scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Por D. Pedro Verdugo Silva y Alarcon ... En el pleyto Con don Pedro de Alarcon y Aranda ... Sobre la restitucion de unas casas que están en la ciudad de Antequera en la calle de Estepa, y las possee el dicho don Pedro de Alarcon Aranda, las quales son de

Verdugo Silva y Alarcón, Pedro; Morales, Ramón de

Full text

D. PEDRO YERDVGO SILVA Y A Alarcon,vecino de la ciudad de Malaga ^en el pleyto % -r. r*. Con don Pedro deAlarcon yAranda,ve» zino de la ciudad de Antequera. (#) s9<b %E(«) La reftitucion de vnas caías qué cftán en Uciudad de AntcqucracnlaeallcdeEftepa, ylas portee el dichodon Pedro de Alarcon Aranda >las quales ion del mayorazgo que oy poffee el dicho don Pedro Verdugo Silva yAlarcon, quelc fundó el Proucedor Francifco Verdugo* M>nOratíad4jporSah<ifarde 1 BolibdrJyFracifcoSacbe^ ala portería de las Monjas calcadas de Nuejlr a Señora del Carmenino de 1647. &MT '•' < •1- y"" -'. 1-V i\i * • * vi r.. v -. * k :T •.- 4 '• . * •.v i0.r* ;./«i "1! V'S -i. -% V '*• * '\A -w.*-' ; rs ¡" - f7f ¿/ ’Ü \ ¡i *«-- 4I' al ¿ti .V *. Wtí Kr*' 1»w .V *' ' f'b 1 £i v' -’ V;- ,. ...rt * «h *«n 1» ' J4.* ' .'*/ . • ''-; jp V ?*>*. »X. *“ 3 -A '- •*r ,/ 'g '-l'/r-l. -*- ir\yíy*'• %./ *•t• <.-•' r« .} .£> f- *, < «w • ri I **' Viiit y'; .r. r i¿ ./• '*> Vrv *« YWA^4 ¿*,*7 VI >i;• ,r;:;?--*. . •;:... L?rf -'.-•' •;U*. j„:...--j •;Q.; r>«-, -í *:JiJt -*i;»• ir 'ír> I . ij *'|f! ¿d"’ ¿‘ •VV. / »'rff,f. . 7^*’w*•'.•/ ?'? ’ {&) •v; f. 'i !.- v-«*) JlVJ VA rI•>*« ••# *.41 -nV ;i i»** pcí. * r“» •,« dcV ¡r# it&Z <Á N)-> i^• ;r V' .! *•»* í”* í .-110X3*i Jjj¡ .t¡ t H-'*! 'b1i:3>iri ^^f >p;r ;/, . ••C :« ;;: :.’;c£>i;b'? Hrf{..r ; «•‘i /-O ,X* .»r;.' j '• **'•*» \*• •’ f•. lia '’.; v.. ........ *:-: «Vi¿v.* 1%'>'''••• O?¿.-I 1 «>iT..1 ! j•.;>i•n'»4 .óü M' i•/- **-*•*’• 7»1-^.-‘V, .,d —*v (’^Ir» t.... I»*í ,X(V1 V 1’JZ' ..- *... iA\JK. ..'Jo.' -V. .r\*J,r, '{h ia ív '\'?-'* T-- i^* ;• ?I Ví'.Hí^.u íV¡;« )4»') >*• •• ‘íH hv- ' >;•.*> *» '•• Vt.•V** 'v'• -J i 1vO lio-i. .'1;1 )\j ;:¿¡Vi/4 -v íVJ i» SS ARA cuya inteligencia di re breuementeenel hecho lo que bafteaia determinación deíte plcyco. ifÉnVirtuddefacuU tadque en doze de Oíubre de i£$4.año$Ío$feñoresEmpc* fador Carlos V. ydona luana fu madre*dicrona Francifco Verdugo.>Proueedor délas Armadas de laciudad deMaUga, vezino *y Regidor de ella ,hizo Vinculo ymayorazgo de ciertos bienes que en la efcricura de fundación* otorgada cñ la dicha ciudad en treze de Ágoílo de 1555. vaexpreííando,y entrcellosdc vnascafas, que fon las de eftepleyto>dizíendoafsi. 3Ite m,l¡>na cafa en la dicha ciudad deAnte* quirdy en la collación ¿efanEJleuán >en la calle que diz¿n de Eftepaj que alinda con cafas de Francifco de (Peralta ,y con cafas deAlonfoMarthtjjpor delate la dicha caliereal, ypor otra parte la mifma calle ^eaL j 4fHizofe en Pedro Verdugo fu hijo mayorjyfusdcfcendicnccs ,para quecafaffecon doña Ana Pacheco ,con calidad queauian deim* portar los bienes que vinculaua 1500. ducados ,y que fila renta ¡mporraíle mas , también le hazia gracia ydonación de ella ,y íi dcfpncsdcfusdias mas vinculaíTe*auia dequedar en el vinculo* porq en efta fundado vfóde laReal facultad* yde la q»é el derecho le cócedc para vincular el tercio yquiti to: yfue condición,que el en fu vida pudieífe afu voluntad añadir yaumentar en el loque quiíieífe de fus bienes: ycambien lo fue,q ue el dicho Pedro Verdugo pudieífe obligar los dichosbienes vincaladosaladotc yarras que recabiefle con la dicha doña Ana Pacheco^con quien chana tratado de cafar, dexandolospara en quantoa efio libres ,coa que de alli adelante no íepudieíTen obligar poxef« tacaufa>ni por otra* 5fCon cfto*haziendo difetcntcsilamamientos, yponiendo diiicifas condiciones,que no ?* impor- importan áeñe pley co> píóhifciólacñAgcnacioa de los bienes vinculados yeaprefiados en la dicha eferi tura de fundación por contrato, ni ceíiamen- to> ni por otro alguno., ni con facultad Reamantes al que la pidiere defde luego le priua déla íucefsió, yque paíícal figuientesyque el que hmuere de íüceder,antes de aprehender la poffefsion haga juramento ,ypleyto omenagede que no cnagcnará losbienes ,ni algunos ,ni partede ellos/ yqnc guardará las condiciones de la fundación. 6fSucedió en cílc mayorazgo Pedro Verdugo primero llamado, que cafó con la dicha doña Ana Pacheco ,los qualcs en vcynte ycinco delunio de 15 73. años dieron poder aDiego de Andrada yPeralta, Racionero déla Iglefia de AnS tequera,para que por ellos>yen fa nombre pudicf fe vender aFranciíco Pérez ,vezino de la dicha ciudad,óaotra qnalquiera perfona vnas cafas que tenia en ella en la cali ede Efiepa, por 850. ducados, otorgandoenfauor del comprador eferitura de venta con eodáslasfuer^asneceíTarias. 7fDefpuesen quinze de Abril de 15752 los mifmos,haziendo relación del poder queauiá dado al dicho Racionero, ycomo ea fu virtud vendió las dichas cafas^con vna bodega que cftá junto aellas con ócl^oyaios dé tina jas,ycon cierta puerta que ayen ellas,que fon en la ciudad de Anteqtie xa, en la calle de Eftepa ,linde con cafas del Iurado FraticijcodeTeralta^concafAsdeSimondeJ^uiUr ,y por delante la dicha calle de Eflepa?ypor efpaldas con otra calle qneV dala calle de los carreteros -a Fraucifco Tertz^ Ydiziendo que eíU venta palló, yfe otorgó ante Andresde Cordoua^efcuuano pubiicodela dicha ciudad de Antequera en primero de Iulio de 157} J ycomo por fin ymuerte del dicho FrancifcoPelezauiafucedidoenUsdichascafasy bodega Leo noi López fu muger,como fu heredera nombrada cinrtítuyda por el dicho fu marido en fu teflame- to,laqual lasauía vendido ati DoólorAndresDel gado ,Medico ,vezino de la dicha ciudad ,aprueuaa .... ..;.... ,... J mn yratifican efta Venta Jconfefíando ferias Yajat Ubres de todo cenjoy tributo¡ydeotrahipóteck¡y enajena* üo?i¿cargo,nigYauAmenfl auer recibido el precio,que fue ¡os 850.ducados* SfEftaefcrícüráde vctá^ire én virtíid del poder otorgó el dichoRacioneroDiegodcAn* drada yPcrsltaa al dicho Franeifco Perez,aunque fe ha bufcado en los regiftros del dicho Andrés de Cordoua,efcriuano, yfe halló el regiftrodee! año de 157 j,que fue el de fu otorgamiento, Conforme ala relación que fe haze en la referida de ratificación ,no fe ha hallado, porque falcan eri el dicho segiftro mas de veynce hojas. 9fEl dicho Dó&or Andrés Delgado; Medico, en cuyo fauor fe hizo la ratificación de lá venta por elaño de 1590. dio eftas caíasdebaxo delos mifnaos linderos en doce adoña Catalina de Aguilar Padilla fu hija^quando cafó con Gerónimo depinedo,Vcedor yContador de lasAr madas yfronteras de fu Mageftad en la ciudad deMálagt,* yla fuíodicha donó eftas cafas ado Pedro de Alar* con Aranda,Reodeeftepleycó. • so fEftofupuefto,por élañopaflad© de 1630. Pedro Verdugode Alarcon pufodemanda ala dicha doña Catalina de Aguilar Padilla, pof fecdora dedichas caías.fobre la poífef|iori dcellas, pordezir queerandel dicho mayorazgo, yen efte pleyco fehizieron prona n$as por ambas parces, y huuofentcncias de vifta yreuifta,eri qfucamparada la dicha doña Cacalina en Upoffcísion de eftas cafas* -/ 11fYpot el año de 1640. don Pedro Verdogodc Alarcon,Proueedor dela$Armadas y fronteras de la ciudad de Malaga, poffeedor del di-’ cho mayorazgo,padre de don PedroVerdugo,qué ©y lo poflee, ylitiga >pufo demanda ala dicha doña Cacalina de Aguilar ,pretendiendo pertenecer enpropriedad eftas cafas al mayorazgo,yque le le auiande lefticuyrconfrutos. 12 fAcftademandarefpondiódouPc-' Bdro 1 drode Alarcon Aranda >poflcedorya délas cafas en virtud deladonaciou quele hizo de ellas doña Cacalina,negando la idfptidadí diziendo,que no laspoífeyóel fundador, ni el primero llamado ,y cjueen cllasle hanhecbapor los poseedores grades mejoramientos, labrando en ellas corredores, almacenes,yotrosquartp$,que vnas vezes en efte inifmo pley to alegado,que importan efiasme® joras dos mil du^dos> otras quatro, ycheftainltancia yo* vez qq*tro. mil: yyltimaméte defpues de rccebido aprueua,y en el termino de ella ,que fíete mil yquinientos ducados. 13 fJCon cfto,hechasproiian^as,y pre- Tentadas yreproduzidas por ambas partes las qup fe hiziéronel año de 63 z.en el juy zio poffeílorio¿ ylas efcritüras que quedan rcfcridas>conclufoei pleito^y recufado el Alcalde mayordeAntcqueTa, ymandadoacompañar con el Licenciado Xime* nez de la Calle, Abogfdo en ella Corte ,pronunciaron fentencias :el Alcalde mayor declarando las cafas por del vinculo que fundó el Proüeedor Francifeo Verdugo, ynqauerfc podido vender, y condenando adon Pedro de Alarcon Aranda ala reíiifcuciondc ellas, con los frutos yrentos que fe liquidaffe aucr rentado dcfdc la conceftacion de la demanda en la exccüciqn de la fcntencia ,coa que primero don Pedro Verdugo pague adon Pedro de Alarcon lo que juftificarc valer los me- •joros hechos ,fegun la nucua forma que oy tienen las cafas. 14 fEl Licenciado Ximenez de la Calle lomifmoenquantoala reñitucion delascafasai vinculo ymayorazgo. Conque don Pedro Vci¿ dtigo^nte^y primero pague adon Pedro deAlarcon los mejoramierttos que el fufodicho,y fus anteceObres que las han poífeydo han hecho epeJUas, yque íc liquidaren cala execucion,con los interef fesdecílos arazonde aveynte milmarauedisel millar, yfeCompenfen en la concurrente cantidad con los rento,* de las dichas calas mefon. Apela: :. ' .4^ iyf: Apelado de eílas fentencias fe han dicho agrados en efta Coree, lo miím el inferior, yle alegaron por el Reo primer qqua* eró mil ducados de mejoramientos cnprimer^pe? ticion .* defpues en otra fléte mil yquinientos. í recebido aprueua fe hizieron prouan^as por ambas parces, yfe concluy óel pley toparadifinitiua. i6fYeftádolo^y énla Sala, en poder del Relator para verfe, por. parte del dicho don Pedro de AUrcpn yArandá fe prefentó vn traslado de yna eícrituta de ccnfoffacada délos regift ros de La z3roMas,efcriuánode UciudaddcMalaga,en qué parece,que por el año pallado de iy64dProuee* dor Pedro Verdugo (que fue él primero llamado, yen quien fe hizo el mayorazgo referido) ydoña Aña Pacheco fu muger,como principales, yotros fus fiadores, impufieron vn cenfo fobre ciertos bié nes,obligandoíe apagar en cada vn año j6¡164.6 . marauedisy medio de reditos adoña Yíabel deRo xas )yetufta eferiturá cfta infertá vna facultad Real >dada por él feñor Rey don Felipe Segundo, apedimictodel dicho Pedro Verdugo,por la quai haze relación,que él dichóFrancifcoVerdugo,fim dador/u padre, fue condenado en cierta vihtaque fele hizoen 2ayioo.ducados,délos quales fe auiá pagado los 11jj 200. yfé reftáuá la demas cantidad, yque auiendofe de vender la haziénda de íu mayorazgo por via cxccuciuajc feriade graue da¿ ño/y afsi pedia licencia yfacultad para poder vender bienes de el hafta en la cantidad de los 11y, da cades qué reftauañ por pagar^porque aunque auia bienes libres ño fé podían vender, por eftar hnhazérfe la partición entre fus hermanos,yfu Mageftadle dio yconcedíóefta facultad ,paraquepará efetode pagar los dichos 11y. ducados parala di* cha condenación,yno para otro efetoalguno, pudiefle vender bienesdelosdel vinculo,con que pri meto que vfafic de efla facultadíé obligafie,y dicf fe fianzas,yfeguridadbañante,acontentamiento del Corregidor,óIuezdciefidcciadeMalága^ue -dentro dentro dedos años,contados defde el día que vfaffe de efta facultad en adelante ,incorporaría en el dicho mayorazgo bienes libres en otra tanta can« tidadquanto montaren los dichos iiy. ducados, yque los bienes fnefl'cndc ia mifma calidad de los que fe vendieren ,los quales ha fu Mageftad por incorporados en e],fcgun,y de la manera,y con las milmas claufulas^vinculos,ycondiciones con que cftan los demas ,yque el dicho Corregidor tome cfta fegnridad,y prouca,qncpaíTadoslo$do$años tenga efetola incorporación,yotorgar declío las cartas de venta,obligación,ycenfo,y otras qualef quiera eícrituras,las qualesíuMageílad dcfdelucgoaprucua,y haporíirmes, yacada vna de ellas interpone fu autoridad Realcen quantofueren coformes, yno excedieren,ni paliaren de lo contenido en efta facultad,ycon efto difpcnfa con qualefquieraclaüíulas, vínculos, ycondiciones, ycon qualefquiera leyes ,yfueros, yderechos, vfos, y coftnmbres,quedandoenfufuer^a yvigorparalo demasadeláte,y para clcfctoíufodicho,y nootro alguno,como dicho es. La qual facultad fe defpa* chó en cinco de Agoftode i564años, 17 fEn ella parece,que Pedro Verdugo dio las fia*ca$ ante ei Corregidor de Malaga en feys de Setiembre dclmcfmoaño,el qual lasapro nó,y declaró auer lugar elpodcr vender los bienes hafta en cantidad de los 11y.ducados, con que détro délos dos años incorporaífeenel vinculo otros tantos bienes,y también fe obligaron el dicho Pedro Verdugo,ydoña Ana Pacheco fu muger. 18 fEfto esloqueconcienclafacultad prefentada,conquedon Pedro de AlarconAranda pretende, que auiendo fidoanteriorala venta de las caías de eñe pley to ,fe deue entender que fe hi* zo en fu virtud. 19 %Yconcito el pleyto afta vifto, para que V.ni. lo determine, Tiendo la pretenfion de el Reoferabíuelto ydado por libre, yqnando lugar noaya, ante codascofas pagado de los mejo*‘ xamien- _$ xámicnto* tque pretende tiene prou¿do¿ 20 fLa pretenfion de don Pedro Ver¿ dugo^Aílorfporquienefcfiuo) que fek han dé reftituyr las cafas llanamente^ lio pagar mejn/as a1gnna$, po rfe rdcfuas ayora z*go ,ynoaúerfeih e* cho ninguna sconíiderables, li no íolo reparos de muy poco gafto,cuya jufticia fundacjur ex íeqq. 21 fYpajraprocedcrcoclaridad^y que fe conozca laquccfta partecieaejdiuidiic efte papel en cresartieulos. En el primero fundaré, qué Jas cafasion ¿el vinculo ymáyorazgoque fundó el Proveedor Frácifco Verdugo,ylas trvifmas que fecontienen en la eícritura de vinculo. Enel Jcgündo fatisfaré ala facultad Real.prefenta.ckpord# parte contraria, yaotrasopoíicio» nes>eíji qyancoa que pudo difponer el priiXierDila* mado deios bienes énlps cafos que le permitid el fundador, .tl.i En dtcrccro,qiieno tiencnme;oramieptosaL gunos,ó mmuy poca cantidad,y cafo que los tenga, que no los deue réfticuyr el poffecdor delnu* yorazgo,ni por ellos fe ha dedar retención. f ' $f: /*i. ,*.•>.« v" (t) ARTICVLO PRIMERO. (%) ">>t1*:j 1Ü,4* i*¿ if ! j!•*»fl <Jí i* i'/ Í “»•i»••(/ A ' U^^>í fLa identidad de ella cafa \yferia mifma que el Proueedor Francifco Verdugo dexó vinculada en fu mayorazgo, eftá tan baftantcme* teprouada, que no era neceíTaiio examinar cfte punto, ad examenlteniant) piitaniur incerta. Nam <jni$ de illa re ¿{timet deltberamlum >ybimhihebfítatnr rt;;;%«MW?DcciaCafiodoTo,variaT.líb. 9.épift,a 3. perocomo1os hombr esfo nfa c¡ 1csad\\ ene1r>y no ay cofa tan cierta que no la pueda hazer dudofa U controuerfia,vc prasclare inqttic Iuftin.in Authét* de tabcllion col. 5. Vlpian.in 1.ítem íi vnus ij. §.principaliter, ff. dercccpc.quiarbitrium iglofa verbQjdih&faii ncap.fupes lireris^de xcfcriptiSjSc raphin.d.ef nuileg.iuramcnt.priuileg. 7i;num,4' &poft cum plurcs refetens ex noíhis, ¿c .ex litera- V- -* minos de juy zio ordinario,yréproduzida ia prouanca con citación de Uparte contraria,que umbien reproduxo las que hizo en aquel juyziopoí* fefforio, videndus Boccaciode intcrdid. veipoffidec.cap. 14, num. 26* &poft omnesLudouic, Poflitis in cr3dat.mandac,demaniucncnd.obler* vac.^p.pertoMin, 3afPero quando todo lo dicho ceffa* ra >yque no tuuieramos efta prouanca del dominio ypropíiedad en elfundador^continuadacnel primero llamado, bañara (aúnen el cafo que vamos hablando de la tercera opinión) quccñuuief fe prpuada la poíTcf3Íon,y no el dominio: porque quando aquel aquien fe pide, etiam quod fu extráñeos habet ciuilum ágrauato >no puede opo» nerairefíicar la qtieftiondeidominio, ficin terminis Peregrin. de fideicommif. nuilcos referens arc,44.num.o #d: 2ó.&poftcum Menoeh. conf. 704 num. 3.adonde auiendo puerto los tres cafos refeiidos de efla opinión ,ydicho en el primero, que quando dfideicomiñario mouit licem adverfus hacrcdxm grauatum,fuffictc probare teflatore tempore moma fuae poífediífe bona petica- ,dize* Etidemeji quando ¡pJejideicQtnmjJariHt a¿it contra ter« tiivn,qu¡ acquifiuit ah ipfo heredegrauato. Hocetiam xa* fiifufficit probare pojjefsionefn ieHatoris tempore mortis futiere. Vhimamentelodixo Vincenc. Fufar.de fubftkut.qu&ít.ó 16,num.j4.adondedeclarando ios cafos déla opinión referida d¡ze>íDeclarattirJex* to, non procederé quando extraneus pojjejjor habet caujam adboeredesgrauato ,quid non pojjet rejricare qwftionem dominijtKPJufficeret probare de pojfefsionc teftatorif, &C; Yafsi fupueño que eftáprouadalapoíTefsionea el fundador, yen el primero llamado, ygrauado con el vinculo,yque la parte contraria haber caufam ab illo, pues el mifma granado vendió la cafa de efie pleytoa Francifco Peres, yde eftela heredó Leonor López fu muger,laqualla vendió ael Do&ot Andrés Delgado ,Medico ,que las dicen doteadoñaCa^alinade Aguilar Padilla quinde c;.m «fó cafó con GcrónVnVó’de PfnMóTylitbtoaich&.ia* donó ala parte con tfatiávnbeTÍ;neceffario ,con • m'hiéklás dó-arinas ViíeHdá*a /t»íbtfír eldomi^ s n*1 oP’”P47 v-i.) 'j ¿níi’j íci *i2i¿¿¡up»i*-• «* «* u ‘03 Vi, iíU.J’C Cón Ibqiíál es tóftjctpdajdtrdi ¿uelái cafas fuérortditl háStéói a¿ el vinculo 1._._.-i.. iAl. ii. .1 iiv.i lií ./* .»r -^jn rtMjatóád'olqiJtfuc'ijuieia rastnág*no¿qüclonias ^Cidrc ¿fpá’iaéfttldád e :ftü pfón«di;nofótocon los medios que el PdsróffiñQiifíM&idé £offcísí6d¿ cjué’ft ha valido h¿par «ív?riMWWé?lS aiáWfptoóanía', fafsi ttki’dóWaVMddtfdíchddón Pedid ¿y’fe le dej- &ia,ÍHfliclBVK3,,, ’d16 ‘i9 36<:!S 50 '-3";' ib t»»av *Itjí áíI» abolv ..• ,;ai¡*- 1.~az :' ib <-d iftWTtéVtiO' SÉO^N£>'0.*'1(%t) Ó\&i ufp r:no>to-.j 1¿•; *12¿> ~-•• •Ti iiXí:> & f! íi ai 'W*. I «•d> *1 Raíqué fé re hete1upían*oro .r6,durendo ,quc íiíiUücftoDqdbfii táageffaclcotrcedió;aPedro Veráíigo* í>fimétitffla in id'o áVPyincafq^Facirlfadpa- i^enágenaí bienes de el ¿tícantidad de iijf.dñca* %o$ pagar lo qíié fe redaba de" vAarcbftdéná* ííiíÍe'^¿iiado.doi»dorqr aé-«í-roifro»'fi»odado'i: fele ariia ne¿H¿ en HVifitade fi? ofició de Primee» Sor <fe la* Armadas *yqüé cfta fácbldd Fue ante, libra la venta de efta cafd.aimque en ci lá no fe ha* tó«^raFv| ta'en Virtud de eltkjpórque de otfa manera ñopo» di’á váiér lá enágenació.y no auiade obrar drtno. do que impugnara lo mifmoque ha zia >atexut Inl.firhiles f/iT.deteftamcnt roilirat.roi:Nec eres* hmuUV 11 ?5í'Y:f* valdrá también dela'queftió <ü ?? Equ* que tratan los Do&oresi Vtnim fi is qui habet facúltatela difponendi de mille faciat teftamcntú, an fi nihilexprefleritcéfcatur difpoffuiffein luos hacredes ex facúltate fibi conceíTa ?La qualquef* tion la refolvibafitmatiuamente Batt. in l.peto, §.frater,fF.dc legat.a.Se ¡nl.fi ica quis,§.ea lege,ff. de veíbor.obligat.Bald.Nouel. in 1.cum filio familias,num.4.ff.dc legar. i‘. Alexand. Socin. Pajifio, Ruino, Curtió, Craueta ,Narra ,Dcciano, Hietonym. Gabriel, &altj,inlocisvbi per Vincent.Fufar.de fubfiitur.quatft.550. num.io.latif limé Mcnocb.conf. 21o.& Peregtinusde fidcicómif.att.^o.anum.5*. vfquead 6?. 36 fPero fin embargo de eftasconfideraciones, yde otros qualefqtiiera argumentos, e» fin duda que Pedro Verdugo, aquien fe concedió ladicha facultad de enagenar bienes en cantidad de onze mil ducados ,ni vfóde ella en la venta de la cafa expreflamentc (vt.patet) ni porferfu cócefsion anteriot fe puede facar por conjetura ,o prefinición que tácitamente vfaífe de ella. jy ^Porque como .conftadelaefcritura de poder,y la de ra tificacion,no ay en ella pala* bra alguna en que fe haga mención de lafacultad,' ni de que porconje&ura fe pueda facar. que quifo vfarde ella :yaunque, expreffum,íolet quator me* dis coníiderari, videlicét :Derbis Iw'mfaHbus£«*•’ raHbus,jpecialibus jisrftnguUribus, cuyos exemplos pone Menochiodi&o conf. 21o. cum. a8. En cfta cnagenacion no fe puede dczir que ay palabrasde ningunodclos quatro modos para que fe pueda induzirexprefsion déla facultad,porque no dize,1 vfandodequalquierdcrecho que tenga para po» der enagenar, óvaliéndome de qualquicr licécia, opreuilegio que me competa ,óotra* palabras, quantumcumque vniueifaleSjógeneraleSjen que pudiera taciramcntecomprehendcrfe la facultad, yafsi no fe pueden aplicar las do¿ltinas délos Do ftores referidos fnpra uum. 2, 5. porque todos ellos en te, fce, poFAuer en los cafas deque hablan alguna ex. preísion fubinceleóta en la diípoficion ,óenagenación ¿vt videre eft apud ¡líos príecipuc apúd Me nochium vbifupra á11091*3 i.quc váargumencando por la comprcheníion dclaspalábras;yafsi dizc en aquel numero: Primó mouentme'tierbaiUa’Vniuerfalia,dum!D. Benediñus dixit : Intucti iFuoi beni flabili di ciascaduna forcé ecodic¿one,ragione,)& actioniad elfo fignoreCeftadorefpeccácb& perú» neti^&c.Y cócluyeen el n. 3J.diziédo: Eftergoiíe dtcedü in cafunoflrorfuoA ex *erhistAMgencralibtts,imó ^ntuerfalibus^olueritÚ)* Benediílusjub fuá difpofuione contmri hancfum'mdm. Duorü miiliumdueatorum, &in fpecieltafafnTariJiusin confjt.nu.6o.& (teríib. 5 . Etprofeqtiicur num.j 6, diziendo; Secado per/wj-. do illaT>erbate¡íamentipr<ediB. Í). r Benedi£li}ibi: Er dé quali eflo íignor ceftadore puo difponcrc,&c. j8 fLo inifmo refuelve por las mifínas coníideraciones en eüa queílion Peregrino diét. are. 40. yafsidizenum. 5^. Contra autem co?i* eludenJñ eft.Trini ó>quia ex difpofitione per Mag. foom* jBenedittuminfHOteftamento clarifsimé colligitur >eum dijpojfuijje >acdifpQHtrtT>oluijfe infiliam fjü mde Omni, is'toto eo,quo4eratinfua pote¡tate,ibi :In ómnibusftué bonis mobilibuSfif immobilibus,pY<tfcnt¡bus7l&futuris, quomodocumque^<S qualitercumque ad enm fpzdAntibiis » iuribns,ey attÍQnibus, liberis}qr de quibus tefiator difpú • nere poterat}ittm in ómnibus,qnasfaceré poterat liare* deminftltuit £). Lucretiam :nani J>erba iíta ad modum ‘üniuerfalia aquipollensfpeciali difpojitioni ac fitejíator jpeciaíiter exprefsijfet omnes 7&fingidas res >inta adiones,*? detradiones ,de quibus difponere poterat .Ypará prouareftdíc vale y¿lega el cextoinUi duo,ff.<k ad/mjí^ dódefeprMeuatancum operar? v.niuerfaíemdifpoíitioncm in fuo gene*e>&in fuá vniuerfalicate quatum fpeciesin íua fpecie :yUl.Iulianus, yla Ui~ brorum ,§. quod camen cafsius ,ff. de legar. 3,en que fe prueua :Qaod vniucrlalis locutio iiicludit tur..1 : tur .Luegonoeshíüclio,queaiiicndoenlasdifpó liciones pa labras tah vtaiuéf fales ,yaptas ácomptehendCi lasñcultádfcs de eriagenar /réfuelvan los vTfto vfai fe de las facultades como fié*prcfrtó^ hecho me- ¿ion de ellás/lo:qüSftt(fcOiteráert nueftra enagealguna ^niSém1^¥^eM^SL^¿á’ácompreh'ender lafáf» ¿t> 1tnJdjip ¿pátí15 ¿otá1tits eáte ¿oneratiá u en latatfficá¿i¿h‘iiíií^auió/í'qtkl | ; ¿fi4zcn,‘y eptifiéíTan, tr*ty*° »/ "ele ¿tirf 1m«n., C¿rmoVdi^iíffuÉiatÁWt&''8 yfon formales palabras de í¿ de ‘&ftfea¿iWn ¿y ñlas vendían yeriákéoWP" c’óidolibrcs^claró eflá que no vfaíuan de la fac tifiad ;ijo’é’«r'a'Vwá enagena* bienB vine ¿liados? *®®®"*,®¥í\. -1‘’ ' h;; :’ in !Eif/1?in: “que bbftc íi fetepíicare,qiie no fóío'¿i>'rlr5l rcíWltíi*6ÍÍádV As i'"-* «***«•-'<& f»WeíPFíCÓti que pudíelft ella m póneü íiiyóWtitkd^Baila cati eTÍnil í^Ííí üieh^ d¿ thuetíoéfta ítítiigéf fifi* h*¿éfi¿pitíent6,ntdil DotiefmaqdeIlos«iiÍ?y que pregúntadb’fflüs Kel tederos Mteffat 6Wiíti de11¿ uÜftéiiíellosmili abrii X Xii iY5 1&W..VÁÍ*XÁí¿*1hUM Í1 H mgenerales qu í> tehe^hliWwliiíd?: ¿írf|afBfB vifto fv Ii Viílo auer difpuéílo fecunauni eaftK 40 f’Nica mpacoft le di xerc, c¡ tí eqtí ado Epifcopus ^vcl Clerícüs habec priúiicg1ata £eft andiíiceíiacuríi mp1icit cr - ynonexprirll ensfe Viiilili spriuiiegij te ífa ri,fe ráva 1ido dte ft arn tcg>ve cradícD. fraricifc. Sarmiento de redditib. t_* Eccldkíi,parc.4.cap.4, nu?ti. 1;ex difpont. did, I.3. de mil icar. teftamenC. Paul. deCaítroin i. ex ¿mpeife¿l:o>C.de£eftamenr. Alexand.in I.quam» quam;C.de militar.teftaffícnc. Dedo in Leonera* henda, oum.j. ff.de regul. iur. Hippólyt.'fiñgti. ^lar. 84. 4ir- >^porqué atodc> lo que fe opufo aél jpTi^í|)í^ jcícit^ás lá confideracioQ dicha de no aoecpabbfas vniüeríales,ni generales que pueda Gomprdíénder Iá facultad, y ?aeftas vlcimas replí» cas muiC!íp1idcer reípondecur. ' 42 -ff Lo primero >que Codos los cafáis refcpid¿?s/y \mc «fníideracioncs que en ellos Uá?é •los- Db^béés fon en ceílamencos ,en los qualesTt* hte dé interpretar largamente la voluntad) comó en ré-rTt|itros dela qneftioh propuefta fupra num. $5v¿btífidera£ Menoch. diét. conf.2 ro^tíurnv^ 7, ibi:1Fft ti ódtccditrfuod ¡n teftámentis Tirftjigwficiít io'nejti mHfatffiñ Útrifum milliinf? %¡¡la$dñbfi lontivetvrjub py¿e¿¡i£th •’*>*tb/sgebfy*litRís-} ¡jftfcitfrjñb ea bonon\ m?CT ¡tirium ¿ippcllMórté }tuiifér fáé;ffcffiifaiteatttt ¡hfaitim Urgé^'C, Adonde jnfttoMenfc$iia los doscáfo3,defe ren teft ámcttf ofyttn-eVíía1ff1 poficW^p^Ubras geneVáles >-y prás’á‘:c6Vrj piráh-c* deyla&cuiuH. L&ffiiM&éóvWt 3 ^ Idrga fú mmicm intcrptMUó)^.Yfaca !nc clúlio hM^ofieci/i^rprmti^iiOtl inh¿réd¡íinptifl ntreftrb cafoyqne es vñXfacul tad coií¿Vcfi d á ;'¿ nvri ijcteiptbdel PnüGipiV’no ái *Íuosl J? nes. nes,fino que fe ha de entender cxcriña mente,ylo que no íc difpuficrc exprcífamente conforme a ella, no ferá valido: QuiafmilesfacultAtes (dizc Pe* hez de Mieres 4.piit.qu*ft.i i.num.2 iJquAio» ceduntur ádaUenandum huta maUratvspotwsJuntrejtringendúquam ampliando,isr ideó dicitglofa ¡ntap.lm* penale m¡n principie pxobib ,fend. alienen. Qutd liceutia data perdóminum ad alienandnm rtmfendale me¡l flrifté interpreta!tdn> <&c. Dom.Molina de primogen.lib. 4.cap.4.num.5 S.ibiiQuibus ádiicitmfacultatcm ej- [epritli inris p^ciféqut atqug Jlriíti intel¡igend$mfQft* Exquibtts ratiotubnsfie infacúltate G(egU adalienandé bona maioratus eoncejfa ppimtifutnmt,CelJns conf iij. mm.4. adfinem ,esc. Ytanto mas quando la facultad de coagenar no es en vtilidad del mayorazgo* veluti íi conceda fuiffec ad fubrogandtim in eius locuni remaliam maioris valons,qucannen cfte cafofepudicraarupliar, ve limitando doétriná* fupra relatas confideracGrcgor*Lopezinl.p. ti^ 11.part.6. v$ibo,queUnonpndieJfc tender. Luego enel cafo prcfente,que la licencia de cnagenar no fue en pro,ni vtilidad del mayorazgo,ni parí fub rogar rcro maioris valori$,& vcihcat¡s,íhi&e in* tclligenda eft ,yno auiendo víado de cll* e*prefe famente aquel aquien fe le concedió ,no fe hade entender que quifo vfar de ella como en las facultades decnagenar dadas cnlos teftamentos ,que esen el que habló,Bald.Nouch Menochio, ylo$ demas arriba referidos. 43 if Lo fegundo fe refpondc (yes lo mas indiuidual que en eftccafofc puede confidejrar)qncla opinión de BaldoNooello,y los demás que dizcn,que aquel que tiene facultad de cnage* narficxpíeffe non alienante videatur tacitedif* poHuiffe, ve ad h#redcsabintcftaco ctiam veniat, fe denc entender de aquellas cofas que no tienen prohibición de cnagcnacion,yque fon en ellas fucefsiblcsqualefquícra herederos,oefiranos,óvc« mcntci5bintcftaco,quc entonces fpontc illas videtux reliquiffc dcfuo&us lile qui dcdit alienandi *<"»^rr facultatem: pero no en los cafoide máybra2gó,ó feudo,porque el pa&o^la facultad de cuagenar,ni la conceision para ello no les muda la calidad de fer inalienabiles>ii ñoqueles quiiá/bfuipénde aquel impedimcntodeenagcnacion, fcilicct/prohibiti©nem,la qual no obra íi no fe ligue la enage* nación. Todo eftediícúrfo es de Enrico Roíental. de feudis cap.^.itiembr* i.concluido, adonde dif putando la queftioin >fi en los feudos que tienen concefsioh de poder fe cnagehar, an fíne nóuodo* iminíconícnfualicnatiofieriqucát. Ydiíputadó fí paitara virtute iftius facultatisad filias ,&ad quofeumque heredes extráñeos,llega en el num. 8.a tratar,(i las eoagenácionesvn¿ueífalc$,ó indefinitas comprchcndcrán cfta licencia ,dfze.* $4ué,Ít quod ¡tritio exprima maullo modoferoiftius mo* áifeudi náturaui stá^ediri mutátám j>f etinm miacitas difpofetiones ¡nd(finitas, antgentralts (niftfint Vniüerfá < íes) inh¿redes extráñeosfattasHeniat, nift prkfipponhs émniajeuda in difpofttionibus dé sis Ihitis queque i> entre. Je quibus eg<ifnpra qukfii j.hoc eod. capxmíudo}quod ád btredem extrañen mébinteflato ,ad creditores ,adfifi cüm ,ad filiasen eoindicio nontranfit ,Si enim rolnijfii Ucltaffillus, tdapertí difpojjuijfet itaTft exijl/mem hit tocum habere illndqnódpléríqué dicunt ;ftVajfallus hn~ iuj'tíodipaftoyius nonfit,tum idfecundatii naturamjendi ieuoluiác defert i. Acpotefthis áddi,quodpaftá iníts qu¿ toatUY*feudorum repugnántfint ¡irítlé explíéanda. Yt>p© aiédofeporargunictolá réídiuciotidc Báídó Ní> uelío, flo*de«na*,y diziendo :Vúte multiioncluiunt,fi futres inftitutuS, irpoft tnórtem haeclittitem rejlitutri rogdtHSfttátámtri) l>i di millt ducatis difponerepófi ftt ábintejlalo Jectfsit ,tr de iftis milte nibttdijpoJJ'uitf fuod heredes ews abintejlato pojsint íllainUkducitorum ittrthtré, ijuonUm ¡a cinftatur licité,<rjponte reliqnifi je: áfgum.di£l,l.c»nficiunÍHr¡it<i fBáld. Novell, ¡ni. Cúm filio fá mil¿íi» m.4. fifi, ¿t Ugtt. 1.fe refpóndijfe re ftquunfur ,i?c, Yvárefiriendo aBartulo >Socino, Natía, Deciano, Craiieta, Curtió, Ménoch¡o¿ y francifc.Manticaittlóc», vtibi, qucíon losque figuena BaMoNouello^y refpodeaeflarefoiucio con cftas palabras :Sed rkfpondeo Aiñ. l. céjficiiwtvr ioqui derebasjai natura add^rtdesabinteflato penetrabi» libas, quoáJponte illas VideAtar UUsreliqúifje dljhittus, Jed fétida ¡nt natura fideos non fíifi [mi heredes feudales pertiuent, ago^c, AdMifmcmlBaidiNoueUiji&feíjnaciitm duo ilUih apud meeffe dn biam yfihtmkum tita fa cuítate. exprvffe flmfitSti¡as ivi fifortafje ex l¡>ehe mtnti* bus conieBims tlltm b^redtbasreliquifje conítet-Qvic es loquea rriba prouc;eon]as:cortíidcracioñes deMe nocbio yp/crcgrino hablan qliándo ay conjeóturas ypalabras áptas acomprehcnder la fácil! tad ^iic en ningMna manera las ay en efta venta.Y proíi gü eRpfen ta1rn as amieft ropropólítoenél tiu m.a 2*Ntc enimpaBnm^el concefsio nlienándi re rn ipjam muiat\ nec iusin ualiatiad^ukihfed dutáxat altenifi alien aiiofuJeqwta >*hgeyidetur probari ex textil in l,ft cut.8.uníate>jf*qMb\mod.pign.r 'D el h¡pothfol~ Vkimipdgiínlpsr^mfinfm alienandi ¿mtollitiir ex re.uiji alieiiútio j'cqa atarrGonfirwatii y¿ quotiefcnmqtie aliqttidf tytitout:ai;s MictthispevtmU ¡tur uéct'ffe 'ffty#tyolutl • v%*r}^ ^ /...i,._/T. ?z"1•.\ nU*dfi&4torm'P*UtoUdt txptjfa mita, enf^ImthsUcita non tfcpro-pr ¡MJ h;pt»lirie-ty6lúntAs,(Fc ;Y'C'otKílilyee'fic diícuiip duiendp; Semperfii mmi hbtt expliemio ijna propriusj.d ¡iis.com mntémi'o'ntrábe/rna> if^niiariter ,isrfol natura piobibitepcreontrdheñtes ífi'Jaciifutt yttitur rtsmenent fínettafaatyattfr& jWÁd tts'pwewb ad ^bwtjtwm^oluijjei.'pt<tMiiofciim^itbar^^hlíof- &t>ÜétfiWijfttfkit al¡js exprimen potnijfent^fuifr Jent .E-piysll©tatídilsísda-ns enre $íá1et’ri 1u- gsíw-p of^ns fatjj&|j 2e a^^neftiorád'BáíttóNó^ 1nwlloi <rjtí%n iíei!o ?yhite la diferencia «n kstof*$de in natnraleza ion inalienables, oomoios feudos, v losmayorazgos, en que ay Canea equiparación) que para la refoltfciod délas dúdasele los mayo», razgos te Valen los Autores que eícriucn fu matefia de las de ios feudos, vt videre eft apud D'oni, Molinana deprimogcnjfcxccnxisin loas* Luego nofe puedcaplicar la refoíucion de Baldo aooef* tro caí ojen que fiendola facultad para enajenar bienes de mayorazgo eñ cahsidadde 11y* ducados, no víb de ellaexprcfto 44 fRcfpondefe lo tercero, que para q cftaenagenación dclas ufas deeftepleytofueia valida yera precifo que en la eferitura de venta ,ó de ratificación eíluuiera infería la facultad, ylos demasaunosydi iígcncia squeen vi rtud deel {afe deuícron hazer (como locílaen el cenfo de adonde fe ha Tacado la quefeprefenta^ ytanto mas no endoeñafa cu1ca dpara cria geña refp ce ia 1fn ence eft asca fa $?íi oopa ra enagena rqual efquierbienes del mayorazgo en cantidad de onze mil ducados, porque en las cofas para cuya enagenacion fe requierenalgunasfolennidadesiíinlasquálesnofé puede hazer la enagenacion, eftas nunca fe prefu» inenaunquepaffen trcynta niquarenta años ,y cfto aunque fe enunciaffen en la eferitura, porque de otra manera fácilmente fe pudieran defraudar Us dilpoficiones del derecho que prohíben la ena genación de los bienes de los aseñores, de jgsmu» geres, délas Vniueríidades,dc las ígleíias, yMonefterios con folodezircu las efer ituras que precedieron Usfolennidades neceífarias, probar hoc eleganter Flores Díaz de Mena, con dóftrinas de trcynta Dodoresque junta, yrefiere Ais Jugares> variar.qu?ft.lib,?.quítíl,2 J. nnm.94. ibi:Tertio inferíur,qnod in rebus minoru midieru tn?Vmnerfitatumj Ecclefi<irum,MQnajltr¡órum,zsral(ornm quiftne decreto, &ceñísfoíemmtatibus alienare bona Jua ¡mmobiliana^ (ojfnntj nutiquam exchrftt decenali pr¿fumtur titula/} tünli ^alidiíate) ** et¡a>n fu ndo,Cde reivindiacj.fi habicacor'eodem tic» &in$. ceítcillud. lnftic.de rer. diuifion. &hanc opinionem tenent Didac. Burgos de Pace ciuiL qu;eft.7*nuro.3$.adondc dizepquclal.46.de To~ jochedle 1.6. tic. 7. lib. 5, Recopilar. no corrigió en efto el derecho eomurrj que no habla ¡n urdo qui bona fíde expenditin rebusiBaioiatus ,íed in ipfo iiiaioratus poflefforeexpéndentep profequi* íureademargtmienUtioncIoan.Matie^o in diót, L6,ci£ ,7.1ib.5.Rec«pí! atgiof. g.num.3,&inbo; 119 fídei poíreílote expendente traduntí-ííppoly c. Riminaldl.c0ni.4s r.n<jai;S.& 13-.lib.4-Surcl.de* cir.^oo.íoan.Gaíciadeexpeníisp capa.nun1.a4. Pcregfin. de fideic©mmiftarf¿ 5o. num. ap. cuíb pluribusfcqq.latc DomJoan.dclCaftillode víu« frud.cap^ ó.^c 57, &in emphitcutamcliorantg curtí ioftn'ds Alvar. Valafcus deiurecmphiceucJ quíeft.zj.num.d. 51tf Pero fin embargo de efta contro» uerfiaja opinión mas corriente,yque mas fe ajuf taala razón yadderecho*es,quelalcy 4é.deTo ro>y fu decifioníCs juftifsima, yíe funda en razón ciuii ,ymoral ,yque habla generalmente en los edificiosy mejoramientos hechosen todas lasco fasde mayorazgo, yafsiqucclfucefíbr en el non renetur exolvere melioramenta vlla >nec vxori,1 necfilijs,nechaercdibüs vltimi poííeíTorismeliorands,ñeque tercio bonc fidei poífeffori bona ñde expendend,nifi ncceffam, &pra:cifa,adeo expe» faquod alias res maioracus cor ruerent omnino,& hoc in fubíidium quandonon valent ab herede vltimi poííeflaris recuperan, ypor ellos no fe da retención,™ hipoteca, 5? fEn quantoaloprimero^dequek ley 46.es jtifta, loprueuael feñor Doctor Luys de Molina diitocap.z6.num. 15T .lio. i.ibi:£h/4»iuis autem ea lexTaun a\>r¿d¡Bo inftgni $)ottorcj<jral¡js r¡gorofa>& iniqua appelletur :Aqnn tamen, ac inri, ntqué rtttioni cenfona plnribus^ifafnitjyt apparet ex addnílis i *WCajtijlo in gloj. 1.Antón, Gomezjnm. "-*"cAterís rr **nr •1f «rr* ^tt® c^írrA eiüfdtm legís }ommtntárijsfj dPerft¿tid:Mcn« chaca de jncccJsion.cyeatio;-2.d¡B.lit.§. i . Uum.í 3.Es inferáis íuam proferens fententiam inquic. Sed mea jententia: 1.illaTauri inflifsima ciuiliac moral; rationt felicita e¡i <, nec eius decijlo prxdi£l<t conimiinijciibentium epinioni adl?erfatur,<& c .Yfundándola confiriera dos razones juíliEsimas* qoe fueron fin duda lasque dieron mociiio ala deciíion dclaley. Lapiime' ira ,qoefuera injuíl ifsi ma cofa ob1iga rae1fu ceífoi apagar valor de edificio que fu*flV mayor que el de codos los frutosque pudicffe perccbir en coda fu vida* ypor elle camino priuarle del mayorazgo, yÁÍúdizc:fojfetemmejfe,í[uodeJjet maiorValor rtdificij 9quñmfrutUwm ,¿¡nos incitafita percipere di be* ret >fleque per indireclum omm mamalus emolumento pY-iuaretun Ai quod inconVeniens Vitandum hiftius at «equius V1jumfiutLegislatoribusf))t¡Sjqui ¡n re mamatas •Aliijntd expendí* expeiifas ?non reenperet quam quod cas folVat.h;qiti.rtdifida nonfecit>ísc. La fegunda^ que íi el íucdTordc ei mayorazgo huuiera de pagar U's, mejoras de los edificios *pudiera pedirlas de el íiguíente,)’ d^ede el otro* yafsique fe diera infini* dad, quxquidem vitanda cft >fie Dom. Molina: Quoda¡ia eiiamapertifsima rationefulcttnn Si enim ma* iótalas facccffor. expenfas ¿dificiorñfolveretetique illas wféqucntírepeteretj &r Ule jequens ab alto al’ms abvU teriori ')(srfic tn infinitum procederé repeüüo¿TSLon enim tffet dabilis ratio maior.in Vno, quamin altero,quodtolle* randa m,noruft infinitas ,námque efi Vitanda ¿l.fideaom - tnijfth $.qui aecem ?cumfimilibiAS ,ff.delegat. j.mJ profequuur Velazquez deAucdsño in di¿t.I.46É¡ glof ó.auum.y. ydeíde el numero 9. vareípon*’ diendo atodos los fu adamentos délos que fíguielona Palacios RubiosdasEvcadudet Dom.loan, del Cadillo, qui plures refere, &ex eifdéni rationibus acidudis áDona. Molina arquicatem 1,46, Tauri jComprobat diü. lib, 5.cócroue¡f. cap. 65, num. 86.5cS7.&num.94. 58 fEn quartto alo fegundo ¿dequela ley 4^,habla generalmente en los edificios y lora* joramientos hechos en quAlefqiiierá pofiefsiones de mayorazgo,yno tan folamente incaftris, muris opidorum, auc indomibus principalioribus maioratMs^csdoótrina del feñor Molinadi&.cap. ad.num. i6. adonde dize> que habla la ley generalmenccin omnibusrebusmaioratus, yquenó Fe puede aísignar razón de diferencia ,yque fe ha juzgado muchas vezesafsi por los Inezesfuperio íes, yconcluye diziendo :Siquidem abjurdifsimum ejfe dicere leghiUius conditures ,qui dpetendá ¿ftimatione mello ramentomm yqtuin domibus >idfin? ,aut mutis ipfius maiorMus repardndis fañafuerunt ;qu* commumter melioramenta neccffaria efje jolent ,heredes %atqui yxores maioratus pojjeffores exclufenmt ¿htoluiffe eiufde repetitionem melioramemim^el <tdifiemnm¿ qud alias yoluntarié mitinsfuperfitíefiuot conceden.tmo lex illa difficiliores cafus exprepit/irt infacilliorihusidipfum potioriratione decidemurikquitur VelazqticzdeAucdañodift.glof.ó.á nut4xum feqq.rcfcrcnsDom* Molinam,hicIoan.Garciam, Gomec¡uni;Lupü> Cáñellom, &Pindlumin locis vt ibipercum. Y dizeen el tumi. 12.Orarlo exeademratione deducitu?, non foliim legan procederé iiuedificijs faBis in domibus principaliaribus ipfius maioratus. Sed etiam in inferió r ibu$;quia cumratiogeneralisfit ad omnes res}i? cafus ex* tenditut c , Yque por efta opinión juzgóla Ghai cilleria de Valladolid illo patrocinante,latifsime Dom,loan, del Gallillo di&. cap. 65. num, 88. & 89,&tumi .96. qui pro hac fencentia viera reíatosab Aucndaño refercloan. Gutiérrez praólicar* lib.2,quaeft.8 3.num.i .& 2. qui prohacopinionc plu rimas raciones adducit,& Azeued.in conf.8 J* num.4, &5* 55fDe lo dicho refuíraF Lotercero^ que el fuceffor nontenecur ex folvere melioramenta vl|a,nec vxori^necfilijSínec hítredibus vitimfpnflefforis meliorátis,quod fatencor omnes *dati qui dicune iuftifsimam fuiffe legisló.decifioncm ,ylo mifmo en el tercero pofleedor bona fide porsideate^cqueexpendence fie, Dom.loan. del , r I t¡th0 7pojl edita meadem l, 46.0 mmbu j : qtitnota m¡nec ma ** ioratus pQjlefjQYCm irte tttim alium taitnm bonafile m re bus maioratus expendentem,creditoremVé ad kdifi-a^ l)d refettíouem mutuantempecuniam, conque?ipojfefiue legis eiusrigorem allegare Ec mferias ;Tentus dea ñique bomfide expendáis inrtbüs maioratus inquirere inVeftigare debuijfetesus rei, quamcómparduU iqualitá» iesi&€ircnnftantíás,& diligtnú inquifetione non pr¿miffdtmnemierfuodfe pro--. Arqueado materiam num. 9?* lie inquic.^r^ conftrtuó >raimes illas omites qua$ pro iujtificatione y& midica deáfione diB.L 4ó.Tauri interpretei0ñutes, faicVjqueferibentes excog¡tdrMnt(dequ¡ iutohtm etia mmentem intentionem ,ir Voluntanm,de quaetiam fuperiusjita djuaUter militare ac (fi yerúm am&miis. )jcrVari debere ,qti ando tertius qtiicú mquel?e* luti empior¿huí aliasalto titulo, i? bonafidé pofiidens,ex• pendity >h,eli ora mentaqutfccil ,cum ipfe diligenter inqui - reredeberet rei empt<e qualitatem , -ir non emere >nec ex? peitiere,£F£-•Vlomtifmo repite en el num, 99. ibi ; Tmeequide mAicendum eritjecure maiordtusfwe cefio 1e. noncenerifotVere h&rtdiíüsViltimspojfejfiimi>lilisiq\tas mmrmsj is. id ipfum jí>jc¿r céÚ¿ee^is qui benafide expenfias eosficerit Vtilesbitcbás* ipfis m.aióralas quA$ emit ¡¡ me enm eas recuperare poteritfied feal&tmi ih pofe fejfiore fnatoydtus piwclíoxante tn tevUó quo* queLocum bufare dehuit ob eándemilliusl. ^.á.d^cifionir rattone «9 <*¡fí?Y~qtieeÍ foceffiwuiíl mayorazgo no ¿caga obligación apagaremos mejoramientos a iosheredefoideUnteceíTor, lo ¡Huevan también jd»on».MoHniÍoan.G4rciaiíoan.Gut¡erre2,Auen. tóovMaticaíOj Azeiiedo, Didaei Burgos de Paz iftloeisallcgatií íupfá aüen. j4,. Yque ello roifmafc entienda cá el cercero ¡ademasde los luga* iesrefertdQí del feñordna íuao del Caíl 41o, lo dixo elegantemente Auendaño por laconfidcraciori de la ley 45•de Toro ,por cuyo niiojílerio mayorazgo «tul en el líguieñtej ftatim ámorte vhinri pofícffom, ynoauian de retardar efto las mejoras quantum»» uis vtiles,omnino yidcndus in di<5t. I.46. glof.yj ntim. is. 56 fYaunque los herederos de el vlti* mo pofleedor^y el tcrcero^qui bonalide expendil adeó praccife, &neceíTario, ve alias res maioracus corruerent;puedan pedir cftasexpenfas.vtinquit Auendaño vbifupra, adfin. numJi 2, Attamen, por ellaSj n* rienfí hipoteca,«i feles da retención: dixoloafsi ei feñordonlüandelCaflillodiél.cape: 65, niim. 1o1•ibi iSed m-cpojjepro buiujmodi expen* fts}quantKtnque neceffarijs emptorcm ipfnmwe retentio» nisTotiy cmn retinendiius anaturagemina tn*ÍQratuumf infiitutorm mente?cUufiilifqííepyohiéitioms alienationis vwltum Morreat ,?iulloqikcaju extranegconcedendafit rernm maioratusretentio, néeipfawm transiado impediri pofsitpojldecifimmi.^q^c. Yprofiguiendoenel lili favo numero dize^quctampoco tienen hipoteca, ibi ¡Kec nímis competeré poteflias aliquod hypothctacitcCj l?d exprejjA) eidem emptori, aut alteri tertío * qui* bona fide in bonis mal^tatustxpendit ,quoniam ipíe Yafsi paradlas expenda* needfarias yprecifas ¿U %c, que fo fole quedará adverfus fucceíforenr ma« ioraeus el remedio iiitrodu¿ido por la equidad de la í. fi me &Titium, ff. fi cercum pecatur ,en cafo que nolaspueda reujperar ddosherederos de el ylcimopoffeedar,porqu¡engaftó, óaquieacópro. Yproíígue latamente enlos números irguieres, refpondiendo alos fundamétos délos que 11c* uan lo contrario. 5y$f His fie pr;ehabitis eíinhcftrocafo* que indubitablemente: la cafa de efte pleyto es de mayorazgo ,fegun las do&rinas referidas no ten* drá’ obligación don Pedro Verdugos pagar mejoramientos alguno$,quantumvis vtiles, ydon Pe*? dtode Alarcon folo cendra acción alos reparos ftetifos yneceffarios para la confemcionde eftai cafa^yporeilos no tendrá retención algana,ni bi* poteca,, -", IQ i.<-* >>* r* pocdci^yfefto?es; Alendo pbííeedfc* ele buena fce> Jo qual aofe yo'ComoJlo;podfa.pf:oóaT^pu es^ely íu;& antecefio iesporíusmiirnos uxulos/ bao? la caía es de majorazgo;^po?lapii|>l^c,a vfoa yfal rña quede eftohaañidójy quabdomebosip arrias p1eycos deidee! aSode 6¡¡ ¿¿ Yap fernejame$póf leedores ningunos mejora-mienriros fe. les, han dfe da r,praecipué in bonis maipratus,por la r&zon dg el ícííor Caílillo^deque pudiéroníaber cinqpjár al’Ciempoídela compra yg: :í:;jYvltimamcnte ,quando pbr fo cquidadalgunosmeíorafaiéCGS fe le hiiüieffen de daryesdigno de reparo lá Vaüacion que en lojs ale? gaeos d¿1 cohtrafioha *aqido,pidiendo vna yea dosyotía ve&quatro >yviejolamente fíete mil:# qmnií i ofe ducados>tqdoafin-delh»pidti¿o tmpqfí es lo qu^ renit^iia^la ícyyy lO qoc-dizerl í/| •iíorM- olí áa>y-ieñofGallillo>ño iédeue hazejipor aúedd laiuieiTe dé pagar cita cantidad; imfh&xw rü ni ásque ¿ cpq**e)l epb*4e valora donPedjfo-V erd-u » goen I[0 qué 1icqueda de vida-i^L'de:-^aca:áe;(pmafi feporqnenoíhavdeqnédarfc'énn^elia^ni/pó ^r onefc dfefp0és^A*M^H^ Ibc^^róltóirp • ^ctMeni»^ ptfédecObiardd fid*?icsomá fiarte^ pojqoe.émcfíe h*í tíe qu¿dalia caía p^0apcule¿ritípbii¡er fíe aic dléb.^apvs 6ipum.áí> dib&a¿iibi tiÉixfásjZüa íú infecíirbqMfapéjé¿Áfiteicmmffimtómhm catione primegeniorUtn >Mit4W'¿^ikÍkiffiQ¡Aittiiiíis nóminatis éxpirat ,<? is quiütimo nomínalo ^tiudrejlU tueretldefcalipaxdificia in rebus fideicommijfo fubie* Eíhfacit.isfowtiaMttinoVocato dfmationem <edtf¡, c¡orumrecuper*rf,exzÍo^ timo locoTtocatus ea bona>taqaam libera accipiat}tx textu inl.quifolidtiMjf.prxdium,jf.de legat ,z. Non miruni fi hoc cafa diB. I. í'mi decifio locum rmhabt at ,cHm in eo ratio ,iS caufafiiialis aqua pendet tiujdemlegü diípO' JitiO)Omti¡n<i ííf>/ic¿4t. Loqual en nueftro esfo no cor» Kie¿ rcjpuc$(como dicho c^onPedio Verdugo la h* dereftituyr aelfiguiente: ytantomasccrreefta. coníideracion no cenicndocomo no tiene hijos el fufodicho, yque la vendría apagar para vn eftraño: yafsi folofe delician dar los reparos neceífaríos, yeíloscompenfadosconlosfrucosy rentos de tantos años ,fin que cftolo retarde retención alguna. 59 ^ConioqualquedaprouaJü,quela cafa defte pley«© del mayorazgo de don Pedro Verdugo Silva yAlarcon,y la miíma que francif co Verdugo vinculó en la efcritiuademayoraz» go,elqual era dueñodeella quando hizo el vincu* lo,yafsimifmola tuuo ypoffey óPedro Verdugo fu hijo,primero llamado, como de vinculo ymayorazgo,yel mifmo la enagenó,diziendo que era libre, yíin grauamen alguno, ydel tiene titulo la parte contraria :yqueaunque cuno facultad para cnagenar bienes encantidaddc onze mil ducados, no vfó de ella en la enagenacion de efta cafa, ni tacita,nicxpr«ffamencc; yque los mejoramientos fon ningunos, óde poca confideracion, yquando de alguna, no los dcue pagar ni fatisfaccr el fuceffordei mayorazgo ;yquando por equidad deua pagar los precifos yncccffarioi, folo lera con vna acción perfonal ,fin que por ellos fe pueda coníi» derar hipoteca tacita ,ni exprcffa ,ni darfe retención,yafsi fe handerefiituyrcflascafasadon Pedro Verdugo fin retardación por ningunos mejoramientos iycfperamos afsi fe ha de determinar* Salva in ómnibus V. D. C. Licenciado Guarnen de Morales.