminos quofmifiuc fignifis cent foimas contrarias adinulccmicoiitrarietatc mimo modoDictafiucnonJDummodononfintfimulircdrucccfs fiuc vcnficabilea Dc eodem lUbfcctmctffcccais tvidens Dicti iituriontraria quia non pofilint fimul ;fcd benefues ccfinicDc codein vcrificari. jQuaiicum ad fecundum fitpnma concUt lioquodcuiulliber generationis piincipia intriiirecainon fiiiircoiitrana:piobatur;quia piinclpta generationis no ruuniilt materia ctfoima:quc marcricacquiricurifcdilla non runtcoiitrariaicrgo.puma paro antecedentis patet: fcd fecunda piobarurtquiamatcricntbiUfl contrarium: cum ipfa fit fubicctum contrariotum bcc coclufio efl vera qualicerciiqj fumatur contrarictao-CScctinda conclus fio quodcmunibct coiriqieionio p:mcipi3inrrinfcca non fuiircoiitrariaiboc patet quia tpfafuucmataia ctfoima: qnc fccunduiii pttus Dicta nonfunt coiitraria.CI tCcrtia coiiclufio quod nullius tranfmutationis rubilatialioliin pUeis piiuctpia intrinfcca funt contraria. l?oc patet per viiamDiflinctioncm:quoa omnis rranfmuratio fubflans tialiotvcl cfl generatio vel coiruptio.Scd per pifmacons clufioiicmgcncrationispiincipia intrinfcca non fuiitcon trartanecptinciptaintnnfeucoiruptiomsicrgo.iSt nos tanterDicotranfmumtioiito fimplicis fiibRarialistquia fi fumatur tranfmuratio pio ouplici traiifmutarione fciU cctpio generatione ctcoiruptioncitunc piiiiclpia intrins feca illius totalis tranrmutationis bene poffunt eiTccons tranaieoiiiodoquorcnnin^aquoiettcrminus ad quein Dicuntur contrarif.ii^uia tunc totalis tranfmuratio indu dercr termtuuma quo:cc terminum ad qucm:tanq3 piins cipia inrrinfeca illi rotati tlanfhmtatloni.rsctonc enitii coirupcionistcrnunusaquo cnctintrlnfecusifcd ratios ncgencractoiiietcrminusadqiicmeflctciiiitrinrecusivc potcflparerceiipimioarticulo.C^^Udrid coclufio quod nulliua
^©ucftfo.xn.^fo.x. nulU^trSftmifartoniaRmpKcioaccnfaUfffindpJdtntrlii* fccafuiitcoiirrariaaliquowctomm modomni.ljoc patet quiacuiuflibcttranrmuratioispiincipta intriitfcca Tmit fttbicctiimxt tcrmtiiuoad qucmtaKa traiirmutarionia. Sed rubtcctonfl^tlcftcontrarluni:c):()Uo ertrcccpttuuin cotitrariomntict vnum contrarioiuni non cll rcccpttuiim alterius. ^iSlninta coiictur/o iiulUuo traiirmutationis fitiipUcis pilitcipia Itimitfcca Aint contrar(a:?;oc pioba^^ tur per piitnam btfhnct/onem cum acliutoito tertie et ciuartc conclurionia.CI^ti>:'d caitclufio ad quamlibet tranrnmtationcrequiritur qiiodocfubicctoquod {ubip citurtraiirmutatioiti fintverlficabilcorucccfriuc termini contrarficontrarictatctcrtioct quarto modo oicta.Ijoc patet ititranrntutationc fubllaniialict acclddtali:quuin citimpctiouogencratur aliquia |?omo:opojtct quod oc materia fubfccta iUi generationi primo fit vcrilicabilc ocpiedicatumnoniiiformatunia.2rit.a.forma geiicran al?omini8:ctpoftca be eadem materia fit vcrificabtlc bocpredicatum lnfoimatuni.a.tunc clarum cft quod no informatum a:forma;etinformatuina fbima iunt termis ni contrarii coiitrartctatc quarto modoDicca:ct boc liis telliglt Slrifto.quum btcltquodinomni gcucratioitc re quiriturpriuatioctfoimaxt ficbic temiinusmon tnfors matuma.formaxflnomcn priuationta: reliquus aurem nomon fo:mc.i6Kquofcquiturpiincipiolittriitreco genes rationis aliquid cHe contrarium.C£3nia priuatio oicis tur terminus aquo gcnerationisxt forma terminus ad qucm.modo priuatio et foima:runtcontraria:boce(t no men piiuationis :et nomen forme funt contraria.ct ptis uatio ad buncintellcctum oicltur terminus aquo gene rationismoiiquod fitcntitasporitiuaaquatanqi! ater$ minoaquoincipit generatio. Sed ad l?unc intellectum antc$ocinatcHa fit vcriircabilc clTe infoimatuni afors matoe Ipfapitus vcrifieabatur; vel poterat vcrtlrcari noninformatuma fbtma.l^oc etiam occlaraturin tranf mutatloncaccidentaliiquia cum aliquid bc nouo fit bi pedale requiritur be eo quod prius fuerit vcrcficabile nonbipcdatcquam bipcdalcnnodo non bipedale et bis pedale funt contraria quarto modobieta.bocctiam pas tet in alfcrartonciquia fi aliquid oc nouo fit albumiopor tet quod piiusbeco fiicrit venficabilc non albimitquam album; vel quando bc nouo fit bc non mufico muficus: oportctquodpiius fuerit vcrificabilcnonmuficus quam fuuricus.bocctiajpatctinniotu localitqufaadboc quod aliquid per motum locale oc nouo fit in ifia como:opor5 tetquod oc eo prius fuerit vcrlficabilc non etiflcns in ifiaoomo:etpofteacKtficns in ifia Oomo.Sic ergo Ces bctintclligiquodcuiunibcctraiifmutatloisfmc fubfian tiaUs:riucaccidciitallo;piinclpiafuiitcdtraria:idefiprtrt ctplumcttrinfccnm;quodefitcrmtnu0aquo pitnclpfo in trinfecoquodelbtcrminusad qucm:fi'tcontrarium.zljoc fifitacquififiiia:riautcinfit0cpcrditiuatnctermiim6ad qucm;qui cfi principiumcjtriiifcciim tcrmlnoa quo :qui eftpnnc{pmmintrinfccum:cftcoutrarlus:l?occltadom5 nem tranfintitationcm faciendam requiritur q> oc eodem fucccfliuertnon fimul fint termini contrarfi rcrtficabilcs: tbscbccotrarlctatc:quartomodo01cta.cEl?t5 patet qua liter ipfius traiifmutatioiilE principia nonfuntcontrarla: fcj intrinfeca rprincipia funt contraria fcj vnmn intrinfe cum alif principio citrinfccotc. adrationes pifndpalcs :ad ptimam fo cundam:e tertiam oicoq; bcnepbanttip tranfinutationis imeipia intrinfeca no fuhtcotratiarr l?occft ves^ifcdcmti poc Itat ^principia co»;quopvnumcfi Inrrliirccii: talirS eKtrinrccum:fint ptrariaadintclIcctiTprcdicmm:tl?ocaU quacontrarictatcOictoiuminodoit.CBd quavtSdn qua probatur q<aIbedo:7 nigredo nonfuntcontrarla quiand funt actiua 7pafiiua;Oico qr nonoportet omnia contraria efie actiua 7pafiiua adinutcem imo aliquaotcuntur cons trariaqtrcruUatccactioncqualitatiiprima5;alia7aliai qalia 7alia aliud zaliud priorum obrint^fuper aliudvn de inactionc qualitatum contrarlaruj: er qua rcfiiltabat albcdo-.aUndcontrariorumac[fuoritobtliictaliud7 aliud in aaionccrquarcfultabatnlgredo.CSdconfirmatio: nem:lnquabiccbatur;rignatavnaalbedinc7C,benccons ccdotq* quaamqralbcdinc fig^ta tn aliquo fiibiccto illa nigredo lignata tnalio nopofiimt fucccdcrctfcdbcncvna aliaocnoiio generanda clurdcin fpccici cum tila nigredis ne 7l?ocfiifFlcit ad bocoi talis albedo 7talis nigredo fint contraria.CI2ld quttitamcf fertam ofeo q" bene probant piinctplaintrtnrccanoclTeconfraria7bocbciicconccdif. <rad ali3;cuin bicitur proprietas priticipiommtc.oicoqi ocbctintclltgt iiitrtiirccc7fubfiantiajirer;quia quodlibct pilncipioium cfi fubfiantialitcr fimplct :uibilominus fas mcufiunfccalterurristpioutlpcroicitordtncm vel clrciTs fiaiiHamfubicctrrviidcerpriintioncbcncfitforma.i.pofi ^materia no cfi informata aforma tpa ftf inforniataafoi ma.7fic« albobciicfittiigrum7ccoiiucrfo.CSdvltima concedo qr principia tioti fiunt er alterutris intrinrccciras menpoiruntbencficrlcralijo.ptouter.otcitcircmtrtatiti3 ordinis vel fiibiccti;? fic paret. ' j^odedino qucntiimru re# rum naturalium fint tantn ouovel tria principia;? argniturq) non:q! funt ouo let nonplura ;ergo non funttria; confc* quentia tenet: 7antecedens probatur: qi principia rerum naturalium fut ouo l7Vimm:fcdvtiumcft7nonpliira:ergo. i£3eim^ l^eced Impofiibilis: tantum funt tria piittcis piaiergofalfumcfipilndpiarerumiiaturaliumefietantn (riaiconrcquentiarcnctiantffcdcnsprobatunqufafcqiit turtanmmtrlaruntprtnciplatergolunttriarnon aliaa tribue.Sedboccfifalfum, fi funt tria tunccnam ouo funt 7riDuo:tiTcahaatribus.cr quobuo noftttrr(a.CICcrtlo materia 7priuatio funt vnumnumero,v^vldctur in Ii rcra ergo non videtur 9fintplur.r principia q;buo:fC3 foimaz materia. 7pcr confequeus non funt tria .CiQuarto vna proprietas ptinapioruin efi cp maneantin generato .©icit !9rifio.m Utera oportet principiamanere; fcd in gaierato noninancttun forma 7materia:crgovidcturq’nonfint alia principia q5 materia 7forma.CtSuinto. na oicir ari fto.lnUtcrarqrfolumaltcrumconn-arlorunirfciljmatcria cumforma fufilciuntfacerctrafinuractoncmjqitantum ad cius prefentiam 7abfcntiam.CScwo nunep funt tria pn cipia rerum naturalium; ergo quefiiofalfa; coiifequcnria tmet:7antcccdcns probatuv;qiilaquado priuatio cfiifcii quandomaterla cfi priiiata aforma nondum forma efiicr go nun$ efi fimul forma et cius priuatio :ergo videtur q> nunqjiunttriaprinclpia.CISccundoprobanir;cppiiiicis pia n3liafuittpratribuo.7bocp2imofic.SottiS7'^latos nisfuntplura principia mbu6:qulaquatuor:fC3bucnias tcrIezbucfotmc.Sed prfncipiafoitistplatonlsruiit^ns cipia tcrumnaturaliumrqt fortes? piato funt ree naturae Ics.fEScctindo priiicipium 7piincipiatum btcuntur tela tiueaditmiccmifcd pnneipiata funt plura cp tria: ergopn cipiafutit^ plura tria.S.otii antecedes patet:? confcqn» tla tenet: qimuItipUcato vnomultlpUcamrctrcIiquum. CtCcrtlo fi nominantur principia ijaturalia:velbicuntur ellc trla;vel boc (ntcliigitur roliimbeprliicipijs itrinfccts vcirolumocpnncipffoettriiifecIsrvclDccttrinfetioctm» trinfccisfimul.Si primo modo;illariintrolumono:matcs ria? forma? noiitria.Si fecundo modo.ilIa funt crii buo 7non plurarfQcfffcictis 7fi'nalc.Si tertio modobicatur: bocnon valct;quiaiiou funt folum tria: fcd quaruor: rcil5 materia? fomia:cfficicno:7fi'iialc.C[Ii2iiartomfimtcfunt materie 7fomic:crgofuiifpIura principia q? triarcoiifcqn tia tenet rantecedcnsprobaturrquialnfinitcfimt partes proportionales Forme: quarum quelibctcftfotma:crgo. CiQuinto fiptlncipia rerum iiaturaltum funt tria: ?cum principia fint res natnralcsrbabciit enim efie naturaliter videtur qr prlcipiorum naturalius fiint tria principia:? fic vltcriuoiniiifinitHin,<nScrro cum oiettuv rerum natura lium efie tria piinctpia:vcl folum nominaiiturnoiiima:vcl rcsfigtilficatc.Sifc<imdum:tuncDuciroluniifcjmnteri3 7fotmaTCtquopriuationonbifliiigniturabtpfa materia. Siprimum:bociion valet: quia illa nomina figiiificatfu-i prlnciploium-rcrum iiaturaltum no funt tantum tria.iino
Ibbificoiuni.N^ pc-iTttiit dTciiifinttflcrgo funt pluw c6 triaicrgo ?c. 'Jln oppoficuin ocrcrniiiiat Sirifto.in fccu (locaptmlo ljuiu0frflctafus.omncs crgoptincipiacotra^ riaTC.^nilla querhonc;pmo videndumeli vtrum cuiurq; rei naturalis fuit tantum tria pimcipia 7non plura.Secu doaiicuiunibittranrinutationisnacuralisfmcma pniu piatnen plura.Scpiimo ponam Difttnctioncs.ocfcciido conclufionco.C!d^>'o'itiiniadpumu;litpnmariltinciio; Q’ cne naturale poteft captouplicltcr. largct flnctc. ^h= nio inodoawiptcitdo: noiirolum compofitum es materia 7foimaoicitur ens nnturalcifed etiam materia ifoiniacs qiUbuBcotnpommr:iraq>largeacciplcdo csrcitditfcctia ad naturam.Secundo medo folum eompofituni csmatfc Ti a 7 foinia oteitur ctis nat uraletltcut efl mistunitcl deme mm.CSccundaDiftinctioi^rcrum naturalium quedam funcpimciptalntrinfecairicmfuntiUaqucintrantcompo fitloncm 7aquibus Dependet ipruincompofuiim 7quclis bci eiuBparo;ricutmarcria7foima.DctllioDisitanltotc Ics opoitet pitncipia mancrc.iauedam autemDlciimrjm cipia cstrinfccaiquc non inerant comporitionem :fic mab cis Dcpedcat comporitU37Ciil?oc quelibctcius pars-.ficut efficiens 7finis. 7fccilduin qj etiam partes intcgralcs pof funtofei puncipia cttrmfcaruitoCiusiquta^mstntrant eompofitiimon tamen ficintrant:^ ab cis Dependeat que libet pars roHusicrgo 7C. ^uantumad Iccundinn fiitiaifuin fitpu ma conctufiomullius materte fuutpuiicipia mmiirtcana tiocfl:qutacutit puncipia itimiirea lintiitatcnaatbimn: fequcreturq’ iiMfcriccflcniiatcnaiericin infiintiini.Cou firmatiinqiila materie non fuiK aliqua ptincipu compo: iiejitminatenaiinficqiabctsDcpendcatmateriaitquclis brtparsciusvndc^uiopartes mtcgralco ipriue mater ric intrat compofitioneni ipfius matertenamen ab ets no Dependet queUbetpars materie: viiacnim medietas inar tcr(cnonDcpcndctctalta;7pcrconrcqiicuo nulla partin iiiicgralium matcricDicttnrpiinclpiiiintnnfeciijniatcric fiiatinpioporitoaccipiturpilncipiumtnirturecum.CSc eunda conelurio:nulltusfoimc crtpitncipmmiutvtnrccum l^c piob3Cur:ricutp;obammc(lDcmaterta. i£sl?lofequi rur materiam 7fotmameircfimplicta;rmiplicitatc:qucop ponitur eompofitioni es pimcipi)ointrinftf<t».vidcliecfei: materia zfotma^uls quodlibctcomm poilircnceompofi tum es partibus integr3libus.£r efi rcicditm q* pimcipta iiitTtiirecafolcnt Dici puncipia cflcntialiatcompolitio es ciofolcCBici compofitio circnttalis.<E'SerttaconcUifio:qt iioii culuriibct entis naturaiio:acctpicdo ens naturale lar gc:funrtriapjintiptatntriitfcca.l?ocparcrpcr coiidufioa nes pjcccdcntcsitiec tnateric;nccfoitne que Diciiturcnria naturalia largcirunipiiiicipta mtrinfceae pereonfcqura non tria.CScd Dices imo videtur q» alicuius foime fine pilnciptaintrmrccairciliectaiiimc iiitcllcetluc.iaulapcr tCotiimcittatoicmtctioDcaminaiquiDicit^ipfacompo nitiir es intellectu poflibiliir Intellectu 3Gctitc.©fco q> £o niciitaroifuitillliisoplniotiisiz non cft peccatum negare cum .Eleriiiitamcii potefioici: qianima mreilectfua coiii= poiurur es inrdlcctu agente ctpoiribtUfccuiidmuDcnor iiiiiintion«m:ricq’cadciurubllaiitia:fccmidimiq»cflrccca f itiun rpccieriT iiitdligibilitim Dicitur intcUcctus pofiibu io.Seciiiidum autem q»eilpiodiictiuaactuumintclllgcii diiDicitur intellectus a5cno.C'Quflrtnconclurio;q>accu plendo ens naturale Itrictc cuiuntbei entis naturalis fiit &uopiuiciplaiiitrmrcca;7iionplura:piobatur:qifotnma terta? fotnia rimtquemaiicntuitproponeiusgencratlo ncni.CSecuiidoiiamquodlibctciis naturale ctl genitu? ergo es aliquo maiiciitcrtib vtroc}; termino traiifiniitatio: nl0uaturnlio.7l?oceffmafcria :que nec cfl generata nec factaocnouoineccilcttraiifinutattoiUfiaUquid cHeifas ctuiuDcnouoi? l?cc cft ipfa foima;? iffa duo fufficiunt ad comporitioiiem compofiti.Siccrgo patet q' omne compo ftiim cftcsalfquottcrnorciiicctesinatcriaiTcsaltquoDc nouofactoircilt.ctfoima.CS^ernoriaiteft inartinclalir bus fic pjopoitionalitcr cfim na turaltbusircd ita cfi qiad conffiturionem rei artificialis ficut fiamc:rufiicit maceria fc? es 7fotmaartificlalis fc? oifpofi tio falis vel ralic tpfi= ii0ci'l8:ficcrgoDcbetetrcDercnaturaU.CSc‘^ot‘^coit«o videtur ^entis natuvaliofmt plura pitncipia q? trlflipior barunquiaipfius mistt dcmcuta runtpUiKipia intnnfe: caqucfuntquatiiot.fCJficfpondcturviiomodo negando qtdcmcntalintpjincipiamtrtnfccfl entis iiaturaliciqina elementa non mancntfouiiaiircvin misto.CQIitcrpotcft Dicubcncdcmcnracllcpimeipia intrifc:aimstl ;fcd non pnma.SedcoclufiomtcUigcbatDcpUiicipijD tnrriiifccis pjimio:vndcnoraq>dcmciitarel?abciit(nnitsriC';f!ctjrfe pabent ffllabc in Dictione :?materia? tbima feljabcf in eodem ficutilitcrciiiDictionctmodo fic Urere? non fvUar befumpnus inDictioncificurmarcvia? foima inmicfo;ce ficutcs Uteris componunturfrllabciiratlcmciiraqiicDc: nimtur in nusto:coitipcuuimir es materia efbima .C®5 Diceres ficituiicdementa iio efient fimplicla .licrpciideo concedendo q'nonruiirfiuiplicla:fimplictratcq oppom« tnrcompofitionlep materia? roima.Biirramcnbcncftm plietariinpliciratc que opponitur comporitiom esdemen tis ? tjoc intrmfccc.CiSuintaconeluiio: piincipia vcrimi naciivalium funt caitunupicibatur ;quiacapiantnr.l, res naturalconmicper quartam condufionciiiciiiiinibctl?a< rumfuiitDuoptmcipla:ergo illarum rerum funtcennim piinciptaifcdqiilicfunCTCs naturales fcquitur rerum na luraliumciTccciitut pimcipia:? ficpoflctpiobarlqiclTcnt !nilic.CI£MtJ coneiufio.rilfommatciicturDiftnbutiuc: bec cfiralfmonmiumrcruj naturalium puncipiafuttrf.r. iCseomitlitcr omnia pitncipia rerum natur.itium fnnt qua riionijoc patet quia quatuci funt piinclpia rerum naturae liunnrcsiiiiir puncipia rerum naturalium:? fic vitra vtoi cirpiccedciio coiiclurio ergo falfnui cfiiomma pneipia re= nimnaruiMliHm cfleqiiotnoi vel frsivcl in aliquo alio nu; mero Determinato nobis cogmro.t[£cpfii!i.i conclufioq’ fi ly omnia tenetur collcctiiic: Dubmm efl in quo min'cro fiit oiniita pmicipta rerum iiaturoliinti: Ijcc uotcr: qiDiis biiim cflDcnumcro rerum naturalium fimulllimptariini. CPio fecundo piincipali efifciendum :q> omnis conces ptus qui includitur in oifrumfoncallcumo porcflDicnlli conceptui incrinfccus: viidc Dicimus conceptum generis cffcintrinfccum conceptuioiffuiitionto fpccici.StmilIrcr conceptum Diffcrcnticquiacoceptus Diffinitionis fpccict integratur cpconccptugencris res conceptu Diffcrciitic: 7CEl?ocDtcinmogcnuscfTcpunciplununtrinfccum Oiffi^ lutiomofpcciciifimilitcrrDfffcrcntiamficctiamDicinius conceptum fubflanticcflc intriiifixuni conceptui Diffini» tionis fui piopip nccidciitis. CUJocnotufo fit piimacoit» diifio rcfpoiiuilis ad qiiefitum q’ euiufiibcr traiifmutatio Illo funt triapimcipiaiiitrlufeca 17 non requiruntur plura iiccriifficiimrpaiiciouifcihinarcriarfoimarpituoticiad ift um mrdlcctiumq' mquolib.t conceptu Diffmttiiio alieu tue traiirmiicatioms inciuduimir tres conceptus: fcilicce coiiccptuo quoconelpitur materia rconceptus quo coiict pirur tbmia:? coiiceptuo quo concipitur pilnatio.i. mate» na piiuata :? ita Debet iiitclligiDicrum ariffo. piobatiir: nam concipiendo trnfmutationcmiieccnccff rScfpcrctcr» minum aquo cflrranfmutario;? terminum ad quccffrraf iimtatio:? fublccnim quod cllfub vtroci? rcimiuo ;er quo pateifiibicctiim trfliiriimtationioiiicUidcrcconccpriTDUo rumtcrmiiicnuitufe^ conceptum tranrmutanoiils materie rfoimc.aflumptu patet: tara in rranfimitatioiic fubffaiia llqjaccidcnraii.Sicnimcoiidpioparictcm tranfinutart Dcalbedmc in mgrcdincintopoifetmc concipere pariete? 7eumboc concipere parietem carere nigredine; ?cu5boc parietem Dciiouo poftfjocbabcrcmgrcdiiicm; patet boc in iraiifinutatioiicrubffantiali: nam fi ego coiicfploaltqd gcncrartopoitctinc concipere niatciiainircuin boc inares rlamcarcretbiniagciicrandaictiampoffcababcrc foima gcncrandaimpatcrcrgo q’ conceptus tr.i rnmt.itioiilo ii5 potcffcilcfmc conceptu inatericct piiiiarionlo et foime. CfStuorarpcoiKcptuopuuatiouis Dicitiirconccpfusn^ concipio materiam cavcrc foima :?ideo epuioconceptus piiuationio rconceptus iiiarcricfiiitDlffinctuquiacanccs ptuspiiuatioitis cffcomplcriio:conccptuaautc?itinrcric cll incomplqrusmotamc.Brift-.cumDtslt materiam rpiis uationem cflcvuumin numcro;Diffcrrcaiitcmtiuiiccinra tionc.crgoaiitcr rcrpondeiidum eft: fi queratur virum eu tullibccrei naturalis pitnctpiainrrinfccafinttaiitn tria. Unde rcfpoiidciidum cfiq?nou:quiafolumDUo:fciHccf materia
truinpi(ticipta rerum mtiiraliuiurmciantummauterumaliicrrL-fpodcudum cft r.cpuon;rcdplura:Dici[7ius enim rerum namraUum fiiiit <luatnoip:iticipiamtrmfeca:quUmmmoii numero non ponuntedcrcenaturalcoicp liinumcrobmano:cC|ricnlc iIlarumrcnTfuntquutuoiptindpiainrrinfccaxc quo eu: it Puo.Siaute queratur vtruiu cuiullt 'spiincipia intrinfcca furit .lmncft.r.cltDtcc[iduqrl\int i3pofitc.Scd oicercs tranf: mnonftraKquodaccldcnsrupcraddiium rt» *:eft vel matcrlaivel foima:vel compo iuflibct illarum fantor rtatureffe materia fiue fozma vel coitclcomporitumita: concipitur ciretranfniutatiomlfi concipiatur clTepiluatamfbimacciicran admtiones pilncipalcs.ad pjimSqua do ofcitunpnnctptaruntouo.': nonpluraiconccdoietric 00 confequcritiamicrso ndfurit plura ouobue: nam in an tccedcntc illa negatio non tenetur infinite:? ob tjocante: ccdcnspotedeirevcrum.^ln confequente autem tenetur ncgatiuc: vnde accipiedoantecedcneinquantumenvna catl^egoiica oecopulatocttrcmo: zfimiUter tfla nesatio; ne non tentainfiniteantccedciia e(t concedendum-CSd fecndam ^ecgimpol1tbilta?c.coccdorcuml?octanicnllat q* tantumtria fint piincipia tranfmutationis naturalia: ad intellectum piedictumiquibuaomniaalia equiualeni in llgnlficandoetljocecponendolytantumiratione plu: riratlaict non gratia alictatis. CSd tertiam ? quartam Oicoq’beneptobantmcuiuntbct rei naturalis fune t>uo piincipiaintrinfeca ?l?oc bene conceditur tc-Cad quin tamOleo ^benepiobat:q>intranfmutarione nonfuntni iiDuoptinclpia.f.matcriactfoimaictcunil^oc tamen flat 9fn conceptu oifFiiutiuo tranfmutatiouio includuntur tres conceptus.r.tiutcric et foimcctpiiuattonieintelUgc dopcrpiiuatioucm matcrtampiiuatam.f.foima generan da qucnoiicItaharcsainatcrla.CSdf«t4moico $be ne piobatr^imlliusrcl naturalis runtplurapunclpia ^ Ouoinon taraeiipiobatqulnportintcficplura rranfnmta ttonl3naruraUs.(E^ciT^dcadalta8 quibus pubabatur 9effent plura piincipia q; tria qmapiiuclpiacaifunt plu: ra $triaicrgo funt plurapiincipia q? tria roico ^cdfeque tianon valetquia pofluntctTcplura ptincipiata q; triaua mciiadl^ucnon eilatt plura piincipia $tria fecundum cqufuatcntiam.iStquadoOittbaturinulttpUcacovno 7C. Bteo ^IpocDcbct intcUigi $tum adfignificationem zno ^lumad figniiicata:vnde l?oc patet quia qjuie pater zfi lius Dicantur adiiiuicemrclatluc:tamcnpoquntcfre plu: rcsfilij $patres-Cad fecundam oleo ^nomiiiantur fo lumlntrinfccaicpuis cuiulliUet rei naturalis fint folum DUOpiindpiaitamcntranfiuutationisi funt tria ad tnccl: lecmmqucftiorits.CSd tcrtiaminfiiiitcfniuniatcrieiDt eo q> partes tpfius materiearifto. non otfliuguitquo ad cflcpunctplumintrinfccum contra materiam ctctlam fr? eut Dicebatur in piimo articulo partes materienotiDicmi tur piincipia tntrlnfccacompciriti-.fcdmatcria totalis; p? pter Ijoc ^apartibus matcricnoii oependet totum com» pofirum: ei qucltbct cius pars inelTe.ee fiiniUtcr Dicatur ocpattibus ipflus foimc.C2ld quartam piinciptoiuj zc. ncgo.zquandoDicebamr piincipia rcrumnaturaUii funt entia naturalta;ncgo;z l?oc pat« per Jinft.fccndo Ijulus; vbifolumcntiacomporitacicmateriazfoimavocateiitia naturalta/piliiciptaautcmificutfunemarcriaettbimaivQ catuaturas.CBdaliamivelfolumnomiiiantur nomina zcpico piincipia tranfmutationis naturalis quum no? minantur folum nominantur nomiuaz cpuisiiia fint piu ra $tria fecundum mimerumirunt tamentria fecundum cqulualcntiamifcdcum iiominanturpiinclplarcl natura UoituncnomlnanturrcsquenonrmitfignaiziUcfuntta: tumDuc.SimllitcrquuiDnomlnantpiiitclpiarcrum na: turaliumfimiUtcrnoininantur reoictlfleadnimus (mu quatuoificue paret ej;qucl'tionc:crpoflUnt cflc in maloii numero^ quatuoivtpatenfcqutmr ergo. XruftCpolTibnealO quid ftcriDcnouo nullo ftib; icctopicfuppofitoiet argui: turpumom fic nam fi non: matinicciTct p:optcrt?oc q: cFiiil?tIomI?iifit;fcdl^c cft falfiimct confcquciJtia pio« batur :nam ct aliquo niljtl fit: ergo falfutu cfl q> cn \\U t^ilo mbil fit: COII fcquentia tc Hct per legem cotrndictoiio: tum: antecedes patet quiaepoconibd (itqincft aliquid tauq; cppartciittcgrantcliitriiifccc.C[ISecuiido aliquid flCDeiiouoetntbiloicrgopoflibilccnaliquid fieri nullo rubicccopiciUpporitoicoiifcqucntiatcnctiantcccdcns ps batur Deanimaiiitcllc<tiua:que cjcquoiiou educitur qc potentia matcrieipfa fit ctnibiloiiion enim indfgcrad fa: ctioiicm eiuBaliquofHbtcctopicfoppofito.<nScrtiocou fimtlimo poteft argui De foimis cdiiclbilibuo Dc potcii» tlamatcriemamvelipfarum aliquid picetliTit:ct aliquid non:veUotepieqcifhmtinmatcria.ri Dicatur fecundum: mnenonoe nouo ftmit .0lpilt|ium tunead minus idem quodnopiece(fHciumateriaicapite(reejcnif?ilo.C<^tiar toomncquodlit!fttcj:cntc:vclcfnonentc.fiDfcatur feciT dum;tuncfitetni|?ll9.StDicaturptimuiucontraiiiam fi cutecanimallnonfitanlmalta^etfubiccto ptcfuppofK to:neceEalbofi'talbum:itactiamvideturq'etcntcnd fiat en3:ctfaenseirctantc$cnc:t.C<^uinto materia fttz no fitcpaiiquofubtcctopfupporitoicrgo qncftiofairaipfcquc tiatcnct-CIScd piima pars antecedentis conceditur ab ariftotelc piimo ijutusiz fecunda paro piobaturniS fi iiia tcria fieret ccfiiblccto picruppofito; fcqucrctur qjclTctp cefiusin infinitum iiimaterijB.CCScctopcrDtfRultioiicm generationis pofitamab 2lrtflo.inp:cdtcamcnti6. kc« ncratio efipioccfliisanoii cficadciTcicrgo videtur cpiUd quod capit cflc per gaicrationccapiatcilc et nibilo.CSc pttmo DeuspotcfifaccrcaliqdDcnouonullorubiccfopic» ruppofiro:crgoqucfl|oralfa.iConfcqucntiatcnct:zaiitcce denopiobatiirniaincsuloftcinfiiura Difiaiiria:iiiteriioii ciTezct1c:tamcuDcuocfiinfii!itc virtiuiszpotiticipotcft reducere aiiqd ociion ce adcHccj: nibilo.C^liiSctaiio oeue cfl oninipc>tcno:rcdfinopofict8ltquid facere etnibifo no cflcromnipofciis:coq'onmipotcns Dicitur qromnia p<5t. CTlono quanto aliquod agens efl perfeetius :tanto miii^ picfupponit in cius acridc.ct quo Dcuseft perfectifiiimis zmulto perfectius rincpiopoitionc^fitagcne naturale: fcquitur qimlims picfitpponii Hteius acttouc $ag^s na: mraic.Cum ergo agensnaturalem ciiio actione puta igc ncratione picfupponatcno in potentia fcd iionpoflumno minus picfupponcrc $inbilicrgofcquitur qiDcus ineius actione nll?tlp«fupponaf.(E®«linoficutfcl?abct agens actuale adartifi'cialc;ftafe videtur babercagaisfiipcriia mralcadag-nonaturalcircdagdonaturalciuciusftcrio neminus picfupponit qjarrificialctquianaruralcpicfup» ponitens in potci;tia.2lrtifrciaIcautem ens inactu tgzc. CStcrgofupcniaturalcpicriipponitmmusq^naturale: fequimrqinon poflltminuspicftjpponerciSmbrttcjcquo agensnaturale ptefuppoiitteitsfnpuraporciitia. Jnoppofitnmcltarillote. fiiifto tracta tu.omneB.CTgoconrravia zc.ct capitulo tertio ciufclcm.ct cfipitmaconcluriociufdcmcapitultiqiiuomin rranfmiK ratione opoitct aliquid fubflci. Si ergoomnis factio cft tranfmutatiorcquit{irq:tuoiiiiiifacnoticahqiiid pzcftip ponatwr.z per cofequciio iicmcfipotTibllc aliquid ficti dc noHDnuUofubicctopriippofito.CHnifiaqflioiiepmovlr dendunt cll quid cft Dicendum rectmdiiiii Xlrifiotelem. CXcrtiovidendumeftquodcUDicaidiimrcciTdumvcrl: tatemtCi^uaiituin ad ptbiinni reicndumefl' luEta ificiiK
niatcrlam.vt »•eft Commeiftatoj trco fuerunt opiniones iiarnahnuiDiccruutcvaUiiiitdbcticfitDenouo; ctritntlu tcrquoiiltbctquortfVcbar^fiebatCFnil^ilo.C^lifauteDi: )ccrmjtmtl?il fieri oenouofiinplidtertmijtlficrtcFniljtlo rcdcsaltquopicfupporiioiltatpinotiinifactioneaUcuiug Oc nouo ptccEtlteb.iraltqutcl :7aliquid ocnouoAcquires bamr.OariusiiidciidoDcpzimaoptnioiievideiidumcfi qatdllUanfiquicipinabsntur:qulaipriopinabatur:®nu Ijil efietcompofimtn et partibus enentiaUbus:rcdfolum cpparrtbU9quaiU[tatiuUi7 quando aliquid fiebat oeno uouiilptl ipfius piccEifiebat: fect fecunJ uni fe totum cape^ rered ccntl?tlo-<EScdotccaquom6 pofletljoccile: «Tta# men aTiftotcleeoicitiomncsantiquoscoccfriircniljil ca perc ciTceE niljil'', Scfpondctur q>perum cfirpiout cp oe notatmateriam: vel ptout oenotat oidincm ;modo $uis antiqiiloipcruntaliquid fieri CE nlbtIo:picmtlr ce beno« tat inateriaimtainen bene oiEeruntquodlibct fieri ep aU‘ quo:pioutltcpDcnotatoidinem:vnde niptiTcnt quando cadauerfitCEljQtninc:ljocefYcpcoiruptlonc l?oraimo:fic q)ntl?Uqiiodcfimcadaucrepieftiiflct.Sedcadaucr fccfi dum fe totum caperet cHeep nibilo piout cpocnotat ma tcriam epificntcnitn ipro:ct quepiefuit In coirupto .Sei foitcclccret aliquis.»! folujcoiiceltifTcntaliquidfieri cp 9Uquo:pioutl^eEDcnocatoidinemti!on opoiiiiilTet eos coiicciTifle generationem vilius clTecoirupttonc alterius. C^icrpondetur cp imo :vnde quum cadauer generatur opoitctaliquidcoirumpi.non pioptcr botq» aliquid inge ncratofitquodpiefuitmcoiruptoifcdideovtcadaucroe nouogcncratuni babcatlocura;pjoptcrnii?ilalmcl pofue nmtgenerationem vii/uo eflc coiruptioticin alterius: iitri quiacoiruptiopieepifientlsfaccrctlocumilliquodbeno» uofit.C^dbucr>iccreo:po)1ibilccfiq<aliquidintantum coiidciireriir cpilludquodfierctoc nouo Raberet locum abrqKoiruptionccuiufcuiup piccpifiontis.C^rrpondca rcntanttquli^iion-.quia tandem fiemtdtacondcnratio: iYnoiipoilcnt manere ciMlaiiaturaltaneccpcrccre opera tioncs libi Debitas. fC^trcpia fecunda .oSuiporucrunt nibilticriocnouofimplicltcra ^ntbil fieret epnibilo-ct pumopierupponcbaiitqinun^altquidDUitur fieri fvnv plii.Ucr:iuriqu.idoaliqmdcapttcflepoflq!n6fuir.iE&c eundo fuppoiicbantq’ materia potertfcbaberealiternuc cppiiu8.licutpatctoecera.quc nunccfltmago boniinte: ct poftea cft imago equi. C^crtio fupponcbaiit. 9>lfhid aliccrfcljabereiUtus ifiaccneeiic pollet labfcp b^^cq^aiu quarcsiicnoiiaiti itiatena:quepnus iioncratincairicut patet oc cera.Uiicvacminroluniper nioiumlocalem fuani partium cit itnugo cquuet pofieaiinago Ijois. Cl^udrto liipponcbaiitqioiuiiequoafitific ocnouoep aliquo p:o= fuppouto:? ipii imaginantur $mbllfit:Dcnouo limplici^ terntain cpii is inaccvta fe habeat nunc aliter cp piius :to» inenqmaiUudalitci fcljabercnon cft aliqua reo fuperf addita matcricpcrviiain ruppolittonciniergo non pio^ ptcrl?oc opoitet ciicaUqnod generatum fimpliciter.flaj per viiain fuppofiiioncinnuiicp aliquid fitfimpiiciter :iiP iiquiiiivaliquarco ocnouoclhqucpimo non erat. ^Itc^ ruis Dueb.icq>quodltbctficri noncUctaliuit^ materia aliter rcbabcrcq5pitusfcbabcbat:7i’iii litam apiiiioiic5 Dicerciitqitotaluoftaiicla rerum naturalium ef\tt mate» Iia.iU_^ccundo Dircrenttotum quod eft iulra conffluum oibis iimccflc vnum concinuum.r.vnani materiam conrta liuaiiuqiie tamen fmaluoCIUS partes aliter (e babcnpzo pier quod recuiidunt vnamcius partem vocatur aqua :cc 1'ecuudum altam ignt9.etrccuudum aliam terra.et rciuii^ dumaliam l?omo 7C.iicut vitus paries contmuus fecundumviiamparteinoictturalbuoitrciiTdumaliam niger. CiCcrtio fecundum iliamopiiuoncm coiiccdc.m $np bUcnctcompoficumcEparttbuo cilcntiaUbiis; ied folum cEparnbuoquantitatiuio.Cibtunrto cdcedcrcnt omnia mira concauumoibiolmictiievntim.CtQuitito concedo rcat bocciVe immobile:? quumSlrlfto.argucbatbicbabc re partC8:conccdcbaut;? vltrarqiiando arguebatur: ergo intra concqumnoibis luiic fuiitmuUa^^crpondcbant^ verum eft:fcd non feoifum cEiftciit[a.ii;t noiicft Dublmm qum tjoc btneconcdTilIfcnt antiqunq’ liccfti multa :^uis pofueruiit vnum c:i6 fcinfum CEtllciis :ct fic ^illud non Eratparsaltmuoictficpatct qualiter potuiilent foluiile roiiem Slrifto.coiTacos.tauapioptcrcEmuItituiliitepar tiummuUaclTcntivudeuonfucrunritatatuiqiporuinciit . oinma vnum indiuifibtle.Sic ergo vifc funt oucvic lupta matcrtamqucftioiiis. lEuantuin adfecundum reflat videre opt nionem arlfto.quc teiictracdium.C^ioquo cft fclcndu q> fieri Dicitur pluribus modt3.2lilquanriocnim fieri af= tribuitur pieccdenribus factioiicimvc quum Dicimus bo^:' mofit muiicuoivcl quumDicimus materia Rt foimata ta^ UvclraUtbima.|£tquodricntpatctqinon fit ee aliquo: nam matcrtafic’fit?uonfitci:allquoiCSecundo fieri ac cipiCurptouractTibuimrfequcntibus tactionem Debis.q piimomodo fiunt. CSccundonotandumqiquum Dict’ mus aliquid fiericE aliquo Diucrrimodc Ifta Dictione ce vttmur.CC3ltqtia'ic'd aiim vtimur ca piout notat agens vc quumDfctmusfillum fieri cEpatrc.Sctfic accipiendo Lf CE non cft Dubiii quin omnequodfic :fit CEaliquo agente. G^Uquando vtlmur iftaDictione et piout Dciiorat termf Riia quoDtllinctnafubiccto.7 ficaccfptcndo If ce non q'd libet quod fit:fit CEaliquo:patct;ua lumen quod fit oeno iio maliquo mcdiomonfitcE aliquo Dtftincto ab acre 7C. C^lliquando vtlmur IjacDlctlonccEtpioutpartcm iiitcs graiitcm notat,jgtficitcrumnonquodlibctquodfinfitcc allquomanifoimafit:? nonfiteEaltquomtcgrantcipfain cECoqicftcfTaitiarimpleE: eCbocpautmaEimcoe anima Intellectiua que ponitur mdiuifiblUs. C2lbqBan^o vtw nmr bacDictionc ce piout Dcnotatfubicctumpicfuppofi» funuiEquovclm quofitUlud.j£tficacclp(endolvct:p03 iiiturlltaconclolio fmSilrifto.l^cccfiVcftqfomncquodrrt fiatcEallquo.patct: iiamoiniicquodfiteftfubftantia vel accidens. S iaccidens :cum accidens non pollit ciTcrMie fubftantiaifeqHimrqiipfumfitcEaltquo picfuppolicotcis piendolfeEquartoinodo.Stautem efttubftantiaitiTcite rumpt; per inductionem qiomiicquodfinfitccallquo.p; taDcrimpllcibusf^DcnilEifs.SicififitaquaveifitcE ne re:vel igntivelieira:vcUE aliquo alio.Siant cftfiibftan tia mlEtaitunclterum fitcEaUquo:ficuc P5Dc plantis:? oc animalibus que fiunt ex femine :?nuii$ vifum cft cp alia rubflantiaoret que noneiTct velfieret CE aliquo piefuppo fito.? feinpervifumeft Dcbls que fiebant:^ es aliquo pie rupporitoficbatit.crgoconccdcndumeftoninem fubftaiK tlainquc Iit ?omne quod fit fm Slrifto.ftcrt ce fubiccio pi ruppolito:?itaargucndorufficltinrctciitianaturalt:njin rtiiuUniodotiioualitcrpollumus piobarcomiiein ignem cnccallduin:vtricarguendo.3(fte ignis quemfeiitio cft la liuiis;?oiiiulsigni8;qiKmvni^fcnrieratcaIidue:ncc vii cEpericbar oppofitumicocludo ergo cp omnis ignis cft cdlidusivndciiipiobaiidocoiicLurioncs infLiciitianatuo ralt:que capiuntur per e:wcricntiam:opo«et fic arguere. SiccrgocoiiccdcretZinfro.qiomnequodfirifireEaiiquq p>eruppofito?iid cftDuendumaliquidficiimfieEaliquo picfUpporito. fiuanmmadtcrtfutn fuppono primo $ factio cEtendat fead acationem-.zad generatg cundafupporuioiipDlffercntiafu inter gnatioaeiiut crea tionciu fimiliter iiit.r aimibilattoiieiu ?couuptioncni: vn dcmiicatiqnld Dicitur crcaruquaiidofecundnfciotum? quodllbctfut Incipit cfTeDenouo.lCt tunc outturaltquid aunibtlartquddo Dcfintc efi'efmfc;?quodUbetrui:uccaU quidmaiictiquod fulteiusparsivelmquo fuit. iSi tunc aliqmd Dicitur coirumpi: quandoaliquid Derelinquitur: quodfuit pars tlLiua quodcoirumpitunvcl fubiccni cius ita q>bi$ulCcrinDercriptione quid iionitnis Illius tirmiiii creatio? ctlamanmbilatio non includituniomcn matiric •picfupporite.Scd In ceferiptiane giiierationjs vclcoiru* ptionisibeiicincluditur.CXunc fit puma cocLiifioiq’ ali quidpotcftficrinullorubiccto piefuppofito.piobarur: nd aliquid poteft crcari:ergo aliquid poreft tieri nullo rubie:^ (topKfupporitoiconfequciitiateiieteEquoficrl ecteiidlt fcadcrcari.!SlntcccdenspacetmamDeue.‘cumrifabrq;,p» poitioncpot«ncioiageiit..naturaU:potefVlacercaliquid cEnibllo.eEquoaltquodagcnsuatur3lepoteftfacircaU quldcE3liquo.C&ECUiido.namDcu6 potcftaliquid an? till;ilarc:crgopote(lali4dcreare;conrcqucntiatcnet;aris piobaturi
•fO.X]!. |no'jarurinamfnpi<niflpirtcpi?pojt(onabil(flltfutual?ci rcpoiacmiiaUciuimrcfaccrcjdouplimiztiifctJa (arte l):opoKioiiabi[iil!iU3l?ciJcadqua>Jvuplum:?ricvUravf» d^adfuicmiUlusl^or; aicacr«:ntaiiml?ilatus:9pcr ta» {cniraref^ccioncm faecum edvacuum.fSt: pio iflaconclu^ rioivjpoiluiuad.iucl rationes pofiteante oppofieumiqui bU6piooarur.©cumpcifref.iccrealfqBi(lccml?ao.C!!^ eunda concLufio.^nibilpotiftsciieranfcmjjiloipio‘•at «quid nominis generationis. 5mpUtatctitm contradis cttonc:tuc(l-rcnf:aUqdg/iafcj;iuljtlo.l.aliqdgnatc>:aU ^f5anttUopotficritquodimplicat'cotradiction5:crBozc. contcqucmiatenccdccundapars antecedentis comuniter couccdltur.tpiimapars patet ctfupporit[oncvna.CISc cundo.iinpofribttecU fieri tranrmuratloncin aliquam nifi aliquid pKrupponaturifcdomnisgcneratidcfVtranfmus tatio:crgotc.tnaioicftnota:namricfttranrnmtano:tunc epquid nominis trafmutatioiusiaUqmdtrattimtaturma nenafub vtroq? termino: ergo illud quod cll: picfuppont« tunutpatccDere-CEEcttia coclufiocrt:qinll?ttpotcrteoi rumpi;nirialiquidrcmancaf;l?ocpat;rinuIttcrcjcqiUd no minis coivuptionisrimpIicitcr.Ciauartaconclufio qtoe us non poteft angelum ab eo crcatuincoirumpcrc: pioba< tur;namangclu8cfltndtuifibilts:cr0ofioerm!tcflcnil?il eius manetit per conrequcnsnoncoirumplcurrqiopoitcs retaliquidmanerctaliquidDimitti.f.matcrlam.C^Suin ta conclttfio <$ Deus angelum ab eo acatum poteft annilji l3repatet:qu(apotdtcumtaccrcnonefTerimpIlciterficut fecit ipfUm. 3ld rartonespitncipalc^.Sdpiimam co^ cediturq) Ifta cft ^ira.cj;ni]?ilon{bil ftt.flcut piobatur. f$ concedituradiftum intellectum ab arifto.e3balif8:qtni IjiUdcftnullumensfitcjnIbilo. C2ld fecundam DeanU malntellccriuaDico^iftabcncpiooat aliquidflmecnts I51I0 ab agente rupanaturalt: non tamcnabagcnre nafu« rali.C^ld tertiam Dealfjsfoimts ;Dico q» omnes fiuntep aliquo piouccpDenotatmatcria:mqua vel crquaallquld fitcumpoctamen i>eneftatq>fiautcE mbilo:ralccmaUquc carumpiout ccDenotat terminum aquoDiftinctum ania tcriaiDcquopoftca DiffuftusDuctur.^Sd quartum Dfco $fit cpentcit quando D(cebatur:ats cftet antc$ficrct:co ccdituriq^benccfl cnsanrca:rcdno illud cnoiqucdDcuo Vofit.t quandoDlccbaturcpanimaiindfitanimaUtanq; epfubicctopieruppofitoicrgo ncc eccntcinonvalctconfc* qucntfa.Cild quintainmatcriaftr;qutdfitDiccndum:p5 cpqucftlouc.CadfcKtamDlcoq^bcne piobatq> aliquid ftt:ipnibtloterimnatluc:cu quo tfiftac^ omne quod fit: Recp aliquo p^uppofito-alieratioites patenta 9^.0uclllo,xiili.^6i acrltur vtru cuiunibet trSf mutationis materia fit pitneipium. & arguitur q> noinquiaiUud quod no eft: non cftpiinclpiualicums .»5 materia noneftago-maio:eftitota:7mlnoipio: batur:qt materia ncceft qutdmrcquale Inccquantum.pcriarifto.vif. nicrapbf^ S5 omneqDeft: cftaliqmdaliquodiftO)p:ergo.ClCoimr matur illudtquodialirercftqualitcranticIjuftuBnonen-: Tcdinateria cftbmoi;crgo.inaioi ^nota: coqiaiiticl^iiftus non eft:miiio2p3rer:q:materia cftens in potcntiairicut an ttcl?ii ftus:crgo.lIConfirmal tertio qi fi materia cftet ena fcqucrcturq»eecntcpcrrcftercteno:confcqucnoFaIfum:t pfequentlatencciescoqiecmareriaprrfcincaliquidifairi tascdfequcntis piobatunqificpciiccpcrfcfieretcnoiRTc i^ec iiTct per fe vera :ce ente fic cns:7 cum per fc Dicat De ol tuuccjconmlentcfierctcnsipiTsfairumirpcoqicEDeono (tt aliquid,licet bcncabco fiat aliquid.GiConnrmacurqr toinamilludiqDcft meditinnter eiTcitnon eflc: ndcflcns: cpeoqicilci-nioncftccontfadicuncicdtradictioaufcmcft culus ftnfc non cft oarcmcdium.Scd materia fm iComS taco.eftntedium mter ciTct non eflfc: ergo tc. CSccundo adpiincipalc arguiturricinamfccundum iCommentato. piimobuius:pilnctpiarerum naturalinDcbcntclfecdmus niaonmibuorcbuogcncralibuoTCoiniptiblUbuoifedric noneft De ili oteriaiqi ndeft cade materia ofmgcncrabiliit rcoiruptibllium/Hiacnimcftmafcriamca ralla niaciv ria ma. C£«rt’o. marcita eft gcnmbiUo ;ergo marrria noneftpimc piiiimfaltcmfobtc tiimin talia trarnmtatios Dtccntein:lnoniiil tf arinuMtionfop5a iiqiild fubOci qd fit recoucrfo.i£tComent3.f^iiloDicit(}>niatcrfacfttllud: qt5lnreivCTitatCRnjiiir.€tC>uarro.iiiafcrfanoncftpjln5 c^mmojuobaliSTCTgoqucftiofalfa^^^^^ rU:c£cocpcclun?cftSigcncr^^^^^ btturfccundopccclo^cmundoCgmuro^ rc.oniiarciKtafiopiobaturmainiimtcnanocftilluc'. qii albcfit.velfrfgcfit:Fcdcomporrtuin:crgo.CScvto,fiqft(o cfletveraifeqrcfurqicognitfo tranfmiitatiorioDcpcdcret CKcogiUtionematcrte:fcdljocnon:qiinnrcnaii6cftpcrfe cognorcibilis.Cicttcnim 2lrifto.q> cognofcitur per aiialo giamad foimam:boc eftin copararloiic ad ioimani: rper exeo qicognitio pnncipiatoiuni Dcpcndct ce cognitione pimcipioium.crgo rc. Jnoppolinimcfiarfllbtt.tractampcnul timoifhuotibii.CIfnift&qucftionc pifmo videndum eft vtrum materia ftt ens iDequo tangebatur in piimo argus mento.CSecMidov/iJcndumeftvtrum fit vna materia ommiTgcnerabiliujTCOirupfibilfmDcquofangebaturfn fecundo.Scrtio.vtnimmataia fit gencrabilfsiDequota gebarurintatfo.CfSuarto videndum eft oc qucfitoiDc quo tagebarur in quarto ?quinto argumento. C^emde <n alia qucftloncvidcblrurvirii matata fit per fc cognofcf biffsioequotatigcbatnrinvlnmo argumento puncipall. rficconfequcntcrrcquitnr «c. ®ultu ad pnmilfitpiimaoiftinctio quod eiT-- inactu tnrclltgltur Dupliciter.vno moclTc in actu foi« mali.tlli-modo (n<icmpicfcntlc.f.quodpicrentialtfcrfit. CS^ndaDiftinct(o:quod3llqmdDiciturcncin potetia triplicitcr.iano nio no cv cftifed poteft ci1c:ct ifto modoDf anticbiiftus in potentia rfimilttir tbima pcncrandaitboc toc’?ur1npotcntiaobtcctluafccuiidomantlquoo.Ciire= eundo modo Dicitur aliquid in potentia rcccptiua altcui’ CEquovnacumipIocoin.ionituraltquid:quod eftbocalis Suldinaciuiriftavocamrpotcntia fubicctiua:rlfto mo« oDlcImusniafcrlacncinpotcntia.CCcrtiomodoalldcl Dicitur cireiiipoTciina: quia eft pars alicuius quodcftp feboc aliquid:? per fcparationcmab illo poteft fieri Ijoc alfqnid:rifto modo partes qultltatiuc DiciTturcflbin pos tnriabocaliquid:n3qiiadiufiintinptiiiuonoriicl?ocali qutd:rcd pir feparationem cai um abiniiicciii:qiictibct eas rumflt]?ocaliquidinactu:qutaficfcoiruiii cEiftcns;rqud do eft fcoiriim CEiftciio;r 11011 cclftcnoparsaltculus altes riustuncDiciturboc aliquid ^Indciiotaiiduin quod Dc nullo piopiicotclmus quod fitbocaUquid:nifiDcl?OC qi5 cftfcoifum ctiftcnstrcftfiibftantiatrnceftctiftciisquod non eft pars alfcrius:qiiod fit per fe viiuni ficut eft foitcs vclplato.vndcfoitcs cftflccEiftciioquodnoneftparoali cuiu6alrcrtuo;qupdritpcrfcvnum.igt notanter DiEi q^d non cftpcrfcvnn:iiam foitcs quamms Dlcattir rcoifUpCEi ftcre:cfttn parsvniucrrifcunnindl:quod quidem vniucr fumnoDicitiirpfcvmKfcd cnsaggrcgatuniigEipocpatct q>iill?il 0’ eftparsalicoliiatqScftpfcvimjicftljocoliquid in actu ^iiisaliqiiataliiibcnefmrl^oc aliquid in potens Eimficutfunt partes quantltatiuccoiitinuiialiqua autem iionritcl?ocaliqnidinacmncciupotctia:iiccponunt ciTc namralitcr.ficutinarciiarfoinia.CSncrir pinna coiiclu llo.matcriacftcnstpiobaturniamcltqiiod cno componi» turliitrinfccccEniatcriarfoima mocloiiiillnincris intrin fecccomuoiiirnrcEiioneiite.JJ^ScciitidacoiKUifio.maies rlanoneftl?ocaliqiitdTpiob.ituv:iu’inaudibcf mnralaefl pars alicuius quodcftperfevmiiii.civ.oituitoi lanon eft boc aliquid :pfitM rener p'ocfcnprioncnt pc Ijocnliqiiid rails ^bafiquiullamatcriafjotc.lc rincfoinui.Ced qu-a btifl
docnip materia cftciTfoimawds pponif vimmquod cft ijoe aliquicticuiuo materia cft parsiptt per Eriflo. rolcn* tem materiam nmiep cflc riiiefotma- C'iCertia coneiurio: matcrtanopoteilci^oc aliquid naturaUtcnptjiquiaiiatu raUtcrmarcrianonpdtelle nifintpars alicuius totalis rubflantlczpcr fc fcoifunicjiftcnrie.Scd $diu fic fcljabj ipraiioncrtpDc^I'<l‘*‘'^'P$ pcroercriptioneocljocaliddt Ci^uartaconclulto.fi pcrimasinatioiieponibile vel im« pofTibilem materuelTctrmcfoimaMpfaeuetl^ocaliquld: i)t3:nain (pfacnectutte ilcqototi eiTcc pars alicuius altcrt us.piidcfipcrimaginactoneatotalimarerlapoflciitccfe parateomnesfotme rotalesimateriapitma qcft in conca« uo oib is tunc ciTet Ijoc aliquid telTet Piium continuiT; na5 tunc ipfa e(Tetvnu5ene; qono elTet pare alicui^ qde(t pfc tin«m:2eiTetfi;6urcciTCUlarl6:quaqden61jabcrctafcfed l^abcretacotineteit ntfiljoc edef q? natura abljotrcret v>a cundpfa poffet fic cSpiimt icodenfarimo adtamparuain quantltatd quin miuo:£ fine altqua reriitccla .ppter l;oc cp IpfaeftinfiiiltepalTibilttaclscoircfpondeiis pitmo asen^ tiquod eiVmfintttactiuitatie^cumcuilibctpotcuticactt ticcotrerpondetpotctiapaiTiu3.3lu];cailtamtmasinatlo ncpot inferri cp quantiT eft cc pte inarerleiola cciflctia iit« fracoucauiToibis lunceiTcntcontiimu.CBltcrlusrltra tfVam iiiiaginatioitenipoiVn oubitarlipofiioqttotaniace: nacfTetnudair repleret totumiqd cilinfracpiicaunoibis lunet poneretur vitertuo qtfurfum traderetur tcaufarcE vmi0raiicrimpIcc:»trumticrcciidercttaiirarc[ociratc;fi= cut lii vacuo.CJIdbocpotrcrpondcrl q' fic:ppter Ijocqt «quo mater<acltinfi'nltepailiuitati6:ipfaiiut(omdrcri= fterct; tpcrpfioillud graucbercciidcretifa velociter per iliod iiicdiiT Rcntpei' vacuum. C.t^umta pclulTotq? nulla roimagcncrabiKetcotmptiblliscftdocaliqutdnicc pot ciTclpcicaltquidiiaturalitcripiobaturiiiamnullafoima se ncrabtlts-.fiuecoiruptibllioiriucfitfubftantlaUsitiueacci dcntaUstefirmcmateriamecpotcfl cUefincmaterlaicrgo nuncpcdnecpotcfteiledoceilqufd.antcccdcno concedo: rct atlito. zpfttia tenet per bcfcripctoiie oedoc aliquid, ejectaconcUifio.matcrlaiionelt ens inactufbimatioc fe.ptobaturmain matcriaquaittueftsefeudifTeres efiad omnEfoimaicrgo quantneilDcfeuonpluseft inactu fois mali pvnl fozmami^P aliamiziprani eiTcin actufouna: licft ipfam eflcpartemallcuius copofiti: qd eHoc vna oc« tcrmlnatafpecicfubffaniicimo pocnoiidabct«reif;da7 bet ccfotma >CScptiniaconcIufto :q* materia cilciic tu ectup}crene(cipatctinanimater<apiqfcHttaUt^ell:«quo eflcnsicrsocuiiclufiovera.CIi^ttaua conclurionnatcria non tfl ens in potentia oblectiua eomodo quo antlcduft^ blcitUF eflcinpotentlaivclfciimascneradai naiii materia cftppetuafni pdilofopdum.Si^fieiletricinpotetUnoii cflVcppttuaicrgoconcluriovcTa.CSuqacouclufiomiatc rlacifcns inpoteclarcccptiuatbmic gfiandc;p5,impotre cipere foima gencrandanuecqua vnacum materiant fub flantia copo(ua.c^dancquScuq!ifouna0encraitda poilit rccipcre:pt;:qirinon:tncluapaniuitas elTetterroinaraiz iioncnetlnnnlta-.quodcftcontraotctaptlU6:lpr>iciitntcti iufcElqsfoime cltreccptiuaicuius pitmaca cUpioducttua. C^ccinmcoiiclufiounaterlaeltenoliipotciiFia capiendo cnoinpotcnliatcrtioniodmrc^qdcflrpdtcireparsaUcu liiscompofiti :Ita qimatcnabicaturin potentia rcfpectu tbimc: capiendo tamen in potentia vtfitpars compofitl. Cflotaiidiitainctuq’ materia fic nonwciturlnjjotcntia ficiitparteo qti3iititatiuc:<unifmtpces:iialUeci;ulsnon fuitdoc aliquid iuactmpotlunttniflcdoc allquidi actu zricnocflocntatcrianpmatcrlandpStciTedocaliddna turalitcrvt i>iccbatur:rtd iprabenefiet)icitur ens (n pote tia; vt fltpqvs conipofitliToee ifle refponfioncs bcberciic inteUtgibe Illatena pzopucDicta:zdo'^ccp><'’t()- Quantum ad fecundmn fit ptima conduc fioiq’ materia no cft viiaoinniiiingeiierabllin Tcoiniptfs biUii:p5niamatcrianican5clliiiarcriatua:7tios fumus rconaturalcszcotrupttbllco:7allqitaiidognabilcs.ergo. CSccuiiklacoclufioioiinqllicccntucflitanEvnricicalio. materia cfl viin.patcr.na fi et iqhc dr aqiianunc cade ma tcria:quepuuecrat tpfiuo ignis poUca cflipriusaq.rfic vltva.SpieicaqualiattevTa;velaliquidalfiid,£i-ii oices c5tra.namtunccflcepofTibileq>matcrtaaUqitacad5cire^ rucccinuepluriumdamiiiumniampiimopoirctcnemate: na vnms donuule:quo coiruptoc^et inatcriacadaucns: quocoiruptofowc fieret Tnatcnaalicuiuoderbctquc come dcrcturabdomme:qiiaco]rupta:ficrct materia ciums;^ coirupto ficrctiterummatenadoimnis.Scdfairitaspios batunqi tunc mnoutiTiTiioDic.f.liircrurrcctionemoituos rumicum quilibet domodaberetmateria fua5Z reciperet c3:pluri.o domtnes dabercntcadetniuatcriammiododoc cfiimponibilciq! quoinlibetpliiriumdomimTfuntplurcs iiiatcrie.BtcuitfrDc doc pdilofopduo fi. cjpccliret negau» dorcfurrcctiouemoHuoij..Scdquidoedoc oiecremtdeo logifecdoeme non intromitto.CiCcrfiacoiiclurioeftPiii tfium modum loqucndtquo oiciinuotios tangere pariete quum tangimus aliquanicias partcipotcfi concedi q>ma teriaefi vna moninibusipatetmSfm talem modii loquc= di totalis tnalTa materie efitii inciqiPm altquaeiuspartc ztotBlistntciqiPtnallamduspartcizeftconrimills nio« dus loqucndtficut fi fouco fit pto medtetatein aqua: z medietate inaerciDicercniusibitetnefre inaqua: fimiUtcr biccrciiiusipfumefTcmaere. 0uantuinad tertium rclcndum cft ep aifo quidouitur fieri vclgcncraTttripliciter: viiomodoiqicfiz ante nonfuitCIScdomodoiqifit alicuius pars oc nouo emuo pilus non crat-CSertio ino ;qi nunc cft aliqua «* paro oc nouo ®uiB aurea fuerit abetenio.CS^ucfitpma coiicimio;q> materia iioncftgnabilto nccfacribtllspiinio inoiloip3:q] materia cft ctcrna:z«aKo:qtiUd quod fit: fit ctmattvia picruppofitaperpcedentcm conclufione.mofi materia fieret ep materia pruppofitarcciicE,pcci1ii5 Iti inft nitiTinmaterlio.CiSccunda conclufiomtatcrta benefit ct generatur rcdomd.pi:qiipfaoctiouo fit pars alicuius cS pofitf:culus pilus no erat paro.(EXerttaconclufio.mate Fia udgfutur tertio niodo:p3 ;qi nlljtl gciiCTatur ntfi fub’ ftlttacompofiract materia piccciflctt ctcrnalitcrircEfot ina oe nouognata fcu gcnita-^lftc tresconclufiones folet poni fub bisverbis.marcrlauon cftgnabiliotermlnatiue materia eftgnabtUsfubiecttue. materta non eftgiiabtlis. £oplctiue.vnde generari termiiiatiucattnbuttiir foimc. generari rublcciiue materie, geiicran autem complctiuc totlcompofitozc, 0H9ntuin ad quartum;feimdii cft cp boc jioiticii iTiaterla capiturpupllcitcr:pioptlc et Itnpiopile; piopiiccapirurmaccrlatoequabictiicftu totum oiemilni piopiicmatcrla oicifur qcft rubicetum motus locaKe.ifto modo cclum potcftolci inatcria.CScdaoiftinctioifubic’ ctii tranfmurattonls oicltur illud quod manet fiib vrroiit termino rraiifiiiutatioii 10 :zquodd3r>icirurmcdlatum;ct quoddaniiii»medi.itiT.C2:ncfirpiimacoiirlufio:q>miIla materia cftfubiectumcmunibct rranriimtatloiils:patct: qiqucerf^arifiiiendcftfubiectumtlli^qnecftromc.iicc [Uffoiuocuiumbet tranfmuta? ,, js^ocallsTpfiiiscdiinccctiam jniotusIocaUoipriusfoi.inatcriaeftrubicctiTlmmedtacit. C^ertia conclurio,iiccmatcriacutunibccti'anrmuiatlo’ tuo cftfubtcctum immediatumipatctcc eo iqi noncft mo« tus localis ipriuscelivc.C^nartacomlufio.qrniatcrla piopueacclplendo materiam cutulTibct motus localloaU tcriuoacclolpfacftpilnciplumfublcctiuumedlatuin:pt5 loqiquodUbctaliudiqi „udiquodmouctuvlocaliterdsma . flampiopiieoictam.CIi^utntacoclurto.qicuiulTibettrafs iimtatlomsfubftantialtsmiaccria pmo oictaefirubiectu; fub tiqiipracftllludquodmanctiimnediate vrroq? termine .tuDlffinitlnoti marcrtcpiopiicDictclncluditur Ocquo p C^«taconclurioacctplendoiuatcriamlargc culunibcc tranfiiiutationis mundf:mareria cftpiiiiclpiumifcnruble ctuimpatctmaiii omnis traiifinutatto naturalis vcicft ge iicrario veUoiruptioivclaugmcrttatioivcloimlnutioivcl aircratioivel loci miiratto. modo cumftibcttranfmntatiq’ Ilio iftoiummatcria cft rubicetum occipiendo materia lar gcipioucnonfolmupKtimditreadinatcriainpiopuetilcra
Si^Euellto.xv.^i^ ^o.xin. v«rfferlamtti3ter(95rcua(i ruWctfiT motus localfe.cjfjoc patcttiitcUisciido DcpilnciplopantuotfuMccttuoipms rraurmutactoniovelpat1loii(S 7C. adrattonca piincfpaka.ad pjimS qusn do Dfcfmr materia no eft ens: negatur. «quando Blctt nec eftqutdmecqualcmecquantiT.pIco^oebetmtelligi^ma tcrianon ettl^ocaliquiamcc Pe reqtaliamccpcre quanta IjoceitcpnonPetcrminatribfqrnttalisiveltaUsmeepricca ta e cctcra ;red taliter afomiaPcterminatur:qucrectpi« tur in ca :vndematerie quantum citoc ft n?repugnat no cflecalida x)clfrtgidam:rclpedalem:wlbipcdaIein:i?moi tnb^^cribircpugnatrdnefozme rubdantialts que recipit ccrtaoirporicioneinqualttatibuatccrcamagnitudiiic ct paruttatcm.ficutpiccbaturin qucrtlonePemaEimo^mini mo.ita q> materiazncc cft quid nec qualia 7C.l.iion Dctermi nat fibtaUquamfojmamfubrtanttalcmec aliqua foimam accidcntat€:fcdad quamlibetzquStumccpartcrui cftiipa cltmdifFerene:<uml?octanieftat^ipfafitCTie.C®drccfl damconfirmatioii5:iUudqd cftin pura potdtiaullud non eltiveni cfl:qd eftln potftiaobiccttua; Tcd tamen quod cit inpotcntiarecepi'iuabciiecn'ricutmatcria:oequaPiau5 enmquenione.C!3dtertiamconfi'rma(ionem;tunccj:cn teperfe fieret cn6:conccdo:zquadooicebatur:tncljcccct per fe vera e)c cntcfitenejnegamr^ule bcncrequcrctur:!! concederetur cjccnte fit eita per fe. nide piima ell in fenIU Pintfo.fecunda efiinrcnrucompofito.Snde^uiaepalbo alboperfefitmuficum.d^d quartam confirmationem Pi oy.y cum Comcnta.P(cie materiam efiemedium inter ens tnoncnedntclligit materiam eiTeintcrnd ena fimpliciter tena tactu:qi matertamee efi no cne rimpCr.ncc ens iactu ljocaliquid.CSdfc<3ampiincipalcmquid ritPicendum: pjccfcooarttculo.CSdtcrriampjquIdiltPiccndum ec tertio articulo. CSdquartam 7ad quintam patet quid fitPicaidumeequarto articulo.CSdreptampatcbitfos lutio liifequcnti quefiionc. ^^0ucftto.Xv. ritur qutntodccfmo vtru jpilmaritpcrfccognofclbilie:! ir piimo q> ficqi finonuunevide ir eiTcpiopferljoc q> noti cllet tante 1intellectu in Tatimmi^lntellectus nociTe .pioptcr Ijoc: qi titc moucret intebeettt idetiamreputatur fairum.ScdfalBp piobaturmam fi materia piimanonefTct :o lautus ir conrcquciitlaiqi eflc loco cft pattit fimiUfcr efTe iiiouobua locla cllpatl .Si ergo eit pamuttatia infinite; tuncquodlibetpoirccpatiTquodcftetlnouobnoctsfimul Trcmel.^rinitUter tunc eadempoilctcfrcmatcriaroitiacxt ficntia^iarifinairplatonisepiftcntto Ilomc.CSecundo vtPtcit Srifio.tn litera.Scdbocefifairum;quodpiobaf. tiam matcriaefi magiaens q> foinia zper confequenavide tur efTe maloilaactiuitatisq^foimaific videtur ;q> magis foima cognofcaturpennatcriamcpcconuerromilumptum paccnquuquacuiu^foimaPataliimatcrtaipotcficilerme ca.rcdtamciiilla foima nonpotcficirefincmatcria.iSt cos ..... „.CtCertto.illudquodnc fe intelUgib Ile. ergo magis illud quod efi :fcd quia r riapiefentlalitcr cft; videtur ip fit per fe (ntclKgibiUt recedens piobatur; quia anttcljiiftuB cfi per fe intelU^. . , Us.redancicbiifiuo non citicrgo quod iioiicRicfi per fe in tclliglbdc.allumptutn piobatur; qi aliquando erit verum Piccrcanticbiirtuo lutclltgltttrpcrfc:fc3quandoantid?ii fluo cft.crgo ab ctcrnoibccpiopofitiofuifictveraififuifiet foimata:antict?uiluoc(lpcrrcintelligibiU3.ird2uartoDe materia piima eft fcicnri.i:crgo videtur q> ifta fieper fe in^ tclligtbili3.anteccdeo eitanil.in ifio piimo: prcquccia te net: quia ocnullocflfciciitia quin fit perfe intciltgtbdc. Cli^ulntoaliqulapotcfl Ijaberc In intellectu fuo concc^ ptum reprentatiuiim tpfiua niatertc:zactualitcr fm illum conceptum mtelligerciqul conceptus eficaufatus in tntcl lectu tali fine Dtfiurfu.crgomatcriacfipcrfc irclligtbilis confequeiitiafenetiqiomncqdmrclligiturpcr conceptuj caufacumrm.'Dircurfu:pcrfcmt>[ltgi£;aiia.pbatur: quia altqs pStl^abcre tii intellectu conceptiT eiifie caufatum in fincDtrcurru.0cd conceptus cntia:liuc conceptus ciiifiib oidinatur Ifia vopens ni figntficando cfi rcptcfentatiuus indifferenter cuiufiibct entis ;zcum matena fit ena ficut oiccumeriiupiecedcntibuoircqutturconccpmmcncis ef^ fe rcptefcntatiuuni materie piime.C Serto, intellectus fitrationcfimllitudlnisircdinatcriacrimajiimcfunilta tii tcUcctunqi vtrunqicflinpurapotctiamamotcimrin iflo piimoiqnu-itcrlacflpurapotciittait in tertio ce anima Di fiturguntcUcctuspofiibulacflpura potentia. CBcptl» mo-ficutcfllnartcriccfiiunatura: cum ara imitetur na^ turaraquamunipotcfliredmatcriaartlfidaUiimcfiperfc cognorcibiliaicrgofimiKcer materia rcrumnamralium.r Ipocellinateriapiima.CiOctauo. materia ell piinciplum: vtpatet c]:blctisi7 cum puneipia Debeant eiTe notio» pn cipiatistrcum aliqua piinclpiataiquoium materia efl^n^ Clpiumifint per recognofiibiliqircquitur etiam materiartt per rcefrccsgitorcibllemiergo queftio vera, oppolitum cit ariflotefcs in piftno ca pttulo vltlmt tractatus,l^uiuspiimi .vbt Dicit quod ma? teria non ell cognofctbiUsnifiper analogiam adfomiani; eductoicaficcjjpotmntqimaceria noncflpcrfc cognofcl« bilis fed per foimam .5« ifta quettione pitmo videndum ell.vtrum materia piima fit paiTwitatis infinite Dequo ta gebatur in piimo argumento, fecundo videndum cfl an materia fiMimgiociisquainfoimaacriio vidediini cilde qucrico 7C4 jQuqntuniad piimurn fuppono piiiiio:^ cuilibet potenticactme coirefpondct potemia pailmaid eftquantum aliquapoccntiapotcflagcrciratiimvna alia potentia potcftpatiifcurcciperc.CTScciTdo fuppono viia poteitciaciTe actiuam immobiletnit nullo modo efie palTi' bilcmmecaltculuoocnouocfTcrcceptibllciquceflficactl» ua:quod nullo modo paniua.TboceftDemfteSIrlll.ocra: uo‘buluo:7.cf|.mcrapl?ffice.fnScrtio fupponoi quod om nia que funtiiitcr materiam piimam:<tp:imuinagcnc tm mobilcifmit aliquo modo actiuaict aliquo modo pafl iua. CSuiicfitpiliiiaconclufioiquod materia piinia cftpaiTt uitattsinfiniteictcfllic paffiua quod nullo modo actiua. Soc piobatur .nam vnaeft potentia actiua: quenullo mo< oertpaf1lua:vt patet per vna fuppofitfoncmiltctcullibcc porcntleactiuccoircrpondctviiapotcntlapat1iua:quetd« iumpotcflrecfpcrc:quantu|llapotetiaactfuapotcft age rc;vt patet per pitinam rupporitione:fed potcnrta paffiua coirerpondeiio potenticacciuc cfl matcrlapiima:crgo>af' rumptumptobatur:nainpcrrertiamrupporirionc:quod« libetquodclliiitcr potentiam pifmam actiuam: etpiinia matcrtannaliquo modo eft actluum :z aliquo modo paiTi^: uum;etnuliuiticftpurepatfiuum:qul3iiuUumcouim coi« refpoudctporenttcpitmeactlue:red porcttaactfuacftacti uitatia iiifinitc:ct efific actiua quod nullo modo cll paflh iiaicrgorinnlitcr materia piimacll potentia pure paffiua: eciuillomodoac|iua;ctcuiitnibctrcccprtua:cutus ptiina canr4eilptodiicriua:7per confequena eft paffiuitatia iiu fiiifrcificucpitmacaiifacftactmiraiisiufimrc.^tcttpocre quttiirquod fipiimacaufa actiua pollet faccrcidcm coipus ftiimUtfcmclcfic in buicifiolocio;qiiod materia pii' ma pofrcebocpari;ctbocparcc:qmacuiur(ibcniuri’ri.ii'ft rcccptiuacuuiopnmacaufaeft pioducttiia.l]! Secundo fequitur qi fi ptinia cauf.i faccrer eandem materiam foittO' cfie'Komc:ctmateriamplafomocfic'p‘aviliiio:iiuodiioti poilctqimll?iIarcfoucm:i:iriDcftrncicrplqtoiic; velHi r-
fucco!ruptt5i0;q6cfilfuiii;rtis»mD(ctii5cft.C'i^c>‘fiofC5 qucrctur viiullti ciis iiit^incru Tueiiarurc fc‘prittu cozruni pci'cc;rc<lf?occ{irjirum.qtlicurUgifDcii0turisaiitmaltu Dcpl?cmcc;q> cii Diii viicrit asgrcgat Ugna ficca :ciutbuo congregatio facitcn alis fuig motiTtUgnailla incenduns turiqmbuo accciirisv>o!atlnicnc:tconiburiefc.?fmatC5 net Oc fc.C[iauarto fic fcqucrctur q’ nullff ens Ijabcrct tes dmocfHOT<ucrc!rcuocfuoc)rc;rcdljocdV.fairH5:Dcqbuf» dl tctulioiqiic Olent fcljrc tcdiuoc cani vltaipiTtla tenet ocrc.C^Sutntopcr TLincoiitcfemtntructamfooocrcfle’ KioiitbusradlotiT.vbinarTat^^ircavniipoliiruntquida fnotecifup qb^fit ita rnifoimis regularloie reflcrtoradip rumroUoi^ibtcIitanta tcpcrieo^l^icolbtecilicntcgrt «ut taiidlu cp taiidc Ijabait tcdlii oc vita fua :zfaltant m qticiida nuuiti fluentefub illis niontibusirfubnicrgntur: qO no cflctifi appeteret fe permancrc-C^^to aliqui 1?05 niliicsoefparatifufpedmufcipoe.qSnociret fi appeteret repcrmancrc.CnScptinio.namquiaaappctuntoifpoucii tiaadcfuBcoiniptionan.vtptiDeappctcntibusmmiam abundantia cibi:vclpotU8:vclcoitu3:velljmdi.Cigicta= uo.namultifuntl^okouavirtuoriqlibcntcr vellet inoit pioocfcnficcrcipublicciergo.Cflobo-niatcriapuniaiio appctitrcpcnnancrci^tamcniargcloqucdo matcriapiis madiens naturalc.gnoiiqiilibct ens tc.pncla tenet: afis jibaf :qiappetcrceliagcrc ;mo materia pumaiiullomS agit cuipfanulli^ritaaimtatieiOipaillultans iniinitc.rt puuGOiccbatur.C^cetmo.riinatci'iapnmappctc]'ctali:: quid ;vclcrgoappctcrctl?ocqi3babct:vclilluaquoiinoii l?};nopiiiniTc*eoq’appcflruDfitronccarcflc;iiccrcOm;qj l?occ|Uool appeteret maviineeircHoiiiiagnanda:f5q:fo:s magnauda nil?ilcft:rcqmturtpappctcrct ipfan)q»nii?il appcrcrct:tappctedoappctcrct:quod Implicatcontradi ctionc.C^1ndccimo.nbqtilibct ais cognofeit ergo noqd Ilbctappctit :z per piis non quodlibctciis appetit feper mancrc-.pntla tenct;qi appetitus fit cum cognitione: zcft opatio virtutis co0nittue.§-<E®uodccimo.caloi natura» lis cornipes Ijumidii tadicalcaglt adfttjpfius coiruptio nc§pntiaecuct;aneptob3Cimqicaloiualio oferuaturiu bumldoradtcali tanq; in fubiccto piopiio $illo coirupto coiruplturcalomaturalls-.zpcr pnsncaloinaturalicas gitpioco'.ruptioiieljumldifcquitur^cppcoiruptioefuf)p= iiu8.C®«<>notcrtlofequlfq>nuncp puiiagcrctiii fumn contrarti).l20(anteltfalfuin:qitiTcagcrctadcoiruptiptic fuljpfmsicnno fiat actio ptrarij in ptrariii iiifi fiat reactio zbocoibus pditiontbusad bocrequifitisferuatis: vto; videri piimo oc gfiatioc zc.C®ccimoQrto.fcqrcf gnulla ciretcoirupttonaturalisiftljoccIVfMfumiqiiiipiimocc» lidicpaliqcft violcca:z 3liqnaturalt6:?fitispbatur:qiq libet cfictabecmnfccoz contra incllHatione; naturalem ipfiuo pdfli.Ci3ectiiioqu(uto.(iqucftloplTct vera: veler» go appeteret fe pinanerc^ tepus finitiivel iiifinitu:non fe cuiiaomodo:qicpquonopot manere per tempus infiai» tunr.fequltwrtalemappctttumcircfrufha.vtpatctpHino ccli.'Hcc primo modo: quia poli$ maneret per illud teni» pusnon amplius appctcrctfcpcrm3ncrc:zp<r cofeques nonquodlibet ens zc> oppofituiiifunt arlftotclee^ £cmen tatoitn fincljuiuopumillbiioiccntco^mljilappctltrui Ipfiuo coiuptioncm :fcdquodlibct otUgttre permanere. 3nlfia queftionepumo videndum cflocappctim aliqua liter Difiinitiucizotutfmc.CStcundoponendcfutqda; conclufioitcsDcqucfito.C^crtioocfccndaiad materia Ocqna tangebatur ante oppofitum. €iuantumad pjimufdaiduertft* &ppe^ ticusfit cnelnclinattoalicuiuoadaliqdtvcladalfqualV eirc:verbtgta;quiTaliq,^gacftaiiqlitcr incuruacaperres fia:ioiic;tuctilcimuo tpamappctcrcrcctitudinem:ci: eo q» inclinatur ad ciTcrecta. CE’£uc fit piima oiliinctio qiap» pctlt:ifiqiildat3inatiiralio:zqiiidd aiaUsmaruralis elt^ fit fine cognitioeilli'’q4riciiictinafadaUqd vt ad aliqua litcv cilc:licut eiVocappctinivirgcacirectitudliiavclap» petitus graulooeoirumvcIlcuisfniTititi: Tcdappcnc^aia iio cft qfit efi cognitoc (pi^appptif.-rt clt appetitus Ijois qiioappcttt taliter vcltalVcilc.iEtpoiTetvItcri^Pillmgul q’buplcccfianimali8appctitnoiquidainfcnritiuus: quu dam fntcllcctluusipumuB efiqiiifitcu cognitione fciifus fecundus cflqulfitcumcogmtioncmtcllcctus zc.CSc» cundaofdinctto.qificueotfiinguiturouplcc potcntia;rc5 actmazpalTiua-.zfim ljocouplcEcftappcciruc:re5acrlu’z pafliuii9:actiuusqut lncIinat:paiTiuusqut iclinamr.ffll tamen fetendumq’ fatis Impiopile zmctapl^oilcc: appeti» tus patliuusotciturappetitus. «Buantum ad fecundtt poliuntur coiidu* fioncB.^iitmj.nulliiatscoporitu epmatcriazfoima pot mancregpetuo.l?ocpbatur;qiquodlibcrrale cflccpofi» fii er contrariis vel falte inipo elialiquid qiS rcqiiirif ad fuii cnc:culallqd cft contraniT: §qi5libet talcaliqn cozriT» pctur:?ftttatcnct:qiocl?nBConfrarinel>eozruptibile:fcd Dcco:ruptibilealiquadocozriipcf;anspt;; qziri quolibet copofitocEmatcriazfozmafuntqualiratcs pzime:vcl cis ftfcs:q requiruntur ad ciTc taliscompofiri-fE^cda coctu fio.nonciTetDceoivniucrfiqjquodltbctgpctiic maneret: Ijoc .pbamrafimllt in pictuviszqifi parietes buluofcbolc ocscfTcntpcrtotncoIozatlcolozealbo nocfTctranta pni» cbiltudol?utusfcbole:ficutriefTctcoloiar3 colote alboct viridi;zricocfmgBli3.!6trimtlimodocftlnvninerfo;qa fiomniafcmpermaiierecnoeettantapulcljzttudoinviii» uerfo;ficurcftmodo;quiicoiriipiimr aliqzgnanturaliq. feocidepott>cctararlliifonis;qtrip!urc6 vociferarent equealtc:noii eflet tanta bcketarto in audiendo ;fient fi vime cantaret alrc:zalius bafi'e:z fic oc fingulis. C!^cr» na pclurio.qinullumcozruptlbilcappctitfcpmancrcpcr pcmcizIjocfimindiuWumbocpbatunqnla ijoccfiimpof iibilc:vtpatctppzima conclufionamodoctitianaturalia appetitu tiaruraliiioappctuiitimpoflibilaqnia talis ap» pctituoeilct tTufh-a:njodoocusznaturaniljilagtintfru« (lra.Sedo.cntla naturalia non appctmttappcntu natura li:nifi illud quodvniucrruinbccoiatzmanctpulcljium:r5 coiruptibtlia manere nonbecoiatvnlucrfimnvrpatctpcr fceiindam conclufioncmzergo.maiozpatctzqt ocus zinfcl llgcticqnc fuut rcctozcs zgubcritatozeo vnlucrfi: notncli nantnatura'la:mfiadlllaqucfuntptobccotcviilucrri:f; entia naturalia nil^l appetunt naturaliter nlfi ad quod :nclmaiiniraPeo;zabintcUigcnttis.Ci@Udttacocliirio. cp coiruptibilla nonpoiTunt manere per tempusinltnltu5: l^ocpatct per erpenentUm.Ci^uintatonclurib.q' entia naturalia cozrupttbilianaturalitcrappctunrrcpcriiiaiic» refim iudtulduumpcrrcnipusfiiiitum:l?oc patct:quiavi demus entianaturaliamanercp tepus finitum, Si ergo ipfa nonappeteret fcpmaitcrcp Illud fj5o/feqrcturq>tpa pnianCrcp illud tepus cfictcotrainclmatioiienaturalcj cbzum:quod videtur incoiiucniais.Scfio.nam videmus qz etiam naturalia cntiaiqufiruntertta loca pptia in qui» bus poiTiintcoiiferuari:mouccurart ea fi niljtl fit pl?>l>cs fcd bocndcfictirinoiKfientiiicIfnata edcneuduni in illis locis pzopter co)j.conrcruationcn»tcmpoialc:gprcqiicns boc videtur edefigmiep appetunt rcpamancrc ptepus. 'Zertio permanere cft bonum'epoitibilc entibus naturali buoicrgo naturaliter ijoc appetunt entia natiiraliaipniia tciicf.qz oia bonii appctuntianc p;:qz et z permanere coit ucniuntmiiiiccac.quarto naturalia entia lucuraivappe» tunt:p qb pntaiTimilari pmo zopttmo, i5inancrep tepus aliqtraiUiiiilaturpzlmoz optimo manetppcCue.crgo. C^ertacoiicliifio q> $uis ctia naturalia appetiit fe pma nercprpefimlndluiduii:z iidppetuc:trippctucappctunt fepmancrcPinfpecic.l?ocp5:qil5.oceftbonumzcls poliis btle:gbocappemiit:pntia tenet v'tpnus:zpilmapsmaio rla pt5;p boc afllmilatur pzimo toptinio.z feiSa pars etta prjiquiaqtuisiflcljomononpollitmaiicrcppctueiMiiicii ppccucpotttianerebomo:qibocno impedit aliqua pzie» raa:nccp )?oc tndccozatur vniiierfUMiiiino magis oziiatur pcrppertio mancreijomiiicfim (Vccic.z l?ocDiclt/£omcn5 tatoifciJooeaia.f.cp natura Diurna Vidit entia naturalia nou polle ppctuart fm indimdiium :mtrerra eRoadocls virtutem talciniquapoHUiit generare fiblfifezzficfiinrpc ciciiiperpctuarizc.paret. 0tiammad tcrtliun artioiUiin fit ptima conclufioicp materiaappetitfomia:^'baturtqz (i iid fcqrcf qtqllbetgfjatiocct piolc'ta: fjljocctalfuiiuz j>2ilriR.piio ccli:pfi(ta.pbatur:qieccapi2Cipiocii:ti'irceo.3dfaluaiidaj ggnatioiic
^sauefHo.i.'^ ^o.xvii. crgogcitcraHoncnaturalcopjcacrtcapUncipiomtiinfcco paflluoiridinatoad l^abcndufoitna generandi. CScdo. naej:quoinateriandpdtcner>nefo2rna:^rn pdicta:zquod entia naturaliandpoiTuntmancreppctuc ^nt DidtuiduiT: vtokcucitin fecundo arttculo:rcdaliqricotrumpun{fequl turtuncfoiraacojncojriTptlnmatcriatrp confequens fccjs rurinatertal?alici'eincUnationeadalia fotmItpolTq; non p6tc(rcrincfoima.CScdacocIufio.qdniatcr<an6appccit fo2niaappctituanimal(:,pbaf:quidcognofctt.C^crt>3cd clurio.matcrlaappctitro2tna appetitu 2taturaH.t?ocpbatur qtl?abctiticlinationcnaturalcinadfo2maabfcpcogi)itione ctueitconfirmafiqtvnnqdcRimpcrfectfbilcappctitruapfc ctioneappetltunaturaliifcd materia cftperPccttbilifl:rrbiJ mael^perfectiodua.crgo.Ci^uartacodurio.maceriaaps pctltfo2ma;qu3l?5pcr modii cdpiacciieipiobaturiq: illud qd ab aliquoappetitur policp illdl^abct; placet Tibiboc l?a bcre:redinaantc$l?abu!cro2iHi:qul mol?5;appctcbat ca ergo:poli<$eal?abecappctlccamappetttu cdpiaccntic me tapl?02tce Dicte. conclnfto.qdmareria appetit fotmagcnerandapmodiTocrrdcrii.'l70Cp:obatur:qt quali <iand>?abctadt;>ucaliqudrem;r;appct(ceat?abere:Dictm^ taleDcfpderareilll:tricin;ppoutotnateriaappctit fotma quand^$'.redapranataeni7aberepcr modii DeffdCTti ap^ petitel.C®cdbiceeqiioenejcquoniatcriaclipure paiil^ ua^appeticfoimiiciiappetcreritagcrc.^dcrpSdeoqd no appetit eaappctituactiuoiquleli indinare.fcdpafriuo fo; lumiquieliincUnariietaliteriiidinafacdo? iutelligetiis 7aDeo. (ESecundobicoqd matcriaqiieninfbtmatavna foima perfecta tfit ita perfecta qd nopoflitl?abcre ipfectio remmoefl fatiata illaifed adl^uc efl inclinata adbabedum vnaalii:quccftimperfect(ot.ctDtcoq’boccftppterPeco2c 7pulcI^Utudinc vniucrfivtDictii fUlc.(ESed Dices que ree cliappetttuemarericivclekmatcrtaivelalidd fuperaddi; tummatcrie:Dlco 7eli fecta codufio :9appetttua materie noeft aliquares materie fijperadditailjoc piobaftqi fle vel eftet fotma fubflantlalio:vcl accidStalis.f; queetiqt oafivcl tnaterfa appeteret illud quod cflappctitiivcl ran$ babitn velaliddpabedinz tuncDc illo appetitu quo appeterer,illit appetiti? querere anciTeematcria:velTCQruperaddita ma$ terie.fiDieafpiimiiftaudncratinpilmo:fi fccundncrtt^>5 ceflUa ininftuitti.CSepttmacoclufio cft:qd epuis Ijic ters minusmateria^illetcrmtn* appetituorupponaittpcade re.f.,pmateria!DtfFeruiittn Inconotationcivt patet iubifFk nitionibusetptimetibusqdnominioljoiit terminotii:et to folctDicilquodmateriazappetltuoruiitldcin rcatitcriDifs ferunt tamenratione 7c. ad rationes pilncipalcs.ad pilniam fe^ queretur qrignto 7C.negatur cdfequftia:qt adl?oc inclinaf accio ciiignfsnonpoflit perpetue mancrcir fi maneret iIo (0 fuonaturali nocoiniperctC^d fecundi Dico qdfi alk qdUgnuDerccndcrcttiTcnaturaUterappetic eflcDeo2ru3:f$ ficaditadigucmiboccnacafu. CBd tcrtianiDcpl^culce Dico quod cpdtu p^cnij; etinidiu appetit fc permanere 2cp quondDatur vltlmiiinfUnodre pbcntcts.fcdqiifcutit et quodaintlinctu nature fe iid polle maiicreipicparat eDifpo nitadbocutfic fiiUvt poHitad minus permanere f} ipecic: «tiic aggregat ligna t ea Inccditit c5buritur.t foite fi non coburercturno Diutius viucret!nectuncaliapl?ciiU: cj: ca Scnerarctur.C®dquartaDcvctula;Dico^ci?uis{pfaDicat oie fc Ijaberc tediii Dc vita fuatljoc tii cotdc nooptat.CSld qitta auctoiitate Uincoutcitris :Dico q> illi bonnnes in illa terra tantii uiuiTtqd foite iiidpiutljabcrcmifcrias ?DoIos res:t membiaredduuf tande ttaoura iinepta quod nibil boni poiruiti facerc27 tunc appeteteo coii? miferia nd cfle ca duntadfluuios7fefubmcrguiit.C^dfci;ticdfiimlitcrDi coDciUisqftirpcdiitfciqdiidappctutit fendefreded eoiit mtferti no eflciz fic Sciunt fcipfos nonelTc ;viidc fi aliquo modo polTciitfacerceoitT miferti ndcllefiiicboc vfacerent fe nd cflciracerent imo Ubctifnine.^el pdt Dici:qd bene ali quiUppetiit feno cITemdappctltunamralnfcd appetitu vi li 7coiruptiuo fciifnali 7intcUcctuali.Cr^d reptimam dico qdbcncaliqut appetunt allquaiqDllbonuntadcoi^ coiru p«one:7adquefcqmmrconcoiruptio.T>ndcbaiccflpoiri bile 1$ aliqs appetatantecedens alicui^ cdfequctieit tamc ndappetat cofequcitsiqi no appetit pfcquctia ciTc bonam. vndcaliqbfiappctuntmultfipotarcqtrindappetunt mo; ri:quodtamciirequtturad niuUiTpotarcinccappcturcoiire quctiiel1cbona.r.ill3:muitnpot3tcrgomoiitur.CI2ld ocs tauamoicoqdljomincsiqui pugnant ;pDcfcufione rcipua bliccvfqsadmoitcnoappctmitmoiijfcdappctuntDcfcns fioneretpublicc:itaqdctii appetunt antecedens alicuius pntie:7 tamend appetunt pns.Sld nonaiquu Dicit aMcfc; TeelfagerciDicocppatctfolutlocpDictte in qftloiie. C^ld Decima vclappcteret7C.Dicoqdvcri?qi tenet no eode mos do:rtDfctnerttnqucflionc.7 qunDiccbaturndillaquIljj: qiappctitus cHratlonecarcnticicdccdoDcappctitu ^ui cfi pcrmodnDcfrdcrijihnoDciUoqckpniodn coplacctie.ct qun vltcrius Dtccbatmd appctitfoimfgcneradaiqi illa aU l;>tlcfl.cdccdo.ergoappctens foima generandi nibilappcs titnie^ocdfcquctiS.Scd bncdccdoqdappetcsfotmagcne ratidambilqd efl appetitifaltc illo md quoappctltfotmat gcncrandi.cn quoadljiicflarqdappetcnotbimngcnciadS appetatohqdiqiljocvcrbiTappctitamplfatfldfnpponed» XI eo qd ellircl qdpotcflcgc.flJld vndccimaDicoqd bene Aibatqdndquodlibctcnsappctit pmancrcappctftuaiaU fcdndnaturali.C.XIdDuodcciiuiDtcoqdcaloi coirnpcns l7umtdfiradtcalcpitncipalfrcriiitciiditrun:iugtnctn;f5 ad coiruptioncml^umidivadicaiteifeqniturcoivuptio caloiis natuTalisietfajcaloiiiaturaltoappctitanteccdcns alicui^ pfcqueticindtripfequcsiqindappetitprcqultia clTcbona. CSdDecima tertiaguf? Dfcif puil ndagit tn piinnicMtnr ndappctierepattacotrarioinqdagitif} appetit illud coi: rt7pcic7ribiaillmllare;riuc0ciicrarcfibirimllc.CadDecf mi quarti rcqiteretur^nullaeHetcoiruptto;ncgaf.imocll naturalisadbuccrptematcrfe vel er parte fbimcgcncran dccpuis fit violenta erparte foimccoiruptc vel coirnmpcii dc.C^dDeclmiqulntaDicoqd appetitfepmanerc prps ftnitinzqui? Dictfergof Ilo rlapfond appetit fcpcrmancre: concedifiqi tunend cfl;nil?iIominus tn tn quolibet inflanti intrinfccoilliusboififfiAuamanetappctitfc vltcnuspcr» manerc:qutanon DatuT'vltinminiuflius cflc ciuo.7 fic efl Unis lautus piimiliDii. C5infS5'p>iinii Ubii 'fbijvficomm. Ci^ucllioncs fuper fcdo ^Ijtfico^ciufdc maglllri Jllbcr tiDe Saroniaincipiunt. ^^Sucllfopzfma';^ Sjrcatondum Ubsvi ^pljVficoHlquerimr. ^mTqd-' libet ens naturale Ipabeat ife pitnciplnactiuum7paiTiuuni fui motus? quietis naturalis 7arguitur pilmo quodnd :qi celum cllcnsiiaturalcittamc 110 l^abct inrcpiiiictpiiim fiii motus actiuu5;qi piincipiunt lacriutT motus celi cflipfa in:^ 'tclfigcntia reparata ;qucnoii Dlcitljabcrclcipfum;? cnceli? fitmctuiincipiu pam motu07c.C<’ccRdo.matcri8piimacil'ens naturale? non babetmrcjiunctpinactiunfutmotusvclquietisicrgo que litofaifa:corequct{atcnct:7pilmap3rs anrccedcrisp3:qt materia piiiuandcfl ens artiActalcmiodo Dcnumcrocom; qiicfuntquodltbct eflartiftcialeautnaturale.feciidapars antecedetis patet ct eosqi niateriain fnl natura cfiriiitplcp omnipitiicipioeircntiaUcarensiraltcqd ricpilucipiti cllcii tla:efui.CScrtiopdtar{HillDeafalntclIcctiua7Dclntellk gcntiiS7Dcali!E fbimio rub-^atiallbus? acctdctaUb’:qitc omittacitrintfimpliciamonl^abcntmfcpiiiiclpfa actiua 7 pairmafuf motus 7quietiS27qn(0vocanf reo naturales. Gi^uarto motusgraulsDeoifiimcrirco naniralisiqinoii artificiaUs;? tamend 1^3 infepiinciptn motus?qccioiquia alttcriiiotuoc)rctmotus;7adnioru eflet mutatio iqdcll ^ 2lrillo.v.l?uiuo. G<Snfnto.cclii 7 ignis in fpb^afua funt cnttanaturalia:? tainc no Ijabcnr in rcpilnclpiil fiic qctio; patet qt mt$ qutcfcnnt fcd cotiimc moucnficrgocoiuin nd
^^ScamduBlf>by(Ic02ttm5<45 icft ()ufes!7g cofequee imlUT cft pnclpiii quictie:qi eius qd quic fcitiiimcdiocmi7nun$moucf;ciTergo dusnocn motus rcquifimllncdcpHitcipiuruimotusntamc cltciie natura:^ lc.ci'sonoqiiodltbcccnsiiaturalct?;infepikiptii fuirnof ?q‘«is.<n»epttmo ocrceiidataUq^ grauetunc iiit crim qd ocrccridic ttoii l?abct in Te puclpiii qctia qt tunc cius quies iiocftiqi illiuBqdnoIeft-nulliI.cftpnncipim^Bprcqucano ertpitricipiuqctlsicrsoqlbiofalfaicitritcns numraCctftCr cii aliqd ens nalc^qcrcituuc ci^iio cil piicipin fui mot^qi ci^ mot*no c(t.cr0o 7C.Ci3tt4UO.mot^rei naturalis ?filV qcs no runt aliud nifi ipff reoinct iiararali3:mo q: nulla res na (uralisb3lnrepHnclpmactiu<npalllunfut tpfiusrequitur nulli Ipabercptiiicipltt motus 7quietis. Cnono.ldcmno l^abetttircpunciptit oppoftcouT.Sed momsetqutes fune oppofitaergotc. 3noppoStum argatmn^cft Jlriflo.di pii nio tractatut^uiuerccundiiponcscilfrcreiitia tntcr^iaturac Uaiz ar[iticlaUa:riiccQ:qd ciie naturale inquautii naturale I?; iiifc puncipin actiun zpalHuum luiniocuo tqetis.rjar^ ttiidaUa inquatii artificialia nol^ntiiifcpiuKiptn fui mo: tus 7C.modo cti ptetio rcdnpUcatma rcduplicct oc oi fpc: clc:rcquttqi|jeccfl vera omne ens naturalc;b;tnrcpucipm motus zquleCis.CHa ifta qudliocpilmo ponede funf oi^ Dtfioncs.rccuiido couclurioncs. Quantum adpimnitti fit bccp:fnm oiftiii# ctio quod cne naruralct^pifDupKcifcriftncre tlarge: flri^ cfcfolimicnBiiatiiralcPictfpcrfereojfii5citll-inBn’rtrH>i> nio vcl lap/6 vei aliquod l^iiidtitiflomo ncciiiafcria ncc foi manccaccidcusotcuiif entia naturalia qjuio bene oicanf natura:riuccitriaPninatura.ienonafuralclarecDtcif.put cstcditrcnofolnadfubiiltlapfcfcoirmnexirtetcired ctia ad pilcipia cius;7 caufas zacctdccla zopatioes naturales clusit iflo mo bilDiclm^ materis z Foiral ciTc eno naturale f5 tjoc tf»piopiic.m6 in titulo queftionls capitur ens uaru= ralcnTlctciepIjocroliiitiirratiofactaDeaUsrtiematcria: 7PC alijsno pTe ftjbfiflcttb^iqi lUa Ibrlcccno funt entia na turalia-CS^attiflinctto qd pilncipiti pafliun motus tisidi tripUcitcr.^nomo^ IHo qdnolaf mouerivcl qcrcerc. ;0bi gratia:«c(t1?6 vel laplsmiT inoucE vel qercic.C©cda moDiclEilludiyftibijctf motui wlqu(cti:7ficPiciniiio niS5 dTcpuclpinpailiuu tale.CScrtiomotalcpilcipmpalTiun qdrcliftit motuuverblgratlafietrct aliquod miptuDcrccndens qd Ijabcretin fe ouoe gradus Icultatta zquatuoi gra uitatisitimcilli DUO gradusUuitatispofluntbicl pilctpin intrinfccit pafliun talis motuoic accipiendo ficpiictpin paf fiiHvqnoddacIliittrtnrccnrvitam ctcplifiqatueftir qddaj cftc>;trlnrcciificutcfliticdiii:namljoccriamreriftitar<cdctt tDefccdcnMitficaccipiturpimdpinpaniunqunDtcifvclo citate motusattcndi'pcnc£ppoitionc5 agentis ad pailiim vclpiincipiilpaUiuum.CSiertiaDifliiKrio^piincipiuacs tiuu; Dupliciter accipitur.viioinodo.ptoimarubftatiali tn: clinantcadmotn:vcladqutctc.rcdo modoptoirnaacdde» tali.quccntauiSt inftrumcntnmcdiantcquofoimarubflan tialioagittalcmotnvclquleteitFmboc lolctoiffingut qd. Duplei^cn:punciptnacrLUiiniotus 7quidio:quodda eflpil ctpalcvtcfttbimarubriatialieiquoddlvero InlSrumctalc;. vtcntbiiiiaacddctalio vcrbigratia:fmq>punclpiiiaceiuit piitidpalcDcrccnriisipriiis.grauto'd>foiniarubll3iiti3lla illiusgrauisired innrumctalcenipragrauitaoitfiFrpimci pinacamipiicipalcaugiiictatioiiio vel nurritidiseR tpla ainma.puiinpinaiTtinllrumeralcdSiprccalot naturalis. C^uartaDiniiictio.qMiiomnqda clStiaruralienjdaviolc tusitquidaptcr iiatiiramiocusnaturalisaliculusDicitur dlcadqultalcmobile iiiclmaEpruanaturapioptcrralutc 7pfectionS talis rdivndc nutritio cftjjptcrralutctprerua tloiic illius qdnutrttur.2iIugiiiciiratio vero^pter pfcctio^ nciniDcrccruograuisiTafccfus Icuisjiptcrpfcruationcma ptalcmotiicntlauaturaliavciiiuntad loca fua naturalia 111 qbuscdferuaRfiredmotuoviolcntuoDiciturqefl contra naturale inclinatione iprmsmobilisificutdlafccufusgra wiawDerccnfuolcms.TppoitionabilitcrDlcaturDeqiiictc. motus ance qiu indtalicul zncedt uaturaiio nccviolctuo Dicitur iIltincncpicrcrnatura.vtcllmQt^ctrciiliirio iguis inruarpbcra.bocpBtrtcj:6cdurtioncpl?llofopI?i inpiimo Dccdo.CiQmntaDiniiictio.qjcclnpotfumi DiipUcitcnvcl cuminciufioncmotozis vel cncrclufioaemotouo.tricDeDi ibinctionibuo. 0ud!itiini ad fccundamtfif piima codufio accipicdo eno naturale largcmd quodlibct ens naturale !?j Infepiinctpium flUmotiiozqinctioiipocparce ocaimna iiis teUccmiaiDcmateriaiDctntclUgctijs zijinoi.CSccunda conclurio.acciplcdocEluinescludciidomotoiemn51jsbeti fcpiincipmmactiuniiccpaflluumfui motuoiboc piobafiqt no actluum:qjfalc'cll motont talis ni6 d^cwlurusmecpaf fiuum:qil?occftipfuimnctinlbllaiicl?abctrciprnm.CS:cr tia conclurioacdpicndocclmncnmcluiione moroiio ;ipiit l?abetinfcpimctpiuactlunpiiiKipalc;7pi(ndpiupafliuu5 rulmotiistDOcparetiqtficaggrcgafinreifl-aDuo.r.motoics 7fubicctU5 motus mius.f.iftSfiibltantia rimplicciqmouc tur.CtSiiartaconclufio.qdiDfuraccIumficaccipicdo nou IjabetiiifcpiinciptuinftrumctalcacrliiiTnccpafiluumtcrj fiomodoritmptiim.f.pcoqdrcriflitmouciuiipatctljociq: Intclllgcntis nd'inouctcclmn mediante aliquo iiiftrumdto fcd immediate ;fcdficnoncIbDc foimarubtentiaU granis Stllniiiouctgraucgratufatc:irimilircrinceloiul?ilrcfi iouc!ifi;qimoucturabfq5omni rcfiftciitlaivndc quan tiimcRccccpartcpotcntiezrcfiffcnneivnapotcntiaiquans tacilrfpotcntiavniusmurcemoflctinouerccclumcirculari rcr.?r'auiiitaconcliirio.clcmciitafimpliciatamfubft3tia» iitcrq^qimbratiiicnd babciiriiircpnncipiiim palTiuumca pieiidopiiiicipiiipailiuiim pio illo qdrcriflitmoucnti:boc n-iiocnciitCimpiulaqi- ' mcttrinfcciificacclpicndo namboccftipfummctmedinv fccndcrctinvaeuomociretibiptiiicipini; cum iicccxtrtnfcciTiaccipicndopiincipin paiTiiin modo pjc» dtcto.CSci:ta oclurio.quortiibctcno naturalcf?abet in fc piinclpiiTactluii zpaiTiiminfui iiiofuo zquietis naturalis. vclipfummctcftipfumpiincipiiTpafrmumriucmoiicaE fw rcfcrtDlccreljoc!?3bctmrc pifcipiiis '-“'-otusiqt Cum boc palTiuuin.patct: 'dDC iiitriiircs motus zD(ccrcl?ocbabctinfe piii pofito va.mobilcno moucatur ti clpiumncriimfiiim '' tcffinouere.B.^m irtuncadbucbabctin fcpii< tusiqiljabctaliquid infe qd ipfut p® isanipliamrabiUorcrmino aettuum noaiit aly piinclpiniz Ita iio fcquitur babet in Te piincipiil actluiintoruoicrgobabctinrepuncipinmotus.Simlli mo dooicafnrDcpnndpiopaiTmoipruniDldturqipdtpati vt nioucatiirvelquicrcat.3ftaconclufio,pba{ric:oinnis mo= tuo iiatnraliocft fuifum ivelocoiruraivcl drcularisivt pa: tctp 2iriffo.puniocdiifcdq«odcunq5cn3naturaLeqd mo ucnir aliquo iffoiujinotunnamralitcribabct in fealiquid quod fiibijciiur illi motui.f,illud qd moiictiir 7illud'qd fa^ citilliiraotii:7bocpatcrtaniocmictiDq^DcclcmcutfBrfm5 ’‘---icmotos IcipiUiii s.pptcrquod notans iicut ergo Dictum c(l :u ppoitionaliteroicamDe qiiicrc.viidc^imnioiiiitJ telUgciiriarcicndnmelbqiiod^uiofoitcianitocalistcrra quicrcat:tamciibabctinfcpiliicipiilactluummom8:qibd bctinrefbiinafubfbantialcimquc^uisDefactondmoueac ipraimtamenpotcflipfaiii mouerciquia potefleflccjctralo.» cumfiium fecundum fetoti:vel fccimdiialiqua cius parte: 7tuiicfoimainoucrct tprannzpconrcqueiiscratantcvcri» DicereillafomiSponemoucrcipram.SiimUtcrcpiiisaltqd ctptumpatliuumivcl cfcat.CScptimacoii iintriturvcl augetur: 7nonqnicfcatirainciibabctin repifri cfliiliudmetqiiod poteft’ pati quod d qiiodlibct eno 1^^^ Lozaugmaitationimradbucffno actu cTctur baberct in Ibpiincipluj quod po ’m vclaugmciiratlonciTrimilitcrpuncfi polTct .ncipin altcrationis videbitur fu ritremnvcli faccrcuutrit qdpotcH l?oc pati.De motuv quertioiicrcqucntt. ad rationes piincipatcs.Sldpiima^ ad altas vfip adoctauaiuincluriue apparet folutloin rcciTda articulo
<mpofltbiH0:crGofitiotxt?abctinfcpiinclpium fuc Qeaevas tionisncccoiruptioiuo;tunccttflmnonl?iibccmrcp:inds piumfuc 9Ucrationis.Cii3uarto fcqucrctur quod aliquid t?abcrct lu fccoiitrarla.Scd Ijoc cft falfumit contraMffinis ttoiicm contmriomm:quiauon infunt eidem nifi vicifTim: confequentia tciict:qufaaltcratio non cll inter contraria. diSu<nto.ri qucfKo cfTctvcra marima Dc aqua calefacta qucpcrfcipfainaltcramra caliditatcin frigiditatem -.fed t^ocnoncil verumquia tunc reqiicretiirquoda ptopottioc niitiode incqualttatia pioucntrctactic>:fedboccflf3lfum:t piobaturconrcqucntia-.quiaaquapotcnefrctaittu; calida quod iUi^multo plus cib dc caliditatc $be frigiditateimo do ftab aliquo intriiifccoreduccrcturad frigiditatem Ijoc nonvideretur «ifiafrigtdltatejquamadljucljabetiquccot rumpitillamcaltditatem-.zcumillaritminouopotenticiq; caliditasdcquiturconfequcnstUatum.CStitiofiiiqtiarc ducercturab intrinfccondfrigld{tatcm:rcqucrctur.q)ali5 quid ageretvitra gradumptopiiunufcd tjoccfl falfum;-j eo fcquentlap»batur:quiafrigiditas ibi manens pofticalcfa ctlonemaque ageret intentioic frigiditatCin illa aqu3:$ ipfamctcirct. 3noppofmira argurtur-lffeiimo ocmipto clarum efl quodinlmijctofuntalique partesque funtcalis diojcs:? aliqucminuocaUdc:ficut in i?onilnc cot cft magts Calidii q; cercbuTit qt magiscalidum agit iii minue calidiT intcndcnoiprumaUlmilarcfibtuiamirta eftlciceiiamraac tiuoijt zpatTiuotiicc quofcqulf mijctal^abcrc in fe pilncipia fliCt(uazpafriuarueaUcratioiuo.Deriiiiplicibus ^babetta: tuncaquaDiccrcfnilmqualitatiue:$ui8 ellctfimplcifub lbantialttcrfmiplicitatc.qHcopponiturimij:tionifublbatiaa li.Ci^uintaoiilinctio quod aliquidpdtDiclt?abcre in fc piinciptufuealtCTationicDupIictteriDcpcrfcpiimorzDcp rcnopHmo.'^jiimTDlclftalc;cu(»ciUbctpar6altcratquaiu bet partem lUtuoit qnclibct pars altcrafui-.CScciTdo mo doDicitilludctiiusvna pars aUcrataliaif^no qlibctificut clbmmiictoperfeeto.vtinljomlncicui*’ viiapars alterat bes ncaltanoT3incqucItbctqualibct:cotcnimiionaItcrat feip fum.veirie(rctvnaaqua.cutuovna medietas eflet calida? allafrigida.vnaattcravctoUa.no tanic quclibet qualibet: quiamedietas frigida nonaltcraretfciprain:? tale voco l?a bereinrcpdncipiiTacciimm rucalterationispcrfenon pii« mo.riautcflaliquldculusiiullapars altcratalianecaliqd eflin ipfoquod alteret casmeeDicitur l?aberc in rcptfcfplu actiuntuealtcrationio pcrfcpumomccpfcndpilmo.tficut patet et fuperius Declaratio zc. iSuamiim ad fecundum pjcmttto quafdJ ruppofitfonco^psimaeftquodquelibctrconaturnlio Dctcr minat fibivnaDtfporitioncqueeftfibiogtlma:? ciT in iita ell:optlmccftfibl:l?occ(Htabcncficutpotfibicflcquatum cflcrpartccapacltatisfucnaturc:rcd qunrcccditab ipfa Difporitloe fibt naturalitliniamalc cfl fibi zIncipit iiifirma rittcndcrcadco:ruptloncni.verbigrntia.iCum ignis I?aa bctcaltditatcm in ruinnio:'zficcitntc5iiiGraduDcb[ro igni, funcignisell' in optima fmDtrpofitionc.rcd qdcuis calidi taorcinittUimmiicDecUnatalnllaDirporiridctiucipitiiM
firmari? tcndcrcadcoinjptfotic.vudcdcmcnfapofTmitDi il Infirma ficiit mttraaijtniataizponunt mcdtcari eptrarfi rcmotioncm.rfimilitcrficutcftocclcmcmiButfl.cft tiemic rio.r.qtDctcrmtnantribfviia!iit)ifpofttloncmcl3 naturallf fima:? cimimfuntmcaruntoptimc.quiiancrcccdiitab illa Incipiunt infirmari:?taudccoirurnpt.l£tefifclciidnqdiio elleademotrporicfo naturalia oibuemlrtletlmo illa qucell naturalis Ijomliii non cfi naturalis cquomcccconucrfo. GSccuiidafiipporitto^quodlibctcnonamralcappctiere pcrmaiicrcnaturallterinfiianaturallollpofirioc quuclli ca:l?ocpatct:quiaoc!cno naturalcniaturalitcr appetit fcg maiicrcirt piliia DlccbatunciT ergo tn Ifta bifpofitlonc fibi optlinccf^rfcquiturcrgo. CScrtiaruppofitlo qt5quodli« betens rcfiftittraljctllpm cetra cl^olfpofitioncnaicvtpj qtqdllbcctalel^abcciitcliiiatlonlnaturale manendi in Illa vndelapis ]j5naturalem i!ictijiatloncclTcndlDcotru5:trcft IHt volenti ipfuiiitral?erefurlU5.Cl^l0pienillTi6fitpilnia conclufio<qi>nullumcn6n3tttralcl?abcttnrcpilncip(uactt uumfui motusalteratlonlopcrfepnmoafua naturali Di5 rporitlonc-ljocpiobaturiqulaquodlibceensnaturalccctcr minatfibtvna Dirponnoncninamralcnnvt patet ppiimaj fuppofmoncmfubquaappctltmanerepcrfccudaszrefiftit ailllbet volenti ipruintraljereablllabirporitioiic:vt patet per tcttiamruppofitloncm.ergo qnodilbet trat?cne iprunt ab lllanaturaUbirpofitioiicvlolcntertraljcrctipfumirpcr confequeno iioncftfibllntrmfecijm.GSecutido nos vide-- dcimi6a’sroucquutnclllnlocofuo iiaturali:?fimllitcrlc5 «cmuniTjmoticntfeab illo loco.crgoftmllifcrquum coipus mitturinvel fimplce e/T iii lliaiiaturoll DirpofiHocnnTq? tno uerfcabHIa:?pfrcotifeqiicri5ridl?Bbc£infepuncipin oltc randi fcab rilat)irporirionc.CSccunda concliilio cr quod^ libcreiiotiafiiralciquitefi cetra ruamnaturalem Dlfpofitio nciiibabcclnreipitnclpiumaltcratlonis adillam Dlfpofitio nem rmtumlcm.ljocpiobaturpiltnoiqulaquodlibctcnslja bctnaturalcmlncUnatloncmpcrmancrcizcumln lllabifpo fitioncmatimcpofntmanercicrgoaltcratfcad tllamiri efl eetra illanuC»ccmidonosvidemus quu lapio po^i^ fur ftmispiinciplolntrlnfccomoueturadlocuniriW naturale itaconfimiU modo qnodlibctcnofl cft cetrafuam naturale Dirpofitloncmlmouetrclpfum adlUatnfircmouetur impea dimcntn cetrlnfccum-CIXertlo fiallqua virga incuriiatiir que babet naturalem liicllnatloncadrccfirudincmfcipraj meuct,eTsoflmllltcrtnpioporitovldctHr ctle. C^Quurto IjocapparctDcaquacalcfactaiquodfiniipcdlttlcntiT cettr? fecum rcmouetur ceonuerfo redi tadfrigiditatem ?no mfi ab intriiifecopioprcrbocquod aliquando reditad fingldl tatcinliitciifioicjimultoplusfpfitlTigidltaocnmnibctce* rrtiifcci clrcunfianno.GtCcrtla conclufio ij* quodlibct na» mralcbctcrogcncMrarionc qualitatis fiiarum partium ba bctmfe pnucipium fuc altcratfonisperfcnonpnmoipa: tct:iiamptoptcrl?oc cpvnaparscflaltcrluoqufllftatio ab aliaagit mcam:itambomo vclaUqiiodaliudmictiibabct bene in fepilncipiumacttimm alterandi rcafuibirpofitio: iicnamralitt?ocpcrrcn5pilmo;qulacequovnumembiit cfi calidi^alio agit In aliud;? gcofequeo traljit afuanatiii^ raUDifpofifioncmacpcitoaUqdmcbin boiiiimo «o eft in ruaPlfpofitioiicnaturalfitacitoncccfHjd^C^Snatta pclu fioicpiuilliT CIIS naturale bomogcneiTputljomogciteitaoat tciidi£pcnPsqualitatc:b5inrepiltidpin 8ctiuiTfue altera^ tionisaruaDifpofitidcnamraiinccpfcpilmotnccprc non piiiiio.qi 110 pfe pjtmo patet ecpiima ?clufionc;q>iiccIpcr fe n6piimo;crian> pater cequoqiiclibetpsci^cfiflniilis quali totis in gradu cuuial(a:rcquiturquodiicutraaltera£ alia, crgo.igebwrcqiiitiirqdljcterogcncum poteft coiriipl Diis plictrcrivno modo ab;itifrinfcco.r.pcr fci'6 piimo.alio mo« doabcttriiifeco.Scc«ndorcquiturqi5bomogeticii5potcft eoirumptro[umvnoniodo.r.ab ctrriiifcco. tertio rcqiiltur quod aliquod Ijomogencum pioutDiettu piincipiofipo* neretur in vacuo permaneret perpetue ibi :nam tunc nnl« Uim coiruntpeiiscfletribiapplicatiJitirqHta nullum cotrum peno babctintrtnfccumrcdricnoiieirce Dc beterogenets qi adbncponctcoirunipiabintTiufccodicctboc noiifitpcr fc piimo:crgo?c. 0ua!ittiiii ad tertium oulntandum citpit luosquiaDlctuin eU quod quodlibct eno iiatuiolciquunicft poritumcptranaturalcfflDlfpofitfoncmruamfibl rc.pcto rtrum quodlibct moiicrecfccconuerfo ad lllaiii;flertrmr&: cumcontrarium ftbi rcmoucrctur. CSfcuiido Dubitatur cequoaqua calcfactanaturalfter reditad fiigldifatmvtrn reducat ic vitra gradum friglditarisiqiianipilmo |?abutt: ?vidctui' quod ficiqnia talis efi motus naiuralisq tn fine cft veloeloi qua in pilnctpio vidcf.crgo femoucrc vitra gra duinpiioiistTigldltatls ciuo:rcctc;ficutfttci'ra ellctpcrfos rara ;7lapisDcfccndcretvcrfU6ccntruiii nunc cequo Inia» pideficoercendcntcacquintur quidam impetus moucret fc vitra centrum ranidlu quoufq:. Impetus fit coirupmsiet tunc lapio reditceonuerfo vcrfuscentriim.vbl ctiamacqui ritur vnusparuusimpetusiquoircrum mouctfc vitra cen trumifcd non tantum quantumpi!iio:?fic qiiafi titubado tandem qulcfcit.ficfiinilitcr videtur cflli Dc aqua calefacto cum reditad frigiditatem piiftlnam.Gl^crtio quid In tali reductioncaqucad frigiditatem fitageno;? quid patiens. CtStiartoftcclumponcrcturcttranaturalem fui Difpofi» nem vtruni reduceret fc ad ftilpofitioncni piloicm fiblnatii ralcm.C^cfpondco ad pilnium ?Dico quod bomogeneu? ficuteft elementum quantumcunq? Dcducamrafultiifpon tioncnaturaliiDum tamen maneat:? impedimentum eptrlii fecum vemoucatur :reducit feadDirpofifioncni naturalem fuam.ficaufemnoneftDtcendiim ocbcfcrogeiicisificut cft Dcbomlnevc! dc cquoniiio illud rantumpoteft trabi afua Dirpofitloiiciiaturali fibi quod quantumcunqiimpedimen tacvrritirccarcmoncreimirmunqjreduccrctfcadpilftinaj Difpofirionciii :?bocqma partes In fe quodammodo funt coiirrinianiMiDirporitioiium.Eilcimtcrgoallqui mcdicfqi pofito quod foi.cflcr mDirpolitioiicfibi coniienicnfifTtma z naruraliirimafificrctinfirimioi quodnuiicp/ainpliusredu ceretur velredirctadDirpofitioncm fibi naturalem talem: qualem pumobabuif.CBcfpoiidcoadfecundum:?oicocp fi ponatur aquaclTefrigidaiii fmnmo quiT cft iit naturalifll maDifpofitioneitunc Dico quod cum aqua reducit fc ad M gldtratcnotranfccnditgradiT fummefrigiditatis:? vlfcri^ Dico quod in motualtcrationie nonacquiritur talio impe» tiia-.qualio acquiritur In motu locaII:vcriTfaiMcn fi ponere» imioaqudnonbabcrefrtgidtratem fummaciTctTct fnfuin» ma fiiaDtlpofitionceducnientiilima pollemus Dicere quod! tnmomaltcratlonisaqucacqulrfttmpctiisiquoaquatraa fcciiditad frigiditatem fumma:? iteni redit nafiiralifcrad ilia que cft fibinaturaliorectcriciit Diceretur Dc giam. C2ld territi Dico quodagciio intnlinlrerationcaqiica co liditatc adfrigiditatcmieft frigiditas virtualioaquctvndc epuis inaquacalefacta non fittiigiditasactualisqucrcn» tirunfamctbicftfrigiditaovirtualisqucnon fcntifunvns dcipuis piper nonfeiitiaturactualitcrcalidumiratiicn cft virtualircr?c.pimcipiilc ergo agens eftfoimafubftantiaUsi ?pailUmreccptluninriibieccnfoimc.CtldqiiartnDico q® fi celiimmoucrcmr citra fuam naturale Difporitionem no rcdirccctcflctDcfcctuocs parte matericiquiacclum noba bctmatci iaitmiiodo cum idem ndpollitcficagcno? paties fcfpccmfuifipriusceliunnon poflctrcduccrcrcad Difpofi» tioiicm fibi coiiiicniaitennctigitur conclufioiicspiiiis po fitcDcbaif iiitelligi ce coipoitbuo compofitio ci materia ?fomia. ad rationes pjindpnlcs.ad ptimd quu pnit!Comciitatoielcincnwuoiil^^[>crc«^^^^^ aiirSpiSsSi^pSS nicpotcft cfTeagens ct refpcctu materie patieiis.G^d ter tiaiiiDico quod illa bene piobatinulliT coipus babcrcpiin» clpiuiiiinfcactiimmfticaltcratioiaaDirpofifionccluo na tiirali pcrfcpiimoictboc bene conccdimnpotcft tamen ba bere ptiticiptufufiic altctationis aDiipofitioneelusnattira Uper fcnoii ptimoivt Dictum cft.Cad quartam bcnccon» cedo quod idcmbcncpoteflbabcrctiifcaliquoinodo cotis trariamaiu miita infepartes Diucrfiiruni qualitas tuniis
^eucfHo.ni.^ -yo.xix. rum:?rtmtIftcrflAuacalcfactalj8bctcaUdftatcm3ctualc;t frJgldiratcmvirtualcinqucaliqaomodo poiTuntoicl coiis rrarta :quia frigidiraa virtualiscftpductiua frtgidtratie actualla.quccftcontraria actuaUcaUdiia«.C^d4ntaiic gocpapiopoitioncmlnoilatncqualitatlapuenirct motus qt quantiTcunq;aqua fii calida oiltnmqncat frigiditas vir rualiecrimaloiis potentis qua fit Iffacsliditao actualis. C3dferta nego quod aUijdagatvlira gradum piopifum; quiaadi^ucmanctiblfrigidltaevfrtualTsrantl^adus ;fi< cutpimsicrgofc. fcimr tertio vtrumfisiira fit res DifVIncta are figurata :verbi gras fla vrrum cs teius figura fintres oiftins ctett arguiturpiimoquod rictquia albes dootrunguiturabalbotanima ab anis niato.crgo figura afigurafo.conrcqucfl3 tenet:qi IfH ouotcrmml figura tfiguras turuibabent re flcut abftractum tconcretu;, ficut etiam tfii termini albedot albumicrgo ficutalbcdo ralbumfignlfis eant 1 fupponunt pio ciucrlio! fic etiam figura ifiguratu. eSctundo figuratu efifubftantlar figura cftaccidcnsier gofuntrcsOifhncte.coiirequcntla tenet pnmaparsaiitcccs dcntiopiobaturma escftrubftantiaictidcmert figuratu;; ergofi^ratumefirubfiantlaifcdqd figura firaccldcnspa tenquianominafigurarnricutflarua:tect*rc.runtDcquar tafpeciequaTItatfsergo res ''gnificate per tofa videntur eflequalitates riuesccidentlaivtpatcr.crgo.CI^fOci figu ratum fiwtcfi fiatua coponlturejctret figuraired figura nonriccomponitur.crgo.Ci@unm> fi figura non ctTct alis quaresTuperaddita figuratotrequeref quodfiarue ftetot vetoomificatoj nuUarnrcmnouafaceretfiipcradditamrcs busfiguratls:rcdl?occRfairiim;quia tiincuo eirctmcmfan dusiconfcqucntiatcnctpoft^figuranon clVrcs fuperads ditafigurato-CiQuinto requeretur qdIjcc ectconccdcnd a figlllu regis cfi rufhci ;pofitotp vnuo rufiicuol^aberct alis <iuam ceram In qua fuilTet impiclTum figitlum regis, tonfes qucntla piobatur poftcp talis figura ?tnfpofirio no efi res 6iftioctaabUlaccra:rcum illa fit figillujrcglBircqucrctur bauccneconccdcndaifigrtlii regis otruRicltpofiii? illa ccs fadlruflic4.CSci:torifigura ifiguratiiclTcntidcrcqiicret qil?omopoiTctnutnrtOetTiangu!l5tquadragulis:red boc clVfairumir confequentia tcnctiquiacarncs xpanes figura ti funtfigure triangularis xquadrangularis tc.t pte funt Idcmicrgo. “Sn oppofitu; artitur ric.qulc4d cft illud quodtermino vel terminis clauditur efifiguraif; quclibct res figurata termino vel terminis claudirur.crgo.nialoi efi nota;quiaDifrmitiofigurcoara3matl?emari!:o£fitfla.figu rs cfi que termino 7C.vt piius :modo bc quocunqr picdicaf bifTiiiitio tbiffinitummmotpatetucoqbno eftsUquarcs figurataiqutn ciaudaturtcrminlo.C^nirtaqucfiloncpils mopicmlttuntur qucdainfuppofitiones.rccundoponcnde runtcoiicIurionc9.tcrtloiiotandumcRvnumDubium:trol ucndutnr iQiiantij ad ptimiifitiftafupporittaquod quottePeunq? contingit quodDcallquo p6t verificarl ali^ s terminus ppter foln motil localem factii in ipfo vel in alio: qui quidetcrminusitapoteratpilusverificanDctpfoitunc talis terminus np fignincat aliqua remDIfttncta vcl fuper additallllibequocflDenouoverlficabilis.vcrbl gratia, fi fo:.qut mibi piius erat a oertris vadat adfinffirdicunc bec «IVvera:roi.cfimibtflnifter,tdeofin<(irumnofignificatall5 quaretnfuperaddltamabiprpiquaiidoaittaliquodpicdls eatnnpcftocaliqupverificabtlcbcnpuoppterfolum mos tumlocalemfactu in ipfo v4in alioifed ppter rnotn altera tionloppiteDictcTclgeiierationisivelcoiruptioniSitunc talis tamima fic oe nono verificabilis oealiquo fmnificat vnlPifpofitioncDcnouofuperadditaUltDcquoelfbc nos no vcrificabiUsiverbi gratiaibic terminus albumnopotefi pioptcrfoluiti motumlocalem factumbenouovcrlficarioe aliquoifjvtocbcatoc uouoocaltquo vcrificarurcquirtf q> picceiTeTltalius morus05 foluomoflocaUs-.t Ideoifictcr minusoiclffignificarcaUquarcoenouafuperaddita; ilU rciquefigmficaturpcrillntcrmlnuDcqaooenouobictcrs minus album vcl calidum verificatur. ^uarttmnfldfccundum condiw fio:quodnomtna figurarum non fignificantrcs Difilnctas afubrtantia.bocpiobaf:quia nomina figurarujpoilune tc nouoverlficariocfubfiatfa.ppterroliTmotii locale factiTitrs gononrigntficaiitresDiftLncrasafubfiannaiconfcquaitia taictpcrfuppofitioiicjiaiirecepcnsargmturiquia Dccadc cera potefi modo vcrificariqd eft fpbcnca xppter folit nio tumlocalem xallii fitnm parrinm potefi vcrificari quod fit triagulario:? pcrconrcqucns fpbcricitas xtnaguiarlras: •nonfuntresfupcradditeccrcrucccfimc.ectfiatonclufioe f-quiturfiguramnoiicflercmfupcradditaiii figuratoipscc eo qd fpljcricltas noncfl res fttperad dira cere rpbcriccmcc triangularitasterctrlangulari.boccrlamalitcr piobaf;q: figuranon videtur elTcaliudcprupcrficicsiqi ree figurata non oicitur aliter talircrfigiiraranirifecundii quod «‘'fiis perficies aliter ralitcrt)(fponitur.Scdftipcrficico non ifi aliqua res fupcraddttafTguratoiquodpiobatur quia fuper fides cfitcrmlnusticpdlcamcntoqtiantltatis.rcd piius oi ctiT cfi tales terminos noii figiitficarerciii oifiincram afubs (lautia ?quantltatcicMinergo omne figuram cfi fubfiatia vcl quantltasifc^ltur fimerfictem nondfe rem oiftmcta a .figurato:crgo.C5r«ufifi!Juracirctrcs olfiinctaa figuras toifcqucrerurquodquecfiqrfigura p<>fretannn?i\artmaves tcfiguratoifedboccfifalftimmi tunceiTft velefle poflet fis guranuabfqtbocquod enrccaliquaftguraifcdboc videtur (mpiicare contradictionem quodaltquodcoipus fitfigura tumabfqifigura; conrcquenttapniicipaUopiobatunnam quafcunqrrcsDifilnctasablnuiccmtquarii vnanon efips altcriusivnam earumocuo potefi confcruareiv aliam anni bilareiquiavnam lUarucITc fine alia nonimplicatcotradu crtotiemimodofifiguraponaturresfupcraddira figuraro: quccunqtfigurapotcfiannibilarl figuraro tamen manente. <LSccundaconclurioiciTe fpbcricfi vcl elTe tria ngularc: vcl ciTefigiivatn 2fic DcuUjsnonomnino lubdcfi.bocpbatur: qiftfict»cJ?cccfifalfaclTefpbcricu;cficircfiguTatii;?rictic alfjs:rcdbDCcfifBlfn3:fairita8patcr;qu(abeccfipicdicatio quidditafiiia.confeqncriatcnctiqulaonints piopofitio cfi fatfa cuius fubtecnimpio nuito fupponitmiodo fi cilc fpbc ricumoniiiino mbil efiitunefubieetn illius ppofilidis :cHe fpbericum cfi efl'cfiguratu:ptoiiullo fiipponcretieficpicdi* «3piopofitio eflet falfae fic non potefi Wci «lefle fpbcrufi rupponatptfiapporit(ocrpbcrlcficfi:2cfiefig«ratiTfuppo natp illa:figuratucfi;qituncetiiillae(retiaira eficfpbrri cum cfifiguratMiqutafignificaretquodbccpioporittofpbc Ticum cfi:cilct tfia piopofitiofiguratuni cfi :fcdboc cfi idls fumtergo tc. Quantumad tertluniiquia Dictu cft quod figura non cftaliud cpfigwratqnuoubltaiurivtruni figuras tumeteffe figuratum ftniidcm immcroit videtur quod no per firifiotelcni in fcptlmo metapbfficequi Dicit qd in Dis ctis fccundiini accidens noncfi tdcni Ipfum zipfuni ciTcicp quovidetur quodnonfitidcm figuratum zcficffguratunc fpbcTicum2cilcrpbcricuni.C^ffpondcnirqiiodfigurattt ctefle figuratumnonfunt resDifiincte tan^fiibfiatia sac cidcns:$niobencpointrunincrlquDdDifiinguunmrricut res Xmodus rcuquemquidem niodiim rei nunc tcpoiisro camusfigiuficabtlccompIete.£tqiiiT Dicebatur liiDlctis le cundumaccldcns 2c.bcneconcedo In Dicrisfccniidum acci densvbiabfiractuui fignificatrcni fupcraddimm lllipio quofnpponitconcretiim:redvbiin Dictis fecundutii accis dcnsabfiractu^nonfignifiCatremrnpcvadditnmillirel quafupponitconcrctummo opoitcttpfum Tlpfiimcflc Dis filngui.rcaliter;vcrbl0ratla.albcdofigmficatrcmriipcrnd ditamrclpioquafupponitbicrcrininus albuiiiifcquif qd noncnidcmalbumtcirealbumiquodpatctiquia fmre :h bum efiroi.vclplnto.rcdcficfllbumcfifoi.ctcmsalbeiiocf aliquod talcifcd quia figura iidftgnlficnti ciufiipcrviddii»1 figurato:vcDictHiucft:ldcofigiiramm2 clTc ffguvaiuin iid
5^©cmndu3Ifsbvl (comm^^ feiftingimnJobimjicf.CCfc^ pcliifio ^lt^-ura7e(1cfigiirfltn)i6D(lVitbeuiiiif:>?oc piobarunqula illud ide quod di furatum cll^cfi'Quratuni:vt laDictu$ eflicrgo figura zficuramnuippiftiiiguminir rc^litcricrgo coiiclurio vera, Sd ratloncff p^^ttc^p9lc^^i.2ldp^(m^^ega rur corcquftia-^rano cllqialbcdo fignificat.rcm Difhncta ab albo fcdno fic figura atigurato:qi nominafiguram pof fnnt fucceffiuc verifiari oe aliquo piopter Tolutu motumlo calctnracmtn:rcd albcdoTciTcalbuin not}.C^dfccuuda5 bicoqd nonobfiacq^allquttcrmtinrtgnificanteande retn; quoni vnua cRin pdicaniento viio;z alius mallo; pioptcr bocaquia viiuo foitc eft comiotatiuus tallue nou svel tone ambo funtconnotatlubrednd eademconnotatione, C3d terciamoicomclbfalfaoevirtutefcrmonle Ratua’ compos iufureceTc?ngura:fedad!?unc(nteUcctuiH concedit cp in coccptuoiffinitluoftatuelncludirqr conceptus CUI fuboidi naf l?oc rtomt ca:z fitr cui fuboidtnaf t?oc nomenfigura, dadquarta Pico (yOomificatoi.pptcrljocnon cltpicinla duo quia aliqdoenouopducitircd quia Difpomttpfamrc taliter qtialttcrnocratpilusPirporira.lOISd quintajPico talem cfTecoccdcndSme^otamciUaefiecdccdciida rigiltn regis cRrigiUuinriiRtcli^uisrtgtUumrcgie fitruRla:non tamen cRfigillumruRiciifcd bene cera ruRici.iTSd fcj:tfl5 concedo q;3 trianguli squadraguli poffunt iiutnrc bonus nem fcd no poRiint nutrire fccimdiT lll.i ratione: fiiSfii qua? OlciinftriagiiUrqiiadraguiiifid fteciiidiTilljfecuiidiiqii-i tiicunriir poiTcrcRaiirarc ocpcrdifunncrgotc. fcltm-Mnim rc6 artificia, Ico PilVlnguantiir arcbus naturalibus, targuitur pilmoq>1ic:quiaooiu’cRrcB arrificialioitno cft rconaturalis^crgo pi Ringuttur are naturali iconfcquctta cft clara.Sed fcciida pars antecedentis pa tctiqiuuUa res naturalis cRoornuo crs goperconuerlionc^fimpUccin nullaPomus cRrcsnatura:: hs.antccodcnspatet.qiquodlibcrciis naturale cRviiinred nulla pomus cft vnumrcdplura.f.lapidi-o?ligiu.CSecii do ftatuacRrca artificialis zno uaturalieicrgo conrcquc: tiatenctipumanarsantccedeittispgtcttfcciidapars pio botunnanifiRatuacifct crionaturalc-.tuncipracrieccsvel aliquod bulurmodi.redboceftfaUum:quodpiobo:qi bene picinius qtftatua cft ercaircdnopictmus ce cft crcumiqula nibilpicdlcamroofeipfoticnominatiucmamfalfum cftpi cerc qfi albedo eftalba.quarc tgtmr oc ftatuacil verificabl le aliquod piedicatunuquodtidcft vcrificablleoccrcndco videtur qdes^ftania 110 ftint ide. CScrtio(ccareeftmo= tnsartifietalis zuo naturalis motiiseciT motus naturalis ITe reanaUsnicrgofccarcnocft inof’ iialisivfoiSnofttres iraruralieiep orequcsaliquod artificiale nocftnatiirate. C^norrofaber faciens cul«;Uii:facit aliquid alircr (e ba: berc q; piius rcbabuicrrcdaliterfcbabcrc mmcqipu*’ no potertcfrcfiiicoiucrrifateciitis.crgovidcturqnod cii faber facitciilccUinntdcitaliqdPtuerruniabciiteqdpiiuo erat: fert bocquod faber tacit oiciturres artificlalisit pcrifteiio Dicitur reo naruralisicrgovidet qi res artificialia fit Dlftiii ctaarcnaturali.dd^uinroillud qd Dc iiouo fimo cft idetn cutUoqdpiiuo crat.Scd res artificialia vtcftcultcUuoPc nouofiticrgo videtur non cdeidem cum ferro qdpiluserat crgo.d;BcitoilUPilfcrunrabmufceiii:qucricrcbabeiit;^ aliqua coium fcu que funt ab viia partcibabent in icpunci: piummotuo zquietis ;alia autemque fune ab alia parte no l^abcuTfcdficcftpcrdiuo iiaruralibuo quod bobentlnfc punciptu5rmmotue‘zqutctio:arritic[alia autendivt patet pcr^lrifto.inlitcra.d^rpiifPoiiutodtatcSirifto.inlftcra Diccntto;quodcoiumquefuiit:aIiafuiKanatura:aUavcro pp altas caufasict Piclr Cdiiicntatoiqd pcaufas intellcjcit intcllcttiiTiiT voluntate eartgrftiniUrcr auctotltatccomci ^toiispicctla^fotmeartiftcialcsfuntaccidctiafubftatijs naturalibus modo accidentia oiftinguntur ab tUietqiioiiT funtaccidentia. oppolitum {irguitur.na5 multe reg ar^ rificialcs funt per lolum motum localem.f.pcr ablarioiicm aliquarum partium: vel pcraluinfiruarioiiem pnrttunncru go ralee reo artificiales noiirunt Pifttnctc arebus naturali bustanrccedeo pati toc re:confcqitcr,ti.i patet per pteeede? tem qucftioiicminatu ibi oiccbarur qdper foUiinmotil loca Icm aliqua fuiitarttficialiairpcr wlcm flnuuoncin nibil fu pcraddiriir reuiaturali piccriftcnri z per cofequens res na turalto poft illam factionem cftres artificialio. dSeendo arguicurcppofironc.f.oenionftrandobancftatuamibceres cftiiaruralisiqma lapis vctceizbocidcni cftres artificia^' lisqi ftstua :ergo res naturalis cft res artificialis. ttoauctoiitatc:arifto.quiconccditiftain:ii3ruraUainquf5 tum funt artificialia non babcrciiirepitncipiumfuimorns tquictisimodoin tfta implicatur naPiraliacHearcificiaha 7iuiftaartificialia Inquatii naturalia bciicbabdtiiifepiis cipium fui motus tmplicanirartificialUcllb narnralia.i^t finnlircr2lrifto.bciiccoiiccdttiftao:arcacft lignunt;ftatua cftestej quofequitui^conccdcrc res artificiales cfTc natur» IcecumaratftatuaoicanfrcsartiRcialco.d^niftaqucr ftioiicpiimopoiidconclurioneeiDeindcrcrpondcbotc. tflimiitiim iid punuim fxtpnmacondulio,^ quod tioqiielibecrcsarcificiallo cftres naturallsljoc pba riir:ijuia ooiimo cftres artificialis:? non cft, reo naturalis: qiii.aitiiiluiii eno iiattirale cft oc,:nuo:rcdpliiiM cntia tialfa ft^6DOl^^S5 Pices Doiii'’c res arfificialistfeqturgqdoom’ cft.li conceditur Pomus cfbergo Pomus cftcns.crgofubfta tia vel accidens noaccidcnsivtparrtiquiaoftperfcrcoiriij eclftciio per aggrcgarioncin plurium entlujtcrgoeftrubfta ria.ficftftibftantiatvelcrgomatcrijivel foimaivcl compos fitumtred quodeurq? iftoium Pamrad niiuusDoiimseft naturatV'-'! cnsnatuvale.CX^cfpondctur quod non fcquis tnrPomuscfttcrgo Doiiuscftenstdijuio bciiereqiiaruroo mus cfttcrgo Domus cft ais vcl entia.CiSit fcquif cois relarlcquodtftaa.eftnouDcberconucrtiin iftaincnsefta. fcd iiMftamtcns vclcnrlaeftavclfuiita.<E6cd0iccoquo5 modo cft quod concedis Iftam pomiis cft ens arrificialc ct iicgasiftam Domus cftCIIS iDico quod bocnomccnscftcci» nocuiiitDcaliquibuscftverlficabilc fimplicltcrtbo^rft I"'* iieaddltionc:ikutDc illis qucfuntfubftantleivcrbt gratia: Ijomo cft ens :fcd oc aliquibus noncft vcrlflcabilcrimplls Citer fcd cum additione .?tunc Dicitur vcrificari Derernii» iiierccundumqutd:ftcutDc terminis accidentalibus fignis ficariiicfumptisrct Ijoccft quod notat ahftotcles.fetiri» lito mcrapb7'ricc;quumDiclrquodaccldcnria nonfiinr cn* tia fcd cncto.i.Dcpluribiis terminis accidentalibus fignilv catiuc fumptic non vcrificatiir bocnoinen ens fine addito: fcdbcitc cum addttoict idcoftargiiitunDomusefrciioarti ficiakcrgoDomuocftcnsmcgandacftconfequeiitiaiquia arguitur afecundum quid ad rimplicitcr.ee quo infero qd DoiiTUontbilcfticoqtiodnuUmn cnscftDomuo;cu5quobcs iicftatquodoomusfitcnoartificialc.lEScCHndacoclurio quod quclibct rcsartificialts cft ens naturale vel emm nas turalia.bccpiobaturfic.piocuius tamen ptobationcifnps pono pilino quodrerum artificialium quedani fiunt per c6 iimctioncm plurium rerum naturalium vtcft Domusiques dain vero per ablationem aliquarum partni3ficutfuur feni ptiirc? imagines.? quedam per folam tranrporitionc3 fiuc aliam fituationem parttum ficiir figura ccTc per impiciTtos iicm figillt.Xuitcpiob.tturconcluno dc illis qucfiuiit per conluncnoiiem partium plurium rerum naturaliumiiiaitt in tactionctaliuminullarcsDeiiouogcncratiincrgo tales reo artificialcsnonDiftmguuntura rcbiionaturalibiisico fequcncia cenet? antecedens ptobaturiquia in factione oo iimoifialiquareoDcnoiiopioduccrctunautcirct foinuar» tificialio:autacctdcnral[0rcbu0naturaUbuo:?bPc fccmis dum ponentes res arrificialcsDiffcrrca rebus natiirallb’. Sed l?oc non quia ulis eft figura qiiepcr picccdcnrcj qucs ftionenon ponitur res Diftincca arcbus figurailo.^tcm ptobaturmam talis foims artificialis ;ficut cft figura vcl
fo.xx. 6omu9;vfl efTct tota in toto ciilue eflt tota tn qiiaUbctpar rcivcl tot? in toto :7pare (n parte, non potcfloici piiinuni: c);coQ’miUafoinia materialis Tcttcnfa porertcflctota in tcito:7totam qn9libctpartc:nccporcftDtcffccundum:rciU cctcpin parteoomus fit paro ligurcDomU9:ri.nitaltofotme rnpcradditcniamvcUniltapartc oomus ante factionem fniflet tda pars foiine ;vel non. fl picfmnct tunc in Pactione oonmomon oenouoficret 7l;abcrcturpiopofitum:ftDKa< turc^antc^oomusfitin parte oomus non (11'paro foime oomus :fcd quando oomus primo cH tuncpitmo in quali: bet parte Oomus cilparofonncoomusmonvalctniamniu rabtlc cfltrilapidieKiflcnti in fundobomusiqulcflparomc bcrctocnouo acquiri aliqua reo inciiflcns ei: eo qr tectum poneretur rupiaparicteo.©cindeitcrumpiobatnrconclus fio Dcrebuoqueruntrotumpcr motum localem tnanificut piiusotccbatunrcrmtiiingmftcantcsoirporuiones artlfi': ciaEcstactaeperfolummotum localem non figiitficant nec fupponut pio rebus Dlilinctis arebus naturalibus. es illa conclurtone fequitur: qj eadem reo elleo 7 llatua :fimiliter cedem ree vt Iapides et ligna cjuc funr res naturales :fune vnum artificium vel ensartificialc. CSerfia conclufio illi tertnim es r Hama zfimilifcr oeallio qui habent oiiietras oifitnttloncoecpnmentcequidnoininio:ruboidmanmrDt fKiictis conceptibus in rigMificando. boc patet quia hoc no mencooc picdicamcntoftiblliticeflifccl hoc nomen ftatiia Oedd cameto qualitatis zmquarta (pede ficut funr qcnq? nola figuraiionotStia taliter cflereofi3uratas;vtruiir illa noiaoom^/fphericiftT er hoc rcqutturq?fi ab aliquo queritur quid ell hocDcmoftrandorpbericum:ma Icrefpondrturfcamnum quia hic terminus Tcamnum; cum fit oepicdicamento accidatis nonellpicdicabilts fnquid Ocrubllantlared inqualc.7ncofcatur piopouionabtlicer Ochocnomine llatua zalifsfimilibuo. adrationes ptindpalcs.Ild ptimam con» cedo illud quodpjobat quia eflpiovnacoticluiVone.CSld recundamoico q> flatua crea non cftaUudcRCB;crgo ira hec eft concedenda es eilCTcnm ficut ftatna ell crea concedo: U cetnonfitttapiopua.tquumoiciturmhilocbct picdlcart oe fcipfo oenominatiuciotcoq’ quando concretum rabUra ctum figiilficant oiitmcta res z ftipponunt psooifiinctio re busifucconactum uopotvercpiedicariDcabflracto.nec ccoimcrro.idcohcccllfaira;albedocllalbj:7ctiam Ijecal: bum ell albcdo:eo quod i(lctcrmin’albcdo figmftcat vna rem fuperadditam rei habenti albcdmciinrcd quando con cretum 7abfiraemm non fiefe habent: vnum iUoium bene 7vere potcil picdicart oe alto:ficut eil h«:homocfl humas nitaB:7hbmamtas eft homo;7 quia ficmppofitocfl:quod It es 7Iricreum tandemrem fignificant :et pio eodem ftips po:iunf.idcofcqulturipfapol1cDcfcfnuiccm piedicari vel vcTificari.CSdtcrti3:fcarenoncllmotU8 naturaltsxon ccdo:ct quumoicimr motus naturalisell res natur3li6:ne gatur.criam ruppofito quodconccdcretur:non valeret con rcqucntia:rccavcnoncllniotusnaturali6n:rgorccarendert res namrallo:pii^tcrhocquod arguitur ab infcrioiiad fii periusiiegatiuc.ricut non Tcquitur eu no csafmus: ergo tu non es antmal.C!!’^d quartam occuiccIloDico quocl faber faciendo cultcllumtfacit aliquid fcilicitfcrrum aliter fc ha bcrcqiptlusrchabult;ct quunibicitur;creocllibioiucrfi: tas que puusnoiicrat:cdccdo:ctvltcflu8Dtcoquod illa ell inter partes fcrrl;queaUtcrrchabcantad inuiccmquoad fitumctoillantiam cp piius fchabcbant;tamc non cfl ima: gtnadtim:quodiIIaDtuei'fita8fit aliquid ocnouo factum. <E^<lfiumtam ciisartificialcbcnouofitiDicoquodhccDe virtute rcrmonlecll fairatcno artificiale ocnono fit; fcd ta: menad bonum intcllcctuiuconccdiocbct fciliccrad hunc renfum; quodaltqiiandoaliquio terminus cotinorans oif: pofittonem artificialem dc nouo ell vcrificabillsDc pios nomlncbeiiionflraiitcaliquam rem: quando tamen rermis nusfignificano illam rem fub ratfoncqua eilnaturalionid tenouoellvCTificabllts Dc pionomincDcmonflranlc ean: demremverbi gratia :oemonllracoaliquo ligno potcil De nouovcrificanhociiomcnflatua:quando non ell De coDc nouo vcrificabilchoc nomen Itgnum.C^d feitam tlco qd imoilla artificialia habent in rcpnucipin fui motuoequic; i:i6 naturalis ficut naturaltauicc Zirifio.Dtcti oppoficum bene concedit illam rcdupUcatiuannnaturalia inquanttim naturaliahabcntinrcpnnctpiumrui motuecrquictis:ar: tificialia vero tnqiiancum artificialia noind ell iii conceptu qiio concipio aliquam rem cfrenafuralemuiicluditurconce prtio piincipii infrinrecimotus:et quieris :fcd tn conceptu: quo concipio rcsartificiaIc3:nonincludimrcoccptuopuns ciph motus et qmctis:quia nsupoiTcmconcipetc Ipfam ha bercin fcpiincipium fui morus et quietis: nihllommus ta: men poiTeni concipere aliquam rem efie artifi’clalcm :abfcp hocquodconcipiam ipramhabcrcinrepiincipluiiifuimot tuset quietis. aliam Dko:quod per hoc Srtflo. voc luit intclligcrctantumtquodrcrum naturalium queda ha: bent fuae figuras ab aricficntcsrquum facta ell llarua :et lapldesctligna quefunt facta Domus.C^ld autoiltarcm commcntafoiis tico quod per hoc ipfcvult quodpicpofis tiones tn quibus poniinrurrcnmnl comiotantcscirpofitlo nes artificiales funt vere ner accidens: vnde hec aUquan« do efl veratee eflfiatua:ct aliquando falfaiadhiic crerema nentc:cr007C. feritur vrrum Diifimtfo m(> turcpofitaab ariflor.iii iflo fecundo fit 1bona.r.naturacllp2incfp)u7Cfluraniouc jduqurcfccndfeiuoin quocffpitniopcr 'jM^ il fc7non fcefidum accidens.Ott arguitur p:imo quod non;o2atio nugaroiiamou cfl -—•bonaoiiriulrio;fcd ficcflpcpicdlcraDift' fininone.crgo.maioipatctmlnotpiobaturrqiila omneptin cipiumcllpcrfc:quum ergo Dicitur piincipmmfruflra po: nitur per rc:7 fimiliter perfer non fecundum accidens fune idcm:crg07 fimiliter caufa zpniicipnim idem fiint ergo fufflccrctDicerefoluin pilncjptum vclfoluni caufa:quum vero Dicitur psmcipiuni et caufa vdetur ciTe nugario : ergo fic videtur quod mpltci De caufa ptcdicra oiario fit tmgatoua .eSecundo ptcdicra Diffiiiifio noiufl piopiic pioptianatiircurgononcfi bonaiconfequciina tencriquia b.nia Diffinitio alicuius Debet clTc coniicrtibillscum Diffi: ntto:7 ptopiiepiopii iDtffiiittio.aiiteccdcno ptobattinquiu ptedteta Diffniiitonotuonuemtomninaturcnicc coniicmt folinaturcntccconitctiitcifcmpcncrgonoiicfl ptopiiepto» pua nature confcqucntta renet per Dcfcnptioitem piopile piopuj pofiram a'fboiphTdonc.ptinia paro antecedentis piobarunqiiia noiicoinicnit nuitrc ccli.quia quduisna: tura celi fit pnncipiunt monendi non ellramcn piincipium qutcfccndiiquia edum imitquaquicfctnicc cllaprum na: tum quicfccre:7fimilircrnoticonucnirnstnrctcrretotalis: quequauls fit ptiiiciplumqtticfcciidinoii tamen cflpnnci: ptum'niouendi :quia nun^toralls.terra rotalircr iiionc: mrdcdfcmpcr quicfcittcum fit tn medio itiundi.Sccinie da pars antecedentis piobnnir quod non conucniat foU nature quia conucnu etiam calon naturali;? fimilrcr gra: tiltaii? (cuttatlifcdtfla 11011 fiint natnrciqi ille non funf fub llanticiopoitctautem iinturnmeilc fubflantiain per ariflo. inifioficundo.7 afiumptilpiobarunquiagraultas cflpun clpiummouciidt grauc Dcoifum mquo cfiir fimiliter leui: tascfl piinctpium iiioucndi furfumeluo in quo cfi.7 fimili: tcrcalouiaturaltsiqui ell intriiifccus anim.’ro:e(l pilnciv plumimtritionis7angmcntationls:quc quidem finit mo: tuenaruralcoirfimilircrars cantandi que cfl in habenti: buoartemeflpiiiictpium talis motus:qui cficanruoirta: Iis fracti onis iiotaruin.fimiliter ars faltandficllpiiiicipiii inotuo.r.ralfnoircfiinfrmfccum falfaiitliramcnnccarsfal tandiinecare can^adi funt iiaturc;pK<prcr hoc:qi funr acci dcntia.SertiaparBanfccedctispiobarunqdpjcdicta Dif: finitio non conucniat fcmpcrnaturcinaquado lapis pioi|: citur furfum:tiTc nec natura lapidis cfl piincipium mouni: di:ncc qnlcfcendlKia tunc illclapto non quuTcitinec tiioiie: tumnani ralis morus ficur ell morus fiirfU5quale tue habet lapioniitura lapidis non cilpiincipin pioptcr Ijoc q^d talis tnomsIUpidis fic cflviolcittno.CIScrfio fubfianria non Debet Diffiniri pcrntcidciio:n.itnpcr 2lrifiofc.ft'puniome: taphfficcDiffimrionfofubfiantianimnoiiDcbcntlDariper 3ddiranicntuiii;rcdniotus‘<'qiitco fiiiiracctdeiuuin.iriir.'’.. (iii) n'
S^INmusifbbyftcoium.'^ l>.toartpertnotum;etquictcm:ctpcrcoiife*iucns«umpiC!: ctaoiffinitlofttt>ataperl?umftnoJi:feqmwr7C.C:^uarto nii:iumal)rolmumoebetDiffininpcrrcrpc«iuum:fednam racrbquIdabrolutuinieCipsiiicipiuHJcrt’ quoddam nrpcctis uuru;£rgo.inato:cfJ- rcra cj: co quodrcfpccttuum ncc cll ge nite necPiffcretitia^cncitriaUabfolutirrcd quod natura fit abfolMum pstcfiquiaoranie natura cHrubftacia :?i}oc t(l quoddam 9bfo(ufn£pnncipluntautcinr)(citur rcUtiuead punclpiarumicrgo.C^^uiutonullumporitiuumDcbctPifc nntrt per puuattuum:fcd natura cfVqucddain poritluum: quic0autcmpuuaHuuin:cl>eniinpuuatiomotua:ergona« tura non Debet DtfFtmrlpcrquicwm.maioicft nota ciccoqd ciffinltto Debet bartpirnotioia ferto topteded pUuatio no eftnottoiporttionc: quialjabltnenon cognorctturpcrpil', uatloijcmsredcconucrfoujwuatiopcrbabimmcogn^fcitur. CSeictonullum (demcit piincipimii oppofitommrqi fdem Inquanmm tdemfempernatumcflfacerctdem: fcd qutes et motus funtoppol!ta,crgo natura ctlflcno eadem non efl pdnciplummoru8ctqufcrt8.iSr confirmatur: nam tmpofs fibilcelVquodideminquatum idem moueaturct quiefeat; crgotnipombile cflquod natura fimulflt pUndplum mo; -*'quodcftfintsnon uendfetqi ..... .... iiqucclt flinjcgcnc... tionia:ctpcrconrequcnofioncllpitticfptum moucdl^qutc fccnduauuacpponnlDfclfurmDiffliiitiocfiature.CrtSefa uoquic3ntl?llcff;rrgonil?ficftp5liiftpJiim,ciuo;nccpcr c5> requeno altqutd ef^pnticiptum quicrccitdi :ciiiuo oppofim iam DicnjnicItinDiffndtiofic naturc-cigotc. 5ti oppofitum cft Slrtfto.Cnfccundotfrad ctariitnfmo.lfn quellloncpUmo rtdendunten oc erpofrtto ncbiffinnionlsnafurc. Secundo ridendum cft quomodo ptcdictaoifftiiltloconucniatnaturcccicITufccundum Ijoc cruntDuoartieuUzc. ®uantumad pjtmum fdfdum :ansmiils l?ocnomcn natura (iippoiiar pio fubfiantlafclltcct pto ma: tcriatfbnnamonramencRinmcdicammtorubfVliieiquia iionfigriificatrubftautlainabrolurcfedtttosdinecciiirerpc cru admotijm:ct quietem n3mralcm:cuiu0 taliofubftantfa cllpancipiumacttuum etpaflluum:ct p:opterI?oc iiamra cfl»n pjcdicamcnto adaliquid ficutcflljoc nomen pater. jEcquofequttur quod fiper imaginationem foima lapidis conferiiaretnrfeparstaalapldcjquodiprabcfincretcfrcna Gcpioutnaiuraaltcutusoicimrcircntia ciuoituiictllafbjs niaifcparatabcneDiccrcWrnaturaico modo quo ticcrem^ Ceum dTenamramiredljoccft large accipiendoijocnomfu tiatura^fto Dicto accedamus ad erpofittonemet Declara^ picdictaDifTiiia?oneDldmr°pflnc?pmmrtcaiira^^^ tcrtafrignariDuplicitcrsctpilmoi-- -' naidrm fipnificcntitamctiquia „ notioitt0n»fic3tlon.’alteriUBlpfcponitl(MDuo nomina ac fivenerwtuni erponere per rc«quum:ctcrboc patet quali* tcrfiiiciiiigatioiicponimrpjiticipiumcecaufa.Ollia ra* tio potcflciTcquod per iftanomitta Jlriflo ,vult nobis er* pitmcrcDupifccm naturam rcilicctmatcriametfowam ita quod per piincipium ruit ctpiimcrcmofcrlam :ct per cau* famfoimannetfiDicatur: qtiodnuUanaturarrt materia et foimamcfoportet crponcrc per etifcd per rcUita quod Dica tur natura cftpiincipiuro vel caufatet eumotiinc piinOpiii uumetlvpartuuni:ifa quod Dicatur natura cflptfttciplmn pafTiimmwkauraactiuamoueridieqmcrccndi.crljocbcs nenotatur per iriapartlcipiamioucndi et qiiierccii di futuri rcmpojis.iSrljocfaluenturruticallqucit ' iqiium lapis ptofjciturfiirrntnmaturalaptdisc ciptunimoumdiTqu' ~ pidcmnafiiralitertf piiti* quod pofcll monere Ia* claptdciiaturaliter.fijt vlrcrtusfcicndiimquoditipiedlcraDiffiriitioiic ponitur ly Cii pioQci^laptdcin furfuni: nam epuis tale fit ptincipfum motus tflius lapidistnoii ratnen piopterljoc cit natura Ut pidioiqutandcft in lapide fcu iii illo quod moueturircd cfl citrinfecumcius.Stmilitcr qmlDicitur ;pcrrc:lpocDiclcur adDiffcrentiamcaiifarum per accides motusnaturalisrcl quicris;eeqimm Dteitur;pumo:potuturad Difrcrcriani qua Utdtummotiuarumirieutrimtgrauirasxc leumro;qtiequa nie fintcaufcpcr rcmoucndi et qutercciidi ctueiii quo funt: nouraminfuntcaurcpiimc iiccpnncipalceifcdinilrumcn* taleoicauraautcmpiincipalis tflipfa natura; puta fi^ima rubilaiittallsrclmatenatprms grauio;rcl lciils;iraquod If piimum coiitral?ir Ifper re-oemde ponitur:iion fcctmdu accidenequod Debet cncoctcrmtuario lUius quod cftper feictponitur ad Differentiam quarundam artiumiqiieqi* uls fmt pimcipiummocus illius :in quo funr ;taincti quia funt in lUorecuudumaccldciis ideo uonDiciiiunrnaturc il liusificut ars medicinalis aliquis enim bobciis racdlcina$ poreil pcnilatnfcipfumiaiiareifcdquiaaro mcdicmccn-iU ii fecundum accidcnoicpuis fit caufa illius fanarinnismon tamencft natura iiUusiqiiia noniiicftci pcrfciquct ramcii rcquircreturad!?oe quod Diceretur natu ra-Sicigifcrpofl taDijftmtionenatureipotcfVficcsiponiccplieitc: natura cfl piincipium prrfe et puncipiumactiuumetpaflluum iiiouc di er quicfccndicius in quo cft per ic;ct non rceimdum acci dciio.(2uiaDiffiiiitioiicficocclarita:patetquodn5cft nu* gatotiaiquia ilia mcmbiaquc ridciituriii Dicta Diffinitio* ncfaccrcnugaCioncin non rcicrutur ad idem: fcd ad Dlucr* fa;vrDcclaranimcn-.C1Cnnerit'pi<niaconcliir!o:ilfapicdi ctaolffimnonanirccilcoiiurMicrCTrafaipcrgciiuorcilicct pcrIvpiiticipiunuctpciTiffcrrntiacrcilifcrpcrnIia pofita iii Diffinitione iiafure;qucrufficlciirer natura Diffinguuiira quocunq5alio;cum quoDicturconuenirc.cofirmatuinam picdicta Diffinitio ccplicat totum conceptum nature: et per coiifcqucnocllboiia. 0naiimin£idfccutidufdcndn cftqiiod fri ptieitcrcapfmriiaturale:riiomodopioutDifliii0iiitur coit iraiupcrn8turalc:ctftcnonaccipiturliipioporito.CSecii do modo accipitur pjoutDlfliiiguitur contra voluiuarin: z ficitcrumnonaccIpiturmptopofito.CEfrtiotiiodo capt lurpiourDiffinguttur contra vtolentum:ctnoncotra li iid qiiodiacftalicntpiercr natura.ficut morus circularis iiicn Ignipicccr naturam in fpIpcrarua.CS^t^uiido nota quod cclumruiii(turDuplicitcr;\’iiomodoecc'udaido motoicni: alfotiiodocuMiincIufioncmototls.CICuncrirpiima coclu rioiqiaccipfcndocclum fecundo modo motuscclicft natu* raltsacciplendo naturale certiomodoitcuinl^acconclulio* ncpstcrpicdicramciffiiittionc vere competere nature ccli pioprcrbocq^eiuomotuscllnarurallsiredtioiuiret natu* ralis luficnct anatura quccil piincipium moticndict quie fcciidi per fe pnnioicuisin quo cftmon rccuiidiim accidens Ipocigiturpiobamriquiamomocdicftactiueaniotoic in* triiifceo ccli accipiendoeclum eum tnclufionc mototisicii* fus ptiiKlpium pailiuii cfl ipfum cclum lacciptciido ci luin cum cEelufioncmotono.iCft tamc feiendn quod natura mo tiiiaccli nonfotum cfl piincipium mouciidicclum circulari tcnrcd etiam eff piincipium qutcrcendicclum iii loco fnodn quo cflitnuucprcccdinvndccelum totalefempcr niaiicr in eodeinloco (nuis fccuiidu eius partes muter locum.CSc» eundo piobamrcoiicluno.motueccltcUpcrpctuusicrGO iioncn-vioIcntuoiqiifanulluTioleiitumpcrpctuum piimo celi:crgoc(lnaruralfs;piout naturale Diflinguitur contra violcnrum.C^ertfo motus celiptiiicipaltrcr intciidltiira iiaturaitcd tn jflfsinfcrlotibusnon intciidimi' pitiicipall* terinotuoircdpitncipaliccrintcndirurqnicsiimotiiopio* pter quictcicrgo motus ccli cfl moEimcnaturalis aceipicii doiiaturalcpicdictoinodo. Sj Dicco.ricfcqiicvef cinfinc DcbcrctciTcvcloeioi^iU piiiicfpionicgarurconfequctiaiqi motu naturale vclocitari in fine foIiT conuciiit motibus na* turaltbus rcctisificut funt motus fiirfum ztiiotua Dcoifusi fcd iionfii naturalibus circulavibusificiitcllccU. 3ld ratioitc^.^ld pjimant naret cp qncflio# ncfolutloiquuoilcndebatur picdicta Diffinitione non cflc nugat>niam,(n^drccui)d3iicgaturantec:dens:itqui7p* batiinqnod nocompetit iiaturc:imo Diciftir quod fic ;ffeut (ain Diccbaturnatura ccli non crtrolu;couraitiourtidi:red quicfcciidi
&^0ucrtto.vi.5^ fo.xxi. quicrcciuli ititoco (ii quo ntouctur cfrctilariter aquo nun$ rcccdirctqimmoiccbanirDe namratcrretotaliiDlcoquod luturaduocnpidicipiutnactiimmrut motusictiionfolus qmctis.ctquuin Dicebatur fcmperqmcrdtmcgoiwdc iTia= QIC credo quodrctnper moucatunvndcimagiiio: ;quodeit inedtetao terre fit eque grauis vtert^rera et cuin viil earil fitablatio:quodmncvtia earumfit grauiouct monebitur pellendo aliatntam otu quod ceiitrunt totius grauiiatio fiarmediutn mundi;quiaaUquepareestcrrc cufluuliecur« rciitibucad tnarcfluiTt etpoitantbctcrra ccniiapartc ad marcniic terra cjjvtia parte fit grauios tantu; quodfcmpcr alia 7alia pars terre efi tn mediomundi: ct pellitur rerfus nos: in tatituinq: aliquando terra que erat incentro :nunc efi in fupcrficie ct econuerfo.Cntld piobationc fecunde par tio:Dico quodnonconuenitgrauitati:nec[cuicati;ncccalo« rinaturali.$uisl?cc omniafincpuiicipiumiiitrinfccu mo^ tuo ccqutctl6:nontameiiruntpimcipia punclpalia:fed in? ftrunicntalia:etl?ocnotabaturpcrl’[>pnnmm; inoiffinittos ne;nature.Deartcvcro cantandi zfaltandi oico quod non funt puncipiainotuumfcd bciic funt piincipta talio modt moucdi:vndcpunciptumptinctpalccfifotma:fedtaUs mo di cantandi:r talio modi faltaiidt pnnciptum:bcnc cft ars. CiCttuncadpiobationcmtcrtic parti0:Dlco quod qjuis natura non fit femper piincipiummotuB:ct quietis :efttta* men femper ptincipiumaettuuin et pafiiuum motus iquic tis:ce]?ocnotauitperl7mouendiictqutcfcendi:quc partii culcfunt participia futuritempoii6.;CSd tertiam conea do rubftantlam nonbcbcre biffinlrlpcriaccidcnria ret cum Dicitur.omnis natura'efifubllantta:cocedo.tamenf(atl?oc nome natura ciTcDepiedicamentoaccidcntistquia eft no< menconnotatiuumvtpiiusDicebatunctideoelus Diffini: tio poteft Dari per nomina De piedicamento accidentium. C*ld quartam cocedo quod nullum abfolutum oebet otf: finiri per refpecttuum :ct tnncDico ciuodbocnomenatura nonertabfoiutum;rcdrcfpccttuum:^uisbcncrupponat^ re que eft fignificabilis per nomenabfolutum. C^dquin: tam Dico quod nomenpiiuatiuum noncit ptius notum luipnnatiucopponuuriuiljilominus tamen potcflcfic no: tiuspofitiuo:cuitamcnpiiuatlucopponltur.7ficcqm pio poritoDcquictc;ctnatiiraqulaquic3;cpuiofit minuo nota motu cuip;iuatiucoppomtur:cIVtamenotioi nature cui 110 puuatiucoppomtur>C2ldfc):tamDicoquodmotusalicu: iuo:ctqutconaturalio ciufdcm uonruntopporita:quoiun» naturaefipi{nclpium:cpuie bcncquictl naturali mot^ VIO» lentus opponatur:ec quieti Ttolcecmotuo naturalia. ad coiifirmaTtoncm Dlco:quod epuis nonfit poiTibitc: idem fecundum fctotumrimulmoucrictqulefccrc:tamcn in co potefi cfrepiinctpiumactiuum ctpaiTiimin motus fecundi! fuaopartceietqulctisfccundumfc totum ificutDictumcfb Dccclo.Ci^dfcptimam Dico:quod$uiQnaturaftt fiiiis unluo mutatlomoitamcn potcficiTc pitncipium alteriusife eundum quod cftDefoima.C^doctauamDlcoiquodqulc quid Dicatur Dc quietciotrumfit aliquid: vclnitjil •• falrcnt natura cftpiincipium et caufscius quod aliquid quicfcaf linfuoloco naturali. ^critiir nunefepto vtrumna. •bene Dluidatur iu materiam ct Ibis quia nulla naturaoiuiditur in materia? «fot» ergo quefiio falfa: coiircqucntia tes ‘idcno piobatur;quia ncc mates <umnil?tlaliudacompofito :fitcompofitumc); mati foim3:iitt?iUutcmcllinailquoDtuifibilcquinci;tlI< ponatur antcccdais patet pe fc quo ad vtratiq? partem. cundumDlulfionemvocl3inruaf^mficai\i;rcd^ocnoiK(t lUb eadem ratione fcilicct quodvtruucpcommcd piiiici/ pium mouciidi ccquiefccndi dus mquo e!l pcrfcct iioii fc* eundum accidens.CliQnarro ncc matcriamccfoima efl na turatergo queftio falfa.aiircccdciio piobatur :quu natura Dicitur quafi iiafccntta l•e1•uln:f^uc generatio revum; ergo. Ci^uliito:fiii3tura Dluidcrctiiriii inateriamet foimam: Ijoccfictin materiam fubll-aTitialennct foniiam fubflantias lem:fcdl?occflfairum:quiafo:iiuriibqantialisnoii magis vidcturcfrcrcoDiftinctaamatcriaiqjfoimaartificialiomn dcficutfoimaarrificialiocq tora fubflantia arrtficialinm: ita VI detur quod matcriaiiaturalinm fittotolis ftibdantia naturallumiquod aliter zalttcr eft foiinarai-ibfif? l?oc quod inlpramaccriagcucietuvaliqiiarcsnoua.multo magio vi dcturquodaGensiiaturaleponkmatctiamfaccrcoiiicrfis inodccficfiguracamabfqj pioductioiic altemus reiocaos uoiputafoimafubilantialis. oppofitinn cfl: ariHotdcs in Ifto fcciin do capitulo Ijutus tractatus.CT^^ntftaqucflioiicpiiiiiopo noaliqiMS piopofitioncsifccuiido moucbo aliqua Dubia z foliiam. fiiiamtim ad ptimum fit (rta conctulio pif maiquod materia cftnatura:quepiobaturfic:mafcric coni petit oifTinltio natiircicrgo.coiifequcntta tenet :antecedes piobatitriquiamatcriacflcui competit pnnclplum intrins fecum piifiiuumfui motus etquietis ciusinqiiocllpcr fc piimoctnonfecundtitnacctdcnsquia ens naturale moues tur ctquiefeit ratione matcricquceqfubiccnim motus vet quietis.C Secunda coiiclufioquodfoimarubfiatialiscfi: natura:l?ocpiobaturqutacftpimcipium mouciidi ctquies fccndipilmoeiusinquocilpcrfcctnonfccuiidiTaccidenot crgo^onclufiovetaiconfequcntfatenct pcrpiffiiiftionciias turc.Sed Dices videtur quod foima uon fit natura :quiaft ficijocvidcturpiooterbocquiaipracft piincipalc actiuu? motus ctqmctio illi*’ culiiocfi.redljoccnfalfuiniqnta piin cipalc piliKiptumciilunibct motusefiipfcDcuo.Kcfpddco quod fomiaefinatura non piopterboc quodefi piincipalc actiuum motus tquiccisnnodoqruispiim^motoi fit pitiis cipalepuncipiumcuiuflibefmotus:ctquictio:iionramccll piincipiumintrinfccumired cctrinfccum :nam pitmus mo: toicuiuflifact quod mouctur vel qiiicfctt efl piincipiii «triti fecum.CI£CTtiaconclufio;mt?iUlmdamatcria;ctafoiiiia cftnaturailjoc piobatur quia nibilaiiudcfipiincipiiim iiu trinrccummoucndiTquiefccdtciuainquoefl piiinoe per fcictnon fecundum accidcno:crgontl?il aliud cftiiatura:ct femper intcUigciido Dcfoima rubftantiali.C?lfiecoclufios nes funt dc mente arifto.in iflofccimdo capitiilopicdicto: in quo ofienditDcqno Dicitur l?oc nomen natura: vbifolu? materiam zfoimamvocatnaturamiicdcopofita vocat nas turaliavcll?abcntia naturam :73ccidlhria vocatentiafes cundumnaturam.igpljocfcquitur quod natura bcnctfufs ficientcrDiuiditnr in materiam 7foiinamnoniiirclligcndo DcDiuifioercaltfcd loglcali.Ci^EPicdtctiorcqmfuriquod nullum accidens cquaciirainaminilluiu accidens ell fubs flantia vt Diaum cfiicrgo nullum accides cf! na tura.CSic eundonullum accidens cfiparscirentialisalicuiiis entis: ergo nullum accidens cfinatura.C2!crttoqiiarati6cvmT accides cfCct naturaicadent rationcquodlibct aliud: zper confcqucnsfcqucrcturmfoimaartifkialiscflet natura, et per conreqttcns artificialia inquantiim artificialia baberet inrcpiiiicipiummotuset quferisquod cfi contra ^iifiotc» Icm in tftorcctmdo.^UcriuefcquitiirqiiodimUn accidens cfipiincipiumintrinfccum piincipalepaiTiiiil ncc acriuuiit motuo ctquietlo:patctqu{anuUumaccldenscfiiiatura.fe quitunvtccriiisquodnulln accidens efl piincipalc piodus ctiuiim alicuiuscffcctus;neq;fotmcfublTantialls;ucq;acci dcneallo:nantfictunccq'etpuiicipium piincipalc actiiium alicuius moriistcuiiis oppofitum Dictum cfi.fcquitur vites rlusquodcallditasiion cfi piincipalc pioductiuum calo? risiiecfrigiditas frigiditatis. 0u3iirmn3df«undiimfitp:iitia DiibifiV tio:navidcfq’ accidens poflitciTepiincipiilcactimTaliciii*» mot‘’:uamficalidiMo cfl'etfcpnratapcrimagui.irtonc;ad; i;ucaGerci':7cniii,non vidcf cfiealiiid piincipalc piiiicipiiT
^•>iSeamdua l^sbylicomm.'^ tloagcntlumln cEtctiriotie!-: tic vtroq; ridendum ef) in que ftioiic.CiSftDtftiuctio;Q>effcct^potcftfumt oupUcitcr:vno .modopio9cttoHcrclmodopwdncmdi;quofomialiKrl§5 Ageno igit rcmallqunni.? ite velocims tplius motuo pici: tur effectus illius a8ciici8.C3ecuii4o modapotefiapi ef fcctnspzoreque perillumcffcceuiupioducituri^ricpiam^ 9caliditaseff cffecc^ iUi‘’ calidi; zocrtroc^iffo^poiuTtur cdcIurioues.C^l^t^ttiaoifftiiccio^tripUcitcr poiTumus iinaQuurl ffeructioncmirtiomode omnino fincreriffetla: ficui rbicecff actio ccli;quatiifluicinlffainrcrioia:vnde no t30teflDi.lq>talilntiueiMlcre(lftatDenrita8:quiarific:talt8 (nfluciirunontnulctpUcaremrvrqaad interiota terre ita m piofuiiiiumllcut multiplicatur. modo poteft itnasinari actio cumredffenilaique tamen no coirumjittur perinane actioncnuricuc effUlnnimatlo inedIlinamPcritas tallomcdillulftaactionecflrellftciitiaznon coirumpitur '"'uconfecutiper talem actionemmiri l^oc f uc :ficut foite lumen ptoducit bocq> (lludiumcnca ficrctmtnuoOi:nfum-.p:optcrboc<piii ipioptoduccrcf boc lumcn-CLScrtio modopoteft imaginartfieri actio cum rc? fiftciitia quccoirumpituTiverbigratiatlli aliquod agens ca lidumagcrettnaliquodfrigidumituiiclntaliacnonc illa fagidttasr<liftcreti?pcrljaHCactloiicm illa frigiditas cot* rumpetur. Quaiiminad fcciindilpona conctufioncg .juniooclntcnfioncificuiido occyfcnfiofic.iSftpziniacon: <;lurio:g>inactionea5eijciutii:qucotiiiiinofitfiiicrcfiftcutia ..•onftinilis eft piopoiHo effatuum tn iiitcnfionc: qualis eft .jiopoiriocmfaruiu egciitiummlmciifioncrljocpatctsquia ii aliquod calidum rtquatitoi ageret inaUquodpaifumri: 'icrcuftcnnandagcretplurqjcaliditatcm vtquatuot coq* !]oii ageret vitra gradumpioptiiTiz ita quodlibetaliudtali ter agens pioduccrct effectum fub cquali gradu fccum.igls tur-C^ei^udacdcIuftOi^in actionerbicftrefiftcnttaiquc tollitur zcoirmtipirur in tali actlonenon efteadem piopon tio effatuum: loquedo oc effectu piimomodootctoqualis eflpiopoitio cauiarum agentium il^oc patet rt oedu^um fuit tn argumento pilnclpall. ClCcrtla coijclufiocft qjctia loquendo Dc effatupumo modoDictoificutcft actio vcl re locttap in actione vbt eft reftfter.tiaiqueiioncoirurBpitur: ficutcftinilluin(nationemcdi)!nonrcinpcr confinitUs eft piopoitiocffecttiuimficutcftpwpoitcocauramm agentium f?oc paict quia femper tn tali actione effectus fuiit equales patet quia ecquo talis actio fitfubitoirna eft itarcloi: ficut altaired non femper agentia ruutequallaircuequalircrfunt intciifaivndequiioriiumluminorumfitmouplointenfius reliquoitamentracitoluniinofumfiibduplumpioducitruu effectum ficutouplumicjiquoquodUbetiUomin agit fuuni efficruni fubitozvc nunc fuppomtur.Ci^uai^^i^biidiifiti ? piop;icloqueiidot)eeffcctufccmidomodo inactionecilrtu ftcntiairiuelntaltactionc rcfiftcntiatollatunfiuenoninon fcnipcr eftcoiifimlltspiopoitlo effectuum in intefioiicificut eft ptopoitio agcntlii in intcnfioncibocpatttpiiino inactio necum refiftcntia vbireriftcnria(oltltur:quialTfet;agcrcnr in rnimiz etiam triaagcrciitmrimm noncifct confimilio ptopoitio effectuum ficut caufarumtzboc patet quia fi age rciitfi)icrcfti1eiitla:lkcl1ctcdrimillopiopDttio: ergo fi agne cum rcftftcntiavtrobiq; cquali tunc non cftVtcoufiniiltspf ponto effectuum .tgccoiifinuliterbocidem patet inactlone que fircum rcfiftcntiaquetamcu non tollltur.i^uiafint a. zbcoipoiaIiiiiiitiofa:zfitaDiiplumadb.intntenftonc:er agant in ouo mediarnifounia zcqualia que vnifoimtter in tcndaiicur inocnfitatecotitmetunc piius ^a.Dcfignatage re tumeninmcdioc.b.oeriiutagcre lumen inmcdtoo.piei ptcrl^iitufmoditntciifioncm ocfitatumfllommmcdtommt modo fi continue per l?oiam talio Intcfionis cefttatummiy dioium lumcniprius a.fui)1et ouplumadlumciitpfiueb.fi cutao;cruia;tuiiclt3ciropcrl?uiitrinodi (ntenfidnemetra intnioucm luminis a. ocrinit agere ficurb. quod tamen eft fairumicdfequciitiatencnquiafilintouoquantamumou pluinadalindtz incipiant Ticfcendercrcrruo non qiiaium in puma parte piopoitionabillaUcnius boicsquodlibct ad rubdiiplumtlniecundarimiliterizricvltrdiillacqucato incipiunt clfe nonquantatz non vnum piius $aliudirt pa tet mtucntltz ficfimilitcrtfi lumen ab a.3ctum per Ijma coii tinuc reiniftioniscftct oupluni ad lumen actum a.b.tracito aocfiuiirutagercficutb.C^ixicponosUquas couclufio* iiesDccttcnfionciz pilmaeft g>quo ad ctrcnfionem noneft confimilis piopoitiocffcctuumivteftpiopoittocaufaniage tiumiboc patet iquiafialiquafupCTficiesclrcuUrio poteft ridcrlab aliqua olftantlaopoitet q>tlla que videtur aciu: plomaioiiDiftantia babeatfub cquali angulo Inouplo ina ioteni DiamctTum.7ri fic fcquitur qnpfa ciVct quadrupla in cctcnfionead piimam: zper confequeiis non eft eadem pto poitio effatuum in CKtcnfioncficuteftcaufarum agentium ccquopiopoitlo effectuum fft oupla in CEicufioiictzpiopot tiocaufarum cftquadrupla.iSuodautcmopoireatfuperR cienicircularcm eir> quadruplam ad alianucuiuo otameter cftiiiOuploimnoupacctpcr vnam pioporirioncm ouodccu migcomctrlf qucouftqpquerclqualloeftpiopoitio citu ractroium :talis eft piopoit'ocirculoium Duplicata .i2t eft rclcndumq>quumoitleffccmmclTe Duplum in cttcnfione ad aliudzinti lligo Uncam tnenfurantcm ettcfioncni ipfius effrctueificut eft Diameter totius effatus acti pcrvnii ages clTcDupUm ad Imeanimenfurantcm cEtenfionem alterius cffectus.flSecunda couclufio eft: wpofTibllc eft :qta.zb. rmtDUoag(iitia:za. fitDuplumadb.inintenflonctzqia. agatadoiiplam Diftanttamadquamagitb.bocpatetiquis fir a.vnum coipus luiniiiofnm fpl^cricum icuius Diameter fit bipedalis quantiraszz fit Duplum tn tntcnfioneadb.co: pus lumln. riimtziioti ruro CUIUS quantitatis fitb.tuncpa rct q’ b.tnlitum poteft Dimfiuu ut cttctifionc :non tamen in qualitate q'a.agcnaagarinDuplo remorius q5agatb.pof fcrcmmrartunmmmuiqtviE agerctad tatam oiftnntiaj quanta eft Dlftantiavi iuo grani milKi.lTScrtia couclufio cft:q’ fi 3.agit ad ouplamDiftantiaimad quam agitb.quod tuiiccffcctusa.cftoctupliisfldiffcctum b.bocpatctzqtmne aagitvniim effectum fpfjcncum cuius Diameter eft Duplus ed Diametrnsffatuoactiabiufob ergoeffatus a.cftoctu plusad effectum b.conrcquenrfatcnetiqulaqualis eft pio poitio Diametrott tallsd jipoHio fpbcrav lllap Diamctroip trlpltcatatg eft cctupla ficuttriplaDuplc: qpponifJcife ejt tribusDupliatfequlfpiopoitionetalfii effectuum effe octu« plamtpoftcp ptopoitio Dia mctroium eft piopoitio Dupla zc. iCpbis conclufiombus fcquitur mpofltbilceft gta-agens fit DupltT tntcufiticad b.agcnstz effatus a.agauis fitoctu plus iiuEcenfiotie ad cfcctum b.ag(ncts :Dcquoalias erit fcrnio.0ed Dices mbcnecoccdercmfieffcctuscaliumage ltiimenViitfpljcrici:rcdfifmitoibicuUrc6:tunc nSconclus dcrcsatiqutd.placi'tmibi;fcd modo poffibilc eft ^effectus talium agentium rmtrpbcriciznonroliToibkularcsiquod Declaratur ficrcapiatiir vnum coipus tranfparciie ficut eft criftalluottaicnon folum agitoibem imo fpberam :zpatet ct boctquia talio coipoiio (ter tc zmccgo video partes que fuiit verfus tc ficut partes verfue me. et tu fimillter vides partes piopinquioics mlbiificut illas que ftiiit piopfnquio res tlbt.Cffcduofequttiirpartcc illius coipoiio non fotu multiplicare fuso fpccieo circa illud coipus :vcrilctlam in illocoipoicizpcrilludcoipus; quare totalioeffatiio ficut totalisfpeclfsactaabipfocoipoic ciictviiafpbctaet non foluinoibtoizpcrconfequcneallquaagcntiaruTitagciitta: itonfolumcffeausotbiculares! veriTctiam fimt aliqua que aguntcffcctus rpl?eralce:z vos bciir rcltistfuppoiio Dtffere tiaiu inter fp>;eramct oibemirationcs vadunt vtje fitts. Erumfinfs fit caufa. arguitur rp no quia f! cfTct cau farunc cftet caufa actiois que (it pioptcr fincmircd Ijocnon: qii ia quandofila actio eft nd» dumfinis cftiz per cotifcques non cftcaulb illius actionis: naeftcaufa cius :quando i(« la actio non eft; quia quod noti eftieiiio noneft caufa.!Se eundofi fic vel );oc effet finis qui eft
^Saclllo.xra.'^^ •fo.xxv. (lut cft Iit rcettraivcl qui cft <n ftit€Hfionc.n6 ptimumiquia finio qiiicfiin rerttia :nondum cIlcEim filr ecciomcc fecun: do ln.^do:qu^fl actio nonfitpioptcrljoc quod cftin mente. C&tcioric.nulUrcspotclYcflcrinccauracluspUncipaU. fcclmultc reo fimtftncffnecarum: ergo finio noncfl caufa pilncipalforcf.pat; maioi.quiatiullarce potelleiTcrtnerufl mat>Tla:?rimtlitcrrincruafouna;qutacalcofuntcaurepun clpalcsrci.mlnotpiobatur.qula multe funtree que nonats titigumfinesfuoeiricutmutclfuntl^omlncaquinon atnn< gunt felicitatem.tEi^uarto ftci omnis caufa oebet clTe piin cipiumircd finis nonefi ptliicfpiumiquia finio cft vlttmum; vlMmum autem nonpotefVcfTe piincipiumiergo finio noeit caufa.CiQuintofic:c3ufaPcbetetTepitoicaurato:rcd linis iioneflpnotcaufato imopofierioi; quodptobatur: quia fo^ nltaoeftfinlsambulationieirptopicr quod fit ambulatio: modo patet q’ ambulatio ptecedtt ranltarem;quepcrambu lationem acquiriturCScctoftc: caufa ocbetclTc nobilioi ruoeffectuifcdfinlsfcpcnoclinobilioifuo cffccmiqutaaUs quandolinis etl accidenota reo cuius ille finis cft:rft fitblia tla:modo acadenononcfinoblliusfubliaiitta. '?n oppofttum arguitur fic fecundum 'Uri fio.qui Dicit finem elTe caufam caufarum.Sc queliionenon eft Dubium quin communiter omnes concedant finem fbie caufam; fed Difficultas fhit in l?oc quo modo illud quod no eftDicatur caufa alicuiuo. folutionc quefiti eft pitmo fctendum:m vno modoaliquid Dicitur elTe cauft alterius a quoDependet in efle; tfine quo illud nonpoteft cfTc efie co: pus luminofumoiciturcaufaluminlo eibbicctom caufa ac cidentf8:7materiacaufafb2me.?non ccduerfoiqi lumen De pendet acoipoze luminofo tnonpoteft eiTc fine eo: z(imtiU ter accidens nonpotefteitc fine fubfectoitfotma fine mate: rla.C£>ecundo modoaliquid Dicitur caufa alicuiusmo qt fUudDepcndcatabillo meire:fedinefretalfauttlto:vel (n aliquo modo fc babendiit lic foiroa eft caufa materie: nam $materia fit taliter Infotmacaivcl taliter cctenfa: boc bab5 afotmattfimititeralbcdo eft caufa parietis quoadciTc aU bum:qu(aalbedo eft caufa quarcfotmalitcr parieseft alb^. CEtrtio modo aliqd Dicitur clTc caufa alterius nonaquo res Dependeat tn cnc;ncctntaUcfie:rcdaquorc6Dcpedc3t in fieri.tfic Dicimus Dc Domo non folum quido fit: fed ctia quando cft:q> cius caiiraeftDomificatoi.QIiSuarto modo aliquid Dicitur circcaufaaUcnue:fc;a.cftcaufac.non quia c.Dcpcndctlnel1c:vcl in fieri aba.fed quiac.Dcpcndebat in fleri a.b.T vltcriU6b.Dcpeiidcbat in fieri ab a.? ficoiclmus patrem eifccaufam filii nonquia filius in fieri Dcpedcattm mediare apatre;quia foite ci^ filius generabatur:pater po terat ciTc mottuuo :itam pofte^ ftatlm femen apatreeft Deci rum:potuiiTctefremterfccttis:rcdfiUusin fieri Dependebat afcinine:T vltcrius femen Dependebataparre:ITc ergo pat; qualiter aliquando oe aliquo termino fignificarluc fumpto vcfificaturboc iiomecaufaalicuius.qui quidemterminus nullam rem que eft figmficat.fcdbcnerem que fuit. CiSft fefendum zviden dum quomodo Ifta queftio babeat verita tcm:q> finio fumitur nmltlpitciter. viiomodo termino ali cuius rei ficut Dicimus punctumcilcfinem linee .zfic Dicu musaliqua fepebaberefinem bonum:raUquafinemmaln aficnonfcmpcrfimscftoptimus.CSecundo modo: fumi tur finis pio lUo ternuno pioptcr quem ficactio :et qui itio: uct ipfum agens ad taliter agendum.igt dc ifto fine eft vUe riusDiftingu(itdum:quiaallquandoIumitur finis pio illo quodpioducitur peractionem fiiic quodcftterminus illi* usactionis quefitpioptcr finem. CSccundomodo fumti tur finis non pw illo quodeft terminus Illius actionis :fed piotllopioptcrquodfinaiitcrctvltimatcpioduciturboc. verbi gratia. 2lft>ediais quumagit fanando infirmum agit vno modo pioptcr finem pilmo modoDictum: tas que pioducitur in illo qutinfi’rmabatur;red no agit ifta fanitatcmpioptcrfcipfamifedipfampioptcrrc ipftim: vcl piopteraliquidaUudiquodpieccmtelusactioncnuTDirc: pit zmoult ipfum ad taliter agendum.igtbcc Diftinctio fv niofolctponirubbi6verbt8:nnt0 quidam eftquo:quldam eftgratiacutiio;vtiimuit iCommcntatoifccunrtoceUvblDi citquodquidaineftfinioDicmspiimarialntcncioiiorqui (lainfecuudarla.7ctemplificat:ri<urluteUigcnticmouctcoi poiacclcftia ptopfcrbupitcrm finem •.quoium vnus eft fi: iilsvlttmatUBre pil'idpalliTtmu5.pioprerqucm pumaria Intentione mouennfcilicctpiimum p:incipiumvtocus.BI ter eft finis pioptcr quem moiict fccundana intentione, et becfuntifta inferio» :vecIcficutDomificatotagicpioptcr Doinum:fic tntelligcnttc mouaitoiocs pioptcr ifta infeno: rairficutoomificatoinonfolumaijttpiopter tomum: fed pioptirDomumvtocfciidatnosabimbiibusT corufcatio: nibus:ITc etiam iiitclligcnticmouentpiopter iftatnfertoia: Dirigendo rltimate actionem eoium in pilmum piinctpium tanq;in finem pilncipaliter Inrciicum .C^iifiia conciufio qi5 finis Dictus afecundaria intentione ptopiic loquendo: non eft caufa ipriuoageucieiboc piobatunquia fic ftquitur cplftaiiiferioiacircntcaurcintclligentiarumifcd boc no eft concedendumiqula ifta inferioia non funtpiioiaifedpoftc* rioiafuper(onbuo:modolicficnicaureintciligentiarum De berenr effe piioics eisiqutacaufatcbcc cfTe pnoi illo cuius eftcaufa.CSeciida conciufio eft^qiiadam Denominatio* necpmnfccapcrmodumcuiurdamattrtbutfonieinoorolc musDicere q* Dici poteft ^finis oicrus fecimdaTla intentio necftcaufarectetficutrolcmusDlcerc^ viina eftfana:quia cftanitnaUs babentisin fefanltatenr.t fic finis Dictus fecii daria intentione Dicitur caufa qieft llludad quod piodure dum finis fupcnot tvltimatus Determinat fiutagene ad ta liter vel taliter agcndum.<CCertiacondurio eft.q» finis ot cruspilmariaiiitetioneomniumcftptimariacauraibocps refiquialllaquodllbet agens Dirigitct fecum concurrit in eius acrionc;vel adetuseffectus pioductlonlifedquiavui gusndpereipit talem Dircctionemivcl talem motionem cu* iullibetagentis per fprnmpiinclpiam nonDicitpiincfptum eftefinemomnium:ftdma^ llludad culus pzoductfoncm DirlgituractiotpfmsagentisitDelftofiiicpilncfpali eft ve rum quodeft caufa caufarnm zqicftnoblllus caufato: zgp picceditcaufam zmultealie conditiones. iStpcrptedlcta patet ad rationes, ^criturvtrumoifFinftfo foituncDataab 2:irifto.ritboiia:rci* liCct.^'oituiia eft caufa pcraccidcs cetra femper? frequenter Pmpiopo fitum coium que pioptcr boc funr, l£t arguitur piimo mfoitUTia iio oe jbcatDlftntri.nain illud De quo non ilcft feientia nec poteftefie/ noDebet [[Diffiniri. Sedfortuna eft buiufino* ldi;crgomaloicftnota.mtnoipioba tur:quiafortunaeftciiDperaccldens:T Dctali noneftfcicn tia;pcrariftotelcmin,vi.a&ct3pbyficc.CSotundopioba turiqfortuiiaiionpoeeftDlffiniriiq: illud quod eftiguotus sinccrtiim nouDcDcCDifTiniri.Scdfoitima cftbuiufmodi. ergo maioipatct:m(noi eft 21rifto.ln litera.C^ettlo pioba tur.$picdictaDifflnitlo iio fit bona:quta nulla oiatio nuga toiiaeftDiffinitlo bona: fed ficeftDe picdipta Diflinuionc: que ponitur cfTc Diffinitio fbrtunciergomaioipafttimlnoi piobaturiquiainpiedlcta Diffinitione ponitur Ivpcr acci* densifcd cum per accidcnsfitiquod fit ettra femper et fre* qucntcriideofruftrapomturl^cstrafemper zfrcquentir. Cii^uavto fic nuUaoiatio impiicatiuaopporitomm eft bo: na Difftnttioifcd fic eft Dc picdicta oiationc que ponitur cfle Diffinitio fortuucicrgomaloipatctiminoi pioba tur: quia Iu picdictaDlffiiucioiicDicIturqifoituiia eftcauraperaccicics zcumbocDicitur Pm piopofitum coium quepprer boc ftint modo Iftavidciirurrcpugnarcirdlicct^toituiiarifcaurap accidens effectus foituitit q> fortuna fitcaagcns Piii ptopo fitiT cffect’ fortuiti: trifioimna eft agens cffectfitbirmtuPm ^ipofitiKtncefrecf tbituituocftintctusafortuiiaagcrcite conrequcns tbrtuna tioncft cius caufa per accidens; r3cau: faperfe. iStnmilitcrficfrcctusfoitnifuscftocimniaoco* rum que pioptcr bocftinrividcmr quod pioptcr cfFcitiTfoi: Tuimmagciisagattancnpioptcrintcntumab agente:? tite tftiamagciio foiruftum non eft per accidens caufa cfie tua fortuiti, fic ergo videtur cy iftauicinln.i repugnent :ftu.i '.r
Ciura per accidens cs vnaparte zl^ fecuttdutn ptapofituin eoiumqucpioptcrljocrunr:«aUapartc.C'QBinta oiffiivt lioconjpetitalijsftfonimaicrgoiioncftPcinaDtffinitlofoj» cuiiciconfequciitia tcuct; quiaciffintcio non ncbctcompc; tere alqa 8oiffintto laiiteccdce piobatur :pofito q> ftt aliqs Ciomlftc9to::quifiemuficuB:riintcndatfaccrcDom«nizt45 ctatcam:cuiicmuricuscftcanfapcTaccidcusUIms oomus cjctra fempcr 7frequenter fctSni piopolitum comin que pio» ptcrl?ocfuiit:ct tamenmuricuonon cftfoitmia: nec Domus facta amufico in ifto cafu cft effeaus foituitus.C^cicro baturiptoitunanonfitcauraper accidensmamtbttuuaen: natura per art(to.fnlitera;quiacftiutcUcctuB:qiiicftnam ra :fed natura cft caufa per fc fuoiunt effectuum .ergo. C!5tconfirni8tur:tiaml?cccftpcrfc:foitiHi9Cftcaufaeffe5 (tus fottultticrgo videtur quodfoituna fte caufa per fe zno pcracciden8.crgOTc, 5noppofmimTOltari(lotelcs (nltlo fecfi doiractatu quarto: vbtponitpiedtctam Dlfflnitlonemfoi» tune tan^p bonam.tnon opoitct aniouerc nili fcdm pio» pofimmiztunccftDiffinltiocafusttagpDtffinitiofoitunefu perDtfftnitionemcafuaadditltPin piopofitum.CSnifta qucftioncpuraoponcnderuntDiftinctioncBifcaido conciu fionco:ec quibuo apparcbttDiffinicioqmd nominis foitu» iic.tt;ec eftrerponfioadquerimm.teriiovtdcndumcftque rcofitfouuna :et que cafua .quarto ad quod genus caufe reducatur. !0iranttt!ii fid pjimum fit piiina oiftuictio: q>etfcctmiiii pioucrtinttluriiaba0cnt(l)uo:quidainruiutii» fcninquidaiti non intenti, fed cuciuuiit pictcr tutcntioiiem agcntis.verbf gratia :riaUquisirctadfoiumcttntendcrct ctiicrc pancm:tanicn limciilrct tl?crauruni:quam tamen in» ucntioiic; nqu tntcnditibt: tunc illa emptio panis Diceretur effectus Intentus ab agenteit tiiuentlotl^crauriDiccreiurcf fcctuonon intentus abageiicc.ifjt eftrctcndum: cp tV3 asts refpectu intenti Dfciturcaufi per fe.rcfpcctu vero effectus noiitiitcnttDtctturcauraperaccidcns.confiiuili luodocp: cmplnin pollet poni in natiiralibus-.vt fi natura intenderet ptoduccre Ijomtncmcum qulncp Digitis (nviumaiiuitpio duceret cumfcp:punme cfrectusDiccreturiiitcntusiirerpc ctu illius natura Diceretur c&ufa per fe.fccndus elfectus Di ceretur non tntcntuozrcrpccmillius natura Diccrcrurcau fa per accidcns.(CSccundaDtfttnctto.q> cffecmuin non in» tentommquldanieucniuntfcmpcrvclfrcquentercumcffe» ctlbuomtentomm.vcrbl gratla.quumaliquis In l?rcmcin tcndcrctirc ad bailas pio emptione carnium 110 intenderet maculare fotularesfuoeiz tamen v^lnriinum macularet: in toll cafu maculare fotularcs eft effectus nd intentus qui fempcr vclfrcqucntcracciditcum effectu intcRtoircd finii» quis eundo adfomm inuentrettljcfaunini picter tiitction c talis effcctuBDlccrctur non intentus ciienieitsettrafcmpr frequenter.CXcrt(aDiftlnciio.q>adl?ucc!fectuum non in» tcnroium quidam funt notabilis bonttatierei maUtie:ricut cft iiiueiitiotbcfaun:vclh'actlottbte.quid3!ionfuntiiotaj: bilis bonitatis vclinalitleflcuteftttnicntlovmiispifi:vcl cafuo viiiUBpiliinfncationcbarbc.niodofclendumeftqd illicfFectuononintcnti quifuiit notabilis bonitatis veliua Utfe DictTturDC numero bo2um:qu(piopterl;ocfunt;iiamta IcsciTeCMio fi picfciTciiturcileiit Digul vtpiopicrcos fieret actio:piiMfuga;aiitpcrfccutio.effcctuoautcm non intenti: quino funt iiotabUio bonitatis velinaUtiemfcuntutDcmlc ro comnii que non pioptcr bec funt :qui funcfcircntiiT non cffentDigiiivtpioptcrcooticretacfio.CiauaitaDiftinctio qi agentium qucdaiuDicuruvagciitia fmpiopofituiiuficut fuiitagcntlapcr liucllrcruin zrationcinpcrfcctam-.qucda5 autemDicunturagciitiaiion fm piopofitunnricutfuiitagCR tia carentia ratione;? intellectu. Quantumad reaiiidum: fit ptima conciu» fiorqtab effcctlbusnonitirciiltoqiilpioiicnfuncvt inplu» ribns noiiDKumurfouunati;vcliioit foitimatiipatetctco muni rfu loqugdi:uani piopier!?ocq> aliquis vadat ml?pc nie ad foium:c3Ufaemeiidtpancm:t maculat fotularcs pic tcrintetioncnnepljQcnonfequiturcpfitfoitimatusivclin» fo:tuuamo.Sccundaconclurio.ab effectibus non intentis qualitcrconqtcueiUuntquinonfuutnorabilisbonirattsvf inaUticinonDtcunturfoitunatiivel t[ifoituiiati.'^atctfimi» Uter cp communi vfuloquendi: ficut puus DiccbaturDc pt» fo et fricatione barbe. CjEcrrucoiiclurio.abcffcctlbus nonintentlsiqmpiouciuuntnouiu pluribus;cr fiintiiota bilis boiutatisivclmalicu-.zffmitabagcntcfccunduiiipio pofimmccl^abcntcintcUIcctumz rattoncmpcrfcctannali» quis Dtciturfoitunarl: vel tnfoituitari:patctfimlUcercpcd» muni vruloquciidlDcimtcnHouctl?erauri-t De fractione ti bie.Ct^dariaconclufio.effectus agentium tionapiopofi» tononDicuiiturroitunativcl intbitunati mfi valde meta» p}?oiicc:nam aliter in InanimaiisTCavcntibusratioiiccoii tingeret$aUquaagcrentafoituna;iHodol?oc noncflntft epeommuni vfuloquendi-. iionDicimus enim ligna ctlapi» dee effe foitunatamifi valde impiopiic zinctap^oiice.vndc fiDicimus lapidem pofitum tnaltaneiTe roiruiiatnm:z lapi dem pofitum in pede cileinfoimnatunnljoccft valde mera» pl?oucc.@imfUter inanimatis carentibus ratione: fLcutcft Dc equo zafmo:c>; communi modo loquendi :noiiDicimus aliquod CIS accidere foitut£c:fcdbcnccafuaUtcr-.? fimiltter ininfaniibusicum non aguntapiopofiro.CiSuintacoclu fio.blfFtnittofoitunepofitaabZlrlftotclecftbonaipiobatur quiacrpllcatconucrtibilttcr conceptum tftius termini foi» tiina per fuumgenus :z per fiias Differentias :et perreftic» ctum ad effectum foittiirum refpectu culus Dicitur foituna pjtvt boc:nim ibi ponitur boc nomen caufa tauq^gcnns.et poiiimiibf Ir per accidens ad oftendendum cprtotiDicttnr foituna refpectu effectuum perfe iiitcntoiuiiiizDiciturce» tra fempcr zfi cqueutcr ad oftcndcuduin 0» non Dtclnir foi tuna refpectu nonliitciitoium qui frequciircraccidimtcutit effectibus intctitis.z quodDicitur Pm piopofiium adoften» dcnduiu qi agentibus nonfm pioporftiim non tneftfbituiia zDicitur eoiura que pioptcr l?oc ftmtadoftendendum cp cf» fccrus refpectu quomm Dicitur foituna vclliifoitiiim oebet cUc notabilis bomiatie vt'malitie.tE;t fient tfta Diffinitio cft Dcclarata:lta Dimittendo If fmpiopofirum refiduuni erit Diffinitio cafus. 0uantumad tertium arrtculu poflet quo nque res fit cafus izquereo foituna. foituna enim cft in» fdlcctus zvoluntas!Zcafuscftnaiura:qucnon eftintcUe» ccn3.vndcvtrunqjcftn.itura'.fcd foituna cftagcntisPm^i» pofitum cafusaiitcm cft natura nonogcntisfccundumpio poricuimzi^ocnonacclpicndocafumpioutDtftinguiturcd» tra naturam:zpioue cft genus adfoitunam ct ad cafum (n piopila ftu ngniffcattone acccprum.Scd cft fcicdiim quod qnitocadrm res fit intellectus zfoimiia tamen DifFcriTtfm rarloiicimtd cftl?abeiitDlucrfao rationes cjcpnmetes quid iiomliue.vndc poc nomen foitunafignificat eandem rem: qiiaijoc nomenintellectus rignlftcatiftiUperfigiuficatioiig i^uius rermint lntellcctus:l?oc nomen foituna cdnotatq>i[» lares cft agens fm ptopofitum alicuius effrenis :et piercr eius iiitettoncmpioducit viium alterum notabilis bontta» tis vclmallticiqul cft oc numero coiumiqui cptra ftnipcr: z frequenter folcntcuaiirc.CofoimltcrporcflDfciDeljiono» mimbiia cafus zfottuna.vtpatctpcr2lriftoKlcmlu Utera zpluHbue locts.zc, Quantum ad quartum Dico q» cafue «r foz timafuiitcaufc.'p>atctp2iiuocj:Dlfriiiitlonlbuoeoininqui5 biis ponitur l^oc nomencaufalpiobatur enarratione: quia conucnientcrrcrpondcmradinterrogationcmfacram pio» pter quid.vtquumDicimu8 pioptcr quid cftl?oc:Dicimuo acafiiz afo>tuna;vtnaliquisqucrat:pioptcrqmdfrcglllf tibi tibiam:rcfp6dctiir pioptcr cafumz infoituiHuiii.CSe cindoDicci.q’ cafus zfoituna nd Cimt caufe materiales fuo rumcffccttium:quianon intrant compofitionem effectuum opoitet cnimmarcriam intrare compofitlottcm illius rntus cft itiatcri3.CScrtioDicoq>ncccaruB:nccfoitiTa funt cau» rafoimaliofuom effectuum pbaturcoiifimlli ratione ficut pituo.CiQuartoDico.ipcafuBzfoituanofmit caufe fiiia» koruoiucffcctuutn;.pbatur;namtuiiccfrcctusfoituiti cent effectus tntciici:intciiclcnaciumffiicni;mtciid(toidincmad tllmmfcd Ijoc cft contra Dlct3.i£cci;aUo:namtcllectns:vcl natura
^o.xxvi. natura cft ffitis ctfcctimtn foituito^-.fcd (fta TutitcalUe 7fot tuna-S-C^Suintootco^carua zfoimiiafuntcaufc cfficlcti tcsfuoucff^ctu»:piC!bamr:nl qifuntcauftperpnmuDicfi» 2non ruii tcaufe marcrtalco per Pruiucc foiroalcs per tcrttii: nccfiitalceg qiiartiTig rurUcaureclTu(ctttcs.pntia tenet: cit n5raiitplurasciicr3caurau.tHio quatuot-SedDtees tuict^ fecmsfbituiti tuntinfin(tcc3c:fednijllmscffcctuoriiiitius fiiuraagctia.s.fll®tcf g’qmtariflo.Dii:(tyelTcciuiifoitui toif. funtinfinite caufemon tntcllejcit «> effcctuii fojtultcnmn ciTciitfnfinitccaurciquaiitqueUbctcfletfoimnacapiedorot tuiia pio aia vel pio roluntateifcd capiendo pio intentione fient no tot quiripluriiimquodlibctpotcficfTcefftcicnsfon tuiti.i.noncumtotquincumplunb^ lnt£ttopotcfi accidc:: re effectus foituitus.crgo.tc, adrat^o^c0j>nnc^palcs.ad piinia quu Df ccbaf ^fb«unano 05 D(ffinin:qifo«uua cfl ena peracena; Otco_9>occntcperaccidca no ertrctetiainccboccficotrabi cca:q5uta emfoitunacontingciitcrfiat tnDcfbmmapntfo: raaripclufionca rcibiIco.C2idfcT5anitncoq»tmofouunae nobienota:ricutp;ccquefiioiic.redpiofatentioncBnfio. Dico ^intcllcrttcp effectus foitiiituo no picfctatur enentre. CSdtertiamDicoqiiio frufiraadditur cetra rempertfrc« qucnrcnnlaliquabcnecucnlnt per accidcncab aliqua ea: qtictn noncueniutcctrafcinptfrequcntcr:ricutp;t>crotU’ lanbua.idco Ir eitra fcnig 2rrequenter efi tontraetn perlf peraccidCB.fC^d quarta fico qr no implicat: namnon fni Idem 'dicaufa per accidi tagciis^jipo(i'tum:qi0iagia §mpiopofitil rcfpectu effecma intenti: fed agene paccidea refpectu no intenti. Similirer cffcctue fottuitus non di pio pterbocfoitnltuaqiagensagatppter lpfnm:redoicttur,p ptet l^cad Intellectum piedtcriT q> fi piefclrctur oigniT effet vt piopter iprujfieret actio-C^dquintam oleo ^per acci: deacapimroupHcifef.viiomodortiiotatnon intentioni: alio modo vt notat piopofitionc c5tingentcr veram, pumo mododi qjfoitnna efi ca per accldcna fui elTcctue foimiti z non fecundo modo:zmttficas in cafuptedicto n5Dicitur ca per acciiima:accfpiedo accidea piimo mS; fed bndi ca per accidens accipicdo paccides fcdo mo:qiljoc c per accidis muficuseficaDomns.ftcergo p3qiialltcrmpdictocafUDif finitio foitunc non conuemtaltioq5Diffliiito;cc eb^inDifft nitionelrpcraccidcna cjpitnrpiout Denotat non intentio; nc.CHd lectam conccdo^cafuszfoitunafunt caufe per rczljoccffcctuum lntcntoium:fcdn5funtcaufepcrfere(pc ctu lectuum cafualmmifcd per accidens, l^ltcnue quam doDiccbaturljcccfipcr rc-foieunacfl caufa effectus foituitt conccdimr.cuml?octamcnflat;q)ritcaurapcr aciidcstpio ut Ijoc per accidens notat non intentlonera agciiiis:qu5ui5 nonfitcaufacffectnsfoitultipcraccidestpioutl}' per acci» dens notat piopofitioncmciTecontingcntcr veram. 5^0ucllio.xiin. ni itcritLir vtrumaliquid fiat a Ufoituna zcafii.z arguitur pitmo q> n5. ni Ubif uialu in natura: fed aliqui effectus jcafuales funt mali :ergo tales 110 funta 'natura.maioierinota ccco ^Deus z na» Jlcuraml^llagunt fTufirafeu inali.minot !ilpiobatur:qim6ftraqucDtcntur effccffc ctus cafuales Dlciirur peccata z mala in natura.CScdona turano abiidat tnrupnuio:nccDcficit in neccirariisivtDict» tur tertio Ocalaimodb fi aliqui fieret cffcctuscafualcstficut monfira:q>l?omogencrarcturcff tribus pedibus ;vclcum vno:tuc natura abiTdaret in fiipcrf1uio:vfDeficeret in nccef farifs. uil?il fit pictcr intentione ;ergo uil?il fit a cafuipftria tenet per Dtfinitionecarus;afiopiobaeur:qionj nequodfit:fitapitmacaufa:quenil?lUcitp«tcr intentio» nc.adcniufiibetentm efeetusnductfon^ concurrit pitma caufa cfftcics.Ct^u«tto.tnccio nif?il fit acaftt :ergo nccin i(llslnferloubue:pntiatenctecco(pifia inferioia regntur acelo.ana piobatur qreccoqr motuscclcfice qui fiunt in cc lofiiTtcdrimiUtcr nocctrafcmperzfrequeter.Ct^uinto.li aliquid ficretacaruvcl IjocefictpioptcrljDcqifierctrarovf acaufiseiusfufficictcr applicatis talis effectus ab clsp» ducirur.ndpotcfiDlctpniiin:n3tntiTcaliquccoiuunctioues planctarum:ftcuttficqucfiuiitraro/Dicercturli'crlacaruct afoitiina:qdeilfairum:iicc potDici f(n:eccoq’quotfercuii» q; caufe altemus effectus iuncruffictcntcr applicate adiHii cffectununcccfiariorcquttur tllcclfcctus. oppofttum clt3lnfl:o. oc cuius intetio necfi aliquid fieri acafu za foituna.CE^n ilia qiieliilcpil» mo videndum clianaliqutdfiatacaru.fecundo videndum cli qualiteraliquidDicaturfieri cafii. zfimilitcr fuo modo videndum cftoe foituna.tertio (i cafns 2fouuiia reperian» tuv tncontingeiulDue ad vrrumlibct. iSuantum ad pjimnin fcicdum ?q> erant 'Mie opiniones ectrcmcDc ifiamatcriazvnamcdia.^iima erat cp nifjil fi reta cafuiz illa Dicit bocciTe ideo: quia om» niaccnecelTltatefUciuunt.d^lliaopinioeratque Dicit cp omnia fierent aCiifuic moliebantur ab ifio ptincipioiqi oia qucfiiTtiuctcrlntcntioiicmagltis fimttacafuifcdoiaquc fiiTt In imtura fititpi 'ter iiitciuionc agetis ccco q> fi fierent cumfnterioncagltiBopoircrctq» natura pduccscognofec» retfincpiodiiccduntifcdbocnontcficiiimiapis Defciditn6 cognorcitliiieqiiiacqBtriturpereiusD€rcciifuin.zidcoDi» cirtiia opinio cplapisDcfccnditacafu.aBiconrimlUtcr Dicit coiifimilescffcceus qui fiunt anatura fieri 3cafu; zfitl' Illa opmio_Dlcitqmfccnita6opcriUlontTzPirpofitiomTrcruiia turaliii 116 pioucnltcE partcfinisificc parte materie: vnde DiciTt qi no pluit piopter bcrbasiquia pinula aliquando no cetberbis ITciit ^dcfiifed pluit piopter l?oc cp piius vapoi calefactus elcuaturrurrmntzpolieacouerfusin aquam pio ptererauitafcocrceditzfitp[uula,<riCoiitraffia6opinio» nes Pm opinione mediS ponuturcondurioneetpiimacpali quafiuntacafuzadqua non;ptimnpatet:qi aliqua fiiitper intentioneagcnns.viideartifec fient fi aliquido intendit fcribcrca.fatbieb.Pnipatct;nam iiScft vcrifimtlcq» motus celefics fiant cafualitcr pofi^ ita regulariter fititiparctboc per Diffinitionem cafusiillacifi qucfintacafuinonfintfcins pet zfrequenter-C^l>3 rationes rrgoopuiionn contrariaic rerpondetur ad rationcpiimc :q’ non omniaoe iicafrua te cuenumt: per fjoc enim tcllcrcriirlibertas liberi arbitrfi. C!*ld rationem fecunde ctl Dicebatur; illa qiic.pdiicit natu rapducltpicterliitcnfione;rcfpoudetiirq»vcrtieftfiintcii tlocapiturpiocogiHtioaciUptsciiimqunmDcfccndlt iioii cognofett finem ppter quem DcfcSditifi vero mtctlo capere turpio inclinatione iiatiiraliitunc negatur qroc qi^fit ano» lur.i fit prer lntcntionc:vnde quiT tapis oefcendit qnuo Dc» fccndot picter cognltfoiicitn nb Dcfcedlt pter inclinatione iiaturalcimodo cum Dicitur cafualiafiintqucfintpict.-rtn tcntionemagcntlsiintclligiturptcrcr inclinatione natura» Iciincrgo quum lapis Dcfiedit zffSglt ollam Dcrcenfua ille no cfi cafualtsiqiad illum inclinatur lapio ec fiiinatura: f; tractio olle Diciturrafualis :quia ad illam no inclinatur cc fui natura.i^tvlicriusquado Dicebat tffa opinio q<nd plue rctpioptcr lpn‘bao;ncgatur;z quado Diclturm aliquado 110 ect ljcrDi3:Dicuurcpl?occfiacafu.C3fio^ifopatctg’aU5 quafii1tacaru;vidcdumcfimodopiopter quid aliquid Di» citurfterlacafu.Sdquodrefpondcturiqiidcofitacarii: qi fit pter intetione zinclinatione naturale ipius joduccej zc. 0U£intiim ad fccuduni: fuppono pzimo iiiifits tnfcrloilbusad cuiufcunqt effectus pioducttoncm concurruittplura agcntlaparticulariaivndcadcmurcunqj effectus pioductioncpiima caufa effcatuecoiuurrtt.CSe eundo fuppono quod quclibcrtalia agentia plura fuiuviin fubalto vel ambofub tcrtioiita quod inter omnia ifia cfi Da rcvimmpiimum.ifiafuppolTcio^tctecfccuHdoct terno nictapbtfii^ect quarto buius. C&^ttio fuppono quod in» rcriUflagciitiaagenspiimumagitmcdiantibusaliis taii» qua mediantibus iitfiruracntisDirigens 2regulans actio» nes illoiumagcntiumicogiiofceno quemcuncp effectum pio dnccndumarecimi illis caufiopartiaIibus.patctbDC nam non videtur venfimiie quod Deus feii illud piinium piodu» cataliqiicm effcctii3quciiocognofca^duccdum:zqiicin pioducatpicterciusiiitentionan.C^^ficfitwaDIfiiiictio (^aUqu(dDiclmiisponcficriacafuDiipticitcr:rc3rinipt’rcl' Pm quid.3lllnd cicitur ficria cafu fiinplicitcr quod fit prer
©caindus T^byncomm.'^^ IntcncionScuiulIlbctagcntlslpm^iduccntislM^nulIutn agcnciuni ipfum p^oducctitiuin intciidat.Sed iUud potcfV otci fieri acafu PmQUidq^fitapluniiueasctitibueictfit pieterliitcnctonealiquciiumtDenumcrvUltoium agentium: feduonoinmn.vcrbigrattairialiquioefTcctus pioduccrct rtmula(o:U?aplatonc;’zpioducercmrafotccpictcr (iiicu tionem:';aplaconc cum mtcnnonc:tuiicillccfTccmeDiccTC turfteiia carufiniqd.vcrblsratla.SiroucQirccadrcqua^ tiam illa intctionc q> vellet traljerenauem; tpiato iret illa iiitentloiievrvclUtfcbalnciTC:7tunccogertmradtral?en dumiiauem eum foitc-cuiic illa tractio nauia poiTetPiet ca; fiialiofim qutd:quiainctdincadplatancm; licet nonin oi« dine ad fowcni.C-S^iic fit pilraaconclufio. lunaturaalt« quid potefliteriacaru fecundo modo.piobaturiquia poiTu bi le cft ip aliquis lapispetcedat tin Dcfcefu frangatvnam oUam-StmiUter pombilc cfl <p agmie naturale intendat ali quemfinem puta ptoduccre fibi fimiUi-t ptoducat fibi bifiu miUiputa nioiirirumtergo concludo vcra.antccedes patet Ocfeiconfequcntiapiobatur.uamljuiufmodicITectusficut fractio olle zptoductiomonRriifunt effectus cafualesrcfpc ctunoniinatomm agentium poficp fiunt pteter naturalem tncUnaHenem;tint«mioncrnipfomm.ClSccuiido;inarfe aliquandoaltquafiuntacafmtraettaminnaturaiconfeqn tia tenet ecco^flcutcrtinarcc ita etiam mnatura:cU3ars fitimiianua nature. CSccunda conclufio.nttjtlfltacafu ftinplicitenpicbatunquia omneqnodfinfTCapIuribusagc tfbue concurretibue pcrptimaro ruppofitioncni ;tnrcrquc '•vnum eftpiimum per fecundam; .peficcciin! pioduccndum cogiiofcit:? pjopter illum agit; vel pioducit per tertia.ergo ralis effecriio non fitrimplicitcr acafu: tenet coufequcntii qi illud Dicirur fieri finiplicirer acafuquod fit pictcr inteiu tionem lulufilbet pioducentls. Cl^ccitdo arguitur ad idc autatitatc:S.inconiciifiszciue epeniploifuperido fecundo vbiPlciti^fiparcrfamLLlasruumbourmfcirctcectdillcad puteum t mittat fottem zplacoiiem filios fuosad puteum: auferedo aquamiz mittat cos fldq; vnusnefciatoealioqd fibi cdmtctituriz credat cos fitnul vcnircad putrnm; zquii Videt boucmcptral^nccumaputeo-.zialisettractio bouts noncdcafuaUsrefpcctumttteiitisircd beiicrerpcctu mifib rum,(ta$uis aliquis talis effectus fit bene cafualis rcfpc ctu aliquarum caufarmu particulartummotarticrefpectus pnmefcilicct oeitec eo fi iftaquc Dicimus fieri carualifcr rcfpccmcaufarumpartiiularium etiam ftcrctcafiialircr re fpectu ptime caufeifequeretur ^po(l$ illa efient facta non conferuarentura piiniacaufaipoflqjfulfrcnt facta pieter etus intentionem; fcdcoufcqueneeftfalfumDcmonlcrlsq piOiluccaruntiii eilczconferuanturapiimacaufa.CXcr tioaurotttatcltSoctlt oicciitisiquecuuct} veniunt funt Dcbi teo2dmatazbcnc)acta;zidcoml?iUnotdinatur in natura: fcd rialiquidDiciturinoidtn3rum:bocelirolinnadiioftra apparentiam non ocuiandoab oidtnc nature viiiucrfaUs: fcd bene particulqno.iEj: ifla conclufione patet ficut no fc qiiimrboc fit pictcr intentionem aocniiaiUtueicrgo fit pic ter iiLtcntio-ncmagcntisabiBfcriouadfupcrius negatiiie: ficrtiam no rcquiturbocecafudlcrerpcctu illms agentis: crito cfi cafuale reipectu agentis; qibocRomencaruale in: clucIttucgatioucm.Sccundofequitur^allquapoiTuntDt: ct magis zminus cafualia;iiamquc fiunt puter plurium agentium tntciitioncin ida magis cafuaita Dicuntur $illa que non fipiicpicter intentione totagentlnipapducciitiii. ©nsintum ad tertium ptcfuppofitaoiftiitt ettone coii tingaitio in contingens rarumicontingens vttn pluribuflizincontingcnoadvtrnUbctifimditcrq^cotitlnBc tiaadvtrumlibct poreft attendi inoidmcadcaufam niatec rialeinctfubiectinamivclinoidiiicadcaufam cITicieutem zboc irtoidliicadagcnopurenaturalevcladagensrccuit dumpiopofitutn fuppono piimoicp agentia naniralia plu: Ties 7frequentius pioducimteffcctusintcntosi^iioiiinic toe.paretboc.namplurtcspioducitnrbomocum quinq-M gitis in vna manu$cum plunbuo vel pauctoiibuoiliniiUs tcrpluricopioducinir vituluscum viio capite cp cum plu: ttbus.CSccundafnppofitioq)agcnfiaqiicagimtPiii pio: poritiiiiKplitricapioducuntcfrcctiis notabilis boniratterl' |iiaUttc()iioslntciidunf;;cp^Pioducuiiteffcctuo quosnon intciidunt;vidcmuscnim illos frcqiicntitisr ttari qui labo rantTlnccnduntpio otmti)o;(^iiiosqutnoi:laoc>:anr pio ipfis.vcrntammiagcntia fimptopofitum plus Deficiunt ab coium intento agennapurenamrella nd agentia fm pio pofitumirbuius ratio cftinam agentia naturalia; agunt fo Ium pioptcrbonunuagcPa autem fimp2oporituiiia;.ur pio E Iter bonumapp3rcns.(E£crtiafuppoficio:q’carus.ppiic oqucndo:tncaccidieqnumpioducituraliquis clfectus no inrmtu3:rcupictcrintentioncin:ziiicUiiat(oncm3gcnttum naturalium non fim ptopofitum.iScnoratcr Dico agentium znofimptopofitumtqi qmiseclipfisluncfitpietcr intentio nem ipfius motoiis:p:opter l?oc qicctipiis luncefr Defectus luminis lunc; modo moto: non intendit Defectum fui oibis mobiU6.i£t$utocclipfisluncfiatraro:noiit.iinaiDicimr fieri acafu ppter ijoc cp no fic pter intetionem fun?. caufaif agcntiumfimubz etiam femper fit quando omnes cluo cau fc agentes rimulc.mciirriTt.'^atctboc etiam ccalioqi non fiatacafumamccltpfietuncpotcffpiefciriifcdcafualiazfot tuita uoii pofruntpicfi-iri.Dicitcnimariflo.cafumtfoituna ciTc iiKcrta.Ci^uarto fuppono qi tunc accidit fcicuna qti3 do aliquis cmtus notabilis bonitatis vel nialttic accidit altcuiagcnti fim p2oporiiumpietcrciuslntettoncm.!£cifra. ruppofitionefequicur qi qulpaucioia piecogltant ct intcti: dSbpIura accidnrctsroimitamatcrljocigtomncs effectus boni qui cloaccidntDi utuvcffectuofoituiKiqieuciUutcls foituitcpioptcr Ijoc giacciduntcto pietcrintentioncm coff zpioptcr Ijocconiumtcr Dicitur ;vbimapimuo Intellectus ibi miiiiniafoirunaiquod iid Intclitgitur qi magis fapienti: biis niii)UBOcbonoaccidat:f}intellig(:urq>magfofapictl buo:qmDcitiuittspiouidct:paiicioics eifcctiisotciiturfoi: tuitiiz minuo fapientibue plurcs effectus Dicuntur foimi^ tf.i£t totum DieirurpujprcrijoCQifjictcrminuofoitunacon notat aliqueni effectum fieri vclaccidcrcpicter cius intetio ncnnrcjtlUuscui accldlt-CCuncfit pitmaconclufioqiac: ciptendo cafum piopiicficut lam Dictu; eflicafua reperitur incdtingciitibus raro; patet Ijoc; nam per tertiam fuppofi: tioncm:tunccarusDtclruraccidrrc:quadopioduciturali: qutseffectus picrer intentionem ageutiutn naturalium:fed Ijoc eflraroznonincdtlngcntibuscqualitcr: per piimam ruppofirionem: ergo cafus reperitur in contingentibus r»: ro;ziid incontingcntlbus cqualitcr.CSecundaconcIufio accipiendo foitunampiopiicficutoictnin cfrnoii reperitur in coiitmgcnttbus cqualitcr:piobatur:nam per quarta fup poritioncm;tuncacclditfoituna:quado eueiiit aliquis effe: ctuonocabilis bonitatis velmalftlc pietcrintcnttoneagcn tts fini piopofitutinfcd Ijoc efr raro per fecfidamfuppolitio nem znon cqualitcr. crgo.jQJZla ria conclufio accipiendo foitunamimpiopiicaliicrcpDicCiim cfrcafuszfoitunarcpe rlmuurincontingciitibus cqualitcr :imoadijucita large accipimiturcafus zfoituna :qi aliquem effectum intentum &iciiiiuscilefo2tunani:vudca(iqucm ludentem ad tapillos fi lucratur Dicimus bocciTca foztiina;non obfhinte qi inten debat lucrarl.nnm fcommcntatoi qn Disitcafum zfoituna noii reperiri in contingctibuscqualifcrintelletlt Ijoc cafu; ztbitunam accipiendo piopucificutia ct;poncbatur.CHa tioncs piincipates bcncpiobatuiljll fieri acafu fimpliciter cum quo tatncnfrac multa ficriacafufim qii id. atotmran natura mtedatpto ducere monfrrum: zarguitur pilmo qfi fic; monfrru intenditurpiodiici aiiatura.crgo. lConfcqucntiavidcturcircbona:antccedcs piobatur;namDoritoq> tampjoductus fit vnusijomo inonfrroriis: tunc arguitur fic: Ijoc temonflrando ifluni Ijomincm/lntetils tur p:oducfanatura.fed Ijoccftmonffrum crgomonflrum Intcnditurpioducianaturacoiircquaitiabona qulafvllaa gifmuo ecpofitouueiccmino: eff vcra:ficut patet per caflini quod niaioi fit vera patct:quta Ijoc cfieiufdem fiiccict cum ptoducentcicrgondmlnusintendiiurablprQiquanifinon ciTcrmonfirfi.CSccudo.adcufufcncpmSftrt pzoductiene concurrltp2imacaufa:fed ifianlljit piociucitnii-tereiusiii:: tcntionc:ergoqdmtnu6ipfalntendfitHud.^‘2^crtfomton firumcfieiis
^jSucmo.xv.^ fo.xxv]i. Itriim crtcn0n3turalc:redquo<lt(bf;(naturalcquum4>ciu: cicur intcridirura Rflcura.crgo xc.<$ nionflrum fit ena iiatu ralcpt3;qi ellconipofftii cc materia afoimau tale nominat tiamralc.crgo.C^^uartoin pioductioiicmonltri materia Pirpoiiitur per naturam ;pio gnattoncmonftri icrgomon: fh-umtnrcnditur artatura: conrequciitta tenet: quia niriep l^ocpofTet pioban Intendla natura:vidcllccc:qula materia cirpomtur pernaturl ad gnaric)nemolh'l;conrimlUmodo non poil'uinu‘3 piobarc naturam agerepiopter Rnem. vnde pioptcrboc^nacura oifponlt materiam Dirpofitionibus conucRlcntibua ftnigcneradoinosDlcimuafiuearguimua qi natura agat piopter finem.CiSutnto. nift monffrum Ins tatderctur anatura fequcrctur gi policp ciTct pioductiT non amplius bdbcrct curam Dcco:cofequeit6 cit tairu3-.fairitas f )atct:qi noe videmuspoDc^ atlqs ^omoefl generatus cu5 CE oigitls in vna manu:natura ita bene nutrit tauget fettum Digitum ficut aUo8;quodnon cfTct fi nonl?aberci cura Oc co.CSctto mondranon funt gratis imo fiuntaliquan» do ptopter finein:ergo videtur^ intendantur a natura.con fequcntta patet; antecedens ptobatur ;q> mondrafiuntad Daiotadum euentre aliquid futurum: patet boeper Soma nos quando naiccbantur Cio mondra offerebant l?cc ops co:um:vcaufcrrcntabeisfUud malumfuturum:cuiuo nia; It tUud monffruin erat ptcnoftfcatio. gnopporiminarsuttiir ffc.pcccatS cma» Ium tiaturcnon intenditur a natura: fcd monfirit 'oUttoca catum nature.ergo.CISeaidomonf>ruorimecf>Dirporitio Olfeonuentens jinnaruralls iprarn rerum monfhuofarum ergo naturanonintaidtteapiopterboc^naruranontnre dicoirconumlcntlatinnacurailarerumnaturadff.llSer tio..q>naturapioducatmondrnm:bocedacafu:quodautc$ fitacafufit pieter intentionon illius rcfpcctu cuius oicitur Ulccafue. ergo cum mondra Dicantur afii alia rcl^cctu na ture particuUrlsrcqulturq’ natura non tntendft ipfoium DcfectunuCiSuarto.ficut mdc modris in arte: ita cd ctia De monftrie In neturaifcd fic ed $artifet facitca picter inp tentionem faciendi ea.ergo crlam fic ed dc mondris natus ralibuotmaloi videtur etiam vcra:mmoipatcc:nain quum aliquis intendit falbere vnain oiatioiicm veram :tfcrlblt vnainfalfamtl^occd picter cms intciitioncm.patctljociQi podi^cdfcriptadatlmDclctcam: quando videt eam clTc falfam.C ?n idaqucfKoucpiimo videdumcdoe miid nos tnimsbums termini mondrum-fcciidovldcduincd occau fis in gnali gilationc moiidri.tertio oe quefico. Quantumad pdmnmfclciidum cft smon drum Dicitur cuaiirc in naturapicter comunem et foiitum curdimnatureiadaliquod futurum Derignandum.vnde an ttqui ficutDefignabatur in fetto argumento per modrages nita in taltvel tali regione pionodicablmr talia vel taliafu turacucnircln tali vel tali rcgno:ita(pl?lc terminus mons drumiedterminus coniiotatluusiqui fiipponcns pio ali^: conotat iprum efie factum picter cdmuneni tfoIitum curfu5 nature:? conocatipruml?aberequaudam Diffotmltatemin oidincad effectus nacuralesconfuetos pioducl^uio non tnoidinc adtotum vniuerrunuvndcmondrum licet fit que damDiffcumitasad effectus naturaleefeuadaliquos clf.'s emsmontamen in oidmeadtotum vnlucrfunuvndc qjuis i;omo cumDuobuscapitibus fit quedam Diffoimiras in fpc cie bumana:nontamen adtotum vmuerrumieEljoc^tottt vnmcrfumDecoiatur:efit pulcl^itus per mondra. iBuaiitum ad fecundum articulum fcicuj* dumcd generationes mondroiiim aliquado fiunt cp pte inatcriesvt quando cdnimis multa:velmmiepauca:vndc Dicit Slbertuscpfemcl generabatur vnapuellacujmaiiiis pendentibus:? b^pioptcra,bundanrlamremiiiis:red qua do generaturi^ommee fine pedtbusivelcum vnopcde:boc cdpioptcr paucitatem materie. Hliquando ctlaminonitra fiURteEpartccoiitinaitis;vndcaltquaiido pioptcrdrictltu dinem matricis vcl piopier rupturam:vcl indebitam timos lutioitentvlola)tam:gencratur modraaliter:? aliterDifpo lita.’Hlfquando etiain generantur cEparte agetis :?boc ce parte gnantie indriiincntaUo ficut funtqualitatcs pitme: viidcaUqHadopp»rnimiaDefcctncaloii0velali4dbnioi generantur virimalcficf’ti;qui polTuntoicimondrarqtno pofTuntbabcrcvfumcuni mulieribus ficut coinumtci rolct vlrl. Bllquado autemCEparte agentis p:iucip3lls:.'^bigfa fipioaliquotcmpoiccirctconficllarfoconuenienspiognas tionepoicoiumrplusfnviior^oicqjmalioituncfoncpcr illam coiidcl ationcin generaretur bomo babens vultu ma gis longum q^ coiifuetused efie vultus bc-minis;qi illa ton dcllariovoluitpiodurcrevultum po:ci: gmcraiic vultum bomimsiillecrgocaufc concurrentes refraiipmrcsfcaclin meem fimul pioducunt vultum bomtttis longum:? longios rem (peSmuniter foleiit dic vultus bominum.ergo ?c. iQuanmm ad tertium articuimn fif ptima Dtdinctio:^DuplcEcdnatura;vniucrraliocfparricul.irl0: ficut piiuaDlccbatur.pcr naturaravniucrralemintcllfginir piimacaufa.CSccunda ndinccto.naturam aliqmdinois dlnelntenderciporcdintelligi Dupliclter:vuOmodopuncls palttentancg melius 7opctmuinmoidincintccioni.o.SUo nodo minus piincipaliter: ^quodammodominus piincis palirercondltionalitcr:vbinoii potcdobtmercoptlnirnvcr bt gratir:vt fiallqme iret ad curiam Somanam; ?intende ret piocurarc epifeopatu: ?in cafu vbi nonobttncrct epifca pacum vellet impetrare vnam Dtgnicarcm aliam fcilicctpie pofimram:tuiicpunctpalttcrintcndirctcpifcopatuin?mu.: nue piincipalitcr intendcretpiepofiruram vcl aliquod talo fimiitter quum aliquis lapis cerccndercr piincipalitcr inuS dcretocrccndereperlincamrccfam:?minuo pmiclpalircr perllneamobtiquaminamficadcretfupiaaltquam rabulfi triinfuerrlbillrerpofitam Dcfccndcretper Irneam obliquam fipofict CCcrtiaDidincrto.qimonrtrum rno modo capts tur pio fubiccto alicuius alio modo pio mondruofitatefeu DtffoimiDifpofitionefubicCTi.CEuncaliqulponuntidas condufion sipdmaqinaturaparticularis bcnctntedtt pio ducere mondrumacctpfcndomondrum piofublcctoircup lllarcqucedmoadruofa:piobafur:nam inoductoalt^ mos dro ar..uiturftc:boc in tendinira natura: ergo per eonuers donem fimpliccm l«t6dit natiivaboc.Scdboccdmonftrn accipiendo monfirum pio fubiccto vclabrc^lurc :nonprout idc terminus mondrumnotatmondruofitare.Cfecunda concIiifionatuTa particularisnotntcndicmondnitnretios nepiincipali:pioucblc terminus nionfinimrupponitpiota ltDi''pofmonc;patci:qi in tali intentione Int-Tditquodme liUB cd:modo t‘UsDirpofitto noncfl mcUoi-CCEertla coits clufio.n')rura particularis bciic Intcnditmonftrum accipi£ do moiidrum pio taliDifporitloncintcntlonc minue piincts pali:pata:qula pode^ mcltuo edpioductio fiib Dirpofitios ne etiam indebita $li omnino non pioduccrctur :rcquitiir qiappctarpioduccrcmagls^omnnionoptoduccrc; ergo talis otrpofitio indebita intenditur minue pilnclpalircr. ClSicultcr noncurandoDeidlsconclurionibusalircrpot faluariqucdtopio qua fiipponcitdum edep aliqua funtver ba ficut fiinclditiitclligcre cognofeeredire intendere aps pcterciquctcrmlTiosfequetesfcrenrlnguntad fupponens dum pio bis pio quibus fupponmit nd abfblute: fedeuaps pcllationcratloniamam conceptus prccedcnteo tala vers bamoreftnngcretadfupponcndnubiopio qutbusfuppo itfitciim.taliappcUartocitidomodoptediturqiDcfi trimi *vnncosnoultando.?rnarino.nocognoultbentrimiet vnff.Csf^ofuppofitofitptimacoclufio.naturapartlculas risno tntcndit^(iucercmodruni.piob3f:mofiraonrficri9 cafumoidincad natura partlcularcicrgo natura partiens laris picter intctioncm ^ducit mddra:? per pfis non tnten d(tpioduccrcmondrum.CiSccndo natura tnrciidtt.vdus cercfibiriimle?noDifiimile:modo quiTpioducnmrmodra pioducunturDifitmlliainDtrpofitfoiubus pioduccntibus. <ESecncIac-Jiiclufio.inondTumlnteitdiruraiiatura 4Moba turper pumam ratione pofiram in pilnclplo qucdionio:tra q> virtus conclurionuTii dat in bocq’ piodiicto aliquo mons dro natura particularis bene Intendebat pioduccrc bocf; iioumrmdcbatpioduccrcbccfub taliratioucmondruora. C^ctfiacon-lufio.monrtrum intenditur anatura vniuer faliitnatiira vfis Intaidit^iduccrcmondriupt; na q’ funt modraiboc cfiadDccoicviuucrri:f3omiictalc inrcditiiatii ra vKo.tStalio nacuravrisbupfcittpruin fieri taliSDifpo: dnonls.Snonpdncitipm talcptcrmreiutone.tficut piins Dlccbamrlncudincadpitinacanfiamna fiiltaliq cafualta:
[Document text truncated for crawler view.]