Scriptores historiae Romanae latini veteres, qui extant omnes notis variis illustrati a Carolo Henrico de Klettenberg et Wildeck e bibliotheca perillustris et generosi domini Bernardi Francisci ... ; in unum redacti corpus, tribus tomis distinctum edente et accurante Bennone Casparo Haurisio ... Tomus I cum figuris aeneis

رین کی کب ا یشیش E ۳۳۰ و󰾯 ` HST ORIÆ ROMANAE. TOMUS S PRIMUS. pe. zs کے A کے 5 ات سس AE󰾰 ۳ s e حا󰾯 شش󰾯 سیت MT󰾰 A󰾰 یا ہی سم تی SS󰾰 جک( سس ی وس سس مر و چو با KARE 3 ی󰾯 سح | الا 77 f.󰾰 ji 1 SSRNNONS MESSIS AN NAN : SSK 1 SS 3 SK سر س󰾯 - ہم سے سے󰾯 NRN A, A // / کے 2 77 SESS ی کت TA.󰾰 تک XL󰾰 TELS󰾰 727 ^ 27/7) / 7 7 1 2 A A FEL! EE SS SESS 1 - zz ; 791] Ti RAS SRR SS E A SS NS NNN S `S 5 >> + ی ی ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ | W VIN ۱ SCRIPTORES HISTORLE ۵۹۶ LATINI VETERES, i. QUI EXTANT OMNES, a NOTIS FARILS ILLUSTRATI, CAROLO HE NRICO DE KLE y ET WILDECK, TTENBERG | E BIBLIOTHECA PERILLUSTRIS ET GENEROSI DOMINI - L- BERNARDI FRANCISCI S. R.LLIBERI BARONIS DE HALLBERG, |. DYNASTÆ IN GELSTORFF &c. SERENISSIMI ELECTORIS PALATINI CAMERARII, REGIMINIS ELECTO- RALIS CONSILIARII, NEC NON SATRAPLE BOXBERGENSIS SUPREMI PRAEFECTI, IN UNUM REDACTI CORPUS, TRIBUS TOMIS DISTINCTUM. . EDENTE ET ACCURANTE . BENNONE CASPAROHAURISIO: SERENISSIMI ELECTORIS PALATINI CONSILII AULICI CONSILIARIO, .ET IN ANTIQUISSIMA UNIVERSITATE HEIDELBERGENSI HISTORIARUM P x0 — — - 7 | | ; — — -TOM US. Lr. 00 CUM FIGURIS JENEIS لہ 7 سح󰾯 ERES SN 111111:1::1::101177 numm ZENTREN Mi > SRR REET 0 HEIDELBERGZ, ے󰾯 | ` EX TYPOGRAPHEJO ACADEMICO PER JOANNEM JACOBUM HJENER, | AN N o دأاء󰾯 lo cc XLUL ہے󰾯 PRJEF ATIO. : ccc MEC CM EM AS S ا ل󰾯 REED ل󰾯 BERNER aa سمس مسوم󰾯 Án à Anno 1679. Parifiis. Cum Interpret. & notis Jo. Doujatii in ufüm-Delphi- ni; ut & ejusdem & Freinshemii fupplementis. 6. 0 uarto. UY Hm D E Op Ad fidem Codd. opt. recognita, cum novis argu- mentis, chartis geograph. &c. $. VON. Oav. „= - 1708. Oxonii. MiS. Codicum collatione recognita , & annot. illu- ftrat. à T. Hearne. 6. FOU. Oav. | ہے󰾯 II8. Parifiis. Cum notis Joannis Clerici & Jo. Freinshemii fup- ۰ plementis. 6. 70/۰ Octav. - - 1735. Lipfiæ. Cum notis Jo. Clerici. 3. Foll. OGav.. - - I741. Amftelodami. Cum notis variorum , curante A. Dracken- - borgh, qui & fuas ad not. adjecit. 4. Foll. Quarto. SECTIO Il De Chronologia & Genealogia. Chrono- Sine Chronologia & Genealogia Hiftoriam vix abfíolvi pofle, 28 jllis fatendum erit, qui primo limine faltem Hiftoricum ftudium faluta- gia nece runt. Quemadmodum vero Genealogia illis in partibus Hiftoriæ ma- ec ed xime requiritur, in quibus regna hzreditaria occurrunt, ut cognitis co- Genedo- 289500707 vel aenationum gradibus, de Succeffionibus vera poffit pro- gia. ferri fententia; Ita in illis viciffim non erit attendenda Genealogia, ubi Roma- non fücceffionis jure, fed electionis gubernacula reguntur. Secundum perium e- ultimum morem comparatum erat in Imperio Romano و󰾯 cujus Pério- leitum. dum velpartem Liviusfibi defcribendum propofüerat.Reoes enim & poft eos Confüles à Patribus Confcriptis legibus adeo feveris elieebantur, ut quicumque vel tyrannidem vel Principatum occulte quamvis quaereret, tamquam hoftis patriz interitum fibi attraheret. Tarquiniorum füper- bia fubitaneam regni in Rempublicam mutationem accelerabat. ۰ Manlii, Servatoris Capitolii, fanguine و󰾯 Capitolium violatum , ob fü- Chrono- fpicionem de afféttato regno. — Qui cum ita fint, ad Chronologiam logia Tic magis attendendum erit, quo ducente filo, res oeftas Romanorum in Livio pertextas invenimus ; filo quidem , fed non uno. Abruptum aliquoties deprehendimus. -— | | Difficilis. Uti enim Chronologia maximis obnoxia difficultatibus quoad diver- fa rerum Hiftoricarum initia; ita fimiliter in ipfo progreffu defectum fz- pius patitur. .. Difficultates circa diverfa Hiftoricarum rerum initia inde Hate, quod omnes ferme gentes, preter Judaicam, cui ex revelatione - conftabat, initium mundi latuit. ^ Unde annos rerum fuarum ab hoc - initio notare non poterant. Numerande tamen erant. Hinc neceffi- tate coacti, ne fcilicet res ab ipfis geftæ inordinate ad pofteros propaga- rentur, initia Chronologie füz duxerunt ab Occupatione alicujus provinciz vel regni, ab obfervatione quadam ccelefti, à parta vi&toria, à Rege aliquo factis infignis, vel à fundatione urbis , ut ipfi Romani fè- cerunt. Ab hujus fundatione Romani in Faftis annorum feriem trahe- bant, ipfeque Livius Hiftoriz fuz initium ponit. Dec. I. Lib. I. Cap. Y1. p. 5.4. Quz in prioribus premittit capitibus, ad originem Romu- li & Remi pertinent, ex quibus fübje&ta oritür Genealogia. - : | ! es تک󰾯 os Gened- PRAEFATIO. Genealogia ROMULI c REMI Romuli & ` Fundatorum Rome. ie Ge- LATINUS Rex Abori- ANCHISES Dux Herod _ ginuminltalia. . Trojanorum. Ux. vel Amica, Venus. DAT NS 3 LAVINIA. ^ ANES Da To. Mar. /ENEAS. filius janorum, Venit in s | : ANCHISIS. Italiam.a. U.C. 454. : | : ` Ux. LAVINIA. Filia LATINI. ۱ A 123 7 ^ ASCANIUS. Dux Latinorum. Sub quo Alba Longa condita. Unde Albanorum Reges. a. U. C. 422. ruota󰾰 سس ANS SILVIUS. Rex. M MÀ Ne —À— € ÆNEAS SILVIUS. Rex, 7 Imre سمج󰾯 amer c 3 LATINUS SILVIUS, Rex. ALBA SILVIUS. Rex - | REEEXITU ہیں ںہ ا󰾯 E FEE ATYS SILVIUS. Rex. (MM — MÀ Mà مت󰾯 CAPYS SILVIUS. Rex. پچچھ N󰾰 کھت کے سس مه CAPETUS SILVIUS. Rex. pm لے󰾯 TIBERINUS SILVIUS. Rex, جچہہییسسسسمےں ITR E A TEORIA aor󰾰 عو سس تتسد AGRIPPA SILVIUS. Rex. [qd (a ROMULUS SILVIUS. Rex. PROCA SILVIUS. Rex. e󰾰 رر" Amulio regno pul󰾰 Cc m 6 A سنا SEE󰾰 سدح جج EES󰾰 ي لصو عدو ص مص 1 ر NUMITOR SILVIUS.. Rex. A fratre potibus Romulo & Remo reftitutus. ا سو سے fus, à ne- AMULIUSSILVIUS. Rex. A pronepotibus ex fratre Numitore ie : 06611056 — à ےا 7پ — سس سسس سس󰾯 75 2 Habuit filios à patruo. RHEA SILVIA. Virgo Veftalis. ^. Ànteremptos. | : Ex qua P ہہ ہک󰾯 uu e Aii تک سید ھجت ا کت ی رن󰾯 ROMULUS & REMUS, Fundatores Urbis Romæ. E A Romulo inde & Remo conditam Urbem Romam effe; ab hocini- Compa- tio vel à Conditu Rome, Romanos fias notaffe res geftas, extra omnem Chords dubitationis aleam pofitum eft; In comparatione vero ad aliarum gen- logiæ Ro- tium Chronologicarum computationum initia difficultas fefe exerit, mane 2 Nobis Chriftianis, Epochisab Orbecondito; &àChriftonato, vulgatiora ^"? للا󰾯 nulla Chronologiaruminitia celebrantur. Hinc &apud nos id quoque vul- gatum, dicere: Roma condita eftanno ab Orbe Condito, vel ante Chriftum natum hoc velillo. Quandoquidem vero & prior, ab Orbe nimirum Con- dito, Epocha, non fit adeoabfoluta;itaannum Urbis Rome Conditz cum annis ante Chrifti nativitatem comparamus. Hujus nativitatemquum in 0 (ba - zw amm PRÆFATIO. num rejicimus, quo Mundus conditus ante quatuor mille jam annos €- rat. Roma vero quum ipfo tempore nativitatis Chrifti fteterat 752 an- nos, totidem ante Nativitatis Chrifti annos Romam conditam fuiffe af- &rmandum erit. Cum alia Epocha Romani fuz Chronologix annos comparabant. Paucos annos ante Romam conditam Greci ludos quos- dam in urbe Olympiade ( Olympicos inde ludos vocant) celebrare cepe- rant, quos quum fingulis quatuor annis repeterent, fpatium hoc qua- tuor annorum Olympiadem vocabant , Chronologizque fug precipuam in his Olympiadibus conftituebant rationem. Idem fecerunt Romani, annum Urbis Conditz cum annis Olympiadum comparantes. Vari hac quoque in re fententie, duæ tamen reliquis celebriores. VARRO- NIS unius, affirmantis Romam conditam عاك󰾯 anno tertio و󰾯 Olympiadis fexte. VERRI FLACCI alterius in Faffis Capitolinis, annum quartum Olympiadis fextæ, Urbis Rome fundationem affignantis. Non eft hu- jus loci, has tricas difceptando componere; qui eum in finem hzc præ- mifimus, ut qua ex ratione Magiftratuum Romanorum feriem fecun- ` dum triplicem numerandi modum annotaverimus و󰾯 eluceat. Plura o- ptanti, adeundus PET.A IUS, Do&rina "Temp. Cap. 45. .)ول󰾯 Ejusdem- que Rationarium Temp. P. I. Lib. IH. Cap. ۰ Nos fübjicimus Seriem Magiffratuum Romanorum fecundum triplicem dimenfionem, Urbis Ko- me condite , Olympiadum, & Annorum- aute Chriftum natum. Urbem | piades, | ftum na- apus L-455| . | 1207| Troja vaftata. E5454. I206| /Eneas venit in Italiam. 450 | 1202| /EneasáRutilis bello petitur. 447| II99| '/Eneas moritur. : : 422 | 1174| AlbaLoneaab Afcanio condita. pag: 4 8 1169| Silvius Rex Albanorum. 189۱ e| 770 | ROMULUS & REMUS nati. 2| 6| 754| Remus capitur & Amulio traditur. q 6 | 753] Amulius à Romulo & Remo obtruncatur. pag. 5 3 : 7| 752 | ROMA à Romulo & Remo condita. | . Auguria Romuli & Remi. | | | Romulus dat jura. peg. 6 2 7 a Raptus Sabinarum. 2 | 7| 750| Bellum Sabinum. 1r." : 4-7 ا󰾯 Bellum cum Antemnatibus. pag. 7 5 | 8| io Bellum Sabinum. IL" o 7| 3 46 | Sj 9 و󰾯 oo o Y pag. 8. 9| 9| 744| Bellum cum Fidenatibus. m Io; 9, 743| T. Tatius interficitur. ii| 1 742. ہے󰾯 C o ان󰾯 9| 741 : Urbe | : PRÆF ATIO. ابحو ss󰾰 حت pntant i󰾰 سي مع السو و ره ملم ہے مد E󰾰 سس IP Att󰾰 11 9 Bellum cum Vejentibus. - | pag. 8. I I : 2 i e ROMULUS moritur. num — 16 | 715 | NUMA POMPILIUS. Rex Romanorum. I6 | 714 ات󰾯 16 | 713 mar. m I7 e I7 7. 1710 | 17 | 709 Sacerdotes creantur. 18 | 708 ۱ I8 | 707 IS | 706 "اوقم ]18 19 | 704 | | 19:703 I9 ei | 101 26 | 700] 20 | 9 20 697 | 20 ا | 21 695 | 21 — Pag. ہی󰾯 DAD. Io.󰾰 ےج UD󰾰 .090 _۔ ا ۳8۳۸۲۲۵ nte } Olym- | Ante "59| 21 60 m e o. 8| 27|672 | TULLUS HOSTILIUS. Rex Romanorum. 93 27 | 670| uc Bellum cum. Albanis, Certamen Horatiorum & Curiatiorum., 9r | 29 665 | .. Bellum cum Sabinis. : ےت 32,651 |102 5 تا 1603 321649 | m : | : Ante ` 1541 PR/EFATIO. 105 | 331648 106. 33 647 IO7 108| 331645 109| 341644 IIO! 24 643 ue P 12 | i 35 s ANCUS MARCIUS. | Rex Romanorum. ibid 2 1 0 - Bellum cum Latinis. ۱ ۱ ۱ pag Ho 35 - - -- 1 16 95 ۱ 637 Politorium diruitur. : ibid. 117| 96 | 6 I18| 56/6355 119! EE | UE xe 20 633 Tarquinii veniant Romam. pag. 16. 151 37 2d larqui ۱ ! ۱ 192] 5716231 123| 270 124! 37 |629 125 xe 125| 381627 127| 8 626 126| 381625 129| 4 130. 391623 131 | 39 | 622 132; 1 133 620 194۱ 40۱ 9 E 137 e | 61 TARQUINIUS PRISCUS. Rex Romanorum. pag. 16. 138. 4105 o 'um gentium centum eliguntur, ‘ . ibid. 139| 41 94 Patres minor | P DM UE | | ni dae) ہے󰾯 * 142 | 42 | 6 II . Bellum cum Latinis. - ut. ۱ LL 143 | ہے󰾯 144! 42 ١ 609 145| 43 (698 146! 43'607 147 | 43 | 5 1481 431605 149 44 [604 | — 150| 44165312 . NUS o Ante ES󰾰 ديج جم .ی مہم وی وجب عاج AEE󰾰 یہوج Ante tur & Urbs ampli£icatur. llius confenfu plebis Rex declaratur. p PRJEFATIO: رت اف ibam󰾰 152 60o󰾰 | 45 |153 مت 154 598 | 45 |155 597 45 |156 46|596 ,157 5 46 |158 4 | 159 593 | 46 | 160 47|592 |۲61 i󰾰 47 |162 70ھ |163 . ا 47 نے 599 | 48 ہے 66 6 |167 481585 !168 554 | 49 |169 170١ 4915935󰾰 icd󰾰 49 | 171 1 40 !172 ہ2 173 .174 CEN󰾰 1 6 5 177 511575 |178 51/574 ]179 ISO! 511573󰾰 .ےت ISI󰾰 521571 1 192 0 |1531 569 : .184 08 |185 17 186 ` 1 E󰾰 0 |53|565 |188 mm 54.1564.󰾰 2m us󰾰 |190 I91! 54۱5621󰾰 .| |54|501 |192 — 55.5601( enfus inftitui rvius Tu 193. ibid. pag. 17. بسر eo󰾰 ` pag. ARQUINIUS SUPERBUS. Rex Bongliorum. pag. 21. pag. 23. pag. 23. PRAEFATIO. Bellum aum Voiícis, : cA 4Edes Jovis Capitolini edificatur. - - Ante (n 194 اد󰾯 195| 55 559 196 | 55 | 557 197| 56 | 556 198| 56 | 5 199 | 56 | 554 Mua 56 | 553 | 2Ol|.57|552 202| 57 Bu 203| 57 | 50 ue 57 | 549 205 ود󰾯 | 548 209| 7۶ 207 | 58 | 546 203| 58| 545 209| 59 | 544 210 | 59 | 543 21I| 59|542 212 | وه󰾯 541 213 | 0 مت󰾯 214+ | 60| 539 215 || 8 216 | 1| 237 217| 61| 6 215 | 61 ۱ 535 219| 6I 22 e 61 533| 221| 62| $32 222| 62| 1 223| 62 | 224 621822 225 | 63 | 528 ‘226| 63 | 527 227 | 631526 228| 63 Bis 229| 64| 4 230] 64 | 523 231| 64| 522 232] 64 | 521 | 233 | 65 | 520 ded e um 235! 6098 236 65 | 517 | 237| 66| 516| 238 35] © PRAEFATIO. T. EBUTIUM & C. VETURIUM Cof. |Q. CLOELIUM & T. LARTIUM Cof. A. SEMPRONIUM & | M. MINUCIUM Cofi Sed addit Cap. XX7. p. 34. (4) Aliter apud alios b ds magi- ftratus, ut in tanta vetuflate, non rerum modo , fed etiam au- &orum, non fatis conftet, qui Confules ilr nec quid guo- que anno actum fit. | در󰾯 4 Mira! SR Q2 — Us [nim جا󰾯 Condi- ftum na o] 66۱ وڈ󰾯 241| 67|5 | 242 67 SII | : Bellumcum qe Sextus TarquiniusLuoretiæ vim infert. 243| 67/510! PRIMI CONSULES. | | L. JUNIUS BRUTUS. In prelio occifus; In ejuslo- cum füffectus eft : | Sp. De Tricipitinus. Quo intra paucos dies mortuo; M. HORATIUS Pulvillus. | L. TARQUINIUS. Coactus abdicavit fe confülatus ات󰾯 atus in ejus locum —— | | | P. AT *RIUS Poplicola. Bellum cum "Tarquiniis, 244 | 67 509| P, P. VALERIUS & .LUCRETIUS Cofi. 245 | 68 | 50 08 | Bellum Etrufcum. 246 | 68| 507 247 | 68 | EO dn T. LUCRETIUS & . VALERIUS Cofi. | | Obferva hic, Erudite Lector ; primum histám Chr اموه󰾯 in T. Livio. Omittit enim Confüles annorum 245. BIS | 248 E d 505 | M. VALERIUS & P. POSTUMIUS Cof. 249| 69 | 504 | P. VALERIUS & T. LUCRETIUS Cofi. 250 a! 503 | AGRIPPA MENENIUS & P. POSTUMIUS Cofi. ` Bellum cum Auruncis. — 251| 69 | وو󰾯 | OPITER VIRGINIUS & Sp. CASSIUS Cofi. id و6󰾯 zor | POSTUMUS COMMINIUS & T. LARTIUS 0011: | | | : | Novus hic hiatus Chronologicus in T. Livio; qui nec annum nec کی󰾯 HS quibus Dictatura fuit inftituta; affignare poteft, | | DICTATOR I. T.LARTIUS. - | 253| 00 | Nominat quidem hic T. Livius per hos annos sequentes Confüles: 274 | 70|499 .SERVIUM SULPICIUM & - 255 78 498] MANIUM TULLIUM Cof. - 2 j یں دخ󰾯 nm à . 2+ (35. ibid: Pag. 34. ibid. ibid. Pag. 56. ibid. pag. ibid. 24 pag. 38. ibid. ibid, pag. 39 pag. 40, ibid. pag. 41. ibid. ibid. ممچوسوی e󰾰 سی موه MAP)󰾰 72 |490j Horum annorum Confüles Livius non recenfet. ` ibid. Pag. 42. ibid ` ibid. ibid. pag 44 Pag. 4$. Ante PRAEFATIO. Ante Chri- um na- tunt, DICTATOR A. د󰾯 UES A. POSTUMIUS & - T. VIRGINIVS Coff. Prelium ad Regillum lacum. 7I = Ap. CLAVDIVS & 70 ۱ 497 P. SERVILIVS 0011 Bellum cum Volfcis, Bellum cum Auruncis. 7I چو󰾯 | A. VIRGINIVS & E VETVRIVS Cof. DICTATOR MARIUS VALERIUS Mu Bellum cum Æquis. Bellum cum Volícis. Bellum cum Sabinis. Seceffio plebis in montem facrum. - . Inftitutio Tribunorum plebis. 71 Lo l Sp. CASSIVS & . POST. COMINIVS زم󰾯 71 | 493 | T. GÉGANIVS & P. MINVCIVS Cof 72 | 492 | M. MINVCIVS & ۱ A. SEMPRONIVS Cof Bellum cum Volfcis, 72 | 491 72 | 489 | Sp. NAVTIVS & SEX. FVRIVS Cof. 73 | 488 | T. SICINIVS & C. AQVILIVS Cof 73 | 487 | Sp. CASSIVS & | PROCVLVS VIRGINIVS Cofi. 73 | 486 | SER. CORNELIVS & | Q. FABIUS Cofi: 73 |485 ÆMILIUS & C/ESO FABIUS 8ہ"󰾯 74 | 484 | M. FABIUS & . VALERIUS Cof.󰾰 م1 Q. FABIUS &󰾰 | 483 | 74 C. JULIUS CofE󰾰 A 482 C/ESO FABIUS & Sp. FURIUS Corl 4 481 | M. FABIUS & | Cn. MANLIUS Cof- . Vejens & Etrufcum bellum. . 75 | 480 | CÆSO FABIUS & | T. VIRGINIUS Cof. ! Fabia gens Vejens bellum fola etit. 2 75 |479 L. ÆMILIUS & | : | C. SERVILIUS Cofi. ox 2 Ante | Olym- Urbem | piades, Condi- tam. 256 | 257 258 | 0 PRÆFATIO.S | Olym ."| Ante piades, Chri- fum na- 75 | 478 | C. HORATIUS& | ۳۴ MENENIUS Coff. Fabii à Vejentibus ad unum omnes لت󰾯 75 | 477 A. VIRGINIUS & | Sp. SERVILIUS Coff. 76 | 476| C. NAUTIUS& ۱ P. VALERIUS Cofi. . Bellum Vejens & Sabinum. 76 | 475 | L. FURIUS & - - FC. MANLIUS Cofi; 76 | 474 | L. ÆMILIUS & OPITER VIRGINIUS Cofi. 76 | 473 | L. PINARIUS & P. FURIUS Cofi. Ap. CLAUDIUS & T. 001777108 Cofi. L. VALERIUS & ۰۰ Tib. /EMILIUS Cofi. T. NUMICIUS Priícus & A. VIRGINIUS Cof. - Bellum cum ZEquis & Vofcis. 277 | 470 771469! T. QUINTIUS & Q. SERVILIUS Cof. - Bellum Sabinum & Volícum. ` 78 468 Tib. /EMILIUS & FABIUS Cofi. 8146 SERVILIUS & 7 ۳ c 55 POSTUMIUS 0011 78 | 466 0 FABIUS & - T. QUINTIUS Coff. Bellum cum ZEquis. , 78 | 465 A. POSTUMIUS Albus & | | Sp. FURIUS Fufus Cofi, 6 0 JEBUTIUS & - ? 9 4 P. SERVILIUS 001 | 79 | 463 | Li LUCRETIUS Tricipitinus & o T. VETURIUS Geminus Cof — ` 462 P. VOLUMNIUS & چ󰾯 E | SER. SULPICIUS Cof 9'461 C. CLAUDIUS & - E P. VALERIUS Poplicolà Cof. ib n prio occifus. ln. - cujus locum factus L. QUINTIUS | Cincinnatus کے󰾯 ` 8o 460 Q. 008 Vibulanus & : - ES L. CORNELIUS 22022 Coll. = Bella cum ۳ & ZEqui.. | i 5 TN E £e j E | 472 m | 471 Ante Urbem ndi à󰾰 را OO󰾰 NO󰾰 TS NO a 293 Wer b 9 t; Ko) © P I = 63 ibid. ibid. ibid. 82. pag. PRUEFATIO. Ante ‘Olym Ant Urbem plade 61 o di e a 294 | 8o 4591 0 MINUCIUS & C. NAUTIUS Cofi. | Bellum cum Sabin DICTATOR L. QUINTIUS Cincinnatus, 8٥ | 458 | Q, MINUCIUS & ۱ C. HORATIUS Pulvillus Cofi Bellum cum Æquis & Sabinis. Decem Tribuni plebis creati, s 0 M. VALERIUS & E Sp. VIRGINIUS Cof. 81 | 456 | T. ROMILIUS & C. VETURIUS Cof 455 | Sp. TARPEJUS & 7 A. ATERIUS vel ATERNIUS Coft SI ۱454۱ P. CURATIUS & | SEXTUS QUINTILIUS Cof. 8I ۱ 453 | C. MENENIUS & P. SESTIUS Capitolinus Coff. DECEMYVIRI creati Confulari poteftate & fine provocatione. Qui Leges Decem Tabularum ferunt. | DECEMVIRI novi creantur. Decem Tabulis legum alie. dua adduntur. | DECEMVIRI alii creati. Senatus in Decemviros acres dicit fententias, n 5621110 exercitus in montem Aventinum. j 82 | 452 821451 o3 | 2» . VALERIUS & - M. HORATIUS Coff |. 4491 L Tabule Duodecim Legum publicantur. Bellum cum ZEquis & Volfcis. - Bellum cum Sabinis... d 448 | LAR. HERMINIUS& — d T. VIRGINIUS Co monni Còl 31447 | M. GEGANIUS Macerinus & | ۱ C. JULIUS Cofi: - 83 446 | T. QUINTIUS Capitolinus Sa . | AGRIPPA FURIUS Cofi: T 445 | M. GENUCIUS & - C. CURTIUS Cof و󰾯 'TRIBUNI MILITUM Confülag pneu primi: A. SEMPRONIUS Atratinus. کے󰾯 L. ATILIUS & T, CZECILTUS.- ; T. QUINTIUS Barbatus hek creat Confules PAPIRIUS Mugilanus & R- L | L. SEMPRONIUS Atratinus. Coff. M: GEGANIUS Macerinus &󰾰 ع A "T. QUINTIUS.- Capitolinus Cofi.󰾰 Cenfüre Inititurio. 7󰾰 M. FABIUS Vibulanus & -󰾰 | 441 84 POSTUMUS ÆBUTIUS a Cofi.󰾰 F 5 à * * E 84|444| E P" s - | (e) ۳ ۰ e کہ󰾯 PREFATIO.: M nas 85 = C. FURIUS Pacilus & M. PAPIRIUS Craffus Coff. 85 | 439 | PROCULUS GEGANIUS Macerinus & | L. MENENIUS. Lanatus Cofi | 95 | 438 | T. QUINTIUS Capitolinus & AGRIPPA MENENIUS Cofi. 85 | 437 | DICTATOR L. QUINTIUS Cincinnatus. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate; | L. QUINTIUS Cincinnatus. ` MAMERCUS ZEMILIUS.. L. JULIUS. 86 ظ󰾯 456 | M. GEGANIUS Macerinus & L. SERGIUS Fidenas Cofi: 86 | 435 | M. CORNELIUS Maluginenfis & L. PAPIRIUS Craflus Coff. 86 | 434 | C. JULIUS & L. VIRGINIUS Cof. | DICTATOR A. SERVILIUS. Bellum cum Fidenatibus & Vejentibus. 86 | 433 | C. JULIUS & L. VIRGINIUS Cofi. | DICTATOR MAMERCUS Emilius. 87 | 432 TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: M. FABIUS Vibulanus. PMO ۱ L. SERGIUS Fidenas. 97 | 431 | TRIBUNI MILITUM Con(ülari poteftate : | L. PINARIUS MAMERCUS. —L. FURIUS Medullinus. Sp. POSTUMIUS Albus. | | DICTATOR A. POSTUMIUS Tubertus. z — Bellam cum Æquis & ۷۰, 97 | 450 | 1. PAPIRIUS. Craffus & L. JULIUS Cof. 57 | 429 | L. SERGIUS Fidenas & | HOSTUS LUCRETIUS T فو󰾯 Coff. 98 | 429 | A. CORNELIUS Coflüs & T. QUINTIUS Pennus Coff. 88 4 427 csi C. SERVILIUS Ahala& L. PAPIRIUS Mueilanus Coff. - 90 4 46 | رح کہ󰾯 MILITUM. Con(ulari poteílate: Pn T. QUINTIUS Pennus. So. C. FURIUS. 0 M. POSTUMIUS. .. A. CORNELIUS Coffus. E 3o DICTATOR MAMERCUS ÆMILIUS. | - Bellum. cum Vejentibus & Fidenatibus. ILITUM Confülari pe Ed A. SEMPRONIUS Atratinus. | ۱ | | L. QUINTIUS Cincinnatus, | | -| L FURIUS Medullinus. zo ee noL HORATIUS Bübaus کت ےت󰾯 | | 2 ‘Ante = ت تر Olym- Ante󰾰 piades. Chri-󰾰 - 88 | 425 E TRIBUNI ? Ante Urbem Condi- tam. 313 314 ; Di ibid. ibid. - g. 86: جو ibid. - $9. 3 ip m ibid. pag. ul ibid. = bid. کے󰾯 و ` ibid. pag. ` go` ibid. pag. 91« pag. 94. ` ibid pag. 95. ` ibid; ibid. 40ے TRIBUNI MILITUM Confülari مود󰾯 TRIBUNI MILITUM Confülari. poteftate: TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate : Servorum conjuratio de incendenda urbe. TRIBUNI MILITUM Confülari poe TRIBUNI MILITUM Confüulari poteftate: ` ` TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: TRIBUNI MILITUM Confüulari pota: Re - TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: PR/EFATIO. pades. | oue Ante Urbem Condi- ftum nd- TRIBUNI MILITUM Confilari poteflare: | 99 | 424 Ap. CLAUDIUS Craffus. Sp. NAUTIUS Rutilus. C. SERGIUS Fidenas. SEXTUS JULIUS Julus. 89 | 423 | C. SEMPRONIUS Atratinus & - | Q. FABIUS Vibulanus Coff. Bellum cum Volfcis. L. PAPIRIUS Mugilanus. 421 | NUMERIUS FABIUS Vibulanus & Js T. QUINTIUS Capitolinus Coff. | —.. Q. ANTONIUS. Merenda. 331 | 99 | أ󰾯 L. MANLIUS Capitolinus. 5 L. QUINTIUS Cincinnatus. L. FURIUS Medullinus. - M. MANLIUS. وت نے󰾯 A. SEMPRONIUS (serene Quæftores Patricii primum creati. EN اس󰾯 O AGRIPPA MENENIUS Lanatus. -.P. LUCRETIUS مت󰾯 | ped giu | | Sp. NAUTIUS. | | C. SERVILIUS. Bellum cum ZEquis & Lavicanis. 00 41 ۵و9 L. SERGIUS Fidenas.󰾰 . _M. PAPIRIUS Mugilanus. .󰾰 C. SERVILIUS.󰾰 DICTATOR Q. SERVILIUS a اہ󰾯 417 AGRIPPA MENENIUS Lanatus. L. SERVILIUS Strudus, 1. P. LUCRETIUS Tricipitinus. Sp. RUTILIUS Craflus. 9 EE M, PAPIRIUS Mugilanus. Sp. NAUTIUS Rutilus. I 2 P. CORNELIUS Coffus. C. VALERIUS Poritus. UINTIUS Cincinnatus. UMERIUS FABIUS Vibulanus. | | | ۱ ۱ A. SEMPRONIUS Atratinus, - | Cn. CORNELIUS Coffus. L. VALERIUS Potitus. - Q. FABIUS Vibulanus. - ۰ | ` M. POSTUMIUS. Regillenfis. ol -o1 |413 | M. CORNELIUS Coffus & - 3$ | 7 |4 * is FURIUS Medullinus Coff- 2| 412 FABIUS Ambuftus & | Ex C FURIUS Pacilus Cofi. 92 | 411 | M. PAPIRIUS & | 0 | C. NAUTIUS Rutilus Coll (e) 2 PR/EFATIO. وجمسوبمےسے 17771777577771 سس ےمم سروس وی Ante Olym- | Ante󰾰 Urbem | piades. Chri- Condi- ftum na- tam. 343 | 92۱410 | MAMERCUS ÆMILIUS & | C. VALERIVS Potitus Coff. m - 409 | Cn. CORNELIVS Coflus & L. FVRIVS Medullinus Cof. ` Queftores promifcui creati. — -= Bellum cum ZEquis & Volfcis. | o8 TRIBUNI MILITUM Confulari pores: "e 23 [4 C. JULIUS Julus. .P. CORNELIUS. Coffus, | C. SERVILIUS Ahala. 93 | 407 | TRIBUNI MILITUM Confulari icit L. FURIUS Medullinus. C. VALERIUS Potitus. NUMERIUS FABIUS Vibulanus. C. SERVILIUS Ahala. TRIBUNI MILITUM Confulari poteftate: P. & Cn. CORNELII Cofi. NUMERIUS FABIUS Ambuftus. L. VALERIUS Potitus. Vejens bellum. Bellum cum Volícis. TRIBUNI MILITUM Confülari poteltate: T. QUINTIUS- Capitolinus. P. QUINTIUS Cincinnatus. C. JULIUS Julus. A. MANLIUS. L. FURIUS Medullinus. MANIUS ÆMILIUS Mamercinus. | TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: C. VALERIUS Potitus. | MANIUS SERGIUS Fidenas. P. CORNELIUS Maluginenfis. Cn. CORNELIUS Coflus. CÆSO FABIUS Ambuftus. | Sp. NAUTIUS Rutilus. — TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: ` MANIUS ZEMILIUS Mamercinus. FE L. VALERIUS Potitus. Ap. CLAUDIUS Craffus. — — : M. QUINTILIUS Varus. | .L. JULIUS Julus. — M. POSTUMIUS. .. M. FURIUS Camillus. M. POSTUMIUS Albinus. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: C.SERVILIUS Ahala. — . Q. SERVILIUS. L. VIRGINIUS. . SULPICIUS. . A. MANLIUS. MANIUS SERGIUS. "TRIBUNI. MILITUM Confülari pocas E ` TL. VALERIUS Potius. — M. FURIUS Camillus. i MANIUS ZEMILIUS Mamercinus. Cn. CORNELIUS ی󰾯 CASO FABIUS Ambuftuss 2 -= - LJUBIUS Jha ہے ی󰾯 Ante 97. 98. pag. ibid. ibid. ibid. pag. 0 349 pág. IOT. pag. 104. 1 pag. ۰+ 352 PRAEFATIO. IIT. VPN BAIT Sa REIHE. rt PIE va uae TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: ^s pag. 106. P. MÆNIUS. 1 L. TITINIUS. ۱ P. MELIUS. L. FURIUS Medullinus. L. PUBLILIUS Volfcus. ` P. LICINIUS Calvus è Tribunis plebis. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: ibid. ` . .M. VETURIUS, ¢ Patriciis. C. DUILIUS. : VOLERO PUBLILIUS. Cn: GENUCIUS. L. ATILIUS. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate : L. VALERIUS Potitus. M. VALERIUS Maximus, M. FURIUS Camillus. L. FURIUS Medullinus. M. POMPONIUS. ۱ 4 Plebeji. pag. 107. X. Q. SERVILIUS Fidenas. . Q. SULPICIUS Camerinus. TRIBUNI MILITUM Confüulari poteftate: ibid, ہا󰾯 JULIUS Julus. L. FURIUS Medullinus. L. SERGIUS Fidenas. . A. POSTUMIUS Regillenfis. P. CORNELIUS Maluginenfis. A. MANLIUS. Bellum cum Tarquinienfibus. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: pag. 108. P. LICINIUS Calvus. In cujus locum petente patre declaratus filius. ; 1 P. LICINIUS. | ۱ L. TITINIUS. P. MZENIUS. P. MZELIUS. ۱ Cn. GENUCIUS. 1 L. ATILIUS. : DICTATOR M. FURIUS Camillus. pag. iio. PUBLIUS CORNELIUS Coffus. PUBLIUS CORNELIUS Scipio. M. VALERIUS. Maximus. CÆSO FABIUS Ambuftus. L. FURIUS Medullinus. Q. SERVILIUS. pag. rri. L. FURIUS Medullinus. C. ÆMILIUS. 2 L. VALERIUS Poplicola. Sp. POSTUMIUS. 0 P. CORNELIUS. e Bellum Falifcum. . : ibid, pag. T12. Bellum cum ZEquis. . | | L. LUCRETIUS Flavus &- | | ibid. SERVIUS SULPICIUS Camerinus Cof. ہے󰾯 ond L. VALERIUS Potitus & pag. 113. M. MANLIUS Cofi Bellum cum ZEquis. ; Bellum- Volfinenfe,. |... I — . TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: ` TRIBUNI MILITUM Conf(ülari poteftate: `` M. FURIUS Camillus. : | | Olym-󰾰 62ھ Urbem | piades.󰾰 Ante Chri- Condi- ftum na- tam. tum, B am ہے 95 | 399 | | | ا MÁ— mummnanmans en ——󰾰 ——— PR/ÉFATIO. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: L. LUCRETIUS. - SERVIUS SULPICIUS. M. ZEMILIUS. M. FURIUS Medullinus. - AGRIPPA FURIUS. C. 111:105. à: Bellum cum Gallis. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: Tres FABH. Q. SULPICIUS Longus. . SERVILIUS. SÈR. CORNELIUS Maluginenfis. Galli urbem Romam capiunt & vaftant ; kd eodem anno reci- Ante itur & reftauratur. DICTATOR M. FURIUS Camillus. TRIBUNI MILITUM Confulari p L. VALERIUS Poplicola. L. VIRGINIUS. P. CORNELIUS. A. MANLIUS. L. ۰ L. POSTUMIUS. . Bella cum Volfis, Etrufcis & ZEquis. - DICTATOR. M. FURIUS Camillus. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: T. QUINTIUS Cincinnatus. : Q. SERVILIUS Fidenas. L. JULIUS Julus. L. AQUILIUS Corvus. L. LUCRETIUS Tricipitinus. SER. SULPICIUS Rufus. TRIBUNI MILITUM Contülari poteftate: 1, PAPIRIUS. C. CORNELIUS. C. SERGIUS. L. /EMILIUS. C. MENENIUS. .L. VALERIUS Poplicola. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: M. FURIUS Camillus. SER. CORNELIUS Maluginenfis. Q. SERVILIUS Fidenas. L. QUINTIUS Cincinnatus. L. HORATIUS Pulvillus. ` «.P. VALERIUS. TRIBUNI MILITUM Confulari را󰾯 A: MANLIUS. P. CORNELIUS. T. QUINTIUS Capitolinus. L. QUIN'TIUS Capitolinus. L. PAPIRIUS Curfor. C. SERGIUS. . DICTATOR A. CORNELIUS Coffus, Manliana feditio. "TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate : SER. CORNELIUS Maluginenfis, P. VALERIUS Potitus. M. FURIUS Camillus. SER. SULPICIUS Rufus. C. PAPIRIUS Craffus. | T. QUINTIUS Cincinnatus. € BGÓ——— r———— piades. Chri- mam na- Olym- Ante | 97 391 | | | Ante Urbem Condi- ibid. pag. pag. : pag. pag. pag. ibid. pag. ibid. bid pag. UTD UI Um PT سمب ومسب لبس󰾯 pag. 130. ibid, ibid. ` pag. 132. pag. 133. ibid. pag. 124. - pag. 135. ibid] - Ante PRAEFATIO. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: L.VALERIUS. . A. MANLIUS. SER. SULPICIUS. L. LUCRETIUS. L. 1111:1105. M. TREBONIUS. TRIBUNI MILITUM Confulari poteftate: Sp. PAPIRIUS. L. PAPIRIUS. SER. CORNELIUS Maluginenfis. . SERVILIUS. SÈR. SULPICIUS. L. ÆMILIUS. Bellum cum Præneftinis. TRIBUNI MILITUM Confülari وج󰾯 M. FURIUS Camillus. A. POSTUMIUS Regillenfis, | L. POSTUMIUS Regillenfis, L. FURIUS. L. LUCRETIUS. M. FABIUS Ambuftus, . . TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: L. VALERIUS. . P. VALERIUS. C. SERGIUS. L. MENENIUS. Sp. PAPIRIUS. SER. CORNELIUS اس ا󰾯 DICTATOR T. QUINTIUS Cincinnatus. TRIBUNI MILITUM Confülari poteftate: P. MANLIUS. | C. MANLIUS. L. JULIUS. Ex plebe. . C. SEXTILIUS. M. ALBINIUS. L. ANTISTIUS. TRIBUNI MILITUM pum poteftate: Sp. FURIUS. Q. SERVILIUS. C. LICINIUS. P. CLOELIUS. M. HORATIUS. L. GEGANIUS. TRIBUNI MILITUM Confulari o L. 711115105۰ P. VALERIUS. C. VETURIUS. SER. SULPICIUS. | L. QUINTIUS Cincinnatus. C. QUINTIUS Cincinnatus. LHis annis nulli Magiftratus Curules creati. TRIBUNI MILITUM Confulari poteftate: . L. FURIUS. A. MANLIUS, ` SER. SULPICIUS. SER. CORNELIUS. P. VALERIUS. : C. VALERIUS. E. تست ہےسسسسے ف Olym- Ante piades, Chri- ftum na- tum, Ante Urbem و󰾯 «Oo O رن󰾯 00 اسم󰾯 ۱ | 272 | 100 | 380 | ۱ | 24 | | |s ۱ - | | g E 375 0 100 | 378 | i ۱ ۱ لد󰾯 " |-* ۱ ۲1۹70۳۸1107 1 - 2 CEERI تسه ہےےجمیوسیسےے وم󰾯 GM pm eomm TAa Ante TRIBUNI MILITUM Confialari حا󰾯 Q. SERVILIUS. C. VETURIUS. : A. CORNELIUS. M. CORNELIUS... Q. QUINTIUS. M. FABIUS. -TRIBUNI MILITUM Abia poteftate: T. QUINTIUS. SER. CORNELIUS. SER. SULPICIUS. Sp. SERVILIUS. L. PAPIRIUS. L. VETURIUS. DICTATOR M. FURIUS می󰾯 DICTATOR P. MANLIU TRIBUNI MIEFIM نلاس󰾯 poteftate: A. CORNELIUS. M. CORNELIUS. M. GEGANIUS. p MANLIUS. L. VETURIUS. P. VAL ERIUS. ۰ DICTATOR M. F URIUS Camillus. L. /EMILIUS Mamercinus Coffi. Præturæ & Ædilitatis Curulis inftitutio. GENUCIUS & - . SERVILIUS Cofi; SULPICIUS Peticus & LICINIUS Stolo Cofi s 105 | 366 | L. SEXTIUS de plebe primus Conful. û󰾰 شش ی وس ی Ante Olym- | Ante󰾰 Urbem | pides, Chri-󰾰 y ur aan na-󰾰 ۱ 383 er | asl 102 | 369 ON 13 ۰م .3 QO󰾰 .386 Da | * Ek 385| 103 368. | - xm 388| 103 | 365 | L. 389] 104 | 364. 9 6 ind 104 | 363 | Cn. GENUCIUS & | L. [۸111.115 Mamercinus Cofl l- DICTATOR L. MANLIUS. 391 | 104. 362 | Q. SERVILIUS Ahala & 142. L. GENUCIUS Cofi: M. Curtius pro patria fe ۲, Bellum cum Hernicis. ` DICTATOR Ap. CLAUDIUS. SULPICIUS & LICINIUS Calvus Coff. Bellum cum Tiburtibus. DICTATOR. T. سے جات󰾯 Bellum Gallicum. |. 0 POETELIUS Balbus & | FABIUS Ambuftus ۰ DICTATOR Q. SERVILIUS Ahala. POPILLIUS Lenas & 143. | | 392 104 | 361 | C. - CN 144. 293 105 360 c | IM کو Cn. MANLIUS Cofl. . FABIUS & C. PLAUTIUS Coff mo m DICTATOR C. SULPICIUS. — -145.395 | 105 | 358 - ibid. pag. ibid. pag. ibid. = ibid. pag- ibid. ibid. ibid. ibid. pag. ibid. ibid. pag. ibid. do pas. ibid. .- و8 pa pag. 276. . pag. 277. pag. 284. : pag. 287. pag. 288. : pag. 289. pag. 290. pag. 292. ~ pag. 293. pag. 2 94. pag. 295. pag. 296. Ante m rn eie m Ante- Urbem jc pades: PRÆFATIO. z 3 lc AURELIUS coli ا تہ󰾯 5 P. SERVILIUS Geminus Coff. OI | 132 | 252 L. CÆCILIUS Metellus & Ca | = 121 C. FURIUS Pacilus Coff. 202 | 132 | 251 | C. ATILIUS Regulus & L. MANLIUS Vulfo Coffi. 503 | 132 250 | P. CLODIUS Pulcher & | L. JUNIUS Pullus Cofi. 504 132 249 6 ےر󰾯 Cotta &: SERVILIUS Geminus Cofi. 505 | 133 | 2481 L. CÆCILIUS Metellus & NUM. FABIUS Buteo Cofi 506 | 133 | 247 | M. OCTACILIUS Craffus & L. FABIUS Licinus )0 507 133 | 246 | M. FABIUS Buteo & | : C. ATILIUS Bulbus COT 508 | 133 | 245 | A. MANLIUS Torquatus Atticus تق󰾯 C. SEMPRONIUS Blæfus Cofi 509 134 | 244 | C. FUNDANIUS Fundulus & C. SULPICIUS Gallus Coff. 10 124. | 242 | C. LUTATIUS Catulus & | 0 POSTUMIUS Albinus )0011. - ` Finis belli Punici primi. IE 134 242 رج ہڈ󰾯 Cerco & - n A. MANLIUS Cofi. Sicilia fit Provincia. 512 | y 241 | C. CLAUDIUS Centho & - : M. SEMPRONIUS Tuditanus Cot 513 | 135 | 240 | C. MAMILIUS Turinus & . VALERIUS Falto CofE 514 | 5 239 Ti. SEMPRONIUS Gracchus & P. VALERIUS Falto ۰ 515| 135 259 | L. CORNELIUS Lentulus Caudinus & | | Q. FULVIUS Flaccus 0011. Bellum cum Galli is Cispadanis. 516 | 135 j| 237 | P. CORNELIUS Lentulus Caudinus & C. LICINIUS Varus Cofi. 517 | 136 236 | C. ATILIVS Bulbus & | T. MANLIVS Pongau Cofi. Jani ædes claufa. - 518 196933 POSTVMIVS Albinus & - Sp. CARVILIVS Maximus Coff. 1 5 7 2 136 | 234 Q. FABIVS Maximus Verrucofüs & - 0 | M. ۷5 Matho Coff.- و رل 717 ۰ Siue رد󰾯 oiu کہ󰾯 i ARE مسد󰾯 Urbem Sides, Bind Condi M. POBLICIUS Malleolus Cof 137 | 232 | M. POMPONIUS Matho & 521 C. PAPIRIUS Mafo Cof. . 296. x) 136 233 R ÆMILIUS Lepidus& « 297. B 137 | 231 | M. /EMILIUS Barbula & M. JUNIUS Pera ۰ Bellum Illyricum. 523 | 137 | 220 | L. POSTUMIUS Albinus & -| Cn. FULVIUS Centumalus Cofi. . 298. 524. | 137 | 229 | Sp. CARVILIUS Maximus & . FABIUS Maximus Verrucofus Coff . 255.525 | 138 | 228 | P. VALERIUS Flaccus & M. ATILIUS Regulus Coff. 526 | 138 | 227 | M. VALERIUS Meffalla & L. APUSTIUS Fullo Coffi. 527 138 | 226 | L. /JEMILIUS Papus & C. ATILIUS Coff. . 528 138 225 | T. MANLIUS Torquatus. & | Q. FULVIUS Flaccus Coff. . 529 | 139 | 4 3 FLAMINIUS & P. FURIUS Philus Coff. . 300.530 | 139 | 223 | M. CLAUDIUS Marcellus & Cn. CORNELIUS Scipio Calvus Coff. Prima Germanorum in Hiftoria Romana mentio. Bellum Iftricum. ` 53 a rag [222 P. CORNELIUS & . -. M. MINUCIUS Rufus Cof. ات󰾯 221 | L. VETURIUS & E C. LUTATIUS Cof. ` Bellum Illyricum. 533 140 220| M. LIVIUS Salinator E | L. ÆMILIUS Paullus Coff. * 304. | Artis Medice Initium Rome, Hucusque ex füpplementis io na ee fequuntur i ite- ' rumex T. Livio fünt. — E : Bellum Punicum Secundum. P. CORNELIUS Scipio & B Ti. SEMPRONIUS Longus Coff. Saguntum oppugnatur & expugnatur, Cn. SERVILIUS & 1 C. FLAMINIUS 08 Ca CLAUDIUS Cento & | P. CORNELIUS Afiona, — — 339,536 | 140 | 217 | C. TERENTIUS Varro & ۱ A L. ÆMILIUS Paullus Coll * 0 3 7 Xs Ante . 306.533 | 140 . 307. - E 14012 & 323.535 | 140 | 218 - 330. | | ..PRODICTATOR Q. FABIUS Maximus. . 346. . 358. $99. 507. 537 | 141 | 216 | L. POSTUMIUS. Cui, quum deletus fuiffet cum ex- pag. pag. pag. Ante PIUEFATIO. Poux piades, d te Urbem Ls e DICTATOR M. JUNIUS. 4 Prelium Cannenfe: p DICTATOR M. FABIUS Buteo. 7 ere in Gallia; : 5,۸٥8 — Ci MARCELLUS. Et hoc vitio creato: Q. FABIUS Maximus Verrucofus & Ti. SEMPRONIUS Gracchus Cofi 538 | 1411215 | Q. FABIUS Maximus & | M M MARCELLUS Cofi. | Syracufze à Romanis oppugnantut, = - Bellum Macedonicum. ی󰾯 141 | 214 | Q. FABIUS Maximus & - SEMPRONIUS Gracchus CofE | DICTATOR C. CLAUDIUS Gento. O| 141 | 1 FULVIUS Flaccus & | 54 23 2 | a CLAUDIUS Pulcher Cofl | Syracufe à Romanis expugnata. 212 | Cn. FULVIUS Centimalus & |142 Ea P. SULPICIUS Galba Coff. Annibal ad Urbem Romam caftra admovet. 542 | 142 | 211 | A». CLAUDIUS Marcellus & M. VALERIUS Cof. | | Carthago nova کے󰾯 à elu DICTATOR Q. FULVIU 142 | 210| FABIUS Maximus & ے󰾯 کے󰾯 o Q., FULVIUS Flaccus Coll |209| N M MARCELLUS & — —— T. QUINTIUS Crifpinus Coff. DICTATOR T. MANLIUS Torquatus. : I 368 C. CLAUDIUS& + God ED E | M. M. LIVIUS Cof. 61 207 | L. VETURIUS & - ۰ lo CJECILIUS Cofl 547 | 142 | 206 | P. P SCIPIO & su 42 P. LICINIUS Craffüs 6 i 8 | 1 205 | M. CORNELIUS Cethegus ^" | E: | E , SEMPRONIUS Tuditanus Cofi I 204. | Cn. SERVILIUS Cæpio & 549 | i: C. SERVILIUS Geminus Cofi 550 | 144. | 203 | M. SERVILIUS Geminus & ` | Tib. CLAUDIUS Nero Cof. . S51 | 144 202 | Cn. CORNELIUS Lentulus B P. /ELIUS Fetus Coff. : finis belli Punici Secundi. Bellum Macedonicum contitiüáttitn. (i) ۲1725737197 Ante Ante Ur id m Bde: Ghri- Song oe na- sto; 552 ] 144 201 | P. SULPICIUS Galba & C. AURELIUS Cotta Cofl E $55,553 | 145 | 200.| L. CORNELIUS Lentulus án P. VILLIUS Tappulus Cof,- pag. s28: 554 45 199 | SEX. /ELIUS Pætus & 7 cud E | T. QUINTIUS Flamininus Coll; pas. 535. | Servilis tumultus, ` t : pag: 536: 555 145 198 ES CORNELIUS Cethegus. & 5 itc? | Q, MINUCIUS Rufus 0 pig. بجيو󰾯 550 | 145 | 197 E FURIUS Purpureo & Es OM M. CLAUDIUS Marcellus Cof. pag: $49. Finis belli Macedonici Primi, ےت󰾯 557| 146 | 196 ۳ VALERIUS Flaccus & est M. PORCIUS Cato Cof. . ag. Bellum Spartanum, ` ph I 558 146. ۱ 195 | P. CORNELIUS SCIPIO Africanus - | | Tib. SEMPRONIUS Longus Cof. ` Bie و سس󰾯 194 | L. CORNELIUS Merula & | | Q. MINUCIUS Thermus Cof. . MS Wm 560 e 1931 I QUINTIUS & 3 | | Cn. DOMITIUS Ænobarbus Cof. - pag, 582, 561.١ 147 | ۲92 1 L. CORNELIUS Scipio & | | | Cn. MANLIUS Vulíó Cof pap. $5 Bellum cum Antiocho Rege Syriæ - Ho ud 562 147 | 191 | L. CORNELIUS Scipio & - 1 C. L/ELIUS Coff | ps 643 563 147 190 M. FULVIUS Nobilior & - E Cn. MANLIUS Vulfo. Cof 7ئ8󰾯 E o TT | 147 | 189 | M, VALERIUS Meala & : C. LIVIUS Salinator Co. pu 65.505 | 148 | 188 | M. /EMILIUS Lepidus & C. FLAMINIUS Cof. pag. 652. 566| 148 1 197 | Sp. POSTUMIUS Albinus & |... 1Q. MARCIUS Philippus Cofi: pag. 656. | Bacchanalia Rome prohibentur.. n3 67 | 148 | 186 | Ap. CLAUDIUS Pulcher & . | ہے󰾯 M SEMPRONIUS Tuditanus Colt. ` pag. 66r. 58 148 185 P. CLAUDIUS Pulcher & L. PORCIUS Licinius Cof. pag. 665. 569 | 149 | 184. | M. CLAUDIUS Marcellus & . | . FABIUS Labeo Cof. Cin. BAEBIUS Tamphilus 3 L. /EMILIUS Paullus Coff. . ۱ | Ante So 570 | t| 183 pag: pag. | ۶727270, Urbem | 8۰ :Chri- ———Ó— —— ISE re Anté j Olym- | -Anté - ondi- ms na- tam, 57I | 149 | 192 P. CORNELIUS Cethegus & M. B/EBIUS Tamphilus Coff. | Bellum in Hifpania citeriore cum Celtiberis, E 572 | 149 | ISI | A. POSTUMIUS Albinus Lufcus & - |: je CALPURNIUS Pifo 600: 575 150 180 Q, FULVIUS Flaccus & L. MANLIUS Acidinus Coff. 574 150 179 M. JUNIUS Brutus & —- | A. MANLIUS Vulfo Cofi, - ¬ Aftrieum bellum. 575 150) 178 C. CLAUDIUS Pulcher & ۳ | Tib. SEMPRONIUS Gracchus 01 576 ii I 5o 177 | Cn. CORNELIUS SCIPIO Hifpalus; Quo mortuo fuffectus ei | ! : jab ep M. VALERIUS كو󰾯 ` 1 Q. PETILLIUS Spurinus. 577 ۴ 15 1 ۳ 176 | P. MUCIUS Sezvola & Hs /EMILIUS Lepidus Cof - 578. l 151 | 175 l Sp. POSTUMIUS Albinus & 1 Q. MUCIUS Sczvola Cof 579: ISI 174 E POSTUMIUS Albinus & | M. POPILLIUS Lznas Cofi 1 P. ÆLIUS Ligur Cof 281 | 152 172 | P. LICINIUS Craffüs & e F C. CASSIUS Longinus Col pu | ` Bellum Macedonicum. 5 82 152 [17 I7I | HOSTILIUS Mancinus & B | ATILIUS Serranus Coff ۱ 58: 8 sl 170 | Q. MARCIUS Philippus & | 584 is 52 ۳ 16 ss h 580 151 | 173 C. POPILLIUS Lenas تق󰾯 Cn. SERVILIUS Cepio Cofi. 9 | L. ZEMILIUS Paullus & | C LICINIUS 9۸۰: Cofi. | Perfeus Rex Macedonis vincitur, : Finis Regni Macedonici. Q. ZELIUS Pztus & EE M. JUNIUS Pennus Cofi : L. JEMILII PAULLI magnificus triumphus de ک0󰾯 p 5 36 153 réz M. CLAVDIVS Marcellus & ا󰾯 | | C. SVLPICIVS Gallus 001: 168 | o E Erudite Ledor, ex T. Livio Faftos Confülares coii i- gnare licuit. Quos fi non omni numero abíolutos inveneris و󰾯 culpam non rejicias in Auctorem noftrum, fed injuriam temporum accufa, qui- bus literarum copia non adeo frequens fuit. Concludimus eosdem cum T. ea daturi qui reftant ad alium Auctorem. Nunc ad tertiam (i) 2 progre- | cc. MILO سس󰾯 pee PBrzfationis noftrz Sedionem, que de Annotationibus ad ivium. SECTIO M. De Annotationibus ad T. Livium, Mil in Multa in antiquis Scriptoribus veniunt annotanda, quz fi omnia bus Pror- obfervare. voluiffemus و󰾯 Tomus hic primus in longe majorem excreffet d. molem, Le&oribus Erüditis faftidioíam. Quum vero illis hanc parare ftuduimus Editionem, qui jam imbuti Geographia, qui Lingue Roma- næ nitorem & elegantiam callent, qui Criticarum Quæftionum non funt p : operam noftram direximus ad aliud Annotationum genus , ha- enus non adeo ufitatum. 5 AI EI Numi veteres ele&ti ad dilucidandos Scriptores veteres Romanz pe Hiftorie. - Hos ab illis illuftrari, res eft, de qua nemo unquam dubita- Hifo Vit. Confirmant enim relata à Scriptoribus diverfis circumftantiis, & utilitas. qua omiffafünt, fupplent. Deorum, Dearum, Heroum & Heroina- gum, Familiaruum Romanarum meritis clarorum virorum, Regum, Au- . guftorum و󰾯 Auguftarumque و󰾯 & Cafarum , exhibent effigies; Urbium - denique & Coloniarum confervant monumenta. - Et quia publica au- Goritate & ex Senatusconfüulto hi numi fignati funt, nemo contradicere audebit hiftoriam veterem numis genuinis confirmant. Duos ¢ Scri- ptoribus Hiftorie Romane tantum habuimus hactenus numismatibus lluftratos. FLORUM nimirum à BEGERO, SUETONIUM à PATI. NO. Nos omnes, quotquot extant numis éxornabimus. — | ہے󰾯 Alias viri numismatica peritia celebres, numos peculiaribus libris € i : 3 : : numo. explicarunt, eumque in finem certos ordines vel claffes conftituerunt, rum ut ordine notitiam numismatum inculcarent. | JAC. OISELIUS in 7befaura Numismatum Antiquorum decem Claf- - fes conftituit, quarum Prima, continentur numismata Imperatorum Rom. Imagines, & Series à Jul. Care, usque ad Conftantinum Ma- enum; Secunda, Regionum, Provinciarum, Oppidorum, Fluviorum- que fymbola; Tertia, Deorum, Dearumque Simulacra, Cognomina, E- pitheta; &c. Quarta, Virtutum, Sociarumque, quz & ipfe pro Diis habite , Emblemata ; Quinta , que ad Expeditiones Militares و󰾯 & Res Bellicas pertinent; Sexta, Circorum, Ludorum, & quz eo pertinent; Septima , Eorum , quz Apotheofes , five Confecrationes Auguftorum Auguftarumque exhibent; O&ava, /Edificiorum, ut Templorum, & å- liorum Locorum publicorum, Nona, Sacerdotiorum و󰾯 Sienorum Pon- tificalium, Vaforum Sacrorum &c. Decima, Mifcellaneorum. .. Alii feparatim egerunt de Confülibus,ut GOLTZIUS in Faftis Ma- giftratuum خی󰾯 Triumpborum Romanorum ab Urbe Condita ad Augufti obitum. Alii familias Romanas in ordinem redegerunt , ut PATINUS in Fami- liis Antiquis. Alii Imperatorum Romanorum Numismata defcripferunt & enarrarunt, ut idem PA'TINUS zz Numismatibus Imperatorum Roma- 21011112 ex ere medie ac minime Forme ; & FRANCESCO ANGELONI in L Hiftoria Augufta da Giulio Cefare a Conftantino il Magno ilujtra- ta cona Verità del Antiche Medaglie : Alii Hiftoriam Urbium & Popu- -a | orum S PR/EFATIO. lorum ex Antiquis Numismatibus reftituerunt , ut GOL'TZIUS in Sici. lia t? Magna Grecia. Alii tandem Numismata Imperatorum و󰾯 Augu- Íftarum, & Cefarum , in Coloniis , Municipiis , & Urbibus jure Latio donatis percuffa exhibuerunt و󰾯 ut JO. FOY -VAILLANT fecit. . Plerumque tamen, ut ait R. P. LUDOVICUS DEBIEL م󰾯 Soc. Felu, in compendio amplæ eruditionis, de 031۳016 Pei Numarize Veteris, Cap. L. p. 1. Numos veteres in quinque ordines difpejcunt vetuftatis periti. Pri- mmus Regum numos comple&itur Macedoniæ, Syrie; Ægypti , Ponti, ey q- liorum, Alter Urbium, five fui juris, five Regibus, aut Auguftis fubjegæ. Tertius Numismata exbibet, qua confularia vocant ; quod ea etiam tempo- ra comprebendant , quibus. Confules Rempub. Roman. obtinebant. Que ta- en rectus Familiarum Romanarum dicuntur > 4d quarum feriem iliufiran- dam plurimum conferunt. - Quarta clafjis ex Auguftorum و󰾯 Auguftarum, Cæ- Jarum; & qui illos affinitate aut Janguine attingerent , mimis conficitur. eA LA󰾰 م وتا Quinta denique eft Heroum , Heromarum و󰾯 Deorum, Dearumque, Condi- torum Urbis atque aliorum و󰾯 qui arte quapiam , aut meritis in patriam in- claruerunt, 5 ۱ Ipfe perfpicies, Erudite Leor, Nos talem ordinem, Numisma. Ordo no- 7 tibus Scriptores Hiftoriz Romane illuftrantes , obfervare non potui(le, fed promifcue numos ànobis, ut exigebat feries hiftorica, recenfendos fuifle. Volumus tamen fis perfüafüs, nihil nos pretermifluros effe, quz ad explicationem predictorum fpectabunt. - Majorem quoque ex no- ftro, quam aliorum inítituto , promittimus utilitatem. Quum enim - apud illos qui Numismata explicant, fruftra quam fepiffime quzfiveris applicationem , eandem hic loci invenies, Unicum füfliciat exem- plum. | ! JO. HEMELARIUS in Numismatibus aureis Imperatorum Romano- او×ظ󰾯 o Diadu- eniani numisrma- 113. fic explicat: Szat ipfe Diadumenianus inter figna militaria, eorumque کنا󰾯 rum 4 Julio Cæfare ad Heraclium usque, Cæfaris M. OPEL. ANT. DIA- DUMENIANI numismatis partem averfam Tab. 37. exhibitam , pag. unum dextra, ej fruiffra Scipionem tenens, ey thorace militari indutus, jam 2n viros adferiptus , titulo Imperatorum liberis jam ante familiari. — fumuit cum inter milites primum ab Imperatore locum obtinere , ejusque præ- fidio legiones Romanorum c cobortes (quas per figna earum intelligit ) confi- flere, کا󰾯 flabiliri. ` Sicciori calamo eandem infcriptionem illuftrat PA- TINUS Numism. Impp. pag. 260. verbis; 16۵20 nibil nos docet preter bonores Ceefari. Diadumemano delatas. Princeps Fuventutis ditus efl quem- admodum antea plures Auguflorum filii. — A Clariffimis viris hisce doce- mur, quod ipfimet videre & legere poffamus. Nimirum, quod Diadu- menianus ftet inter figna militaria, & quod appelletur Princeps Juven- tutis. Cur vero Princeps Juventutis appelletur, de hoc non erudi. -mur. Ad originem ideo hu jus tituli recurrendum, unde difcamus, Ju- venes عن󰾯 fanguine & virtute claros , Principes Juventutis Romanz, effe appellatos. Adi Livium, Lector Erudite, Dec. I. Lib. IT. Cap. XIT. p. 31. b. & leges ibi: C. Mucium adolefcentem nobilem (cui poftea Sca. vole à clade dextre manus cognomen inditum) ad Porfenam Regem Clufinum dixifle : Trecenti conjuravimus PRINCIPES JUVENTUTIS ROMANUE , ut in te bac via grafaremur. Facile exinde conjicies, Se. | k natum, PREF ATIO. ud کت󰾯 5 ٦ 5 سج ہت󰾯 natum , ) Diadumenianum inter Principes Juventutis, Prin- cipem laudare voluifle; atque ideo, neut filius Imperatoris íolammo- do, fed & ob virtutemitaappellaretur, eum inter figna militaria, figna virtutis, conftituiffe. Hanc ob caufam numisma hoc illuftrandi locum Livii citatum gratia و󰾯 Tab. XI. Num. II. exprefimus. Infifte, Erudite Le&or, veftigio huic, & capies, quid utilitatis przftiterimus annota- tionibus noftris numismaticis و󰾯 quas breves ideo concepimus , quod E- ruditis in arte, non tironibus fcripfimus. | ۱ _ یی سم Verumenimvero , non funt omnia noftra, quihanc Editionem cu- ramus. Textus, ut jam fupra dictum, Titi Liviieft. . Annotationes vero numismaticas debemus Perilluftri Domino de KLETTENBERG &WIL- DECK, S. S. Hierofolymitam Ordinis Equiti, Sereniffimique Principis Friderici , Hafie Landgravii Supremo Veuatorum Saltuariorumque Magi- ftro; quiiisdem trium annorum fpatio, ceffantibus gravioribus curis; Scriptores Hiftoriz Romans ita illuftravit, atque numismaticis, foliis ty- pis impreffis chartaminfperfam, delineationibus, propria manu tam pul- chre& exacte exornavit, ut vix nonin paucisad aliorum delineationes no- - bisrecurrereopus fuerit; - in quo Nobilis Dominusà PFAU, Sereniffimz Domus Würtembereice Confiliarius Intimus auxiliatrices & in hoc ge- nere artifices prebuit manus. T Latuiffet vero hoc infignis & vere nobilis induftrig opus, nif Bibliothece felecte acceffliffer رز ×ط󰾯 ۸۰۰ &? — Generofi Do- mini BERNARDI FRANCISCI S. R. I. Liberi Baronis de HALL- BERG, 7710002 in Gelftorf eec. Serenifim Elettoris Palatini Camer artis Regiminis Ele&toralis. Confiliarti و󰾯 mec non Satrapie Boxbergenfis Supremi Prefeti. Filius hic inter Aule Palatinæ Miniftros Principes MAGNI CANCELLARII, in flore etatis, non ob nobilitatem folum fanguinis, - fed & virtutes patrias fibi proprias, inter Principes Juventutis Palatinz referendus, oratiofa conceffione publicandi hoc Opus, inter Principes Meecenates Rei Litterarie locum fibi paravit. . 5 Pauca fant, EruditeLe&or, que nos adjecimus. Quum ante in- ventam Artem Typoeraphicam aliter divulgari non poterant Opera Do- &orum virorum , nifi opera Amanuenfium, & per eorundem incu- riam vel negligentiam non pauci errores quoad Orthographiam, Inter- punctionem, & textum ipfum irrepferant, nihil impenfius optavimus, quam ut caftioatam editionem ad fidem vetuftorum Codicum , qui Ro- mæ, Florentie & alibi latent , vulgare in poteftate fuiffet. Quum ve- ro hoc non unius hominis , nec impenfarum exiguarum eft, fecuti fu- ` mus ut aliarum Editionum Correctiones , ita preprimis JOANNEM DUJATIUM Anteceforem Parif. & Regiorum Profe]].. Primicerium „ qui Variantes Le&tiones و󰾯 in editione ad ufum Delphini , ex Codicibus ve- teribus , Parifiis repertis, textui fubjecit , erroresque Amanuenfium fi- deli folertia emendavit. Quz porro addidimus ad nitorem & elegan- tiam hujus editionis, paucis indicabimus Sectione fequente. - E SEQTIO PR/EFATIO. RR CECI DM سم󰾯 SECTIO IV. De lconibus fCulptzs, Jtugulas libris ab initio preepofitis, | & zn fine appofitis. De exornatione Editionis noftre coeitantibus, in mentem venit, mores & confüetudines vaftiffimum Hiftoriarum ftudium in omnibus actionum generibus omnium gentium ante oculos ponere. Mores fi - fpectaverimus و󰾯 vix ad normam luminis nature melius compofitos de- prehendemus , quam apud Romanos. Confuetudines deinde Roma. norum adeo elegantes , bene ordinate , & rationi confentanez occur- runt, ut hoftes ipforum etiam inviti, laudibus eas extulerint. Utrum. que ab antiquis temporibus, & ex vetuftis ruinis quum petendum, Eru- ditis hanc occupationem, Antiquitates ruminari , dicere placuit. Has Romanorum Antiquitates, Iconibus, quantum fieri potuit, reprzfíen- tare ftatuimus. Delineavit plerasque easque elegantiores fupra jamlau- datus D. Egellius , qui & in reliquis Tomis antiquorum artificum revo- cabit inventiones. Ordinem obfervavimus و󰾯 quem præfcribit natura negotiorum humanorum. Ut enim illa verfantur circa Relieionem, Res Civiles, Literarias, Militares & Domefticas; Ita Romanorum facra primo hoc Tomo in Iconibus exhibitas fiftimus. | Unius Dei hoftis eterniartes, ethnicas gentes multitudineimmen. fa Deorum Dearumque, itaeluferunt , ut ad coenofcendum Unum Deum, mentem, cultibus tanti Numinum numeri occupatam , reyo- care non potuerint. Dividebantur in Divos, qui cceleftes femper ha- biti, deinde quos in ceelum merita vocaverant , Herculem, Liberum, £Efculapium و󰾯 Caftorem , Pollucem, Quirinum; & tandem in illos, propter quos homini adfcenfüs in ccelum dariputabatur, Mentem, Vir- tutem, Pieratem, Fidem; ut habet CICERO Lib. IL de Leg. pag. 334- Edit. Planch. Tum. IF... Prioris ordinis Dii , qui & Dii Majorum Gen- tium appellabantur, CICERO Tuk. Quzft. Lib. I. p. IIO. in Confen- tes & Selectos dividebat. -Confentes Ennius hoc Ditticho inclufit; . Juno, Vefta, Minerva, Ceres, Diana , Venus, Mars, : Mercurius, Jovis, Neptunus, Vulcanus , Apollo. Selectierant: Janus, Jupiter, Saturnus, Genius, Mercurius, A- pollo , Mars , Vulcanus و󰾯 Neptunus, Sol و󰾯 Orcus, Liber pater, Tel- lus, Ceres, Juno, Luna, Diana, Minerva, Venus > Vefta. Ex his omnibus confpiciendum exhibuimus JANUM , primum in- pag. & ter Romanorum numen , uti Noémi , qui ante & poft diluvii tempora vixit, hiftoria obfcura, ethnicis occafionem dederat, pingendi eum bi- frontem; qui homines docuit vinum colere & facrificare ; quique gen- tibus Deus belli ac pacis, ideo, quod Noémus ante diluvium viderat Deum propter peccata hominum iratum, poft diluvium, punitis pec- catis placatum ; quare irafcente Deo clauferat, placato aperuerat Ar- cam, unde mos apud Romanos claudendi & aperiendi Jani templum, — Putabant porro Janum, januas, feras, & claves invenifle, adquecom- pag. 3. pefcendos hominum mores virgas & faltes precepifle; duodenis coloniis pag. 25. = | k) 2 | totidem N loc. cit.p. 224. Ejusque fororem DIANAM , quz cum LUNA eadem; VENEREM poft Martem repræfentamus ; Deinde BACCHUM, Deum PRÆFATIO. totidem pomeria, arasque facraffe ; unde füb pedibus duodecim habe aras, manibus vero infcriptos numeros, dextre 300. finiftre 65. quod anni dimenfionem in totidem dies Jano adfcribebant gentes. Subje&ti quoque pedibus numi, quod, & Janum primos numos zreos percuflit- fe opinio.eft. Conf. CICERO de Nat. Deor. Lib. IH. p. 224. Excipit Janum SATURNUS, qui ex fe natos comefle fingitur fo- litus; quia confümit etas temporum fpatia, annisque preteritis infatu- rabiliter expletur ; hinc Saturnus dictus, quod faturetur annis. CE CERO 7. c. p. 223. Dum Poëtæ finxerunt , Jovem Saturni patris viri- . lia abícidiffe; non improbabilis conjectura eft, hiftoriam Chami , pa- trem nudatum ridentis & monftrantis , adumbrafle. Duo plerumque ipfi infignia, falx & clepfydra. Prima quod agrorum culturæ præfideat, altera quod curfum, & converfionem fpatiorum , ac temporum conti- neat. | En CYBELEM Saturnus habuit uxorem. Terra eft, ex qua omnes pro. dierunt creature, hinc Romanis Mater Magna dicta; omnium generum frugibus, quas procreat, & turribus ornata, quod orbem repletum re- prafentet; Clavem manu tenet, quia hieme tellurem claudit, vere مع󰾯 perit, ut fruges nafcantur; in curru à duobus leonibus trahitur; quod nullum genus animalium tam ferum, quod non nutrimento - fubiei pofiit. ۱ ۱ Filius Saturni & Cybelis JUPITER erat.A juvando hunc Jovem ap- pellarunt gentes, Patrem divümque hominumque ۶۱٠۵۸ CICERO de Nat, Deor. L. IT. pag. 223. Summus hic à Romanis habitus divüm; | in Ca- pitolio cultus , ubi templum ei dicarunt ampliffimum , in quo & ftatua ejus expofita, unde Jupiter Capitolinus dictus. JUNO, & foror, & u- xor ipfius aër à Stoicis credebatur ut CICERO Joc. cit. | Producimus porro APOLLINEM , qui idem ac SOL, CICERO CICERO Jac. cit. : | poems ۱ MERCURIUS fe deinde fiftit,omnium artium & negotiorum Deus, -Deorumque internuntius. Cui jungitur foror ejus ex Jove MINERVA, quam principem & inventricem belli ferunt. CICERO oc. cit. pag. 247: | | | Eb n . Merito hanc fequitur MARS belli Deus , quem Vittoria coronat, Bellona ad bellum excitat. Gradivus ut plurimum à Romanis appella- .tur, velà gradiendo ultro citroque ad bella, vel à «4,» quod vibrare fignificat, ad indicandam vibrationem haftæ ; vel quod ex gramine or- tus و󰾯 unde corona apud Romanos nulla fuit graminea nobilior, in maje- ftate populi, terrarum Principis, ut ait PLINIUS 20077 5. vini, quod, fine moderatione hauftum, pueris fimiles reddit homines. Jungimus Deo vini; Deam frugum, & cultus terre inventricem, CE- pag. 26. pag. 27. pag 5o. pag. SI. pag. 77. po 0$ pag. 0 pag. 1 pag. 122. ibid. pag. 159. pag. 140 PRURIMATHOS —— c REREM. A ferpentibus trahitur & tædam in manu tenet. Quibus fabu: - la Proferpinz, filiz Cereris innuitur, qua rapta à Plutone, Cererem incen- difle fruges omnes, fertur, inventa vero ea, priorem fcecunditatem ter- ræ quafi proferpere rurfus fiviffe. Sus plerumque Cereri in facrificiis offerebatur. .. . | Dems | Y, t میوروم"󰿌وو سا Sequitur VULCANUS Deus ignis, cum VESTA, quz a CICERONE pag. Lib. IT. de Legib. p.336. quafi focus urbis vocatur. Ille Marti galeam P28: fabricat; Huic in templo fuo ignis facer à virginibus Veftalibus cufto- diebatur. . Quz Virgines voto caftitatis violato و󰾯 Vivi defodiebantur, graviter vero puniebantur, fi ionis ex وھ󰾯 negligentia fuerat deleta. Adquartum devenimus elementum, quod gentes fub NEPTUNO ve- pag: 176. nerabantur, deque eo fabulabantur, in arietem commutatum cüm — — Theophane concubuiffe. - Colebant & alia numina muliebria, lympha- ibid, rum, fontium, fluminum & filvarum, NYMPHAS ditas, ex quibus -` tantum /EGERIAM producimus, cum qua Numa Rex Romanorum no- pag. i96. cturnos congreffus fimulavit , ejufque monitu facra inftituit. LIVIUS Lib. I. Cap. XIX. p. 9. ! : | | ..— Confpicitur inde GENIUS, numen, quod velut aus recturum, in pag. 197. lucem editis cunctis hominibus, fociatür. - CENSORIN. de die Nut. ibid. ©. 3: . Jungimus huic in Larario, LARES five Deos domefticos vel ma 3 nes familiares. - Quo & pertinent Dii PENATES & publici & privati. pag. 216. Priores populi Romani erant precipue duo haftati & armati juvenes 0 quos CASTOREM & POLLUCEM putant. De quibusítatim. - Concludit agmen hujus generis Deorum ethnicorum PLUTO pag. ہرو󰾯 inferorum Deus.. Cujus imperio parent forores tres Parce, Clo-pag. 8د󰾯 tho, Lachefis & Atropos; & Furie tres و󰾯 Alecto, Tifiphone & Me- gera, quas CICERO de nat. Deor. Lib. III. p. 246. fpeculatrices & pag. 304. vindices facinorum & fcelerum appellat, - EF — A Diis Majorum Gentium ad Deos Minoru gentium vel homi- nes, quos merita inter Deos: collocarunt. 3 ۱ Ducitturmam HERCULES, cujus fortitudo per Euryftheum Myce: pag. بوه󰾯 Darum regem tentata, & inde reportata gloria, ob oculos ponuntur. pag. 306. Qua nempe ratione leonent Nemezüm füffocaverit ; hydram Lernz- pag: 335. am ferro & face contuderit; Anteum athletam fortiffimum. in aére pag. 327. vita privaverit; Taurum Pafiphaés formofiffimum ex Creta ad Euys —— ftheum deduxerit ; Archeloo certanti cum ipfo pro Dejanira, in ipfo pag. 348. vero duello in ferpentem, deinde in Taurum fe vertenti cornu ampu- taverit; Tricipitem canem infernalem Cerberum abftraxerit ; Poma pag: jag. demum Hefperidum retulerit. Apollinis nunc filius ÆSCULAPIUS pro- pag. 68 cedit, ob fingularem in arte Medica experientia Deus Rome celebra- pag. 369. 370. tus, ab Epidauro per lepatos füb fpecie ferpentis —arceffitus in pag. PRAEFATIO. مسا ال بے Infula tiberina templo ipfi dicato reconditur. LIVIUS Dec. IT. Lib.󰾰 AT. Cap. XII. XII. XIF. p. 221. ۱ |󰾰 pag. 382. — CASTOR&POLLUX producuntur;qui in prelio contra Latinos Ro- manis auxilio fuere, ideoque ædes ipfis dicata LIV. Dec. I. Lib. I. cap. XX. t& XLII. p. 34. & 42. : pag. 388... Horumin numerum venit quoq; ROMULUS, fundator Urbis Rome, Romanorumque Rex primus, & Deus peculiaris, Quirinus etiam dictus. ibid. Romulus hic ex augurio duodecim vulturum dominium fibi foli arro- pag. 406. gans, Remum fratrem occidit, ut folus regnaret. : pag. 407. Percimus producere Deum Paftorum PANA, qui Syringem amafle ibid. ^ dicitur, quam, cum Ladonem amnem tranfire non potens, Nympha- rum precibus in paluftrem calamum mutatam. vidiffet, ex hoc fiftu- pag. 488. lam, feptem imparibus calamis fimul junctis, fibi compofuit; SILVANUM pag. 429. Deum agrorum & pecorum; "TERMINUM, Deum tutelarem finium a- ` grorum, cum variis fignis, quibus terminos. agrorum notabant ethni- pag. 451. Ci; Ultimo tandem Deam FLORAM,cui fcecunditas hortorum adfcri- | bebatur. | کے ہے󰾯 pag. 42. Adjungimus adhuc HIPPONAM & PRIAPUM. Hippona, vel ut alii ` ad JUVENAL. 2711. 157.. Epona legunt, Dea equorum eft, quam pag. 453. ftabularii colebant; Priapus vero Deus erat, qui hortos tuebatur; a- pud Lampfacenos preprimis pro Deo cultus, qui facra ei templa con- ftituerunt. Verum non Dii funt, fed tantum Dii Semones, hoc eft, minores Diis, majores hominibus. Ob paupertatem enim merito- rum Diis adícribi non potuerunt. ——-'franfimus ad ea, propter que fecundum Ciceronem fupra alle- catum, gentes afcenfum in ccelum dari putabunt, exiis Mentem, Vir- . tutem, Pietatem, Fidem nominat. Hec quamvis rerum, non Deo- rum vim habeant, ut idem CICERO de: Nat: Deor. Lib. 111. p. 249. Roma nihilominus dicata ipfis fpeciofa erant templa. ^ Virtutes, ne pluribus ambagibus utamur, innuit, quz vel infünt hominibus, vel pag. 473.]pfis optande. Mentem ideo exhibemus; Virtutem & Honorem, uti pag. 474- illa ex templo Virtutis progrediens, ab hoc in templum Honoris in- troducitur atque coronatur. ظ󰾯 > pag. 475. .. Confidera deinde, Erudite Lector, Pietatem, pag. 490. Fidem ... .. in Icone pariter & litera initiali; pag. 491. Spem, pag. 508. سل󰾯 tiam feu Caftitatem, iterum in Icone & litera initiali pag. 509. Con- cordiam pag. 525. Pacem pag. 526. Salutem in litera initiali pap. 526. & Icone ad finem Libri XXXII. pag. 539... Libertatem, rurfus in Ico- . PS 555: ne & litera initiali pag. 540. Fortunam ut vulgo. inconftantiam & te- pag. 556. meritatem prz fe fert; & ut apud Romanos in virilem & muliebrem ——. dividebatur; feparatifque in templis colebatur; Juftitiam poftremo in — — litera initiali pag. 556. & Icone Librum XXXIV. claudente, pag. 574- ہج کھت󰾯 | e ظ󰾯 Hzc PRUEF ATIO. Hec & alia ejusdem generis Numina in templis colebantur Romz, quorum formas ftructuraíque ad regulam veterum artificum, plerifque numinibus addidimus ex BARTH. MARLIANI Ritratto di Roma Antica. His in templis venerabantur viri numina tecto capite, Saturnum pag. sys. vero, Honorem, &Herculem, aperto; Mulieres adorabant numina fpar- ibid. fis crinibus. Alii ofculabantur numinum pedes, alii caput coram illis pag. 591. inclinabant; alii dextram ex veneratione velut ofculabundi ilam, ori admovebant; alii altaria numinum comple&tebantur ambabus manibus. pag. 592. Rurfus alii flexo uno, vel ambobus genibus flexis, aut folis peditum di- eitis innixi, Deos colebant. Tandem alii toto corpore ad folis ortum ibia. verfo numina honorabantur. Hoftias ipfis offerebant ante aciem, & Pag. 666. victimas parta victoria. Luftro perfecto offerebant faem, ovem, tau- pag. ۶, rilia,, hinc facrificium nullis gentibus ufitatum و󰾯 SUOVETAURILIUM pag. 628. dictum. Vovebant Diis, votifque damnati, qua voverant, folvebant. . Ubi requirebatur, veritatem juramento confirmabant, dextram altari, P8: 629. in quo facrificium comburebatur و󰾯 imponendo. | Quibus omnibus rerum 1113111111 & negotiorum bonos & ODtatos pag. 649. eventus fibi promittebant per arufpicium & augurium, quz perficiendi 65° ۳ facerdotum erat; ut & conftituendi & publicandi dies و󰾯 per fingu- pag. 663. los menfes. ۱ ! Iratos Deos placabant Lectifterniis & Sellifterniis, quibus XII. pag. 67o. Diis Deabufque majoribus, Jovi & Junoni, Neptuno & Minerva, Apol. lini & Diang, Marti & Veneri, Vulcano & Veftæ, demum Mercurio & Cereri, epulum in templis ante altaria inftruebant, ita tamen ut Diis ad ibid. menfas lectos fternerent, Deabus fellas ponerent. Amburbiis & Ambarvalibus, ubi urbes & arva relioiofe ambibant, pag. 685. Deos pro avertendis calamitatibus publicis, & fterilitate agrorum implo- ۵ rabant. Quum peftilentia erat, vel Pretor, vel Dictator, vel Confüles, ibid. . clavum pangebanr, dextro lateri /Edis Jovis Optimi Maximi, quia ex fè- niorum memoria dictum erat, peftilentiam quondam clavo ab Dictatore fixo fedatam. LIVIUS Dec. I. Lib. VII. Cap. HI. p. ۰ .. Perpetuam autem & immobilem fortunam ponebantin Ancilis, fcu- pag. دہج󰾯 ti, ut credebant, à ccelo delapfi, confervatione. Quod ne facile auferri poflet, à Mamurio Veturio artifice, undecim fcuta, calefti in omnibus fimilia; confecta funt, quz quotannis à Saliis, canentibus carmina, cum tripudiis, folennique faltatu, ferebantur per urbem. LIVIUS Dec. L Lib. I. Cap. XX. p.10. — | — Relique Icones ex GUILLAUME DU CHOUL Diftours de la Religion des Anciens Romains deprompte funt. Reprafentant victima- rum & facrificiorum cerimonias ex marmoribus antiquis & columnis e- rutas, deinde vafa facra, ut ciftulam, in qua thus, urceum, in quo vinum, pag. 7o. & vaículum aliud, in quo aqua facraaffervabatur; formam tandem can- p. 7 delabri. : کہ󰾯 | & 753. تک󰾯 ec (D و󰾯 0 Habes ee PRAEFATIO: | o — . Habes hic, Erudite Le&tor, in compendio, quz hujus Tomi Iconi- busexhibuimus. Reliqua exfpecta Tomis fequentibus. dn Properamus ad Se&ionem quintam & finem Prafationis noftre. رر سز ہت De Geographia.󰾰 Romani non füa contenti Italia, fed victriciaarma per omnes orbis ter- rarum partes circumferentes, nos per easdem fequi jubent. Sequemur etiam preferente facem Geographia. Accendemus illam in fine Tomi IL Ubi indici locupletiffimo omnium Scriptorum Hiftoriz Ro- mang mappas geographicas accurate delineatas jungemus. — Simul & Tabulas XII. XII. & XVIII. in hoc primo Tomo defideratas, folvemus. Fruere interea, Lector Erudite, hifce; Et fi cum affenfu feceris, . precare nobis in corpore fano, mentem Anam, eamque, in quo tibi vifum fuerit, in ordine ad hoc Opus, faniorem reddere- ne dedigneris. ےت TITILIVII -— 5 PaT AIMO HISTORIARUM LIBRI ` QUI EXTANT. NS󰾰 یں TAN󰾰 AS󰾰 4 HIS AB URBE CONDITA LIBRI QUI EXTANT. L. FLORI IN DEC. I. LIB. ۱ Dventus Ænegin Italiam, eg res ab £o gefle; Afcanii vegmam Albe, e$. Silvi ج2010󰾯 ظط󰾯 dc deinceps Silviorum vegum, primo libro continentuy. INumitovis filia à Marte compre[- — W Ja nati Romulus eg Remus: Amulius obtruncatus. Urbs à Romulo condita. Senatus À letus. Cum -Sabinis bellatum. Opima fpolia Jovi Feretrio lata. Tn Curias (à) popu- Jus divifus. Fidenates فوع󰾯 F'eiemtes vil. Romulus confecratus. Numa Pompilius vimus facvorum tradidit: Fano templum. conftituit: ejusque portam, pacatis omuibus circa populis, primus claufit < cum Dee Ægeria fibi congrefus noturnos effe fimulans, feroces populi animos ad religionem per- pulit. Tullus Hoflilius Albanos bello petiit. Poftbæc Trigeminorum pugna. Horatius abfolutus. Metti Puffetii (b) fupplicium. Alba diruta, Albani in civitatem recepti. Sabinis bellum inditum. Ad pofivemum fulmine Tullus abfumptus eff. Ancus Marcius ceremonias à Numa inflitutas veno- vavit: Latinis villis, eg ad civitatem afcitis, montem Aventinum afignavit: Politorium urbem Latinorum , bello vepetitam, quam prifci Latim occupaverant, divuit: pontem Sublicium in Tiberim fecit: Famculum collem urbi addidit: fines imperii protulit: Offiam condidit. Regnavit annos quatuor QF viginti. Eo regnante Lucumo Demarati Corinthii filius ۵ Tarquiniüis, Emurie civitate, Komam venit, QF 412 amicitiam Anci receptus, Tarquinii nomen ferre cepit; e$ pofl mortem Anti regnum except. Centum additis, patrum numeram auxit: Latinos fubegit: Circum defignavit, lu- dos edidit: Sabinorum bello petitus, equitum centurias ampliavit. — Tentande frientie caufa Acci 2۷۵۵ (c) auguris, coufuluiffe fertur, an id, de quo cogitaret, effici pofèr: quod quum ille fieri pof Je vefpondifft; quffffe eum novacula cotem præcidere, idque protinus ab Accio fatum. ^ Sabinos preterea acie vicit: urbem muro. circumdedit: cloacas fecit. — Oceifus efl ab Anti filiis, quum سور󰾯 gnalfet annos triginta o&o. Succeffit ei Ser. Tullius, metus ex captiva nobili Cormiculana; cui puero adbuc in cums pofito caput arfife traditum ef. Veientes atque Etruftos prelio fudit. — Cenfum primus omnium egit. — Luffrum condidit, quo cenfa o&ogimta millia efè dicuntur. Claffes centus viajque deferipfir. — Pomevium protulit: Colles urbi, Quirinalem, Fiminalem, Efquilimmque adie- ct. Templum Diane cum Latinis in Aventino fecit, ° Tnrerfedus oft. à E. Tarquinio Prifci filio, confilio filie fue Tullie, cum vegnaffet annos triginta quatuor. Pofl bunc L. 100101121115 Super- bus, neque patrum, meque populi jujfu, vegnum invafit: quo die fcelerata Tullia per patris jacem- . tis Corpus carpentum egit, Arnatos circa fe ad cuftodiam corporis fui babuit. — Turnum. Herdo- nium fraude مجر󰾯 Bellum cum Foljcis geft: @ ex eorum preda templum Slovi in. Capito- lo fecit. Terminus ی󰾯 Sucentas mom addixeve; quorum ave moveri mom potuerunt: Filii Sexti 2۱۷۸ (d) dolo, Gabios in potefiatem [uam redegit Hujus filiis Delphos profetis, ئ󰾯 confulen- : ۸ fibus, (a) al. Centurias, fed correxit Sigonius. (b) al. Merii Suffeti. (© al. Navius Adius, Artus Na- vus vel Arius Navuss (d) al. S. 6 ; xu d 2 T 11۷۱] 0 مط󰾯 p tibus, quis eorum 64+ effet Rome, ditum eff, eum vegnaturum و󰾯 qui primum matrem o[cula- tus effet. Qvod wefposfum. cum ipfi aliter imrevpretavemur, Junius Brutus, qui cum üs profes erat, prolapfum fe funulavit, GF terram o[culatus eff. Idque. fattum ejus eventus vet comprobavit. Nam cum impotenter fe gerendo Tarquinius Superbus, omnes 1n odium fui adduxifft; ad ultimum propter expugnatam mo&urua vi, à Sexto filio ejus, Lucretie pudicitiam, que vocato patre ad f 271161121110 QF viro Collatino, obteftata, ne inulta 1110۷۶ ejus effet , cultro f interemit; Bruti opera maxime expulfus ef, quum regnaffèt annos viginti quinque, -6 confules primum creati funt, L. Junius Brutus, eg. L. Tarquinius Collatinus. PRAEFATIO. Scopus Scri- ACTURUSNE opera pretium fim, fi à (*) Primordio Urbis res populi Romani per- ptoris, fcripferim; nec fans 1610 : nec fi fciam, dicere aufium. ٠ Quippe qui quum vete- rem tum vulgaram effe rem videam, dum novi femper fcriptores, aut in rebus cer- tius aliquid allaruros fe, aut fcribendi arte rudem vetuítlatem füperaturos credunt. Utcunque erit, juvabit tamen rerum geftarum memoriae principis terrarum populi, pro vi- rili parte, & meipfum confüluiffe: Et, fi in tanta fcriptorum turba, mea fama in obfcuto fit, nobilitate ac magnitudine eorum, qui nomini officient meo; me confoler. Res eft preterea; & immenfi operis, ut quee fupra fepringenretimum annum repetatur : & quæ ab exiguis. pro- وحم󰾯 initiis, eo creverit, ut jam magnitudine laboret fua: & legentium plerifque, haud du- bito, quin prime origines, proximaque originibus, minus prebitura voluptatis fint; feftinan- tibus ad haec nova, quibus jam pridem. preevalentis populi vires fe ipfe conficiunt Ego contra hoc quoque, laboris premium petam, uti me à confpectu malorum, quae noftra tot per annos vidit ætas, tantifper certe; dum prifca illa rota mente repeto, avertam; omnis €x- pers cure, que fcribentis animum, & fi non flectere à vero; follicitum tamen efficere poflit. Quae ante conditam, condendamve urbem, poéticis magis decora fabulis, quam incorruptis "Urbium pu. rerum geítarum monumentis, traduntur; ea nec affirmare, nec refellere; in animo eft. Da- mor a cr tur hec venia antiquitad ut, mifcendo humana divinis, primordia urbium auguftiora faciat. ےہ󰾯 Er fi cui populo licere oportet; confecrare origines fuas, & ad deos referre authores: ea bel- li gloria eft populo Romano: ut, quum fuum, conditorifque fui parentem Martem potiffi- mum ferat; tam & hoc gentes humane patientur 220110 animo, quam imperium patiuntur. Sed hec & his fimilia, utcunque animadverfa, aut exiftimata (e) erunt; haud in magno Hilos finis. equidem ponam difcrimine. Ad illa mihi pro fe qüifque acriter intendat animum, qug vi- tà, qui mores fuerint: per quos viros, quibusque artibus; domi militieque, & partum & au- &um imperium fit: labente (f) deinde paulatim difciplina, velut defidentes (p) primo mo- res fequatur animo: deinde ur magis magisque lapfi fint: rum ire ceperint. pracipites; do- nec ad hec tempora, quibus nec vitia noflra, nec remedia pati poflumus; . perventum eft. utili Hoc illud eft precipue in cognitione rerum falubre ac frugiferum, omnis te exempli do-󰾰 وموم ui: cumenta in illuftri pofita monumento intueri: inde tibi tuæque reipublicæ quod imitere,󰾰 Reipubl. Ro- Capias, ($) inde foedum inceptu, faedum exitu, quod vites. Cxererum aut me amor negotii󰾰 mane lus fufcepti fallir, aut nulla unquam refpublica nec major, nec fan&tior, nec bonis exemplis di-󰾰 rior fuit: nec in quam tam fero avaritia luxuriaque immigraverint: nec ubi tantus ac tam󰾰 diu paupertati ac parfimonie honos fuerit: adeo, quanto rerum minus, tanto minus cupi- ditatis erar. Nuper divine avaritiam, & abundantes voluptates defiderium, per luxum at- que libidinem pereundi perdendique omnia, invexere. Sed querele, ne tum quidem gra- tæ fuuræ, quum foríitan & neceffariee erunt: ab initio certe tantee ordiundæ rei abíint. Cum bonis potius ominibus, votifque ac precationibus deorum dearumque, fi; ut počtis, Doble quoque mos effet, libentius inciperemus, ut orfis tanti operis fucceflus profperos arent, ۱ DECA- (e) al ceftimata. (F) al. abante (g) al. diffidentes. (h) al. cupias, تسم (*) Primordio Urbis) Numismata Tab. I. quatnor & Tab, II. duo priora antiquiffima, Romane Gentis Origines, primiti- vague Patria Numina exhibent. Primum quidem Martem capite galeato Romuli & Remi creditum vulgo Progenitorem, in averfa parte proram navis xefert; Secundum, Romulum & Remum fratres geniinos à Lupa 1282605 confpicuos habet, in cu- jus averfa, avis, quam fi non aquilam vel Vulturem mavis, ego libentius ad Picum Martis, turelaremque volucrem Romuli & Remi ob atrum imprimis appofitum, zeferrem. Tertium Janum geminum exhibet, cum prora navis in averfa. De cujus adventu in Italiam, Regno, Monete cudendz artificio, & aliis quz Populos iftius Regionis edocuit, ejusdemque templo à Nu- ma edificato, fatis conftat, Quartum Mercurium fifüt, capite petafato, in cujus averfa, prora navis impofita eft clava, qua Herculis cultus indicatur. Idem Mercuri caput in Arcadum nummis vifitur, quo Romanos ad prifüinam originem refpexiffe crediderim, cum & Arcades fub &nea Evandro duce confluxiffent. Quintum Jovis caput oftendit, cum prora navis in averfa, Sextum denique Solis & Lunz feu Apollinis & Diang antiquillimum cultum perluftrandum nobis indigitat. Obferva hic be- nevole Le&or, Dominum de Klettenberg, nec metallum ex quo numismata hac conflata funt, nec magnitudinem ipforum indicaffe, quod faltem te monitum voluimus. ers : جح تح󰾯 99 8 05 1 mmu کہ EI i ۳ 5 p اكت AGAME󰾰 AFEN و12 Š CS Eie i e ای󰾯 vA Il | ۱ E | ۲ 5 Ur 22 کے󰾯 LITT | = (u TA ۳ ۳ ASI 0 pho ANS hil > ۳ b (ON p و󰾯 n J y IBINVY, 2 A ti ا پا مت وا E󰾰 تی جع می کے S SES SON. m x 3 7 کس وه ام󰾯 Tu» 8 1 ex £ 1 ot 5 ا 55 کت یں LIBER I. 5 —— m لا ا󰾯 bo ferociflimorum juvenum Romulus impe- tum facit. Ex equo tum forte Mettius pugna- bat: eo pelli facilius fuit... Pulfüm Romani perfequuntur. Et alia Romana acies audacia regis accenía, fundit Sabinos. Mettius in pā- Sabini fun- ludem fefe, ftrepitu fequentium trepidante equo due conjecit: adverteratque (c) ea res etiam Sabi- nos tanti periculo viri. -Er ille quidem an- nuentibus ac vocantibus fuis, favore multorum addito animo, evadit Romani Sabinique in Mattone pre- media convalle duorum montium redintegrant im disi- prelium. Sed res Romana erat fuperior, “7S - CAP. XHL "Tum Sabine mulieres, quarum ex injuria bellum ortum erat, crinibus paffis, (d) 161112006 vefte, victo malis muliebri pavore, aufz fe inter tela volantia inferre, ex trans- verfo impetu facto, dirimere infeflas acies, dirimere (e) iras: hinc patres, hinc viros orantes, ne fe fanguine nefando [oceri gene- vigue ve[pevgeveut : ne parricidio macularent (f) partus e nepotum illi, liberum. hi proge- niem. Si affinitatis inter vos, fi conmnubii piget, in nos vertite iras: Nos caufa belli, nos vulnerum ac cadium viris ac parentibus fumus: Melius peribimus, quam fine alteris veftvum vi- | due aut orbe vivemus. Movet res tum multi- Pax inter Ro- tudinem, tum duces. Silentium & fepenting IOS Sa fit quies. Inde ad fedus faciendum duces "^ : tq cedus facien ces prodeünt: nec pacem modo, fed & civitatem unam ex duabus faciunt, regnum. confociant; imperium omne conferunt Romam. Ita pe- minata urbe, ut Sabinis tamen aliquid daretur. Quirites à Curibus appellati. . Monumentum Quirites unde ejus pugnae, ubi primum ex profunda emer- dai? | fus palude equus Curtium in vado ftatuit, (g) Curgum lacum appellarunt. Ex bello tam trifti læta repente pax, cariores Sabinas virisac parentibus, & ante omnes Romulo ipfi fecit. Itaque quum populum in curias triginta divi- Curie 5o. de deret, nomina earum curiis impofüit Id non “ptum no- ; ; : 3 minibus ap- traditur, quum haud dubie aliquando nume- pei. rus, major hoc, mulierum fuerit, setate, an di- gnitatibus fuis virorumve, an forte lete fint, qua nomina curiis darent. Eodem tempore Centuria tres & centurie tres equitum conícripte funr; Equitum. Ramnenfes ab Romulo; ab Tito Tatio Titien- fes appellati. Lucerum nominis & oripinis caufa incerta eft. Inde non modo commune, fed concors etiam regnum duobus repibus fuit. ۱ ےت󰾯 CAP. XIV. Poft aliquot annos propinqui ‘r. ratius in. terficitur, D L : s 5 0 2 ۹ U. C. an. IO. que Laurentes jure gentium agerent; "apud oi s.a X. Tatium gratia fuorum & preces plus poterant, 74 Igitur illorum poenam in fe vertit. Nam La- quum ad folenne facrificium eo veniffet,󰾰 مت concuríu facto, interficitur. Eam rem minus egre quam dignum erat, tuliffs Romulum fe- runt: feu ob infidam focietatem regni, feu quia haud injuria cæfum credebat. - Itaque - bello quidem abftinuit: ut tamen expiarentur legatorum injuriæ, reoifque cedes, foedus سا󰾯 ter Romam Laviniumque urbes renovatum eft. | Et (e) al, delinire. (f) al. oraren. (9 Scuta illi pro aureis donis congefta) Perpetua hujus hitori monumenta Tituriæ & Petroni Gent. Numifmata funt Tab, IY. regis Tatii legatos Laurentium pulfant. Quum- civitatem accipiat: ita rem coalefcere concor- dia poffe. Facile impetratum. - Inde contra Cruftruminos profectus, bellum inferentes. Ibi minus etiam, quod jam alienis cladibus ceci- derant animi, certaminis fuir. Utroque colo- nie miffe. Plures inventi, qui propter uber- tatem terre in Cruftuminum nomina darent. Er Romam inde frequenter migratum eft, à parentibus maxime ac propinquis raptarum. Sabinum bel- INoviffimum ab.Sabinis bellum ortum, multo- n aa que id maximum fuit. Nihil enim per iram N.74. aut cupiditatem actum eft: nec oftenderunt bellum prius, quam intulerunt. Conâilio et- Sp.Tarejus iam additus dolus. Sp. Tarpejus Romane preeratarci. Hujus filiam virginem auro cor- rumpit Tatius, ut armatos in arcem accipiat. Aquam forte ea rum facris extra mcenia petitum ierat. Accepti obrutam armis necavere: feu ut vi capta potius arx videretur, feu prodendi exempli cauffa, ne quid ufquam fidum prodi- tori effet. Additur fabula; (/) quod vulgo Sa- bini aureas armillas magni ponderis ^ brachio ievo, gemmatofque magna fpecie annulos ha- Cruftumini vincuntür, Proditio, buerint, pepigiffe eam, quod in finiflris ma-- nibus haberent; eo (*) cura illi pro aureis do- nis congefla. Sunt qui eam ex pacto traden- di, quod in finiftris manibus effet, directo ar- ma petiffe dicant: & fraude vifam agere, fua ipfam perempram mercede. CAP. XH. Tenuere tamen arcem Sabini: atque inde poftera die; quum Romanus exer- citus inftruttus, quod inter Palatinum Capito- linumque collem campi eft; compleffet; non prius defcenderunt in equum, quam ira & cupiditate recuperandz arcis ftimulante ani- mos, in adverfum Romani fubiere. Principes Mettius Cur- utrinque pugnam ciebant; ab Sabinis Metrius Hokus Hofi- Curtius, ab Romanis Hoftus Hoflilius. Hic hus. xem Romanam iniquo loco ad prima figna animo atque audacia fuftinebat. :تا󰾯 Hoftus cecidit, confeftim Romana inclinatur acies: fufaque eft ad veterem portam Palati. Ro- mulus & ipfe turba fugientium actus, arma ad ccelum tollens: Jupiter, tuis, inquit, juffus avi- bus bic im Palatino prima urbi fundamenta 8 Arcem jam [celere emptam Sabini babent. dn buc armati fuperata media valle. tendum. At tu, pater Deum hominumque, hine [altem arce ho- fies: deme terrorem Romanis, fugamque fedam Jupiter stator. (ffe, Flic ego tibi templum | (**) Sratovi Jovi, quod monumentum fi pofteris, tua præfenti ope ےت󰾯 urbem effe, voveo. Hac precatus, ve- lun fenfiffet auditas precas: Hinc, inquit, Ro- mani, Jupiter optimus maximus vefifleve atque. iterare pugnam jubet. Rettitere Romani; tan- quam coelefti voce jui. Ipfe ad primores Ro- 3nulus provolat. Mettius Curtius ab Sabinis - princeps ab arce decurrerat & effufos egerat . Romanos, toto quantum foro fpatium eft. Nec procul jam à porta palatii erat; clamitans: Z7- cimus perfidos bo[pites, imbelles hoftes. Fam fei- unë longe aliud efe virgines rapere, aliud pugnare: cum viri. In eum hec gloriantem cum glo- (b) al.fabule. (© al averteratque. (2) al. fparíis. (g) al. Equum Curtius in vado ftatuit. al. deftituit. تست تست | 1.2. Conf, PATIN; l. c. pag. 202, & 278. 7 (9) Statori Jovi) Habes Tab. IV. n. 3. Jovis Statoris fimulacrum probæ antiquitatis, Roma in domo C. Morati Pi&toris cffoffum, à 3 -quo Cognatus meus octo Ludovicis aureis redemit. URS} ~ minus quam advería pugna fübacli Veientes, pacem petitum oratores Romam mittunt. A- gri parte muctatis, in centum annos induciae date. Hec ferme Romulo regnante; domi militieque gefta: Quorum nihil abfonüm fi- dei diving originis, divinitatifque poft mor- tem credice fuir: non animus in regno avito recuperando, non condendæ urbis confilium, non bello ac pace firmande. Ab illo enim profe&tu viribus datis tantum valuit; utin qua- draginta deinde annos tutam pacem haberet. Muititudini tamen gratior fuit quam Patribus; longe ante alios acceptiflimus militum animis. 'Trecentofque armatos ad cuftodiam corporis, quos Celeres appellavit non in bello folum, fed etiam in pace habuit. : CAP. XVI. His immortalibus editis operi- bus, quum ad exercitum recenfendum concio- nem in campo ad Capre (J) paludem habe- ret fubito coorta tempeftas cum magno fra- gore tonitribufque tam denfo regem operuit nimbo, ut confpectum ejus concioni abftule- ri Nec deinde in terris Romulus fuit. Ro- Romuli Mor, mana pubes, fedato tandem pavore, poftquam s 37. Ol, ex tam turbido die ferena & tranquilla lux re- pre ^ dii ubi vacuam fedem regiam vidiit; eth fa- tis credebat Patribus, qui proximi fteterant, fublimem raptum procella; tamen velut orbi- tatis metu ita, moeftum aliquamdiu filenrium obtinuit. Deinde à paucis initio facto, Deum, Deo natum, vegem paventemque urbis Romane Jalueve univerfi Romulum jubent. Pacem preci- bus expoftunt, uti volens propitius fuam emper Jofpitet progeniem. Fuifle credo tum quoque aliquos, qui difcerptum regem patrum mani- bus taciti arguerent: manavit enim hæc quo- que, fed perobfcura fama. llam alteram ad- miratio viri & pavor preefens nobilitavit. Con- Romulus filio etiam unius hominis addita rei dicitur fi سنلءہ سط󰾯 . des. Namque Proculus Julius folicita civita- te defiderio regis, & infenfa Patribus, gravis, ut traditur, quamvis maene rei auctor, in con- cionem prodit. Romulus, inquit, Quirites, pa- vens uybis bujus, prima hodierna luce celo vepen- te delapfus, [e mihi obvium dedit. Quum perfu- Jus horrore, venerabundufque. adffitifem , petens precibus, ut contra intueri jas eflet; Abi, nuncia, inquit, Romanis, celefles ita velle, ut mea Roma i ceput orbis terrarum fit: Proinde vem militarem colant: feiantque; €? ita pofieris tradant, nullas ; opes bumanas armis Romanis vefifleve poffe. Hoc, . inquit locutus, fublimis abiit. Mirum, quan- | tum illi viro, nuntiant heec, fides (m) fuerit; quamque defiderium Romuli apud plebem exercitumque; facta fide immortalitatis, leni- o o oo o󰾰 تا نت“ CAP, XVII. Patrum interim animos certa- Interregnum, men regni ac cupido verfübat . Necdum à ہنی󰾯 fingulis, quia nemo magnopere eminebat in 20,716. — | novo populo, pervenerant factiones: (7) inter 3 ordines certabatur. QOriundi ab Sabinis, ne, quia poft Tatu mortem ab fua parte non erat regnarum in focietate eequa; ات󰾯 im- | - peri "Celeres, tit ftodiaRomuf, - $ A. LIVE DEC. Er cum his quidem infperata pax erat: aliud multo propius, atque in iplis prope portis bel- lum ortum. Fidenates nimis vicinas prope fe convalefcere opes rati, priusquam tantum ro- boris effet; quantum futurum apparebat, occu- pant bellum facere. Juventute armata immif- fa, vaflatur agri quod inter urbem ac.Fidenas eft. Inde ad evam verfi quia dextra Tibe- ris armata immiffa, vaflatur agri quod inter urbem ac Fidenas eft. Inde ad levam verfi quia dextra Tiberis arcebat, cum magna tre- pidatione aereftium populantur: tumultufque repens ex agris in urbem ilatus, pro nuncio fuit. Excitus Romulus (neque enim dilatio- nem pati tam vicinum bellum poterat) exer- citum educit: caftra à Fidenis mille paffaum locat. ibi modico prefidio relicto, egreffus . (5b) omnibus copiis; partem militum locis cir- ca deníà obfira virgulta obícuris (2) fubfidere in infidiis juffit; Cum parte majore. atque omni equitatu profectus, id quod quaerebat, tumultuofo & minaci genere pugne obequi- tando ipfis prope portis, hoftem excivit; Fu- gæ- quoque que fimulanda erat, eadem eque- {tris pugna cauffam minus mirabilem dedit. Er quum velut inter pugna fugæque confi- lium trepidante equitatu, pedes quoque re- ferret gradum, plenis repente portis effufi ho- ریا󰾯 impulfa Romana acie, ftudio inftandi fe- quendique trahuntur ad locum infidiarum. Inde fübito exorti Romani, tranfverfam inu- vadunt hoftium aciem. Addunt pavorem mo- ta è caftris figna eorum qui in præfidio relicti fuerant. Ita multiplici terrore perculfi Fide- nates; prius pene quam Romulus, quique cum eo equites ierant, circum agerent frenis equos, terga vertunt: multoque eftufius (quippe vera fuga) qui fimulantés paulo ante fecuti erant; oppidum repetebant. Non tamen eripuere fe hofti: Hærens in terga Romanus, prius- quam fores portarum objicerentur, velut ag- mine uno irrumpit. CAP. XV. Belli Fidenatis contagione irri- tati Veientium animi, & confanguinitate (nam ipfa propinquitas loci, 11 Romana arma omni- bus infefta finitimis effent, ftimulabat; infines Romanos excurrerunt, populabundi magis, quam jufti more belli. Itaque non caftris po- fitis, non exfpectato hoftium exercitu, raptam ex agris predam portantes, Veios rediere. Romanus contra, poftquam hoftem in agris non invenit, dimicationi ultime inftructus in- tentufque; Tiberim tranfit. Quem poftquam caftra. ponere; & ad urbem accefflurum Ve- ientes audivere; obviam egrefli, ut porius acie . 7 3 7 ۰ decernerent, quam inclufi; de tectis meenibut- que dimicarent. Ibi viribus nulla arte (£) ad- rutis, tantum veterani robore exercitus, rex Ro- . manus vicit: perfecutuífque fufos ad mania hoftes, urbe valida muris ac fim ipfo munita; abftinuit. Agrosrediens vaftat, ulcifcendi ma- gis quam prede ítudio. Eaque clade haud (b) al. addunt: cum. . (i) ak. لمع󰾯 vel denfe ob fira virgulta. al. locis circa denfo obfita (m) al fidei. (2) al. pervene- virgulto obícuris. (k) al. parte. (4) al. Caprese. rant factionibus. al. provenerant factiones. al. Necdum ad fingulos, quia nemo magno- : populo, pervenerat factionibus. al prevaluerant vel perva- pere eminebat in novo luerant. Bellum cum Fidenatibus, Fidenates vin- cuntur, U. C. an. 9. Ol.9, a. C. N. 244. Bellum cum Veientibus. U. C. an. 20. q~: 2 رن󰾯 cx. Fidenates quoque Etrufci fuerunt) & quod 733- ASIA از󰾯 ES Inauguratio ای󰾯 Numz infütu-. ta. fanus bell; & pacis index, Religio à Nu. ma infütuitur, J&geria des, Annus deíccet- bitur, efficaciffimam,󰾰 ر 9 binos, rege inde fümto, videbantur: tamen neque fe quifquam, nec factionis fue alium, nec denique patrum aut civium quenquam preferre illi viro aufi; ad unum omnes Mu- me Pompilio regnum deferendum decernunt. Ac- citus, ficut Romulus augurato Urbe conden- da regnum adeptus eft, de fe quoque Deos con- Jul: jullit. Inde ab augure (cui deinde, hono- ris ergo, publicum id perpetuumque facerdo- uum fuit) deductus in arcem, in lapide ad me- ridiem verfus confedit. Augur ad levam e- jus, capite velato, (4) fedem cepit, dextra ma- nu baculum fine nodo aduncum tenens, quem Lituum appellaverunt. Inde ubi, profpectu in urbem agrumque capto, Deos precatus, re- giones ab oriente ad occafum determinavit 5 dextras ad meridiem partes, levafque ad Se- prentrionem effe dixit. Signum contra, quo longiffime confpe&tum oculi ferebant, animo Tum, lituo in levam manum tranf- lato; dextra in capite Numæ impofita, preca- tus eft ita: Fupiter pater, fi ef fas, hune Nu- mam Pompilium, cujus ego caput teneo, vegem ome effe, ut (v) tua figna nobis certa ac clava fint inter eos fines, quos feci, "Tum eregit ver- bis aufpicia; quee mitti vellet. Quba mif- fis, declaratus Rex Numa de templo deícen- it. CAP. XIX. Qui regno ita potitus, urbem novam, conditam vi & armis, jure eam; le- gibuíque ac moribus de integro condere pa- rat. uibus quum inter bella affuefcere vi- deret non pofle (quippe efferatis militia ani- mis) mitigandum ferocem populum armo- rum defuetudine ratus, (**) Janum ad infimum Argiletum, indicem pacis bellique fecit: aper- tus, ut in armis effe civitatem, claufus, pacatos circa omnes populos fignificare. Bis deinde poft Nume regnum claufus fuit: femel T. Manlio contule, poft Punicum primum perfe- étum bellum: iterum, quod noftre ætati Dii dederunt ut videremus, poft bellum A&tiacum, ab imperatore Cæfare Augufto, pace terra ma- rique parta. Claufo eo, quum omnium circa finitimorum [ocietate ac fcederibus junxiffet animos, pofitis externorum periculorum curis, ne luxuriarentur otio animi, quos metus ho- fuum difciplinaque militaris continuerat; o- mnium primum, rem ad multitudinem impe- ritam & illis feculis rudem Deorum metum injiciendum ratus eft. Qui quum defcendere ad animos fine aliquo. com- mento miraculi non poffet; fimulat fibi cum dea ZEgeria congreffus nocturnos effe: ejus fe monitu, quz acceptiffima Diis effent, facra in- ftituere, facerdotes fuos cuique Deorum pre- ficere. Atque omnium primum, ad curfum lune, in duodecim menfes defcribit annum. Quem (quia tricenos dies fingulis menfibus luna non explet, defüntque dies folido anno, qui folilitiali circumagitur orbe) intercalari- | bus (4) al. Augur ad lævam, ejus capite velato. ut tua figna uobis certa acclavaffis. Numz Pompilii erat) Numa Pompilii effigiem Calpurnia gens in denario Tab. IV. tp : exhibuit. PATIN. 1. c. p. 57. Pomponia vero gens, filio originem ducens, ejus Religionem & facrificia nummo à Pompone Numa Pompili Regis Tab. IV. n. 6. expreiit. PATIN. l.c. p. 223. erum percuffus eft nummus argenteus Tab. V.n. 1. Superbiffima quidem Inferiptio- finivit. LIBER I. perii amitterent, fut corporis creari regem vo- lebant. Romani veteres peregrinum regem afpernabantur. In variis voluntatibus, regem (o) tamen omnes volebant, libertatis dulcedine nondum experta. Timor deinde Patres in- cefht, ne civitatem fine imperio; exercirum fine duce, multarum circa civitatum irritatis animis, vis aliqua externa adoriretur: & effe igitur aliquod. caput placebat: & nemo alteri concedere in animum inducebat. Itaque rem inter fe centum Patres, decem decuriis factis; fingulifque in fingulas decurias creatis, qui fumme rerum przeffent, confociant. Decem imperitabant, unus cum infignibus imperii & lictoribus erat: Quinque dierum fpatio finie- batur imperium, ac per omnes in orbem ibat: annuumque intervallum regni fuit. Id abre, quod nunc quoque tenet nomen, Interregnum appellatum. — Fremere deinde plebs, multipli- eatam fervitutem, centum pro uno dominos factos: nec ultra nifi regem, & ab iplis creatum, vi- uum fenfiflent ea move- ri Patres, offerendum ultro rati quod amiffu- ri erant, ita gratiam ineunt, fumma poteftate populo permiffa; ut non plus darent juris, quam retinerent. Decreverunt enim, uż cum popu- lus vegem quffujer, id fic vatum effet, fi Patres auctores fierent: Hodieque in legibus magiftra- tibufque rogandis ufürpatur idem jus, vi a- demta priusquam populus füffragium ineat, in incertum comitiorum, eventum Patres au- étores fiunt. Tum Interrex concione advo- cata: Quod bonum, fauftum, felixque fit, inquit; Quirites, vegem create : da Patribus vifum eff. Patres deinde, fi dignum, qui fecundus ab Romu- lo numeretur, creavitis, 21120165 fient. Adeo id gratum plebi fuit, ut ne victi beneficio vide- rentur, id modo Ícifcerent, juberentque, ut Senatus decerneret, qui Roma regnaret. CAP. XVII. رن󰾯 Inclyta juítitia religioque, ea tempeftate, Nume Pompili erat. . Curi- bus Sabinis habitabat, confültiffimus vir, ut in ila quifquam setate effe poterat; omnis divini atque humani juris. Auctorem doctrine ejus, quia non extat alius, falfo Samium Pythago- ram edunt: quem, Servio Tullio regnante Ro- mæ, centum amplius poft annos, in ultima Italie ora circa Metapontum Heracleamque & debantur paffüri. ‘NUMA POMPILIUS eligitur, - U.C, 38. Ol. I6. a. C. N. 715. Pythagoras eo fecior. Crotona, juvenum smulantium ftudia, cœ- tus habuifle conftat. Ex quibus locis, etfi ejusdem etatis fuiffet, qua (p) fama in Sabi- nos, aut quo linguæ commercio quenquam ad cupiditatem difcendi exciviffet? quove preefi- dio unus per tot gentes, diflonas fermone mo- ribusque perveniffet?. Suopte igitur ingenio temperatum animum virtutibus fuiffe opinor magis; inftructumque non tam peregrinisar- tibus quam difciplina tetrica ac trifli veterum Sabinorum: quo genere nullum quondam in- corruptius fuit. Audito nomine Numae, Pa- tres Romani, quamquam inclinari opes ad Sa- (o) al. regnare. al. regnari. (p) al. qua. (r) al. ut tua figna nobis cevta acclavaffunt.. al. A Inclyta jufüitia religioque, ea tempeftate,󰾰 رت( n. $. utpote ab eo originem ducens,󰾰 (5) Janum) In memoriam Jani ab Augufto clufi, ne Nero quoque nummum zreum Tab. V, n.2. publicavit, fed quia fine caufa Jani clauferat templum à plerisque non attegs P88. ÆN, VICI Imagines Gafazum fub Nerone Claudio. Num, 17... ditur. Conf. PATIN, Impp. Rom. Numifinata &c. Fidei folenne infütutum, TULLUS HOSTILIUS | eligitur. U.C. an, 2t, Ol.27.a.C.N, 673. Occafio belli cum Albanis, preter nempe zterni ignis cuftodiam Palladium ` T. LIVII DEC. I 19 mi S󰾰 .ى9 effe rebus humanis coelefte numen videretur,󰾰 ac pietate omnium pectora imbuerat: ut fides󰾰 ac jufiurandum proximo legum ac poenarum󰾰 metu, (x) civitatem regerent. Er quum ipfi󰾰 homines in regis velut unici exempli mo-󰾰 16 res formarent ; tum finitimi etiam populi, qui󰾰 ante, caftra, non urbem, pofitam ) رر󰾯 in me- dio, ad folicitandam omnium pacem credi- derant, in eam verecundiam adducti funt, ut civitatem totam in cultum verfam deorum; violari ducerent nefas. Lucus erat, quem medium ex opaco fpecu fons perenni rigabat aqua; quo quia fe perfepe Numa fine arbi- tris, velut ad congreffum dez, inferebat, Ca- moenis eum lucum {acravit; quod earum fibi (z) concilia cum conjuge {fua /Egeria effent. Et foli (a) Fidei folenne inítituit. Ad id fà- crarium flamines bigis, curru arcuato vehi juflit, manuque ad digitos ufque involuta rem divinam facere: fignificantes fidem tutandam; fedemque ejus etiam in dextris facratam effe. Multa alia facrificia, locaque facris faciendis; quze-Argeos pontifices vocant; dedicavit. O- mnium tamen maximum ejus operum fuit, tu- tela per omne regni tempus; haud minor pa- cis quam regni. Ita duo deinceps reges, alius alia via, ille bello, hic pace, civitatem auxe- runt. Romulus feptem & triginta regnavit annos: Numa tres & quadraginta. Tum va- lida, tum temperata & belli & pacis artibus erat civitas. CAP. XXII. Numa morte ad interregnum res redit. Inde (****) Tulum Hoftilium; nepotem Hoftilii, cujus in infima arce clara pugna adverfus Sabinos fuerat, regem popu- lusjuílit. Patres autores fai. Hic non fo- lum proximo regi diffimilis, fed ferocior et- iam Romulo fui. Tum gras virefque, tum avita quoque gloria animum ftimulabat. Se- nefcere igitur civitatem otio ratus, undique materiam excitandi belli quaerebat. Forte evenit, ut aereftes Romani ex Albano agro) Albani ex Romano predas invicem agerent. linperitabat tum C. Cluilius(7) Albz. Utrin- que legati fere fub idem tempus ad res repe- tendas mifli. "Tullus preeceperzt fuis, ne quid prius, quam mandata agerent.. Satis ftiebat,. negaturum Albanum; ita pie bellum indici polle. Ab Albanis focordius res aa: excepti — hofpi- (2) al vicefimo quoque. al. vicefimo quarto. poenarum metum. (y) al pofita. (=) Salios item duo- (x) al. proxime legem, ac (z) al. ibi. (4) al. fimul. (2) al. Civilius. al. Caelius, bus menfibus (s) interponendis, ita difpenfa- 15 ut quarto & vigefimo (7) anno ad metam eandem folis, unde orfi eflent, plenis anno- rum omnium fpaciis, dies congruerent. Idem nefaftos dies faftlofque fecit: quia aliquando nihil cum populo agi, utile futurum erat. ` CAP. XX. Tum facerdotibus creandis ani- mum adjecit: quanquam ipfe plurima facra obibat; ea maxime, quae nunc ad ©: Dialem flaminem pertinent. Sed quia in civitate bel- licofa plures Romuli quam Nume fimiles re- pes putabat fore, iturofque ipfos ad bella, ne facra regie vicis defererentur, flaminem Jovi affiduum facerdotem creavit: infignique eum vefte & curuli regia fella adornavit. Huic duos flamines adjecit: (**) Marti unum, alte- rum Quirino. Virginefque (**) Veftee legit; Alba oriundum facerdotium; & genti condi- toris haud alienum. His, ut aflidue templi antiflites eflent, ftipendium de publico fta- tuit: virginitate aliifque caeremoniis venerabi- les ac fanctas fecit. decim Marti Gradivo legit, tuniceque pite infione dedit, & fuper tunicam aeneum pe- تام󰾯 tegumen: cæleltiaque arma, quae (**"*) Ancilia appellantur, ferre, ac per urbem ire canentes carmina cum tripudiis folennique fal- tatu dul -- 7 pes deinde Numam Marcium, Marci filium, ex patribus legit, ei- que facra omnia exfícripta exfignataque attri- buit: quibus hoftis, quibus diebus, ad quee templa facra fierent, atque unde in eos fum- ptus pecunia erogaretur. Cetera quoque omnia publica privataque facra, Pontificis fcitis fübjecit; ur effet quo confultum plebs veniret: ne quid divini juris, neglipendo pa- trios ritus, peregerinoíque afcifcendo و󰾯 turba- retur. Nec celeítes modo ceremonias, fed juíta quoque funebria, placandofque manes, ut idem pontifex edoceret: quaeque -prodigia fulminibus, aliove quo vifo miffa fufciperen- tur atque curarentur. (47) Ad ea elicienda ex mentibus divinis, Jovi Elicio aram in Aventi- no dicavit, deumque confuluit que fuícipien- da eHents ee cs ue CAP. XXI. Ad hec confultanda procuran- daque , multitudine omni à vi & armis con- veria, & animi aiiquid agendo occupati erant; & deorum aílidua infidens cura, cum inter- (5) al intercalares menfes inrerponendos. (u) al. procurarentur. ۰ * SU مات󰾯 . N B 7 ۰ m ۰ جد󰾯 (9 Dialem flaminem) (**) Marti unum, alterum Quirino) Dialem flaminem Antiquarii ha&enus nondum in nummis obfervavere, in quo exhibetur Gaji Augufti nepotis fimulacrum, Pofteriorem. oftendit de- Martialem vero & Quirinalem. Priorem in Auguili denario Tab. V. n. 3. iniftra ha Lentulus lamen finiftra tangit clypeum, dextra fupra caput nepotis fidus quod Ju- hum indicat. ÆN, VICUS 1. c. fub Augufto. num. 67. Add. BELLORII Adnotat. ad VICUM. p.23. finiftra haftam, dextra vi&oriolam tenens. narius Fabiz Gentis Tab. V. n. 4, in quo imago Quirini Elaminis, fedentis, finiftra haftam, dextra apicem tenentis, PATIN, Numifin, dextra lampadem. : 35. ex numifmate Antonini Pii exhibere conatur, fed, ut mihi vide- Fam, Rom. p. 107۰ & 108. (**) veta) Nummus Tab. V. n. $. Lucille Veflalis Virginis officium exprimit, uoque adfervantis, eo quod finiftra manu Palladium tenet, (****) Salios) Salios quidem CL. Vir L, BEGERUS in Floro p. 1 tur, fruftra, Cum enim ipfemet numifina hoc nunquam infpexiffe fateatur, dubitetque, an Apices, per quos folitum Saliorum nt; Ego autem prototypon viderim integerrimum quidem nullaque 1 quo atgumento Numifma hoc ad Salios revocari poflit. Cum prafer- Quid autem hoc cum Saliis, ' Sdn ; geflamen exprimeretur, erugine forte non confumtz fueri ex parte exefum, neutiquam perfuadere mihi poffum, ‘tim in clypeis caput Medufzx expreffum fit, Ancilia) Mallem cum URSINO & RUPERTO duo tantum, quam cum BEGERO fex agnofcere Ancilia ; Quz, quamvis Fe-󰾰 م fto brevia fcuta audiant, nihil contrarii innuere videantur, quo minus duo ex Cimeliarchii mei Antoniniano Niunifmate A. Me.󰾰 6. Conf. PATIN, Niumifm. Impp. Rom. p. 169. duo tantum agnofcam ancilia. Tab. V. n. nk os مش ات 3 کت جم󰾯 : A (******) Pontificem) Habitum Ponufieis nummus ful. Cæfaris Tab. V. n. 7. exprimit, Eit quidem nummus fine epigraphe, faciei ta- men omnes ductus, & alia cum ejusdem numifmatibus convenientia, velum infuper & laurea fat clare loqiuntur Cafarem, ; Se & Simpulum. AN. Jul, Czfaris argenteo accedit Lituus fcu þa- 1 Í 3 Apex nimirum, five Albogalerus, Secutis, Afpergillum, VICUS in Cfare n.18. BELLOR, adnot, p. 5. quibus Tab. Vf, n. I. ex nummo Appofita funt n. 8. Vafa pontificalia & Infignia, ee auguralis. Vid. du CHOUL Difcours de la Religion des Anciens Romains. p.228. Queen "Tullum -Hottilium) Hujus Regis effigiem Tab. VI. num, 2, nummus argenteus exhibet, Sacerdotes creautir, USC. ah, 44. Ol. 17. a.C.N. 709. Flamines, Veftales Virgi- nes, Salii, Ancilia, Pontifex Max, Prodigiorum procuratio. JupiterEhcius, Populi Roma- ` ni Religio & tranquillitas, | 0 mm iE l ١ 1 eE) > d d 0 ہچ شش تحت ے󰾯 EN e M dum Mm رز ۱ li ۱ 1 ۱ | ٣󰾰 اپ =Á󰾰 م كت تحص NVH Ee y󰾰 EL MEE I———— Y 1󰾰 ٤ے سک󰾯 E EE l | m کک󰾯 1 i تک󰾯 سے m KM MEINE ان󰾯 e تج شا AES󰾰 e BE TUR ESSA Nr TERSAN ات پا ہش یہ Horatiorum & Curiatiorum certamen pro- ponitur, Fodens feri- endi ritus. Fecialis. Pater patratus. 'Certaminis trigeminorum fratrum de- fciptio. ` U. C. .an. $4. Ol. 37. a. C. N. 669. IT AZETE- feos confe&o[que fimul vi&tovem ac vilum diatur. - taque , fi nos dii amant, quoniam non contenti libertate certa, in dubiam imperii fervi- tique aleam imus و󰾯 ineamus aliquam viam, qua 1/۶۷۶ utris imperent , fine magna clade , fine mul- to Janguine , utriufque populi decerni poffit. Haud difplicet res Tullo, quamguam, tum in- dole animi, tum {pe vi&toriæ, ferocior erat. Quærentibus utrinque ratio initur, cui & for- tuna ipfa preebuit materiam. CAP. XXIV. Forte in duobus tum exerciti- bus erant trigemini fratres, nec etate nec viri- bus difpares. Horatios Curiatiofque fuiffe, fatis conftat, nec ferme res antiqua alia eft no- bilior. Tamen in re tam clara nominum er- ror manet; utrius populi Horatii, utrius Cu- riatii fuerint. Aucoresutroque trahunt: plu- res tamen invenio, qui Romanos Horatios vo- cent. Hos utfequar, inclinat animus. Cum () trigeminis agunt reges, ut pro fua quifque patria dimicent ferro. Ibi imperium fore, unde victoria fuerit. Nihil recufatur : tem- pus & locus convenit — Priusquam. dimica- rent, foedus ictum inter Romanos & Albanos elt his legibus; ut cujusque (f) populi cives eo certamine vicilfent , is alteri populo cum bona pa- ce imperitaret. Fæœædera alia aliis legibus, ce- terum eodem modo omnia fiunt. Tum ita factum accepimus, nec ullius vetuftior fæde- ris memoria eft. Fecialis regem Tullum ita rogavit: Fubefne me vex cum patre patrato po- puli Albani fedus ferire? jubente rege, Sag- mina, inquit, £e, vex, 20/60, Rex ait: Pu- vam 201/120. Fecialis ex arce graminis herbam puram attulit. Poftea regem ita rogavit: Rex, Jaci[ne me tu regium nuntium populi Romani Qui- vitium? vafa, comite[que meos? Rex refpondit: Quod fine fraude mea, populique Romani Quiri- tium fiat, facio. Fecialis erat M. Valerius. Patrem patratum Sp. Fufium fecit, verbena caput capillofque tangens (g) ( pater patratus ad jufiurandum patrandum, id eit, fancien- dum) fit fœdus, multifque id verbis, quee effata longo carmine non opere eft referre, peragit. Legibus deinde recitatis: Audi, in- quit, Jupiter , audi pater patrate populi Albani, audi tu populus Albanus, ut illa palam prima poftrema ex illis tabulis cerave vecitata funt, fi- ne dolo malo, ur ea bic bodie retine intel- lea. funt ر󰾯 illis legibus populus Romanus prior non deficiet. Si prior. defexat publico confilio, do- lo malo و󰾯 tum illo die 7 (b) populum Roma- num fic ferito, ut ego, hunc porcum hic hodie fe~ riam: tantoque magis ferito, quanto magis potes, pollefque. Id ubi dixit, porcum faxo filice percuffit Sua item carmina Albani, fuum- que jufiurandum per fuum dictatorem, fuos- que facerdotes peregerunt. Fædere icto, tri- gemini, ficut convenerat, arma capiunt. . CAP. XXV.. Quum fui utrofque adhorta- rentur, کت󰾯 patriam ac parentes, quid- quid civium domi, quidquid in exercitu fit, illo- vum iunc avma, illorum intueri manus: feroces B 2 : & (e) al. afferri (b) al. zum tu illo die. al. fum ille dies. al. tum Curiatie Gentis revocant, Vid. PATIN, x x / 1 x (d) al. omittunt, Is ducit, & legunt: qua &c. (£) al. tegens. LIBER 1 hofpitio ab Tullo blande ac benigne; comiter regis conyivium celebrant. Tantifper Roma- ni & res repetiverant priores, & neganti Al- bano, bellum in trigefimum diem indixerant. Hic renuntiant Tullo. Tum legatis Tullus dicendi poteftatem ر󰾯 quid petentes venerint, facit. Illi omnium ignari, primum purgando terunt tempus: Se 21201201 quicquam, quod mi- nus placeat Tullo, di@luros, fed imperio fubigi: res repetitum fe venife: ni reddantur, bellum in- dicere juffos. Ad heec Tullus: Nuntiate, in- quit, regi 06/110 و󰾯 regem Romanum deos facere teftes, uter prius populus ves repetentes legatos a- Jpernatos dimiferit, ut in eum omnes expetant bu- juíce clades bell. - CAP. XXIII. Hec nuntiant domum Alba- ni. Et bellum utrinque fumma ope paraba- tur, civili fimillimum bello, prope inter pa- rentes natofque; Trojanam utramque prolem; quum Lavinium ab "Troja, ab Lavinio Alba, ab Albanorum ftirpe regum, oriundi Romani effent. Eventus tamen belli minus miferabi- lem dimicationem fecit: quod nec acie certa- Bellum eum Albanis, tum eft, & rectis modo dirutis alterius urbis, duo populi in unum confufi funt. Albani priores ingenti exerciru, in agrum Romanum. impetum fecere. Caftra ab Urbe haud plus quinque millia paffuum locant, foffa circum- dant: Fofa Cluilia ab nomine ducis per aliquot fecula appellata eft; donec cum re nomen quo- que vertuftate abolevit. In his caftris Cluilius Albanus rex moritur, Di&tatorem Albani Met- tium Fufferium (c) creant. Interim Tullus fe- rox, precipue morte regis, magnumque deo- vum numen ab ipfo- capite ov[um, in omne nomen Albanum expetturum penas ob bellum impium dictitans, nocle præteritis hoftium caftris, in- fefto exercitu in agrum Albanum pergit. -Ea res ab flativis excivit Metrium. Is ducit (d) quam proxime ad hoftem poteft: Inde lega- tum premiffum nuntiare Tullo jubet, prius- quam dimicent; opus efè colloquio: fi fecum congreffus fit , fatis [cire ea fe allaturum ر󰾯 que nihilominus ad vem Romanam , quam ad Alba- nam pertineant. Haud afpernatus Tullus, ta- metfi vana afferebantur, (e) fuos in aciem edu- cit. Exeunt contra & Albani. Poftquam in- ftruéti utrinque ftabant; cum paucis procerum in medium duces procedunt. Ibi infit Alba- nus: Zmjyuvias ئ󰾯 non redditas ves ex federe, quee vepetite fint, 9 ego vegem noftrum Cluilum, caufam 0۳/۵۵ effe belli, audifje videor, mec te dubito, Tulle, eadem pre te ferre Sed fivera potius quam diétu fpeciofa dicenda funt, cupido imperii duos cognatos 01091100116 populos ad ۵ flimulat. Neque ۷۵۵۵ , an perperam; interpre- tor: fuerit ifta ejus deliberatio, qui bellum fufce- pit. Me Albani gerendo bello ducem creavere. Jllud te, Tulle , monitum velim + Errufca. ves, quanta circa nos Teque maxime fit, quo propiores vos, boc magis fcis. Multum illi tevra, blurimum 2 2 mari pollent, Memor efto, jam quum fignum pugne dabis, has duas acies fheGaculo fore; ut (c) al. Metium Suffetium. rebatur. (f) al. cujus. die S'upiter. al. zum ille diefpiter. (*) Trigeminis) Trigeminorum Curiatiorum memoriam Numifiata Tab, Vl; 12 2« 44 5° Numiím,. Fam. Romans p. 97: + Mettius Fuffe- tius Dictator Albanorum. Ejusdem con- filium de diri- menda lite, Ejus Oratio. T. 11711 DEC. 1. etia,󰾰 سس CAP. XXVI. Priusquam inde digrederen- tur, roganti Mettio ex federe ifto quid impera- ret, imperat Tullus, uti juventutem in armis ha- beat: ufurum fe eorum opera, fi bellum cum Fe- gentibus foret. Ita exercitus inde domos abdu- éti. Princeps Horatius ibat, tergemina fpolia pre fe gerens: cui foror virgo, que defpon- {a uni ex Curiatüs fuerat, obvia ante portam Capenam fuit: cognitoque fuper humeros fra- tris paludamento fponfi, quod ipfa confecerat; folvit crines, & flebiliter nomine fponfüm mor- tuum appellat.. Movet feroci juveni animum comploratio fororis, in victoria fua; tantoque gaudio publico. Stricto itaque gladio, fimul Horatius fo- verbis increpans, transfipgit puellam. 2bi hine "em cadit cum immaturo amore ad سا󰾯 inquit و󰾯 00/124 : fratrum mortuorum, vivique, oblita patrie. Sie eat, quecunque Romana (m) lugebit boflem. A- trox vifum id facinus patribus plebique: fed re- cens meritum facto obftabat. Tamen raptus in jus ad regem. Rex, ne ipfe tam triftis in- gratique ad vulgus judicii; aut fecundum ju- dicium, fupplicii auctor effet: concilio popu- li advocato; Duumuiros , inquit; qui Horatia perduelionem judicent fecundum legem, facio. Lex horrendi carminis erat, Duumuiri perduellio- nem judicent. Si 4 Duumuiris provocarit, provocatione certato: fi vincent; ہے󰾯 obnubito : tnfelici arbori vefte fulpendito : verberato vel in- tra pomerium, vel extra. pomerium. Hac lege Duumuiri creati, qui fe abfolvere non reban- tur ea lege, ne innoxium quidem; poffe; quum condemnaffent ; tum alter ex his: P. Horati, tibi perduellionem judico, inquit: 7, lior, colliga manus. Acceflerat lictor, injiciebatque laque- In jus ۵۰ tur, Condemnatir, um. Tum Horatius, auctore Tullo, clemente Ita de Provocat ad legis interprete; (*) Provoco, inquit. Populum. provocatione (7) certatum ad. populum eft. Moti homines funt in eo judicio, maxime P. Horatio patre proclamante, fe filiam qure ۵ judicare ; ni ita efet, patrio jure in filium animad- verjurum fuiffe. Orabat deinde, ne fe, quem paulo ante cum egregia flirpe con[pexiffent, orbum liberis facerent... Inter heec fenex, juvenem am- plexus, fpolia Curiatiorum fixa eo loco, qui nunc Pila Horatia appellatur, oftentans, Hunc- cine, ajebat, quem modo decoratum, 8 victoria incedentem vidiflis, Quirites, eum fub fur- ca vinctum inter verbera 9 cruciatus videre po- efus © quod vix Albanorum oculi tam deforme Jpetaculum ferre poffènt. T, lilor, colliga manus, que paulo ante armate imperium populo Romano pepererunt. JL, caput obnube,liberatoris urbis bujus: arbori infelici fufpende : verbera vel intra pome- ` vium, modo inter illa pila ٹئ󰾯 fpolia (o) hoftium: vel extra pomerium, modo intra Jepulera Curia- tiorum, Quo enim-ducere bunc 4uvenem potefiis; ubi non fua decora eum d tanta fæditate fupplicii vindicent ? Non tulit populus nec patris la- Abfolviuc à crymas, nec ipfius parem in omni periculo ani- Populo. inum: abíolveruntque admiratione magis vir- tutis, quam jure caufæ. Itaque ut cedes ma- nifefta, aliquo- tamen piaculo lueretur, impe- ratum patri; filium expiaret pecunia publica. | Is (m) al. quecumque Romanum. (n) al. Itaque 19 6 füopte ingenio, & pleni adhortantium vo- cibus, in medium inter duas acies procedunt. Confederant utrinque pro caftris duo exerci- tus, periculi magis prefentis, quam cure ex- , pertes. Quippe imperium agebatur و󰾯 in tam paucorum virtute atque fortuna pofitum. I- taque ergo erecti fufpenfique in minime gra- tum fpectaculum , animo intenduntur. Da- tur fignum: infeftifque armis, velut acies, ter- ni juvenes magnorum exercituum animos ge- rentes, concurrunt: nec his nec illis pericu- lum fuum; publicum imperium fervitiumque obverfatur animo: futuraque ea deinde patrie fortuna, quam ipfi feciffent. Ut primo fta- tim concurífu increpuere arma,” micantefque fulfere gladii , horror ingens fpectantes per- ftringit: & neutro inclinata fpe, torpebat vox fpiritufÉque. | Confertis deinde manibus, quum jam non motus tantum corporum, apitatioque anceps telorum armorumque, fed vulnera quoque & fanguis fpectaculo effent; duo Ro- mani, fuper alium alius, vulneratis tribus Al- banis, expirantes corruerunt. Ad quorum cafum quum conclamaflet gaudio Albanus ex- ercitus, Romanas legiones jam fpes tota; non- dum tamen cura deferuerat exanimes vice (7) unius, quem tres Curiaüi circumfleterant. Forte is integer fuit, ut univerfis folus nequa- quam par, fic adverfus fingulos ferox. Er- go, ut fegregaret pugnam eorum, capeffit fu- gam, ita ratus fecuturos, ut quemque vulne- re affe&um corpus fineret. Jam aliquantum fpatii ex eo loco; ubi pugnatum eft, aufuge- xat, quum refpiciens videt magnis intervallis fequentes : unum haud procul ab fefe abeffe ; in eum magno impetu redit. Er dum Alba- nus exercitus inclamat Curiatiis, ut opem fe- rant fratri, jam Horatius, cæfo hofte, vitor {fecundam pugnam petebat. "Tum clamore, qualis ex infperato faventium foler, Romani adjuvant militem fuum: & ille defungi præ- lio feftimat. Priusitaque quam alter, qui nec procul aberat, coníequi poffet ; & alterum Curiatium conficit. Jamque zequato Marte finguli fupererant; fed nec fpe, nec viribus pares. Alterum intactum ferro corpus & ge- minata victoria, ferocem in certamen tertium dabant: alter feffüm vulnere, feffüm"curfu traheris corpus, victufque fratrum ante fe ftra- 8 > victori objicitur hofti. Nec illud præ- lium fuit. Romanus exfültans, Duos, A. Jratrum manibus. dedi : tertium عامس󰾯 (k) belli e و󰾯 ut Romanus Albano imperet, dabo. lale fuftinenti arma , gladium füperne jugu- lo defigit: jacentem fpolia. Romani ovantes ac pratulantes, Horatium accipiunt eo majore cum gaudio, quo propius (7) metum res fue- rat Ad fepulruram inde fuorum nequaquam paribus animis vertuntur, quippe imperio al- SepuleraHo- teri aucti, alteri ditionis alienze- facti. Sepul- مسا󰾯 cra exftant, quo quifque loco cecidit. Duo Ro- mana uno loco propius Albam, tria Albana Ro- mam verfus; fed diftantia locis, ut & pugna- tum eft. | Horatius Cu- riatios occi- dit, (2.al vicem. ($) al. caufam. (D al. prope. provocatione. (o) al inter ila Pile fpolia. ۔ سب مس سس ۳ . (*). Provoco) Appofite Porciz Gentis numifma Tab. VI. n. 6. huc facit, cujus media figura Magiftratum defignat, coram quo Ci- figura ad finitam Magiftratus li&orem cum virgis reprafentat, PATIN, Num, Fam, vis Romanus togatus provocans confpicitur, Rom, p. 228. 05 D pal "i 7 0 EA 0 0 j راب وہ چا وت ع ا ASA اپ دی󰾯 qst ا ہیں یں 1 - جم یت کس شاک دج مت : سی خر 13 confilium oppreffi. Non alia ante Romana Romani vi- pugna atrocior fuit. &ores. CAP. XXVIII. Tum Albanus exercitus fpe- v. c. an. g7. Ctator certaminis, deductus in campos. Mer- 912.a.C.N. tius Tullo devictos hoftes gratulatur: contra ۰ Tullus Mettium benigne alloquitur: quod be- ne vertat, caftva Albanos -Romanis caftris jun- gere jubet: facrificium luftrale in diem pofte- rum parat. Ubi illuxit, paratis omnibus, ut vocari ad concionem utrumque exercitum󰾰 ر]211016 jubet: Præcones ab extremo orli, primos exi- vere Albanos : hi novitate etiam rei moti , ut regem Romanum concionantem audirent, proximi conftitere. Ex compofito armata circumdatur Romana legio. Centurionibus datum negotium erat; ur fine mora imperia exfequerentur. Tum ita Tullus infit: Roma- calli Concio. 7i, fi unquam ante alias ullo in bello fuit, quod primum 1 aznmortalibus gratias ageretis و󰾯 dus de vefire ipforum virtuti; beflernum id prelium Jus. Dimucatum eff enim non magis cum bofti- bus, quam; du dimicatio major ac periculofior eff, cum proditione ac perfidia fociorum. Nam, ne vos falfa opinio teneat, inyuffu meo. Albani Jubiere ad montes. Nec imperium illud meum, Jed confilium , $F imperii fimulatio fuit: ut nee vobis ignorantibus deferi vos, avertevetur à cer- tamine animus, QF hoftibus circumveniri fe à ter- go vatis, terror ac fuga inycevetur. Nec ea cul- pa, quam arguo, omnium Albanorum ef. Du- cem fecuti funt: ut €g vos, [i quo ego inde agmen declinare voluifem, feciffetis. Mettius ille eft duttor itineris bujus , Mettius idem bujus ma- chinator belli و󰾯 Mettius fedevis Romani Albani- que vuptov. Audeat deinde talia alus و󰾯 mfi in bunc infigne jam documentum mortalibus dedero. Centuriones armari circumfiftunt. Rex cete- ra, ut orfus erat, peragit. Quod bonum, fau- fum, felixque fit populo Romano, ac mihi vobif- que, Albani: populum omnem Albanum Romam traducere in animo efl: civitatem dare plebi, pri- mores in patres legere: unam urbem, unam rem- publicam facere. Ut ex uno quondam in duos populos divifa Albana ves eft , fic nunc im unum redeat. Ad hec; Albana pubes inermis ab armatis fepta, in variis voluntatibus, commu- ni tamen metu cogente, filentium tenet. "Tum Metti Fufetii Tullus: Merti Pufeti; inquit, fi ipfe dicere fePlicium. poles fidem ac federa fervare; vivo tibi ea difci- phina à me adhibita effèt. Nunc quoniam tuum infanabile ingenium eft; tu tuo fupplicio doce hu- manum genus, ea fanta credere, qua à te viola- ta funt. Ut igitur. paulo ante animum inter Fi- denatem Romanamque rem ancipitem ۶٤/7771, ita jam corpus pajun : 1111۲۸۸۸۸۸0 dabis. Exinde duabus admotis quadrigis, in currus earum diftentum illigat Mettium. Deinde in diver- Quadrigis ta- fum iter equi concitati , lacerum in utroque FW curru corpus, qua inheeferant vinculis membra; portantes. Avertere omnes à tanta feedirate fpe- étaculi oculos. Primum, )یی󰾯 plicium apud Romanos exempli parum memo- ris legum humanarum (4) fuit. In aliis gloriari li- cet; nulli gentium mitiores placuiffe poenas. B3 CAP. (4) al. Romanarum. (9 Fanaque Pallori ac Pavori ) Lucius Hoftilius in Progenitoris Generis fui honorem Tulli nempe Hoftilii, denarios Tab. VÎ. num. ftat Tullus, fufoque Fidenatium cornu, in (p) al. ut queis coloni additi Romani. al. ut qui coloni è Romanis. LIBER i. Is quibusdam piacularibus facrificiis factis, quee deinde genti Horati; tradita funt, traníimiffo per viam tigillo, capite adoperto, velut fub ju- um mifit juvenem. Id hodie quoque pu- lice femper refectum maner: Sororium tigil- lum vocant. Horatie fepulcrum, quo loco corruerat icta, conítructum eft faxo qua- drato. CAP. XXVII. Nec diu pax Albana manfit. Inuidia vulgi, quod tribus militibus fortuna publica commiffa fuerit; vanum ingenium di- étatoris corrupit: & quoniam recta confilia haud bene evenerant, pravis reconciliare po- : pularium animos ccepit. Igitur, ut prius in bello pacem, fic in pace bellum quærens, quia fuge civitati animorum plus quam virium cer- nebat effe; ad bellum palam atque ex edicto erendum, alios concitat populos: fuis per um focietatis proditionem refervat. Fi- ا󰾯 Rue dense: colonia Romana, Veienribus fociis manis. .. . 1 ۰ n 1 U.C. an. gc, COnfili affumtis; pacto tranfitionis. Albano- I C. rum, ad bellum atque arma incitantur. Quum dde Fidene aperte defciffent, Tullus Mettio; exer- cituque ejus ab Alba accito, contra hoftes du- cit. Ubi Anienem tranfiit, ad confluentes col- locat caftra. Inter eum locum & Fidenas, Ve- ientium exercitus Tiberim tranfierat. Hi & in acie prope flumen tenuere dextrum cornu: in finiftro Fidenates propius montes confiftunt. T'ullus adverfus Veientem hoftem dirigit fuos: Albanos contra legionem Fidenarum collo- cat. Albano non plus animi erat, quam fidei. Nec manere ergo, nec tranfire aperte aufus, {ením ad montes fuccedit. Inde ubi fatis Albani de bel- lo cogitant, Fidenates de- Albanorum perfidia, fubifle fefe ratus eft, erigit toram aciem: flu- étuaníque animo ; ut tereret tempus, ordines explica. Confilium erat , qua fortuna rem daret, eà inclinare vires. Miraculo primo efle Romanis qui proximi fteterant, ut nudari latera fua fociorum digrefíu fenferunt: inde ی󰾯 €ques citato equo nuntiat regi; abire Albanos. Tullus in re trepida duodecim vovit Salios, (*) fanaque Pallori ac Pavori Equidem cla- ra increpans voce, ut hoftes exaudirent, re- dive in prelium jubet : nihil trepidatione opus ef- Je: fuo jufu circumduci Albanum exercitum, ut Fidenatium nuda terga invadant و󰾯 idem impe- rat: ut hajtas equites erigere jubeat. Id factum, magne parti peditum Romanorum confpe- ctum abeunüs Albani exercitus interfepfit. . Qui viderant; id quod ab rege auditum erat, rati; eo acrius pugnant. Terror ad hoftes tranfit; & audiverant clara voce dictum: & magna pars Fidenarium و󰾯 ut qui coloni additi Romanis (p) effent, Latine fciebant. Iraque ne fubito ex collibus decurfü Albanorum in- Fidenates & tercluderentur ab oppido, terga vertunt In- Veientes fun- duntur. Veientem alieno pavore perculfum ferocior redit. Nec illi tulere imperum: fed ab effufa fuga flumen objectum à rergo arcebat. Quo pottquam fuga inclinavit; ali, arma foede ja- étantes., in aquam cæci ruebant; alii, dum cunctantur in ripis, inter fugæ pugnæque €——— 7. 8. 9. vulgavit, ut in illis egregie Pallorem & Pavorem non folum, fed & vi&oriam de Fidenatibus referret. PATIN. l. c. p. 123. Sabini vincun- tut, Lapidibus plu- itin M. Alba- no, یسم ہسیمبھے۔ MÀ󰾰 vagos quofdam ex inopi plebe etiam merces valuit. Publico auxilio nullo adjuti funt. Va- luitque apud Veientes ( nam de ceteris minus mirum eft) paa cum Romulo induciarum fi- des. Quum bellum utrinque fumma ope pa- raremur, vertique in eo res videretur, utri prius arma inferrent; occupat Tullus in agrum Sabinum tranfire. Pugna atrox ad filvam Ma- liciofam (u) fait; ubi & peditum quidem robo- re; ceterum equitatu aucto nuper, plurimum Romana acies valuit. Ab: equitibus repente inve&tis turbati ordines funt Sabinorum: nec pugna deinde illis conftare; nec fuga explica- ri fine magna cæde potuit. CAP. XXXI. Devi&is Sabinis , quum in magna gloria magnifque opibus regnum Tul- li; ac tota res Romana effet; nuntiatum regi patribufque eft, i7 monte Albano lapidibus plu- it. Quod quum credi vix poffet, miflis ad id vifendum prodigium, in confpeétu, haud aliter quam quum grandinem venti glomera- tam in terras agunt; crebri cecidere coelo lapi- des. Vifi etiam audire vocem ingentem ex fummi cacuminis luco, uż patrio vitu facra Al- bani facerent; quae, velut diis quoque fimul cum patria relictis و󰾯 oblivioni dederant: & aut Romana facra füfceperant, aut fortunæ, ut fit; obirati, cultum reliquerant Deüm. Roma- nis quoque ab eodem prodigio Novendiale facrum publice füfceptum eft: feu voce ceele- {ti ex Albano monte miffa (nam id quoque tra- ditur) feu arufpicum monitu. Manfit certe . folenne, ut quandoque idem prodigium nun- tiaretur, ferie per novem dies agerentur. ` Pefülentia Ro- mge Tulli morbus, Haud ita multo poft peftilentia laboratum eft. Unde quum pigritia militandi oriretur, nulla tàmen ab armis quies dabatur à bellicofo rege: falubriora etiam credente militie quam domi juvenum corpora effe. Donec ipfe quoque longinquo morbo eft implicitus. Tunc adeo fracti fimul cum corpore funt fpiritus illi fe- roces, ut qui nihilante ratus effet minus regium; quam facris dedere animum, repente omni- bus magnis parvifque füperflitionibus obno- Qui fulmine conflagrat. ANCUS MARCIUS e- ligitu. s, UÜ.C.an.113. . Ol. 35. a. C. Na 640. Nummum Tab. VI n, I, Seu denarium cum Anci Marcii Regis effigie | xius degeret, religionibufque etiam populum Vulgo jam homines, eum ftatum impleret. rerum qui fub Numa rege fuerat, requirentes, unam opem 22115 corporibus relictam 11 pax veniaque ab diis impetrata effet, credebant. Ipfum regem tradunt, volventem Commen- tarios Numæ, quum ibi quzdam occulta fo- lennia facrificia Jovi Elicio facta inveniffet, operatum his facris fe abdidiffe: fed non rite initum aut curatum id facrum effe: nec folum nullam ei oblatam coeleftium Ípeciem, fed ira . Jovis; folicitati prava religione, fulmine ictum cum domo conflagraffe. Tullus magna glo- ria belli regnavit annos duos & triginta. — — “CAP. XXXII. Mortuo Tullo, res, ut infti- tutum jam inde ab initio erat, ad patres re- dierat, hique interrepem nominaverant. ` Quo comitia habente; ر0󰾯 Ancum Marcium regem populus creavit: patres fuere auctores. Nu- mæ Pompilii regis nepos; filia ortus , Ancus : — Marcius a, -󰾰 اه الس م ا Ln󰾰 m󰾰 3 T LIVII DEC. t (r) al. illud. (s) al Tullio (7) al Quindilios. رس󰾯 al. Malicufam. I4 ER ںی󰾯 0: 1 DLE Alba dimimr. CAP. XXIX. Inter hec jam praemitfi Albam UOS erant equites د󰾯 qui multitudinem traducerent N. 666, Romam. . Legiones deinde ducte ad diruen- dam urbem. Que, ubiintravere portas, non quidem fuit tumultus ille , nec pavor, qualis captarum effe urbium folet, quum eftractis portis, ftratifve ariete muris; autarce vi capta clamor hoftilis, & curfüs per urbem armato- rum omnia ferro flammaque mifcet : fed filen- tum trifte ac tacita moeflitia ita defixit omni- um animos, ut præ metu obliti quid relinque- rent, quid fecum ferrent; deficiente confilio, rogitanrefque alii alios, nunc in liminibus fta- rent, nunc errabundi domos fuas, ultimum illas (r) vifuri pervagarentur. Ut vero jam equitum clamor exire jubentium inflabat; jam fragor te£torum quee diruebantur, ultimis ur- bis partibus audiebatur; pulvifque ex diftanri- bus locis ortus, velut nube inducta omnia im- pleverat: raptim quibus quifque porerat elatis, quum Larem ac Penates, tectaque in quibus natus quifque educatu(que effer, relinquentes exirent: jam continens agmen miprantium im- pleverat vias: & confpectus aliorum mutua miferatione integrabat lacrymas: vocefque et- jam miferabiles exaudiebantur : mulierum تا󰾯 ; quum obfeffa ab armatis templa augulta preeterirent , ac velut captos relinque- rentdeos. Egreffis urbem Albanis, Romanus paflim publica privataque omnia tecta adaequat íolo; unaque hora quadringentorum annorum opus, quibus Alba fteterat, excidio ac ruinis TemplisDeàm dedit. Templis tamen Deüm (ita enim edi- tempcratur, étum ab rege fuerat) temperatum eft. — CAP. XXX. Roma interim crefcit Albe Coelius mons urbi additus, ruinis, Duplicatur civium numerus. "Coelius additur urbi mons; &, quo frequentius habi- raretur, eam fedem Tullus regize capit, ibi- que deinde habitavit. Principes Albanorum in patres, ut ea quoque pars reipublice cref- ceret, legit; Julios, (s) Servilios, Quintios, (2) x e Curiatios, Cleelios: templum- que ordini ab fe aucto curiam fecit; que Ho- Jtilia ufque ad patrum. noftrorum etatem ap- pellata eft. Et ut omnium. ordinum viribus aliquid ex novo populo adjiceretur, equitum decem turmas ex Albanis legit. Legiones & veteres eodem fupplemento explevit; & no- Bellum cun Vas fcripfit. Hac fiducia virium Tullus. Sabi- U. C. an, رو󰾯 DIS bellum indicit; genti ea tempeftate fecun- ہریت󰾯 dum Ktrufcos opulentiffime viris armifque. سس󰾯 Utrinque injurie fate, ac res nequicquam erant repetite. Tullus, ad. 16701116 fanum mercatu frequenti negotiatores Romanos compre- hbenfos querebatur. Sabini fuos prius in lucum confugiffe, ac Rome retentos. Hæ caufæ belli ferebantur. Sabini haud parum memores, & fuarum virium partem Romse ab Tatio loca- tam, & Romanam rem nuper etiam adjectio- ne populi Albani auctam ; circumfpicere & Apfrexternaauxilia, Etruria erat vicina, pro- ximi Etrufcorum Veientes. Inde ob refiduas bellorum iras maxime folicitatis , ad defectio- nem animis, voluntarios traxere. Et apud Ejus caufa, (*) Ancum Marcium ) Marcus Philippus ex Anci pofteris, fignavit. em Bellum cum Latinis, U. ©. 40.114 Ol, 35:2 C. N. 639. Roma auge- tur hoftibus in civitatem acceptis, Aventinus M, urbi additur, Pelitorium diruitur. U.C. an.x16, ORAS CG; N, 637. Janiculum iti- dean additur. 15 quærendas cenfeo; ita- ille: Puro pioque duello que confentio 6071606006... Inde ordine alii ro- gabantur: quandoque pars major eorum qui aderant, in eandem fententiam ibat ; bellum erat confenfu fieri folitum ; ut fecialis haftam ferratam , aut fanguineam preuftam, ad fines eorum ferret; & non minus tribus puberibus prefentibus dicere: Quod populi prifeorum La- 7110110772, bomine[que prijci Latini adverfus popu- lum Romanum Quiritium fecerunt, deliquevunt, quod populus Romanus Quiritium bellum cum pri- a Latinis jul efe, fenatufgue populi Romani Quiritium cenfuit, confenfit, confcivit, uz bellum cum prifcis Latinis fieret × ob eam vem ego popu- lufque Romanus populis prifcorum Latinorum, ho- eniibu[que prifcis Latims, bellum indico, facio- que. id ubi dixiffet, haftam in fines eorum emitrebat Hoc tum modo ab Latinis repeti- tæ res, ac bellum indictum: moremque eum pofteri acceperunt. j CAP. XXXIII. Ancus demandata cura fa- crorum flaminibus, facerdotibuíque aliis, ex- erciru novo conícripto ; profectus, Politorium urbem Latinorum vi cepit; fecutufque morem regum priorum, qui rem Romanam auxerant, hoftibus in civitatem accipiendis, mulutudi, nem omnem Romam traduxit. Et quum cir- ca palatium fedem veteres (b) Romani, Sabini Capitolium atque arcem, Ceclium montem Al- bani impleffent; Aventinum nove multitudi- ni datum, Additi eodem (c) haud ita multo poft, T'ellenis Ficanaque captis, novi cives. Politorium inde rurfus bello repetitum, quod vacuum occupaverant prifci Latini Eaque caufa diruendæ urbis ejus fuir Romanis, ne hoftium femper receptaculum eflet, .Poftre- mo omni bello Latino Medulliam compulfo, aliquandiu ibi Marte incerto, varia victoria pugnatum eft: nam « urbs tuta munitionibus, preüdioque firmata. valido erat; & caftris in aperto pofitis, aliquoties exercitus Latinus co- minus cum Romanis figna contulerat Ad ul- ümum omnibus copiis connixus Ancus, acie primum vincit: inde ingenti preda potitus, Romam redit: tum quoque multis millibus Latinorum in civitatem acceptis; quibus ur jungeretur Palatio Aventinum, ad Murciæ da- tæ fedes. - Janiculum. quoque adjectum, non inopia loci, fed ne quando ea arx hoftium ef- fet. Id non muro folum, fed etiam ob com- moditatem itineris, (*) Ponte Sublicio, tum primum in Tiberi (4) رماع󰾯 conjungi urbi placuit. Quiritium quoque fofía, haud par- vum munimentum à planioribus aditu locis, Anci regis opus eft. Ingenti incremento re- bus aućtis, quum in tanta multitudine homi- - Carcer zdifi- catur, Regni fines 2ئ󰾯 num, difcrimine recte an perperam facti con- fuío; facinora clandeflina fierent, carcer ad terrorem increfcentis audaciee media urbe, im- minens foro, edificarur. Necurbstantum hoc rege crevit; fed etiam ager finefque. — Silva Mafia Veientibus adempta: ufque ad mare | impe- Ancum Galeatum agnovit, quem idem Philippus ad bellicas ejus LIBER I. ( Marcius erat. Qui ut regnare cepit; & avi- tee glorie memor, & quia proximum regnum; cetera egregium, ab una parte haud fatis pro- {perum fuerat; aut negleétis religionibus; aut prave cultis, longe (x) antiquiffimum ratus, fa- cra publica; ut ab Numa inftituta erant, fa- cere ; omnia ea ex Commentariis regis Pon- tificem Maximum in album relata; proponere in publico jubet. Inde & civibus otii cupi- dis, & finitimis civitatibus fa&a fpes, in avi mores atque inflituta regem abiturum. Igi- tur Latini, cum quibus Tullo regnante i&tum foedus erat, fuftulerant animos: & quum in- curfionem in agrum Romanum feciffent, re- petentibus res Romanis ر󰾯 fuperbe refponfum ; addunt, (y) defidem Romanum regem inter fa- cella & aras acturum effe regnum rati. (*) Me- dium erat in Anco ingenium, & Nume, & Romuli memor: &, preterquam quod avi regno magis neceflariam fuifle pacem crede- bat, quum in novo; tum feroci populo; et- iam quod illi contigiffer otium, fine injuria id 16 haud facile habiturum: tentari patientiam, & tentaram contemni: temporaque effe Tullo regi aptiora, quam Numa. Ut tamen, quo- ^ Qui bellics niam Numa in pace religiones inflituiffet, à fe bellicze ceeremonise proderentur; nec gere- rentur folum, fed etiam indicerentur bella ali- quo ritu; jus ab antiqua pente ZEquicolis, quod nunc feciales habent, deícripfit; quo res Legatus ubi ad fines eorum ve- (2) lang velamen eft) (a) Audi Jupiter , inquit; audite fines (cajufcunque gentis (unt, nominat) audiat fas. Ego fum publicus nuntius populi Ro- mani, 114/16 pieque legatus venio , verbi[que meis fides fit. - Peragit deinde poftulata. Inde Jo- vein teftem facit: S ego imyufle , impieque illos homines illafque res dedier nuntio populi Romani mihi expo[co, tum patrie compotem me gunquam Hec, quum fines fuprafcandit; hec, quicunque ei primus vir obvius fuerit; hee, portam ingrediens; hec; forum inpref- fus, paucis verbis carminis, concipiendique jurifiurandi mutatis, peragit. . Si non dedun- tur quos expoícit, diebus tribus & triginta (tot enim folennes funt) peractis, bellum ita indicit : Audi Jupiter, $9 tu Funo, Quirine, dique omnes celeffes و󰾯 vo[que tervefhres , vo[que 71110۷12 audite: Ego vos teflor, populum tlum (quicunque eft; nominat) 111171 2 negue Jus perfolvere. Sed de iftis vebus in patria ma- gores natu confulemus, quo pacto jus noftrum adi- jücamur. Cum his nuntius Romam ad con- fulendum redit. Confeftim rex his ferme verbis patres confülebat : Quarum verum و󰾯 li- tium, caufarum condixit. Pater Patratus populi Romani Quiritium. Patri Patrato prifcorum dati- novun bomimibulque prifcis Lars , quas ves da- vi; fieri و󰾯 foloi oportuit, quas ves mec dederunt, nec fecerunt, uec folverunt, dic, inquit; ei, quem primum fententiam rogabat, quid cezfes ? Tum - ون󰾯 al longeque. (y) al refponfüm reddunt; (2) al. lum. (a) al. capite velato fileo; (c) al. eidem. (d) al. Tiberim. 2 Medium) Optime BEGERUS in denario arg. Tab. VII. n. 2.󰾰 رك) lane velamen eft. (b) al. veterem. na virtutes indicandas fieri curavit, - -offmas effe. ( Ponte Sublicio) Hunc pontem Numifma Tab. VII, 0.3. defignare quidam perperam credunt, cum melius, hoc monumentum ad Anci Marcii Aquxdu&um cujus Plinius meminit, ob infcriptionem AQUA MAR. revocandum fit. Accedunt huic fententiz URSI- NUS & BEGERUS, Infuper hoc meum Numifina mutum exhibet, cui arcus fuperimpofiti fant, quod in altero fieri non potuiffet, caremonias inftituit, Belli indicen- repetuntur. ` mit, unde res repetuntur, capite velato, (filo di ritus, T. 11011 متا(󰾯 dextreque obeundo officia, in: familiaris ami- .citiae adduxerat jura, ut publicis pariter ac pri- vatis confiliis; bello domique intereffet: & per omnia expertus, poftremo tutor etiam liberis regis teftamento inftitueretur. CAP. XXXV. Regnavit Ancus annos qua- Ancus mosi- tuor & viginti; cuilibet füperiorum regum 57 oj وو󰾯 belli pacifque & artibus & gloria par. Jam fi- C.N. 616. " lii prope puberem etatem erant. Eo magis (9 Tarquinius inflare; ut quam primum co- mitia regi creando fierent. Quibus indictis, fub tempus pueros venatum ablegavit. TUE Tarquinius primus & petiffe ambitiofe regnum, & ora- و󰾯 m- tonem dicitur habuiffe ad conciliandos plebis ` animos compofitam : quum fe mom vem novam petere: quippe qui non primus, quod quifquam indignari mivarive poffet, [ed tertius Rome pere- grinus regnum ajfedet: 9 Janum non ex pere- grino folum, fed etiam ex hofte vegem factum: 9 Numam ignarum urbis, non petentem , in 8 ultro accitum: fe; ex quo fui potens fuerit , Ro- mam cum conjuge ac fortunis omnibus commigraf- fe: majorem partem ætatis ejus, qua civilibus of- ficis fungantur bomiues, Rome fe quam in vetere patria vixiffe. Domi militieque fub baud peni- . tendo magifiro, ipfo Anco rege, Romana fe jurm Romanos ritus 010101006... Obfequio ؟󰾯 4 in regem cum omnibus, benignitate erga alios cum rege ipfo cevta[Jc. Hec eum haud falfa memo- rantem, ingenti confenfu populus Romanus regnare jufi. Ergo virum, cetera egregium, fecuta, quam in petendo habuerat, etiam re- gnantem ambitio eft. Nec minus regni fui firmandi, quam augende reipublicæ memor, centum in patres legit; qui deinde minorum gentium funt appellati. — ماع󰾯 haud dubia regis, cujus beneficio in curiam venerant. Bellum primum cum Latinis geffit; & oppi- dum ibi Appiolas vi cepit: predaque inde ملسم مس TARQUINII» US ie U. C. an.137. 014 7 616. 71 Patres 1271110 : rum gentium 100. leguntut, U.C. ۰ Ol1.41. 6 614. Bellum cum majore, quam quanta belli fama fuerat, reve- rie "لا󰾯 رمق󰾯 ludos opulentius inftru&iu(que quam prio- a. c. N. e. resrepesfecit. Tum primum Circo; qui nunc Circus Ma maximus dicitur, defignatus locus eft. — Loca خسن󰾯 divifa patribus, .equitibufque, ubi fpectacula fibi quifque facerent; fori appellati. Specta- vere furcis duodenos ab terra fpectacula alta fufüinentibus pedes. Ludicrum fuit, equi pu- gilefque ex -Etruria maxime acciti. Solennes deinde annui manfere ludi, Romani magnique varie appellati. Ab eodem rege & circa fo- rum, privatis eedificanda divifa funt loca; por- ticus, tabernæque facte. CAP. XXXVI. Muro quoque lapideo cir- Belfum cum Ludi Roni. cumdare urbem parabat, quum Sabinum bel- lum ceptis intervenit, Adeoque ea fübirares سے󰾯 ^ fuit, ut prius Anienem tranfirent hoftes, quam a. C.N. 587. obviam ire ac prohibere exercitus Romanus: poffet Itaque trepidatum Rome eft, & pri- mo dubia vitoria magna utrinque cede pu- gnatum eft. Reductis deinde in caftra hoftium copiis, datoque fpatio Romanis, ad comparan- dum de integro bellum, Tarquinius equitem : : maxime (g) al. illi nupfiffer. al que nupfiffet. al deleto 16 soi IUS UO CIO : imperium prolatum, & in ore Tiberis Hoftia (e) urbs condita: falinge circa facte, egregie- que rebus bello geftis, ædes Jovis F'eretrii am- plificata. : Tarquinii CAP. XXXIV. Ancoregnante, Lucumo vir ium sato, impiger, ac divitiis potens, Romam commi- an. 121. Ol oravit, cupidine maxime ac fpe magni hono- 37. a, C. N ris, cujus adipifcendi Tarquiniis (nam ibi quo- que peregrina ftirpe oriundus erat) facultas non fuerat. Demarati Corinthii filius erat; qui ob feditiones . domo profugus, quum Tar- quiniis forte confediffet, uxore ibi ducta, duos filios genuit. Nomina his Lucumo atque A- runs fuerunt. Lucumo füperfuit patri bono- rum omnium hæres: Aruns prior quam pater moritur, uxore gravida relicta. Nec diu ma- net füperftes filio pater: qui quum, ignorans nurum ventrem ferre, immemor in teftando nepotis deceffiffer; puero poft avi mortem in nullam fortem bonorum nato, ab inopia E- gerio inditum nomen. Lucumoni contra o- mnium heredi bonorum, quum divitiae jam animos facerent, auxit, ducta in matrimonium Tanaquil ejus Tanaquil, fummo loco nata; & que haud fa- کون󰾯 cile iis, in quibus nata erat, humiliora fine- ret. (f) Ea quum innupfiffet; (g) fpernen- tibus Etrufcis Lucomonem . exule advena or- tum; ferre indigniratem non potuit; oblitaque ingenitæ erga patriam charitatis, dummodo virum honoratum videret, confilium migran- di ab Tarquiniis cepit. Roma eft ad id po- tiffimum (^) vifa. In novo populo, ubi omnis repentina atque ex virtute nobilitas fit, futu- rum locum fortiac ftrenuo viro: regnaffe Ta- tium Sabinum : accerfitum in regnum Nu- mam à Curibus: & Ancum Sabina matre or- tum, nobilemque una imagine Nume efle: facile perfüader, ut cupido honorum, & cui Tarquinii materna tantum patria effet, Su- Auguium — blatis itaque rebus, commigrant Romam. Ad Tarquinio læ- : رک󰾯 x tub Janiculum forte ventum erat. Ibi e1 carpento fedenti cum uxore, aquila füfpenfis demiffa leniter alis pileum aufert : fuperque carpen- tum cum magno clangore volitans; rurfus; ve- lut minifterio divinitus mifa capiti apte repo- ‘nit. Inde füblimis abiit. Accepiffe id augu- rium leta dicitur Tanaquil, perita; ut vulgo Etruífci, coeleftium prodigiorum mulier. Ex- celfa eg alta fperare, complexa virum jubet: eam alitem ea regione celi ع󰾯 ejus Dei nunciam venie. Circa fummum culmen hominis au[pici- umfeciffe. Levafe humano [upevpofitum capiti decus, ut divinitus eidem veddevet. Flas fpes co- gitationefque fecum portantes, urbem ingref-- {i funt, domicilioque ibi comparato, L. Tar- quinium Priftum edidere nomen. Jam & Romanis confpicuum eum novitas divitieeque faciebant; & ipfe quoque fortunam benigno alloquio, comitate invitandi, beneficiifque quos poterat fibi conciliando, adjuvabat, donec in regiam quoque de eo fama perlata eft; noti- tiamque eam brevi apud regem liberaliter (e) al. Oftia. (7) al. fentiret. al. ferret. Ea, cum innuphfler. (A) al. potiffima. میس اھ (*) Tarquinius) Præcedentium Romanorum Regum effipes nummorum beneficio ha&enus obfervavimus, Tarquiniorum vero cum nullus plane hactenus comparuerit, dubitamus, an BEGERI fententia admittenda, qua nummum Tab. VII. n. 4. tetradrachmum Tarquinio Prifco adfcribit, cum fundamenta, quibus nititur levis admodum momenti. Nomen enim in nummo confpicitur , nullum, Diadema vero, clava aliaque Herculis ornamenta & arma, aliis ex eadem rations tribui quoque poffunt Regibus, — Latinos fibi conciciliat. Elocando 5- liam ۰ Conventus > Latinorum. Turnus Her- donius inTar- quinium inye- hitur. Tarquinius - Turno 75٤ infidias. 2I que. Latinorum fibi maxime gentem conci- Tiabat; ut peregrinis quoque opibus tutior in- ter cives effet. Neque hofpitia modo cum primoribus eorum, fed affinitates quoque jun- gebat. Octavio (f) Mamilio Tufculano, (is longe princeps Latini nominis erat, {i fame credimus, ab Ulyffe deaque Circe oriundus: ) ei Mamilio filiam nuptum dat; perque eas nuptias multos fibi cognatos amico(que ejus conciliat. : CAP. L. Jam magna "Tarquinii auctoritas inter Latinorum proceres erat, quum in diem certam, ut ad lucum Feventine conveniant, indi- cit; offe, que agere de rebus communibus velit. Conveniunt frequentes prima luce. Ipfe Tar- quinius diem quidem fervavit, fed paulo an- tequam fol occideret, venit. ^ Multa ibi tota die in concilio variis jactata fermonibus erant. Turnus Herdonius ab Aricia ferociter in ab- fentem Tarquinium erat invectus; Haud mi- vum ejfe, Superbo ez (g) inditum- Rome cogno- en, (jam enim ita clam quidem mutffitantes, vulgo tamen eum appellabant) an quicquam Juperbius effe quam Iudzicavi fic omne nomen La- tinum? principibus longe ab domo excitis, ipfum qui concilium indixerit, non ade]fe. Tentari pro- feto patientiam, ut fi jugum acceperint, obnoxios premat. Cui enim non apparere, afetare eum imperium in Latinos? Quod fi fui bene credide- vint cives, aut fi creditum illud fF non raptum parricidio fit, credere QF Latinos (quanquam ne fic quidem aliemigeue) debere. Sin fuos ejus pe- niteat (quippe qui alii fuper alios trucidentur, ex- ulatum eant, bona amittant) quid [bei melioris Latinis portendi ? fi fe audiant, domum fuam quemque inde abituros. Neque magis obfervatu- vos diem concilii, quam ipfe, qui indixerit, obfer- vet. Hæc atque alia eodem pertinentia fedi- tiofus facinorofufque homo, hifque artibus o- pes domi nactus, quum maxime diflereret, intervenit Tarquinius. IS finis orationi fuit. Averfi omnes ad Tarquinium falutandum. Qui, filentio facto; monitus à proximis uż purgaret fe, quod id temporis veniffet, difceptato- vem ait fe famtum inter patrem ک۹󰾯 filium. Cura reconciltandi eos in gratiam, moratum effe. Et quia ea ves exemifet illum diem, poftero die aflu- rum; que conftituifet.. Neid quidem ab Tur- no (D) tuliffe tacitum ferunt. Dixiffe enim, nullam breviorem effe cognitionem, quam inter patrem eg fium, paucifque tranfigi verbis poffe: ni pareat pairi, habiturum infortunium effe. CAP. LI. Hec Aricinus in regem Roma- numincrepans, ex concilio abiit. Quam rem Tarquinius aliquanto; quam videbatur, ægrius ferens, confeftim Turno necem machinatur, ur eundem terrorem, quo civium animos do- miopprefferat, Latinis injiceret. Er quia pro imperio palam interfici non poterat, oblato falfo crimine infontem oppreflit. Per adver- {æ factionis quofdam Aricinos, fervum (7) Tur- ni auro corrupit, ut in diverforium ejus vim magnam gladiorum inferri clam fineret. Ea quum una nocte perfecta effent; Tarquinius, C3 5 | 017 pa- (f) al. O&avo. (gØ) al. ei (d) al. fle&tenti. al. fle&ens carpentum. (e) al. primoribus. (————————— A LIBER I. fanguis, quum femianimi regio comitatu do- mum fe reciperet, perveniflerque ad fum- mum Cyprium vicum, ab iis, qui miffiab Tar- inter- quinio fugientem confecuti erant; interficitur.󰾰 وم Creditur, quia non abhorret à cetero fcelere,󰾰 ا5 admonitu Tullie id factum. | Carpento certe (id qued fatis conftat) in forum invecta, nec réverita coetum virorum , evocavit virum è curia: regemque prima appellavit. A quo fa- ceffere juffa ex tanto tumultu; quum fe domum reciperet, perveniffetque ad fummum Cypri- um vicum, ubi Dianium nuper. fuit; flecten- te (d) carpentum dextra in. Virbium clivum, utin collem Efquiliarium eveheretur و󰾯 refti- tit pavidus, atque inhibuit frenos is qui ju- menta agebat, jacentemque dominæ Servium Tullie impie- trucidatum oftendit. Fædum, inhumanum- mu, queinde traditur fcelus; monumentoque lo- cus eft: Sceleratum vicum vocant, quo amens, agitantibus furiis fororis ac viri و󰾯 ' Tullia per patris corpus carpentum egifle fertur: par- temque fanguinis ac cedis paternae cruento vehiculo , contaminata ipfa refperfaque; tu- liffe ad penates fuos, virique fui: quibus ira- tis; malo regni principio fimiles propediem „exitus fequerentur. Servius Tullius regnavit annos quatuor & quadraginta; ita ut bono et- iam , ١ moderatoque fuccedenti regi diffi- cilis eemulatio effet. Ceterum id quoque ad gloriam acceífit; quod cum illo fimul jufta ac legitima regna occiderunt. ldipfum tami mi- te ac tam moderatum imperium, tamen, quia unius effet; deponere eum in animo habuiffe quidam auctores funt , ni fcelus inteftinum liberandæ patrie confilia agitanti intervenif- 16 ۱ Servii laus, Tarquinius fuperbus re- ` gnat. U. C. an. 219. Ol. 61. a. G. N, 534. t. CAP. XLIX. Inde (5 L. Tarquinius regna- re occepit, cui Superbo cognomen facta indi- derunt, quia focerum gener fepultura prohi- buit; Romulum quoque infepultum perife dicti- tans: primorefque patrum, quos Servii rebus faville credebat, interfecit. Conífcius deinde male quaerendi regni ab fe ipfo adverfus fe exemplum capi polle, armatis corpus circum- fepfit. Neque enim ad jus regni quicquam prater vim habebat: ut qui neque populi juf- ads regnum fü; neque auctoribus patribus regnaret. Eo 2 accedebat, ut in caritate civium nihil fpei re- E ponenti, metu regnum tutandum effet: quem ut pluribus incuteret, cognitiones capitalium rerum و󰾯 fine confilüs per fe folus exercebat: perque eam caufam- occidere, in exilium a- gere, bonis multare poterat: non fufpectos modo aut invifos و󰾯 fed unde nihil aliud quam. predam fperare poffet. Ita patrum precipue numero imminuto, ftatuit nullos in patres le- gere; quo contemptior paucitate ipfa, ordo effet: minufque per fe nihil api indignaren- tur. Hic enim , regum primus, traditum à prioribus (e) morem de omnibus fenatum confulendi folvit. | Domefticis confiliis rem- publicam adminiftravit. Bellum, pacem; fœ- dera, focietates per fe ipfe , cum quibus vo- luit, injuffü populi ac fenatus fecit; diremit- 1 (*) L. Tarquinius) Cognomine fuperbus, feptimus Romanorum Kex & ultimus, in Numifinate Tab. VIII. num. §: ex BEGERI fen- * tentia, fed ut ipfemet fatetur, fragili, confpicitur, T ۱۲ ۷۰۱۲ (6 E CAP. LIII. Nec ut injuftus in pace rex, ita dux belli pravus fuit. Quin ea arte eequaffet fuperiores reges, ni degeneratum in aliis, huic quoque decori offecifle. | Is primus Vol- {cis bellum in ducentos amplius poft fuam æta- tem annos movit: () Sueflamque Pometiam ex his vi cepit. Ubi quum divendira preda 25 UE E UL󰾰 ۳۳ موی paulo ante lucem accitis ad fe principibus La-󰾰 tinorum, quafi re nova perturbatus; moram󰾰 fuam boflevmam, velut Deorum quadam providen-󰾰 zia illatam, ait, faluti fibi atque illis fuiffe. Ab󰾰 Turno dici fibi 3 primoribus populorum parari󰾰 necem, ut Latinorum folus impertum teneat. Ag-󰾰 greffurum fuiffe hefterno die in concilio. Dila-󰾰 Pellum cim Volfcis. U. C. an, 251, 0164 a. C.N, 223 ید ہم quadraginta (k) talenta argenti aurique recc- piffet; (/) concepit animo eam amplitudinem Jovis templi, que digna deum hominumque rege, quae Romano imperio, que ipfius etiam loci majeftate effet. Captivam pecuniam in sedificationem ejus templi fepofuit. —Exce- pit deinde eum lentius fpe bellum, quo Ga- bios propinquam urbem nequicquam vi ador- tus, quum obfidendi quoque urbem fpes pul- fo à moenibus ademta eflet; poftremo mini- me arte Romana, fraude ac dolo aggreffus eft. Nam quum velut pofito bello, fundamentis templi Jaciendis, aliifque urbanis operibus in- tentum fe effe (imularet; Sextus filius ejus, qui minimus ex tribus erat, transfugit ex compo- fito Gabios, patris in fe fzvitiam intolerabi- - lem conquerens; Fam ab alienis im fuos vevtiffe Jeperbiam: -$F liberorum quoque eum frequentie tedere, ut quam in curia folitudinem fecerit, do- mi 1 pa ne quam fiirpem, ne quem he- vedem vegni relinquat. Se quidem inter tela ac gladios patris elapfum , mibil ufquam. fibi tutum, nifi apud hoftes L. Tarquinii credidife. Nam, ne errarent, manere (m) his bellum, quod pofi- zum funuletuv : eg per occafionem eum incautos. Quod fi apud eos fupplicibus locus non fit, pererraturum fe omne Latium: pulfum- que Je inde, Folfcos ئ󰾯 Equos, $F Hernicos pe- titurum: domecad eos perveniat, qui à patrum crudelibus atque impiis Juppliciis tegere liberos fci- ant. Forfitan etiam ardoris aliquid ad bellum, armaque [e adverfus fuperbifimim regem ac fe- vocifjmum populum (2) inventurum. - Quum, fi nihil morarentur, (o) infenfüs ira porro in- de abiturus videretur ; benigne ab Gabinis excipitur. Ñerant mirari, fi qualis im cives, qualis in focios, talis ad ultimum in libe- ros effet. In fe ipfum. pofiremos fævitrum, fi alia (p) defint. Sibi vero gratum adventum ejus effe: futurumque credere brevi, ut, illo adjuvante, ab portis Cabinis fub Romana menia bellu trans- | feratur. : CAP. LIV. Inde in concilia publica adhi- beri. Ubi quum de aliis rebus affentire fe vete- vibus Gabims diceret, quibus he notiores effent ; ipfe identidem beili auctor effet; in eo fibi præci-: puam prudentiam afumere, quod utriufque populi vires noffet, [cirezque invifam profecto fuperbiam. regiam civibus effe, quam ferre ne liberi quidem poruiffemt. Ita quum fenfim ad rebellandum primores Gabinorum incitaret, ipfe cum prom- tiflimis juvenum prædatum atque in expedi- tiones iret, & dictis factifque omnibus ad fal- lendum inítructis, vanaaccrefceret fides; dux ad ultimum belli legitur. — Ibi quum, inícia multi- (0) al. mo- 1. junioribus Latinorum و󰾯 u ex federe die cevta ad: Qui (D al. refeciffet. — (m) al. imminere. - (7) al. patrem. zam vem effe, quod auftor concilii abfuerit, quem maxime peteret. Inde ilam abfentis tmfeétatio- nem effe natam, quod morando [pem defiituerit. Non dubitare, fi vera deferantur, quim prima lu- ce, ubi ventum in concilium fit, zuflruélus cum conjuratorum manu; armatufque venturus fit. Di- ci gladiorum ingentem munerum efè ad eum con- vethun. Id vanum necne fit, extemplo [cive pof- fe. Rogare eos, ut inde fecum ad Turnum veni- ant. Sufpectam fecit rem, & ingenium Tur- ni ferox, & oratio hefterna, & mora Tarqui- ni; quod videbatur ob eam differri cades potuiffe. Eunt inclinatis quidem ad creden- dum animis, tamen nifi gladiis deprehenfis, cetera vana exiftlimaturi. Ubi eft eo ventum, Turnum ex fomno excitatum circumíiftunt cuftodes ;; comprehenfifque fervis, qui carita- te domini vim parabant, quum gladii abditi ex omnibus locis diverticuli protraherentur; Turus indi- enimvero manifefta res vifa, inje&teeque Tur- &a caula nei no catene; & confeftim Latinorum conci- datur, : ۱ 1 s lium magno cum tumultu advocatur. {bi tam atrox invidia orta eft, gladiis in medio pofi- tis, ut indicta caufa; novo genere lethi, deje- étus ad caput aque Ferentinæ , crate 6> injecta, faxifque congeftis, mergeretur. CAP. LII. Revocatis deinde ad concilium Latinis, Tarquinius, collaudatifque qui Tur- num novantem res pro manifefto parricidio Tarquiniad merita poena affeciffent, ita verba fecit: ۵ يي󰾯 oi quidem fe vetufto jure agere; quod quum omnes Latim ab Alba oriundi jint, in eo federe tenean- tur, quo ab Tullo ves omnis Albana cum colonis: fuis in Romanum cefferit imperium: Ceterum fe utilitatis id magis omnium caufa ceñfere, ut re- movetur id fedus : fecundaque potius fortuna po- puli Romani, ut participes Latini fruantur, quam urbium excidia, vaftationefque agrorum, quas An- co prius, patre deinde fuo regnante, perpeffr fint, Jemper aut expe&lent, ant patiantur. Haud dif- ficulter perfuafum Latinis, quanquam in eo federe fuperior Romana res erat. Ceterum & capita nominis Latini flare; ac fentire cum rege videbant; & Turnus fui cuique pericu- li; 11 adverfatus effet, recens erat documen- . Fædus cum tum. du Ita renovatum feedus, indictumque Latinis, lucum Feventine armati frequentes ade ent. ubi ad editum Romani regis ex omnibus po- pulis convenere: ne ducem fuum; neve fe- cretum imperium, propriave figna haberent, Manipulos ci- mifcuit manipulos ex Latinis Romanifque, ut: yum &fodo- ex binis fingulos faceret, binofque ex fingu- um mifcet, `}. OV a S E 1 : lis. Ita geminatis manipulis, centuriones im- pofuit. (k) al. quadringenta. verentur. (p) al. ala. M M (* ~ : رش󰾯 1 $ D 5 پا یچ󰾯 1 : (9) Sueffunqué Pometiam) Dicitur Sueffa Pometia ad differentiam Sueffr Aruncz vel Auruncz. Prior urbs erat in terra Volfco- rum, à qua Pomptinus ager ubi hodie S, Pietro in Statu Ecclefiaftico, & adícribitur illi nummus Tab. VIII, num. 6. Her- 1 í Pofterior urbs fita erat in terra Aufonum è in Regni Neapolitani Terra laboris (terra di Lavoro) illique tru- culis enim & Mercurii ( quorum effigies refert) cultus in Latio antiguifimus fuit ; quious certi Aurunci dicebantur, hodie nomini urbs eft Seffa buitur nummus Tåb. IX, num. r. ob Minotáuram, qui in Neapolitano non folum, fed etiam aliis hujus tra&tus urbibus, ca- . rundemque numifmatibus communis cft, ظ EE ua چ چچچچ سر ےں󰾯 E 1 سیت مت تس سی رش شش رپ ہچ چچجچڈچج چچ شش سشٹٹ 6 ہے شک󰾯 ج ےہ ےا󰾯 کپ ہمہ -س سح ت٣ بت جح󰾯 ESS جح سس سس رس سر سح󰾯 En E mU فسب سس سس سح󰾯 4 ٹڈ ںہ󰾯 cel سس تسس سح سر󰾯 س󰾯 حم ف اش جچسےہ سے سد سه سے س󰾯 ھج ےمم شس ہس ج󰾯 I |󰾰 معد عمد بخص | | لک > M0"󰾰 7 / T󰾰 É t i󰾰 Ca 4󰾰 ANSA T 1󰾰 WANY󰾰 3 S󰾰 ینک را (UU rt󰾰 E NN 2»󰾰 A FANNY󰾰 UR󰾰 | UNS󰾰 ۱ ۱ 1 7 ۱ زار 8 Y󰾰 iN󰾰 N󰾰 : ۱ N󰾰 ۳ 1 Ih󰾰 " 0 y^ `󰾰 7 ۱ / / SW󰾰 5 ۱ |l ۱ SNY󰾰 SS󰾰 ۱ 1 یں ا NN󰾰 1 1 à󰾰 نی Tarquinii Q- pera. Portentum, 1 Cujus caufa Delphos mit- tit, přofeđti. Comes his additus, 9 L. Junius L. Junius Bru- T 1 : ttis. Ejus ingeni- um, 23 Que vifa fpecies, avcem eam impera caput- que verum fore portendebat. Idque ita cecine- re vates; quique in urbe erant, quofque ad eam rem confultandam ex Etruria acciverant. Augebatur ad impenfas regis animus. Itaque Pometinze manubiæ, que perducendo ad cul- men operi deftinatee erant; vix in fundamenta fuppeditavere. Eo mapis Fabio, pra&terquam quod antiquior eft, crediderim, (7) quadraginta ea fola talenta fuiffe; quam Pifoni, qui qua- draginta millia pondo argenti fepofita in eam rem fcribit; (v) fummam pecuniz, neque ex unius tum urbis preeda Ífperandam & nullius, ne horum quidem magnificentize operum fun- damenta non exfüperatüram. ۱ 0 . CAP. LVI. 10:60:09 perficiendo templo, fabris undique ex Etruria accitis, non pecu- nia folum ad id publica eft ufüs, fed Operis etiam ex plebe, qui quam haud parvus & ipfe militie adderetur labor ; minus tamen plebs Bravabatur, fe templa deum exedificare ma- nibus fuis: qua pofthac & ad alia, ut fpecie minota, fic libera aliquanto majoris, tradu- cebatur opera: foros in circo faciendos, cloa- camque maximam receptaculum omnium pur- Bamentorurm urbis fub terram agendam : qui- bus duobus operibus vix nova hec mapnifi- centia quicquam adequare potuit. His labo- ribus exercita plebe, quia & urbi multitudi- nem, Ubi ufus non effet, oneri rebatur effe : & colonis mittendis occupari latius imperii fi- nes volebat; Signiam Circeiofque colonos mi- lit: prifidia urbi futura terra marique. Hæc agenti, portentum terribile vifum, anguis ex columna lignea elapfus, quum terrorem fu- gamque in regiam feciffet , ipfius Regis non tam fübito pavore perculit peus, quam an- xis implevit curis. Itaque quum ad publica prodigia Etrufci tanrüm vates adhiberen- tur, hoc, velut domeftico و󰾯 exterritus vifa (*) Delphos ad maxime inclytum in terris o- raculum mittere ftatuit. Neque refponfa for- tum ulli alii committere aufüs, duos filios per ignotas ea tempeftate terras, ipnotiora maria, in Greciam mifit Titus & Aruns templi dicitur apparuiffe, Brutus, Tarquinia forore regis natus, juvenis longe alius ingenio quam cujus fimulationem induerat, Is quum primores civitatis, in qui- bus fratrem fuum ab avunculo interfectum au- diffet; neque in animo füo quicquam regi ti- mendum, neque in fortuna concupifcendum relinquere ftatuit: contemtu tutus effe, ubi in jure parum præfidii effet. Ergo ex induftria factus ad imitationem ftultitiæ, quum fe fua- que prædæ effe regi fineret, rui quoque haud abnuit cognomen : ut fub ejus obtentu cognominis, liberator ille populi Romani ani- mus, latens opperiretur tempora fua. (s) Is tum ab T'arquiniis ductus Delphos, ludibrium verius (2 al aperi- qui & veteres cognominati, memoriam, : tæ dextris fuper aram accenfam fuem te- R. QUUM GABINIS, Conf, MEDIOBARB. 1, € Mi. Oraculum fuum tanquam totius terrarum Orbis celeherri- IX. num, 4+ LIBER 1. haud per ambages و󰾯 Inter principia condendi hujus (r) al. quam fümmam, quia fummam, quia fumma, quem in perpetuam Antifliorus, quod Antiftiorum Gens à Gabiis oriunda‘ effet, cudi curavit, in quo duw figüre velatz nentes apparent, eum hac Infcriptione: C. ANTISTIUS. VETUS. FOEDUS P. ستيب multitudine quid ageretur, prælia parva inter Romam Gabiofque fierent, quibus plerumque Gabina res fuperior effe: tum certatim fum- mi infimique Gabinorum Sex. Tarquinium dono deum fibi miffüra dücem credere, A- pud milites vero obeundo pericula ac labores, pariter predam munifice largiendo tanta ca- ritate efle; ut non pater Tarquinius potentior Rome, quam filius Gabiiseffet, Itaque poft- quam fatis virium collectum ad omnes cona- tus videbat: tum è fuis unum fcifcitatum Ro- mam ad patrem mittit, guidnam fè facere vel- let? quandoquidem w omnia unus Gabiis poflit, ei dii dediféwt. Huic nuntio, quia, credo, dubiæ fidei videbatur, nihil voce refponfum elt. Rex velut deliberabundus, in hortum æ- dium tranfit; fequente nuntio filii : ibi inam- bulans tacitus و󰾯 fümma papaverum capita di- citur baculo decuffiffe, . Interropando; exfpe- &andoque refponfüm nuntius fellus, ut re im- perfecta; redit Gabios, quee dixerit ipfe, quæ- que viderit, refert. Sentra, feu odio, Jeu fa- perbia infita ingenio, nullam eum vocem enfe. sexto ubi quid vellet.parens و󰾯 quidve præci- peret tacitis àmbapibus, patuit; primores ci- vitatis و󰾯 criminando alios apud populum, a- lios fua ipfos invidia opportunos interemit. Multi palam: quidam; in quibus minus fpe- ciofa criminatio erat futura; clam interfecti. Patuit quibufdam volentibus fuga, aur in exi- lium acti funt; abfentiumque bona juxta átque interemtorüm divifa fuere, Larpitionis inde preedeeque & privati dulcedine commodi, fen- ^t malorum publicorum adimi, donec orba confilio auxilioque Gabina res, regi Romano fine ulla dimicatione in manum traditur. $e CAP. LV. (*) Gabiis receptis, Tarquinius pacem cum Z/Equorum pente fecit: fcedus cum Tufcis renovavit Inde ad negotia ur- bana animum «convertit. Quorum erat pri- mum; ut Jovis templum in monte "Tarpejo, monumentum regni fui nominifque relinque- ret: Tarquinios reges ambos, patrem vovifle, filium perfeciffe, Et ut libera à ceteris reli- gionibus area effet tota Jovis, templique ejus quod inzdificaretur; exaugurare fana facella- que ftatuit; que aliquot ibi à Tatio rege pri- mum in ipfo difcrimine adverfus Romulum pugnæ, vota, confecrata, inaugurataque poft- ea fuerant. operis, níóvifle numen ad indicandam tanti imperii molem traditur deos. Ngm quum o- mnium facellorum exaugurationes admitterent aves, in Termini fano non addixere. - Idque omen aupuriumque ira acceprum eft, 707 10- tam Termini [edem , unumque eum deorum non evocatum [acratis fibi finibus, firma 26ھ󰾯 cunéla portendere. Hoc perpetuitatis auípicio accepto; fecutum aliud magnitudinem impe- rii portendens prodigium eft. Caput huma- num integra facie aperientibus fundamenta (4) al. quadringenta. retur tempore fuo. Deepan Intesa 00 -= (€) Gabiis receptis) Hucpertinct Caji Antitti denarius arg. pag. 36. Vid. Denarius Tab, IX, num. 2. (*) Delphos) Delphii rariffimo in Senioris Faufling nummo A. , mum expreffere, Vid, Tab, IX. num. 3. ("*) L. Junius Brutus) Vultum Bruti Romanz Libertatis Vindicis ac Reftitutoris exhibet Tab, Sexti ad Tar- quinuni nun- us. Sextiia Gabi- ÜS tyrannis. Gabinį parent Regi Roma- - Ao, / U.C. an.242. Ol. 67. a, C, N, ۰ 5.0187 Capitolini Jo- vis zdes. U.C. an.228. Ol, 66. ۰ N. $15, Prodigium. دص له dens, poftquam fatis omnia tuta circa, {Opi tique omnes videbantur, ftricto gladio ad dor- Quum pavida. ; è fomno mulier, nullam opem prope 7 mientem Lucretiam venit, finiftraque manu mulieris pectore oppreffo, Tace Lucretia, in- quit, Sextus Tarquinus fum, ferrum in manu eft: moriere, fi emiferis vocem. imminentem videret , tum Tarquinius fateri amorem, orare, mifcere precibus minas, Ver- fare in omnes partes muliebrem animum. |. U- . Qu vocat pa. trem & yi- rum, bi obftinatam videbat; & ne mortis quidem metu inclinari; addit ad metum. dedecus. Cum mortua jugulatum fervum nudum pofiturum, ait, ut in fordido adulterio necata dicatur. Quo terrore quum. viciffet obftinatam pudicitiam velut victrix libido, profe&ufque inde Tar- quinius ferox expugnato decore muliebri eflet; Lucretia moefta tanto malo, nuntium Romam eundem ad patrem, Ardeamque ad virum mit- tit, ur cum fingulis fidelibus amicis veniant: ita fatto maturatoque opus efè: vem. atrocem incidif- fe- Sp. Lucretius cum P. Valerio Volefi (y) fi- lio, Collatinus cum L. Junio Bruto venit; Lucretiam fedentem ' cum quo forte Romam rediens و󰾯 ab nuntio u- Xoris erat conventus. motam in cubiculo inveniunt. Adventu fuo- rum lacryme oborte. Quærentique viro, Satin, [alve 2 Minime, inquit, quid enim [alvi eft mulieri amiffa pudicitia 2 Fefligia viri. alieni; Collatine , in leto funt tuo. | Ceterum corpus eft tanum violatum, animus infous, Mors teftis e- vi. Sed date dextras fidemque, baud impune a- dultero fore. Sextus efi Tarquinius, qui hoftis pro bofpite, priore nocte vi armatus mibi fibique, fi vos vivi efiis, peftiferum hinc abffulit gaudium. - Dant ordine omnes fidem: confolantur ægram A animi, avertendo noxam ab coacta in auéto- ` Sibique more, tem confa- fcit. Brutus 5 conjutationis in Tatquimos, al. Tentata res eft primum, fi primo impetu. mium Su um forma; rum fpe- 5 interjetlis dicbus, Sex- 24 T. LVM DEC. I. verius quam comes , aureum baculum inclu- fam corneo cavato ad id baculo tulifíe donum Apollini dicitur, per ambages effigiem ingenii fui. . Quo poftquam ventum eft, perfectis pa- tris mandatis, cupido inceffit animos juvenum; fcifcitandi ad quem corum regnum Romanum effet venturum. Ex infimo fpecu vocem redditam ferunt: imperium fummum Rome habebit , qui veflyum primus, à juvenes, o[culum matri tulerit. Tarquinii, ut Sextus qui Rome relictus fue- rat, ignarus refponfi, experíque imperii cflet; rem fumma ope taceri jubent; ipfi inter fe uter prior, quum Romam rediffet; matri oculum daret, forti permittunt. Brutus alio ratus fpe- Gare Pythicam vocem, velut fi prolapfus ce- cidiffet terram ofculo contigit: fcilicet quod ea communis mater omnium mortalium effet. Reditum inde Romam, ubi adverfus Rutulos bellum fumma vi parabatur. — CAP. LVII. Ardeam Rutuli habebant, gens ut in ea regione atque in ca cetate ; divitiis præ- pollens. Eaque ips caufa belli fuit, quod rex Romanus tum ipfe ditari, exhauftus magnifi- centia publicorum operum, tum præda deli- nire popularium animos ftudebat 5. præter ali- am fuperbiam regno infeftos etiam, quod fe in fabrorum minifteriis, ac fervili tamdiu ha- bitos opere ab rege indignabantur. Tentata res eft primo, fi impetu (s) capi Ardea poffet. Ubi id parum procetlit; obfidione munitioni- bufque ccepri premi hoftes. In iis ftativis, ut fit; longo magis quam acri bello, fatis liberi commeatus erant: primoribus tamen magis, quam militibus. Regii quidem juvenes inter- dum otium conviviis comeffationibufque inter fe terebant.. Forte potantibus his apud Sextum Tarquinium, ubi & Collatinus coenabat Tar- quinius, Egerii filius, incidit de uxoribus mentio: fuam quifque laudare miris modis. maritus comiter invitat 4 juvenes. I Sextum "Tarquinium mala libido Lucretie 1 vim ftuprande cap "um for E منم󰾯 caftitas incitat., E éturno juvenili lu CAP. LVI. Pa tus Tarquinius, infcio Collatino, cum comi- te uno Collatiam venit. Ubi exceptus beni- ne ab ignaris confilii; quum poft cenam in ofpitale cubiculum dedu&us effet: amore ar- caftra redeun Gyak Tentata res eft, fi primo impetu. (2) al lufuque. - (u) al. ۷۵ Oraculum, Bruti 1+ Bellum cum Rutulis, Contentio de uxoribus. Sextus Tar- quinius vim infert Lucre- tix. U: C, 211,242. 91.67. a. C. N. 511, LIBER L 3s hock ا󰾯 aaa D dinem perpulit, ut imperium regi abroparet; exulefque effe juberet L. Tarquinium cum conjuge ac liberis. Ipíe junioribus ,. qui ul- tro nomina dabant, leis armatifque,. ad concitandum inde adverfus regem exercitum, Ardeam in caftra eft profe&tus : imperium in urbe Lucretio, prefecto urbis jam ante ab re- ge inftituto , relinquit. Inter hunc tumul- tum Tullia domo profugit: execrantibus qua- cunque incedebat, invocantibusque parentum furias viris mulieribufque. ۱ CAP. LX. Harum rerum nuntiis in caftra perlatis ; quum re nova trepidus rex pergeret Romam ad comprimendos motus , flexit viam Brutus (fenferat enim adventum ( ne obvius 116161 eodemque fere tempore; diverfis iti- neribus, Brutus Ardeam, Tarquinius Ro- mam, venerunt. Tarquinio clau(e PORE) Tarquinii ex- . exiliumque indictum: liberatorem urbis 3 læ mar : ta caftra accepere; exactique inde liberi repis. OI A C. Duo patrem fecuti رب مھ󰾯 qui exulatum Cûre N. 516. in Errufcos ierunt, Sextus Tarquinius, Ga- ` bios, tanquam in fuum regnum profectus, ab ultoribus veterum fimulatum, quas fibi ipfe ceedibus rapinifque conciverat, eft interfectus. L. Tarquinius Superbus regnavit annos quin- que & viginti. Regnatum Roma ab condita urbe ad liberatam annos ducentos quadragin- ta quatuor. Duo coníules inde comitiis cen- PRIMI CON - turitatis à praefecto urbis ex commentariis Ser- 0 vir Tullii creati funt; L. Junius Brutus, oi67.a C. & L. Tarquinius Collatinus. en OTA. Romanos deceret; arma capiendi adverfus hoftilia aufos. Perociflimus quifque juvenum cum armis voluntarius adeft. Sequitur & ce- tera juventus. Inde pari præfidio relicto Col- latiæ ad portas , cuftodibufque datis, ne quis eum motum regibus nuntiaret; Ceteri armati, duce Bruto, Romam profecti. Ubi eo ven- tum eft, quacunque incedit armata multitu- do, pavorem ac tumultum facit. Rurfus ubi anteire primores civitatis vident, quicquid fit, Populus Ro- haud temere effe rentur. Nec minorem mo- manusin Ta- tun - animorum Romse. tam atrox res facit, du. quam Collatiz fecerat. Ergo ex omnibus lo- cis urbis in forum curritur. Quo fimul ven- tum eft, praeco ad tribunum Celerum, in quo tum magiftratu forte Brutus erat, populum advocavit Ibi oratio habita, nequaquam ejus pectoris ingeniique, quod fimulatum ad eam diem fuerat, de vic libidine Sexti Tar- quini, de flupvo infando Lucretie eg mifevabili Cede, de orbitate Tricipitini, cui morte filiæ cou- Ja mortis indignior ac miferabilior effet. Addi- ta fuperbia ipfius vegis, miferiæque eg labores ple- bis in fofas cloacajque exhauriendas demev[a. Romanos bomines, viétores omnium circa populo- rum, opifices ac lapicidas pvo bellatoribus factos. indigna Servii Tullii regis memorata cædes, tg invctha corpori patris nefando vehiculo flia: in- vocatique Ultores parentum dii. His atrociori- bufque, credo, aliis, quae prefens rerum in- : dignitas haudquaquam relatu fcriptoribus fa- cilia fübjicit; memoratis; incenfam multitu- N z Subjicimus hic L,.8, ex Cl. JOANNIS DUJATII Editione Titi Livii in ufum Sereniffimi Delphini geminum Veteris Romz ty- pum. Quontüm alter urbem exhibet, qualem Romulus moriens reliquit ; alter qualem primi Confüles acceperunt, aut intra annum conkiture Reip. viderunt. Hinc apparebit, ex quam tenuibus initiis, in quantam magnitudinem intra duo fcgme facu- ia, urbs xterna creyerit, Vid. Tab, XII, & XIII. ا󰾯 : 26 | T. LIVII DEC. L UM 8 NNN 0 M EPITOME LIBRI II. ١ U TUS M MU ad[lrinxit, neminem regnare Rome pa[Jurum > Tarquinium uum propter affinitatem Tavquimorum Jufpetium , coëgit confulatu fe ab- : agrum Marti con[ecravit : qui CAM- PUS MAR TIUS nominatus efl. A4dolefcemtes nobiles, in quibus fuos quoque 7 fororis (a) filios, quia conjuraverant de vecipiendis regibus , fecuri percuffit : fervo indici - cui Findicius no- men fuit, libertatem dedit: ex cujus nomme vindi&ta ef? appellata. Quum adverfus veges, qui con- trattis F'eyentium ey 1۷ copiis bellum intulerañt, exercitum duxiffet y in acie cum Arun- te filio Superbi commortuus eff : eumque matrone 774 luxerunt. ۰ P. F'alerius conful legem de pro- vocatione ad populum tulit. Capitolium dedicatum eft. :×0ط󰾯 vex Clufinorum, bello pro Tarqui- piis fufcepto, quum ad Faniculum venifet, me Tiberim tranfiret, virtute Coclitis Horatii prohibitus eft; qui, dum alii pontem [ublicium vefcindumt , folus Errujcos fuftinuit: 9 ponte rupto , ۷ f in flumen mifit, eg ad fuos tranavit. Alterum acce[[rt virtutis exemplum à Mucio: qui, quum ad fe- vieudum Porfenam caftra hoftium intvaffet ; occifo [cviba y. quem regem effe putabat, comprehenfus, im- pofitam altaribus manum و󰾯 în quibus Jacrificatum erat, exuri pafus efi : dixitque tales trecentos effe comatos in mortem ipfius regis. Quorum admiratione coactus Porfena pacis conditiones ferre, bel~ lui omifit , acceptis ob ibus. Ex quibus virgo una Clelia, deceptis cuftodibus, per Tiberim ad fuos zragavit: eg quum reddita effet Porfene; honorifice vemiffa , equefivique ۵ donata ef. Ap. Claudius ex Sabinis Romam transfugit : ob hoc Claudia tribus 0 efr. Numerus tribuum amplia- tus eft, ut effent viginti una. Adverfus Tarquinium Superbum cum. Latigorum exercitu. bellum infe- rentem; A. Poflumius ditator. profpere pugnavit apud lacum Regillum. Plebs, quum propter nexos ob «s alienum, Sacrum-in montem fecefifer, confilio Menem "grippe à [editioue vevocata ef. 1- dem Agrippa quum deceffiffot, propter paupertatem publico impendio elatus efi. Tribuni plebis quin- que creati Junt. Oppidum Folfcorum Corioli captum efè virtute, €g opera Cu. Marcii, qui ob. boc Coriolanus vocatus ef. Tib. Atinins , vir de plebe, quum in vifu admonitus effet , ut de quibufdam veligionibus ad Senatum pevfevvet , کا󰾯 neglexiffer, amilfo filio, debilis faus , pofteaquam delatus. ad Senatum le&lica , eadem tlla indicaverat, ue ue recepto, domum vevevjus efr. Quum Cn. May- cius Coriolagus , qui in exilium erat pulfus, dux Folfcorum fatus, exercitum hoftium urbi Rome - admoviffet, یئ󰾯 mifi ad eum primum legati, poftea facerdotes fruftra deprecati effent, ne bellum patrig inferret: Veturia mater, GF. F'olumma uxor smpetraverunt ab eo, ut recederet. Lex agraria pri- mum lata efl. Sp. Cafius confularis, regni crimine damnatus eft , necatufque. Oppia virgo ےی(󰾯 lis ob inceflum viva defoffa eff. Quum vicini hoftes Kejentes, incommodi magis, quam graves effent, familia Fabiorum id bellum gerendum depopofciż, mmifitque în id trecentos fex armatos: qui ad Creme- "yam ad unum ab boflibus ceft funt : uno tmpubere domi 1011410. Appius Claudius conful, quum ad- verfus Volfeos contumacia exercitus male pugnatum effet, decimum quemque militum fufte pevcufft. Res preterea adverfum. F'olfoos, eg Equos ئ󰾯 Kejentes, G feditioues titer Parres plebemque con- 711161 ۱ M Tg rT Collatimum collegam wem Targu dicare, $F civitate cedere: bona regum divipi Juipt ^ QUE ULL. o o | “t quia quaedam publica facra per ipfos . „reges factitara eranr,.necubi (e) regum def de- . rium effer, regem fàcrificulum creant. Id fa- -.cerdotium pontifici fübjecere, ne additus no- mini honos aliquid libertati, cujus tunc prima Kex Sacrif- CU uds, nomen invifum Nomen Tar- quiniorum -3nyifum, Golfatinus abdicat fe Confulatu, Sufficitur T, Valerius, U: G.242. Ol. 67,a.C.N., $10. Jd Jumma ope tuendum. ne fic duplicatus terror - 27 T سد سحت 3 Tz󰾰 : > 7 LIBER IL. i € — DECADIS PRIME, . LIBER SECUNDUS. 8 CAP. II. Rerum deinde divinarum labia cura. Et ;,erat cura; officeren Ac nefcio an nimis undi- que eam minimis quoque rebus muniendo, modum eXceflerint. | Confülis enim alterius; Jnitium à Prifto fatum. Reenaff deinde Ser- Ü Ne intervallo quidem fato. obli- velut hereditatem gentis, [celere ac vi repetilfe. Tulfo Superbo, penes Collatinum imperium effe. ۸۷۹/۵2۷۵ Tarquimios privatos vivere. Non place- ve nomen. Periculofum libertati eff. Hic pri- mo fenfim tentantium animos fermo per totam civitatem eft datus, folicitamque fufpicione ple- bem Brutus ad concionem vocar. . Ibi omni- um primum jufiurandum populi recitat. Ne- 1111116112 vegnare paffuros, mec effe Rome unde >? viculum libertati foret. efe: neque ullam vem que eo pertineat; conte- mnendam. : Invitum [e dicere bominis caufa: uec dicum fuiffe, ni ۵۹ 16701/116 vinceret. Non credere populum Romanum, folidam liberta- Fem recuperatam effe. Regium genus, regium no- men, non folum in civitate, fed etiam in imperio effe. Id oficere, id obflave libertati, — Hunc tu, inquit, zua voluntate, L. Ti arquini, vemove me- tum. Meminimus, fatemur, ejecifli reges. Abfol- ve beneficium tuum. Aufer binc Vegium BOMEN. Res tuas tibi non folum reddent cives tui au&tove me: fed, fi quid deeft, munifice augebunt. Ami- cus abi. Exonera civitatem vano forfitan metu. Jta perfuafum eft animis, cum gente Tarquinia regnum hinc abiturum.. Confüli primo tam no- væ rei ac fubitæ admiratio incluferat vocem. Dicere deinde incipientem primores civitatis circumfiftunt, eadem multis precibus orant. Et ceteri quidem movebant minus: poftquam Sp. Lucretius major etate ac dignitate; {ocer preterea ipfius, agere varie, rogando alternis fuadendoque ccepit, uż vinci fe confenfu civita- 771 pateretur; timens conful, ne poftmodum privato fibi eadem illa cum bonorum amiffio- ne, additaque alia infuper ignominia, accide- rent, abdicavit fe confulatu: rebuíque fuis ominibus Lavinium translatis, civitate ceffit. Brutus ex Senatus confülto ad populum tulit; ut omnes Tarquimie gentis exules iu : collegam {ibi comitiis centuriatis creavit P. Valerium, quo adjutore reges ejecerat. CAP. II. Quum haud cuiquam in dubio effet; bellum ab Tarquiniis imminere, id qui- D 2 dem n, مق󰾯 Cæfare interemto íignavit, ut eo priftine libertatis vindica- - quum nihil aliud offenderit, -civitati fuit, - Num. Tar 05 regno 6. Tullium.󰾰 مت MD Tanquam aleni vegni Superbum- Turquimium,󰾰 .` | fuperbia. fecerat. ut haud immerito (c) al. Id modo cautum eft, ne ambo fafces haberent, (e) al. ne ubiubi. TT -(*) Brutus ) Brutus Caefaris interfe&or, Denarium Tab. IX. hc gam. E 65 proximi regis Nam priores ita repnarunt;- omnes deinceps conditores partium coepta (b) Libertas Po- pulo Romane: reddita, U.C,243, Ol, ` 67. 3۰ G. N. $10. urbis, quas novas ipfi fedes ab fe autæ mul- titudini addiderunt, numerentur: neque am- bigitur, quin Brutus idem, qui tantum gloriæ, Superbo exacto rege, meruit, peffimo publico id facturus fuerit, 5 libertatis immaturæ cupi- dine priorum regum: alicui regnum extorfifíer. Quid enim futurum fuit, fi illa paftorum con- venarumque plebs transfuga ex fuis populis, fub tutela inviolati templi, aut libertatem, aut certe impunitatem adepta, foluta regio metu, agitari ccepta efle tribunitiis procellis? & in a- liena urbe cum patribus ferere certamina, priuf- quam pignora conjugum ac liberorum, caritaf- que ipfius foli; cui longo tempore affüefcirur, animos eorum confociaffet? diflipatæ res, non- dum adulte, difcordia forent: quas fovit tran- quilla moderatio imperii, eoque nutriendo perduxig ut bonam frugem libertatis maturis jam viribus ferre poflent. Libertatis autem originem inde magis, quia annuum imperium confüulare factum eft, quam quod deminutum quicquam fit ex regia poteftate, numeres. O- mnia jura, omnia infignia primi confules te- nuere. Id modo cautum eft, ne, fi ambo faf- ces haberent, duplicatus terror videretur. (c) () Brutus prior, concedente collega, fafces habuit: qui non acrior vindex libertatis fuerat, Omnium primum avidum novæ libertatis populum, ne poftmo- dum flecti precibus aut donis regiis poffet; ju- rejurando adegit, zemmem Rome paffuros re- gnare. Deinde quo plus virium in fenatu fre- quentia etiam ordinis faceret, caedibus regis deminutum patrum numerum , primoribus equeftris gradus lectis, ad trecentorum fum- mam explevit; traditumque inde fertur, uz in Jenatum vocaventur, qui patres, quique confcvipti effent. Conícriptos, videlicet; in (d) novum fenarum appellabant le&tos. Id mirum quan- tum profuit ad concordiam civitatis, jungen- dofque patribus plebis animos. (P) al. certe. videretur. (d) al. in omittunt. مسو جح متا inemoriam , primumque Bruti illius Tarquiniorum , Ere&oris: Confulatus non renovaret folum, fed etiam Libertatis rę-󰾰 عع GOLTZII JULIUS CÆSAR. p. XXI, Ritutionem monumento hoc eclebratet, دہ󰾯 ?.R. jurat fe quam deinde cuftos fuir. Reges non P utos, Senatus auge- Tir, T. LIVII DEC. L toribus extemplo in vincula conje&tis, de le- gatis paululum addubitatum eft: & quanquam vifi fünt commififfe, ut hoftium loco eflent; ‘jus tamen gentium valuit. è ۰ CAP. V. De bonis regiis, que reddi (&) Bona Tarqui- anre cenfüerant; res integra refertur ad patres. joe کے󰾯 Illi vi&i ira vetuere reddi, vetuere in publi- conferantur, cum redigi. Diripienda plebi funt data; ut contacta regia praeda fpem in perpetuum cum his pacis amitteret. Ager Tarquiniorumqui | . inter urbem ac Tiberim fuit, confecratus Mar-« - t, Martius deinde campus'fuit. Forte ibi Martius cam. rum feges farris dicirur fuiffe matura meti, P^". uem campi fructum, quia religiofum erat confumere, defectam cum ftramento fegetem magna vis hominum; fimul immifla, corbi- bus fudére in Tiberim tenui fluentem aqua; ut mediis caloribus folet. Ita in vadis hæfi- tantes frumenti aceryos fediffe illitos limo. Infuülam inde paulatim, & aliis, quae fert teme- Infula Tibeti, re flumen, eodem invectis, factam. Poftea "* credo additas moles, manuque adjutum, (/) (*) ut tam eminens area, firma templis quo- que ac porticibus fuftinendis effet. — Direptis bonis regum, damnat proditores; fumrturnn- Brutus Conful que fupplicium. Confpe&tius eo, quod pæ- de leta pe- næ capiende minifterium patri de liberis con- unit a fülatus impofuit: & qui fpectator erat amo- vendus, eum ipfüm fortuna exactorem fup- plicii dedit. Stabant delipati ad palum nobi- liffimi juvenes. Sed à ceteris velut ab igno- tis capitibus, confulis liberiomnium in fe aver- terant oculos: miferebatque non poene ma- gis homines quam fceleris, quo pcenam me- riti effent; {Hos 0 [m amos patriam li- beratam, patrem liberatorem, con[ulatum ۶ ex domo Funia, patres, plebem, quicquid deorum hominumque Romanorum effet; induxiffe im ani- mum, ut fuperbo quondam regi, tum infefto exu- li proderent. —Confules in fedem proceffere fuam, miífique liétores ad. fümendum fuppli- ۶ cium, nudatos virgis ceedunt, fecurique feri- unt: quum inter omfie tempus pater, vultuf- que & os ejus, fpectaculo effer; eminente animo patrio inter publice peenze minifterium. Secundum poenam nocentium, ut in utramque partem arcendis fceleribus exemplum nobile effer, premium indici, pecunia ex arario, li- bertas & civitas data. Ile primum dicitur uidam Znditle quoque vindi&a unde nomen tractum ab illo putant; Vindicio ipfi ^"^^ — ' nomen fuiffe. Poftillum obfervatum, ut qui. ` ita liberati effent, in civitatem accepti vide- rentur. ١ CAP. VI. His ficut acta erant, nüntiatis; in- cenfus Tarquinius non dolore folum tantæ ad irritum cadentis fpei, fed etiam odio; iraque ; bellum Tarquinii bel- Jum molinn- aperte moli ratus: ci ۱ ۱ perte moliendumratus: circumire fupplex E- Ah trurke urbes; orare maxime Veientes Tarqui- nienfefque, ne fe ortum, ejusdem fanguinis, ex- torrem egentem, ex tanto modo vegno cum liberis adolefcentibus ante oculos fuos perire finerent. A- fuos󰾰 - جح کی (b) al. ad omittunt. (7) al. Aquilliisque.󰾰 vindicta liberatus. -poftquam dolo viam obíeptam vidit; زم - dem fpe omnium ferius fuit. Ceterum, id quod non timebant, per dolum ac proditio- Conjuratio nem prope libertas amiffaeft, Erant in Ro- dolofa de re- mana juventute adolefcentes aliquot, nec 1i te- yocandis Re- ١ : 0 SUE dnte Tae gibus. nui loco orti; quorum in regno libido folutior fuerat, aequales fodalefque adolefcentium Tat- quiniorum; affueri more regio vivere. Eam tum, æquato jure omnium > licentiam que- rentes, libertatem aliorum: in fuam vertilffe 'Tervitutem inter fe conquerebantur. Regem(f) bominem effe, à quo impetres, ubi jus, ubi 2 opus fit: effe gratie locum, effe beneficios ا󰾯 mafci £7 igno[ceve poffe: inter amicum atque 72 Legesguid? difcrimen moe. Leges, vem urdam 'inexorabi- lem efè, falubriorem melioremque 110001 quam po- tenti: nibil laxamenti, uec venie babere , fi mo- dum exce[fevis. Periculofum effe, in tor Dumanis erroribus, fola innocentia vivere. Ita, jam 8 fponte ماوع󰾯 animis, legati ab regibus fuper- veniunt, fine mentione reditus, bona tantum repetentes. Eorum verba poftquam in fena- tu audita funt per aliquot dies ea confultatio tenuit: ne non reddita belli caufa, reddita bel- li materia & adjumentum effent. Interim le- gati alii (g) alia moliri, aperte bona repeten- res, clam recuperandi regni confilia ftruere: &, tanquam ad (^) id quod agi videbatur, am- bientes nobilium adolefcentium animos per- tentant. A quibus placide oratio accepta eft: ` his literas ab 'Tarquiniis reddunt: & de acci- piendis clam nocte in urbem regibus collo- ما󰾯 ۱ ^ CAP. IV. Vitelliis Aquiliifque ره󰾯 fratribus primo commiffa res eft. — Virelliorum foror confùli nupta Bruto erat; jamque ex eo ma- trimonio adolefcenres erant liberi; Titus, Ti- beriufque: eos quoque in focietatem confilii avunculi affüumunr. Preterea & nobiles ali- quot adolefcentes confcii affumti) quorum ve- tuftate memoria abiit. Interim quumin fena- tu viciffet fententia, que ceníebat reddenda bona; eamque ipfam caufam more in urbe haberent legati; quod fpatium ad vehicula comparanda à confulibus fumfiffenr, quibus regum afportarent res; omne id tempus cum 'conjüratis confültando abfumunt: evincuntque inftando, ut literz fibi ad "Tarquinios daren- tur: nam aliter qui credituros eos; non ۵ ab legatis fuper rebus tantis afferri? Date li- teræ, ut pignus fidei effent, manifeftum faci- nus fecerunt Nam quum, pridie quam le- gati ad Tarquinios proficifcerentur, & caena- tum forte apud Vitellios effet, conjuratique ibi, remotis arbitris, multa inter fe; de novo, ut Qua proditur, fit; confilio egiffent; fermonem eorum ex fer- vis unus excepit, qui jam anrea id fenferatagi: ^ - fed eam occafionem, ut literæ legatis daren- tur, ا󰾯 deprehenfze rem coarguere poflent, expectabat. — Poftquam datas fenfit; rem ad Et opprimi- confüles detulit. Confules ad deprehenden- nt doś lega:os conjuratofque profecti domo, fine 3 tumultu rem omnem oppreffere: literarum in J= primis habita cura, ne interciderent. Prodi- (f) ab addunt unum Rex quid? ( g) alcum aliis. (k) al. reddenda. (D al. adjutam. MES AE A x VEO is 8󰾰 + منص سخ وس و ی ی نے تب — ود سوب حسم s C Jine area firma noir ac porticibus ) Infula hic in effigie navis J&fculapio facra, erat media inter urbem & Regionem e... JDxanfübennam, in qua traétu temporis xdes Fauni, JA&fculapii & Jovis estrus , ut confpectui exhibet Tab. X. Co. f. DQ- Ws ما󰾯 NATI Roma vetus & recens, Lib. I. Cap. VI. p, 13. feqq. TR 1 ü N کے مر󰾯 CES) NI * NI ۷ M N ۱ ۷ 3 ۰ ۱ m = - ہے󰾯 ١ 1 0 ۹4 3 ۳ ۱ 7 ۱ ; ۱ 2 ۳ M 1 W ۱ ۱ ۱ A j / f P, / / " M 7 f 2 7و󰾯 ; f 7 / ےی󰾯 i 2 Li IT 2 ^ B’ 0 1 یا󰾯 j ۱ |] MA ۱ زر󰾯 0۱ ۱۷۱ un XU 1 ۱ الات󰾯 ~ ۷۷۷۷ ۱ "Mn 4 f NI ۷۵ 1 Y 1 NI d ١ M 1 ۱ N 2 Ñ » ۲ N NA N (S ١ e 2 ۱ 1 2 0 WS ری󰾯 ۱ 2s | ۱ مت󰾯 | D A ۱ ات󰾯 ۱ IN RN A 722 کے󰾯 | D» S 2 ۱ 72 eL l T SN ANTA $ 72 INK / d جح󰾯 : N 7 à 7 ۱ NS pus 2 NN A / N EE TUN $ رت󰾯 f 2 02 / AS د󰾯 / 2 2) E H AE DASS ESR f- رت 1 چم(󰾯 / S (20 هر󰾯 / T à A A - : / A A m. 7 چا󰾯 Y. 1 ۱ p^ ۲ y. 3 1 P ۰ھ󰾯 E [| j j TM MW TM Bs- الب󰾯 SM اد󰾯 3 : A N 5 2 ٦ S 1 N 1 ١ | ین󰾯 W 5 H N A N ; » ee OWN 2 N > ۱ 0 1 7 1 ۱ 7 ۱ > > لمح ہش 02 ۱ ک٤ ے󰾯 ۱ ۱ 20 سے󰾯 ET p = ۱ VIL. ۱ B ۲ ao STES ۱ سے󰾯 NE -. رتو󰾯 n | 2 5 "d RF ۱ Il 3 : E << 9 £ را󰾯 A ۱ ہم󰾯 ہے ہس󰾯 o / d رت󰾯 / y A AN zx // oz le E j í / 2 ۱ / وو󰾯 1 / 2 ; H 4t / EE 1 ا󰾯 f h 7 HA 4f 27 2| li T 7 7 f 7 ر7 و󰾯 A 1 ۱ TL S لوو󰾯 موی مہ Quee󰾰 ARAS VI󰾰 ROREM ARE Ax كت 1 TITTEN TURN 0111۵0۵ سے 00.00 ا اچ چ ےر ڪڪ Ea󰾰 سس حم ———— orhcibus 0. ما ف71󰾯 hac media est inter Vrbem et Trans hberinam. rcgionem j fiut otim. cxtrapomocrium Tempun . A . Fau = m cst. B. Aesculapu . C. Tovis +07۳7 Plutarchi cur Templin. : A sculapi in Tiberina 77 locatum. fucrit; hac mi pra relhguus مر󰾯 lacu = rE, guod Romam Anguem ab Epidauro ر󰾯 ga fe in corum Aavem. con = o tulerat, inguoyzfum Nurmen cefe putabant, depor tarere ہ󰾯 6076 ut Irfula Tibers cgres, رز󰾯 arbıtratı Junt, Deurn locum مره󰾯 a E. 22۵ 4ه󰾯 $ ۱ ام ETIN EST es S WA کے یہ ہت p󰾰 کے MY CL SURG E ایی󰾯 Ap UE RAM AE ue فی󰾯 EE LIBER H. nb Hios peregre in regnum Romam accitos 7 Je vegem tam acer ultor violate pudicitiz fuiffe, Con- augentem bello Romanum imperium و󰾯 â proximis fuli deinde qui fuperfuerat ut funt mutabiles + Jeelerata conguratione pulfum. Eos inter fe, quia vulgi anımi, ex favore, non invidia modo; fed nemo unus [atis dignus regno vifus fit, partesvegni {ufpicio etiam. cum atroci crimine orta, Re- Valerius affe- vapuiffe: bona fua diripienda populo dediffe, ne gnum eum affe&are, fama ferebat: quia nec 2 regni in- uis expers [celeris efèt. Patriam fe regnumque collegam fubrogaverat in locum Bü, ابن ےج󰾯 0 fuum repetere, eg pev[equi ingratos cives celle. Fer- dificabat in fumma Velia. Jhi alto atque mu- vent openi; adjuvavent, fuas quoque veteres 211111185 nito loco avcem mexpugnabilem fore. Hee di ultum irent, toties cæfas legiones, agrum adem- — &a vulgo credita ue, quum indignitate ange- Tum. Hec moverunt Veientes, ac pro fe rent confülis animum; vocato 20 concilium quifque; Romano faltem duce; ignominiasde- populo, fümmiffis fafcibus in concionem a- mendas, belloque amiffa repetenda, minaci- ícendit. Gratum id multitudini fÍpectaculum ter fremunt... l'arquinienfes nomen ac cogna- fuit; fümmiffa fibi effe imperii infignia: con- Qui fummi Quodinfeunt.tio movet. Pulchrum videbatur fuos Romse feffionemque. factam, populi quam ان ار󰾯 pos opulo Rœ regnare, Ita duo duarum civitatum exerci- majeftatem vimque majorem efle, Ubi mdj- ^ " : tus, ad reperendum regnum, belloque perfe- re juíli; conful laudare fortunam .colleoze, Et fe purgat. quendos Romanos, fecuti Tarquinium. Poft- quod liberata patria in fummo bonore pro repu- quam in agrum Romanum ventum eft, ob- blica dimicans, matura gloria, necdum fe verten- viam hofti confules eunt. Valerius quadrato ze in invidiam, mortem occubuiffer. Se fupevfti- agmine peditem ducit: Brutus ad exploran- zem gloriæ fue ad crimen atque tnvidiam faper- dum cum equitatu anteceffi. Eodem modo effe: ex liberatore patrie ad Aquilios (m) Fitel- primus eques hoftium agminis fuit. Præerat J7fgue vecidiffe. Nunguamne ergo, inquit, u//a Aruns Tarquinius filius regis. Rex ipfe eum adeo 4 (m) vokis Jpettata virtus erit, ut fafpicio- legionibus fequebatur. Aruns, ubiexlictori- e violari nequeat? ego me ilum acerrümm re- bus procul confulem effe: deinde jam pro- gum hoftem, tpfum cupiditatis regni crimen fubi- pius, ac certius facie quoque Brutum cogno- furum timerem? ego fiin ipfa arce Ca ttolioque vit, inflammatus ira: He eff viv, inquit, ۶ babitavem, metui me credere pole à h mers è nos extorres expulit patria. Tpfe, en ille mofivis tam levi momento mea apud wor Jama pendet? decoratus infignibus, magnifice incedit. Dii ye- adeone efi fundata leviter fides, ut ubi foin, quam gum ultores adejte. Concitat calcaribus equum, qui fun, magis vefevat €. Non obflabust P. Vale- atque in ipfum infeftus confulem dirigit. Sen- T4 edes libertati vef و󰾯 Quirites: tuta erit لمن󰾯 Tarquinius & fit in fe iri Brutus. Decorum erat tum ipfis bis Velia. Deferam non in planum modo ædes, سی󰾯 Capeflere pugnam ducibus: avide itaque fe fed colli etiam fubjiciam: ut vos fupra 01 aane certamini offert, Adeoque infeftis animis con- me civem babitetis. In Velia ædificent ۲ quibus Velim ædes currerunt, neuter, dum hoftem vulneraret,fui mela quam P. Valerio creditur libertas. ,رر󰾯 ^ protegendi corporis memor, ut contrarioiétu ta conteítim materia omnis infra Veliam: & per parmam uterque transfixus, duabus hæ- ubi nunc Vicepota (o) eft, domus in infimo rentes haftis moribundi ex equis lapfi fint. Si- clivo edificata. em mul & cetera equeftris pugna coepit; neque CAP. VIIL. Late deinde leges non folum, Legesì Vale- > مود󰾯 dubia, ita multo poft & pedites füperveniunt Ibi que regni füfpicione con(ülem abfolverenr, “°. varia vittoria, & velut equo marte pugnatum 20 quae adeo in contrarium verterent, ut po - eft, dextra utrinque cornua vicere, leva fupe- pularem etiam facerent, Inde cognomen fa- Poplicola di- rata. Veientes vinci ab Romano milite affue- étum Poplicolæ (p) eft. Ante omnes (9 de pro- ۶ ti, fuli fugatique funt. "larquinienfis novus vocatione adveriüs magiftrarus ad populum, hoftis non ftetit folum, fed etiam ab fua parte facrandoque cum bonis capite ejus, qui regni - ہہ󰾯 Romanum pepulit. occupandi confilia iniffet, Grate in ٢ك 08ع󰾯 jns CAP. VII. Ira quum pugnatum effet, tan- leges fuere; quas quum folus pertuliffer, ut tus terror Tarquinium atque Errufcos inceffi; fua unius in his gratia effet: tum deinde comi- ut omiífa irrita re, nocte ambo exercitus, Ve- tia collegae 150:00 habuit. Creatus Sp. Bruto fuffe- iens Tarquinienfifque fuas quifque abirent do- Lucreuus COS. qui magno natu, non füfficien- is d o mos. Adjcimnr miracula huic pugna; filen- tibus Jam viribus ad confülaria munera obeun- مضہ󰾯 - tio proxime noélis ex filva Arfa ingentem da ) intra paucos dies moritur, Suffe&tus in Sivanivox. editam vocem, Silvani vocem eam creditam, Lucretii locum M. Horatius Pulvillus., Apud heec dicta, uro plus Errufcorum cecidiffe in acie: quofdam veteres auctores non invenio Lucre- vincere bello Romanum. Ita certe inde abiere tium coníulem: Bruto ftatim Horatium fugge- Romani ut victores, Etrufci pro viétis Nam runt Credo, quia nulla gefta res infignem poftquam illuxit, nec quifquam hoftium in fecerit confulatum ; memoria intercidiffe. confpectu erat P. Valerius COS. fpolia le- Nondum dedicata erat (*) in Capitolio Jovis git: triumphanfque inde Romam rediit: col- «edes. Valerius Horatiufque COSS. fortiti u- lege funus quanto tum potuit apparatu, fecir. ter dedicaret. Horatio forte evenit. Popli- Capitolium Sed multo majus morti decus publica fuitmoe- cola ad Veientium bellum profectus. JEorius CEE füria, eo ante omnia infignis, quia marrone quam dignum erat, tulere Valerii neccilarii, annum, ut parentem, eum luxerunt: quod e tam inclyti templi Horatio aum ۱ ۱ 3 1 ` (m) alZquillos. (n) al 2 omittumt. (o) al. Vicæpocæ. al Viriplace. (p)al. Publicola. ےرہ ری سس ےچ EMI MM󰾰 سید (*) De Provocatione) Revoca in mentem quz fupra pag. 12. (*) ad Numifma Gentis Porci de Provocatione didum, سس󰾯 . (**) In Capitolio Jovis ædes ( Et Joyis Capitolini effigiem & xdem ipfius exprimunt nummi argentei Tab. IX. n. 7. Alter eft Pe- tilie Gentis, alter Volteja. Quod vero in priori æde fex, in poiteriori quatuor tantum confpicintur columnz, nulla alia z ; de caufa id contigiffe arbitror, quam quod Tacito tefle fæpius conflagraverit, in reftituendo autem fzpius fuerit mutatum, cum & qüandeque 2065 hec duabus faltem. columnis appareat, Conf. PATIN. Numifin, Fam, Roman. pag. 201. & JOI 7 Porfena Ro: mam ۲ ferto præfidio eos fugere.. Si tranfitum (v) ` pog- zem d tergo veliqui[fent : jam plus boftium in Pa- latio Capitolioque, quam im Fantculo fore. Jia- que monere ر󰾯 prædicere, (s) ut pontem, ferro, igni, quacumque vi pojJeut و󰾯 imtevrumpant. Se impetum hoftium, quantum corpore uno po[Jet ob- fiji, excepturum. Vadit inde in primum adi- tum pontis: infignifque inter confpecta ce- dentium pugnæ terga, obverfis cominus ad ineundum prelium armis, ipfo miraculo au- daciæ obítupefecit hoftes. Duos. tamen cum eo pudor tenuit, Sp. Lartium ac T. Hermi- nium, ambos claros genere factifque. Cum his primam periculi procellam و󰾯 & quod tu- multuofiffimum pugnae erat, parumper fufti- nui. Deinde eos quoque ipfos exigua parte (t) pontis relicta و󰾯 revocantibus qui refcinde- bant, cedere in tutum coëgit. , Circumferens inde truces minaciter oculos ad proceres E- trufcorum ; nunc fingulos provocare , nunc increpare omnes , fervitia regum fuperborum, Jue libertatis immemores , alienam oppugnatum venire. Cunétati aliquamdiu funt; dum alius alium, ut prelium incipiat, (u) circumfpe- Gant. Pudor deinde commovit aciem , clamore füblato undique in unum hoftem tela conjiciunt. . Quee quum in objecto cuncta fcu- to heefiffent, neque ille minus obftinatus ingen- ti pontem obtineret gradu: (x) jam impetu conabantur detrudere virum. uum fimul fragor rupti pontis; fimul clamor Romanorum; alacritate perfecti operis fublatus, pavore fubi- to impetum fuftinui. Tum Cocles 7 0+ pater, inquit, ze fane precor, bec arma, ۵ hune militem propitio flumine accipias. Tta fic ar- matus in Tiberim defiluit: multifque fuperin- cidentibus telis, incolumis ad fuos tranavit; rem aufus plus fama habiruram ad pofteros, quam fidei. -Grata erga tantam virtutem civitas fuit: ftatua in comitio pofita; agri quantum uno die circumaravit, datum. Privata quoque inter pu- blicos honores udia eminebant, Nam in magna inopia, pro domefticis copiis, unuf- quifque ei aliquid fraudans fe ipfe vitu fuo, contulit. SE D CAP. XI. Porfena primo conatu repulfus, confiliis ab oppugnanda urbe ad obfidendam verfis, preeíidio in Janiculo locato, ipfe in pla- no ripifque Tiberis caftra pofuit: navibus un- dique accitis, & ad cuftodiam (y) nequid Ro- mam frumenti fübvehi fineret; & ut preda- tum milites trans flumen per occafiones aliis atque aliis locis trajicerent. — Brevique adeo infeftum omnem Romanum agrum reddidit, ut non cetera folum ex agris, {ed pecus quo- que omne in urbem compelleretur, neque ` Cof. ma, Namque Valerius Valeri Conful, intentus in occafionem , multos fimul کت󰾯 quifquam extra portas propellere auderet. Hoc tantum licentiee Etruícis, non metu magis quam confilio conceffüm. & effufos improvifo adoriundi, in parvis re- bus negligens ultor, gravem fe ad majora vin- dicem íervabat. Itaque, ut eliceret. praedato- p TES, (s) al praecipere. (t) al. pars. (u) al. incipiant. pariter ac mare optimis conchis abundans numifma Tab. XI. num. I, de- P. 215. : : ; 1 przftantiffüunus denarius Tab. XI. num. 2. reperitur à Trajano Bhu- Numifin, Fam, Romanar. Duzh —— ; zx x > P l T DIVIT DEC f PonsSublicius iter - 40 Td omnibus modis impedire conati; poftquam alia fruftra tentata erant ;. poftem jam tenenti -confüli, fedum, inter precationem deum; nuntium incutiunt: mortuum ejus filium effe, fu- aeflaque familia dedicare eum femplum non poffe. Non crediderit fatum, an tantum animo ro- þoris fuerit ; nec traditur certum, nec inter- pretario eft facilis.. Nihil aliud ad eum nunti- um à propofito averfus , quam ut cadaver ef- ferri juberet, tenens poftem, precationem per- agit, & dedicat templum. Hac poft exactos P. Valerius H. reges domi militiæque gefta primo anno. In- & T. Lute- Je P, Valerius iterum, T. Lucretius COSS. us Coff. : 5 C. an.244. facti. AV : IX. Jam Tarquinii ad Lartem Porfe-󰾰 ی Tarquinii ad nam Clufinum regem perfugerant. . Ibi mi-󰾰 Porfenam :󰾰 confggms, cendo confilium preceífque, nunc 066 fe oriundos ex. Etrufcis, ejusdem fanguinis nomi- -mifque, egentes exulare pateretur : nunc mone- bant etiam, ze orientem morem pellendt reges in- „ultum fineret. Satis libertatem ipfam babere dul- ` cedinis ; mifi quanta vi civitates eam expetant, tan- za regna veges defendant... 11411 [umma infimis. 202 ر سا󰾯 nihil. quod fupra cetera emineat, in civitatibus fore. Adeffe finem regnis; vei inter Porfenabel- deos hominefque pulcherrime. Porfena tum re- ی پر󰾯 pem effe Rome, tum Errufce gentis regem, U.C. an.245. amplum Thufcis ratus, Romam infefto exer- S ی󰾯 citu venit. Non unquam alias ante rantus ter- ` .roríenatum invafit. Adeo valida res tum Clu- üinaerat, magnumque Porfene nomen. Nec hoftes modo timebant, fed füofmer ipfi cives; ne Romana plebs metu perculfa , receptis in urbem regibus, vel cum fervitute pacem acci- pere. Multa igitur blandimentaplebi, perid tempus و󰾯 ab fenatu data. Annonæ in primis habita cura; & ad frumentum comparandum mifi, alii in Volfcos, alii (*) Cumas. Salis quoque vendendi arbitrium, quia impenío pretio venibat in publicum omni fumtu (4) ademtum privatis: portoriis quoque & tributo plebe liberata, ut divites conferrent, qui one- ri ferendo effent. Pauperes fatis flipendii pen- dere, fi liberos educavent. Itaque hec indul- gentia parum, afperis poftmodum rebus in obfidione ac fame, adeo concordem civitatem tenuit, ut regium nomen non fummi magis quam infimi horrerent: nec quifquam unus malis artibus poftea tam popularis effet; quam tum bene imperando univerfus fenatus fuit. . CAP. X. Quum hoftes adeffent; pro fe quif- Sal publice venditum, que in urbem ex agris demigrant: urbem. ipfam fepiunt preefidiis: alia muris, alia Tibe- 1i objecto videbantur tuta. pene hoftibus dedit: m unus vir fuiffet, (**) Horatius Cocles: id munimentum illo die for- tuna urbis Roman: habuit: qui pofitus forte in ftatione pontis; quum captum. repentino impetu Janiculum, atque inde citatos decurre- re hoftes vidiffet, trepidamque turbam fuo- rum arma ordinefque relinquere ; reprehen- fans fingulos > Obfiftens ;. obreftanfque Deum & hominum fidem, teftabatur: neguicquam de- Horatii Cocli- Tis virtus, (4) al. omne fümtum. (r) al. tranfitui. رم󰾯 al.aufu. (y) al. addunt pofitis. (*) Cumas) Cumarum fitum, agrique fertilitatem و󰾯 monftrat. Vid. GOLTZII Gracia. Tab. XXXVII. (**) Horatius Cocles) Unicus Horati Gentis rarifimus ac peratore reftitutus,. Vid, PATIN, 1 ای تست Mucius accen- fo foculo dex- tram in]icit, 3X کے جم مت󰾯 tentium decus, Proinde in boc diferimen, fi juvat, ac- cingere, ut in fingulas horas capite dimices tuo : fer- vum boflemque 1n veflibulo habeas regie.. Hoc tibi . Juventus Romana indicimus bellum. Nullam aciem, nullum præliumtimueris. Umi tibi, فوع󰾯 cum fingu- lis res erit. Quum rex fimul ira infenfus, pe- riculoque conterritus, circumdari ignes mini- tabundus juberet, nifi exproineret propere, quas infidiarum fibi minas per ambages jace- ret: Ez tibi, inquit; uf emtias quam vile corpus fit ds, qui magnam gloriam vident : (a) dextrám- que accenfo ad facrificium foculo injicit. Quam quum velut alienato ab fenfu rorrerer animo; prope attonitus miraculo rex, quum ab fede fua profiluifler, amoverique ab altaribus ju- venem juífiffet: Tu vero abi, inquit, in te ma- gis quam in me hoftilia aufus. Fuberem made virtute effe, fi pro mea patria ifla virtus flaret. . Nunc qure beii liberum te, imtathum, inviolatum- que binc dimito. "Tum Mucius, quafi remu- nerans meritum, Quandoquidem , inquit, efè apud te virtuti bonos, ut beneficio tuleris à me, uod minis nequifli ; trecenti comtyavimus (9) prin- -cipes juventutis Romaneg, ut in te bac via graffa- vanur. Mea prima fors fuit. Ceteri, ut cui- LIBER II. کٹ کین یٹ سس رن res, edicit fuis; poftero die frequentes porta󰾰 Efquilina, qui ayerfiflima ab hofte erat, ex-󰾰 pellerent pecus: fcituros id hoftes ratus, quod󰾰 in obfidione & fame ferviria infida transfupe-󰾰 rent, Etíciere perfugæ indicio : . multoque󰾰 plures, ut in fpem univerfe prede, flumen󰾰 trajciunt. P. Valerius inde T. Herminium󰾰 cum modicis copiis ad fecundum lapidem Ga-󰾰 bina via occultum confidere jubet: Sp. Lar-󰾰 tium ^um expedita juventute, ad portam Col-󰾰 linam ftare; donec hoftis pretereat; deinde󰾰 fe objicere, ne fit ad flumen reditus. Con-󰾰 fulum alter T. Lucretius porta. INevia cum󰾰 aliquot manipulis militum egreffus: ipfe Va-󰾰 lerius Celio monte. cohortes delectas educit,󰾰 cx. hique primi apparuere hofti.. Herminius, ubi󰾰 تكسم tumultum feníit, concurrit ex infidiis : verfis- que in Valerium (2) Etrufcis, terga cedit. Dex- tra levaque, binc à porta Collina, illinc ab Næ- via redditus clamor. . Ita cali in medio præ- datores, neque ad pugnam viribus pares, & ad fugam feptis omnibus viis. Finifque ille tam effufe ۰ fuir. CAP. XII. Obfidio erat nihilominus, & fru- menti, cum fümma caritate; inopia; fedendo- que expugnaturum fe urbem, fpem Porfíena QN o 1 que ceciderit primo, quo ad te opportunum fortu-󰾰 ۔ rd dederit, [uo quifque tempore adevumt. :󰾰 -CAP. XIII. Mucium dimiffum, cui poftea󰾰 .€ c. Mucii faci- habebat: quum C. Mucius adolefcens nobilis, nan cui indignum videbatur, populum Romanum Mucius Scz- vola di&us. Stevole à clade dextre manus cognomen in- ditum, legati à Porfena Romam fecuti funr. Adeo moverat eum & primi periculi cafus, Porfena de pace agit. quo nihil fe preter errorem inlidiatoris texif- ler; & fubeunda dimicatio toties quot conju- rati fupereffent; ut pacis conditiones ultro fer- ret Romanis. ]Jactatum in conditionibus ne- quicquam de Tarquiniis in regnum reftituen- dis, magisquia id negareipfe nequiverat Tar- quinis, quam quod negatum iri fibi ab Ro- Cloclig virgi- nis virtus, s didi funt, qui fummus apud Romanos - manis ignoraret. . De agro Veientibus refti- intrare, fi tuendo, impetratum : expreffaque 35󰾰 کا obfides dandi Romanis, fi Janiculo praefidium deduci vellent. His conditionibus compofita pace, exercitum ab Janiculo deduxit Por(ena, & agro Romano exceffit. Patres C. Mucio virtutis caufa trans Tiberim agrum dono de- dere, qua poftea funt Mucia prata appellata. Ergo ita honorata virtute, fæminæ quoque ad publica decora excitate. — Cloelia virgo, una ex obfidibus, quum caftra Etrufcorum forte haud procul ripa Tiberis locata-effent, fruftrata cu- ftodes, dux agminis virginum inter tela ho- ftum Tiberim tranavit; fofpitefawe 8 Romam ad propinquos refidut. Quod ubi regi nuntiatum eft; primo incenfus ira, orato- res Romam mifit ad Clæliam obfidem depo- ícendam; alias houd- magni faeeze - deinde in admirationem verfus, fupra Coclites Muciofa dreye id facinus effe, & præ fe ferre, quemad- ~ molum, fì non dedatur obfes, pro rupto fe fedus babitwum; fic deditam, inviolatam ad fuos re- mifurura, Utrinque conftitit fides: & Roma- ni pignus pacis ex fædere reftituerunt: & a- pud Regem Etrufcum non tuta folum, fed رت󰾯 honorata Tm ہس󰾯 in cujus averfa ipfe Diadumenianus thorace mili- pionem tenens. Vid. PATIN. Numifm, 08 fervientem , quum fub regibus effet, nullo bello, nec ab hoftibus ullis obfeffum effe; li- berum eundem populum ab iisdem Errufcis obfideri, quorum fzepe exercitus fuderit: ita- que magno audacique aliquo facinore eamin- dignitatem vindicandam ratus, primo fua fpon- te penetrarein hoftium caftra conftituit : dein metuens, ne fi confulum injuffu & ignaris omnibus iret, forte deprehenfus à cuftodibus Romanis retraheretur ut transfuga , fortuna tum urbis crimen affirmante, fenatum adiit: -qvanfire - Tiberim, inquit; Patres, pofim, caftra. hoftium volo: non predo, mec po- pulationum invicem ultor. Majus, fi dii juvant, in animo eft facinus. Approbant Patres; Ab- dito intra. veftem ferro proficifcitur. Ubi eo venit, in conferüílima turba prope regium tribunalconítitit. Ibi quum ftipendium for- . te milibus daretur; & ícriba cum repe fe- -dens pari fere ornatu multa ageret, eum mili- tes vulgo adirent; timens fcifitari uter Por- fena eflet. ne ignorando regem f«umetipfe ape- riret quis effet, quo témere traxit fortuna fa- cinus,Ícribam pro rege obtruncat. - Vaden- tem inde qua per trepidam turbam “wuento mucrone fibi ipfe fecerat viam, quum -on. curfu ad clamorem facto; comprehenfüm مد󰾯 pii farellites rerraxiffent, ante tribunal regn. deflitutus, tum quoque inter tantas fortune minas, metuendus magis quam metuens : 70-۰ manus fum, inquit, civis: C. Mucium vocant.. Hoflis hoftem occidere volui. Nec ad mortem minus animi efi, quam fuit, ad cedem. Et face- ve $F pati fortia, Romanum eft. Nec unus in te ego hos animos gefi: longus pofi me ordo eff idem pe- (z) al. Lucretium. (a) al. petunt. 7 (*) Principes Juventutis ) Ab hoc Principes Juventutis poftea Imperatorum filii & Cæfare . honor fuit, quod Diadumeniani Numifma elegantiffimum Tab.XI. n. 3. nos edocet, tari indutus inter tria figna militaria ftat, eorumque unum dextra, finiftra Sci Romanor, Ær. p. 259, & 260. HEMELARI Impp. Romanor, Nurmifinata aurea, Tab, 37. P» 6۰7 ۵ gno populum Romanum, [od که󰾯 6 efe. dta induxijjè in anza, boflibus pottus, quam regi- bus, portes patefacere. Eam effe voluntatem 0- mii, ut qui libertati erit in tila urbe finis, t- dem urbi fit. Proinde fi falvam effe vellet Ro- - Porfena f 31111 Pop, Rom, Tatquinius Tufculi-exi. ate M. Valerius & P, Poftumus Coff, i U. 00 24, 901.682 6 N, $05. P.Valerius IV, & T. Lucreti us II, Cof, U. C. an.249, Ol. 69. ۰, N. 504. Appius Clau dius Sabinus Romam transfugit, Claudia tti- bus; Appius fit See mator, P, Valerius moritur, A . grippa Mene- nio & P, Po: 1117105 U., 8+ Ol. 69. a.C N. 0 mam, ut patiatur liberam cff, orare. Rex ve- recundia victus , Quando id certum atque ob- füimatum eft, inquit; meque ego obtundam fæpius eadem nequicquam agendo : nec Tarquinios [pe auxilii quod nullum zm me eft و󰾯 fruftrabor, A- lium hinc , feu bello. opus eft , feu quiete, 0 quærant locum, me quid meam vobifeum pacein diflineat.. Dictis facta amiciora adjecit. Ob- fidum quod reliquum erat, reddidit. Agrum Veientem, fcedere ad Janiculum icto ademtum, reftituit. Tarquinius, fpe omni reditus inci- fa, exulatum ad generum Mamilium Oétavi- , Romanis pax fida ita um Tufculum abiit. cum Porfena fuit. CAP. XVI. Confüles deinde M. Valerius, P. Poftumius. Eoanno bene pugnatum cum Sabinis, confules triumpharunt. Majore in- de mole Sabini bellum parabant. . 68 eos, & ne quid fimul ab Tufculo, (unde. etfi non apertum, füfpe&um tamen bellum erat) repentini periculi oriretur; P. Valerius quar- tum, T. Lucretius iterum, confules fatti. Seditio inter belli pacifque auctores orta in Sa- binis, aliquantum inde virium tranftulit.ad Romanos. Namque Attius (c) Claufus, cui poftea Appio Claudio fuit Rom: nomen, cum pacis ipfe auctor à turbatoribus belli (d) pre- meretur, nec par factioni effet و󰾯 ab. Regillo magna clientium comitatus manu; Romam transfugit. His civitas data, agerque trans Anienem. Vetus Claudia tribus, additis poft- ea novis tribulibus , qui ex eo venerant agro, appellata. Appius inter patres letus ر󰾯 haud ita multo poft in principum dignationem per- venit. . Confüles infeíto exercitu in agrum Sabinum profecti, quum ita vaftatione, dein- de prelio afflixiflent opes hoftium, ut diu ni- hil inde rebellionis timere poffent, trium- phantes Romam rédierunt. P. Valerius o- mnium confenfu princeps belli pacifque arti- bus, anno poft, Agrippa Menenio, P. Poftu- mio Coff. moritur, gloria ingenti, copiis fami- laribus adeo exigüis; ut funeri fümtus dee fet: de publice eft elatus. — Luxere matronæ, ut Brutum. ,£odem anno due colonie Lati- Bellum cum نش󰾯 Opiter Virgi- nius,& Sp... Caflius Coff. U. C; 20+ Ol, 69. 3۰ C. N. 502; 7 ne, Pomeía & Cora ad Auruncos deficiunt. Cum Av:üncis bellum initum: fufoque ingen- ti exeytu, qui fe inpredientibus fines confu- libu ferociter obtulerat, omne Auruncum berum Pometiam compulfum eft. Nec ma- s poft prelium, quam in prelio cedibus T. LIVII DEC. I. : Proximum vero eft ex- His locus ad ha- refponfim effet; milfürum-ed vegem fenatum le- 4i 32 ——————————————9Á󰾰 سے وس سمت ہے honorata etiam virtusfuit: laudatamque virgi- nem parte obfidum fe donare dixit: ipfaquos vellet; legeret. Produéctis omnibus, elegitle impuberes dicitur: quod & virginitati deco- rum, & confenfu obfidum ipforum probabi- le erat, eam etatem potiffimum liberari ab ho- fte, que maxime opportuna injuria effer. Pa- ce redintegrata, Romani novam in foemina virtutem novo genere honoris, ftatua eque- Clæliz fatua. ftri; donavere. In fumma Sacra via fuit po- fita virgo infidens equo. CAP. XIV. Huic ram pacate profectioni ab urbe regis, Etrufci, abhorrens mos, tradi- tus ab antiquis; ufque ad noftram ætatem in- Porfeue bona ter cetera folennia manet bonis vendendis, bona vendu Porfene regis vendendi. Cujus originem mo- ris, neceffe eft aut inter bellum natam efle, neque omiífam in pace: aut mitiore crevifle principio, quam hic pre fe ferat titulus, bona hoftiliter vendendi. - iis que traduntur: Porfenam deícedentem ab Janiculo, caftra opulenta; convecto ex pro- pinquis ac fertilibus Etruriæ arvis commeatu, Romanis dono dediffe; inopi tum urbe ab lon- ginqua obfidione. Ea deinde, ne populo im- miffo diriperentur hofüliter, vegife, ۰ Pov[ene appellata, gratiam muneris magis figni- ficante titulo; quam auctionem fortung re- pice, que ne in poteftatem quidem populi Ro- Porfena Arici- mani effet. Omiffo Romano bello, Porfena, gm oppugna- ne fruftra in ea loca exercitus adductus vide- ^" retur, cum parte copiarum filium Aruntem Ariciamoppugnatum mittit. Primo Aricinos res nec opinata perculerat. Arcetfita deinde auxilia & à Latinis populis, & à Cumis, tan- tum fpei fecere, ut acie decernere auderent. Prælio inito, adeo concitato impetu fe intu- lerant Etrufci, ut funderent ipfo incurfu Ari- . cinos. Cumanæ cohortes arte adverfus vim ufæ, declinavere paululum ; effüfeque præla- tos hoftes converfis fignis ab tergo adorte Etrufû vin- funt. Ita in medio prope jam victores cefi COE E:uíci: pars perexigua, duce amiffo, quia nullum propius perfugium erat, Romam iner- mes & fortuna & fpecie fupplicum delati funt. Benigne ha- Ibi benigne excepti, divifique in hofpitia. Cu- benturkomz. ratis vulneribus alii profecti domos, nuntii ho- fpitalium beneficiorum. Multos Romae hofpi- ` tum urbifque caritas tenuit. bitandum datus; quem deinde Zufeum vicum appellarunt. کک󰾯 p ; . P. Lucretius inde & P. Valerius Cofi, oplicola (0) Terri sa confules fact. Eo anno U.C.an.247, poftremum legati à Poríena de reducendo in Ol, 68. 9. C. S M ۰ K sor. regnum Tarquinio venerunt. uibus quum P. Lucretius gatos; mifli confeftim honoratiffimus quiíque/ temperatum eft. Et cæfi aliquanto. plures e- rant, quam capti, & captos paffim trucidave- nt Nec ab obfidibus quidem, qui CCC. accepti numero erant, ira belli abfünuit. Et hoc anno Rome triumphatum. | CAP. XVII. Secuti confules Opiter Virgi- nius, & Sp. Caffius, Pometiam primo vi, de- inde vineis aliifque operibus oppuenaverunt. In quos Aurunci, magis jam inexpiabili odio; quam fpe aliqua, aut occafione coorti, quum plu- al. à e runt. | . Dl 1 turbaroribus bellos al ab Auctoribus belli Turbatoribus vulgi, al. à T'urbatoribus Reip. ہے󰾯 z ae 9 Regibussedi- ex patribus. ; مرا󰾯 negatur, pe Non 5 quim quim breviter reddi vefpo Jim. potuerit, non recipi reges, ideo potius gte- &og patrum ad eum mios , quam leg an ex Ro- me daretur ve[ponfum : fed utin perpetum men- 770 ejus 7 fimvetury neu in tantis mis benefi- cus invicem animi [olicitaventur : qutn ille pete- vet, quod contra libertatem populi Romani effèt < Romani, mifi in perniciem [uam faciles effe vellent, negarent, cui mhil negatum vellent. Non in re- (D) al. Publicola. (e) al. Atta. (d) 55 Manius Tullus. (g) Nihil dignum memoria «s & Heri actum. T. Æbutius deinde & C. Vettius roue (b) His confulibus Fidenz obfeffze و󰾯 Cruftu- Er CRM meria capta, Prenefte ab Latinis ad Romanos ٣ defcivit. Nec ultra bellum Latinum, glifcens jam per aliquot annos, dilatum. A Poftu- mius dictator, T. Æbutius magifter equitum, Bellum cum magnis copiis gs equirumque profeQi PE in ad lacum Regillum, in agro Tufculano agmi- Di&tor, T. ni hoftium occurrerünt. Er quia Tarquinios a ta effe in exercitu Latinorum auditum eft, ufti- .تا󰾯 6. 6, neri ira non potuit, quin exremplo conflige- E e rent Ergo etiam prelium aliquanto quam cetera gravius atque atrocius fuit. Non enim duces ad regendam modo confilio rem affuere, fed fuifinetipfis (7) corporibus dimicantes mi- Ícuere certamina. Nec quifquam procerum ferme hac aut illac ex acie fine vulnere, preter dictatorem Romanum, exceffit In Poftu. mium, prima in acie fuos adhortantem 22 firuentemque Tarquinius Superbus, quan- um a quam jam setate & viribus erat gravior, equum 4,2 "^ infeftus admifit: ictufque ab 8 + concurfü U. C.an.256. fuorum receptus in tutum eft. Er ad alterum NX 2 cornu /Ebutius magifter equitum in O&avium Mamilium impetum dederat: nec fefellit ve- niens "'ufculanum ducem: contra quem & il- le concitat equum. Tantaque vis infeflis ve- nientium haltis fuit, ut brachium Æbutio tra- jectum fit, Mamilio pectus percuffum. Hunc quidem in fecundam aciem Latini recepere. /Æbutius, quum fàucio brachio tenere telum non poflet, pugna exceffit. Latinus dux ni- hil deterritus vulnere و󰾯 praelium ciet: تی󰾯 quia fuos perculfos videbat, arceffit cohortem ex- ulum Romanorum, cui L. Tarquinii filius preerat Ea quo majore pugnabat ira, ob erepta bona, patriamque ademtam , pugnam parumper reftituit. ۱ CAP. XX. Referentibus.jam pedem ab ea parte Romanis, M. Valerius Poplicole frater, confpicatus ferocem juvenem Tarquinium oftentantem fein prima exulum acie, dome- ftica etiam gloria accenfus, ut cujus famili decus تنوك󰾯 reges erant, ejufdem interfecti forent; fubdit calcaria equo, & Tarquinium infefto fpiculo petit. ‘Tarquinius retro in agmen fuorum infenfo ceffir hofti. Valerium رت󰾯 temere invectum inexulum aciem, ex tranfyer- مطنفدعلەملاظ󰾯 fo quidam adortus transfigit : nec quicquam equitis vulnere equo retardaro, moribundus Romanus labentibus fuper corpus armis, ad terram defluxit. — Dictator Poftumius, polt- Di&ator Po- quam cecidiffe talem virum, exules ferociter و󰾯 E citato agmine invehi, fuos perculfos cedere, animadvertit; cohorti fue , quam deletam - manum præfidii caufa circa fe habebat, dat fi- gnum, ut quem fuorum fugientem viderint, pro hofte habeant. Ita metu ancipiti verfi à fuga Romani in hoftem, & reftituta acies. (9 Cohors dictatoris tum primum prelium iniit. Integris corporibus animique , feffos adortiexules, cedunt, Ibi alia inter proceres coorta pugna. Imperator Latinus, ubi cohor- tem exulum à dictatore Romano prope cir- E cum- b) al. Vetufius: (i) al. füifiner ipfi. per lafciviam fcorta raperentur, (g) al. Tullius. LIBER II. E ETE ا ا󰾯 TT plures igni quam ferro armati excurriffent, CAP. XIX. Coníüles Servius Sulpicius, ser, Sulpici- یس جیوه یمسا cede incendioque cün&ta complent: vineis incenfis, multis hoftium vulneratis & Occifis, confülum quoque alterum ( fed utrum > TO= men auctores non adjiciunt) -gravi vulnere ex equo dejectum prope interfecerunt. Romam inde, male gefta re, reditum. Inter multos fau- cios conful fpe incerta vitz relictus, Interje- &o deinde haud magno fpatio, quod vulne- ribus curandis fupplendoque exercitui faris effet: tum ira majore belli, tum viribusetiam auctis, Pometiz arma illata. Fr quum vineis refećtis, aliaque mole belli, jam in eo effet, utin muros evaderet miles, deditio eft facta. . Ceterum nihilo minus fcede dedita urbe, quam fi capta foret, Aurunci paffim principes fecuri percuffi; fub corona vanierunt coloni alii; oppidum dirutum, ager veniit Confüules magis ob iras graviter ultas, quam ob magni- tudinem perfecti belli triumpharunr. Poftumus CAP : XVIII. Infequens annus Poftumum e Comminium & T. Lartium Coff. habuit. Fo Cof. anno Romæ, quum per ludos, ab Sabinorum ۱٥۶۰270172700675 Ol. 69. a. C N.go. Concurfü hominum rixa ac prope prelium fuit: parvaque ex re ad rebellionem Ípe&tare res videbatur. Supra belli Latini (e) metum id quoque accefferat, quod triginta jam con- juraffe populos, concitante Octavio Mamilio, fatis conftabat. In hac tantarum exfpectatio- ne rerum folicita civitate, dictatoris primum creandi mentio orta, fed nec quo anno, nec . quibus Coff. quia ex factione Tarquinia effent (id quoque enim traditur ) parum creditum fit, nec quis primum di&tátor creatus i6 A tis conftat. Apud veterrimos tamen auctores Bo Pi T. Lartium dictatorem primum , Sp. Catlium U.C.a,554, Inagiftrum equitum و󰾯 creatos invenio. Con- 9.79.2 C. fülares lepére, ira lex jubebat, de di&atore ^9* ereando lam. Eo magis adducor, ut credam Lariium , qui confülaris erat, potius quam Manium Valerium, M. filium, Volefi Cf) ne- potem, qui nondum conful fuerat, modera- torem و󰾯 & magiftrum conf(ülibus appofitum. Qui fi maxime ex ea familia legi dictatorem vellent, patrem multo potius, M. Valerium fpe&tare virtutis & confularem virum legif- fent. Creato dictatore primum Rome, poft- quam preeferri fecures viderunt; magnus ple- bem metus inceffit, ut intentiores effent ad di- parendum. Neque enim ut in confulibus,󰾰 مك qui pari poteftate effent, alterius auxilium, ne- que provocatio erat: neque ullum ufquam, nifi in cura parendi, auxilium. Sabinis etiam; creatus Romze di&tator (eo magis quod propter Sabini legatos {e creatum crediderant) merum incuffit. Tta- حا󰾯 que leosros de pace mittunt: quibus orantibus : dictatorem fenatumque, ut veniam erroris ho- minibus adolefcentibus darent; refponfum, igno- Jei adolefcentibus poffe, fenibus non poffe, qui bel- la ex bellis fererent. Atum tamen eft de pace: impetrataque foret, fi quod impenfæ fatum in bellum erat, præftare Sabini (id enim po- ftulatum erat) in animum induxiffenr. Bel- lum indictum. Tacite induci quietum an- Rum tenuere, : (e) al. Sabini. (f) al. Volufi. (*) vid. pag. feqq. not. رس󰾯 SPE TTT ا󰾯 — Á'———— c! 1 LIVI DEC. E tris quoque baud fegne minifterium efè: nec magis, ali, quam alere eum; veddeutem in omnes corpo- ris partes bunc, quo vivimus vigemufque, divifum pariter in venas mütuum , confecto cibo, Jaugui- Tribuni ple. bis creati pri- mi. Sp. Caffius & ` Poft. Comi- nius Cofi, Foedus cum Latinis, Volfci vidi, Inde. C. Marcii 0+ xiolani virtus "X gloria. nem. Comparando hinc quam intefüna cor- poris feditio fimilis effer iræ plebis in patres flexiffe mentes hominum. CAP. XXXIII. Agi deinde de concordia coeptum , conceffumque in conditiones ; ut plebi fui e eflent [acro[antii, quibus au- xilài latio adverfus cou[ules effet, neve cui patrum capere eum magiftratum liceret. lta (*) tribuni plebeji (d) creati duo, (9 C. Licinius, & L. Albinus. Hi trescollegas fibi creaverunt. In his Sicinium fuiffe feditionis auctorem ; : de duobus, qui fuerint, minus convenit. Sunt qui duos tantum in facro monte creatos tribu- nos effe dicant, ibique facratam legem latam. Per feceffionem plebis Sp. Cafius, & Poftu- mus (e) Cominius confülatum inierunt: his Cof. cum Latinis populis ictum feedus. Ad id feriendum conful alter Romse manfit, alter ` ad Volfcum bellum miffus, Antiates Volfcos fundit fugatque: compulfos in oppidum Lon- gulam perfecutus, moenibus potitur. Polu(cam (f) item 4 Volfcorum cepit: tum magna vi adortus eft Coriolos. Erat tum in caftris inter primores juvenum C. (4) Marcius, adolefcens, & confilio & manu promptus, cui cognomen poftea Coriolano fuit. Quum fubi- to exercitum Romanum Coriolos obfidentem, . ۷۵160 pulii, | capti Coriel. atque in oppidanos, quos intus claufos ha- bebat, intentum, fine ullo metu extrinfe- cus imminentis (7) belli; Volfcæ legio- nes profe&tæ ab Antio invafifent, eodemque tempore ex oppido erupiffent hoftes; forte in ftatione Marcius fuit. Is cum delecta militum manu, non modo impetum erumpentium re- tudit, fed per patentem portam ferox irrupit: cedeque in proximo (k) urbis facta; ignem temere arreptum رل󰾯 imminentibus muro æ- dificiis injecit. . Clamor inde oppidanorum miftus muliebri puerilique ploratu ad terro- rem, ut folet, primo ortu; (7) & Romanis auxit animum ر󰾯 & turbavit Volfcos: utpote capta urbe, cui ad ferendam opem venerant. Ita fufi Volíci Antiates, Corioli oppidum ca- pum. Tantumque fua laude obítitit famae confulis Marcius, ut, nifi fedus cum Latinis, columna ænea infculprum monumento effet, ab Sp. Caffio uno; quia collega abfuerat ictum ; + Agt. Meneni- us moritut, Poftumum Cominium bellum peffifie cum Volícis, memoria ceffiflet. Eodem anno Agrippa Menenius moritur; vir omni vita pa- riter patribus ac plebi carus; poft feceffhionem carior plebi factus. Huic interpreti arbitro- que concordie civium, legato patrum ad ple- T. Geganius & P. Minucius Cofi. (g) al. Mu- bem, redućtori plebis Romance in urbem, {fumptus funeri defuit. Extulit eum plebs fex- tantibus collatis in capita. | .CAP. XXXIV. Coníüles deinde T. Gega- nius, P. Minucius fati. Eo anno, quum & foris quieta omnia à bello effent, & domi fa- nata (2) al imminentes. (k) al. cede in proxima. jam fuiffe non folim ex hoc loco patet , fed etiam Numifma . In cujus averfa Infcriptio fic legatur: Publius Licinius Stole . Goni. PATIN. Numim. Fam. Roman. p. 15X. 7 38 ftrarentur. Namque Valerius, poft Veturii confüulis reditum, omnium actionum in fena- . tu primam habuit pro victore populo, retulit- que quid de nexis fieri placeret. Que cum re- jeta relatio effet, von placeo, inquit, concor- die au&lor. Optabitis medius fidius propediem, ut mei fimiles Romana plebes patronos habeat. Quod ad me. attinet, neque frufirabor ultra crogs meos, neque ipfe fruftra diftator ero. Difcordie intefti- næ, bellum externum fecere, ut boc ۷0 egeret ve[publica. Pax foris parta eft, domi im- editur... Privatus potius, quam di&atov [editio- xtabdicao, Zi 0000000 lta curia egreffus, dictatura fe abdicavit. Apparuit caufa plebi, fuam vicem indignantem magiftratu abiffe. Itaque, ve- lut perfoluta fide; quoniam per eum non fte- riffet quin præftaretur, decedentem (c) do- mum cum favore ac laudibus profecuti funt. CAP. XXXII. Timor inde patres ط٥5󰾯 ne fi dimiffus exercitus foret, rurfus ceetus.oc- culti conjurationefque fierent. Itaque quam- quam per dictatorem delectus habitus effet, tamen, quoniam in confùlum verba juraffent, facramento teneri militem rati, per caufam renovati ab /Equis belli; educi ex urbe legio- nes juffere... Quo facto . maturata eft feditio. Et primo agitatum dicitur de confulum cede, ut folverentur facramento: doctos deinde zul-. lam [celere religionem exfolvi,, Sicinio quodam Secffio ple- auctore, injuíffü confulum , in facrum mon- EE tem feceffiffe, trans Anienem amnem, tria ab󰾰 حا Rixz de ne- xis. 7781607753. 0- 2, U. c.2583. urbe millia paffüuum. Ea frequentior fama eft, 25, ^O^ quam, cujus Pifo auctor eft; in Aventinum feceffionem factam effe. Ibi, fine ullo duce, vallo foffaque communis caftris, quieti; rem nullam nifi neceffariam ad vitum fumendo, per aliquot dies neque laceffii ; neque lacet- fentes {efe tenuere. Pavor ingens in urbe, ‘metuque mutuo füfpenfa erantomnia. Time- re relicta ab fuis plebes violentiam patrum: timere patres refidem in urbe plebem, incer- ti, manere eam an abire mallent. uamndiu autem tranquillam; que feceffevit, multitudinem fore? quid futurum deinde, fi quod externum in- terim bellum exfiflat ۶ nullam pvofetlo.;. nifi in concordia civium, [pem veliquam ducere. Eam + per equa, per tmqua, veconciliandam civitati ef- — fe. Placuit igitur oratorem ad plebem mitti Menenium Agrippam; facundum virum, & - quod inde oriundus erat, plebi carum. Is intromiffus in caftra; prifco illo dicendi & horrido modo, nihil aliud; quam hoc narraf- Menen A- {e fertur: Tempore , quo im homine, non, ut Coppe adele punc. omma in unum confentiebant , fed fingulis membris fuum cuique confilium , fuus fermo fue- vat, mdignatas veliquas parte, fua cura, fuo labore ac minifterio ventri omnia queri: venirem in medio quietum, nibil aliud و󰾯 quam datis volu- praubus fru. Confpirafe inde, ne manus- ad os cibum ferrent, nec os acciperet datum, nec dentes conficerent. Hac ira- dum ventrem fame domare vellent; ipfa una membra, totumque corpus, ad extremam tabem vene... Inde apparuilfe , ven- (c) al.difcedentem. .. (d) al plebei. (e) al. Poftumius, C) i protinus. camitem. al. Volícamirem. - (b). al. Cn.- (2) al. abreptüm. (m) al. primum, ortus Tribusijplebeji.) (**) C. Licinius) Gentem Liciniam Plebe󰾰 تپ Tab. XII, num, 2, a P. Licinio percuffum co refpicere videtur󰾰 Trumphir ære, Argento, Aurg flato ferundo vel flavo feriundo󰾰 ». | NU󰾰 سح TBD) ; NN󰾰 NI󰾰 N󰾰 £ : IN N󰾰 ^ ^ Y 1󰾰 ) VS NI󰾰 7 H󰾰 ۱ مد b LAE󰾰 K z A VA A 3 I󰾰 el ١ N NN ۱󰾰 : SE ۱ WI]󰾰 A | ]󰾰 - b -— 5 |󰾰 1 , 7 ۰ ا اس T F SU󰾰 p^󰾰 1 چو Á󰾰 و7 ` ۱ کے󰾯 AS ۱ 4 ۱ T "n | ? - ۹ 0 || 0۳ ۱ ۱ / / | l [ 1 ho 1 0 5 » Z ات ji 1 ہے e ARI em 39 num vitæ necifqQue inimici fatum videbat. Contemtim primo Marcius audiebat minas tri- bunitias: auxili, non pene jus datum illi pote- Siati: plebi[que, mom patrum tribunos efe. Sed adeo infenía erat coorta plebs, (s) ut unius pena defungendum effet patribus. Reftite- runt tamen adverfa invidia, ufique funt, qua fuis quifque, qua totius ordinis viribus. Ac primo tentata res eft, fi difpofitis clientibus, abfterrendo fingulos à coitionibus و󰾯 conciliif- que; disjicere rem poffent. Univerfi deinde proceffere (quicquid erar patrum , reos dice- res) precibus plebem expofcentes: unum fibi civem, unum سط󰾯 > fA 2117201126112 ab[olvere nollent, pro mocemte domavent. Ipfe quum die diéta non adeffet , perfeveratum in ira eft. Damnatus abfens و󰾯 in Volfcos exulatum abiit, Damnatus & minitans patrie, hoftilefque jam tum fpiritus i exilium gerens. Venientem Volfci benigne excepere. Banlat apud Volfcos.. benigniuíque in dies colebant: quo major ira in fuos eminebat, crebraque, nunc querelæ, nunc minæ percipiebantur. - Hofpitio uteba- tur Ati Tulli. (¢) Longe is tum princeps Volfci nominis erat, Romanifque femper in- feftus. Ita quum alterum vetus odium, alte- rum ira recens flimularet , confilia conferunt de Romano bello. Haud facile credebant, plebem fuam impelli poffe, ur toties infelici- ter tentata arma caperent, Multis fzepe bellis, peftilentia poftremo amiffa juventute, fractos fpiritus efle, arte agendum in exoleto jam vetuítare odio, ut recenti aliqua ira exacerba- rentur animi, CAP. XXXVI. Ludi forte, ex inflauratione, magni Rome parabantur. Inftaurandi hec caula fuerat. Ludis (u) mane fervum quidam paterfamilie nondum commiffo Ípectaculo, fub furca cefüm, medio egerat circo. Cœ- pti inde ludi, velut ea res nihil ad religio- nem pertinuiffet Haud ita multo poft, Tib. Atinio; (x) de plebe homini, fomnium fuit. . Vifus Jupiter dicere, fii ludis prefultatorem difplicuiffe : nifi magnifice Anftauvaventur bi ludi, periculum urbi fore, — Ivet , ea confulibus nuntia- ret. Quamquam haud fane liber erat religio- ne animus, verecundia tamen majeftatis ma- Biftraruum timorem vicit, (y) ne in ora ho- minum pro ludibrio abiret. Magno illi ea cunétatio ftetit, Filium namque intra paucos ?rodigia, dies amifit. Cujus repentinz cladis, ne سوق󰾯 fa dubia effet, ægro animi eadem illa in fo- mnis obfervata fpecies, viía eft rogitare و󰾯 fa- tin, magnam fpreti numinis baberet mercedem è majorem 211/1216 و󰾯 mi eat propere ac nunciet con- Julibus. Jam præfentior res erat: cunctantem tamen, ac prolatantem, ingens vis morbi ad- orta eft, debilitate fübira, Tum enimvero deorum ira admonuit. — Feffus igitur malis preteritis inftantibufque, confilio propinquo- rum adhibito, quum vifà atque audita, &ob- fervatum toties fomno Jovem, minas irafque cæleftes repræfentatas cafibus fuis expofüiflet ; confenfü (4) al. furto fuam. | (v) al. Romanis in- fefus. Ludi magni reftauxatQ, Tib. Latini fomnium.: plebs. (+) al. Accii Tullii. (4) al. Ludi precfulta- (*) M. Minucio) Memoriam diftibuti P. R. Frumenti confervant denarii a Ti. Minucio Augurino & C. Augurino cufi. Tab. hunc Minucium frumentum in modios afümatum plebi divififfe, adjecto an- Figura ad finiftram, ipfum Minucium paludatum, dextra litnum tenentem, defignat, altera ۰ Melium largitione panis tyrannidem affe&tantem, quidam Antiquariorum putant, Conf, PATIN. Numifim. Fam. Rom. p. 179. (o) al. Siciliam. (p) al. fruantur omittunt. LIBER II. nata difcordia, aliud multo gravius malum ci- Caritas Anno- Vitatem invafit. (Caritas primum annone, ex na. incultis per feceffionem plebis apris: fames deinde, qualis claufis foler. Ventumque ad ad interitum fervitiorum utique & plebis effet, ni confules providiffent, dimiffis paffim ad frumentum coémendum, non in Etruriam modo dextris ab Oftia littoribus, levoque per Volícos mari ufque ad Cumas, fed queefirum (7) in Sicilia (o) quoque. — Adeo finitimorum odia longinquis co&gerant indigere auxiliis, Frumentum Cumis, quum coémtum eflet, naves, pro bonis Tarquiniorum , ab Arifto- demo tyranno, qui hæres erat, retentz fant. In Volícis Pomptinoque, ne emi quidem po- tuit: periculum quoque ab impetu hominum ipfis frumentatoribus fuit. Ex T'ufcis frumen- tum Tiberi venit: eo füftentata eft plebs.. In- commodo bello in tam aris commeatibus ve- xati forent, ni Volícos jam moventes arma, peftilentia ingens invafiffet, Ex clade conter- ritis hoftium animis, ut etiam ubi ea remifif- fet, terrore aliquo tenerentur , & Velitris au- xere numerum colonorum Romani , & Nor- bæ in montes novam coloniam, qua arx in Pomptino effet , miferunt. () M. Minucio e ^" deinde, & A. Sempronio confülibus , magna U. C. an261. vis frumenti ex Sicilia advecta: apitatumque Norbz Colo- nia, M. Minucius NC © in fenatu, quanti plebi daretur. Multi venit. . fe tempus premendæ plebis putabant, recu- Ms perandique jura, qua extorta feceífione Marcius Co- ac vi patribus effent: inprimis Marcius Corio- u lanus, hoftis tribunitiz poteftatis. Si anno- portaus. — 7272, inquit, veterem volunt , jus priftinum red- dant patribus. Cur ego plebejos magiftratus, cur Sicintum potentem pollentemque video, Jub jugum mius , tamquam à latronibus vedemtus è egone has indignitates diutius patiar, quam neceffe efc € Tarquinium vegem qui non tulerim, Sicinium fe- vam fecedat nunc, avocet plebem, patet via in Sacrum montem , alio[que colles. Rapiant fru- menta ex agris noffvis , quemadmodum tertio an- 10 rapuere. — Fruantur , (p) utantur annona, quam furore fuo (4) fecere. Audeo dicere, boc malo domitos ipfos, potius cultores agrorum fore, quam Tutbs de an. 24 armati per feceffionem coli prohibeant. 4 tam facile dictu eft, faciendumne fuerit, quam󰾰 ما potuiffe arbitror fieri, ut conditionibus laxan- di annonam, & tribunitiam poteftatem, & omnia invitis jura impofita patres demerent fibi. : CAP. XXXV. Er fenatui nimis atrox vifa fententia eft, & ira plebem rope armavit. Fame jam fe ficut hoftes peti, ako vitluque frau- dari: peregrinum frumentum, Jola alimenta ex infperato fortuna dederit , ab ore rapi, nifi C. Marcio vintli dedantur tribuni, nifi de tergo ple- bis Romane fatisfiat. Eum fibi cavimificem novum exortum, qui aut mori, aut fevvire jubeat. In exeuntem è curia impetus factus effèt, ni per- opportune tribuni diem dixiffent,. Ibi (r) ira elt fuppreffa. Se judicem quifque, fe domi- C; Marcius 86612:08, (2) al. trans fretum. ubi. (s) al adeo coorta erat infenfà torem. (x) al. Latinio. (y) al. injecit. I XIV. num.3. & 4, In quibus flatu indicant, nonz fymbolo, duabus fpicis; Bellum Vol. feum, „Oppida Ro- manis erepta Duce C. Mat- cio Coriolan, Sp. Nautiut & Sex, Furius Coff. U. C. an.264 Ol. 72: 3 C. N. 489. Romani ad Marcium ۰ gatos de pate anittunt, Sacerdotes poftea, fpþetaculo, violaturi fimus ludos , piaculumque mevituri, ideo nos ab [ede DU cætu, concilio- que abigi. Quid deinde ر󰾯 illud non fuccurrit, vivere nos; quod 5 proficifct è fi bec profectio, تع󰾯 non fuga ek? ؟󰾯 banc urbem vos non hoftium ducitis, ubi fi unum diem morati ef- fetis; moriendum omnibus fuit? Bellum vobis in- ditum efl : magno eorum malo, qui indixere , fi viri eflis. Ita & fua fponte irarum pleni, & incitati; domos inde digreffi funt, iníligan- doque fuos quifque populos effecere; ut omne Volfcum nomen deficeret. CAP. XXXIX. Imperatores ad id bellum de omnium populorum fententia le&ti Attius Tul- lus, & C. Marcius exul Romanus, in quo ali- quanto plus fpei repofirum. Quam fpem (/) nequaquam fefellit: ut facile appareret, duci- bus validiorem, quam exercitu rem Romanam effe. Circejos profectus, primum colonosiu- de Romanos expulit: liberamque eam urbem Volícis tradidit. Indein Latinam viam; trans- verfis tramitibus, transpreffus, Satricum, Lon- gulam, Poluícam; Coriolos, novella (c) 6 Romanis oppida ademit. Inde Lavinium re- cepit: tunc deinceps Corbionem, Virelliam; Trebiam, Labicos, Pedum cepit. Pöftre- mum, ad urbem à Pedo ducit: & ad foffas Cluilias, quinque ab urbe millia pafuum ca- ftris pofitis, populatur indé agrum Romanum: cuftodibus inter populatores millis, qui patri- ciorum agros intactos fervarent. Sive infen- fus plebi magis, five ut difcordia inde inter Patres plebemque oriretur. — Que profecto orta effet, adeo tribuni jam ferocem per fe plebem, criminando, in primores civitatis in- ftigabant. Sed externus timor maximum con- cordis vinculum, quamvis fuípećtos, infen- fofque interfejungebatanimos. - Id modo non conveniebat; quod fenatus confulefque, nuf- quam alibi fpem, quam in armis ponebant: plebes omnia, quam bellum, malebat. Sp. Nautius jam; & Sex. Furius confules erant. Eos recenfentes legiones, prefidia per muros, alia- que, in quibus ftationes vigiliafque effe pla- cuerat, loca, diftribuentes, multitudo ingens pacem pofcentium primum feditiofo clamore conterruit. Deinde vocare fenatum, referre de legatis ad C. Marcium mittendis 82 Acceperunt relationem Patres; poftquam ap- paruit labare plebis animos, 2211110116 de pace ad Marcium oratores, atrox refponfum reru- lerunt : S: 7۵۷/6 ager redderetur , poffe agi de pace: fi preda belli pev otium frui velint, meno- vem [e eg 01011112 impie, eg hofpitum beneficii, adm[urum, ut appareat, exilio fibi drvitatos, non fra&dos, animos ejje... Iterum deinde iidem mif- fi; non recipiuntur in caftra. (*) Sacerdotes quoque fuis infignibus velatos iffe fupplices ad caftra hoftium, traditum eft, nihilo magis quam legatos flexiffe animum. CAPS fpes. (c) al. Novellam. t À 3^ وص ے کے ) Sacerdotis velati figuram , variaque Sacerdotum Officiorum genera atque infi- & 6. & Tab. XV. num. I. 2. 3. 4. Primum eft Augufti, in quo confpici- cujus faftigio fidus in Perifplio DIVO IUL. In medio templi ftat figura fa- : lat : Cum Infcriptione : Secundum Neroni adfcribitur, in quo. reprafentatur Tripus, „Cof. iterum & Tertio defignatur. MEDIOBARBE. 1. c, p. 35° Simpullum, Lituus & Patera. MEDIOBARE.l.c.p.89. Tertium & corvo infra fedente cum hac Infcriptione : Quindecimvir Sacris Fa- Adnotat, p. $9. HEMELARIUS l.c. Tab. IO. p. 32. teflatur de Cafaris Auguratu & Ponnficatu Maximo, cujus infignia fubji- ciuntur 8 0ٍ٤ fi aliquod 0ھ󰾯 nefas effe , quo و󰾯 f inter fimus 40 ا󰾯 confenfu inde haud dubio omnium qui ade- rant, in forum ad confules lectica defertur. Inde in curiam juffu confulum delatus, ea- dem illa quum patribus ingenti omnium ad- miratione enarraífer ; ecce aliud miraculum: qui captus omnibus membris delatus in cu- riam effet, eum functum officio pedibus fuis domum rediiffe, traditum memorie eft. CAP. XXXVII. Ludi quam ampliffimi ut fie- rent, Íenatus decernit. Ad eos ludos auctore Atto Tullo, vis magna Volícorum venit. Priufquam committerentur ludi, Tullus, ur domi compofitum cum Marcio fuerat, ad confules venit. Dicit effe; que fecreto age- re de republica velit. Arbitris remotis, Jn- vitus, inquit, quod feguius fit, de meis civibus loquor. Non tamen admifum quicquam ab tis, eruninatum venio و󰾯 L cautum , ne admittant. Nimio plus quam ve im, noftrorum ingenia funt nobilia. Multis id cladibus fenfimus. Quippe qui non noftro merito و󰾯 fed veftra patientia inco- lumes fimus. Magna hic nune Fol[covum multi- žudo eff. Ludi funt, fpe&aculo. intenta civitas erit, Memini quid pèr eandem occafionem ab Sabinorum 5 in hac urbe commifum fit. Horret ammus, ne quid inconfulte ac temere E Hac, nofira vefivaque caufa, prius dicenda vo- bis, confules, ratus fum. Quod ad me attinet, exteinplo binc domum abire in animo efl, ne cu- jus fati di&ive contagione prefers violer. Hac locutus, abiit. Confules quum ad patres rem dubiam fub auctore certo detuliffent , auctor magis, ut fit, quam res ad precavendum; vel ex füpervacuo,. movit. Pacoque fena- tufconfulto ; uz urbem excedereut Fol[ci, pre- cones dimüttuntur , qui omnes eos proficifci ante no&em juberent. Ingens pavor primo. difcur- rentes ad fuas res tollendas in hofpitia percu- li. Proficifcentibus deinde indignatio obor- ta: fes ut con[celeratos comtaminato[que, ab ludis, 12/115 diebus , cetu quodammodo bominum deo- qumque , abattos effe. CAP. XXXVIII. Quum prope continuato agmineirent, preepreffus Tullus ad caput Fe- rentünum, ut quifque veniret, primores eo- rum excipiens, quærendo, indignandoque, & eos ipfos fedulo audientes fecunda ive ver- ba, & per eos multitudinem aliam in fübje- Gum vie campum deduxit. Ibi in concionis modum orationem (z) exorfus: Veteres populi Romani injurias, clade[que gentis Folfcorum , uz omma, nquit د󰾯 oblivif[camini alia, hodiernam banc contumeliam, quo tandem animo fertis, qui (a) per noftram ignominiam ludos commifere 2 an non fenfiftis triumphatum hodie de vobis effe? vos omnibus civibus, peregrinis, tot finitimis po- pulis, [pe&aculo abeuntes fuiffe 09/۳۵5 conjuges; ve[rros liberos tradu&los per ova- bomimum 2 quid eos, qui audivere vocem precomis ۶ quid, qui vos videre abeuntes? quid eos, qui buic ignomi- 71200 agmini fuere obvii, exiflimalJe putatis è ni- 6 al. Oratione. (a) al. qua. (b) al. quae (*) Sacerdotes quoque fuis infignibus velatos gnia exprimunt Numifmata Tab. XIV. num, 5, tur Templum , quatuor columnis fuffultum , in cerdotis cum lituo , ad latus Ara accenfa, Vitellii, in quo extat Tripus, cum Delphino fupra و󰾯 ciundis, ÆN, VICUS, fub Vitellio num, $. BELLOR. l. e. ps 241. Quartum, denarius ef Julie Gentis Ludi magni iuftaurati rur- fus. Attili Tulli Volfci Oratio doloía. Volícorum juventus à Coff, urbe pellitur, Ob quam ignominiam Tullus Vol- {tos concitat, 41 provincia evenit. Eo anno Hernici devicti: Hernici vi&i. cum Volícis æquo marte difceffum eft. CAP. XLI. Sp. Catlius deinde & Proculus spurius عم󰾯 Virginius confules fa&i. Cum Hernicis fge- fius & Proca- dus ictum, agri partes due ademtz. Inde DUE dimidium Latinis, dimidium plebi divifürus V. C. سه󰾯 conful Caffius erar. Adjiciebat hüic muneri NH 2 agri aliquantum, quem publicum poffideri à privatis criminabatur. 18 multos quidem pa- trum, ipfos pofleffores, periculo rerum fiia- rum terrebat Sed & publica patribus folici- tudo inerat; larpirione confülem periculofas libertati opes ftruere. Tum primum lex apra- cim, re, A. ria promulgata eft: nunquam deinde ufque ad graria prima, hanc memoriam fine maximis motibus rerum, ۰ agitata. Conful alter larpirioni refiftebat, au- Ctoribus patribus, nec omni plebe adver(an- اران ملا󰾯 te. Que primo ceperat faftidire ; munus vulgatum à civibus ifle in focios: (f) fepe deinde & Virginium confülem in concionibus velut vaticinantem, audiebat, pefiilens college munus effe. Agros illos fervitutem iis gui accepe- vint, laturos. Regno viam fieri. Quid ita enim affumi focios, 29 momen Latinum 7 quid attimuffe Hernicis paulo ante hoftibus capti agri tertiam partem yeddi, nifi uthe gentes pro Coriolano du- ce Cajfium babeant? Popularis jam efle diffua- for, &interceffor legis aprarize ceperat: uterque deinde Confül certatim plebi indulgere. Virpi- nius dicere, paffurum fe affignari agros, dum. ne cui, nifi civi Romano affignentur : Cafius, quia in agraria largitione ambitiofüus in focios, eo- que civibus vilior erat; ut alio munere fibi re. conciliarer civium animos د󰾯 jubere pro Siculo frumento pecuniam acceptam retribui populo. Id vero haud fecus, quam prefentem merce- dem regni; afpernara plebes: adeo propter fufpicionem infitam regni, velut abundarent omnia, munera ejus in animis hominum re- fpuebantur Quem, ubi primum magiftratu Cafius nea. abiit, damnatum necatumque conftat. ^ Sunr me. qui patrem auctorem (g) ejus fupplicii ferant. Eum cognita domi caufa verberaffe, ac necat. fe, peculiumque filii Cereri confecraviffe, Signum inde factum effe, & infcriprum, EX CASSIA. FAMILIA DATUM. Invenio apud quosdam , idque propius fidem eft, à queítoribus Cefone Fabio, & L. V alerio, diem dictam perducllionis: damnarumque po- puli judicio: diruras publice ædes. Fa eff area ante Telluris eedem. Ceterum five illnd domeflicum, five publicum fuir judicium, da- Confülum de innatur Ser. Cornelio, Q. Fabio confülibus. 7 CAP. XLII. Haud diuturna ira populi in us & Q. Fabi- Caffium fuit. Dulcedo agrariæ legis ipfa per u ea, 885; fe; demro anctore, fübibar animos. Accen- OL 73. a. 7 - 486. DA z : : ` 2: Seditiones ob devictis eo anno Volfcis JEquifque militem legem agra- preda frandavere. Quicquid captum ex ho- سفق󰾯 flibus eft, vendidit Fabius conful, ac redegit in publicum. — Invifim erat Fabium nomen plebi, propter noviífimum confülem: tenue- Ie tamen patres, ut cum L. /Emilio, Cæfo Fa- L. Rmilius 7ِ 2 bius & Cafo Fa- E : و󰾯 ES e bius و󰾯 )7( al. faftidire munus vulgatum à civibus in fo- کی󰾯 26$, O173.a.C. N. 485. IO, *** explicata funt. PATIN, Numifm, Fam. Rom. p. 129. Idem VICUS. fub Vefp. num. 5, & BELLOR, Adnot, Po 64. Sextum da- ficalià delineat, MEDIOBARB. 1. c. p. 355. : - num, 5» commemorare videtur, Yid. DU GHOUL. 1, c, Pe 4 faque ea cupiditas eft, malignitate patrum, qui, ۰ 8. pag. 2 de quo Vid. EN, nique Numifma Imp. Q. Herennii Etrufci eadem vafa Ponti LIBER II CAP. XL. Tum matrone ad Veturiam matrem Coriolani; Volumniamque uxorem frequentes coëunt. Idpublicum confilium, an muliebris timor fuerit; paruminvenio, Per- vicere certe, ut & Veturia magno natu mu- lier, & Volumnia, duos parvos ex Marcio ferens filios fecum; in caftra hoftium irent: & quam armis viri defendere urbem non poflent, mulieres precibus lacrimifque defenderent. Ubi ad caftra ventum eft, nuntiatumque Co- riolano, adeffe ingens mulierum agmen, in (d) primo, ut qui nec publica EO in lega- tis, nec in facerdotibus tanta offufa oculis, ani- moque religione motus effet; multo obftina- tior adverfùs lacrimas muliebres erat. Dein familiarium quidam, qui infignem | moeftitia inter ceteras cognoverat Veturiam, inter nu- rum neporeíque ftantem; Vif me fruftrantur, inquit, oculi, mater tibi conjunxque QF liberi ad- funt. Coriolanus prope ut amens, confterna- tus, ab fede fua quum ferret matri obviæ com- plexum ; mulier in iram ex precibus verfa, Siue, (e) priusquam complexum accipio, fciam, inquit, 20 hoftem, an ad filium venerim: capti- va materne in caftris tuis fan? dn boc me longa Ja, Q infelix fenella traxit, ut exulem te, 2 - inde hoftem viderem è potuiffine populari banc PEYAM) que te gemit atque aluit? non tibi, quam- vis infefto animo eg minaci perveneras, ingredien- ti fines , ira cecidit? non quum in confpeftu Ro- ma fuit, fuccurrit, intra illa menia domus ac pe conx, liberique ? Er- Roma non oppugnaverur. Nifı fium haberem, libera in libera patria mor- tua efem. Sed ego nibil jam pati, nec tibi tur- pius, quam mibi miferius pofum: uec ut fim mi- Jerrima, diu futura fum. De lis videris: quos Ji pergis, aut immatura mors, aut longa fervitus manet. Uxor deinde ac liberi amplexi. Fle- tufque ab omni turba mulierum ortus, & com- ploratio fui patriæque, freoere tandem virum. Complexus inde fuos, dimittit: ipfe retro ab urbe caftra movit Abdu&is deinde legioni- bus ex agro Romano, invidia rei oppreffum nates mei funt; mater, go ego- ufi pepeviljem. periffe tradunt; alii alio lero. Apud Fabium longe antiquiffimum auctorem, ufque ad fene- Ctutem vixiffe eundem invenio. Refert certe, hanc fepe eum, exaéta zetare ufürpaffe vocem, Multo که󰾯 feni exilium effe. Non invide- runt laudes fuas mulieribus viri Romani. Ad- eo fine obtreCtatione gloriz aliens vivebatur. Monumento quoque quod effer, templum for- tung muliebri zdificatum dedicatumque eft. Rediere deinde ۷۵۱/۵ adjunctis Æquis, in agrum Romanum, Sed Equi Attium Tullum haud ultra tulere ducem. Hinc ex certamine, Volíci /Equine imperatorem conjun&o exer- citi darent, feditio, deinde atrox prelium or- tum. {bi fortuna populi Romani duos hofti- um exercitus, haud minus perniciofo quam pertinaci certamine, confecit. Confüles (5 T. Sicinius, & C. Aquilius. Sicinio Volfci, A- : quilio Hernici (nam ii quoque in armis erant) (d) al. in omittunt. (e) al. fize vepetunt. cios. (g) al. actorem. Cu MÀ ciuntur & eadem quidem, quz fupra Tab. V. num. confirmat Quiazum Numifima Vefpafiani, (*) T. Sieixus) Forütudinem Sicinii nummus Tab. Xv, Tafidem ma- ter & uxor cum filus, Mattis Volu- inni? ad Mar- cium Oratio. Marcius pla- ` Xatur, -Et moritur, Volfci & &.- qui Romanos iufeftant, Qui feipfos perdunt, T. Sicinius & C. Aquilius Goff: css ۰ U. C. an.263 0l. 73. a. C. N. 488. ہر ہج ہی شش رس شش mmn󰾰 پوجمپیبسہمیموبوبووہسوومسپ سے — IPTE MUT EMERITIDCUYA سے󰾯 mM و󰾯 €———— جا Cedar󰾰 دا کے جک Qb-' M. Fabius Se Cn. Manlius Cofi. T C27 74a. C.N ABI. Seditio ob tribunitian poteftatem, yeiens & E- trufcum bella, 8 usse verme mmt. NE󰾰 ك bitur: ducendus Fabio in Æquos, in Veientes󰾰 Er in Veientibus (m) quidem󰾰 رن Furio datur.󰾰 nihil dignum memoria geftum eft. Fabio󰾰 aliquanto plus negotii cum civibus, quam cum󰾰 hoftibus fui . Unus ille vir ipfe conful󰾰 remp. fuftinuir, quam. exercitus odio confu-󰾰 lis, quantum in fe futt, prodebar. Nam󰾰 quum conful preter ceteras imperatorias ar-󰾰 tes, quas parando gerendoque bello edidit󰾰 plurimas, ita inftruxiffet aciem, ut folo equi-󰾰 tatu emiffo exercitum hoftium funderet, infe-󰾰 qui fufos pedes noluit. Nec illos, & fi non󰾰 adhortatio invifi ducis, fuum faltem flagitium,󰾰 publicum in præfentia dedecus, poftmodo󰾰 & animus hofti rediffer, cogere󰾰 تا periculum,󰾰 potuit gradum accelerare; aut, fi aliud nihil󰾰 inflareinftru&os. Injuffu figna referunt, Mæ-󰾰 ftique ( crederes victos) execrantes nunc iM-󰾰 perarorem, nunc navatam ab equite operam,󰾰 redeunt in caftra.. Nec huic tam peftilenti ex-󰾰 emplo remedia ulla ab imperatore quta󰾰 funt ADEO EXCELLENTIBUS. INGE-󰾰 NIIS citius defuerit ars, qua civem regant󰾰 quam qua hoftem fuperent. Conful Romam󰾰 rediit, non tam belli gloria aucta, quam irri-󰾰 tato exacerbatoque in fe militum odio.󰾰 tinuere tamen patres: utin Fabia gente confu-󰾰 latus maneret. M. Fabium confülem creant󰾰 Fabio collega Cn. Manlius datur.󰾰 — CAP. XLIV. Et hic annus tribunum aucto- Tib. (2) Pontificius عنم󰾯 [s eandem viam, velut مع󰾯 ء689٤󰾯 Sp. Licinio, ingreffus, dele&um paulifper impe- dir. Pernurbatis iterum | Patribus د󰾯 Appius Claudius viđam tribunitiam poteftatem dicere priore anno; in pre[entia re ipfa, (0) exemplo in perpetuum. Quando inventum fit; [feis tpjom viribus diffolui. Neque enim unquam defuturum, m نوع󰾯 ex collega 7ء󰾯 fibi, کا󰾯 gratiam me- lioris partis, bono publico, velit quefsam. Et plures, fi pluribus opus fit, tribunos, ad auxilium confulum paratos fore: Q7 unum vel adverfus o- mnes fatis effe. Darent modo: %7 confules £? prt- mores Patrum operam, ut fi Minus omnes, ali- quos tamen ex tribunis reipublice ac fenatui con- ciliarent. Preceptis Appii moniti Patres, & univerfi comiter ac benigne tribunos appella- re: & confülares, ut cuique privatim aliquid juris adverfus fingulos erat, partim gratias partim auctoritate obtinuere, ut tribunitiæ po- teflatis vires falubres vellent reipublicæ efle. Quatuorque (p) tribunorum; adverfus unum moratorem publici commodi, auxilio, dele- Gum confules habent. Inde ad Veiens bel- lum profecti, quo undique ex متس󰾯 auxilia convenerant non tam Veientium gratia con- citata: quam quod in fpem ventum erat, dif- cordia inteftina diffolvi rem Romanam poffe. Seditio labes Civitatum» Principefque in omnium Etruriæ populorum concilis fremebant, æternas opes effe Romanas, ifi inter femetipfi editionibus vm ID U- NUM VENENUM, eam labem civitatibus opu- - rem legis agrariæ habuit. 'TOBRCIEDEG L 42 bius conful crearetur. Eo infeftior facta ple- bes, feditione domeftica bellum externum ex- civit: bello deinde civiles difcordie inrermif- (e. Uno animo patres ac plebes rebellantes yoii xæ- Volfcos & /Equos; duce Æmilio, profpera quivincunmz pugna vicere. Plus tamen hoftium fuga; quam rzlium abfümfit: adeo pertinaciter fufos in- Caftoris ædes iudi funt equites. (*) Caftoris ædes eodem dedicaa anno idibus Quintilibus dedicata eft. Vota erat Latino bello; Poftumio dictatore. Filius ejus duumvir ad id ipfum creatus dedicavit. Solicitati & eo anno funt dulcedine agrariæ legis animi plebis. 'l'ribuni plebis popula- tem poteftatem lege populari celebrabant. Pa- tres fatis füperque gratuiti furoris in multitu- dine credentes effe, largitiones; temeritatis- que (P) invitamenta horrebant.. Acerrimi pa- tribus duces ad refiftendum confules fuere. Ea igitur pars reipublice vicit. Nec in præ- “fens modo, fed in venientem etiam annum M. Fabius & M. Fabium Cæfonis fratrem, & magis invi- L. Valerius {um alterum plebi, accufatione Sp. Caffi L. Coff. S 3 06: .ووه󰾯 01. Valerium confulem dedit. Certatum eo quo- 755 6: *- -que anno cum tribunis eft. Vana lex; vani- que legis auctores; ja&tando irritum munus fadi. Fabium inde nomen ingens poft tres continuos confulatus, unoque velut tenore omnes expertos tribunitiis certaminibus, habi- tum. Itaque ut bene locatus manfit in ea fa- milia aliquandiu honos. Bellum inde Veiens initum: & Voli rebellarunt. Sed ad bella externa prope fupererant vires: abutebantur- que iis inter femetipfos cerrando. Acceffere ad ægras jam omnium mentes prodigia coele- ftia, prope quotidianas inurbe agrifque often- tantia minas. —Motique ira numinis, caufam nullam aliam vates canebant, publice. priva- timque nunc extis, nunc per aves confulti ; quam haud rite facra fieri. ui terrores ta- Oppia Virgo meN 0 evafere, ut Oppia virgo Veftalis da- ۶۶ v^ mnata incefti poenas dederit. CAP. XLIII. Q. Fabius inde, & C. Julius Yrodigia. Q. Fabius & LU -confules fa&i. Eo anno non fegnior difcor- U.C. 270. 01, dia domi, & bellum foris atrocius fuit. Ab 74.4 C.N. Aquis arma fumta. Veientes agrum quoque Tu Romanorum, populantes, inierunt. — Quo- cst rb rum bellorum crefcente cura, Cafo Fabius; & مس رت󰾯 Furius confules fiunt. Ortanam Latinam U.c. 371.01, urbem ZEqui oppugnabant. — Veientes pleni حم󰾯 C.N. jam populationum Romam ipfam fe oppugna- turos minitabanrur. Qui terrores, quum com- pefcere deberent, auxere infuper animos ple- bis: redibatque non fua fponte plebi mos de- tre&tandi militiam. Sed Sp. Licinius (7) tri- bunus plebis, veniffe tempus ratus per ulti- mam neceífiratem legis agrarie Patribus in- jungendæ, füfceperat rem militarem impedien- dat. Ceterum tota invidia tribunitie pote- ftatis verfa in auctorem eft, nec in eum con- fules acrius, quam ipfius (k) ejus college co- orti funt; auxilioque eorum delectum confu- seditiones les habent. Ad duo fimul bella exercitus feri- (b) al. temeritatis. (i) ون اک󰾯 (k) al. ipfi. rio datus. (m) al Vejentes. al. ZEquis. (7) al. T. vem. al. novum. . C) (1) al. Fabio in Veientes; in ZEquos Fu- (o) al. ir praJentia veip. (P) al. no- t B ME ES Pugna ad Kem lacum ab Authore p. 33. commemorata ; voti caufa extitit, In illa enim pugna Ca- a omanis auxilio venerunt, & poft pugnam ad lacum Juturnzg, fuum , equorumque füdorem abluerunt, 3M quo cis loco ades confttu&a fuit, PATIN. Numifm,. Fam, Rom, p. 231. Vid, Tab. XV. n, 6. 19 3 s : S. n e ری󰾯 o 1 S) ux s 5 E eee ام󰾯 8 E) e mU ei VANS AN E We wr. Sacs «d "s <C, QUE: - aw m ۸ e 0 20 LT میں TERI TE󰾰 E󰾰 ات ٠󰾰 پش یش - یں󰾯 Ui 3 x EGER v RE 1 هروه وی󰾯 ur MAPLE 9 2: 33 * 5 7 5; 7 S WS E qe: DN GE S ای ی رت یھ󰾯 ES󰾰 لج سیت قد پت 3 7 9 ین SESIN ient ER: CE pat SA افو ستد یت ید که و دیدج شک و RE Sa󰾰 S دی󰾯 mm spices ede Streben یمر󰾯 3 كي يم󰾯 d TE 43 gerunt probra, cgre abítinent, quin caftra óppugnent Enimvero, non ultra contume- liam pati Romanus (r) poffe: totis caftris un- dique ad confüles curritur. Non jam fenfim, ut ante, per centurionum Principes poftulant, fed paffim omnes clamoribus agunt. Matu- rares erat, rergiverfantur tamen. +869 inde; ad crefcentem tumultum, jm fnere Suae ditionis collega concedente, quum filentium claffico feciffet: Ego iftos, Cu. Manli, poffe vin- cere [cios veie ne ferrem, ipfi fecerunt... Itaque certum atque decretum eft, non dare fignum, nifi vitores [e vedituros ex hac pugna jurent. Cen- Julem Romanum miles femel in acie fefellit, deos nunquam fallet, Centurio erat M. Flavolejus, inter primores pugnæ flagitator. Jor, in- quit; M. Fabi, revertar ex acie. Si fallat, Fo- vem patrem, (*) Gradiviumque Martem, alio[gue iratos (s) invocat deos. Idem deinceps omnis exercitus in fe quifque jurat. Juratis datur fignum; arma capiunt, eunt in pugnam, ira- rum fpeique pleni ^ Nunc jubent, Ejrufcos probra jacere, mmc armati fibi quifque. lingua promptum boflem offerri. Omnium illo die; qua plebis, qua patrum, eximia virtus fuir. Fabium nomen, Fabia gens maxime enituit. Multis civilibus certaminibus infenfos plebis animos illa pugna fibi reconciliare ftatuunt. Inftruitur acies: Nec Veiens hoftis, Etrufcæ- que legiones detrectant. - ' CAP. XLVI. Prope certa fpes erat, non magis {fecum pugnaturos, quam pugnaverint. cum /Equis. Majus quoque aliquod, in ram irritatis animis; & occafione ancipiti; haud defperandum effe facinus. ^ Res aliter longe evenit. Nam non alioante bello infeftior Ro- manus (adeo hinc contumeliis. hoftes, hinc confules mora exacerbaverant) prelium iniit. Prslium com Vix explicandi ordinis (7) fpatium Etrufcis "me fuit, quum pilis inter primam trepidationem abjectis temere magis quam emiflis, pugna jam ad (w) manus, jam ad gladios; ubi Mars eft atrociflimus, venerat. Inter primores genus Fabium infigne fpectaculo exemploque civi- bus erat. Ex his Q. Fabium (tertio ric anno © Fabii vir: . tus & mors. Veientes euntem, ferox viribus &. armorum arte T'ufcus, incautum inter multas verfantem hoftium manus, gladio per pectus transfigit. Telo extraéto, preceps Fabius in vulnus abiit. (x) Senfit utraque acies unius viri ca- fim, cedebatque inde Romanus: quuin M, Fabius conful tranfiliit jacentis corpus, obje- ctaque parma; Hoc juraffis, inquit و󰾯 milites, « S fugientes vos in caftra. redituros? adeo ignaviffr- is reo mos hoftes magis timetis, quam Jovem Martem- taio. que, per quos juraftis © at ego injuratus, aut vi- &or revertar, aut prope te bic, Q. Fabi, dimicans cadam. Confüli tum Cefo Fabius prioris an- Et Czfonis ni conful, verbifne iflis, frater, ut pugnent te ¥ 0: کر󰾯 inipetvaturum credis? Dii impetrabunt, per quos ~ juravere. Et uos, ut decet proceres, ut Fabio F2 nomine Confuljs ig al Romanos. (s) al. juvatos. (2) al ordines. (u) alin.󰾰 رم duo Numifmata Tab. XVI. num. I, & 2. exhibet. Primum Ale- ante conful fuerat) principem in confertos "Accedunt infuper ho- ETBER II ص opuleutis repertam, ut magna imperia mortalia effent. Din fuftentatum id malum, partim. Pa- trum confiüs, partim patientia plebis, jam ad extrema veue. Duas civitates ex una fatas : Juos cuque parti magiffratus, fuas leges efe. Pri- mum in dele&ibus fevire folitos, eosdem in bello tamen pavuilfe ducibus... Qualicuuque urbis fiatu, manente difciplina militars; fifti potuife: jam non parendi magiftvatibus morem in caftra. quo- que Romanum militem fequi. Proximo bello in 7046 acie, in ipfo certamine, confenfu exercitus traditam ultro vi&toriam vittis Æquis: figna. de- ° ferta, imperatorem in acie veitum, amquffu. in cafra veditum. Profeto, fiinftetur, fuo milite vinci Romam poffe. Nihil áliud opus effe, quam indici oftendique bellum, cetera fua fponte fata eg deos gefturos. Hæ fpes Etruícos armaverant; mulus invicem cafibus viétos victorefque. - CAP. XLV. Cof- quoque Romani, nihil prudentia d preeterea aliud quam fuas vires, fua arma hor- ےت󰾯 °“ rebant: memoria peffimi proximo bello exem- li terrebantur; (7) ne rem committerenr eo, ubi duz fimul acies timendee effent. Itaque caftris fe tenebant, tam ancipiti periculo aver- fi. Diem tempufque forfiran ipfum lenitu- rum iras, fanitatemque animis allaturum. Veiens hoftis, Etrufcique eo magis prepro- pere agere. Laceflere ad pugnam: primo obequitando caftris provocandoque. - Poftre- ino, ut nihil movebant, qua confüles ipfos; |^. qua exercitum increpando, fimulationem inte- Jine dif[cordie , remedium timoris inventum: g? «confides magis mom confidere, quam mom credere ` fuis militibus. Novum Jeditioms genus, filentinm, 011111110116 inter armatos. Ad heec in novitatem generis originifque, qua falfa, qua vera jace- re. Hec quum fub ipfo vallo portifque ftre- perent, haud egre confüles pati. At impe- rite multitudini nunc indignatio, nunc pudor Confutum. ` pectora verfare, & ab inteflinis avertere ma- ۔󰾯 lis: nolle inultos hoftes; nolle facceffum; non patribus; non confülibus; externa & domefti- ca odia certare in animis. Tandem füperant externa; adeo füperbe infolenrerque hoftis Militeskoma- eludebat. — Frequentes in pretorium conve- Pu. niunt, pofcunt pugnam, poftulant, ut fignum : detur. Confules velut deliberabundi capita conferunt, diu colloquuntur. — Pugnare cu- piebant, fed retro revocanda & abdenda cu- pidiras erat; ut adverfando remorandoque, in- citato femel militi adderent impetum. Ked- Confles تیه󰾯 ditur refponfum, immaturam vem agi, nondum ` tempus pugne effe: caftris fe tenerent. Edicunt inde, ut abftineant pugna. Si quis inu pu- guavevit út in hoftem animadverfuros, Ita di- miflis, quo minus confules velle credunt, cre- fcit ardor pugnandi. {tes ferocius multo, ut ftatuiffe non pugnare confuüles cognitum eft. — Quippe impune fe نوز󰾯 Jilzaturos : non credi militi arma: vem ad ulii- mum [editiogis erupturam, finemque -veuiffe Ro- mano imperio. His freti occurfant portis, in- s (4) al. terrebant, al. terrebat. (Goah obit- کش شش رر 1 (9 Gradiviumque Martem ) Martis gradivi duplicem figuram Xandri Severi Imp. Martem paludatum armatumque, dextra Haflam, finiftra Scutum tenentem, Vid. DU CHOUL l. c. p. 205. PATIN. Numifm, Rom. Imp. Ær. p. 277. Alterum Trajanui Imp. Martem nudum Herois inflar, dextra Haftam, finiftra fi- €. p. 196. gnum Maltaere vel Trophæum geítantem. MEDIOBARD. I. sry je are game apm YFP ai U. C. an.275, O1.75.a. C.N, 480. Dubiirmn bel- / ,eum, Ve-. ientibus, T LIVIBODEC I ginio conful fatus, neque bella, neque dele- &us, neque ullam aliam priorem curam agere, quam ut jam aliqua ex parte inchoata concor- die fpe, primo quoque rempore cum Patri- bus coalefcerent animi plebis. Itaque prin- cipio anni cenfüit; priufquam quifquam agravie legis auftor tribunus exiftevet, occuparent patres ipfi fuum munus facere: captivum agrum plebi quam, maxime equaliter darent. Verum efe ba- bere cos, quorum fanguine ac fudore partus. fi. Afpernati patres funt: quef quoque quidam; nimia gloria luxuriare QF evane[cere vividum quondam illud Cæfonis ingerium. Nulle dein- de urbane factiones fuere. Vexabantur in- curfionibus /Equorum Latini Eo cum exer- citu Cæfo miffus, in ipforum /Equorum a- grum depopulandum tranfit. Æqui fe in op- pida receperunt, murifque fe tenebant: eo nul- -]a pugna memorabilis fut. At û Veiente ho- fte clades accepta, temeritate alterius confulis actumque de exercitu foret, ni Cafo Fabius in tempore fübfidio veniffe. Ex eo tempore neque pax, neque bellum cum Veientibus fuit; res.proxime formam latrocinit venerat. . Le- Fabia gens Veiens bel- lum folage- “tite Fabiorum laus. Jonibus Romanis cedebant in urbem. Jbi موك تلطه󰾯 fenferant legiones, agros incurfabant; bellum quiete, quietem bello invicem eluden- tes. lta neque omitti tota res, neque perfici poterat. Et alia bella aut præfentia infiabant, ut ab ZEquis Volcifque, non diutius, quam recens dolor proxime cladis tranfiret, quie- ícentibus : aut mox moturos fe apparebat Sa- binos femper infeflos, Etruriamque omnem. Sed Veiens hoftis, affiduus magis quam gra- vis, contumeliis fæpius quam periculo animos agitabat: quod nullo tempore negligi poterat; aut averti alio finebat. Tum Fabia gens fe- natum adit: conful pro gente loquitur: Affi- duo magis quam magno præfidio, ut [citis , patres con[cripti, bellum Veiens eget. Fos alia bella cu- vate: Fabios Hoftes Veientibus. date. Auctores fumus, tutam ib 71۷ Romani nominis. fo- ve. ۸۷۱/1171000 id nobis velut familiare bellum, pri- vato fumtu gerere in animo eff. — Refpubüca eg milite illic, $F pecunia vacet. Gratis: ingentes ace. Conful è Curia egreffus, comitante Fa- biorum agmine, quiin vefübulo curie fena- tufconfültum expectantes fleterant, domum rediit. Juf armati poftero die ad limen con- fulis adeffe, domos inde diícedunt. | CAP. XLIX. Manat tota urbe rumor: Fa- bios ad celum laudibus ferunt. Familiam u- nam fubüffe civitatis onus. F'eiens bellum in pri- vatam curam , 111 privata arma verfum. Si fint due roboris ejusdem in urbe gentes ; depofcant, hec Volfcos fibi و󰾯 illa Æquos و󰾯 populo Romano tranquillam pacem agente, omnes finitimos fubigi populos poffe. Fabii poftera die arma capiunt: quo julli erant, conveniunt. Conful paluda- Acceptus in me- tus egrediens, in veftibulo gentem omnem fü- am inftructo agmine videt. dium; figna fieri jubet. Nunquam exercitus neque minor numero ر󰾯 neque clarior fama & admiratione hominum per urbem incefhr. Sex & trecenti milites, omnes patricii, omnes unius gentis, quorum neminem ducem fper- neret egregius (7) quibuslibet temporibus fe- | EIS natus; Q.. Omni ato. tri- 44 Bc nomine eft dignum, pugnando potius, quam ad- hortando, accendamus militum 5۰ Sic in primum infeftis haftis provolant duo Fabii, to- tamque moverunt fecum aciem. CAP. XLVII. Prelio ex parte una reftitu- to, nihilo fegnius in altero cornu Cn. Manlius conful pugnam ciebat. . Ubi prope fimilis for- Pralii reftau- ratio, tuna eff verfata. Nam ut altero in cornu Q. Fabium, fic in hoc ipfum confülem Manlium; jam, velut fufos agentem hoftes, & impigre milites fecuti funt: & ut ille gravi vulnere ictus ex acie ceffit, interfectum rati, gradum reru- lere. Cefliffentque loco, ni conful alter cum aliquot turmis equitum in eam partem citato equo advectus, vivere clamitans collegam; f vitlorem fufo altero 1 adeffè, rem inclinatam faftinuiflet. Manlius quoque ad reftituendam aciem fe ipfe coram offert. Duorum confu- lum cognita ora accendunt militum animos. Simul & vanior jam erat hoftium acies, dum; abundante multitudine freti; fübtracta fubíi- dia, *mittunt ad caftra oppugnanda. . In que haud magno certamine impetu facto; dum præ- dæ magis quam pugne memores tererent Triarii Roma- tempus; Triarii Romani, qui primam irru- i prionem fuftinere non potuerant, millis ad con- {fules nuntiis quo loco res effent; conglobati ad pretorium redeunt; & fua fponte proelium ipfi renovant: & Manlius conful revectus in caftra, ad omnes portas milite oppofito; ho- fübus viam claufera. Ea defperatio Tufcis rabiem magis quam audaciam accendi. Nam quumincurfantes, quacunque exitum oftende- ret fpes, vano aliquoties impetu illent: glo- bus juvenum unus in ipfum confülem infi- onem armis invadit. Prima excepta à circum- tantibus tela. —Suftineri deinde vis nequiit. cn. Manlius Conful mortifero vulnere i&us cadit, fulique ocumbi. ^ circa omnes. Tufcis crefcit audacia. Roma- nos terror per tota caftra trepidos agit. Erad extrema ventum. foret, ni legati; rapto con- falis corpore, patefeciffent una porta hoftibus viam. Ea erumpunt, confternatoque agmine abeuntes, in vitorem alterum incidunt con- یا ا󰾯 fulem. Ibi iterum cæfi, fufique pathim. Vi- E Goria egregia (y) parta; triftis tamen duobus 1 p mo- tam claris funeribus. Itaque conful, decernente gwam eor fenatu triumphum; fi exercitus fine imperatore phos triumphare poffit, pro eximia eo bello (z) opera fa- cile pafurum, refpondit: fe familia 0ھ󰾯 Fabü fratris morte, republica ex parte orba con- fule altero amifo, publico privatoque deformem lu&u lauream non accepturum. umpho depofitus triumphus clarior fuit. AD- EO, SPRETA in tempore gloria, interdum cumulatior redit. Funera deinde duo dein- ceps, collegæ fratrifque, ducit. Idem in utro- que laudator, quum concedendo illis fuas lau- des, ipfe maximam partem earum ferret. Ne- que immemor ejus, quod initio confulatus imbiberat, reconciliandi animos plebis, fau- cios milites curandos dividit patribus. . Fa- biis plurimi dari: nec alibi majóre cura habi- ti. Inde populares jam effe Fabii: nec hoc ulla, nifi falubri reipublice arte. CAP. XLVIII. Igitur non patrum magis quam plebis ftudiis Ceefo Fabius cum T. Vir- Cafo Fabius & T. Virgini- us Colf, (y) al. egregie. (2) al. pro eximia belli. al. pro exim eque bello. (a) al.egregium. - 45 curmlatus exterruit, dein tela ab omni parte ac- cidebant. Coéuntibufque Etrufcis, jam conti- nenti agmine armatorum fepti; quo magis fe hoftis inferebat , cogebantur breviore fpatio & ipfi orbem colligere. Que res & paucita- tem eorum infignem, & multitudinem Etrufto- rum; multiplicatis in. aréto. ordinibus 5. facie- bat. Tum omiffa pugna, quam in omnes partes parem intenderant, in unum locum fe omnes inclinant. Eo, nifi corporibus armif- que rupere cuneo viam. . Duxit via in editum leniter, collem. | Inde primo reftitere. Mox ut refpirandi fuperior locus fpatium dedit, re- cipiendique à pavore tanto animum, pepulere etiam fübeuntes: vincebatque auxilio loci pau- citas, ni jugo circummiffus Veiens in verticem collis evafiffet. Tra fuperior rurfus hoftis fa- Gus. Fabii cæfi ad unum omnes, præfidium- Fabii à veien- que expugnatum. . CCCVL. periffe fatis con- "e"s 24 unum : ;, omnes ۰ء󰾯 venit: unum prope puberem dtate (d) TOL UE an. 275. ,&um flrpem geni Fabie, dubiifque rebus للع󰾯 75. a. C. populi Romani fepe domi bellique vel maxi- N. 478. mum futurum auxilium. CAP. LL Quum hec accepta clades effer, C. Horatius jam C. Horatius & T. Menenius Coff. erant; E Menenius adverfus Tufcos victoria elatos con- U. C.an. 275. feftim miffus. Tum quoque male pugnatum کے وی󰾯 eft, & Janiculum hoftes occupavere: obíeffa- Jancahım ab que urbs foret, fuper bellum annona premen- a 2 te (tranfierant enim Etrufci Tiberim) ni Ho- Ammons pe- ratius Cof. ex Volícis effet revocatus. Adeo- ^" que id bellum ipfis inftitit moenibus, ut primo pugnatum ad Spei fit equo marte , iterum ad portam Collinam. Ibi, quamquam parvo momento fuperior Romana res fuit: meliorem tamen militem و󰾯 recepto priftino animo, in ii: futura praelia id certamen fecit. A. Virginius A; Virginins ۱ Poft acceptam و󰾯 proximam (e) pugne (f) cladem Veientes .ab- U. c. an 276. Populationes erant; & velut ab ©" ےت󰾯 e arce Janiculi paffim in Romanum agrum im- ' "^ petus dabant... Non ufquam pecora tuta, non apreftes erant — Capti deinde eadem arte funt, ua ceperant Fabios. .Secuti dedita opera paf- lum ad illecebras propulía pecora, przcipita- vere in infidias. Quo plures erant; major cæ- des fuit. Ex hac clade atrox ira majoris cla- dis caufa atque initium fuit. "Trajecto enim nocte liberi, caftra Servilii Cof. adorti funt oppugnare. Inde fufi magna cede, in Janicu- lum 16 ægre receperunt. Confeftim conful & ipfe tranfit Tiberim , caftra fub Janiculo .communit. Poftero die luce orta; nonnihil veientes vi&i. & hefterna felicitate pugnae ferox; magis ta- meg, quod inopia'frumenti, quamvis in (g) precipitia; dum celeriora effent و󰾯 agebat (5) confilia; temere adverfo Janiculo ad caftra ho- füum aciem erexit, fcediufque inde pulfus quam pridie pepulerat, interventu collegae ipfe exercitufque ejus eft fervatus. Inter duas acies Etruíci, quum invicem. his atque illis Etrufci occi- terga darent, occidioneoccifi. Ita oppreffum هگ󰾯 temeritate felici Veiens bellum. - ۱ . CAP. LI. Urbi cum pace laxior etiam an- nona rediit, & advecto ex Campania frumen- to; & poftquam timor fibi cuique future in- E3 Opie (e) al. proximæ. . (f) al. proxima pu- & Sp. Servilius Coff. fiunt. ١ ftinuere acie. LIBER TI. natus, (7) ibant, unius familie viribus Veien- ti populo peftem minitantes. ١ Sequebatur tur- ba, propria. alia. cognatorum | fodaliumque ; nihil medium و󰾯 nec fpem , nec curam , fed immenía omnia volventium animo : alia pu- blica follicitudine excitata, favore & admira- tione ftupens; ire fortes, ire felices jubent , in- ceptis eventus pares reddere: con[ulatus inde ac triumphos, omnia premia ab fe; omnes honores romanorum fperare. Prætereuntibus Capitolium arcemque pictas, &aliatempla; quicquid deorum oculis, quic- quid animo occurrit, precantur, ut ilud ag- men fauftum atque felix mittant: fofpites brevi 1# patriam ad parentes veftituant. . Incafum miffze preces. Infelici via dextro Jano porte Car- mentalis profecti; ad Cremeram flumen per- : veniunt. Is opportunus vifus locus commu- LAmilius & niendo præfidio. L, /Emilius inde (c) & C. ct 5 Servilius Coff. faci. Et donec nil aliud quam U.C. an.274. İn populationibus res fuit: non ad prefidium 9.75. *- C modo tutandum Fabii fatis erant, fed. tota re- ue gione qua Tufcus ager Romano adiacet, fua tuta omnia, infefta hoftium , vagantes per utrumque finem, fecere. Intervallum deinde haud magnum populationibus fuit: dum & Veientes accito ex Etruria exercitu, preefidium Cremere oppugnant: & Romanæ lepioncsab Æmilio Cofi. adductee cominus cum Etru-󰾰 ہا fcis dimicant acie. Quamquam vix dirigen- di aciem fpatium Veientibus fuit: Adeo inter ` primam trepidationem, dum poft figna ordi- nes introcunt; fübfidiaque locant, invecta fu- bito ab latere Romana equitum ala, non pu- ene modo incipiende , fed confiftendi ade- mit locum. [Ita fufi retro ad faxa Rubra ( ibi caftra habebant) pacem fapplices petunt. Cu- jus impetrate , ab infita animis levitate, ante deductum Cremera Romanum pzefidium, pæ- nituit. تن󰾯 s CAP.L. Rurfus cum Fabiis erat Veienti po- pulo fine ullo majoris belli apparatu certamen: nec erant incurfiones modo in agros, aut fu- biti impetus incurfantium ر󰾯 fed aliquoties zequo Campo collatifque fignis certatum. | Geníque una populi Romani fzpe ex opulentiffima; ut tum res erant, Etrufca civitate victoriam tulit. 1d primo acerbum indignumque Veientibus vifum. Inde confilium ex re natum , infidiis ferocem hoftem captandi: gaudere etiam, multo fücceffu F'abiis audaciam crefcere. Ita- que & pecora predantibus aliquoties, velut 0 fufi, pacem füuppli- ces petunt, Fabii Veienti- bus infetli, -cafu incidiffent, obviam ada: & apreftium- fuga vafti relicti apri: & fübfidia armatorum ad arcendas populationes mifa, faepius fimu- lato; quam vero pavore refügerunt. Jamque Fabii adeo contempferant hoftem, ut fua in- victa arma, neque loco; neque tempore ullo crederent füftineri poffe. Hec fpes provexit; ut ad confpeéta procul à Cremera magno campi intervallo pecora (quanquam rara ho- ftum apparebant arma ) decurrerent, Et quum improvidi effufo curfu infidias circa ipfum iter locatas fuperaffent, palatique paf fim vaga, ut fit, pavore inje&o, raperent pe- cora: fubito ex infidiis confurgitur; & adver- G & undique hoftes eran. Primo clamor cir- Nimia Fabio- rumin pro- priam fortitu- dinem fiducia. P) al. exercitus, ( c) al iterum. (4) al. کت󰾯 gna. (g) al. in omittunt. (b) al. agebant. —— E uum : Dum hac ad Veios geruntur; Vol- 7016 & A. qui à Latinis fci /Equique in Latino. agro pofuerant caftra) jor, inei. populatique fines erant. Eos per fe ipfi Lati- mr ni, affumptis Hernicis, fine Romano aut du- ce, aut auxilio د󰾯 caftris exuerunt. Ingenti preda, preter fuas recuperatas res, potiti funt. Miffus tamen ab Roma conful in Vol- (cos C. Nautius. Mos; credo, non placebat, fine Romano duce exercituque » focios pro- priis viribus confiliifque bella gerere. Nul- lum genus calamitatis contumelizeque non edi- tum in Volícos eft: nec tamen perpelli (/) po- tuere, ut acie dimicarent. . ۱ | ` CAP. LIV. L. Furius inde & C. Manlius, 06+ Confüles; à Manlius Coff, Manlio Vejentes provincia وہہ تفہ󰾯 Non tamen bellatum. tæ funt. [nducie in annos qua- 6 a C. frumento flipendio- E que imperato. Paci externæ confeítim conti- Veientibus, puarur difcordia domi. Agrarice e tribu- seditio ob le. nitiis ftimulis plebs furebar. Confules nihil 8e agrarian, Menenii- damnatione, nihil periculo deterriti Servilii, fumma vi refiftunt. Abeunres magi- firatu confules Genucius Tribunus plebis ar- ripuit. L. (m) Æmilius & Opiter Virginius L. Æmiliu & confulatum ineunt. Vopifcum Julium in Cu oc e buídam pro Virginio annalibus confulem. in- U.C. an, 279, venio. Hoc anno (quoícunque confules ha. 2,75 * 6 buit) rei ad populum Furius & Manlius cir- Furius &Man- cumeunt fordidati: non plebem magis quam m juniores patrum. Suadent, monent, 20110117 res. bus e$ adminifiratione ۵ abftineant; (7) — con[ulaves vero fafces, pretextam; (9 curulen- que fellam, nihil aliud quam pompam funeris pti- zent. Claris infigüibus , velut infulis velatos ; ad morrem. deflinari. Quod fi confulatus tanta dul- cedo fit, jam nunc tta iu auimum inducant; Con- fulatum captum ۶ oppreffum. ab tribunitia pote- frate effe. Confit velut apparitori rribumitio; omnia ad mutum imperiumque tribum agenda ۰ Si fe commoverit د󰾯 f re[pexerit. patres, fi aliud quam plebem effe m republica crediderit ; exilium Cn. Martii, Menenit damnationem cg mortem, fibi proponat ante oculos. His accenti. vocibus patres, confilia (7) inde non publica, fed in puc ; fedu&taque à plurium confcientia ha- bere. Ubi quum id modo conftaret; jure an injuria eripiendos effe reos, atrocifima quæ- que maxime placebat fententia. Nec auctor quamvis audaci facinori deerat. Igitur judicii dié, quum plebs in foro erecta expećtatione ftarer,. mirari primo quod non (0) defcenderet tribunus: deinde quum jam mora fufpećtior fieret, deterritum à primoribus credere, تا󰾯 defevtam ac proditam caufam publicam queri Tandem, gui obverfati veftibulo tribuni fue- rant (1) al. perpiti (m) al. T. al. Tib. (w) al. concilia. d n ex Sicilia oriundam BEGERUS docet Th.Br, Tom. I. p.591. Spe&tat huc argenteus denarius Tab.XVI. confpicitur, unde Sicilia quondam dicta eft Solis Infula. 48۰۰۰۰۴ ا سب ٹچ وھ ہہ draginta petentibus date; fed cum multa fi- Intra vallum deinde cæ- "Tumultus è În cujus altera parte Solis Caput feu Apollinis expreffum 46 تب سس سس 6ل opiæ abiit, eo quod abditum fuerat , prolato. Ex copia deinde otioque lafcivire rurfus ani mi, & priftina mala, poftquam foris deerant; Pfebslege domi quaerere. Tribuni plebem agitare fuo ap ond. Veneno» agraria lege : in refiftenres. incitare tatur, patres, necin univerfos modo, fed in fingu- los. Q. Confidius & T. Genucius (7) aucto- res aorarie legis د󰾯 'T. Menenio diem dicunt. Invidie erat amiffum Cremere preefidium; quum haud procul inde flativa conful habuit- fet. Eamoppreffere: (k) Quum & patres haud minus quam pro Coriolano annixi effent: & patris Agrippæ favor haud dum exoleviffet. În mul&a tremperarunt tribuni: quum ca itis uo millia eris damnato mulétam Ea in caput vertit. - ہت󰾯 tuli} & mors, ægritudinemque inde morbo abfümtum effe. Alius deinde reus Sp. Setvi- C. Nautius & lius, Ut. confulatu abiit و󰾯 C. Nautio & P. Va: ». valerius Jerjo Coff. initio ftatim anni ab L. Cadicio & Coff. U.C: as.277. T. 46 dicta, non ut Menenius کی d󰾰 89:9:0 با0 S5 precibus fuis aut patrum,󰾰 Legis kujus autores. E; Menenius M R nquififfent ; 1110. 3 Ejus 5018 edixerunt. fe ignominiam, ducia innocentis gratieque tribunitios impe- sp.Seniims tus tulit. Er huic praelium cum 'Tufcis ad Ja- acuta: giculum erat crimini. . Sed fervidi animi vir, ur in publico periculo ante; fic tum in fuo; : non tribunos modo, fed plebem oratione fe sedefendi, roci refutando , exprobrandoque T. Menenii damnationem mortemque ( cujus patris mune- re reftiruta quondam plebs, eos ipfos quibus tum ۲ magifítratus, eas leges -haberet ) Et abfolvitur, periculum audacia difcuffi Juvir & Virgi- nius collega teftis productus, participando laudes: magis tamen Menenianum (adeo mu- taverant animum) profuit judicium. sellumveiens ۰ CAP. LIII. Certamina domi finita. Veiens & Sabinum. bellum exortum; quibus Sabini arma conjun- xerant, '(*) P. Valerius Cof. accitis Latinorum Hernicorumque auxiliis, cum exercitu Veios miffus, caftra Sabina, quce pro moenibus fo- ciorum locata erant, confeftim aggreditur: pantamque trepidationem injecit; ut tum difper- {i alii alia manipulatim excurrunt ad arcendam hoftium vim, ea porta, cui figna primum in- tulerat, caperetur. ۱ des magis quam prelium efle. caftris & in urbem penetrat, tanquam Veiis captis: ita pavidi Veientes ad arma currunt. Pars Sabinis eunt fuübfidio, pars Romanos, to- to impetu intentos in caftra, adoriuntur. Pau- lifper averfi turbatique funt. Deinde & ipfi utroque verfis fignis refiftunt: & eques ab confule. immiffus 95 fundit. fugatque. Veientes & Eademque hora duo exercitus » duæque po- Sabini vincun- renriffimee & maximæ finiimæ gentes, fupera- tur, (i) al Genutius. (k) al opprethit. (o) al. quid non. al. qui non. (*) P. Valerius) Valeriam gentet num, 3. Vox ACISCULUS vel ACISCOLUS indicat, Valerium originem fuam in partem eam Sicilie retuliffe, qua Acis ex A&tna ۲-۰ Malleus eum fine dubio Prxfe&tum aliquando Fabrum fuiffe indicio eft, Cultum tahdem Diang omnibus lorum verfus fluit, in Sicilia notum, Diana in pofteriore parte Denari curru vehens explicat. ا󰾯 Vid. PATIN. Fam. Rom. p. 281. fq. exhibet Numifma argenteum Tab. XVI. PATIN. l. ce (**) Confulares Fafces) Fafces Confulares, Muneris Supremi in Rep. Rom. Symbolum, num,4. Norbanz genus quod Pacis, لماز󰾯 & Abundantiz fymbola, per caduceum, fpicam & fafces exprimit, p.190. (***) Curulemque Sellam) Sellas Curules ab Etrufcis fumptas effe teftatur LIVIUS ipfe fupra Dec, I. Lib. I. Cap. VIM. p. 5» Erant autem eburnez, tete HORAT. Epift. I. 6. 53° Curuies di&a funt, quia iis Confules, Prztores & Adiles utebantur. & : : & $4. Sellam talem curul HI : : : 3.5 و2󰾯 ins 54 m curulem exhibet Denarius argenteus familie pretorig, cui addita eit fpica, ad indicandam curam a000- Libertate Romana, vero eveifa, aurca fequentes Imperatores manavit. Utrum- MEDIOB. p. 6. de feu bifellium confyi 1. 6۰ p. ۰ ul. Czfari, qui mos ad nz, quz Ædilibus Curulibus incumbebat, Tab. XVI. n. 5. PATIN. as peus auro & corona exornata decreta età Senatu J que hoc demonttrant numini argentei Jul Caf. & Tit. Vefpaf. i í j j c ' mi ar ۱ Cef. & Tit. Vefpa, Tab. XVI. mum. 6. & 7. ۴ vid. pofteriore, ÆN.. VICUS in Tit. Vefpaf. & BELLOR. Adnot. pag. 72. in quibus HU e d 0 7 : 3 «untur, U.C. an, 280. OE76.4 G. N. 473. Quz tamen impeditur. Ap. Claudius, & T. Quintius Cof s U. C. an. 281. OL. a G, N. 472. Lztorü Tr. Pl. certamina cum Appio Cof. 00 ۶ 47 tus tributis comitiis fierent. Haud parva res, fub titulo prima fpecie minime atroci, fere- batur; fed qua patriciis omnem poteftatem per clientium füffrapia creandi quos vellent tri- bunos, auferret. Huic actioni, gratiffimee plebi, quum fumma vi refiflerent patres; nec quz una vis ad refiflendum erat, ut intercede- ret aliquis ex collegio,. auctoritate aut confu- lum, aut principum adduci poffet; res tamen fuo ipfa molimine gravis, certaminibus in an- num extrahitur. Plebs Voleronem tribunum refici. Patres ad ultimum dimicationis rati rem venturam, Ap. Claudium Appii filium, jam inde à paternis;cerraminibus invifüm in- feftumque plebi, confulem faciunt. Collega uintius datur. Principio ftatim anni, nihil prius quam de lege agebatur. - Sed ut in- ventor legis Volero, fic Letorius, collega ejus, auctor (u) quum recentior, tum acrior erat. Ferocem faciebat belli gloria ingens, quod æ- tatis ejus haud quifquam manu promtior erat. Is; quum Volero nihil preterquam de legelo- queretur , infeCtatione abflinens Confulum; ipfe in accufationem Appii familieque fuper- biffims, ac crudeliffimc in plebem Romanam - Contentio ine ter Confülem & Tribunum, exorfus, quum à patribus non Confulem, fed carnificem, ad vexandam & lacerandam ple- bem creatum effe, contenderet; rudis in mili- tari homine lingua non füppetebat libertati ani- moque. Iraque deficiente oratione , quando- quidem 11012 tam (x) facile loquor, inquit; Quiri- tes, quam quod locutus fum, preftos cvaffino die adefle. Ego bic aut in com[petu 00/۲0 moriar; aut perferam legem. Occupant tribuni tem- plum poftero die. Confules nobilitafque ad impediendam legem in concione coníiftunt. Submoveri Latorius jubet, preterquam qui fuffraeium ineant. Ádolefcentes nobiles fta- bant, nihil cedentes viatori. Tum ex hispre- hendi quofdam Letorius jubet. Conful Ap- pius negare, jus offe tribuno in quenquam, nifi in plebejum, Non enim populi, fed plebis eum ma- giftvatum efè. Nec illum ipfum fabmovere pro zmperio polle more majorum : quia ita dicatur: Si vobis videtur, difcedite Quirites. Facile & contemtim de jure diferendo perturbare Læ- torium poterat. (y) Ardens igitur ira tribu- nus, viatorem mittit ad confulem: conful li- Corem ad tribunum, privatumeffe clamitans, fine imperio , fige magiftvatu ; violatufque effet tribu- nus, nı1 & concio omnisatroX coorta pro tribu- no in confulem effer: & concurfus hominum in forum ex tota urbe concitatee multitudinis - fieret. — Suflinebat tamen Appius pertinacia tantam tempelflatem : certatumque haud in- cruento prelio foret, ni Quintius, Conful al- ter, confularibus negotio dato, ut collegam vi, fi aliter non poflent, de foro abducerent; ipfe, nunc plebem fævientem e leniffet; nunc oraflet tribunos, u confilium dimitterent. Daa vent ive fpatium. Non vim fuam illis tempus ademtuvum fed confilium viribus additurum. Ef patres in populi , &9 con[ulem in patrum fore po- zeffate. : | CAP. LVI. Ægre fedata ab Quintio plebs, multo egrius conful alter à patribus. ; Dimiflo e T. - LIBER II. سس یی rant, nuntiant domi mortuum effe inventum. Quod ubi in toram concionem pertulit rumor: ficut acies funditur duce occifo ; ita dilapfi paf- {im alii alio. Preecipuus pavor tribunos inva- ferar; quam nihil auxilii facratee leges haberent morte collegae monitos. Nec patres fatis mo- derate ferre laetitiam. | Adeoque neminem no- xæ poenitebat, ut etiam infontes feciffe videri vellent ; palamque ferretur, salo domandam ibusitiam poteftatem. CAP. LV. Sub hac (p) peíffimi exempli vi- Plebis indi- $ 1 Am x 5 guo &tu- coria (4) delectus edicitur: paventibufque tri- »5 ^ Dunis, fine interceffione ulla confüles rem per- ۰ agunt. Tum vero irafci plebes tribunorum magis filentio و󰾯 quam confulum imperio: & dicere, aun effe de libertate fua : vuv[us ad antiqua veditum, cum Genucio una mortuam ac tribunitiam poteflatem. Aliud a󰾰 سر ac cogitandum, quomodo refiftatur patribus. Id autem unum confilium efe, ut fe ipfa plebs, quan- do aliud nibil auxilii habeat, defendat. Quatuor tg viginti lidores apparere confulibus, $P eos ipfos plebis bomines. Nihil contemtius, neque in- x firmius, fi fint qui contemnant. Sibi quemque ea magna atque horrenda facere. His vocibus Voletonis Pu- alii alios quum incitaflent, ad Voleronem Pu- audacia. lilium de plebe hominem, quta (v) quod ordines󰾰 شا -duxiffet, negaret fe militem fieri debere, ہ118󰾯 miflus eft à confulibus. Volero appellat tri- bunos. Quum auxilio nemo eflet, confules fpoliari hominem و󰾯 & virgas expediri jubet. Provoco, inquit; ad populum, Volero; quoniam tribuni civem Romanum in con[petlu fuo virgis cedi malunt, quam ipfi in letto - ۵ vobis truci- dari, Quo ferocius clamitabat, eo infeftius circumfcindere & fpoliare li&or. "lum Vole- fo, & prævalens ipfe, & adjuvantibus advo- catis, repulfo lictore, ubi indignantium pro {e acerrimus erat clamor, eo fe in turbam con- fertiffimam recipit, clamitàns: Provoco, €9 fi- dem plebis amploro / adefle cives? adefle commilz- zones / nihil eft quod ex[pe&letis tribunos , quibus ipfis لہ󰾯 auxilio opus efl. Concitati homines; veluti ad prælium fe expediunt: apparebatque omne difcrimen adeffe, nihil cuiquam fan- &um, non publici fore, non privati juris. Huic tante tempeftati quum {€ confules obtu- liflent; facile experti funr; PARUM TUTAM inajeftatem fine viribus effe. — Violatis lictori- bus, fafcibus fractis, è foro in curiam compel- luntur; incerti quatenus Volero exerceret vi- &oriam Conticefcente deinde tumultu, quum fenatum (s) vocari juffiffent, querun- tur injurias fuas, vim plebis, Voleronis auda- ciam. Multis ferociter dictis fententiis, vice- reíeniores, quibus, ira patrum adverfus te- meritatem plebis certari, non placuit. rolero Pr CAP. LVI. Voleronem amplexa favore plebs, proximis comitiis, tribunum plebi cre-󰾰 اہ L.Pinarius& at, in eum annum, qui L. Pinarium, P. Fu- rium Coff. habui... Contraque omnium opi-󰾰 بين )ا Ol. 76, a,c, Dionem, qui eum vexandis prioris anni con- "47- — fülibus permiffurum (7) tribunatum crede- bant, poft publicam caufam privato dolore ħa- - bito; ne verbo quidem violatis confulibus, ro- lex Pablilia, gationem tulit ad populum; uz plebeji magiftra- Volero Publi. (p)alhanc, (g)alvi&oriam. (r)alqui. (s)alcuminfenatu. (7)al.permiffurum admini- ` firaturum. al.permiflumadminiftrarurum. (w)ala&tor. (x) al. tam omijfunt. (y) al. parat, 019 9 Qui & à Vol. fcis vincitur, T. تا󰾯 DEC. I. - مسب veretur hoftis: fatis tamen appareret, capi tan- tum caftra militem Romanum noluiffe. Alii gaudere fua clade atque ignominia. Quibus nihilinfractus ferox Appii animus, quum in- füper fzevire vellet; concionemque advocaret; concurrunt ad éum legati tribunique; monen- tes, ze utique experiri vellet imperium cujus vis omnis in cm obedientium effet. Negare vul- go milites fe ad concionem ituros : pafımque ex- audiri voces poftulantium, ut caftra ex Foljto agro moveantur. Hoftem viétorem paulo ante prope in portis ac vallo fuiffe ; ingentifque malt non fufpicio- zem modo, [ed apertam fpeciem obver[avi ante ocu- los. Vi&ustandem(quandoquidem nihil præ- ter tempus noxæ lucrarentur) 8 concio- ne, iter in fequentem diem ronuntiari quum juffiffet, prima luce 0ء󰾯 Uem profectio- nis dedit. uum maxime agmen è caftris ex- plicaretur, Volfci, ut eodem figno excitati, no- viffimos adoriuntur. A quibus perlatus ad primos tumultus, eo pavore fignaque & ordi- nes turbavit, ut neque imperia exaudiri, ne- que inftrui acies poffent. Nemo ullius. nifi fuge memor., Ita effufo agmine per flrapem corporum armorumque evafere, ut prius ho- Appius afpete animadvertit 1n exercitum, Quintius Cof, ئ٣󰾯 L, Valerius & Tib. A milis Cot. U. C. an, 282 Ol, 8 0 N. 471, ftis defifteret fequi, quam Romanus fugere. ‘Tandem collectis ex diffipato curfu militibus, conful quum revocando nequicquam fuos per- fecutus effet, in pacato agro caftra pofuit: ad- vocataque concione, invectus haud falfo zz proditorem exercitum. militaris difciplime , de- fertorem fignorum; ubi figna , ubi arma ef- ent, fingulos rogitans, inermes milites, fi- għo amiffo fipniferos. Ad hoc, centurio- nes duplicariofque, qui reliquerant ordines, virgis cæfos fecuri percuffi. Cetera mul- titudo forte decimus quifque ad fupplicium ےت تج اھ󰾯 ۱ . CAP. LX. Contra ea; in /Equis inter confu- lem ac militem, comitate ac beneficiis certatum eft. Er natura Quintius erat lenior, & {ævitia infelix collegæ, quo is magis gauderet ingenio fuo, effecerat. Huic tantæ concordie ducis exercitufque non auli offerre {e /Equi vaga- ri populabundum hoftem per agros paffi, Nec ullo ante bello latius inde acte prædæ. Ea (e) mnis militi data eft. Addebantur & LAU- DES, QUIBUS HAUD MINUS QUAM PREMIO GAUDENT MILITUM ANI- ML Tum duci tum propter ducem patri- bus quoque placatior exercitus rediit; fib? pa- rentem, alteri exercitui dominum datum ab fena- 4u, memorans. Varia fortuna belli, atroci dif- cordia domi forifque annum exactum, infi- gnem maxime comitia tributa efficiunt. Res major victoria fufcepti certaminis, quam ufu. Plus enim dignitatis comitiis ipfis detractum eft; patribus ex concilio fübmovendis, quam virium aut plebi additum, aut demptum (f) patribus. 2: ; ۱ شا󰾯 LXI. Turbulentior inde annus exce- pin L. Valerio, Tiberio Æmilio COSS. tum propter certamina ordimum de lege agraria: -tum propter judicium.Ap. Claudi. Cuiacer- Et rimo 45 Dimiffo tandem. concilio plebis, fenatum con- fales habent.. Ubi, quum timor atque ira in- vicem fententias variaffent; quo magis, fpatio interpofito, ab impetu ad confultandum ad- vocabantur, eo plus abhorrebant à certatione animi, Adeo ut Quintio gratias agerent, quod Ab Appio petitur, uz tantam confularem majeftatem effe vellet, quanta in concordi civitate effe poet... Dum tribuni confulefgue ad fe quifque omnia trabant, (z) nibil velihum. effe. virium 1n medio. ۷ laceratamque rempublicam (a) magis quorum in manu fit, quam ut incolumis fit, quæri. Appius contra, 70707 deos atque homines , vempublicam prodi per metum ac -deferi. Non confulem fena- tui, fed fenatum confulà deefe. — Graviores accipi leges, quam in Sacro monte accepte fint. Vi&us tamen patrum confenfu quievit.. Lex filentio perfeirtur. l CAP. LVIII. Tum primum tributis comi- tiis creati tribuni funt; numero etiam additos - tres, perinde ac duo ante fuerint, Pifo auctor eft. Nominar quoque tribunos, C. Sicinium, L. Numitorium, M. Duilium; Sp. Icilium, L. Mecilium. Volfcum ZEquicumque (2) inter fe- ditionem Romanam eft bellum coortum. .Va- flaverant agros, ut fi qua feceíTio plebis fieret; ad fe receptum. haberet, Compofitis deinde rebus, caftra retro movere. Ap. Claudius in Volícosmiffus. Quintio Æqui provincia eye- nit. Eadem in militia fievitia Appii quee do- mi effe; eo liberior; quod fine tribunitüs vin- culis erar. Odiffe plebem plus quam pater- no odio: fe victum ab ea: fe unico Du ob- gedo (c) adverfus tribumtiam potefatem, perla- zam legem.effe quam minore conatu, nequaquam zanta patrum fpe, priores. impedierint conjfules. Hec ira indignatioque ferocem animum ad vexandum fævo imperio exercitum ftimulabat. Nec ulla vi domari poterat, tantum certamen animis imbiberanr. - Segniter, otiofe, negligen- . Nec pudor, nec metus coércebar. Sicitius agi vellet apmeti, tardius fedulo incedere: {fi adhortator «operis adeffer, omnes fua fponte motam (d) remitte- re induftriam. Præfenti vultus demittere; ta- cite pretereunrem execrari: ut invictus ille odio plebejo animus; interdum moveretur. Omni nequicquam acerbitate promta, nihil jam cum militibus agere: 4 centurionibus cor- vuptum 73 dicere: zribunos plebei, cavil- lans interdum, & Zolerones vocare. CAP. LIX. Nihil eorum Volfci nefciebant, inftabantque eo magis, fperantes idem certa- men animorum adverfus Appium habiturum exercitum Romanum, quod adverfus Fabium Confulem habuiffer. Ceterum multo Appio, quam Fabio violentior fuit. Non enim vin- cere tantum noluit, ut Fabianus exercitus, fed vinci voluit. . Productus in aciem, turpi fuga petit caftra; nec ante reflitit; quam figna infe- rentem Volfcum munimentis vidit, foedamque extremi agminis eedem. Tum expreffa vis ad pugnandum; ut victor jam à vallo fubmo- (z) al, trahunt. (a) al. addunt: pev Pain: (D) al. Volfci, tum i T a s ۱ i: 101 . لو󰾯 Volfci, tum ZEqui inter feditionem Romanam, & &c. al. Ex Senatus con(ülto bellum indictum contra جح رت سسا󰾯 (c) aleledo. (d)al notam. (e) al Ea omir- qui inter feditionem & bellum coortum. > tunt. (f) al ademptum. -ejus opera mizgata difcordia effet. Tribuni tribun- tis Comitiis creati. ter, contumaciter omnia agere. Appianus ex- ercitus odio ducis vinci vo- luit. d󰾰 ےہ ری SEATS󰾰 AS󰾰 کا ای یی OM󰾰 49 fus Volfcos, مر󰾯 contra 9 profe- Cus. Ibi ex infidiis prope magna accepta cla- de, virtus militum, rem prolapíam negligentia Sabini ad por- tas urbis uf- que graffan- tur, Sed vincuntur, T. Quintius & Q. Servilius CAT U. C dti 284. Ol 77 aC. Belíum Sabi- num. Et Volfcum. Cum Volícis feliciter pu- gnatur, Volfci oppu- gnant caftra Ro ; e Sed Quinti ftratagemate, Quintius & Q. confulis, reftituit. Melius in Volfcis impera- tum eft. Fufi primo prelio hoftes, fugaque in urbem Antium, ut tum res erant, opülen- tiffimam, acti. Quam conful oppugnare non aufus, Cenonem aliud oppidum, nequaquam tam opulentum ab Antiatibus cepit. Dum JEqui Volfcique Romanos exercitus tenent, Sabini ufque ad portas urbis populantes incef- fere. Deinde ipfi paucis poft diebus à duobus exercitibus, utroque per iram confule ingref- foin fines, plus cladium quam intulerant, ac- ceperunt. CAP. LXIV. Extremo anno pacis aliquid fuit: fed ut femper alias {olicitæ, certamine patrum & plebis. rata plebs interefle confu- laribus comitiis noluit. Per patres clientefque patrum. confules creati, T. Servilius. Similem annum priori confules (7) habent, feditiofa initia, bello deinde externo tranquilla. Sabini Cruftuminos campos cita- to agmine tranfprefh, quum cades & incen- dia circum Anienem flumen feciffenr, à por- ta prope Collina, moeenibufque pulfi, ingentes tamen praedas hominum pecorumque egere. Quos Servilius Cof. infefto exercitu infecutus, ipfum quidem agmen adipifci aequis locis non potuit: populationem adeo effufe fecit, ut ni- hil bello intactum relinqueret, multiplicique capta preda rediret. Etin Volfcis res publi- ca egregie gefta, rum ducis, tum militum o- pera. Primum equo campo fignis collatis pu- gnatum, ingenti cede utrinque plurimo fan- guine, & Romani, quia paucitas damno fen- tiendo propior erat, gradum reruliffent, ni fa- lubri mendacio conful, fugere hoftes ab cornu altero clamitans, concitaffet aciem. Impetu facto, dum feputantvincere, vicere. Conful metuens, ne, nimis inflando, renovaret certamen, fi- gnum receptui dedit. Interceffere pauci dies, velut tacitis induciis utrinque quiere 1: per quos ingens vis hominum ex omnibus Volfcis, Z7Equifque populis in caftra venit: haud dubitans, 5 fenferint, Romanos noe abituros. Itaque tertia fere vigilia, ad caftra oppugnanda veniunt. Quintius fedato tu- multu, quem terror fübitus exciverat, quum manere in tentoriis quietum militem jufliffet, Hernicorum cohortem in flationem educit: cornicines tubicinefque رو󰾯 in equos impofitos, canere ante vallum jubet; folicirumque hoftem Reliquum 20615 adeo tran- quilla omnia in caftris fuere, ut {Omni quo- que Romanis copia effet. Volfcos fpecies ar- matorum peditum و󰾯 quos & plures effe; & Romanos putabant, fremitus hinnitufque equo- rum, qui & infueto fedente equite; & infu- per aures agitante fonitu, íceviebant, intentos - Fugentur, velut ad impetum hoftium tenuit. CAP. LXV. Ubiilluxit; Romanus integer fatiatufque fomno و󰾯 productus in aciem ; fef- fum ftando & vigiliis Volícum primo impe- tu perculit. uamquam cefflere magis, quam pulfi hoftes funt: quia ab tergo erant clivi, in quos poft principia integris ordinibus G- 7 c tutus LIBER II. Incendiis : ‘ad lucem tenere. rimo adverfario legis, caufamque poflefforum publici agri, tanquam tertio confuli, fufünen- ti M. Duilius & C. Sicinius diem dixere. Nun- quam ante tam invifus plebi reus ad judicium vocatus populi eft; plenus fuarum, plenus pa- ternárum irarum. Patres quoque non temere pro ullo eque annixi funt: D fe- natus, majeftatifque vindicem fue, ad omnes tri- bunitios, plebeyo[que oppofitum tumultus, modum duntaxat in certamine egve[fum, objici irate plebi. Unus è patribus, ipfe Ap. Claudius, & tribu- nos, & plebem, & fuum judicium pro nihilo habebat. Illum non mine plebis, non fena- tus preces perpellere unquam potuere, non modo ut veftem mutaret, aut fupplex prenfa- ret homines; fed ne ut ex coníueta quidem afperitate orationis (quum ad populum agen- da caufa effet) aliquid leniret atque fubmitte- ret. Idem habitus oris, eadem contumacia in vultu, idem. in oratione fpiritus erat: adeo ut magna pars plebis Appium non minus reum timeret; quam confulem timuerat. Semelcau- fam dixit, quo femper agere omnia folitus erat, accufatorio fpiritu. Adeoque conflan- tia fua & tribunos obftupefecit & plebem, ut diem ipfi fua voluntate prodicerent: (g) tra- hi deinde rem finerent. Haud ita multum interim temporis fuit. Ante tamen quam prodidta dies veniret, morbo moritur. Cu- jus laudationem quum tribuni plebis impedi- re conarentur; plebs fraudari folenni honore füpremum diem tanti viri noluit: & laudatio- nem tam equis auribus mortui audivit, quam | vivi accufationem audierat: & exequias fre- quens celebravit. - CAP. LXII. Eodem anno Valerius COS. cum exercitu in /Equos profectus, quum ho- ftem ad prelium elicere non poflet, caftra op- pugnare eft adortus. Prohibuit feda tempe- flas, cum grandine ac tonitribus coelo dejecta. Admirationem deinde auxit, figno receptui da- to adeo tranquilla ferenitas reddita: ut velut numine aliquo defenía caftra oppugnare ite- rum, religio fuerit. Omnis ira belli ad popu- lationem agri vertit. Alter conful /Emiliusin Sabinis bellum geffit... Er ibi, quia hoftis mæ- deinde, non villarum modo; fed etiam vico- rum, quibus frequenter habitabatur, Sabini exciti, quum preedatoribus occurriffent, anci- nibus fe tenebat, vaftati aeri funt. Appius accu- fatur, Appio dies prodicitur. Appius mori- thr, Valerii Cof in Aquos ge- fta. Prodigium, milii Cof, in Sabinos ge- fia, prelio digreffi, poftero die retulere caftra󰾰 فنص in tutiora loca. Id faris confuli vifum, cur pro vi&o relinqueret hoftem; integro inde dece- dens bello. e ۱ ‘CAP. LXIII. Inter hec bella, manente dif- cordia domi, T. Numicius Prifcus, A. Virgi- nius, COSS. facti. Non ultra videbatur la- tura plebes dilationem agrarie legis, ultima- que vis parabatur, quum Volfcos adeffe, fumo ex incendiis villarum, fugaque agrefüum co- gnitum eft. Ea res maturam jam feditionem, ac (b) prope erumpentem repreffit Confu- les COUR extemplo ab fenatu ad bellum; edu- T. Numicius & A. Virgini- us Cof, U. C. an. 383. OR دق بی وہس󰾯 N. 470. “>۵: ex urbe juventute tranquilliorem ceteram plebem fecerunt. Er hoftes quidem nihil ali- ud quam perfufis vano timore Romanis, cita- to agmine abeunt. Numicius Antium adver- (g) al. producerent. (/) al. ac omittunt, (2) al. prioribus Confulibus. Bellum cum Aquis & Vol- feis. چیم ےس وود ———P رح󰾯 ETT سس EER󰾰 یی — ———————————— جج ۷ مس رس تج ببس چو سی ——————— T. LIVII DEC. I. nem $ ETET ih +0 cufliffer. Reftitere primo obftinatis animis : deinde, ut in obtinentes locum vires ferebant, audent ultro. gradum inferre; & clamore re- novato commovent aciem. Tum rurfus im- etu capto enirunrur atque exfuperant iniqui- tatem. loci. Jam prope erat ut in fummum Ft vincuntur, clivi jugum evaderent, quum terga hoftes de- dere: effufoque curfu pene agmine uno fu- . In eo avore caftra capiuntur. Qui Volfcorum ef- Jd pomerunt ; Antium perunt. Antium Antium capi- : tur, feffum dies deditur, nulla oppugnantium no- . va vi; fed quod. jam inde ab infelici pu- — gna, caftrifque amiffis, ceciderant ین الم gientes fequentefque caftris incidere. ` & Romanus exercitus ductus: paucos circum- - ٥ وص مم ے󰾯 MM مس سس ھت سار سی سی جو ہش󰾯 cutus receptus fuit.- Conful, ubi ad iniquum locum vehtum eft, fiftit aciem. Miles egre teneri, clamare & pofcere, ur perculfis 6 liceat. Ferocius agunt equites circumfufi du- ci: vociferantur fe ante fignaituros. Dum cun- p &atur confül virtute militum fretus, loco pa- rum fidens; conclamant fe itüros : clamorem- que res eft fecuta. رم󰾯 Fixis in terram pilis, quo leviores in ardua evaderent, curfu fub- Volícus effufis ad primum impetum miílilibus telis, faxa obiacentia pedibus inge- eunt. rit in fübeuntes, turbatofque ictibus crebris urget ex fuperiore loco. Sic prope oneratum - eft finiftrum Romanis cornu, ni referentibus. jam gradum, coníül increpando fimul remeri- tatem > fimul ignaviam و󰾯 pudore metum €x- (*) Fixis in terram pilis) Pili figuram illo infütumento bellico و󰾯 quod Tab. XVII. exhibetur, potius indicari crediderim, quam Hate enim extranfverfo, quam pilo fimilis eft, Pilum enim quod RUBENIUS protulit, & BEGERUS in Floro vulgavit. inde dici arbitror, quod in fummitate craffius, & clavz quodammodo و󰾯 in craffitiem definentis و󰾯 comparandum ; Ejusmodi in lapidibus confpiciun- opographia, plures, ‘cam talibus pilis و󰾯 Conf du CHOUL Diféoure fur la Caftrametation & difcipline mi- Heroés & milites apud BOISSARDUM in Urbis Rome T tur, Hinc non immerito hoc genus hafte و󰾯 pilo tribuo. litaire des Romains, p. 6. & ROSINI Antiquit. Romanar. Lib. X; Cap. X. Il 5 > = ف سک L󰾰 سح SAE a POE󰾰 شی ٹیش EAE DE AEREE󰾰 سب جس شش پر ہت تہ جح ےہ E SETA󰾰 ی ی مس A󰾰 ےن A e󰾰 سس سے ےہ 1 | l 00 h | ET Md ill | t ا et SES c: E AE󰾰 دی ا exo ا » a ee eR MAC OP ده󰾯 EE عو بن میرف󰾯 _ ا یہہ CES ۲󰾰 ایخ گج دس UM󰾰 d Jpites cliente[que, fi perlata lege fruftra tumultua- tos effe fe Jemtiamt, majore quam venerint filen- tio, abifuros. Concilium inde legi perferen- dæ habere, avocato (4) populo ab armis. Se- natum interim Confules habent, alio femajo- re à tribunis metu oftendente, quam quem nocturnus hoftis intulerat. CAP. XVII. Poftquam arma poni & difce- dere homines ab ftationibus nuntiatum eft, P. Valerius, collega fenatum retinente,fe ex cu-^ ria proripit, inde in templum ad tribunos ve- nit: Quid hoc rei eff, inquit, tribuni è? Ap. Her- donti duetu ف󰾯 au[picio rempublicam ever[uri eftisè tam felix vobis corrumpendis fuit, qui fervitia ve- Jira (x) mom commovit autor è quum hoftes fu- pra caput fint, difcedi ab armis, legefque. ferri place: > Inde ad multitudinem oratione ۰ $2 vos urbis, Quirites, fi veflri nulla cura tan- gi; at vos vevemini deos patrios ab hoftibus ca- ptos. (*) Jupiter optimus maximus, Funo regi- na, کا󰾯 Minerva و󰾯 ali’ Dii Deæque obfidentur. Cafira fervorum publicos vefiros penates tenent... Hec vobis forma fane civitatis videtur 2 tantum hoftium non folum intra muros eft و󰾯 fed in arce upra forum, curiamque: comitia interim- in fo- vo funt: fenatus in cuvia eff : velut quum otium fu- perat, Senator fententiam dicit: alii Quirites fuffva- guum ineunt. Non ue patrum plebifque eft; con- Jules, tribunos, deos, hominefque omnes armatos opem ferre, in Capitolium currere, liberare ac pa- care augufiifimam illam domum Jovis optimi maximi decuit? Romule pater, tu mentem tuam, qua quondam-arcem ab. bis disdem Sabinis auro captam vecepifli, da fiirpi tue, jube hanc ingredi viam, quam tu dux, quam tnus ingreffus exerci- tus efl. Primus em ego conful, quantum mortalis deum pofum, te, ac tua veftigia fequar. Ulti mum orationis fuit, fe arma capere, vocare omnes Quirites ad arma. Si quis impediat, jam Je confulavis imperi, jam tribunitiæ poteffatis, Jecratarumque legun Himm. quifquis ille fit, u- bicunque fit, in Capitolio, in foro, pro hofte ha- biturum. Faberent tribum, quoniam in Ap. Her- donium vetavept, in P. Valerium confulem fumi arma. — Aufurum fe in tribunis, quod princeps Jamie fue aufus in regibus effet. Vim ultimam apparebat futuram, fpectaculoque feditionem Romanam hoftibus fore. Nec lex tamen fer- ri, nec ire in Capitolium conful potuit: nox certamina cepta opprefüt, tribuni ceffereno- éti, timentes confülum arma. - Amotis inde fe- ditionis auctoribus, patres circumire plebem; Anferentefque fe in circulos, fermones tempo- ri aptos ferere: admonere, a7 viderent, in quod difcrimen rempublicam adducereni: mon inter pa- re$ ac plebem certamen efè, fed fanul patres, plebemque, arcem urbis, temple deorum, pe- nates publicos privatofgue hoftibus dedi. Dum hec in foro fedandæ difcordiæ caufa aguntur, H -o Confü- (u) al. advocato, - (x) al. veftra omittunt. al. qui fervitia سے LIBER III. 77 fonem Rome effe: imevficiendorum. tribunorum, zrucidande plebis confilia inita. Id negotii da- aun ab femoribus patrum , ut juventus tribuni- yam. poteftatem à vepublica tolleret, formaque ea- dem civitatis efet, que ante Sacrum montem oc- vcupatum fuerat... Et ab Volfcis & /Equis fta- rum jam ac prope íolenne in fingulos annos bellum timebatur: propiufque aliud novum pxuesferi- malum, nec opinato exortum. Exules, fervi- queDuccHer- cue ad quatuor millia hominum & quingen- donio Capi- 5 d A H "d ۰ S bi & C 3 tolium occu- fl; QUce AP. 1161001110 oabino, nocte apito- Confeftim in arce facta ec des eorum; qui conjurare , & fi- mul capere arma noluerant. Alii inter tumul- tum præcipites pavore in forum devolant. Al- terne voces, 4d arma, &, Hoftes in urbe funt, audiebantur. Confules & armare plebem, & inermem pati timebant. Incerti, quod malum repentinum, externum an inteftinum, ab odio plebis, an ab fervili fraude; urbem invafiffet; fedabant tumultus, fedando interdum move- bant. Nec enim poterat pavida & coníler- nata multitudo regi imperio. Dant tamen ar- ma, non vulgo; tantum ut incerto hofte præ- fidium fatis fidum ad omnia effet. Soliciti re- liquum noctis, incertique ; qui homines, quantus numerus hoftium effet, in flationibus difponendis ad opportuna omnia (s) urbis lo- caegere. Lux deinde aperuit bellum, ducem- que bell Servos ad libertatem Ap. Herdo- nius ex Capitolio vocabat, fe miferrimi cujuf- que [ujcepife caufam, ut exules injuria pulfos in patriam reduceret, ey fervitiis (t) grave jugum 021120۷01, Id maile populo Romano autore fieri. Si ibi fpes non fit, Je 201/605, ف󰾯 Æquos, eg omnia exivema 261114111111111, eg concitaturum. CAP. XVI. Dilucere res magis patribus at- que Confülibus. Præter ea tamen qua de- nuntiabantur, ne Veientium, neu Sabinorum id confilium effet, timere: & quum tantum in urbe hoftium effet, mox Sabine Etrufcæque . legiones, ex compofito adeflent; tum æterni hoftes ۷۵۱/۵ & Æqui, non ad populandos, ut ante; fines, fed ad urbem, ut ex parte captam; venirent Multi & varii timores. Inter cete- ros imminebat terror fervilis, ne fuus cuique domi hoftis effet. Cui nec credere, nec non redendo, ne infeftior fieret, fidem abrogare, fatis erat tutum. — Vixque concordia fifti vide- batur poffe. Tantum fuperantibus aliis ac emergentibus malis, nemo tribunos aut pie- . bem timebat. Manfuerum id malum, & per | aliorum quietem malorum femper exoriens, tumque effe peregrino terrore fopitum vide- batur. Atid prope unum maxime inclinatis rebus, incubuit: tantus enim tribunos furor tenuit; ut non bellum, fed canam imaginem bel- li, ad averteudos. ab legis cura plebis animos, Ca- putolium infediffe contenderent: patriciorum ho- (s) al. omnis. (7) al. Jervitutis. nune CTC. . (*) Jupiter optimus Maximus, Juno Regina, & Minerva; Jovis, Junonis, & Minerve facra Monumenta fitit Tab. XIX. num. 2. & 4. Prius Arg formam habet cum Infcriptione ; alterum nefcio an eandem ad formam revocandum, quia fuprema fi perficies concava, Utrumque ii agro Moguntino repertum, & ex Clementiilima Munificentia Ele&orali Gazophylacio meo ad- In quo Jovi à finiftra Ju- Has figuras, quomodo perfonas Trajani, ejus uxorem Plotinam & fororem Marcianam effe Ceterum tija hzc Numina exhibet nummus Imp. Trajani Ær, Ma. Tab. XX. num, i. fcriptum. no, à dextra Minerva adftant: interpretetur D. VAILLANT in Select. Numifin. vid; apud illum p. 13, Symbolice per Aquilam, Pavonem & No&uam numina hzc De quo vid. Du CHOUL de la Religion des Romanorum reprrfentat Nummus Antonini Pii Imp. reus, Tab. XX. n. 2. Anciens Romains p. 43. Cur vero Minetva dextram Jovis teneat vid. fO. OISELIUM Thef, Numifmatum antiquorum pag. 309. íeqq. pant per fedi- jum atque arcem occupavere. tionem, Qui de Senan caitigando ço- gitat, Etin Tribunos invehitur, exulum eg. fervorum dux, ° Sam primum riftrarum ftatim occiperet. Perculfa erat ple- Bes confulem habitura iratum, potentem fa- vore patrum, virtute fua; tribus liberis, quo- rum nemo Cefoni cedebat magnitudine ani- mi; confilium & modum adhibendo; ubi res pofceret, priores erant. Is ut magiftratum iniit, affiduis concionibus pro tribunali, non in plebe coércenda, quam fcnatu caftigando, vehementior fuit. Cujus ordinis languore, per- petui (y) jam tribuni plebis, non ut in ۷ lica populi Romani, fed ut 0 perdita domo, lingua, criminibufque vegnarent. Cum Ceæfone filio fuo virtutem, conftantiam, omnia 5 belli do- urbe Romana, eg fugata efè. Loquaces, feditiofos, femina difcordiarum, iterum atque tertium tribunos pe[[rmis artibus ve- gia licentia vivere... Aulus, inguit, tlle Virgi- nius, quia in Capitolio non fuit, 11111115 . Jupplici, quam Ap. Herdonius, meruit ۶ plus Hercule ali- guanto, qui vere vem æftimare velit. Herdonius, ; nibil aliud, boflem fe fatendo, prope denuntia- vit, ut arma caperetis: bic negando bella efe, ay- ma vobis ademit, nudofque fervis veftris ئ󰾯 exuli- bus objecit. Et vos (C. Claudi pace, ceo P. Fa- leri mortui loquar) prius in 01 Capitolimum figna imuliftis, quam bos hofies de foro tollevetis? pudet deorum , bomimumque, quum hoftes in ar- ce, in Capitolio effent; profanatis omnibus, in cella Jovis optim maxi- mi babitaret, Tüfculi antequam Rome fumta Iù dubio fuit, utrum L. Mamilius Tufculanus dux, an P. Valerius eg C. Claudius Confules Romanam arcem libevareut: 9^ qui ante Latinos, ne pro [e quidem ipfis, quum in finibus hoftem haberent, attingere arma paffi fumus: nunc nifi Latim fua fponte arma fumfiffent , capti eg deleti eramus. Hoc eft, tribum, auxilium. plebi ferre; inermem eam 2 trucidandam 5 feilicet, fi quis vobis humillimus bomo de veftra plebe, quam partem, veluti abruptam ۵ cetero po- pulo, veram. patriam peculiavemque rempubli- cam feciflis, fi quis ex bis domum. fuam obfefam à familia armata nuntiaret, ferendum auxilium putaretis. Yupiter optimus maximus, exulum at- que. fervorum feptus avmis, mulla humana ope di- gnus erat? eg hi poflulant,ut [acvofanti habean- tur, quibus ipfi Dii neque facri, neque fant funt. At enim divinis bumanifque obruti [celeribus, (z) legem vos boc anno perlaturos di&litatis $ tum her- cule illo die, quo ego conful fum. creatus, male ge- fta ve[publica eft, pejus multo, quam cum P. Va- levius conful perum, fi tuleritis. omnium, inquit, Quirites, in Folfcos €g 04ء󰾯 mibi atque college legiones ducere in animo efb nefcio, quo fato magis- bellantes, quam pacati, propitios habemus Deos. Quantum periculum ab illis populis fuerit, fi Capitolium ab exulibus ob- Sefum feifent ۔󰾯 fulpicavi de præterito, quam ve ipfa experiri, eft melius. CAP. XX. Moverat plebem oratio confu- lis: erecti patres reftitutam credebant rempu- | blicam; T. 1۷۲۲ DEC. L - mique decora pulfa ex funt arma. patribus, ut P. Valerii fidem exfolverent: in- $9 سو سح ہصح سر Confüles interim, ne Sabini, ne Veiens hoftis moveretur, circa portas murofque difcefle- rant. CAP. XVIII. Eadem nocte & Tufculum de arce capta, Capitolioque occupato; & alio tur- bate urbis ftatu nuntii veniunt, (*) L. Ma- Tufeulani Ro- milius (*5 Tufculi tum dictator erat. Is confe- mam fuppetias ftim convocato fenatu, atque introductis nun- tiis, magnopere cenfet, 0 expe&ent, dum ab Roma legati auxilium petentes vemant : pericu- ipfam, diferimenque ac fociales deos, fidem-󰾰 سا[ que jederum, id ۰ Demerendi beneficio jam potentem, tam propinquam civitatem, nui- quam parem occafionem daturos Deos. - Placet ferri auxilium, juventus conícribitur, arma dantur. Romam prima luce venientes procul fpeciem hoftium prebuere. Equi aut Vol- {ci venire vili funt. Deinde ubi vanus terror abiit, accepti in urbem, agmine in forum de- fcenduur. Ibi jam P. Valerius, relicto ad por- tarum praefidia collega; inftruebat aciem. Au- &oritas viri moverat, afirmantis , Capitolto recuperato, GF urbe pacata, fi edoceri fe pihent, que fraus ab tribunis occulta in lege ferretur; memorem fe سے󰾯 fuorum, memorem cogno- minis, quo populi colendi velut bæreditaria ۵ fibi à majoribus tradita effet, concilium plebis non impediturum. Hunc ducem fecuti, nequic- quam reclamantibus tribunis, in clivum Ca- pitolinum erigunt aciem. Adjungitur & Tu- fculana legio. Certare focii civefque; utri re- cuperate arcis fuum decus facerent. Dux u- terque {fuos adhortatur. Trepidare tum ho- ftes, nec ulli fatis rei, preterquam loco, fide- re. Trepidantibus inferunt figna Romani, fo- ciique. Jam in veftibulum perruperant tem- rvaese _ plb quum P. Valerius; inter primores pugnam SR interfici- ciens, interficitur. P. Volumnius confülaris vidit cadentem. Is dato negotio fuis, ut cor- pus obtegerent, ipfe in locum vicemque con- fulis provolat. Pre ardore impetuque, tante rei fenfus non pervenit ad militem: prius vi- cit, quam fe pugnare fine duce fentiret. Mul- ti exulum, cede fua fcedavere templum, mul- Capitolium fi vivi capti. Herdonius interfećłus. Ita Ca- recupera" pirolium recuperatum. De captivis, ut quis- que liber aut fervus effer, fue fortune à quo- que fümptum fupplicium eft. X Tuículanis gratie acte: Capitolium purgatum , atque lufiratum. . In Confulis domum plebes qua- drantes, ut funere ampliore efferretur, jactaf- fe fertur. : CAP. XIX. Pace parta, inftare tum tribuni Nova conten- tio de Agraria lege. : ; : ftare Claudio, uż college deos manes fraude li- beraret, agi de lege fineret. Conful, antequam collegam fibi fabrogaffet, negare pafurum agi de lege. He tenuere contentiones ufque ad : comitia Confulisfübroeandi. Decembri men- .valerio Cof. fe fummo patrum ftudio L. Quintius Cincin- L. Quintius A 1 1 میں󰾯 . natus pater Cæfonis Conful creatur, qui ma- Cy) al. perpetuo. (2) al. divinis, ۵۵ abruptis legibus. Scriptorüm authoritas confirmat. Numifma- /x یه󰾯 Tr X .وه󰾯 s : (*) L. Mamilius) Mamiliam gentem, à Mamilia, Telegoni filia, onginem duxiffe ta quoque hujus gentis, In Denarii eni 1 ipe jeu rede US ۳ averfa Ulyffes (cujus & Circes filius Telegonus fuit) poft vigefimum an-󰾰 ھت ume s اح󰾯 RE چا󰾯 Rx o» agnitus, confpicitur. Antica Denarii Tab. XX. n. 2. Mercurium itinerantium patro- is origine jam fupra Lib. I, Cap. XLIX. p. 21. mentionem fecit LIVIUS nofter, verbis : famz credimus, ab Ulyffe Deaque Circe onundus. . ex Numif- O&avio Mamili O, 1 i ini m e 9-2 ہے تد󰾯 is longe princeps Latini nominis erat, fi cognomen dedit Tufculum, à Telegono in Latio conditum, cujus figuram R. P. KIACHERUS wate in Libro, quod Latium infcripfit. reftituit, vid. Tab. XX. num 4. Q. Fabius & L Cornelius 59 Je debetis, aliorum exemplo peccetis potius, quam alii veftro rece faciant; dum ego, ne imiter tri- bunos, nec me contra [enatu[con[ultum Confulem venuntiavi patiar. Te vero, C. Claudi, adhortor, ut Cg tipje populum Rom. bac licentia arceas: g? de me boc tibi perfuadeas, me ita accepturum, ut non honorem meum à te impeditum, fed gloriam Jpreti honoris au&lam, invidiamque, que ex con- tinuato eo impenderet, levatam putem. Com- muniter inde edicunt, ge quis L. Quintium Con- fulem faceret. Si quis fecifet, fe ıd fuffragium non obfervaturos. CAP. XXII. Confules creati Q. Fabius Vi- bulanus tertium, & L. Cornelius Maluginen- LIBER ilI. blicam; Conful alter, comes animolior, quam auctor, füfcepiffe collegam priorem actionem tam gravis rei facile paffus, in peragendis confularis officii (4). partem ad fe vendicabat. Pucam Tum tribuni eludentes velut vana diéta, per- fequi, quærendo, quonam modo exercitum edu- Guri confules effent, quos deletum babere nemo paffurus effet? Nobis vero, inquit. Quintius, zi- ‘pil dele&lu opus eft, quum, quo tempore P. Yale- vius ad recipiendum Capitolium arma plebi dedit, „omnes in verba juvavevimt, conventuros fe gufu Confulis, nec 1۷11 abituros. Edicimus itaque, omnes qui in verba quvaffis, 6۷۵۱1110 die armati ad lacum Regillum adfitis. Cavillari tum tri- Cofi. buni, eg populum exfolvere religione velle: pri- fis. GCentusa&tuseoanno. Luftrum, propter 0۹ o vatum eo tempore Quintium fuifje, quum facra- Capitolium captum, confulem occifum, con- 46o ٠.٠ di religiofum fuit. Q. Fabio, L. Cornelio Confulibus, principio anni ftatim res turbu- lente. Inftigabant plebem tribuni. Belum ingens à Volícis & /Equis Latini atque Herni- ci nuntiabant... Jam Antii Volícorum legiones efle: & ipfam coloniam ingens metus erat de- - feCturam. |. /Egreque impetratum à tribunis; ut . Bellum cum Volfcis. inftaret, non fuüftinentesimpetum, Volícos val- voti vincun- tur. bellum praeverti finerent. Confules inde par- titi provincias. Fabio ut Antium legiones du- ceret, datum: Cornelio ut Romse præfidio ef- fet, ne qua pars hoftium, qui /Equis mos erat, ad populandum veniret. . Hernici & Latini jufli milites dare ex federe: duæque partes fociorum in exercitu, tertia civium fuir. Poft- quam ad diem præftitutum venerunt focii, con- ful extra portam Capenam caftra locat: inde luftrato exercitu Antium profectus, haud pro- cul oppido, ftativifque hoftium confedit. Ubi quum Volíci; quia nondum ab Z7Equis venif- fet exercitus, dimicare non aufi, quemadmo- dum quieti vallo fe tutarentur, pararent; po- [tero die Fabius non permiftam unam focio- rum civiumque, fed trium populorum tres feparatim acies circa vallum hoftium inftruxit. Ipíeerat medius cum legionibus Romanis. In- de fignum obfervare juífit; ut pariter & foci rem inciperent, referrentque pedem, íi rece- ptuiceciniffet. Equites item fue (g) cuique Ita trifariam adortus caftra circumvenit: & quum undique lo deturbat. ‘Transgreflus inde munitiones; pavidam turbam, inclinaràmque in partem unam caftris expellit. Inde effufe fugientes eques, cui fuperare vallum haud facile fuerat, quum ad id fpectator pugnæ aftitiffet, libero campo adeptus, parte victorie fruitur, terri- toscedendo. Magna & in caftris & extra mu- parti poft principia collocat. mento adatti fint. SED NONDUM HAC, qui nunc tenet feculum, negligentia deüm venerat: nec interpretando fibi quifque juf- Romanorum jurandum & leges aptas faciebat, fed fuos po- tius mores ad ea accomodabar. lgirur tri- buni ut impediende reinulla fpes erat, de pro- ferendo exercitu agere. (b) Eo magis, quod c? augures qufJos adeffe ad Regillum lacum. tama exierat: locumque inauguravi, ubi aufpicato cum populo agi 00/62: ut quicquid Rome vi tribumitia vogatum effet, id comis ibi abrogaretur. O- mnes (c) id: jujfuvos; quod Coníules vellent. Ne- que emm pvovocationem effe longius ab urbe mille palim: €g tribunos, fi eo adveniant, (d) in alia turba Quiritium, fubjettos fore confulari impe- vio. Terrebant hec: fed ille maximus terror animos agitabat, quod fæpius Quintius dicti- tabat, (e) fe confulum comitia non habiturum. Non ita civitatem «gram effe, ut confuetis reme ` diis fifli poffit. Dittatore opus eje reipublice, ut ` qui [e moverit ad folicitandum flatun. civitatis, سر󰾯 fine provocatione 16122114112 ejje. | CAP. XXI. Senatus in Capitolio erat. Eo - tribuni cum perturbata plebe veniunt. Mul- titudo clamore ingenti, nunc Confulum, nunc patrum fidem implorant. Nec ante moverunt de fententia Confülem, quam tribuni fe in auctoritate patrum futuros efle; polliciti funt. Tunc referente Confule de tribunorum & ple- bis poftulatis; fenatufconfultum fit, (f) ۵ tribuni legem eo anno ferrent, ۵ Con[ules ab urbe exercitum educevent. — Jnveliquum magiftva- - us continuari, QF eosdem tribunos veficz, ۵ fenatum contra rempublicam effe. Contules fue- re in patrum poteftate; tribuni reclamantibus Confulibus refecti. Patres quoque ne quid cederent plebi, & ipfi L. Quintum Confulem Nulla toto. anno vehementior Quintiusnon , reficiebant. patitur feCon- fulem contra Senatus Con- fuültum creari, actio Confulis fuit. Mirer, inquit; fi vana veftra, Patres con[cvipti, ad plebem au&tovitas eft? vos elevatis eam, quippe quia plebs fenatufconful- tum in continuandis anagifivatibus folvit, ipfi quo- que folutum vultis, ne temeritati multitudinis ce- datis: tanquam id fit plus 20/6 in civitate, plus levitatis ac licentie habere. LEVIUS ENIM, vaniuíque profeto efl, Jua decreta ع󰾯 confulta tolere, quam aliorum. 17111281122111 Patres con- Jcvipti, turbam inconfultam : ئٴ󰾯 qui exemplo aliis ef- nimenta cædes fugientium fuit: fed præda ma- jor, quia vix arma fecum efferre hoftis potuit, deletufque exercitus foret, ni fugientes filvæ texiffent. — CAP. XXIII. Dum ad Antium hec gerun- tur, interim Æqui, robore juventutis præmif- Bellum cum رو󰾯 arcem Tufculanam improvifo nocte ca- A cibis Tu- piunt: reliquo exercitu haud procul manibus feulum capi- 'Tufculi confidunt; ut diftenderent (h) hofti- ^ um copias. Lec celeriter Romam, ab Ro- H 2 3 Ame ` (@ al in peragendis confiliis Confülaris officiis. al. in peragendo cenfu &e. )۸( al de proferenda agere. al. de proferenda extremum agere. al. de proterrendo exercitu agere. (c): al. onne. (d) al veniant. (e) al. diétabat. (f) al fenatufconfulra funt, neque &c. (g) al. & fua. al. & fuos. (b) al. diftinerent. - Pax Aquis data, Cenfus aĝus, luftrum 601 ditum decis, inum, ۹ L, Minucing , C. Nautius oll, U. C. 294. 0], $0. a, C. N, 459. lex minuendæ fua majeftatis caufa terendiffent : 8 certaminis penes tribunos fuit. Eodem anno; JEquis pax eft petentibus data. Cenfus, res oriore anno inchoata, perficitur: idque lu- dan ab origine urbis decimum conditum. Fuerant.cenía civium capita; centum triginta Confulum ma- gna domi bellique eo anno gloria fuit: quod & foris pacem peperere: & domi; etfi non concors, minus tamen quam alias infefta civi- tas fuit. CAP. XXV. L. Minucius inde; & C. Nau- quam 5 promulgata ferretur; ۰ ۳ ۰ EJ ۰ & tius Confüles facti, duas refiduas anni prioris cot caufas exceperunt. Eodem modo Confules legem, tribuni judicium de Volfcio impedie- bant: fed in quaftoribus novis major vis; ma- jor auctoritas erat. Cum M. Valerio Valerii filio, Volefi nepote , quaftor erat T. Quin- tius Capitolinus ; qui ter Conful fuerat. Is, quoniam neque Quintize familise Cefo, neque reipublice maximus juvenum reftitui poflet, falfum teftem, qui dicende caufze innoxio po- teftatem ademiffet, jufto ac pio bello perfeque- batur. Quum Virginius maxime ¢ tribunis de lege ageret, duum mentium fpatium Con- fülibus datum eft ad infpiciendam legem: ut, cum edocuiffent populum ; quid fraudis os- - culte ferretur, finerent deinde fuffragium ini- J&qui fædw rampunt, 2i] Legati Rom, male habiti a Aquis, Legatus ad quercum ۰ ba facit. Sabini Roina- nis inferunt bellum. Minucius m4- le zem gent Hoc intervalli datum, res tranquillas in re. urbe feci Nec diuturnam quietem /Equi dederunt Qui rupto federe , quod ictum erat priore anno cum Romanis, imperium ad Gracchum Cleelium deferunt. Is tum longe princeps in Æquis erat. Graccho duce in La- vicanum agrum, inde in Tufculanum hoftili populatione veniunt, plenique preeda in Algi- do caftra locant. In ea caftra Q. Fabius, P. Volumnius, A. Poftumius legati, ab Roma ve- nerunt queftum injurias, & ex fcedere res re- petitum. . Eos Æquorum imperator , 444 mandata habeant ab fenatu Romano, ad quercum jubet dicere. Se alia interim acturum. Quer- cus ingens arbor prætorio imminebat, cujus umbra opaca fedes erat. Tum ex legatis unus abiens, $F bec, inquit, facraza quercus, GF quicquid deorum eft, audiant fedus à vobis vu- ptum: noftvifque eg nunc querelis adfint, GF mox armis, quum deorum hominumque fimul violata jura exequemur. Romam ut rediere legati, fe- natus juífit alterum Confulem contra Grac- chum in Algidum exercitum ducere: alteri populationem finium Æquorum provinciam dedit. Tribuni fuo more impedire delectum. Et forfitan ad ultimum impediffent ; fed no- vus fubito additus terror eft. CAP. XXVI. Vis Sabinorum ingens prope ad moenia urbis infefta populatione venit. Fæ- dati agri, terror inje&tus urbi eft. ‘Tum plebs benigne arma cepit Reclamantübus fruftra tribunis, magni duo exercitus fcripti. Alte- rum Nautius contra Sabinos duxit : caftrifque ad Eretum pofitis, per expeditiones parvas, plerunque nocturnis incurfionibus; tantam va- flitatem in Sabino agro reddidit, ut comparati ad eam prope intaéti bello fines Romani vide- 1111 (k) al. reliquo. al. relato aut reducto. al. recepto. T DIVIIDEGC.I - duo millia quadringenta novem. d comitia quefloves babere — rentur. Minucio neque fortuna, nec vis ani- 60 لع كا MR󰾰 یس pedes set󰾰 ۱ تہ ma in caftra Antium perlata, movent Roma-󰾰 nos haud fecus, quam fi Capitolium captum󰾰 nuntiaretur, Adeo & recens erat Tufculano-󰾰 rum meritum, & fimilitudo ipfa periculi re-󰾰 pofcere datum. auxilium videbatur. - Fabius󰾰 omiffis omnibus, predam ex caftris rapum󰾰 Antium convehit. Ibi modico præfidio reli-󰾰 citatum agmen "Tufculum rapit. Nihil󰾰 رمك prater arma, & quod cocti ad manum fuit ci-󰾰 bi, ferre militi licuit. Commeatum ab Roma󰾰 Conful Cornelius fübvehit. Aliquot menfes󰾰 'Tufculi bellatum; parte exercitus Conful ca-󰾰 ftra /Equorum oppugnabat: partem Tufcu-󰾰 lanis dederat ad arcem recuperandam. ۸󰾰 Tufculum re- nunquam eo fübire (7) potuit. Fames poftre-󰾰 ieu mo inde detraxit hoftem. Quo poftquam󰾰 ventum ad extremum eft, inermes nudique󰾰 &quivi&ifib omnes fub jugum ab Tufculanis miffi. Hos󰾰 jugom mit ionominiofa fuga domum fe recipientes, Ro-󰾰 manus Conful in Algido confecutus, ad unum󰾰 omnes occidit. Victor ad Columen ( id loco󰾰 nomen eft) exercitu relicto, (k) caftra locat.󰾰 Et alter Conful, poftquam moenibus Romanis󰾰 jam pulfo hofte periculum effe defierat ; &󰾰 ipfe ab Roma profectus. Ita bifariam Confu-󰾰 les ingreffi hoftium fines, ingenti certamine󰾰 hinc Volftos, hinc ZEquos populantur. Eo-󰾰 dem anno defciffe Antiates, apud plerofque󰾰 auctores invenio. L. Cornelium Confülem id󰾰 bellum geffiffe; oppidumque cepiffe: certum󰾰 affirmare, quia nulla apud vetuftiores fcripto-󰾰 res ejus rei mentio eft, non aufim.󰾰 Tribunitie CAP. XXIV. Hoc bello perfecto; tribuni-󰾰 contention. tium domi bellum patres territat. Clamant󰾰 fraude fieri, quod foris teneatur. exercitus: fru-󰾰 firationem eam legis tollendee eff. Se mibilomi-󰾰 nus vem [fufceptam pera&turos. Obtinuit tamen󰾰 P. Lucretius præfe&us urbis, ut actiones tri-󰾰 bunitie in adventum Confülum differrentur.󰾰 Erat & nova exorta caufa motus. A. Corne-󰾰 M. Volfcio,󰾰 و mie lius, & Q. Servilius quæftores󰾰 ; ہا : um:1am Cg-󰾰 fonem deregi- 011001 falfus haud dubie reftis in Cæfonem ex-󰾰 tut. titiflet, diem dixerant. Multis enim emana-󰾰 bat indiciis, neque fratrem Volfcii, ex quo fe-󰾰 mel fuerit eger; unquam non modo vifum in󰾰 - publico, fed ne affurrexiffe quidem ex mor-󰾰 bo, multorumque tabe menfium mortuum:󰾰 nec his temporibus, in quz teftis crimen con-󰾰 jecifler; Cafonem Rome vifum: afhirmanti-󰾰 bus, qui una meruerant, fecum eum tum fre-󰾰 quentem ad figna fine ullo commeatu fife. Ni󰾰 ita eflet, multi privatim ferebant Volfcio ju-󰾰 dicem. Quum ad judicium ire non auderet,󰾰 omnes ez res in unum congruentes, haud ma-󰾰 pi dubiam damnationem Volfcii , quam Cæ-󰾰 onis Volício tefte fuerat, faciebant. In mo-󰾰 ra tribuni erant;󰾰 de reo, mifi prius babita. de lege effent, paflfuros󰾰 negabant. Ita extracta utraque res in Confu-󰾰 lum adventum eft. Qui ubi triumphantes vi-󰾰 &ore cum exercitu urbem inierunt, quia fi-󰾰 lentium de lege erat, perculfos magna pars󰾰 credebant tribunos. At illi (etenim extremum󰾰 anni jam erat) quartum affe&tantes tribunatum;󰾰 in comitiorum difceptationem ab lege certa-󰾰 men averterant. Et quum Con(üles nihilo󰾰 minus adverfus continuationem tribunatus;󰾰 ` رق󰾯 al. fubiri, [Document text truncated for crawler view.]