Natalis Comitis Mythologiae siue Explicationum fabularum libri X : in quibus omnia prope naturalis et moralis philosophia dogmata contenta fuisse demonstratur ; quibus accedunt libri quatuor venationum carmine ab eodem conscripti ...
Full text
y
V
J
• X
I
I 'K: D E X.
Atiftoteles de eoe!»
-generatione.
Metaeorologic».
inotu animalium •
inundo.
hiftoriis animalium i
Ariftoxenus de tibicinibus .
de foraminibus tibiarum^
d e rebus ge ftis Alexand ri.
A'thianusin rebus geftis AjexandiL.
Arrhianusde rebus Bithynicis.
Artemidorus Ephefius.^^
Atthemidonus de fomniis.
Afclepiades Myrleanus.
Alius.
Athenxus.
Athenodorus Byzantiust
S
Bacchyllides. _
Bito de mulicis InfitumentiSi
Boethus de mufica*
C
Csefar Germanicus.
Calaber.
Callias ad Agathoclem:
Callimachus in hy mnis.
decond itis infulis. & habitatis.
vrbibus,& illarum nominibus,
in Hecale
Calli fthenesin naulgatlone.
Calliftratus de Heraclea.
GallixenusRbodius de Alexandro-i
'Caryftius hilloticus.
Carcinus tragicus poeta.
Catullus in argonauticif.
Chaere mo.
Charax Mitylenaeus. •
Chirecratest
Chsris.
Chaerilus
.
Chariclesirt cathena i.
Charon Lampfacenus.
Cecrops.
Cicero de natura Deorum,
finibus.
Legibus.
Vnluerfitate* . . _ -
Quaeft.acad. -
Difput.TuTc.
pro domo (ua.
pub.fextio.
Rofcio amer.
Lege m anilia^
in Verrem.-
aratsis carm i
. Clearcbus folenfis de terrore;
tatpedinepifce.
amatoriis,
in libris vitarum.
Claudianus derapta proferpina.
Cleon in argonauitcls.
Conon in Heraclea.
Cornelius agtippa.
Cornelius Gallus.
Cornelius tacitus. ...
Corinnus Delius.
Crates.
Cratinus m chu-one^
Crato.
Crobylus.
Ctelias in Perfeide.
D.
Dallochus deeuetfione Cyiicl .
Daimachus Alexandrinus de rediaWM.
Damagetes. ^
Demarchus de cerf. Dlonynacis.
Deroarathus de cer.Diony fiacist
de mutatis nominibus
.
Demetrius Scepfius.
Demetrius Chlous. •
Demetrius Byzantlusie poematis:
Democritus.
Demoilhenes In ariftogit.
Contra Timocretem.
iuMidiam»
ad epifiolam Philippi t
Nearrara.
Diagoras.
Dicxarchtrs in rebus Aegyptus.
DiSys Cretenlisde bello Ttolaiio.
Didymus.
Dioin tertia compoffrione»
DiocUs in laetiferis pharmacis,
infabulofis. Di»-
i)Io^oras poeta;
Diodorus hlftoticus.
Diogenes Laertius . ^
Diognetus in rebus Smyrnaeis i -
Dionyfiocles.
Diony fius ’f hrax in diaerefibus. ^ ^
Dionyfius Milefius in argonaatias.
Diony busHallicarnafleuS . _
Dionyfius chalddicus de aedificatione.
Diony fius de litu orbi^
Dionyfius Mityl*neusde Circulis
Dinyfiodorus!
Dionyfiocles
.
Diophanes hiftoticus Ponticus.
Diofcorides.
Diofcorides Sicyonius . _ ^
Dioxippus Corintiiias in rebus pactus.
Diphilus.
Diphilus Siphniust
Direchidas in rebus Megarenfibus.
Dorion de pifcibus.
Dortheus Sidonius.
Dorotheus in metamorphofit
Duris Samius de Agathocle,
de rebus Libycis .f
de rebus Macedonicisi
E
Echemenesin rebus Crefentibufi
Empedocles.
Ephorus de ponderibus. ^
£ pichitmus in Hebes auptiia.
in BalitidCi''
Epicurus.
Epicus. . ^
EpigenesIrfHerOnKi.
Epimenides poeta.
Epimenides Cretenfis.-
Epiphanius in Ancorato.
Erato Qhenesia atdiitedonlco,
Hermefianax.
Euanthesinfabulofis.
Eubulus inChryfillat
in Campylione.
Euclides in opticis.
EudoxusCnJius. de ambitu terrat.
Euenot de fiuminibus
.
Eumelus Corinthius poeta hifitmcoi.
Eum eius Tegeates. -
Eumolpus de /acrifici^
Eumolpus Thrax in iudotqs.
Euphorion;
Euphranor detiblclnlbas.
Euphronius hilloricus.
Eupolis.
Euripides In Alcefilde.
Andromache.
Bacchis.
Cyclope.
Eledra.
Hecuba.
Helena.
Heraclidis.'
Hercule infano.
Hippolyto Coronlfeto.
Ione.
Iphigenia in Aulide.
Medea.
Melanippe.
Orefte.
Phaethonte;
Fharnirsis.
Rhxfo.
Supplicibus.
Troadibus.
Eulebiusin prfpar.euangelica.
de falfa religione,
temporibus.
Theologia Phf nicu m.
Euthy demus Athen-de Odlamentls.
G
Gabrias Inlambis fabulofis.
Galenus in fuaforia.
Georgius Gemillus in rebus GraECOtuax
H
Hecatsns Milefius in Phoroneo,
in Genealogijs.
Hyperboreis.
H egemon In Georgicis;
Hegefagoras in rebus Megarenfibus.
Hegefander.
Hellanicus de aedificatione Chi);
Hellanicus Lesbiusin rebus Aetolicis,
in 1 hellalicls. .
in Cranaicis.
INDEX
* 4 Helio-
I : N D : E: :X:
Heliodoros LaryffSDs3eopricis.
Heraclides Ponticus in aiDatorijr. ;
Heraclitus Sicyonius de lapidibus.
Hermefianax ekgiographus.
Hermippusdemagnihcentia tempiornni
& factis regum donatijs.
Hermocteon ep!gF«inaiatutn poetae
Herraodotus HjtonicusdedHcipliais»
Hermogenes de Phrygia.
Herodtanus in vniuetfa hifloria.
Herodotus de Perfeo & Andromeda,
de vinculis Promethei,
de bello Teleboico.
in Argonauticis.
Herophilus.
Hetodotusin Calliope;
Clio.
Erato.
Euterpe.
Mtipomene; - -
Polymnia.
Terpfichore;
Vrania.
Helagoras in rebus geftis Megarenfinm,
HefipdusinTheogonia. .
operibus & diebus.
Scuto. . -i
Sacro fermone. .
Claris mulieribus;
Ceycisnuptijs.
Hippias de ftatuarljs. :
Hippocrates.
Homerus in Iliade. ••
hymnis.
Odyflea. . ^
'
Horatius in libro carminum.
•- epodon. _
Satcularibus.
Sermonibus;
poetica.
Higinusde ftellarnm fabulis;
I
Tamblicus.
Ibycus.
Idmon.
loannes diaconus,
loannes Antiocheus.
Ion.
lophoti Gnoislus In oraculorum explica-
tionibus.
Ifacius.
Ifocrates:
Ifter de Coronis.
Iftrns de rebus Attic
lulianus Aegyptius,
lulius Poilux.
luuenalis.
L
laSantIus ; ^
Lafus Hermioneus.
Leo Byzantius de fluminibus;
Lefchssin parua Iliade.
Leonidas epigram matographufa
Lucianus de Amoribus.
Aftrologia.
Apoil.&yu]c; .
Chafonte.
Concilio Deorum» .
Cygno. .' i- . ; ^ . i
Dea Syria- ‘ ;
Dialogis Deorum.-
Dialogis mortuorum^-. . i;:..
Dipfadibus
.
Falfovate.
Ganymedei
GyQtnafijsi i.;,-; ' i
Hatrefibus.
Hiftoriaverif
lunone&Ioue. - i
loue in tragzd.induAal
Itide & Neptuno. . •>;r
Ludu.- ^
Matinorum Deorum dial.. . .
Meretricio.
Nauiglo.
Necycomantla.
Higtipo.
Pane & Mercurio.
Panope & Galatea.
Philopfeuao.
Prometheo.
Sacrlhcijs.
Saltatione.
Saturnalibus.
Timon^
Venere & luna. . , ,j
Zephf:
IN ' D EX
Zepbyri&Notiiia’- ' ,
Luci anus epigcammatum pO€tj.
Lucretius. • -
Lycopil: 03 i
Lyumachiies.
Lyli-nachus Alixaad.iausiaieous The-
banis.
M
Menander Ia Tibicina: .7
Msnanle: Je myilerijs* _
M. Manilius inathonomicifa
Mvulas.
Mclanthes de-facrificljs.
de niyfterijs.
Melanthus de insaginibus Deorum.
Meleager.
Menecrates. ^ ,
Menodorus Samius de reb. egregtjs Sami.
Mercurius Ttiimegiflus.
Metrodorus de confiietudlaCi
Mimnermasin Pumilione.
Mnaieas de Afia.
Mnefagoras.
Mnehaiachus Phafclite^
Marro.
Mufieusdelfthmljs.
titanographia.
MyroPhianeusIn Meffeniacis.
MyrtilusinrebttsLesbic^ '
N
Katalis comes ia Venatibwftafti
epSlolis.
auciipijs.
Naucrates Erythrzns.
Nicander Aetolus in Alexlpharmaeis
.
Nicader Colophonius in Alexipharma-
cIs.inTheriacis.
In rebus Aetolicis,
in libro Europz.
linguarum,
mutatorum:
Georgicis.
Nicandri enarrator. . *
Nicanor Samius de fluminibus.
Nicephorus.
NicetasSyracufiufc ’
Nicocrates Cyprios In rebus pa tnjs.
Nicofliatos:
Nilus. ,
Numenius depifeatto^tts.
Nymphis in Heraclea.' _ ^
I';y mphodorusSyracufius in mftotijs.
Afiatica nauigatlonc.
Erinuybus.
O
Oly m plonicus in iihro -de^planusi
Onafus in rebus AmMomeis.
Oppianus inveoatotiis.
Oracula.
.Otofius.
Orpheus In Argoo:
in hymnis. :
minore cratere.' , :
facro fermoiie.
lapillis. ^ i- ‘
Ouidius de artean^ndL : ; ,
failis.
remedio amoris. .^
medicamine la^
detriflibus.
deponto.
in epiflola AcontiL
,
Ariadnx.
Cydippefl
Deianirae.
Didus.
Helenae.
Hypfiphyleai
Ibide.
l-eandrL
Liuiae.
Oenonese
Paridis.
PbsEdraei
Phyllidis.'
Sapphus.
Mecamorphofi.
P
Palladas epigrammatographufc
PanyaGs.
Paufanlas Ia Atticis rebus,
Achaicis.
Arcadicis. _ :s -
IN D
Bjotlds.^
Coriathiad*.^
Blkcis poftetioribu*.
Eliads prioribus.
Laconicis.
^hr>dds»^
Meffeniads. ' _
Paulus Siletiarlus epigcamm^m poeta.
Perimander de facrificiorum ritibus.
Phanodemus in rebiis Atticis .
Phanodius. : ,
Pherecrates de factinciis.
metalla foidientibus.
Phaeftus in rebusT Ma«doni^
Pherecydes in lunonisnuptiisi ^
Philippus Byzantius epigrammatu poeta.
Philochoius de facrificiis.
Philoftephanus in rebus Cyprus. -
In rebus Italicis. • ;
Philemon,
phocylides. ^
Vhylarchus hmdrtcii*»
phjnix Colophonius.
Pilander Camirenfis.
Pindarus in olympkis»
Pythicis.
Pindari enarrator. _
Plato in Apologia.
Axiocho. V ^
Conoiuio.
Cratyio»
Critia»
Euthyphrone.
Gorgia.
legibus . . / !
Jvlemnone.
Phaedone.
Phaedro.
Rep-
Tiniso. ...
Plato comicus in Decipieat*.
Plato poeta.
Plautus in Amphitryone.
Aulularia. ^
- Plinius.
Piotinui#:.,'
Phirarchus In Alexandro.
Arato.
Ariftide.
Bruto*
E X
Catone Vtic.
Cleomene..
Lucullo.
Isicia.
Numa.
Paulo aunyli*.^
J^elopida.
Pyrrho.
Sertorio.
Solone.
Themiitoche»
Thefeo.
de fluminiteis.
audiendis poetis,
problematis Tympofiacis.
de mutica.
amore parentum in Elios.
Sera dei vindida.
defuperflitione.
-prohiematis.'
fortuna Romanoruoa.
Ignisaa.aqua vtilior.
indutlria animaliun)
.
Polemo ad Adsum & Antigonu»,
Eratoflhenem.
Timaeum • ,
Polycrates Samius.
Polybius. .
Polyzelus de Rhodo.
Pollux.
Polyidus ditbyramhlcust
Polycharm us m rebus Lyciis.
Pomponius Mela.
Pompeius.
Porphy chj,s‘;de.iactificik.
Fofsidippus epigramaiatogra^ua.
Pofsidonius de Diis & Heroibus. -
Polsis in amazonide.
PfeUusdedaemOnibus.
Pisoclus in HeEodum
.
Promachidas Heracleota.'
Propertius.
Ptolemaeus in almageRo.’
Ptolemaeus epigrammacographus.
Pytheas d e ambitu terrae,.
I> ythagoras Samius.
p^r ihenetus in rebus Aegiaetaru».
QuIntnsSmyrnaeus.
INDEX
Ithianus tn Heraclea^
KufusAuienus.
S
Sabinos
Sappho.
ScymnusDeliufc
Silenus Chius in fabulofu» Infiorisb
Seleucus in mifcellaneis.
Semus Delius in rebus Deli.
Seneca in Agamemnone.
^fofthenes in rebus Iberlcis.
Sibylla.
Simonides Araorgins.
Simonides poeta.
Simonides Ceus in genealogiis.
Socrates in commentariis ad. idothenm.
Sophoclesin Aiace.
Antigone.
Captiuis.
Elefha.
Oedipod e colono.
Oedipode tyranno.
Ristotomis.
Trachiniis.
So p hoclis enarrato r.
Sofibius tragicus.
Soliplianes in Meleagro;
Softratus in Introductione iabulof* Jji.
floriae
.
de animalibus.
Staphylus deTheflalia.
Stalinusinrebus Cypria,
Stefichoruss.
Stelimbrotus.
Stefichorus Himereus.
Strabo.
Suidas in rebus Tne halicis.
T
Tarrhseusc
Thales Milelius.
Theattetus.
Theagenes de Dlbr
Thelytus-Methymnattjsltt Baccblciscar-
minibus.
Theocritus in AdoniacelebtamibuSf,
Anaaryllide.’
Bubulci^
Cerealia celebranfibafc
Cyclope.
Diofeuris.
Epitaphio Adonis. ^
Encomio Ptolemxr. ^
E pitaphio Bionis.
Europa. ,
Hercule paruo;
Hercule leonidda^
Hyla.
Paftoribns.
Pharmaceutria;
Syracufiis.
Thelefiisi ^ _
Thalyfia celebrantibus»
Thytfide.
Viatoelbus.
Theocrltienerrator. .
Theodorusde bello Giganteo;
Theodorus Cyrenenfis ia,;M€tainorp&«
TheogiBs.
Theolytus in Horis;
Theopompus in Calbefchto. ^
in rebus Graecis,
in Pidtippicis.
in epopsels.
Theophradus in hiiioriis plantarum,
caulis plantarum,
de igne;
de lapillis.
deiis quae in dccodegunn
de lignis ventorum &fetenrt3tla;
Theophanes.
Thefeus in rebus Corinthiis.
Thrafybulusin hidotlis.
Thurcydides.
Tibullum
Timachidas de coronis
Timagetus deportubust
TimaeusSiculusin rebusSicuEi.
In hiiloriis.
, inrebus Deliacis,
in rebus Italicis. ”
- Timarchides. . - ,
Timodes '
"
Timocreoa Rhodius in Icofiisi
Timonax in rebus Scythicis,
inrebus Italicis.
-Valci'
1 N
V
Valerius Placcus in argoiwntIcBJ ‘
Virgilius in Aenefdei
in gjeorgicis.
in Bucolicis.
Vitellio in optici*.
X
XsBtBus iit rebus Aetolui
D -1 X
Xenagorasde Infulis J
Xenophon in conuiuio.
Z
Zenodotus Cyrenensi C
Zenodotus EpheCus In compendith
in Linguis.
Zezes.
Regionnm, vrbium, locofumquc comina,
qax origiaem ceperunt a fiiiis variorum
Deorum antiquorum
Acacefintn vtb* » 8 ^. 4 j. Arhosmoni 110 3»
Acela vrbs Sy ri*i 460 y Atlas mons ai9 ir
Achelous fluuins. .468 ^37 Aufonia 577 3«
Acontium.opp. .'Cyo »0 ®ii 19
Acrephiavibs . aaS . .3® B^gyllii ®x9 4T
A<irianopolis Orefte ?ocaca* 6z^ 16 Bithinia regio lef 43
Aegina infula.' 141 8 Baeotia ®o7 »4
^e6 37 Bolporus 591 a7
f86 39» »9
Aegyptus - - lOt 48 Brundnlium' 4®a 7
606. '3® Caicus fiuulus 110 “49
Aemusmons «a 7 »94 3»
Aeoliae infulse. ydy 20 Calybes populi loy 44
Aethiofiespopali lot 4® Camirus vrbs 4®0 9
Aetolia regio lya . ly Celtspop. ®4y 47
»71 , 47 Chalcis vrbs yS® la
Africa 460 4 Chatifi® ®yo »0
Anthamum dppidutn ' I IO jy Chios infula »»9 s
Aleliavrbs celtarura 4Tf Cilicia ®c® 3*
Amanus tnons »9 Claros infula ®t »7
Aonia regio - 110 30 Cleone vrbs 331 3
Apferavrbs Creta! 499 jy Corcyra vrbs extruSa 44‘ r
Arabia regio »»8 36 Corcyra infu. 38 48
Arcadia regio a»r 1 110 3 »
Ardea vrbs ^it l 3 339 13
Areavrbs 340 8 y8® 14
Argos vrbs 6oy 17 Corinthus 331 1«
Argos Oreaicum 614 30 Coryca Sicilia 81 II
Argyrippa 47f 44 Crancii vrbs Ephyre 330 11
Arno vrbs icS 40 Creta inC 66 48
Afia mundi pars fit' '® 337 3
Afopiategm yStf 4f yS8 19
Aftratusfkiuiut 1 IO 47 Cyneta vrbs ®yc ze
Attam ania regio J9f 4f Cypruslnfu. * 3 * 20
Athenf vrb* «4 if
Cyrene Trbf
Cyrnus infala.
Cychorus mons
Cycfaeron mons
Dsrdanu regio
Dardanum 'Vrbs
Delphi -
Delus
Dicull.
Dori!
Diomedea inf.
Drepanum rrbs
ElelpopnB'
Eridanus
Erythrarum mart
Europa -
Genus erbs
Gerania inoat
Hcmonia.
Heiena inf.-
Helienes pop«
Heilerpontut
Heneti
Heraclea prouincia
Hefperia
Hiera
Hifpania
Hatmus mons
Hypereteopp.
Iapygia
Hlyns
Indusii.'
Ionium mare
^pe vrbs
Ifmenus fL
Italia
J^th* pop;
~5T^fla wbs
»ibya legio^
iiigures
IN - TT E'
45 Lipara 169
3f9 8 Lufitania 3Z0
4J Lydia Masonia . 4 «o
39S i 6 Macaria 4«o
144 45 Macarea! vrbs «fO
- «4 45 Macedcmia 33®
64 »5 Macris Sici^a Sf
^^S 44 Maronea vrl>s 33®
44« tS Megara vrbs 4 Z 8
; yS3 15 Media 38«
47 Marii populi 377
476 *y Melxnz «$o
lio 33 Melasfl. Jto
476 zl Melita in f.& opp. 4«o
81 6 Metone vrbs
339 17 Miletus vrbs zz3
3‘ 35 ®
aza 4 Mycenatvtbs 533"
337 33 Naxos ins ; 31«
533 z»
64 It Neapolis vrbs 44 ®
537 l7 Nicopolis - 49®
404 l 7 Nifyros 4Z«
59® 14 0 axia vrbs 139
588 Z3 0 lenum vrbs lOI
439 25 Olynthus 4«o
ro 6 35 Oriens tnons 35®
588 13 Orthygiainfula ®39
395 iz Pagafat vrbs 39*
645; 48 Parnasus mone 5*9
451 5‘ Peloponnefus 530
azo 3‘ Peneus fl. azo
99 19 P haeacia regio IIO
499 3? Phafisfl. 35 ®
yzo 3* Phlegra ora 447
43« 7 Phxnicia ; IIO
IIO 35 « 0 «
47« 4^ Pifa vrbs azi
5 »3 4 Pkane vrbs IIO
«4> 4^ Plote inf. ®38
35« 4* Portus Herculis 455
59‘ a4 Pylum conditum 388
594 i<» Pyrenaei montes 4 ®o
403 37 Rhodus inf. az8
454 4» 35®
»»9 8 Rtphan montes 4»!
359 10 Salamina 58®
69 19 Saroinia 4«o
537 17 Saturn!3'regio «3
45» n Saaooa vrbs «4 49
1 «
Scy.
Scythia
Sicilia
Sinope vrbs
Strophades Ittf.
Syria regio
Tanagra vrbs
Tarfus vrbs
Taygetus aions
TelainoBius portus
Thebe vrfa*
I K D E X
4^0 II . . ,
gt 11 TncfansCBC iftf»
ySff 17 Thefiali
479 i 8 '
' <85 - 2i
y Stf i5 Thefpuvtb»
yjj 14 Thracia
2*0 7 Thyrrhcma
ic6 36 Tipolusmoas
481 4^
fS0 is
358 37
385 17
4T4 3
388 ar
39
Ib?
537 17
£32 I*
loy 4
47
Quse plant 2 e,&: quse animalia quibus
Di)s fuerint antiquitus
confecrata.
Abies Baccho facta
i^cipiter Apollini^
Adiantuih Plutoni
Aelculus Herculi
Ag nuslunoni
Alba populus Herculi
Alliutn Laribus^
Alnus Eumenidlbus
Anfer lunoni
Anferlfidi
Anferinacho
Apua Veneri
Aquila loui
Boca Mercurio
Canes Laribus
Canes Marti
Cedrus Eumenidibu!
Cerrus Herculi^
Cicada Apollini^
Columba Veneri
Cornus Herculi^
Cornus Apollini
Crocus Cereri
Ctocus Eurneniiiibus
CuprellusSyluano
Cygnus Apollini _
Cypariflus Plutoni
Digamum Lucins
Draco Mineru*
Draco Baecho _
Dtaco Aefculapio
Deus foliaBaccho
311
140
1 16
19
»5?
19
395
146
90
iSS
90
iji
10
iji
196
106
145
19
132
19
130
3tO
147
308
236
ll5
192
204
a47
19
3«
f Tufaneipifces Baccho ^
29 Fidicula pifcis Apolhni
10 frosinus Marti
10 Gallus Marti
17 Gallus Soli
41 Gallus Minetu*_
44 Gallus Acfculapio
39 ‘ .
jy (Stamen Marti
35' Gryphes Apolhni
14 Hedera Baccho
^7 .
14 Hiacynthos Apouini
4j llexioui _ _
40 luniperus Apoliint
10 luniperusEum enid ibuS
iz Laurus Apollini
18 Leones Vulcano
10 Lingua concha Veneri
16 Lupus Marti
48
30 Lupus Apollini
49 Metalla quibus
34 Mulus pifcis Dianae
jo Myrica Apollini
31 MyrtusVeneri
Myrtus Cereri
X
I
Myrtus Dionyfo
^6 NarciflusEumenidibus
16
* 3 » 13
232 13
19 9
106 . 40
357 7
204 »4
154 »3
»47 t
2*5 ir
46
242 3 »
ajr ?
3 x 5 i^
» 4 » 47 -
19 9
46 39
28
145 39
»33 it
100 Sf
152 2S
1 06 7
2.3O 1»
230 n
357 25
232 14
»34 17
260 IX
340 4 »
13 39
260 »9
147 27
661 aA
Nar
I N D
Nardffus CererT 34 » 4»
Narcifius Baccha 3 H zt
N arciflus Proferjnn* 147 Z 7
«55 3 *
Narciflus Plutoni 1 I»
Nodua Minerus 204 16
Oleafter Apollini ii» f
Oporobafilis Baccha 19 6
Palma arbor Mulis S« z
Papauer Lucinz 344 40
Papauer Cereri 344 3 ?
Papauer Laribus
Pauo lunoni 9 t 20
Phalaris Veneri 291 J 4
Pica Baccho 7
Picus Marti 106 10
Pinus Pani »98 33
Pinus fauno 308 6
pinus magna; maht 13
E X.
Pifces Neptuno Iti
Platanus Genio ipy lO
Pompilus Neptuno 232 14
Portulaca Mercurio 389 39
Quercus loui . 33
73
zS
zf
Quercus Baccho
Quercus Cereri 3«
116
y-
49
Quercus Rhe* i £
Rhamnus Eumenidibu» 146 39
Rofa Veneri »60 12
Serpentes Aefculaplo 244 14
Smilax Baccho 3 »i f
Smilax Cereri 540 48
Thunnus Neptuno 112 «2
Trigle Hecate 232 14
Vitex Baccho 19 4
Vitis Rheae «35 1*
Vitula Ifidi J92 47
Vultur Marti xetf 4 *
^ M Y T H O L O G 1 .
trag*d» 5 , aon aiidiuic^^ut quis incenfarumH?f biuro & oppidorum caligine e Ion
g“'<lu*j‘£'gione non prolpexit? Differunt igitur ab excellenti poeta hjcduopoe-
mata tepore, ‘ac Inter leperfbnaram dignitate. Aiqtfe deiiis poemaium ar^
mentis fatts. Difiert Aenusab apohogis^quia nudalititi illis brutorum fonteatb
nm adinomtii,quod iurr/stuS/a;' -vocant addidetis-tneoxinarcumfetiteatia admi-
fla eft adm^iriOjVt^ait in his Ariftopjraois interp!-^a?jfe<:^ >tS
Ter (Uvov /t»<s5Poc 'ttoi
^
as, Ay^^'tgpSf-it,vPfiK-7^'7romi^ajt- :^ /kh’
trstpaureff.T Yird.€ou;ieTM
i!^a.<nifiir.DiBen Aenus abapoldgofcHicetjqiiia fit Aemis viT^rum cawfajatno
lo habetur ad pueros; neque dekSationis tantum fit cauf2,fed Itaberprxtere^ id»
monitiqneni nam con^ur clam decere ‘&adh€)ifiiri .--Ne^e apelogui *i|iSjf
firoptetj, neque fabttIsiilISjquas-fompoeinatiHaarg&aienra- dicdntur Aenit~gd
quod ex ms vtftfqne quodmnmedo cempo^tum ftierfti Cuftf admonitione in-
fufficiant de' apolo^Faro^’- Aenorum ^ fabularUBtqiie
Ve Ttttihtis fabularum. ' '
' C*f. V.
F AfaulaTum^part^earn fclllcet,^a: apologi dlcutur pr®cipue,dap luBt 3 rn es
pIicatioV&i^cBiust^ufa ; fiquidetn Aeni & poematum argumeta eam uah
*° habenfjyt mntaVpattKmsihftaftconaneant.qBasneinOprbpe-eft, qui Ibopte
ingenio nbti polsat efliceie. Af quoniam apologi finiplicee funt pleruqne, pmnet
que fabul* pihbitat« &3jtudentis-canf3 fiunf, neceffe fuit finguiis fuoafines ad-
didlfle.Vbiigimr priorem orationis partem ad informandos mores -aCTOmmO-
damus,pr*cedit ap^liatum, quafi praecedens fabula adtnonuns: vbi
extremam partem ad mores reghdosdeduxeris, fiet fequens fcilicec
admonitus fabula. Qua fabula alteram hariim partium non habueriht,fed intfa
leinclufam.collocanda fnnt in priore clafle. Qua fabula fiint Deorum genea-
logica ffmpiiciter, illa quoniaih his maxime vfi funt poeta fUis poematis exof-
nattdrs,p6etica vocantur, qua vel ad generationem elementorum attinent , vd
3® ad res arcanas natura, vel ad motus & irim planetarumjotnnes fiquidem ha haud
firoplicem habent narrationem • Gum fabulas has ad veram interpretationem
deducimns,elfet interpretariohi proprium nomen trlbuendum,fcd ddhuc fine
aio perfiflit, nifi appellemus allegoriam. Sunt autem ha fola prope fabtda, quf
iucunda,qua magnifica,qua admirabilia fecerunt antiquorum poemata, eaqiie
locupletarunt: nam fi fabulas ha de foiptis poetarum eximerentur, niha pro-
pe efiet in iis ad mirabile, aut iucundunu
VefMbularumferifteribta. Crp. f' I.
4* A Pologorum & fabidarum poeticarii antitjm fuerunt Icrrptores compluti:
jfXqui tamenadtetatem fflofeam peruenennt, non adeomiilti . Fuit AefbpUt
Samius ingeniofifiimusconfi^eiidorUm apologorum artifexji quo bnvhespo-
ftea apologi difti funtAefopicL Hefiodnspratereafabulolbs Deorum ortus ear
minibns «recinit. MemoriJe prodidit EufebiuxPorjdiyriumatlam Iftros comp(>-
fuifie,in quibus fabulofas Deorum genealogias ad natura rationem & opificium
perducereconatus eft. 2eno, Cleanthes, Chryfippus , yt ait Ctc^o in libris de
Natura Deorum, fabularum antiquarum expoficiones in fuis voluminibus com
plexi fuerantyqua tamen ad nos non peruenerunt- Iftud lpfnni fecit Otpheo%
idufau^MercurluSj Linu%antiquifsimipoet;^ & Phumutot^ & Paiephattisfiol-
cus
PRIMVS. 7
^ AjKkliiie^
& Euartes & dikoiDpljir»’inythoiogi,guoruin.coouiieaawjvnacuni fiapsonK?
itomimbu* pene iotetrolCTunt, ^quibus OuHiuifoa-in.v^^^ fordas mutatn- -
rum corporum cfeprotn^ argumenta. NamrSquibp volununifaust« ext^
baotfigiBeota, qMnurnakarumfobukruiBfujfie mirabrlKatcm credrbOe t&h
ac, Eotde fabularum fcriptpribus.
Dt Dfi aattamm gtniistm. C*f. rit.
E Nlmuero, quoai^ vniperfa amiquorn E3*g‘? St TheoloMfub fabulis oc-
cultabatur, p! uraque funt inSbs ao generatiobcs , & ^geftai creditorum
Deorum Ipe^ncia, ne celTario dicendam vide.tur quam van* fuerint diueifaru
nationum de Diisipfis rencendxj aatequam iplas fabulas expjanadasaggrediar:
qua: res quantum afferet «ilitatis&comniodiad fuceptum iMotem» omnibus
pofteafiet manifefium,vt cenfb. Atque in primis ita facleiida eft Deorum diui-
lio.Ex antiquis Diis alti ccelefles,alii terrefttes,alji aquatici funtCTediti; Sc .
eorum aliis maris,aliis fiHmQrum,al3s fontium cura fiiit co.mnMH,a.eterretfribus
rurfusalii montanijalii fyluarum & pallorum pt*fides,alli agrieolarum ruerunt,
atque hi in planis, locis habitareplerunqueput^atur. 0*lellutuj..ahilummf rc-
rum haumanarum pr*erantcalu,conlulcores,aIu:praEjfuerunr .tempeftatibnr & c,et
tis coeli regionibusialii loqa tantumin^erna babitare,& fce^eratprum. pt^ffe OipT
plicits, putabatur: neque.vjli pratter KosiDii pofle elfe crediti funt- Nam ta,m.etu.
omnes’ nationes Deos efle ctedideriint, nullaeque fuerunt tam, fe.rs geptes , ^ut
infulfisfimorum hominum, qui fo^fa^ientes dicere auG mntj opiniones taceam)
quxhunc mundum aut fortuito genitu effe exiffimariht, aut Gne aliqua incre-
dibili prouidentia gubernari j cum Gt e tam «arijs tebns tama:oncinno ordine
cogmentatus: tamen pauc£ fuerunt, qux Deos introducere aufe Gnt , niG ab
aliis acceptos. Cum enim fubs Magos haberent-Petr*jprophetas _AegyptIi,Chal
datos AflyriI,aliosque lacerdotesaliishomlalbnf-i^atoS aliae nationes, omnium
prope religionum origo ab Aegyptiislii ©NeriatDj &i’h'Petf» peius , deinde ad 5*
alias nationes manaffe credita.elli X^amais' branes ifti vho ordine falluntur,
quod ante Aegyptios, primi omnium mottalmm Hebr»I non Iblum religione,
fed etiam verum Dei cultum lacceperurit; Sebon hamarils conffljis, fed diuinis
praeceptis ad ueram religionem fuerunt fnftitbtf. Graecia poftea fequentibus tem
poribus cum bellica: iaudisgloria florere inciperet, paiilatim & factorum ritus
immutault,& tantum Deorum namerdm auxit , quamuis difctplinarum cogni-
tionem acquireret , vt magnam Deorum coloniam ad carteras citiltates pollea
tranfmlferit. In hoc vnum tamen omnium prope populorum ac gentium fente-
tix primum conuenerant, vt diuina illa quae uidentur, fuperna corpora, Solem ,
Lunam, teliquaque aftra cum perpetuo motu ammn-conlpicerent , ab ea celeri- 49
tate & Deos appellaueriritjK-effc crediderintjVriqatcrrettatur in- Cratylo. Neq;
vUa fere gens inuenta eftj qux aliud efle Deb.sj quam ipfacctdefH? corpora pri-^
mfi crediderit. Hanc opinionem fectitus videtur 'HomefUSicum Scfetft omnia -
audire,omniaque,videre inquiat,quod eft,vt ait Plato libro fecondo de-le^bus,
.
folius Dei munus: ita vero fe habet Homeri carmen;
H sArsc »V 'Tserr f ipipatf ,xstf ’ eTOxsu «c. ^
. Sol quicuiiSaa.udfs, qti,iqneQm'nia’ce>nf^cis,wlos.
Huius opinionis- autores faetba^ A^y ^f, a'qiiibny '&-tein^lpti>m extruendo-
rum rationem, SfitnagitHmi;’8CTttuii» faeroriotGrateiiBrpatri^ reportarup^
'A' 4 ' fleuti
8“ M Y t H ^ 1 O G t AE
ficati teftatut Herodotus in Euterpeii;s;¥etlHs;->^«^'‘J'£;tst'’S*('
eMyoy -^nfT^ov. ' " ''‘' ^ ^ . ...
--r j {.i.uiuo luiagiucajw; Lcni^ia J_7iJS IJDl CreXin £. JN eOtie tlo '
rum tamen folam rationem extruendorum in GrjEcram'^Aeg^ptij'-tranfmiferni?s
ftd etiam ipfa^ nonnullorum Deorum nomma, vt idem fcriptorteftatur ineo-
delibro:^J'5V^e>>5ei'Ta.rTtt.,T<*' eVopt^Tit-TfflV Sstar, ^yvn^av l\nKvkh rU
e?i^a omnia fere Deoriioi nomina ex Aegypto in Grtecia comigrarunt, ac di-
lo Tlo^eiJiavcf ^Ascffxavpi^j ^^TpaTes^vfjipfTACrAttpuTeu^
ipnf -^spnf i^ xs^
<;yy«pt«tT«g?i«i'T.T;^a^i». Nih profeffdfNeptuni,& Dtttfcurbru, fiPiit^ain3:
ditlu^d me fait:&-Icndhis, & Vefte; & TH^tt}i$,8c'Charitu;&.N6,reidiS:& alloru^-
deoru nola femper funt in Aegyptioru regiorie.^V^f foIos fros De^ coiult Aegy^
ptia fimp]icitas,fed mcmflira qoatda,& animalfaparn*ibdrbui in'fenfa,paftim vtf’'
, :Y“"f®>*5°“«’^"g“fflas.vrait Herodords^in eodefibrb ; vbuJ^vi7i‘Ji‘t rajy '
tXV-Joy TiVxAKiyyj:VovKijpS'arJv,\iVM^^ ^ tUu eyyiKuUj £rSv cpvBaf rcOf'
Xta/a.A&T8K^. EfficPi ATAoPopvifi pof, ra, owopjLA ipoTvi^: Exflfimaruht c pifci- '
fius iQuamolum factum efle,& anguillam,& ex auibus valpanfere. Bft item’ alia
*® f "‘s Vm nomen eft Phanix.; cu paulatl m ab ;ipfa religione ad fuperfticidne
'
Japfi effent,(eft.n.ar_aiori reljgiofitfuperftitio,vc parfitnbnia auaritie.viiium pro '
pinqnani.Nam,vt aitDiuus PauMad.Rom.ra.ranonl conuenlensfit bbieouia '
veitrum;; ipre Rhodi tis Anaxaadrides comicDi poeta his carmifaibus , ita Ab&v ^
puoruin deridet Infamam. - ^z-pl .
- . . oiyofiot ^ '
ct^T A?Aij\(<>y S'sS'i£ysi/ffiytjrQ7^_xX
5p6 3u(a7"0^3£0^.
7»yi^XiKtUJ^l^lffayil]y^S‘cuiMVA, '
A Tfflr o.^(W^;vis:cr5r«tf«n;aAt/., , ? . i ;
J**j:^f«TauraK.xwiAA^as,Tvp3a5''ly,» \
'Tov4^y)MTiA9hyff(ti'ifyrA £yJ\^Qs>- Y . i
'
Haud elTe vobifcum queo commilito, .
'
Goncordibus nec moribus nec legibus
Per maxima intetualla differentibus. *
Bouem ^lis. Deis ego ma&o bouem.
Tu maximum anguulam Deum putas ego
Obfonioram credidi fuauifsimum.
Carnes fuillas tu C3ue% at gaudeo
His maxime: canem colis, quem verberoi
VT forte obfonium.
Neque tamen his bruus Dns contenti fuerunt Aesvntii v
nera in Deorum numerum retulerunt, ficuti teftatur^ n npn i • ** if- S®"
fimplicitatem carpit hoc paftoi ^ luuenalis , vba Aegyptiam
nefiat qualia demens
Aegyptusportenta colat? Crocodilon adorat. & alibi;
Porrum S coepe nefas VKdare,ac frangere morfu.
O fandas gentes, quibus Ju6c nafituntur in hortis
Nwnuaa. »«««
S«
4 »
liber PRIMVS. 9
Atqtunonh^c ab Aegypt>js mm*
I>£prutnjfc£i 3l!aHts'non multo
DiUni cranii^^, derliratiit
KS\iif?ofTrdyTi^jetf
«SAfss j u > /j i<.r . -r^r— ' r T / n
•4S:i -roTO-iioi , -Z} ysu a. ^ oi v-nvtpK KAiAorrne
A'v9paTovf TinvffSoy.
lupiter ex Ida clarifsime, maxime} & vna^
Sol qui cunfta audis, quique omma confpicis rnus!
Fluminaque, & tellus, & fubteUute virorum
fe mentem puram , minime genitam , aut vifm TubieSam mortalium , qu*que
aliqua humana Induflria exprimi poffet. cum inquiat etiam Demofth.cotra An-
ilo^itonem pedus mortalium effetemplum deo gratum, & optimum & angu-
ftiftimum iuftitia, verecundia, & obferuantialegum communitum. Haec ratio
non effet magnopere fortaffe improbanda, fi vel omnes ellent fapientes,vel fi fa
pientum etiam mens femper opportunis temporibus ad res ditunas effet eonuer
la neque humanis cogitationibus abinftituto culto diftr^retiir. Sed cum rea
sditer Ic habeat,& templa, quo ad diuinum cultum couemrent & imagines Dei
& fandorum hominum,tanquam monumenta amicorum Dei merunt inftituen
Jjf. Kam fi ftatua: clarorum virorum,& eorum qui pro pattia fortiter occubuif-
fent-iure apud Romanos & caetetas nationes tanqnam praeclara virtutis exempla
erigebantur,quibus incitarentur pofteri ad virtutem, quo pado virorum bono-
rum,& amicorum Dei,&qui pro veritate, Chriftianaquerep.fornter occubue-
runt tanquam pr*clara monumenta virtutis, & fidei, & conftann*, quibusque
deprecatoribus apud Deum vteremur.no erunt iure optimo vbiquc imagmes eti
gende? tllenim omnium templorum auguililsimam pedus mort^ium fide,pie
tate,innocentia, fanditate,manfuetudine, pro pulcherrimisaulaEismftitutum &
communitum. Atque ne ita Deorum religio paulatim defaceret,qu* ammaeila
uitatumiSc omois humanae vitg ff abilimentum; & templaj& imagmes,& dies fo-
— lennes
ip 2i^YTHOLOGi AE.
hofles,&fectorum ritus, & p«blics ceremonia fu erum In duitatibus prudenter.
infritutae. Scytharum Deos Herodoras in melpomene .ta recenfu.t ; W
vo-jcrovs-Jtb.i^axopTai i^tnv fiiv tW,
yrr Tsu A.oV Acu ymMKct. Mtouto-j^^ A . i^pvfOiuw A <ppoh-
'TUu: tipa-K^Jcc, >^ci?ia, .rA-WViiJUy ^Ari^ XKu 9 cuyiv 6 ^iXAfi Deos autem
folos hos piacant,Veita^i:|ui 4 ’?^ loLie^ ac TeiiUieni , Tellurefa.
louis vxorem exiffimantes. Pbft hos,Ap5^Hnen3,,coele{lern.Veneretn,& Hercu^
letii ac Marte. Hos.n o^ ScycJi* Deos putarunt. Ac in eodem llb.fcribit deinde
Libyae popuIos-SoHac Lunae facta facer6,neque vllos pr^terea p.eos putare. At
lo ludaeljSt memoriae prodidit Corfleliu.s Tacitus lib.a t. folam tnecem antiquitus,
vnumq; numen intellexerejprofanosque effe putarunt eos,qui Deoru imagines
mor6al!busm»eri}s_in fpeciesjbominu efEngerenti fummuni illjud,^^tetnu,ne-.
que mutabllejoeque interiturum., IgiiutnuUafimulacbrayrbibiisrun^nedum te
'
plis/uerunt. at Strabo !ib. decimofeptimo Geographia varios fuiffe diuerfarutn '
nationum Deos ita tsadidit, yt fingulf prope ciuit^cesfuos proprios Deos habe - '
rent. Namcum triaextetrel\ribus animalibus vuiuetla Aegypcus coleret.bo- '
uem.caaera, felem^ exanibus acdpltrem .ibiraj ex aquaticis 'fquamofumjox/-
;
rinchum; tum Sait* vt inqulc,& Thebani ouem colebant praecipue. Latura pifce '
Nili, Latopolirani: lupum Lycopolitani; Cynocephalum Hertnopolitani : cepu;‘
jQ.Babyloiiij qgi.cplebant iuxta Memphim. Aquilam Thebani: Leonem Leontopo ^
litani; capram & hircu.m Mendefij: murem,& araneum Athribitae . Longum ef-
'
fex omnium nationum ac populorum opiniones, vei potius delirationes de Dijs
recenfere, qui cum religipn.is orjginem ab Aegyptijs accepIlTent vel antiquam
non retinentes Iheolpgiam deriierunt magiftrospoftea , vel Ipfiln peiores fu-
perftiripnes inciderunt. Hanc, igitur Deorum notionem cum homines primum
habuiflent, perfpicUtencque quod; mundus prouidentia gubernaretur, neque ta-
men cuius iqteliigete poflentj quippe GUffl fidera in humanis rtbus; agere per—
multaintelligerent,nequetattien omnia pro illoru n arbitrio gubernari, rem
diutius inueltigantes & cognitionis defperatione capti , paulatini i religione ia '
fupetllitiones delapG.funt : atque alij alios Deos introduxere. Eft enimafalp»'^
3 ®‘^fanatura^cpnipara.runi, vtcum nimio Deorum metu homlties, ppprirauntuf j'*,
ad humilia & fbrdida quxque declinent, nihilque polTe committi tam paruum"'
puteat, qnodDij maxima cum iracundia ac fupplicioupn vlcifcantur -. Hsc res’
fecit vt ijdem G r*ci, qui Aegyptiorum , aliatumque nationum acceptas ab rj*
fuperftitiones deriferant, in rnulto maiores, errores fint poflea,‘collapfi . Nam 3 £ ‘
adulteros, aiatrones, & ebriofos,ac facinorofos homines, qui multo erant bru
tisimpuripres, pro Dijs coluerunt; quare cum de Dlisloquerenturadulterla»!
furta i patricidia , prxlia, crudelitatemque illis inluiixeruntj quse propria funt
lacrcmum'& icelcratorum hominum facinora, vt res Diis talibus cpnuehientes.fV
Athenienfes tamen cunr fapientiores edent, ac, horiim Deoriim turpItiidinenV.r
46 Tntelligerent, neque vUum nififerapicernum & optimum effe pplTe Demm-pu-
t^ent, quia efie omnino cbgnofcerent , qui elfet, ignorarent^ aut priam, fate— .
ri pb CKterorum Grzcorum metum non auderent, ignoto Deparam erexe-
runt. Hanc tantam Deorum multitudinem tot fabularum inuolucris poftea'*
implicarunt , cu,m liceret omnibus quidquid de Diis collibuiflet iconiingere, vt,
quamuis multi pofteaconati fint, nemo tamenhaSienus expedire illos Deos ex,
his iimolucris potuerit , fed adhuc complures impliciti, permanent 5 & in,per—
petuumTortaffe, nonnulli manfuti funt. Cluienim omnia , qu3e,de Diis ab'an-
tiquisdiiba: ^ront,ad optimum finem fededu&urum pufarlt,rdem iperetfe „
omnia aauigia, qux vbique nauigant fine yllaiaSura in portum pojle perdticer-
're.Non
liber LRIMVS. It
re; Non enltn De^m o^rio
t* in his confingendis . Perdora , Gr*cofum theologiam ^nodaromodo
vfque ad Platonis & eum vniuerfli afsidne gubetna-
i mniutauitjCum vnojnelTeDeu , oppellauit; modo vim il-
‘re^qoem enodo mundi animato, quam an-
laSquie eflet in omnibus naturalibus \ diutk»
teaad Monadem deduxerat Pythago«s-^“ __ fg j-pellabant fapietes
in eadem lententia fubaal^uafi SJtiuam Gr^coru
-b'ugaslubenspr^teTeo.Roman.pofteaGr^«^^^^^^^^
religionem in patriam tranfluleru > r —.wiJrwvn^tn deficeret, illud totum ex
muWhaberenr,& fiquid eue^ Chriftus,
Hetturia feplus acciuerint: donec omnium lupe ^oflipauit fed etiam
non modo tantam Deorum in^^orum _ iwro^xit :*qujE nuUa
variatum gentium.
l*
^Hod unus ntttfiitrh Jst Deusi Caf. nil’ »0
teminuenerjs m vulgus proferre, quali vero ana ^ Heum cor^nofcere . aut
neceffariacoenitio, quam omnium bonorum amorem Deutn cOj,noicere , a t
rem non co^itam conueniat venerari. Nifi fortaffe
tere vulgus teneri Dei religione ac reuereptia, & ^
lS''uun(:ipfu*m'^Deomm numero ol> fingulc^mimbeeaiiutem elU
^ ’’li fi fint Imbecmi,quo pafio funt Dij appellandi? fient enim eo pado fuppli
ces ootentlorL&aliquMdo defidenti quorum vtrun^cum mifernm Ct,De»
natur* qui conuenire poterit? videmus fiquidem m omnibus ammantibus
cam efle natur* proui^ntiam,vt, quanto qn*que funt debdiora , citiusque
inoriurur,tantoplmaex his producantur,fecundiora5nefint.Quodfi fitt^
inserat Deorum numerus, quantum habuerunt antiqui, atque uwerht»!^^
res &foemin*,breui futurum erat vt tot Di)s deficerem magiftratus & imp&
xla, & nifi otiofi ac d efides viuete mallent , cerdone^ & agncolas,& fabim Dem
haberemus, neque terra hominibus habitanda noftris temporibus lam eflet r^
S^.gn,. D.O. .ffe. Spl»«,Sp,S
ius,tma Mta homwibiisrellnqmtin. Ib*t^ ® « ««
«OS efl-e vel pari vel impaH potentia , vt Xenopfaw^ ait Colophonm^ Si ^
quidam impares, quo p^o debiliores fint Dii,.pfi vid«mt. Sin omnes
resexiftant%olensque alius volentem impediat 5 res lam neque fim neq«
non fieri po!etir,qu^ non poteft fine rifu mtelligi - Multa ^«nr odia & pn-
jnae afcidi^ inier hos Deos intfercedent,quoniam fcmpiterng mtercedent^auff ^
12 M Y T H O L O G I AE-
qu* nunquam ceflabuntmeque enim P« e’ciam fo^minlve^pE
bic. Alcerum igicur horum neceffe eff, veliortunain
•- pecuasefle inter Deos difcordias & contentionesiquorurn " “5"
• nire ullo patio poceft. Eft igitur Deus vnus , n.n?'''"-
- mus, feliafsi.mus,quorom nih.l ^teft efl^ '^|;^^^XSt'£nIbus firplenum,®
' tur antiquorum Dii) cum pluresfint, cum coclutn contui»*- _ f >>“
multofint mortalibus miferiores, cum eos & dormire cfi;Xerm poe,2j ^
> tionibus atque conuiuiisindul2ere,& Veneris ilimulis nairi -e exaffl an, .s^is
enim nefciat lomnum & epulas eOe ob corporis debilitatem, cum re a a^.
lorescorpus reficiat, bsad natur* vimconferuandam reqnirantur, InUt efte-
fium eft vt Alexander Macedo fe Deum efle adulatoribus prxdicaqtibos re-
, fponderitife longe diuerfa a diuina natura experiri, curti _Sc lomnuni, & Veneris
•titillationes fentiat.Quod fi horu^i Deorum nastura deficiente nuttimento dsfi
ceret,& ad libidinem illi incirantur, qui ppflunt non efle tii^t*a!ss,aut qui
eorum genus nifi reparetur, non deficere?Nop funt igitur diiftli^ntiquorum,ted
fabuls ill^e partim naturx res occultas habent, pattlm. motres inTormant, parum
funt Inania vulgi figmenta, vt dicebamus.
faSio D'^ an tiqmrum fuerint femfitertu. Caf. IX.
£0 A Tque vt pateat vera elTe illa , qu* difla funt haftenus de deorum annquoru
raortaiitatej quid de loue iplb principe omnium deorum^ fcriptum fuerita
• poetis,cpnfidereraus, quem modo patrem modo Regem omnium deorum voira
;tuntjficuti Homerus in primopdyffe*,
^ 7o7^ijiljm5oiyt)p;)^STa,rHpdrtiiarr£<$saV'Ti-
, Hos ita compellat hominum pater,atque d^eorum.
modofempiteroum,vt VirgiliuslIb.t.Aeneidosin his fignificauit,
d qui res hominumque deumque
Aetetais regis imperiis, & fulmine terres.
, & Orpheus inhjrmais,
lupirer d venerande, iupitet fempiterne ,
quem eundem facit rerum omnium auiorem , vt ex his patet,
il0£9iKiu,S'icia-[u7iis(fttKluje9ttv>iTciS'sfSta,‘
Tet7a,SisifenTiip.apsap6'u4'»'/itf“^o>-
Jtsu' stoVtoc , xau TrarS’ OT«V dt/pttltsV etToe STetJs. - -
.;i. lupiteraime tuo funt omnia munere nata.
%>: Diua parens Tellus, prscelfo vertice motites,
* : ; . Et maria, & quidquid coelum cpmplefti tur altum. -
^ Hunc. tamen fempiternum Iouem,St:rerwm omnium autoretn, Virgllius in Di-
^ .daso monte Crets nutricum ex iflimaoit,quem etiam ab apibus fucatum fuit
.fe.lcribitlib. 4 .Qeorgicoruni,vt patet in hiscarminibus,
; Nuncage^ naturas apIbuSquas lupiter ipfe
- : Addi ditj expediam.: pro qua mercede canoros
,,, Curetum fonitus.crepitantiaqueirafecutae-,
,1 ' Didao coeli Regem pauere fub antro. '
Sed -illud magis mirum fottafle videbitur, quod neque tamen certum eft vb»
«ducatus fuerit hic pr*clarus & illuftris antiquorum Deoru pater, Meffenii eniih
•apudife natum & educatura fuifle louem contendebant , cuius oflendefaaat
^apudde incunabul%& a Neda Ichomeque nuttkibus, & a .Curetibus feruatum
. fui&C'
X I B E R ' P R I M V S. 13
fmffe affirmabanr, .t ait PanfanJas In reb^s MeflenlacJ^Hancipfam delonia or-
tucontenaonem inatt-sic V '!:'m:.ch-jsinby'n'i!s
hu./iS^ h dpiiaS-t «, Tro-nfUTA^ £4e./a-serr9,
lupiterlaseis aiunt te lo montibus ortum ,
lupiter Arcadicis: mi fontfiira locuti , AsrbTTm»*
Quod fi natrici» vatKtarem perfpiciantinsj h modo_Teta eft fenten la
^i clarirsim;,qudd ingeniu 8C mores nutricii m 1»^ e referutur,
feras habuerit natrices/ qai ab apibus , a cap- *-» “ _ ru «
uuod captSE lac hauferit; ita^Ouidius in qumto fef^r nm libro ait ,
Oieniae furgetfyduspkiui^capeU* ,
Qu3e feit in cunis ofificioia Jouis, ^ ..
Haclonls capri Idci^onominauir Aratas io Phoenomems ytefiioeocarmutej
Oienia.n.capfamqufc ioaisdi^et«P°f^- .
Atque de vrlis, cuius lac lupiter fuxerit, ita meinB«>dent Aratosmfaisj
AVtui, ^
a 7 S'»r<n iLS'^Kek [Jth ST if '» ist «tt< » e^ow
A^MKm aiiiKsLTaf/AS't<u^'ypiW^^ j ' te» .
hV fflftssfc' TS9j*itM/45f «of = ^ ^
xpMTJiSeir XH rtu l';oV pis^stAow 1 9t^«
' «t/pstjrcfEia^sli^.iSiia^iiir.
Anerairiui»?^ djssoif ^
XV??* iyxarSerrB «^psrweiir/ta/rayj -
AixTociwxoi/pHTer arexpoW
Vrfe sertuntuT, quas dicunt nomine Plauftrsm.
Alterne quarum femper caput ilia tangit
:
Jnque humeros verfe) his pronis illas vfque feruntur,
E' Creta, fi vera fefiint, cb»fcendere corium
Confillo meruere louis, quia cura puereflet
Dido ia odorifero vkiao collibusld»
I^epolucti^ Jouem,<^ucri> nuttiuere annuDip
pallere Satura utn Curetes cum potuere*
HuBcIpfnm Ionem, quem Hefiodtis in Theogonia hominum patrem atque
Deorum appellauit, mortuum ac fepultum fuiffe. apud Cretenfes fermovul-
ptus fuitj quam uis eam famam conatur frufira CaUimachus refellere , yt patet
m his carminibus }
, , , ,
tTexTxrctrrSjeT/^sw^^rer fart>t»paifs.
tuum Rex magne fepulchruBi
Cretes ftruxernnqes femper, 'viuis & vfque.
Quod fifatotum necefsitati fubijdebatur, vti lefiatur Aefchylus m Rromedieq
ita inquiens} , ,, »
<B5». Me^oryy/ftoppat, ^tynfcsvsf t’ iftwvfC-
j^op. TovTiBi' )Cp o^euf ffiy daOeres^ptf-
t^ora. Parcas triforMes,& memores Erinnyes j
Cbor. His ergo cunfiis lupiter impotentior, ^
Quopado Dens,& pater,at Rex hominum ac Deotum dia poterat? Sed no ho
soinuih fetmones tamii, at Petwum etiam apfbrum fentemias de Jouecbfidere-
mu^
IO
»9
#»
49
14 M Y t H O L O G I A^E.
inus.hunc ve! a Mercurio Ipfe finxit Plautus itt profmlo AtnphltryonJstnMtj-
lem appellari his verbis } _ _
Mirati Bon eft squum fibt fi prxtinief, j
O^tque ego quoque & qui louisfuoi Sius : . ,
Contagione meae matris metuo maluBJi: . ^
Etenimille quoius huc ioflu venio _ ^
.
tup!ter,non minus quam noffirum qmuisfornuuatmaiuiB,
Humana matre natus, humano patre. . _ _
Quare fi iple natus eft, vt cseteri homines & mortuus, & a mort^ibus originem
duxit quo pafio fempiternusefle potuit? liquide m. omnia que nafcuntur>aliqu^
do interire aecefleeft.. At quo paao iupiter dldus eft fetnpuernus?-.quia, vu di-
cetur cum deilio traftabimus,- cu gloriae cupidus jnaxim.e fuerit, templaque li-
bi extrui vbique ftuduerit. Fecit vulgaris opinio illorum qm magiftratus & im-
peria admirantur vtfhmmus Deusputareturjquare poftea nunc vim fatorji.nSc
prouidentiam DeljnuacOeum-iplum^uam mud.vatumatnjapgellarunt nonnul-
li nunc aethera, louem nuncuparunt: qua: cum fempiterna fint, louem enam pu
tarunt fempiternu.ficj vbi pro vi diuina per aquas difFufa, Neptunus inteliigitur,
dicitur fempiternus, pro. Vulcano ignis, pro Venere n^ural^ procreandi libido,
pro Cerere, terra: feracitas. Nam fi hocpado Dij antiquorum accipianrur.erunt
fempiterni *ex illorum feKtennaiiqtii-mqndun» ,_ei.ufque elementa fempiterna,
putarunt, fin eorum 'g^;t»ea'l 4 glaiB inueftigctnus,.9mnes.fueruta mortales, & ah
hominibus procreati.vr patehh RPftei Atqui abfurdumiult hominum nomini-
bus res femplternas a^pelSarCitdiuinaeq; prouidenti5.fplendprem fub his huma-
nis velare integumentis, qpippecunvmlplnieconuetnat res admirabiles horum
profanorum nominum colinilioneiaquinare.' Ac 9uIa>iaer>htTapientes animos
multitudials apertis rationibus ad ef uditronem non polTe abduci , horu figmen-
torum fuauitat.e Ulqyad Fe allexerunt, quae fola caufa fuitjcur tot poftea fabul*
fint inuentae.
V T autem pateat elemeritorum.r-eruque naturalium virfutes,& vjres da:mo
nura eorutrf,quim ijsihhabitargnhqui Oij-a multitudipelmperltorum fue
run.c exirrimati.hisnominibus vocatas fuifte a fapiefttib'us,mo.erif abfurdum fi ge
nerafacrificiorum Diis Gngulis attributorum breuIter eXplicauerOj.qoippecu^m
muira faciotura genera fuerint ab atiriquisp rrj fingulqrum Deorum-naTuraln-
ft!ruta,& vlflimae vari*,-& varia fuffimentortim ratio , & non idem habitus ( a-
crlficantium. Nequeenlm omnibus mp!*offerebantur, neqqe omnibus ^accfar
dtbanrur lumina, neque facm fiebant feniper fu fubllmibus aris,neq; feni-
per per diem. Diueifa d-epr^queqpro Gngu!arurainaacTOini-fli«e, pro vafiera-
4 * te temporum, pro creditorum Deorum natura, .ferificia vbiq; offerebantur;
quod alia cjleitibuSjaiia terf eftribusialia aquaticisialia Dis; inferis conueniebat,
qu<Aum afia prtoatim , alia fiebant piiblire. Prifnom. igitur romrjiumffcjie.coiT-
uenit non folum in animalibus, aut in plantis, ad vires, bonitatemque fingulo.;
rum plurimum conferre ciborum vri9,derisque tempe-riemjftd etiainin iUisdg-
monibus, quibus plenum effe hoc vniuerfum-, qi^ intuemur, tradiderunt fa-
pientes. Qui enim In ofafcuris cauer-nis habiiar, multum TuntmaglsrSc immi-
tes & feri,:& crafsiore quadam materia, quippe 'qus propiusad cordus acce-
datjficiiti teffatur Pfdlasin ittiibcis.quos feripfiude p§tnonifa«%;qu?.m,iJJi,fin«
tkjnoneSjcp» regionem jgnis vd aeris incptut,,quq 4 accidit oB babugtionisma»
‘ * * turam
10
L i B E R E R I S. 15
tura ac vjar fy ieru-n. Q^,\i emm tflJrum eS aftra !n his p’“"“
J
irieraris &dlirifMmislapIdibu5,& planns aoimnan putentur ? ^ut qw5> nek «
Sfra-.la Sol.alia Lun*.atla V eneri.alla Mercurio.aha alas adrts -P‘°P'«
dam proprietates ac fimihtudines,quod aias etiam contingit corporious, tHe at .
tribuL? omnem igitur vim facrorum,omnemque Deorum
rationem in cognoTcenda djmonum natura &
coeieftia corpora ignea effe crederent , quae opimo non folum fuit A ^xagor* «
Empedoclis^d multorum etiam aliorum philofo-phorum.in horum facrifaajs &
lumina,& figuras, & moitaad viium fpeaantia addiderunt, ^
mes ttruebancur,fuper quibus acclndebatur
tur. Cu igitur facra fiebant foperis, ac lom praecipue, arS.wfubhaiibus locis ex^
truebanm-, vt inouit Melanthea -inlibro de factificus hoc opk rou
j\iif4pK' w^ii7hu}i-TetWif fTr troS-' orr/ 'Tta 3et»o c»'v4_« .v
<riaf TTOi^siau^Omnis autem mens louis mons appedatur, quomanv OiOs tuit
antiouorum, vt altifsirooDeo exifienti in Joco fubiimi faciificarent Sictt.an. e
lbuis'ipfihSoricutt> facra fiunt in montibus apud ApoUgnium in ub.i.Aigonaut.
• i'ic;asMO/a,
I- - - ir a vestfn» £s4pi KHr»
t.: „ • a 2ii;rtgeot-etTideOitsiKiaLeaijs.tuncextruit aram,,
' ; Etlacra imponiiin TODiltihBibkiqubqu^fecra
-e Sirius accepit^c.Iupiter.ipfe volebat. , - .
& vt cft apud H eroddtuffi in Ciio.quem locum-citaui^um de Diis vanarum ge
tium loquerer. Quin etiam & Apollini aram in littote erexerunt Argonauta,
atque cu mons ibi nullus efler.fubJimem illam fecerunt,vt in his ait idem poeta.
Effl^sV<»'swrfs'^TefST*xTtai'
Itillaqiie foluentesittptiiBO ereximus aram
Littore fubfimem. •
'
Huius rei vel illud argumento eft, quod etiam apud Latinos altate, quafi alta J.O
area, vocatum fuit. Erat pr*terea ilia templorum erigendorum confuetudo vt
non modo fublimia & ampla ex?ruerentur,fed etiam quf orientem folem ftatim
exciperent, vtaltPlutarchusin Numa Pompilio , neque vUa re impedirentur,
fed forent vndique libera, & minime occupata, vt teftatur Proinachidas Hera-
cleota, atque Dionyfius Thrax his verbis in lib.j. diatrefeonje/j-ipnwrTftirrrrt-
Xetefflf 19 ToV itKtar uirspxu^ttrr* ew 9 t/V tou (?wtoc £w-
foVeittn/xirX<r 3 cu tSt <tv<«.T*-TTtt/nsr®r, pVctnuu t* /Sf« Antiquo
tum enim templa exotictem folem If acim excipere Iblebani, & llatim orto lumi
ne feheftris ac foribus patefa&is repleri , vbi lorificia fiebant. Neque iUud fane
|)t*termitteBdum diixeriro,qndd voluerunt antiqui genera etiam atdificiorum, 40
deorum illorum naturx, quibus dicabantur , plurimum conuenire. Nam loui,
Marti,HerculI,non nifi DorIcum;Baccho,Apollini,Dian*, Ionicum; Corinthia
cum virgini Veftae conuenire praecipue creditum eft ; quamuis aliquando^ omni-
bus his generibus in eodem templo vtebantur. Nam In delubrp Ale* MIneruf,
cuius architeftus fuit Scopas Parius apud. Tegeatas, ciim triplex elTtt columnarii
ordo, primus ordo,qul ingredientibus fele offerebac,erat Dqrici operis; fecundus
Corinthiaci, tertius qui iuxtatera pium fuit,erai .Ionico artificio elaboratus. Iftud
autem fiebat cum delubra efient dijsvarijsconfecrata,velcuindijs iliis elfent
dicata, qutwum multiplex eflet facultas i& ad maresac feminas elementa fps»
fiareot. Nam cum loui olympioapud Eleos templum enet ereftum Dorica ex
jedifi*
2S M Y T H O L O G. I AE:
Ille bouem cxfurus erat quo proximus arx-
4 »
Arque G facra fiebant fuperis, nulla ratio fangulnis habe
fuiiie litum factorum apud Romanos etiatn,eaque in
mus, ita fummatim complexus fuit Dionyf. Halicarnaff hb 7-
«ruuTSAerrSHVoc /i' T.iC tro//.r^^r.^l/S=u5vV^:wlu9uVJl/
t^Twv 9v,}Tiihciiv. •jfo^TTX 0 d-jTJi IIVTO ';ra,? niJ-if - W
•ri Uod, KA^dipro TlpJAyft^AV 7 i(uS'ATl, ^'VIlMiTgOf KAf^OVitTrtppAVaAI-T^ AVTaV
TCUfX-tl^AKajP (THrA KATBI/^AI/Syot , ^veiv Tors 'TOK vy^piTPJf ailTA exs
T^vSi o/ lf®T0C irr T.V Suft=i,T07, <rxuTrt'A» 7 »pV Xf
^ T!C uVeTiJsffstr TaV A'ipAylS'AP,lO usta roVTO S' «fJtr-TSS-e^^ [AiKlAMfTti A-TAp^At
iKAu^Ai'ov if lxA7ou ajyKA-yyyrjv jo t<*- t jV AyKov ^SAsur stf AhiptToif etvA
TSr gp suffit» ST/xstrwx. o/c^eTiToi/c
! 7 ?ir ^ 'SjooffaazrsrJ'^»' c/roi' xstTai Tf?)» dyiA^oiAivay Vbi tranfa _
*
cor.lig!es tianm boues immolabant, & ex Sacerdotibus aut mmiftns cuicunque
munus illud cont enire putaretur, erat idem qui eft apud nos ritus, rsam manus
ipfi lauantcs, puraeiue aqua vidimas lullrantes , ac Cere ns frudibus illarum ca-
pita fpargentcs poftea precati,iubent miniftris illas madare.Ex iis vero,a n atM
adhuc vidime tempora fcytale percutiebantjalii fub illam cadentem l.gil a ^up-
pofuerunt, ac poftea corio nudantes, membratimque diffecantes e lingula inte-
, ftinis primitias capiebat, exterorum que membrorum : illas igitur farima nordei
confpeissntesin ca niilris ad facrificantes afferebant . IlU fuper altare i idonea
tes iffn^^m accendebant, vinumque libantes in eas viftimaru primitias eifunde-
bant>Ixc fummatim d Dionyfio. Adhibebatur & alia lumina in facrificiis Deo-
rum coeieflium prxter ignem vrendis facrificiis neceflarium : per qux tigmnca-t
bant vim clariisimam Deorum patere in rebus omnibus ; atque per ipla lumina
puritatem etiam ipforum Deorum demonftrabant, ad quorum facrificia non li-
ceret.nifi puros accedere. Vbi igitur purgatx,& molis confperff, & diflectx iuil-
fent vidimx; antequam illarum membra incenfis altaribus imponerentur ,tnus
in flammas ioikiebatur,& in illud vinum i pateris in flammas in Deorum houo
rem , quod ita innuit Ouid.lib. ij Metam.
Thuredatoflammisjvinoque in thura profulo,
Cxfarumque boum fibris de more crematis.
Poftquam hsc egifientj elegiffentque partes vidimxquas Diis ofFerrentjrell-
qu.is in conuiuia , qu* per omnes folennitates in honorem Deorum fiebant»
tefetuabant.at iilx partes qux eledx forent facrificiis, vt ignem facilius admit-
terent, molis confpergebantur; ficut patet exlib 8. Apollon.
A'yXMO(S'' BTipOiO AATA 'TAsCtIcJi' XSvJ-atf
yAKV.da •7rBMK.HKfA-mp(>t)iS'liK£pAi'TiV0VrAt.
tipSyriS'' ApAtOTlplIA! Teplppi}S'i( AipAiaTlV-
TOVP i'’ STApOl AOaSavTB 9o«V, ^ttpAVTi 0PHAf.
xd7z?si» S'a/71'tvcvrs tipA lA^p trAp/.oyTo. ^
X.AS'S''AUvS'if'rAyf-TAyTAX,AKv4-AVTifPrU}lAS'XUI^
Xjadi' iTri^t^y.A.Vi oS'' dApvnovp yiB KotQds
AlVoy/l'»#’.
Tum bouis alterius percufsit colla fecurt
Area ibi Ancarus,fortes neroosque cecidit.
Prolapfus ceciditqiie ingens in cornua humi bo».
Hos focii iugulare citi , !iis& tergora coftis
Diripere; & coxas , 8e exdere finguia membra:
Hsc adipe & tegere, & factis imponere fiammk Aefo-
2i
L I B E R P R. I M V S-.
Aefonicifs.atqae inde molas ccnfpergerefaira^ _
Cum Ignis poftea cxar.Ifl.t vt ttiam magis extolleretur, fupra fazc vrauai e&ua
debant ficuc alr Ho n primo Ibad. ^ vn
iu%Titon’or
Vis t ligna fuperfenion tum munere Bacchi
Libault, fuditque merum. „
3-nfacrIficijs Illorum Deorum,quiaen5purabancur,pr*ter ignem cantilenas etia
addideruntjcum Illos ha-moniadtleaariatbitraretur,atque Dtihumimodicre-
dtbantur omnes iUida;mones,qui a terra & ab aqua omnem regionem vlquead I»
locum ftcllarum 1'upremum gubernarent . Nara adtnginta milha datmonu elie
Icribit Hetiodus.qui louis fint miolftri, & obferuentqu* fiant a finguhs hama-
aibus: ita nihil, quod Deo cognicum non 1 r, efie exiftirnarunt. bic emm tnquit.
ytif, juv bat einr hri yp<«i tsuAu.iSot « ox
A SttrctTo; %’jh.aM.if %rmav ivinoTraf-
e/P6t:9UA<»«j-5Uir.m<l'i»ctr r^^TA.ct £,^<*
i?£c<* issdiJLtvo!, rriivTf ftr* eu <tr.
Al.iiia ttiginta tei i as Habitantia diuura
Sunt louis. hi obferuant hominum mortalia faSa.
. Obferuanrpariterptragrantesfasquenetasque. za
Aeris induti velamine.
Atlamblicus, & Trifmegilius , & Pfellus, & reliquorum fapicntum complures
non folum triginra millia dfmonuni efle cenfuerunt: fed vniuerlum aera & cce
los plenos tfiedemonibuscrediderunc, qui late per aera vagirentur, & ad nido-
res iacrificiorum accurrerent His igitur d jmonibus aeriis cum facra fiettnt, prat-
terlurr.ina,& nidores cjefarum vlaimaruin, cantus eri-im , & odores multos, &
thus adhibebant.vt telfacurid Virg.iib. ^.Aeneid.
I-jnoni ArgigaeiuHos adolemus honores.
(ic lib.v. Farre pio, & plena fupplex veneratur acerra.
Idcirco Medea vtpote venefica facrorum riruum peritifisima , cam ventis facrifi js*
cai et apud Apollonium Rhodium lib.4 maxime odorifera ac fuauia ofFcit facri-
ficia,vfct;d inlhl.': .
moTs!. ‘Tra.psuOa.fiUn 5e\icTii?M «e.cfcstx’ erj-ttars»
Aiisp -^TryMtr Taxei- ccmtsifsi' £ai'Tst.
A’ yp.or nKi&ctTc.o x.a/j^ l vpeo! 1} yu.y e Svpet
laurum cAata leues niukenria pharmaca ventos.
Ai thetaque inlpertit, procul illa e montibus alcis
Deduxere feram fyluellrem, quo lllacupiuit.
& Ilom.lib I Iliadis pro depellenda peftileiuia nidores vidimarum Apoliini
«um obtulit 11) bis : ^ ^
Arx.srrrcXstnrJi' Z”«-xr, a/j-tSitTS TeAEi®-.'
houAlTai d vijUy'^ Kecyiv diMMo»
St vult cjpraium,!) vuii niUoribus ibe
Obuius asnorum fieri, ac depellere peftem.
Et quoniam cantus, & hirmonia, muficorumqueinrtrumtntDrum foni non fine
quadam voluptate aera permouem illa de caufa cantu etiam ddefiari uii dama
Be*crtditilunt,0"are vtair >bid.hom.
tlJi 'TetVtllAiP:S: jU5Air#i SHjV l> aJKOVT»
XitAOf ttriJsvTSf irci/iio axooco a,yyje->v
fisA.irs/T6» exete 8(14, 9, l.ftj 7e,tjeT’ axodou'. •
li 4 Phae-
40
3«
MYTH OLOGl AE.
Phsebeas iras placabant carmine Grai'}
Per Inccs totas pulchrum paeana canentes.
Cantantes Ph*bum: huic mulcebant gaudia peans.
Sic In facris matris Dsum,»t nonnullorum D^om , addebantur etiam mulla
in{trumenta,quare Inquit Ouid. In lib primo de Pomo;
Ante Deum matrem corna tioietn adttnco
Cum canit,exigu2E quis llipisaera neget? ^ ^
Jftud autem efficere putabantur vttibijs rterentur in facns, qno anioii prsfeo.
ti-j m hominum diuettercntur a priuatls cogit«i<^bas ad Oeorum immorta-
hureuerentiam, quia nefcio quid diuiiui imprimit ia ammsnoitns^^s muitci
loui) cum nicr.s ula (Irprema diu-ina credebatur,non adhibebantur niti mmma in
facrificiisjat cu lupiterpars eflet fummaaeris, tunc adhibebantur tn-uficajnftru*
menta, ^t ca'teroruni Deorum facrisnonnulloru; qaippe-cfiflmulatis facrificiis^
paruus oer iiloru firepitum patemae ctirdedkati distat ue/iHldeiiti reptus^* In anti*
quis huius facrihcijs itrophe ^ antidrophe moduii.cat^ebantur.ad imitationem
motuum fttiiarum,vt au Arifi<3reenusInJl;ib-pfin>0;de foraminibus tibiarum. Si
Biro in libro que fcripfit ad-At^lfltn de fBuficisKifoumefKss-- Nam tnodohuc,
modo illuc inrer illa facra.faltante:s vokiebaotur.; atque per flrophen motu pri-
mum huius vniuerfi, per antiftrophen, proprias fingulorum planetarum motio-
nes, fignificafca at. Etant autem cancilenpmfooris nihil alfod guatn commemora
tiones eorum beneficiorum, qu* Dij tpfi in homines benigne contulerant, cum
virium ipfcrum Deorom,&clementii-'&liberaiitatisamfdlficattot>e, & cu ptrea
bus vt benigni ac faciles peecantibus iccederent-jvt ait Phtlochorusiti lib.de.fa—
crificijSjVt iignificaat hymni Orphei, &iabet:omnis,ratiQConlcfibe»doefi by-m—
Dorui»; quale ed ii ApoL libi*.
y.ctKov iuTcuiio’/ /sjmtafiisr st ^u^ov
f/.iKTrofTii. siauv \iKaf4e,i(<iia.ypo^
croTS 'Te7;>«/i) vot' 5'«f ai'/ srctpt starot*
Kotjj.o(hh'iTiyv/jt.'JCf,iTi'rKoxa,u.oii7{yi'yii^iif .
Ineenfa ftatuere choros altaria csrciHfi.
CunSi ibi lopsaona lopxaona PhsEbuM
Cantanies;:vjiaqae Oeagri-filius <3tphe»s
Bifkinia fumpta ckhsra canere incipitalee.
Horrendum vtfisit ferpcntem tite fagitlis
Ad tuga Parna&iiaxofi paruulus infans
Piiebus adhuc, nudusque,& gaudens.crrnibus aurei#.
Sis placidus, facilisque veni.
Sic apud Virgilium Euandrus accedenti AeneSECommemorat poft conuiuium,
qu* caufa ipfum compulerltad illa fiicrlficia inftauranda : quippe cum non fo-
lum inter facrificia,fed etiam inccnuhjBs,& In omnibus folennitatibus antiquo
rum eflent feFmonesdetebrsabiilis Diasgeflis. Laudes aurem Deoru & hym-
ni dum vrerentHrviftituarum partes arte impeditae circa iplam aram caneban-
to-r, arcum vft* fo.dfeat illie,& qusereferaatae erant in conuiuium codbe, hs
vefctbantur. Deinde poft conuiuium antequam difcederent gratlas Diis agesi-
tes,qudd eos in conuiuium accepijient, vhimam facrificioruen partem linguas
vidimarum in facros ignes ct^ikiebant ,& yini parum foper illas, vt reflatur
Apollo n.lifa.i.
Tltlf
L I B E R P R I xM V S; is
Aih/biirsuf- . .
IntereaaccenGi f ;ndoiit libamina unguis. ^
Sic etiam Homerus lib.j /liiad y\axrsL( h -TTvii iS*>A07- igm linguas.
Iftud autem fiebat vbique in honorem Alercunj.cm linguae erant co^^rate^m^
poft esuftas linguas gratias Dijs agentes smufqmfcfiie.lxti ex ihis fittribcqs ckrma
dilcedebant.at nunc de factificijs matinorum dicamus.
-Vtfa:ri{ic^^”i*rinonmDecruio. C^p-
A t vero quoniam d*moties i!li,qni mari pr^eranr, pro natura loaictarsiores
efie putabantui; idcirco in eorum facns crafsiora quaedam corpora ^t*ana
effent vel nidores vel cantus offerebantur, quae ad goftum pertmerenvconpwq;-
haberent magis folidum. Nam cum vinum in torficqs Deoruin luperoiu otter-
retur,& dek^ partes viaimarum, tamen ex illisinigaem coaieais & concre-
matis nihil aliud ad eos Deos nili nidor'& vftalatoram animaltum fumus per-
ueniefaat: vel odor thuris. Atiafacrificiis naacrnorum Deorum res longe alirer
fe habere credita efl. nam cum taiirns Neptuno niaftabatnr-, tOTC fanguiscou
gebatur ki crateresjatque non percutiebantur fecuri viciimae > fed cultri^agu
hanrur.Erantauteninigr^iiljeviaimE, qute vel Diis inferis, vtl temf^acstws,
vel Dijs marinis ofierebantur, vt patet ex lib .3 .-OdyfLcam fewper m kttorc tna
ris &cra fierent marinis :
ToiJ^err/ 5ac> atarwf ^
7au)povf
Ad maris vnanoni faciebant Ikora facrum.
Nigranti tauro Neptuno, qui regit vndas. .
atque cum turbato Neptuno taurus immo!aretur,tunc vbielTet plac!d.«s,macta-
batiir agnus, & aperaliquairdoiquse etiam animalia curti marisnaturam vaiiis te—
poribus indicarent, omnia fimul aliquando caedebantur in NeptxfacrificMS, vt in-
dicat Home.lib, A. Odyifeae;
rscst' xstXit Tl^fiS'davi am-ATi ^
Api HdvjTity corT’,ert/i»;V esriCsiTSfst xaeaif
L-^time regi Neptuno facra peregit, ^
Agno,tauro,aproque fues qui fueuit inire,
lugulatarum deinde viftimarum in f^Is marmorum fsngaiscolleftus^ in maw
c patera fundebatur cum pijeeibus,quodgemisTituum afactificantibus in littore
feruabatur.fin autem in natti initiarentur, vi^fimas non.in. pateram , fed in mare
cum ptecibusiugulabant.vtait Apolloniuslib.4.in fais.
I? p’ attstiT 'tirp(a}Cf<rsris aS'!tTa. ?^rsufiC^TOfi^aie
){X£ Kltrei
Ille preces fundens iugulatnt in iqaoris vndam.
Mox de puppe tacit. ^ -e j • j
cum iuguIaSent jgitar acdiffecuiffent viftisnasjprius exta cum prfecibus, deinde
vinum in aquam deiiciebanc vt ait Virgiiius-lib.y.faiscarminibusj
Ipfe caput tonfae folijsorn3tus'oHaae,
Stans procul In prora pateram tenet: rattaque falfbs
Porricit in flui3us,ac vina liquentia fundit.
& Valerius Flaccus lib i.Argonanticorum,quiita feribirj
Tum pelago vina inuergens dux talibus infit.
Neque veto conuenke horum Deorum natarae videtur illud , quod feribiturab
Ouid.
vo
30
4 ®
26 M Y T H o L O G r AU
OuJd.lIb I r. Metamor.qui thurJs eriarft odbrEm DI>'s_ nsa^ims f ibirt cum ae^;,
tantum n, minibus,vt diximus, ac non eriam aquaticis , icf geaus lacrihcij ada].
liora tendentis conueniat; fic enim inqUit ; ,
Isqne Oeos pelagi vino ‘lupet .
Etpecoris fibiis, & fumo thuris adorat^. ' ^
Apud Virqil praeterea iiii 4. Georg in facriticiis Oceam , U 3 £ nuht a -Ny mpbijj
vinum in flammas, at non m mare funditur ; quod-fion -fi ebat contra -lus facm-,
rum, cum diae efltnt fub aquis, quam uis mathematicus &. philofopbus acutiisi-
mus HtCfor Aufbnius-Je antiquorum fapientum fentencia ad chemicam atteoi
l<) hanc rem pertinere arbif^atur. neque etiam ob eam caufa tn parum conuenitii
ritus Oceano,quia per Oceanum modo patrem omnium, smodo humorem diifi.
nitusinomnia naturalia cofpora,omnemque materiam di fiufuai, antiqui figaU
ficarunt. fic autem ait Virgil.
Oceano libem us aitjfimul ipfa precatur
Oceanumque patrem rerum, Nymphasque forore%
Centum qu* (yiuas, centum quaefluniiua feruant.
Ter liquido ardentem peifudir nedare vellam;
1'erflammaad lummum teiSt fufaieSa reluxit.
Vtebantur autem ternario numero in facrihcijs, quoniam iJle numerus perfeSut;
eit.non folum ob dimenlionesco porum vt aic Arifh in parimo coeli ,!fed etiam
quia Deus eft omnium quie videntur, Sequte videri non poliunt, moderator:
non aliter atque paris & imparis vim habet trias, cum omnes ffnt numeri- pa»*
res aut impares,arque llctit Deus eft principium omhiuni.cj uae aguntur , ita pri-
mus tci natius numerus omnium reliquorum perfeipfum-.auCfus triangulum co
ffituit parium laterum,quf prima eft earum.figurarum,qLi2e pluribus conftant la
tenbus. Atquiquod eo numero m Sacris vterentur, ita le liatur Vaier. lib. pri-
tuo Argoa. •
Ipfe rer aequoreo libatis carchelia patre. . ;
Naw non quouis impare gaudere didus eft Deus a Virgilio ,fed eo qui primus efl
50 imparium,& mitium corporum lolidorum cor» ftantium e plaribu»-’
5 'areis. In facrificijs etiam fluuiorum & patriorum Deorum heroum , fiqui pet
flumen nauigaiec ^nam mos ftiit antiquis vc dijs eoru m lo^orum,ad quae nuper
accedebant, (acrihearent antequam de naui exirent, vt ij be-nii^nL ac fauifi exci-
perent accedentes^ idem ritus feruabacur , cum vina in fluuios eftaindereQtuf
cum precibus, vt au Apoilon.in lib 1. •
. j
5 A vfosS' sufo iS't<s^y!TiaTroTit.jA.i}yS'SKvr^^jit >
CliOU cLx,it . 0.1^10,0 ulh Utlyielf y(is?,.c l^ctf ' ;
yaU ilT inctiTiU^i iloTf K!tUCVT'!>r )
j/CUiOuiTcJ' <i 7 rn(jL 0 ,ag eti a/ A
Ipic merum e cyatho libamen fudit, & auro
Aefonides liquidum in fluuium; fic inde precatur.
. Ttlloremjindiget.sque D£os,animasquerepultorunl '
Heroum, placidi at veniant, facilesque proiV^is
Nymphsitem cum aquarum Dea efle pararentur, crafsio-a ouaedam & lofae
facrificia requirebant: quibus mei & lac offerebatur ,& mulKtm. «nuTc de fi-
ctis iofeiotum.
9c
»7
L ' I B: E R P R I M S.
D^fdcrific^s inferor»^. XII»
S ^rrrficla ffla, qu* Diis inferis fiebanr, non folo tempore, fed etiam coitote vi-
almarum & ritu plurimum difterebant: narn , vt dixrmus, fascfacrifacia no
niii ptr noaem fieri confue nerunt, vt ait Virg.lib, 6.
Tum Regi ftygio nofturnas inchoat aras. ^ ^
quod autem nierje viaim* Diis Inferis immolarentur, teftatur ita idem poew 5
huccaftafybilla
l^Igrarum pecudum mulco te (anguine ducet:
yt autem vidimae, qus fuperls maftabantur cum_iuguiarentur,cogebantiir lugu i>:
Ium fuperius vertere: ita quae mattabantur inferis, caput ad terrain depre(ium
tenebant: vt ait Cleon in primo Argonauticorum : & Myrtilus rn ecim re-
rum Lesbycanim bis vtrhh : tia^a.a:v olhfeif 'Tjt&TOiXit Toii .,oi; eret^/*
^ouiva, h T.~ yX diTC'rS[u.n(7Bia rdf , ouTa ysf dx/mat ViU -^jsrsyJovioS-
Toi; si cvceuioxt £va dvcKfi^vsi tSv hfeim TiV TfdyriKov axfd^orrii coniueue-
runc lactrdotts vidimisjqna; madantur inferis, humi capita niciacre . l.c enitn
fubterraneis faalficant. Atc^leflibus immolantescolla furfum conuerterites lu-
gulant. in horum igitur Deorumfaciifici)svidims in effofas foueasiuguiaban-
tur,vt eft in lib.j. Apollon.
Tl\jyry:ixS^ cip irrerret •yiS'<a (vi ^aSpor^opu^iU iOr
irrii'’eepv«ovTa/:teAa/^oj’.
Inde in planitiefouea defodit in vinam, _
Aeque agni iugulum ferro, culcroque cecidit.
Sic etiam Ouid.Iib.y. Metamorph.
Aut procul egefta ferobibus tellure d uabus ^
Sacra facit, cultrosque in guttura velleris atri
Conijeit, & patulas perfudit fanguinefoffas.
Cum luguIafTenr in foueam, vinum deinde cum precibus in (anguinem effunde
bant, quare Ira Inquit idem.
Tum fuper inuergens liquidicarchefia Bacchi,
Alteraque inuergens tepidi carchefia ladis.
Verba (imul fundit.
Lucianus tamen in Necyomantia videtur exiftiroaflTefanguIne tantum cofpergi
foueas,at non ed totum infundi. Colligebaturaliquado fanguis et vidimaru iu-
gulacatu in his facrificijs,non aut in foueas effluebat, vt eft apud Virg. lib.d.
. Supponunt alij cultros, tepidum que eruerem
Sufeipiunt pateris, ipfe atri velleris agnam
Aeneas matri Eumenidum, magnsque forori
Enfe ferit, fterilemque tibi Proferpina vaccam.
Cum vero faaa Serent Plutoni inferoru Regi,isque mens diiilna putaretur, qu*
In vniuetfam terra molem effer diffufa,omniaque gubernando penetraret,ficut ’
Oceanus per mare penetrare creditus elt: eiusfacra non prorfus abhorrebant a
fuperorum facrificiis,quare addebatur ignis huius facris, & illi deleda exfarum
vidimarum p^tes imponebantur comburenda, vt patet ex eodem.
Tum RtgiStygio nodurnas inchoat aras.
Et folida imponit taurorum vifcera flammis.
Pingue luperq; oleum fundens fumantibusextis.
Nam oleum pro vino faciificiis Plutonis adhibebatur . omnino vero Diis illis,
qui erant bencfici,& alba vidima. Se placida madabantur : ac maleficis , ne no-
cerent , & nigra St ferociores putabantur conuenire *. ea tamea lege feruata vt
m ari-
lO]
2 »
^8; M Y T H O L O G I AE.
niaribus, at f^minisfctnainf viftimxcatdereritur^vlnuin ptseterea omnium pro.
pe Deorum iacris erat accommodatum, at non in factis Cxrens, nsm in eius fa
CEiScia vimim ihierri non oportebat, et tellatur f Ia«t«s>in Auiojaria;
Cereriu’mi llcobifehi funt faSuri nitptia-s?
Qiii? quia teraeti ttihii ailatum iatertigo-
Verum qui ritus lacrorum fingtilis genenbas daemcMium conaeniant, & qua vi.
ftimaiii^ulis fuerint dicata , atque omnia ptopequae: feraabanuir ia Insj^facri^
non foJum in legibus lacrificiora-m fuerunt diligenter perfcripta, fed etiam ex ora
culi mandatoad vngaemferuacecogebatJtur-aatiq!ui,;cjaQrai9 omnium leges ita
ttadiimurab Apolime,.
Tl^/jLhiprjyS^’iozn,rrSS' oUf.a.t‘ta:mj -77-cTeS^’'cu&pg
AvTx>ti-e^0si^iks£^,i^ izftsiypyi-ifoi-ai-,
«a fttAetexsjf , utrop^fesvis jTJt; «tVttaSi
Vl*iTa,y3!fkvS^syiTcuifii<7S'sf(/.i?diJUt;:n7avS^
^(dOivS'' a; &iftf.f i?iTif^ivn(^aUXit^Ctyt/7JJl.QVf
«fsA.To-.rJi . -1
ov:!L,ioiiTc(ki^t- - ' '
ipar i', 'itfiim- s’ entktyy^es
Trd^yyjhAancSiets^fiyfiyjttSvxici^.ket^j^jfA. '
'NspTS^leor y,a!Ta,^A77is, i^cjC iSastfiycy^ft/stMej
^Sv4f/AKi AiOivsrsio7l-i'Sfi
oaso:S' dy-ipi ycua,'/ TraTKH^.oi cdsy ia,s'i,-
Tcifji^vou TrKnadiS‘Trd,v'Tif'7r’ti:i'7rKn^cL feftdfi-
fV miji Ceb>Xi'S'^!it.f, SujcK-^daio rreTefi/ov",
aypiia-dc stAipiTp s;-9er,.
A'j-UTVTi Ki0a.mo ^ ^tf^-oyyrttfhnCit-yAe-- ^
xd
K
iseip*/. w fcjj jtrS‘, ^ k .SstSu' atiftct ^a^dxnjf
^aov tiKov 'Tufdia.^yi Tth.frjTn^a^ 'TdS^'7r!£>'Tib
-TrKa.TUviUAeovypfdyifyiioVfctvtdyaVi
jAfO!uouyi^'y7mTa,i^a}S!ifioi!\‘7ri'7rS.iTiv^
Ai\u:tf^gpixKa/^'7t'K,j:cKdfi»!ytpdufpiSvtt\df
A^u^A^H- rdiiyuiA^dt; \v S'autr'f7r'^veid%y.
A'Krd-y.er>tOs/gti) S:o[jt.gViti, Tddi-AetTraL 'rrdyAT^yt.
A'Tjj.oia-jr^Apoiyivh:yrXyr(rA’/TAf a'^ai.'ta
liipct cevs-aAsov, ivT-i^hy^df yri.iJ.ymg ToTpJi-
Hscage qui notudiuoruuringrefiusainice es-
Huias-itervine, maSandaefl hoiMacunftts
Multa Deis; feu qui terras, feu qui mare vaftum
A era feu qui habiranr,. latum feu qui aethera , feu qui
Alta tenent cceli, feu qui infima regna baratri.
quibusobferuanda modis finrffngula dicajur.'
!' memori percepta animo mea difta, teneto,
aa quidem diuis cceleftibus holifa, & ipfj
Candida maftanda eftj terna & terreftribus, atque
Atra eadem, gaudent porro, &xapiuntur apertis
Celtft^s sris; foueas cum numina centra ’
Bxpofcant atro itnbutas:infernacj;uore, _
Nec
L I B E R P R I M S. ??
Nee p5aceat,nifi quf terr* maaJetur humata
Hoftia. mtl vero Nymphx, atque liquentia vma ^
Ofitrri letantur, at igoem accendier atis
Qu* clrcumoolitant terram hbi numina qjsrunr,
I tftponiqae atrum corpus, tum thura umuJque
Iniicitr falfas fruges,& dulcia liba.
Haec facito, verum quibus e ft data cura profuna*
His ipfofemper fer facra in litore, totum
PotricsqueiofluAus animai.cfieftibus aute^
Ixtremas reddes partes, atque Igne cremabis.
Fuit autem illa caufa cur Diis inferis facrificaretur, qi^d lih pujpbatur effe om-
aium malorum auiores,vt ligr.ificaulr Sophocles lO Eleftra ua icnbens :
xrtXfciC
Tw? rcwr 5 ^/
Perdare pdsime, e malis prjcientibus
Nunquam Dei te liberent opto inferi.
His facra fieri folebant ab iis, qui ad aliquo morbo conualuiflent, tanqua peper-
clffent.quod genus quafi luftraclo nominabaturiSola fuerunt E ume
nidum lacrificia, qu2 iUunr. prpcipuum ritum habuerunt , vt a tacitis facerdoa-
busaoerencurmuiHefychldp didi fuerunt, ance qua: .facrihcia Heroi He yhu iq
ariesiimmolibarur : vt teftatur l^olemoiniis qusjcripfit ad Eratofthenem,
his verbis; ri Si T«> « lua-ce.7S>;<S'®:-j »u T£p^« Ti
7 r SvsiM ntvna , i^c-
yoi o! «uuj/il-au. ohi yivxid rds nyi^rAfJ £%ra ^
BvoyTeu -afi Tiif Bviriitf x-pr^v tisvya ®UT® xaAcu.TCf Sid yvji
iveytuiAy o-jTi k-h l?i xAfd ra' ;cvl'<»i-iai' = CJcraV T/r 7 y'mta. mKm i At nobiliori-
bus ad hxc lacrificia accedere nefas ett: fed lolisHelychidis,quod genus eft dea-
bus Seuerisgratum , principatumque obtinet In iliis facrificiis. fblent irnmolare
ante facrificia arietem Hefyco heroi facrum , quem ita nominant boni ominis
caufa,cuiusfacellum eft iuxta Cydonium extra noueni portas, induebantur ni-
gris veftibus Diis inferis facrificantes nigro hoc eft nofturao temporcj vt patet
cx his carminibus Apollonii lib 5. Argonaur.
I/T?!*»! Ji 0 l>llJl.d X,'>'Jp 07 fO(p<ivlyKlt>AffMlt,
.vx.TiTiKovy^ti-Am-, hipa^triy dvAajtty,
Kvyai n iri ruxTt 0 f<pv3u ox (fscpecaj-n'.
Tunc almam Brimo ftans terque quaterque vocaulf,
Brimo noaurnam,terreftrem,qu2 imperat vmbri^
Induta obfcuram per nodem veftibus atris.
Madabatur his ouis nigra pgnas.vt fuo locodicetneq; vinu harii dearu 'facrificiis
erat accomodatujcu Nephalif dicet.ent.at nuc de facrificiis def undoru dicamusr
40
Dt facrific^s mtrtuorum. C*p- XI It.
N Eque vero Diis folum, qui res humanas gubernare putabantur facrificia fie
bant ab antiquiss fed etiam mortuisjtanquam df mones quidam & IpG exi
Iterent, facra ofFerefaantur,fiue cum quis ad inferos defcendere putaretur , fiue
cum anniuerfariis folennitatibus, aut aliis de caufis, ab inferis euocarentur’, his
parentabant. Cum aliquis igitur propinquus mortuus faiffet, mos fuit antiquo-
rum vt capillos decideienr,& lugerent in eius honorem, qui mortuus effet,vt fi-,
gnificauit Hom.lib.4.0<iyfl.
tiyiaaiAiuyf i^h SvS'it
ruKsitn
1
30 M ythologi ae.
x\cueiv om Bdvy,s-: ^poTiSv, TOTuoi^e^^iaiTif
T^y rovv. K 5 M oiov i^vfoirr: ^poToKrt
Ktioa^Bsdn yd/xm,
® ' Illum nec enim reprthendere tai fclt,
Qu! fleat hunc, cuius fregerunt flamina Pare*.
Solus honor (equitur mortales ille mifellos.
Et tondere comam , & lacrymas in funeK fpargi.
Sicut etiam Aksi.s epigrammatographus in his carminibus j
ciy^o[/.iva sruTittcJ'» ycsiOiiTcu sisXstf
jQ AVASXTci'pr=ttTarli';^ot _
Extinitum iogtt l yladcs te Orxcia tota, ,i
Ad viuam tonfis crinibus vlq ie cutetn. ^ ^ .r
Hos vero caulllos, qui csdebantut, mos fuit tanquam inferias mortuis confe-
crare,& cum laay mis in tumulu extremum donum comicere , vr patet ex Iphi»
genia in Tauris apud Eunp.^
W S'd,y.pv a.S'tK<pii,'Kg2x-oiMts S'aTwrdipa • _ -d
Tuniuiumquecongere»& monumenta imponito! , 5
Comas fepulcro det foror cum lacrymis. ^ s
Nam mos fuit antiquorum vt per triduum mortuosante lugerent, quam lu&a
perfoluerent^ ficuti reflatur Apollonius lib. a. Arg. in his; -a
A'ixl^iSinS'eii)ViKVP( [Jt.yov d,f(^iav'Tef'- ^ \
HfjutTa, -Ti' syist Touna, yoav,iTspa » <J')l
Ayml o'jicoy^ 1 A,Pxb- irstfil'
>r 6ty.:f 6iypoy.ii-oti7i Ta.^i<'tci?^p^y.'jToy.n<yity.
f^^nTuykyyTMTivS:' ivipKivy^oviy.eivn
At circamtteteranc curantes tunera triltes.
Afsiduos luxere dies tres, lumine quarto 4
^ Magnifice exequias ftruxerunt. tota parentat
VrbscumregeLyco, lugulantinfunera multas
Lanigeras pecudes, defunfiis munera fueta. i
Ilia dies tumulum ere xit regionibus illis.
Quem feri poterunt etiam monftrare nepotes. -J
Vbi pr^flatiores viri eflenc mortui & opulentiores, illis pyra inflgnis ftruebatdf
infignis; & fi eflent in bello mortui, capeiui pro vifiimis cii illis vrebanturjVtin- I
nuit Verg.lib. 11. '
Vinxerat & poft terga manus,quos mitteret- vmbfis '.itj
In feriaSjCsfofparfurosfanguine flammas. !.
Veruntamen non folum captiukfed etiam res cariores in pyram, vna mittebaa- :
tur.vel animalia, quibus maxime deledtarentur viui,vt teflat Hom.iib.aa. Iliadi
* *o y f . y f
EVcIst "TiJys dvifATiT^ciTi^rif^ xkJsc »y<str
.
lyu y.iv TciV sts/SetAecruf/i ^iio S'np&Tou.v.a'eti.
A&Lsxit ^iTgoisiv y&yoBC {jLciv visuia^KaCs
KctKKa S'y:ioay-
Namque nouem affueti menf* huic catuli ante fuere.
Atque pyrjc geminos iiigulatos tradidit horum.
Magnanimum Troum bis (enaque pignora ferro
Occidit.
Sic
liber p r i M V S. 5«
; impo!Ito
Sic VIr?.!Ib.s.Qu2tuot hic iuuenes, totidem quos educat Yfcns
Viuentes rapit inferias, quos immolet vmoris-
Captiuoque rogi perfundat fanguine flammas.
Vmh^s inferias obtalilTeCjCadauer ad pyram afferebatur; quo py: _
Innisi nropinquiore fubliclebatur, in quam pytam vlt.rna dona omnes amic
co^^ereban^t ve! ad odorem , vel ad gudu pertinentia . vel vt pyra facdms con-
cremaretur , deinde cineres, & quod reliquum erat ofs.um colligebatur, vmo-
que rigabatur.ivfcamfuaui odore extingueretur, & in va-a modo aurea,
modo argentea , modo aerea includebatur, vt ait Virg.^.io 6 .
- Srfiimedtam more patentum 19
Auetfi tenuere facem: congelia cremantur
Thurea dona, dapes, fufo crateris oli uo _
Poftquam collapfi cineres,& flamma quieutt,
Relliquias vino,& bibulam lauere fauillam;
-r , - OflaqueleaacadotexitChorineusaheno. -
.te vbi anniuerfaria fierent cxequiae, nihilominus munera fuper aras exauaas
deponebantutjVteft in llb j.apud eundem : - , .
Nec non &fcrcij, que cuique eftcopia,l3eti
Dona feruntjOnerancque aras,maQantque iuuencos.-
Erat tamen confuetudo vt fterilis vacca animabus mortuot-um pktunque ma-
itaretutjVt ait Homerus lib. I i.Iliad.
sroMee Si ycwavf/cwpeK iav dy^vnvttiutpitrst,
t’A9«v ic iSutxHv s-ftp*!' jSour liVirtcp/eM
'ty ^iya.ao:<Tt,'TVfiWT
Defuniftorum animas fupplexfum multa precatuSi
Inque Ithaca fterHem vaccam maciare domi futn
Pollicitus: multisque pyram contexere donis.
Cum collmerentur ofla & cineres.mortuorum pyra exufta, non facile intellige-
re poflum cur potius cadaueris, quam lignorum effent illi cineres, qui coiligeban
tur,fi corpus fuper pyra impolitum cremaretur, quare facile venio in eam opi- 3°
nionem vt credam ^qUas fuiffe lapideas arca^In quibus inclufa cadauera vreren
tur: cum przfettim InquiatTheophraftusin lib.de Igne, omnia, qu* intra lapi-
dem circularem includerentu r,in cinerem conuerti cadauera, cum vfta alioquin
deferant reliquias : t/ Tofdsv h TVpl y.it‘Ta,/^opisyoy ytKp'y yt. rrcu
Si y.Cx^a AiSsr ov tovV a-apovf toioviti , oyrov ct.VioS/ toioCtos
doctyi^ei yrdyTct,!^ iv riifccty yrot^v - ac rurfus,cur cadauer , quod combu^
ftiim litin igne,reliquiasdeferit:at lapis circularis, ex quo ftruem facium, & vbi
alibi talis extiterit,omnia cpnfumit,& intra fe inclufa vertit omnia in cinerem?
Sin domi mortui ellent qui vrebantur,neque vHi eflentcaptiuijqui iugularentur
In pyram,res quas cariores extitiffent viuis vna comburebantur: quare Virg. Di- 40
donem facit inter cstera Aeneas res relidas fecum in pyram deferItem.Sin exe-
quias fierent pro ijs,qui mortui fuiflent abfentes,efigebantur illis tumuli pro ari^
atque his vinum &fangu!nem viftimarum ad radices tumuli offerebant, & ali-
quando lac cum fanguine, vt ait Lucianus in Necyomantia 3c in Charonte,ani-
jnasque vocabant ad bibendum fanguinem,vt innuit Virg.Hb.j.Aeneid.
Ante vrbem in luco falfi Simoentisad vndam
Libabat cineri Andromache: manesque vocabat
Hedoreum ad tumulum.
Ornabanturautematxfiuetumuli,qu*pro abfentibus defundis erigebantur
cupreflb, qus arbor funebiis putabat, & vittis nigris aut csruleis : mulieres quat
adefle
38
M M Y T H O L O G I AE.
Vt hjrmmi antiquarum. Caf. X T U
3 *
Oh erit Inutile foKafle neqsinfuaue auditu fifBmmatltn expKcemus qnf.
. busprecatlonu generibus in lactis vterentur antiqui, quippe g» illud no m«
oiocriter faciat ad cognolcendi illotu vel hominu Cmplicitate, vel illotu DeorS
naturi,qui ab iis colebatur.fuit igitur illa hymnoru forma» vt deorum laudes, Jt
^ geftas prius inter facrjfieia decaniarft, & quibus benefieiij
ojj ipu affeciffent mortales,qua benignitate duitates complexi ac tutati fuiffent^
10 fupplices homines effeconfueuerint, atque inftitutu coponedo.
runymnorum facile ille hymnus nobis demonftrare poterit, qui Icribitura Cal
iimacho in laudem Apol!inis,qui prius ita decantat eius dei facultates.
JtHrof atrspst,
•;c(p'To§o»'l'T«j'STeTa/
^atyou j^9puU,y^ ljdl’TiS(,iKS'kfv^t^0V
‘ti^oiS‘iS'itxiti7 liritxKnrtv^ttvciTou. "
P^i^^r^vofjtmx.txAii^Koiytsir. >
Arce magis varius nuHus,qua'm clarus Apollo. ^
Sunt illi artifices cantus curae, ille fagittas.
Ille areus curat, pariterque oracula, vates.
Suffragia, ex illo didicerunt funera primum
^fferre; & gelidae vitare pericula mortis. . •
Phsbum pafloremque vocabimus.
Tum paulo poft.
eaTTa^voftroKtiu hsasTfij^avTo
A^SpaTTOiipatSot-ytiiAat^^ofJtastaiKtihl
XT/^s/aerae. siwV difmKnt ipa70of t/>« y«.
er aprvyt».
Vrbes metiri Plisbo didicere magiftro
Mortalesjffruaas vrbes nam PhabusamanS.
^nda menta prior Phebus fubtexuit vrbis
iteindecommemoratidem poeta quemadmodum pythonem oernirf^f^m
pente, multisque mortalibus exitiO afferente multls^faeittis con^etv ” » S
& pecudes & omnia propinqua popuIabatur,vteft in eidem hymno in E- ^ ’
Jl«9‘aTotxitTtorrtffuvnt7eToS'auuovtaf9»p *
Amrotp,!^ 'riv^eraO MTvrttpH, £^avW
^a’Mara'>!lu, oi^ove^urnTiJ^ Pyetif.
E Pythone tibi confeftim bellua dira
Occurrit ferpens geminatis fape fagitti*
VY ^ ^^2inor fublatus ad aur3< :
Nam Orpheus eum feruauit ordinem in fuisbvmt.* •
tiam deorum, pro quibus beneficia in homine
t illo per breui hymnoin Latonam' collisjere ooffuirfn?’
^i>'.fovQrra(ysn[MvdS'7yAKa.yod<Tii.,
Pwctjitsra ;tsu'
Tttt
i
39
LIBER P R M S,
T^yy^^ycpTvyfAf jtcctFAw efI
XA vSr 6«t*j IftWort'*. /A«(!I' IfTOj; SV57^*
l«t/ / tir/ •Tet?S«si' T*/.eTHV, TeAsf ^ <f w
DiuagetHellorutn macer Latona, grauisque,
Cyaneis induta,& amabilis, edita Cpo.
E’ loue felices quoniam perpefia dolores,
Edicus vt Phaebustibl, bellatrlxque Diana eit.
Edita In Ortygia hsc.In Delo eft ortiK ApoUo.
. Audito regina deS) ®qtie accede f^nigna,
Concedensletum finem, ad conuluialfta. -
Fuit enim mos omnibus perafiis facrificiis parari conuiusa^ in honorem illorum
Deoru,quibus Illa facrifitia' fulgent fiiftltuta. Illud aurem fiebat iiio^prascipue^die
quotannis, quo eos liberatos fuifle contigit ab aliqua calamitate, qui illa facrificia
infiituiffentjVt teftantur Virg.carmin3inIib.oSauo;
Rex Euandrus ait) aon hatc fblenhia nobis.
Has de more dapes» hunc tanti numinis aram
Vana fuperftitioj veterurave Ignara Deorum
Impofuit. feuis dofpes Ttoiane periclis
- ,'Seruatifacimu%meritosqjrtouamus honores.
atque liem poetapaulopoftlacerdotes introducit ad aram; Herculis laudes &
res geftas canentes in clalTes luiienum ac feniorum diuifos,eumque denique poft
laudes aduocantesvt Isetiis faufiusque accedat cum ita inquiatr
Tum Salii ad cantusincenfa akarla circum
; 1 Populeis adfunteuindl tempora ramis.
Hic iuuenum chorus, ille fenum, qui carmine laudes
H ercufeas- & faSa ferunt, vt prima nouercx
Monfira magu, geminosquepteinenseliferit angues.
Vt-bt-tto- egte^iasidem difiecetit vrbes,
Troiatnque aecha!Iamque,vt duros mille labores.
; . RegEfiib EutyftheO fatis lunonisinlqosE -
. . pettulerit. Tu nubigenas inuidc bimembres 3®
Hyleumque Pholumque manu, tu Crefsia tnaftas’
Prodigia.St valluiii- Nemea: fub rupe leonem.
Te.flygittremuerelacusj teianitor orci
Ofla fuperrecubans antro femefa cruento.
. Non te vllsE facies, noiiterruit ipfe Typhsus
Arduus arma tenens, non te rationis egentem
,Ierna:us turba capitum circumftetit anguis.
. Salue veralouls proles,decusadditediuis,
' Et nos,&'tua dexter adi pede ftcra fecundo.
At enimcum illos Deos aduocarent.anes diis illis confecratas cantu deorS adue- d**
tum Ggnificare dicebat.vtfecit.Callimachus in hymno in Apollinem vbi cyonos
canentes facit dei aduentum,aut mare, aut gthera tranquiilu , atque
fiiamiucundifsimaconuertiob Deorum prasfentiam introducit, na neque Th“
tis Achillem adnentante Deoluget,nec Niobe filiorum muititudinem,ac contra
inf5cundaanimaliafiuntprsgnanna&ffcunda,&pr*gnanriagemelios patiunr-
& omnia crudelia cb prtefentum Dei feritatem deponunt : quare hymnica natu
raro ac fuauitatem imitatus Lucretius per Veneris aduetum terram flores efPun
^ mare^ait neri tranquillum, & omnes ventos mitigari, & omnia mi-
duce IxtarijVt eil iu hh t
- C 4 Te Dea,
40 MYTHOLOGI ak
Te Dea te fugiant venti, te nuUk.e^i.' ' '
SubmlttkflQreSitlblridencx^^torapoM, ,
Pacacumque nitet diffafoiumweet^m.,
Atque vnluetfa hy mnorum oatiira ex hiscpnliabatfcV^reffl paucis abluam , n
Italduentum deorum perhjec If titiam srbiqoepr®
rumque laudes &-res ^as ad arascanerent»& ^e|eia,^^^n homines con.
tulillent comraemorareiK. deinde precaieotur W fac^s.henfgSbfelicefque accc
derent ad illa facrificia qu* fibi fierent. B.}m tetbreijiter;de hymnis dida fint,
lonuncvetbafaciamusdesifttinis.-- ;? .'rn l r,!
: :'i '-,v, -i 'i' 'u:i
Diuiaiinii- • ;
-
E Rat preterea non paruadiligentia-nt-eEgemdlsuiaimis in fingulorum^ealw
ru.-n facrificia: curn alKe Deis Boais; Ttprp3ei^t"i:nlt»«t^is ne obeffent,
csderenrur. Nam malis nigtaE,b«psaibaEf£OiwjeniEbaiut uetmbus iteriles, ter~
tilibt ^
Ouid.lib.i.Faftorom j-' ' - - > -- .
' -r
Placat equo PerfesradiisHyperloiiacin&anf? ;,
l^edetorcelet»s'fftimatard'aX>eo,._.£i .aaX
Cereri vero primitiaa frugum offerri’aao&;ftjit,ficutit^atar Philippus In hl*
carminibusj . , • / ^
/^ttyi/.sLTATot ye»pw f/.!KpdvhiixJ^ » ipiAscrWf *
ji^o7 'Sr<xriK?i&ifiBtfx£i>-dpdapa^£vK-
Alma Ceres paruOjVtpctUit.defiiremaBlpIqs '
Hos tibi Soficlees dedicat agticola. ^
Tneiufdem dex faCTificijs praterea aliquando porca olFerebatur ac cxdebatur^
quod effetid animat inuentis ipfius Dee infeftum,vt ait idem Ouid-
Prima Ceresauid* gauila eft languihe porcae.
Vita fiias merltacaedenocentisopes.
Sic Bacchus,qu!3 caper infeflum fitanimalfulsinuentis^eiusca^elaetaricredl-
tuselljVt ait Virg lib.z.Georg.
Ncnaliam obculpam Bacchocaperomnibusaris.
Caeditur:
At vero Marti furibundo taurus ferox animal-immolari folitus -eft, & ApolUnl,
cum ob nimium calorem excitaret peftemi& frementi^Neptuno ,&Impl 3 cabili
Piutonijquare ita inquit Virg.lib. 6.
Sic fatus,ineritos.arIsmafiaurt honore», £ 'i'
Taurum Neptunojtaurum tibi pulcher Apolfo.
Tum Regi ftygionafturnas inchoat aras, ;
Et folida imponit taurorum tifcera flammis,
loulverd nefaserat taurum immolati rerumomnium moderator!, Giie fati- ,
bundum aliud animal r quia rerum oihnlum gubernatoreminime omnia futi-^
bundum.autftrumeffe conuenit , fed omnem foam praftantiam Ia confilid Sf
humanirate & prudentlacollocatam effeputare. Ellr enim Imperarorium haffl^'
meas & liberaliras munus, & inrebnsadminiftrandis prudentia : quorum' fiquii'
defecerit, quo pado vel maiorum nobilitas, vel opes amphfsim* , vel alia-omni#
quae
LIBER P R I M V S. 41
qn‘3» funt «xtraanimam pQfsiat aliquem i vulgo _fecernere,non_viJeo:nifI dica-»
mus Tylueflrcs arbore? , quxp-uniiiufti fi*r*um circa naDuerint, eiTe cs^ens
nobiliores, non que melioris luccifruSus & cioilioris prois^erinc. Putabatur
igicarp aculumcoromitti fiquistauruxn loui mattabatur tamen bo»
arator aliquando vt Dodonrojvri patet ex oratione Demolthenss m Mistam.
Homerus in Iliade lib T.fuem cicurem, immolarifacit Ioui&Soii,quod animal
fanenon immite eft,neque ferum, llc aurem, inquit ; ^
jKS35»irSTS-';a)!rst7’w7«eft5a?iJ'«TS w«M»TS
Maftandumquefuem Solique louiqueiuperno Irasparet.
Sic & Theocr. In paruo Here. _ 19
tTTt^t^ai KA^TTipTipa Ap7lVA')(plpOV-
Atque marem maSare loui decet egrege
Lucianus In dialogo Ganymcdlsaitarietelouietuinimmolanlohtuni.Honi,
^ibr.Sol!,& TetlurijSc loui agnos o,b tiiPt in facrincii^eutti ita inquj^t i
A;yiTipOV Kivuiv eTipivS'1 [IfJ^OiVAV
y^Tc Ksu' iiehta Alt S'’ n(/.»s iiAo/Mv stMov _
Ferte agnum niueumj & nigram portabitis agnatn
Telluri, Solique, loui portabimus ipfi.
Maftabantur tamen aliquando Libero patri cum Apolline, & Cereri, & lunont
iuuenca:iniuges,vt eftapud Virg.lib.4.Aeneidos, IQ
madlant le^as de more bidentes
Legiferae Cereri,l-heboque,patriqueiy 4 aEo:
lunoni anteomnes, cui viritla iugalla curae.
Illud non eftvifum filentio prtetermittendum, quod in rebus firmis ac ftabi-
libus futuris crefeentes vidlimas adhibebant, at in patum firmis fenefcentes,qua-
reaitVirg.lib.il.
Setigen fetum fuis, inteafamque bidentem
Attulit.
Dianae cerua immolati folebatjVt ait Ouid.Iib.r. lallorum}
' Quae femel eft triplici pro virgine cafa Diana*,
Nunc quoque pro nulla virgine cerua cadit. - *
Fauno capra caedebatur, vt Ide m ait lib.i.
Capripedi Fauno cafa de more capella.
quamuls ^iquando res facra illi fiebat agna vel iuedo , vt ait Horatius lib. pri-
mo catmlniim: Nunc & In vmbrofis Fauno decet immolare lucis.
Seu pofcatagnajfiae malithgdo.
Termino Deo apud Romanos frugibus in ignem ladisj&fauis&vinoj & agno
Ktabatur,vt ait Ouid.in a.lib.Faft.
Inde vbi ter frugesmediosimmifit in ignes, ao
Porrigit incifos filia parua fauos, - • -
Vina tenent alii, libantur fingula flammis,
Spefiant, & linguis candidaturba fauent.
Spargitur & c*fo communis Terminusagno.
Nymphis verblac & mulfum conueniebant, variaque facrifictorum genera Diis
variis offerebanrur,vt fuo loco pirrraftabuurjCura de lingulis agemus, atque (a
crificia vel ab :ls fiebanc,q ii ab aliquo morbo conualuiflent,vel ob commiflum
piaculum, qus viaim* animales vocabantur. Alis maftabantur confultandl
gtaii^ qu^ vocabantur Ccnfultatori*. in his cjefis hepatis & fibrarum fitus ab
arufpicibus diligenter obleruabaturj ex quibus Deorum volqntatem. prodice-
bant
41 M Y T H O L O G I AE.
^pedu aulum^ vnde erant aufpicia 5
'
"rea vel dextero vel 'fini ftr<^
i Wi.« JUJU* . i «,.» p=»iv.5
abjafflatu diuino vaticinia, atulguruoa ooiet
to
toe,p» diau», <,«!
(Su?ipoaas,CI.,Ul.am. q«.
^^olncrum linguas,,& pr*petis omina p.nns.
Lingua ve feruat*,pennaue dixit auis.
Dlumabanfprstereain1rp;clentes;gnem,vel,aquatn,velterram,&vllls^^^^^^^^
aut aliis que huiufinodi Cpis: diuinabat
® ^ rTtinfias oracula vatutll
etiam vate:.qLlisfu..tAmphiarVs.vpeIoph^^^^^^^^
.earm7Sc;m;i;;u7er^rcoVulendi caufa ad ^
priuslufttabani.ddnde.Iet^
nofturna vifa expedabat^de qbus fit metio a Pauf.in Atticisrebus, & a
Hinc Itate gentesjomnisque oenottiatelus
*» {n dubiisrefponfa petunt: Imc dona facerdos
Cofltulit,& csefatum ouium fub node filenti
Pellibus incubuit ftratis, fonanosque petiuit.
Multa modis fimulacra videt volitantia miris;
Et varias audit voces, ftuiturq; Deorum
H*c vbi contigiffent.opus elle Deos placare per factificla crediderunt , aut eor»
voluntatem inquirere . Ac de facrificioru ritibus & obferuationibus & viQimii
fatis,nunc ad reliqua profequamur.
colloquii
^uoiqudttV'^,tdixfttfruntfojitituotxidr’frests. Cdp. Xf'11 ^
3® D Ot"f3t haec tam varia, tamque diligens facrificiorum ratio, qus fuperius ex
oraculirefponfis variis temporibus editis tradita eft, homines foftaffe coni!*'
pellere ad credendum aliquid lubefie diuinitatisin ipfis Diis, fi vna cum puritate,
hofliaruqus maftabant, animi potius,qui corporis fordes expurgadaseflefaciifi
cantiuidem iufsifleqatque pro muditle corporis animi integritas,& fides;& tein*
perantia requifita fuifiet. Nam qui tam diligenter tradidiflet qui ritus eflentfer*
uandi in facrificiis fingulcrum Deorum, & quae vldlliTiximmoland^, quo paSo
potuit fine obliuionis autauaritiae nota illud pratermittere quod erat magis Dei
propriu, homines admonere fcilicet, quod Deus fere folu animu Ipediat lactifit*
tifijCum reliqua terreftrla munera parui faciaq nifi forte parafiti & heiluonis dx-
4» nionisnon fit frequentibus hoftiarum , rerum que fiiper altaribus vftarutn nido-
ribus perfrui,nulla habita ratione nura ilte viQ:itnae ab impuris latronibus , veli
viris bonis fint obIat*.*Quod fi magis acceptae Deo funt viroru bonorum prece»
Yt funt re ipfajiucudioraque munera ab amicis inanibus accipiuntur,illud in bis
prstermiflum fuit.quod erat magis necefiarium, vitae integritate, fcilicet & sqoi
tat em S^ temperaritia^m optimas elTe,& Deo accepcifsimas viilimas , quibus fi
gratius vllum facrificium arbitratur, vel profanus eft & impius, vel protfusigno-.
rat Dei boniratem . Nam (i muneribus potius, quam fanfiitate & integritate
vits-Deus deledaretur, amicifsimum Deum haberent opulenti; atpauperesS '
Deo &hoininibus ellentinuifi. fed quoniam nullum mendacium poteft effeditt
turnum
LIBER P R I M V S. 4^
turnum, neque dlunus capi pro verltate,cum homines impuri fabularum figme-
tis poftea induti pro Diis culti (Int,nKeffe furt d.mnnus marrdata effe obhu.om .
Illa qux er 5 t fbnLmentura no vers aut probandae rehgronis , vt.lla _ver^ poftea
Wrn cederet. Atque cum minim us error in princip-.o.fiat maximus in hncmde
eSm eft vt impurorum Deorum aris & facrificiis impuriores facerdotes prae-
£cerentur, qui artificiofe homines deciperent, nuliunque fallaciarum geiius prs
Krmitterenr vt fuperftitione oppreCosin officio retinerent. Fuit ep.m leg-bus an
«quorum facrorum non leuefu%'um illis propofcum ,vt ait Dionyfius^
Infeundo libro Di*refeon,qui vel alios Deos ““"fe ^
quare cuos In fua religione impura retinere non poterant fallaois, cum altaria &
teSa tanquam lucti tabernaTvbique exttuerentur . eos vel Deorum metu , vel-
legibuslatisafacerdotibus, vel metu concitati vulgi deterrebat . nulla i iturim- ^
ptibitas, nullum flagitiotum genus, nulla crudelitas ab ans & a templis horum
Deorum, vtfequebatur ex his principiis, abelfe confueuit.cum inanimalia om-
nium fceletum expertia fellitent & eorum fangmne crudelifsime perfunde, e ur
&pr:Eclareaaum fuiffet.nili illa feritas in homines etiam prorupilfet. 1 auca ho u
ex infinitis prope,vt res apertior fiat, explicemus; qu® '
tum crudelitatem cognolcendam. Scriptum tehquitDionyf.Halicar.lib.i. ma- ,
gnam pellem aliquando ortam fuiffe in Pelafgorum regione, atque omniyirope
animalia Deorum iraintercidifle, & foeminas vel mutuos infantes pepenffe , vel
abortum fecifle. -Iftud vero contigilTe, quoniam orta llerilitate agrorum ,abea,
vt liberarentur, vouerant qua: optimia nafcerentur,ea fe Diisconfecraturos: mox
voti compotes non reddiderunt quod promiferati cum muito precioliorac®
teris retinuilfent . Deinde feifeitantibus quo paSo liberari pollent hac tanta ca-
lamitate, refpondit oraculum; St'! rv^ivru eh iCwKavTO ,ou'A
tA-bVou ct^/st. (i!ydf:'^^^‘>^oi,Aipopi:tfM'nKys
rofjtiytu (f yn TreLvTav 'iv^ttvTO rS A/f AxsMfflWKju toi? xet—
KttToJiutrHV S'iK!tTafTSv ^o<ryiy\vK[jLivav tLTrcLv^oiv- Quod ea confecuti
qute popofcerant.no dedilient omnia qu* promiferant,fed preciofiora retiiiuifi-
fent. Pelafgi enim orta in fua regione llerilitate , vouerrat le loui & Apollini & 30
Cabiris decumas omnium eorum.quae nalcerentur laetificaturos, quod etiam te
liatur Eufcb.Iib. 4 .Euang pratpar. Mox hominum decumas fuiffe ab jpfo oraculo
petitasita tellatur Dionyf Slcy «
dvrri (fiKiv dv^paTm S' 11 '.eiTas dTTC^ei^^Sd.veii’ ,-;AiiC7rowi rS S'iV7ifor 3 eo^! 5 »c—
TotVjKsd e dve^Kiv evra toiw- fiententiam ferente quodam Deum efie in-
tecrogandum an libi gratum eflet hominum decumas perfolui.rurfus feifeitata
mittunt, quibus refpondit oraculum ita effe faciendum, lltqui omnium Deo -
tum qui celebres fuerunt, antiquifsimo prope Saturno, mos fuit hominem im-
molare, vt tellaturide Dionyf. >Ayovffi^:^ 7 df St/nstr lTmX«V T&f Kpova toi/V
TAKaiBVfjaiuylph K!ti.^yiS'ivi,Tiaif n sroA/f J'i4/x«ve,;^'3’«tfetitlA.T0.'f eifToJ^
rcvyiviTcu, ^ h £}^iif7taiTSyia7itpiayWyuv,dyS'po(P‘ifO’jy.¥3.mz eil antiquos ^
Saturno, veluti Carthagine.antequam vrbs euetteretur,& vt fit apud Celtas hoc
etiam tempore.Sc in aliis nonullis locis apud Hefperias nationes, facra facere foli
t os.In quibus hoies csderetur. na vt ait Plut.in libello de fuperfiitione.Carthagi
tiefesfpote liberos huic Deo mafiabat. qui vetoliberosnohabereut.apatribus
emebat imrnolados,allabat paretes.qui fi lacrymauiffent, aut ingemuiflent. line
honore vita in pollerum degebant, ac nihilominus mafiabantur filij. atque anre
ilatua Saturniomnia tibiis & tympanis perfonabant.ne pueroiu dum roaftaren-
tur exaudiri poffet eiulatas & luSus. Hancpollea factificlorum immanitatem
Jiercules cum in Italiam accefsiffet aram Saturno erefturus , in manfuetiorem
ritum
i»
44 M Y T H O L O G 1 AE.
* 'ritum comtr!utanit,iursitq’je pro %'ens hominibus apud Italos hominum fimu-
lachra in Tyberim deiicl,vt ait Ouid in i.Faltorum. Siue ne ptorfus tojiere reji^
gionem videretur,{itre quod mitiorem Deum fe habiturum putaret fi tem miti
gafiet,acnon penitus fufiuliffit. Patuit igitur loui, . Apollini» Sarurno hominet
fuifie aliquando pro viSimis immolatos , quod etiam fiebat in honorem Junt^
nis Carthagine. Oians vero, qus nauigatione m Gratcorum ad T roiam impedi?
batjCOsque Aulide retinebat, quid espofcebatut? an no necefle fuit Agametsiiq
ni ante quam a litore folueret, Iphigeniam illi maftare? aut nonne iiifsi fant i4
ex oraculo facere? rem autemitabreuiter attigit Vitg.lifa ^a-Aeneid. .
lo Sufpenfi Eurypilum fiitatum oracula Phsfai o
Mittimus, isqueadytis hsc triftia dicl-a reportat.
'Sanguine placa ftis ventos,& virgine cafa, .. . -
Cuni primum Iliacas Danai veniftisad oras. ;
&Luc.lib.r. merito inquit; ' ' 'i
Religio peperit fcelerofa, atque Impia faAa.
Aulide quo paftoTriuiai virginis aram : • : ;5
Iphianafi*o turparent fanguine faede. . -i :
£ uripidesenim luculentifsimam tragsdiam compofuit,de fpfa Iphigenia ia
Aulide,in qua omnem hanc facrificij crudelitatem declarat. Neque tamen pr*r
So termittenda duxerim hoc in loco, que de iphigenia fabulantur ad' excufandanj
' illorum deoru crudelitatem ac feritatem. Scripfit Phanodemas hiftoricus Iphlf
genis mifericordia commotam Dianam illam in vrfara vertifle.-at vero .Nicaa^
der iniuuencam,alij in cernam.alij in anum edentulam, quare cum minime co>
f nltafniffetjin Scythiam profugit ad Diari* templum, ibiquein omnes Qrsecos
oflilem animum exercens illos eidem fiipphci; generi addixit , cai ipfa
'tequam fijgereqaddifta fuerat. Hefiodus vero in eo libro,, quem fcriplit de cls-
risinuTierihus,fphigen!am neque csfam fuiffeinequein belluam mutatam tradir
dir, fed a Diana Hecaten faSam fuifle. in Sardo prsterea infula, qus non pro-
cul diftatab Herculis columnis, lenes qui ad feptuagefimum statis annum, ac-
cefsillent, a fuis filijs ridentibus in Saturni honorem lignis csdi falebantjdeinde
^ e prscipitiloco deijtiebantur,vnde duQum eft prouerbium rifusSardonici,ficu-
ti fcriplit Timsus hlftoricus in rebus Deliacis. Neque tamen folis X)iis,fed homi
nibus efiam,& manibus mortuorum hamlnes esdebantur. Memorije proditum
ell in Taurica regione prsterea, cui Thoasijstempoijyjus imperabat , eam’fuiffe
'factorum legem,vt quicunque ed delati maris rempeftateTuillkm, veJ quiccH»-
que denique adueniHent;!) maSarentur pro viftimis Dians Tauricae, quod lieet
ex Iphigenia in tauris Euripidis cognofcere: qui etiam Impuram tile Illam reU
'gionem inquit his verfibus. ^
Tcc Tiic <75®; y/astr st,
vrif-BpoTai/ /ttat nvTK ct^iwra/ ©o«ov, ' '
Avti'i^ ^xj^iius H<J''eTt<a fipsToaToVo/c.
Des probandam non puto fententiam.
Quk fiquis impalluerit quem, velthdSrum
Concuflerit moechas, vel attingat manu
Cadauer, arceta fuis altaribus.
At ipfa csfo gaudet in facris viro.
Scriptum tamen reliquit in Melpomene non Dians , fed Iphi»enis
'Aganiemnonis filis naufragos m Tauns,qai eo appuliffent, aut qukanque^
Grsclt
LIBER P R I rL V S. 45
iO
Grscis capri fulffcnt.ltnraolarlfolltos. Immolabantur Marti prsterea homines
apni Scythas, vt id em ceftatur hoc litu • oyoy? o/j
TceyixxTo:- ii'yS‘pcc.£y£S’SyQZ>^^ ^ a ^ 't^oCa.i a a.hK
W.Am. Wtivyuiolm',- \-7r;ajjHSa>(n ^0,70. y^^aAe^jy-, ATc&^pctQov^tjcvf
6-&Voy> koB-os'*' Quofcuaque ex hoiUbus viuos ceptnnrj hngulos e centum
honi in.bus dei.sunr, quos ncn eodem iiiodo,quo pecudes maaant, fed longe di
uerfo, vbienlnl vinum in capita efiuderint, homines in qucadam vas lugu.ant
fanguinem eorum colligentes; nam cum Martem pracrpua religione-colerent id
in Martis honorem faciebant. An vero bumanw fmfie exiltimandus eit Nep-
tunusjis enim Idomeneo in pattiam e bello Troiano redeunti eam iramiht tem
peftatem vt coaftus fit promittere fe Neptuno facriflcatutum quod primum
.ex animalibus fibf exeunti enauiobuium fuiffer, mox cum falius pumusoccur-
tifl€t,eum laetificare neceffefuit. Lun^quoque tt* Albania, qu^ regio non pro-
cul diftat a mari Cafpio, homo Immolarl fblebat,^ cum maxime omnium Deo-
rum Luna ibi coleretur ; nam multi efemis numine sfnati ibi diurnabant, quo-
rum qui plurimum numineeorfeptus ellet Ibius per fyluam errans facra cathe—
na comprehenfus afacerdotibus vinciebatur, futnptuofeque &_ opipare per an-
num nutriebatur, deinde cum aliis hoftbs ad Dex facrificia mactandus duceba-
tur; vtaitStr. lib.xi. Neque Lacedxiuonii , quidem qui vitx feuentate, ac pru-
dentia c*reros homines antecellere ftudebanr, hanc fiiperliitionem .ef> ugere po-
tuernnr.nam,vt feribit Pauf. in Laconicis, Orthix fiue Lygodefmx Des nun-
cupatx,qux efle Dianx liarua putabatur e Tauris eo ab Oiefte & Iphigenia
dep ortata, homines forte defiinatosinin'!olabanr;quem poftea ritum Lycurgus
ad puberes rranfiulit,atque ijdcm I herfcydem fapientem ma£tarunt,& pelle ob
queddam oraculi refponfuni alTeruarunt regibus vtalt Plut.in Pelopida, cum a
exdibus res incoepta ellet,qua comiferunt Aftrabacus & Alopecus Irbi filij vbi re
petto Dexfimulacro mente capti funqatque inter Iaera ipfius De* refponlum
mox eftab oraculoillam aram humano langulne afpergi oportere. atque cum
prius maftandi forte ducerentur, deuemum eft tantum ad plagas, vtita fangui—
ne nihilominus imbueretur, prxerat faciisfacerdosfcemIna,quxtamdiu paruam
& leuem Dex llaruam fnftentabat,duro pueri cxderenturiatverofi illi quibus 3®
datum erat negotium exdendi milericordia dufi: ob formam aut claritate ephe-
boru parcius aut lenius hoc facerent, ita fieri gtaue lignu dicelwtur, vt facerdos
illud non poflet fuftinere, vt ait SilenusChiusin fabulofishifloriis. Huic eidem
Dex cognomento Triclarix virgo & puer madabantur apud AchxosjVt eftia
Achaicis Pauf. Quid opus eft Leucaduai ritum commemorare? illi enim quo-
tannis auettendx Deorum Sc Apollinis prgeipue irx impurum aliquem homi-
nem deligebant, quem ma&are confueuetunttfed poftea mutatus fuitritus, cum
e fpecula deieiSum multis pennis & auibus alligatis leruandum curarent, ira ta-
men vt extra patriam poftea incolumis deportaretur,vt ait Str.lib. i o.na Semno
num, Druidarum J.ycxarumque& Pergsarum viftimarum confuetudinero fi- 40
lentio prxteribo,& aliarum nationum, qui homines Diis {immolare folebant i
Hoc vnuni dicam, cum tanta Deorum crudelitate,tamque impia religione» nui—
Hm omnino probitatem efle potuiffe. quid enim feritatis ac fceleris ab horum
Deorum impurifsimis aris abfuifte putandum eft? neque veto in Angulos horni-
us tanru m aliquando fxuietunt, fed invniuerfos exercitus, nam cum Brennus
Gallorum imperator infignem cladem accepiffet aGrxeis, cum quibus acie di-
micauerar,mo^ per noftem Panos furore cum reliquiis exercitus agitatus eft, at-
4u^ Ga!licg a cies inter fe itadimicauerunt,vt penitus fuerint deletx . Cum igi-
tur homicidiorum, omnisquecrudelitatisautores Deos haberent antiqui, noa
eft mitum
46 M Y ETHOLOGI AE.
eft mitutn.n pro caedibus, & adulteruV, & rebus huiufmodi Impuris vota coa.
San^Nam cum crudeles eflent ilH Dii, rum auantia maximo virioru om.
nium Sue laborabant , quare facile muneribus ad omnem imptobiratem
,
omSaque peceara hominibui dimittendaadduc. pofle cenfebantur: Idcirco pt|
clare diSum eft ab l uripide in Medea:- ^
TlnSietv S'apd!.^5iiiV{Koyot- _
Fama eft Deos parere donis cslites.
&IdabOuidlib.i.dearte} , .
Munera crede mihi placant hominesque Deosque.
Placatur donis lupiteripfe datis. ^ ^ .
Sed quid opus eft pluribus ? lupltet ipfe cum effer vrbem Trolanam Gtaecisdi
riplendam conceffutus ,non crudelitatem quidem aut infolentiam maorumj
neque Troianorum vel iuftitiam , vel probitatem tanti facit, quanti facrificio,
tum iaduram , qu* ff pius a Priamo & a reliquisTroianis capiebat , cum itaiw
quiat in primo lliad. , ,
eu yip u-jt’ JiSAiWe- wpdLva «cspiem
’t-da>v-uoi-!ripii-vpt'TKi7XJiTo'ih.toi tp>^.
ngl iuKttofhjiitKia
/.o/iSiTst, xviaTMrejTd^otp httypf/^vykpstf
Qus funt fub ccelo, & tplendt.n£is lumine Iblis
Oppida culta viris mortalibus, omnibus vna
Troia fuit dilefla magis mihi; gratior vna,
EtPriamuSjPriamique domus, regnumque,nec ara
Nidore aut libis caruit, quas munera diuum.
Qui enim Seri poteft vt iuftus & bonus fit is Deus, qui bonam , plam_ aliqua»
duitatem efle fateatur, & tamen illam euertendam concedat nulla fatis honeft*
fuicofiliireddita ratione? Sic eriam Neptunus Aeneam ab Achille liberaturus
30 nullam protulit Aene* probitatem, fed verebatur ne muneribus & fcrificiis io
pofierum car ere^ vc eft in lib. y.Iliad.^
xiya,plff[^iva,S^ eu ei
"/i ®” pA ^io7s'l i'lS'a:9'l, 701. CV pAviv iVpujj i^0V9iP»
gratifsimalemper
Dona Deis offert,qui cxll regna frequentant.
Non eft Igitur mirum fi fepius eft ad parricidia accerfitus Iupltcr,camltaef-
let auarus , vt pro acceptis muneribus ad omnia fcelera conniueret, quare iurt
prope optimo Diis omnibus crudefior appellatur a Philaetio inlib.(p. Odyff.
TATtp, 0V7K 0 ^iap.oKodrtpos AtXof^
OUTO iKuJ pen ^v^pos.
lupiter haud qullquam Diuum mortalibus eft te
Sxuior , atque ferus magis: haud miferere virorum,
lure Igitur Pallas eum & infanura & mdum vocat in lib.S Iliadis inhlt:
A’M£i tatS p od/toV Cpsa-i (juuvtrat ot/x- «t>et 3 aa-r.
^T)\tot,eJh AMTfiftpiaivy.evimAoripaiu^. - ,
brd pater ipfe meus vefana mente,mdaque eft.
Infelix, atque Iniuftus, mea numina vertens.
Atque Achilles lib. vitimo lliad. omnium malorum , omniumqoe calamltatOOI
autorem louem efle demonftr^uit his verfibus. ^
«vydpTtf^ap»^'^ «f
40
i.
liber p r i m V s.
^oKtydpi TiSos na.TAy^.!triu ivi‘
fiifL X'iJ^f.}'Ti}CdxSv^ irrepor a e
«r«
I:^
A
47
A MSTS /USrTS 0>SX.Vp5Ti«,a/V;5 <5a •
Nii proiunt ]acryni*,n£c iriftia polium
Fata Dei flatuere viris mortalibus ilta>
Vt viuant triftes , ipG tpala nulla verentes.
Dolia bina iacent louis in penetralibus altis
^
Muneribus re pleta, bona hic funt.idque maiorum
Plenum efr.Ifta.- viris mifcens dat lupit.er iple.
Nunc mala multa haurit, nunc & bonaplurtma cepit: _ ^
Kon folum In his malorum autorem louem pufauit Homerus^fcd etiam in co-
fideratum & temerarium, qui non confilioSc ratione, fedvt fors obtulerit,
bona cuique difpenfet. fic igitur Euripides etiam tn Hecuba lUuro malorum
autorem faciq - , „
«Uif’ otrfflf op®
a,}M- {jui^av v 'TAKalfiy^'
-• Nec lupiter me perididitjferuauit vt ao
Peiora multo cernerem infelix ego. ^
Sed Venus non folum louem, verum Deos omnesinclementes vocat apud Vit
gi'.’ib.a.Aeneid.quiaTroIam propter inuidiam, &ob accepta a Graecis mune-
aeuerterint « Gc enim inquit;
Non tibi Ty ndaridis facies Jnul/a Lacaenae,
Culpatusue Paris,vetum inclementia diuum
Has euertit opes,flemitque a culmine Troiam.
Idem lupiterlunoitis Illecebris duflus aufior fuit violandi fcederis, quod f^r
cuflum fuerat Inter Grxcos & Troianos, vt eft in lib.4.11iad. cum Palladem iuf
ferittn aciem Troianorum defcendere,eosqueimpeI]ere adfoedus violandum.
owS’’ dTt^ffi'ra/TiipdfS'pSvTi^iam. *
Avtik d^WsuwiTria, '^ipoivTO,
Ai^tt luih! ts fpscTilp sAde fcSTA dysudvs
•!rHpdLp^‘ G>sySV7?Sit(V7ripy,\/S'!tvT<tS a^euovs
Annuit his dlflis hominum pater, atque Deorum,
Palladaque arceflens ad fefe haec Inde profatur.
Protinus In Troum & Graecorum caftra recede,
Experiare volo Troiani,primi vt Achiuos
. petptjpfimi petcullaque foedera rumpant.
Atque cum leuifsimihominis & impuri Gt dicere mendacium , neque hoc quI-
dem vino caruit lupiter, qui ita fuit mendax ab Hyrtacide vocatus, Vt eft In
ub.^lliad.
Of 'frdiip, n /aVa ^ vv ?m.«4svi5'hV Irtrv^a
Tdyyu ptd^el
:
lupiter, an mendax pater es; nec iam vlla loquentl
_ Danda Gdes?
Cum uiflet Apollo etautorcradelitatiscreditusjfeplusfuitad caedesinuocatus
«nortalesq; adcides faciedas fepius adiuuit, vtiteftatur illa carmina Vlrg.Iib.6.
Phsbe graues Troias femper mifetate kbotes,
.Dardans
54 MT T h;o'L' o g^i ae.: ^
paflet, refponfiiiT! datitm cefiaturam eam pJamitatctri j OleAorisafianT
Ophi yno loco Troice Jacentia in tam Grascatn ciuitatent coroportarentur , qna;
Ionii eiTct patria, & ad Troiam non militailef- Hanc vrbem ptrquvrentts folas
Thebes Bteotip immones fuiffe ab ea militia inufoertnt. A.tcjne id- patrium fo«
)um lotiis diflum eft, quod is ibi natus tlTe ii nonn tiliis credatur , vt teftatur il.
lud epigrama, qued adulans Thebanis dicit ibteiit Beat erum inStiiasjquaniui»
Thebae non fuerint omnino infula; . - ' - ' i
ei(7i f,L!tKxf-a>vytii'ohToSi'T^Tor a,p'^0!i "!
t^viva,fliSvC<t<r»S]cL 't-vt
InfulcE ibi fortunata: funt; regero vili Uiuum '? •
Alma louem peperit Rhea, qui nunc fiilminatorquer. , ^ -
Alii In Creta louem natum & educatum foifie dixerunt , vt teftatur Luclanui
in lacrificiis hoc pafto; oiS'' rtt? x-pitTec. ov 'Tstp rtvTCtr; c^Si Tcl^tfVCU fts'-'
f!i:’To'y /^iym 3 'iv,d?y.a,^rdipo}‘cLvTou S'tiy~v^6v}-i, R utius autetn Ctttenf^
non folum natum efle apud it louem memorant , aut fepuituin , vetumtnata
fepulchrum illius. oftendttnr.Iliud etiam conhrmauit Virgilius lib.'4. Geoi^tc»
runtjVt patet exeo caimine;
Difiato cceli regem pautre fub antroV ’
Eft enim Difte mons Gretse vt ait Ptolemaos. aiunt in Creta loai d ato hutrieB'
20 docecidifle vmhilicuni apud fmuium TiitonemsCui locus conlecratus diSos eft
OirphaluSjSi propinqua planities omphaiiunojlcum, Graeci omphalon v-mbilt^
cum appellent. Hunc iri antro DiSaei monfis habitafle teftatur Apoilomus Rho
dius italib.i. Argona.or. ' ,
Donectrat p3rltds,clbr£eciputri!ia fehfit
lupircrdhcoiuirbid^i mbmis rn antro:- . . . . . .1
Eundem Idpum appellauic CalliniachBsjnhymrip rn louem > qHddiflTda;fitn*
tus & educatus;: • .2. • .> - i
3° Csi^ ce itlp ti^aeobjrrlp^vpW/ectff/T/eitsy^ae; ' .
' ' •
luptter Idxrs aiuiit te Tn.moliffbus ortum ^ .
lupirer Ai cadicis ”
Eft enim Ida mons Cretee, tit ait bTdhyftus in fibello de-fita ortas; ' ' ' ' T
KpjiTPrT-^ifeaTctJ^isV/^jEyicAotbTt^t/rJ) ' '
/i'i)X!e/A/xf/ej/a’.r’;oi3t>5'pUtr;TtjAe5o£»i750 .
Creiaiquis magni nutnx: veneranda, ieraxqire
Et frugum & pecoris, itembrofa htiicitn minet Ida,
46 , Id a f equens piceis &-quefcttbus optima mateC
Sic Virg.lib J. Aeneidos; '
Creta louis maghi medio', tacet Infula' ^ntb,-
Monsldarus ebt, Sigentfecufiabuianbfti^.-'
Qui Igitur Cretenfcm louecredideruf, ab eb 'montelaku appellarunt, vt illud;
IdxumqueIbuem,Phrygiafflqpeex ordine liiArem.
At quiin Arcadia Olympium, qiiia Lycatus diftusefi OJymjius vtaitPaufa-
nias in Aicadieis, cuius verrex Sacrum lugam ' vocatu ejft j q-ubji ibi louem vul-
go cred tinr futile educatum. Citm tantam Tgitur de leuis patha contentionem
videret CailimaeKusjiia cecinit in H yftsnls. '
.
'
Tl2f/^^yP/S'iKTcu6p^<iHSt>iisyyt^lh.uf^'(it, r . . rrir-
L 1 E E R S E C V -K U V S. "^-5
Diaeuin ne louem cantabiaiu!,, ao ne Lycium;
Sum dub;us,«OQseft quando certamine pietium.
Hunc igitur, quem hominum patrem & Deorum vocarunt , cum recens natu,
-effer, qSiamraculB cepiffet Saturnus, fore vr e regno a;fiuo pcileretur.vel quod ita
-conueniffet cum Titanibus, vt fiiios omnes e fe natos occ. leret ftat.m conatus
-eft inhumaniter de medio tollere rfed eum Rhea, qua etiam Opim dixerunt
vt memorias prodideruntquidam, primum ipfa per aliquo^ les c am e utauir,
Tedcumdiu fe illum occultare non pofie arbitraretur, Coiy nantibus, qui voca-
•ti funt Curetes, & Dactyli Idei, clam in Cretam tranfnHtted um conceisirrqui ff-
mularis facrificiisintefcyrnbaloru tympaHoru-mque;ftrepitam mtatitis vagitum
'occultatut. Opis vero quia Sditirnus filios omnes de medio toaereconaretiirpio
louediciturfaxlliit fafciisiftuoloTHm ffli ofetuliffe: quod ille cotinijodegjutiuir,
vt fcriplit in Arcadicis Paufanias.Iilud autem- contigit paulo jupra C teroiii mm
niaj vtidem ait InBioticis. Atqui cG tantopere delouis patria di1ientiancHi^r-.e
antiquifcriptoKs,«6minor-effa.utticti numerus St cbtriiuetfia quam aefiicisin
quibus fit educatus. Na alii ab apibuseducatu pntarut, vt aic Virg iib.4.Geofg.
Namcage naturas apibus, quas lupiter ipfe
Addldiqexpedianirpto qua merere canoros
Gtirerum.fonitus, crepitanriague ira fecut*
Diftio cceliRegem pauerefubqntrp.
Fama eft ad eius beneficii memoriam quo.d lupiter apum colorem mutauitin
aureu.cum prius elTentferrugin.eoiAratus in Phinomenislpueni a capra nutri-
tum fuille afferit in !»«;•
eJ^ hfdyTJlV S'>l .
Sacra louicapraeli, quod pribuit vbera paruo;
Quod affirmatirr etiam Lucianus ia farjficiis.ll!a cum apud Olenum Biotii cl-
uitatem , vbi poft Aegarum euerfionenqconditum fuit Aegiunj, nutrita fuiffer,
Olenia difta fuit,.vt iit idem Aratus in eo carminer;
s l'8^a.i'tt/7a^'r'iVictA5oi/i’.v3n!9BT5u.
Oleniam ionis altricem dixere capellam.
Quam rem ita exprefsit Ouid. in fecundo Pallorum;
Olenii furget fydus pluuiale Capelli,
Qui fuit in cunis officiofa louis.
Superius etiam de Neda & Ithome nutricibus louis mentionem fecimus, quas
commehiorauitPanfaDias in Meffeniacis. Apollonius Rhodius de Adreftea loufs
Butrice meminit lib.j.Argonaut.
KS“ stSrTor orraJaz/rtr AroV riSvp/rst,
A irTj^a iv iS' oLia STt vnTict, Kovpi^cyri.
Perpulchrum tibi iudicrurri utud.iiiunero , nutrix 'Jf®
Adrafteailoui paruo quod pribuitarrte,
. . ^<120 latuitium paruus conditus antrOi
Habuit ^im priter fupradidas , Adrafteam & Idam nutrices MelifleI filias ac
lorores Curetu,a quibus fit educatusrcii Ladantius in libro de faifa.Rtliqioive ah
Amalthea & MelilTa filiabus Meliffei CretefiS Regis cap-rlaolade & raeiie nutri
A.theniefis grammaticus libro primo Bybiiotheci ab
Adratt^ &Id_aniitruum quidem fcnblt,fed lade A-maithei.KTiceroin fecun-
do de Diumatione/cripru reliquit cattifsime quodam in loco cultu fuiffe louem
qui vnacum Iunone,.in_greinio ppttuni fsdsns mamqjaqi apprehenderet . ac
i D 4 Pau -
10
56 M Y T H O L O G 1 AE.
Pauianias in Arcadicis nymphas qnafdatn nutrice s louis nominare fblltos At-
cades inquiij Tlufoam, Ncdam, Agno , quarum prima in ParrhaGorum finibus
nomen dedit vrbi, fecunda flumini , tertia fonti In Lycio monte Arcadif, qu*
mirum etiamdonum a loueconfecuta dicitur- Namcum folum lab oraret ficci-
tate,re diuina rite perafta, maftatisque hottiis Lycii louis facerdos-cum preca-
tione ad aquam eonuerfusranaum e quercu in fummam aquam deiiciebat, inde
halitus exfonte nebuli fimilis tollebatur atque ondudio coelo conuocatis nubi-
bus Arcadum fines vberrirois & optatis imbribus perfundebantur. Has in vrlas
mataras fuifle fcribitur in commentariis in Apollotr^um Rhodium , fed ^ua dc
caula, non inueniritaenim fcribitur ibi : TetuT» ouu Ta ^(ppstyuffiu -relpAXMJtu
ApKTav op>f }(,vpie!>fovTii>Keyou.ii!>y,i7retS'M^Affi7A(7fo<pcus Tsii AroVcrtee
Apy,rGvf y.lTA0AHh!;y34 Huic igitur Chetonnefo mons adiacet, qui
proprio nomine Viius appellatur,quoniam louis nutrices aiunt ibi degefites ij
Trfas fuifle mutatas, non defuerunt qui a columbis Si aquila illum educatu fuiC*
It arbitrati lint,vti teftatut Miro in liis:
i^suf S^Aphtx.pnrHTfiipiyro (jtiyctf>oyS’AfArifytt ;
ToV f(h A A 5j>ir pm^f 'issi jyeipai' AVfgf
A^/x,SfOffi:!iy<pop4ov<rAc at’ dxiAvoio^etay
IS sjtTttp «f’ ia. TSTyHC/ttsy-tK' » SToV twei' «titiem»?
TApLipit\Zmpki7mTsreyyS'u ponioiyri-
ly yi!iil(7A(‘TA,TkfAKpom'ivf-!J«TA<^ive '
J^^d/AToy ^/jwe, jy oti pAym tyy.tjr’pAosiy.
UsS"' AUTaf7ff»paiytTiKeiA71vdlTASi'Tliy.tit ' t ’
AAhWct%p{oyy^yeiiAATif£yyiKoitiah- :
lupicerin.Creta nutritur, eumque Deorum
Nouerat haud viius. crefeunt cum corpore membras
Hunc in Ipelunca facrapauere columbi,
FluStibus Oceani ambrofiamque tulere volantes.
A ft aquila huic nedfar de petra dulce quod hauflt
Mox roftro fubllme volansalFerrefolebat.
Hanc patri altitonans mox regno viftor.adempto .
Elie immortalem voluir,cceloquelocauit.
Nec nullo timidas decorauit honore columbas
Agreftes, gens hic hy emis fit nuntia, & iftus.
Sunt autem illi qui liuii vocabantur, agreftes fcilicet columbi, a quibus lupi-
terfuiteducatus,atquead tanti beneficij memoriam fuit aquila inter fydera coi
locata, vtebatur lupirer cum paruuseffet eorundem Catetum tutela & fami—
liaritate,quOiUm ftudio fuerat a Saturni voracitate protedus, vtteftatur Apol-
lonius iib.lecundo
:
4* ; S Si KpwTeu ov VT AVTf oy ^
^suVir/ wupMTSar/ iteSTSTf
Inter Curetas Critio lupiter antro
Idios etiam tura nutribatur. .
Lucrct.lib.i.
Didios referunt Curetas, qui louis illum
Vagitum in Creta quondam occukaffe feruiiua>.
Cum pueri circum puerum pernice chorea
Armati in numerum ftareot, pernice chorea
Armati ia numerum pulfarehi iribus ita.
AtqW
liber secvndvs, 57
' - • Incertum adhuc efJj 6c omni contentione
Atque Ttfumniatim r o aqnlbus educatus; neque quifpiam eo-
us fit qu.dpian, cen^e loco autedu
rum.qui Dccrun, ortus & "f abO pi matre, vt dlaum eft, Cure-
cationetradidit.Hic cum pr _ yj guftblo placuit in TemporibuSjetiam
tatur. Alii in reta nat uui Z,,. Meflcnx,aiii alibi.quorum otnniu
In Arcadia natuum &educatumputaru^^^^
longum eflet opimories . . pullarentur, apes ad tinnitum ad lo
ri alii vrfLum vbera fuxifie.-atque tot de lomsmcunabtilrs nremorantut. At-
ouTcicerXbro tettio de NatutaDeotom pnnctpiotresinqmtfuifie loues ab ns
qui ^jccroiioro c ^:«-k^inrnr ouorum primus & fecund US in A rca-
numeratos,qu. 7 he"!o§t nommabanm^^^^^^^^^^
dia nati funt. prmiu p ^ Proferpinam & Liberum natos afler
tnrnum patrem habuit. Mox cuin ex piimo i
uiireqpaulopoft Diofcuros primos examiquifsimo loue Athraarutp Rege & ex
Profe^na natos fcribit : quate addu^us Ium vt alium fuiflelouem etiam prz-
ter bos cediderim. Neque mirari conuenit fi tam vari, ortus & educationes fu^
runt de tertio loue tiadite.cum csterorum omnium & ortus & educationes &
tes geft* poftea fuerint ad eundem a vatiis fcriptoribus poetisque prscipue de-
latae, vt diximus-Sic nos,qu 3 ec*t€toru communia funq poetarum fecun opinio-
nes, huic vni concedentes, ea quopadoinllituimus, perfeqaemur.Iam vero
cum adoleuiflet Iupiter,& capra mortua ellet,etus pellem ad perpetuam memo-
riam ad fuum fcuturo accomroodauit, & ob acceptum kdis beneficium inter a-
flra Captat lignum retulitjfcutumque Aegis a Gracis fctiptoribus vocata eli, cfi
tu£ capram fignificet,de quo meminit Virg. lib.8.
Arcades Ipfum
Credunt fevidiffe louem, cum f*pe nigrantem
Aegida concuteret dextra,n;robosquecierels
Atque lupiteripfediaus eli Aegiocbus, habens jgida fcIlic£t,Ttait Homerus*
inhbrolliad. t. ,
y , TSICO^ ttVyUTfiJl'»»
Audi me louisAegiochi Tritonia nata.
Hic lupiter duos habuit fratres,, pr*ter fotores, Neptunum & Plutonem, qui &
ipfi per dcdum fuetutSaturni crndelitatifubtrafii. Famaeft enim quddcum Ti-
tan maior natu Saturni frater cuperet imperare, Velia & Opi & Cetere precan-
tibuscebit fiatride Regno, cum quoitapafluseli, ne vllum ex maribus filiis
educaret, liquem habiturus eflet , fed omnes necaret, ne Regem procrearet
fibi fuccellorero , vt faltem poli ipfum ad fe regnum periieniret. , Saturnus igi-
tur ea caufa quicunque ex fe nafcerentur , vorabat, vt fignrflcauit Lycophron 4^
tnhisj
•Tlui-zffcai’ ^iicj-a.ft(/$ctKovi^rttyTa.p^
f£i7:itsi^iAv<KKadpcutLf^ovfi (
.
idf ?riuS'o0fa7ovfiK(fvyoiipf’ c(JLliryirou
&oivitf dse^Tlpvf, ovS’ STia,^v
N «L uut rdf dyn^TTOinv 'XiTgoYf
fyyvaxi/^tjtiiartLpyctioip HXvfJikvar,
'rvi/.CptyiyafxifTetvpofwiJ.i^pavasopax,'
Regina prima pulla ad ima tartari elt, Mox
58 M Y*T HOLOGlAE-
Mox Ipfa partus a dolore foluitur _ , Js
Clam, quod videre ceniugls conuiuia
Nefanda nolet, inuclutum fafciis '
Saxumilledeglutiuit, haud fit pinguior*
Crudis fepuIchruTn quod fit ipfe filiis. . . ' .
'
Oudd autem id fieret per iuramentura,pacet ex illis Sybilhms '^erfibus, m qu^
SrdeclararurTiranespatturientiRhe^femperafsifterefohtos:^^^^
tum datum fuit Saturno antequam fufciperet imperium : ^
«'arTiTexei^E^iiTixTer, 7
T/TiTrer, !ya'T^ai'it<S'iS£Wti,’i'ctppsv*'T5trr«t
Conceptis verbis Titan iurare coegit
SaturnutUjde fe natum ne nutriat vllum ; - " ^ ^
Quo pofsint regnare fenis poft fata nepotes.
Cum paritura foret Rheaj tum Titania pubes ' ’ 7;
Afledit marium lacerans crudeliter anus.
Mox cum fenfiflet Titan clam Saturni filios contra iufiurandum, legKqu^apn
%n 'imperii educaii,ipfe vna cum TItanibus filiis ira exarGt,atque Saturnu & CtpuB
camprehenfos in vincula & in cuflodksconiiclunt. Hic vbi per nuncios acce^
piffet lupiterjcblleda magna militum Cretenfium, externorumque^bi exulana
tiu manu ad liberandos parentes e vinculis quam citifsime traiecit , Titanibiwq;
'primo impetu debellatis patrem in regnum reftituit, vt ait Laftannus^ ta libro
de falfa religione.Sed huic antequam in bellum exuet facrifica.nti in Naxo au*
'gurium futuri viftorii aquila dedit , quare illam fibi facram auera in poftemnJ
eflevoluit.Sc in reliquis expeditionibus aquili effigiem pro figqis militarib^
habuit. Hic idem lupitercum ad Gercopas-genus hominum fallax ac[plane do-
lofum aduentalfit in infulam Inarinien, fiue ad Arimos populos, illos ad
4 - dia inuitauit, cum patrem e regno efiet eieaurus.iilfacceptis Alpendiis d^amfa*
5® -(Je aeiuramento obftrlSi mox retentis flipend|islouem fubfannahaar, cu
libus fraudibus in omnes vterentur. lupiter periuriis indignatus hosiD-fini.'^
conuertiqinfulasquePiihecufas appellauit.vt ait Callimachus in Infulis. Verum
poil eam viSoriam cum Saturnus refponfi oraculi meininifi'et,vx fibi a filio caue
itf futurum enim vt ab eoe regno pellereturjlouiinfidias parareilam capifi
feiatTr arderet, SC' fu^riores res feliciter gelt^e ad id .faciendum faple inuicar^Cs
Nulla funtenini vel natUri vel amicitis velbeneficeiitie fatis firma vincula, vhl
ta' 3 ieftatIs-& imperandi furfofumdefiderium inuaferic: tilia omnia liquidem far
cillime conculcantur & profternuntur . Cum patrem igitur captiuu feciflet.Ii»'!
piter ptimunijdicitur vifiKa membra ilii falce eadem amputaflerj qua ille Coelo
patri amputauerar, quae poftea iafta fuit in infulam Phsaciam non procul a Cor
tyra,quod etiam fignificauit Lycophron ia Caffandra in his;
Saturno vtindcvenexitin Infulam . Drepanum inuifam.
Nam Corcyia infulam, vbi Saturnum lecuulupiierjab eo tempore nomInatuC
Drepanum, vt ait Ifaciusc.Ex fius virilibus membrisaniputatisj &in mare de-
cedis & c fpuma marisjdiqtur nata efle Venus, qua; in concha marina In Cypra
i • e naui-
liber SLCVrsu
rna louis e 'regnoSanjrr.iiApoI
ceciiiifie purpurea toga decorum
V’ s. 59
namoaurt.fabuktl (unt antiqui poft fuptu per arm;
line^utto-iam lomV carminibus ad citnaram cecni
^atum^auro^mirificeque deos onmes,qui accubueram ia conuiu
1 r i. ..«'rrtnpm PTlinicia 1 ouod tnniJit tn It
ftauifl'e,vnde fumpftrurit originem eptnicia,quqd rnnu
gia^um pukhfrqoe veni, nunc indue veftem
Pumuream, longas nunc benenecttcomas, ,
Qualem te memorant Saturno rege fugato ;
.. laudes tunc cecrnsfle louiSi
icarndo libro ele-
Viaonsiauaesiuin-v^v 7' r -A • t v ~
Saturno Igirur pardo poft e vdnculisfugiente,& ad lanum Lan. Re^ tn Itaua .i«
"°‘2 ,54 ipfi regnum occupauic,quodttaummtVrrg.hb.8.
r«mus ab sthereo venit Saturnus 0,ympo, :
* T^.McAruiens. & reanis ex ul ademptis.
prbfefioilupicer ipfe t
diarum aenere libera fubSaturniadmlniftratione, atque aueo stas aim
dicitur, cum loue regnum obtinente .omnes difhcuUatts humagum gen
ferintjnam , , . '
Ante FoiVem nulli fubigebant arua coioni.
Nec figiiare quidem, aut partiri limite campum
Paseratiinmedio quxrebantjipfaque tellus
Omnia liberius nullo polcente ferebat. j
. lllemalum virus ferpendbtis addidit attis.
us inua*
Prsdarique lupos iuisitjpontumque moueri . J . . . j
Quod equidem nSbii aliud fignilicare. cre'diderim , nifr latronibus, & fceleratis
hominibus conceflam fuiile licentiam multa iniqua faciendi, quibus focus & ad-
iutoribusin' occupando regno paterno vfus fueratjcum bellotqm licentia mul-
tos hulufmodihoraines-alere confueuerit, ficut pax legibus omnes obedientes
facir'. Quid enim aliud eft aurea atus, quam comrnunis, -omnium libertas irt cici
%ate bene legibus inflitutajcum ferscum domeflicis animalibus, cum canibusle «
pores fcilicet, agni cum lupis, & extera hutufmodi impune yetfantur? nam pac4
tempore viri boni inter (iccaVios & impuros latrones legum pattocinio furit tuti»
nili iudices ipfi propter auaritiam fiat latrones,aat propter deCdia viros bonos ve
xarixquo animo patiantur, id fignificare voluifle antiquos teftatur Tibul.lib. l.
Nunc ioue -fub domino exdes & vulnera femper.
' Nuiicmate, nunc l«i mille repente vix.
Kequetamen Iupiter,qui regno per vim potitus fuerat, infidiatoribuscaruit:
exemplDin enim dederat pofteris quo pado regna per vim fint occupanda. Aegx
'on igitur louisexerirplO inuitatusvna cum exteris Gigantibus illum e Regno
depellere conatus ell:cui centum manus erant, capita quinquaginta, & magnitu-
dine corporis reKq'uos omnes mortales antecellebat,ignemque ex ore erudabat>
Tt teftatur Virg;lib.x.
A egxon qualis, centum cui brachia dicunt.
Centenasque manus, quinquaginta oribus ignem» >
Pedetifausque arfiCe; louis cum fulmina contra
Tot paribus ftreperet clypeis, tot ftringeret enfes.
Quem Idcirco fub Aetnam montem fuifle aloue fulmine detrufum fabulantur^
qui quoties latus moueret Aetna llammas ingentes erudaret, vt ait CalllmaT
chusin lauachrum Deli; . i
6o MYTHOLOGI AE. _
OTT^T euTraJov apiofTVpt TV^opuvea
'S.eiayTcu (Myi 'iroirra. -A^itTov^ lU s/o yiyetjiTt^
E Uiripav ^piapnct e-Tauil'a. x-iW^tew.o _
fef «scurcuVs t/V fyttifsio 'Tvpttyptff-
tpyoA' iiAou. _ . - -
Monte !ub Aetnseo veluti cum conditas olloi
Perpetuis flammis vfto vult vertere feflum
Ipfe GigasBriareus latus, interiora mouentur.
Fornacesque fremunt V ulcani, is forcipe mafla na
I* Vertitjopusque fimul.
Quamuis omnes hi venti funt,& ventorum natura fabulose ita explicata, rt fua
loco dicetur. Paucis tamen ante diebus , idem Briareus loui aduerfus Palladem
& Iunonem,& Neptunum, & reliquos Deos , qui in louis Tytannidem coniurc^
. raat, fuerat auxUio,vt teftatur Homer. in i .lib.Iliad.
errroVs [j.:v ^waS'tiiTiu oKvfiTtot »'6t\ov
«pitr’, HcN noirHir*ffly, ^ eL^lwn-
»- - ffvyt\Oova-ttSeetiVTViVffa,(!i'e<riMp ,
fTp^;’ lx*To'r;^Hpo(> xstAEo-sw’ ecftaxf s V 0 Xt/ftT«',
tv^p:dpeiot>y.AKiov<7iSeQt.
Cum vincire Dei reliqui voluere tonantem.
Et luno & pallas Neptunusque,inde tu ad illum
In ccelum Briareum, fuperi lic nomine dicunt.
Centimanum arceffensfoluifti fortia membra.
Hunc ideo vna cum (5yge & Cotto louis cuftodes ac fateliites Heliodus Bomi*
aauh in Theogonia in his.
i^t^AyvynpM‘rrm,]^o ^pMpiai l^LiyA^vncs
Na/5U9’ir. tuVstxscT-rrs/ «f.oV £t/7iij'p^3/o.
HicCottusque Gygesque colunt, hmul & Briareus;
\ _ Cuftodes louis setemi, qu* peSora fida.
|o Hic Igitur lupirer fuba^s nationibus orientisjpluribusque viribus fe femper adi
iungentibuSjVt mos eft in profperis fuccefsibus,Reges nonnullos regionum iniU
tuit: quare di&um efl in Hymnis Homericis: ,
tKya.prsi //.ov^dav :^i)cn0o'Kov d-!ra'}^pof
AvS'p(peioiS‘oi'ea.£iiisvtyQoiixgii(,i^a,pi^tu..
iKj^Aio'{0etaiKnif.
Cantorum Mufis, & phfbo munera cur*.
Qui tradant pledro citharas aut po. Ilice chordas.
Ab louefunt Reges.
Mox ad csteras nationes cum maxima accefsione virium penetrans vniuerruoi
40 prope terrarum orbem perdomuit & fubiugauit. Tum Regibus illis, quiab ipfo
’ fueruntinftltuti,& parendi fibi, & fubditis nationibus imperandi leges nadidic,
nam didus eft lupiter primus Cretenfibus xquitatis leges:& iniurias oftendiffe,
qui eos reuocauit a violentia, perfuafitque vtiudicio & fubfellis, nulloque an^
ihotum motu exagitatis hidicibus res committerent diiudicandas . deinde prae-
dones cum peragrauit orbem terrae punluir.squitatem & iuftitiam vbique intro-
ducens, inde didus eftgigantes interemiffe,quorum dux erat Typhon ,quiad-
upfus Deos vel iuftitiam infurgerent in Pallene Macedoniae & in Phleoreis can»
pts Itali*,qui deinde^didi funt Cumaei. idemad iuftitiam viris bonis honores-dc
inagiftratus & pr*mia & prxfeduras tribuittquare vt principi fempi terno impe-
rio digno diulnos honores illi tribuerunt exteros principes ad imitationem inui-
tantes.
L I B E R S E C V N B V-S. <5-(
taotes. quare fciteWtum eftsb Homero in primo^Had.
-raAc/M-K Te
e^p-jAToz- ^
In inanibus geiianc dicentes lura Pela-gi ->
Qui leges hanlere louis. ^ ; .
fjam cum Saturni tempore ante louem horni nes carnibus humams rcicercn-
ror ropiter. vetuit nequis ectcibo .vteretur , & ab humanis camibus ^ glan-
<ies”conuertit, guz arbor, vt ab eo pnrnum monl?fata,-ccnf£Cratailii cretb:-
tur. Pott oibetn foblugatutn cum duq ftattes illi ab infidiis patris luperellent,
quos. ita recenfuit Homerus iib. I Ihad. , , / >>
5j>fIVj,,tpg)t)^sVcu st/CTexSTOfS*} i
1 .^^r , . - ^&uV. i^^53'e^;'5yiT^tT4C<^ ;r
. . ; rTiesKhea batuino firatits noje.dioii:.»ni.s. . , - _ , j,—
- i
‘ ' i i: liipiter, alter tgo,&.dtfun£tls qui >m.peratv[nbrt^
Inter hos vtuuerfus terrarum .orbis duictis_ fwtibiK,. communi confenfu,.cuai
fommunibas etlamatmisfnbiugaffent , druifusfuit : atque mate Neptpno,-inj
^torum imperiura Plutoni, coelum loui obtigiffe dicitor,vt eft apud Homeri»
is his carminibus. , a, ^
J^J'eteerr eitecs^fi'
^To:iyaytKA'^(i'Tr’j}^ir!n£KA7cuf[/.iVtun^
riidXrrcsrs!' etri'K<'^'’EAet3^f wfp.SSKri.
^ oiip!wii^Cfluo, (y
Oirinia lunc pa. lesio tres idiuilatSe hyiiorem
Qinfquefuum ceplt,mihi parent aequoris ijnd*,’
At triftis Piuto-deftMiftis imperat vmbris.
Mox 3fthrr;C*lumque loui conceditur altum . 'f
Atque cum iflnd fidium fuerit in Cfia, vt quidam tradiderunqlocus vocatus eft
Claios & 3 'tiju xSKAt)-&(r3a/, a fortiedo fcilicer.Hxc fabulose de loue didia funt
primu a poetis,qui vt potentiornm gratiam aucuparentur, nihil fibinon mentiri
licere arbitrati funt; Non eft illud credendum , quod corium, ac mare, & infe-
forum locos Ita diuiferintjfed magis rationi conuenit id , quod feribitur a Ladla
tlo in libro de falfa religione his vei bis j Ergo illud verum eft ,,qudd orbem ter--
fi ita partiti funt , vt orientis regio loui cederet , Plutoni pars occidentis obtin-
geret, at Neptuno maritima omnia cum infulis obuenerunt. Sic cum orientis
regio, vnde lux mortalibus exoritur , fuperior (it,occidentisinferlor,dicitur-
inferorum imperium habuifle Pluto, atcQrIi lupirer: qui cum ambitiofus effeta
liipra modum,g!orIamque &exiftimationem plurimam fibiapud homines c6-
paraie vellet, effecit vt magna cum reuerentia coleretur , quate illi Pudorem alV
leflorem addiditSophocles in Oedipode in Colono:
A>^i?'tydp ^mitruu^AKOfSgoiar
AiS'dil-T’ epya:f7rA<7l ' 4 *"
In omnibus re buslout fed afsidet
Pudbr,thronosque feruat.
Et quoniam nullatfle|>ottft vera in malos homines reuerentia, ac vix fimula-
ta quide[n,In eadem trag^dia Aequitatem quoqueilliafsldeiefacitidempoetae<-
H-^npKtp n TAAa/^ATof
aIm ffvjjt^pcy Cmif-
Vetuftaftloui allidet modo Aequitas.
Famaeftqudd Metim oceani fiham vxorem duxit lupirer ,vt icriptum reliquit
Aetfaenienfis Apollodotuslib.i.Bybliotbec|. Illa, vt aiunt,pharmacuni poftei.
‘ bibe»-
61 M Y f H O O G I AE
muitjquod tamen taCtinn tairantequam tinc^oatoruu».^ ft Titi
ono pelleretur, quibus auxiliaribus poftea aditerfus S.awrnum & Ti«.
Ses Mox cum decimo eius belli annoj Tellus viftoriamT<H»^“«nat3 efltt fi
in tartarum deieftos libi foclos afiumeret, isICampe-caflode^a il.os e «ncu-
Hs liberauit, atque ita iis adiuuantibos' viadria^dicrtw fuille ^itus.
Atttus ridiculam, ac mohftro fi mile eft illud, qubd-dicit iM^quod Jupiter Meum
Txorem, quam primam duxit, vt ait HefiodiB^ . '
, ' ^ -
. Vxorem primam Metim iibUapitit addit. _
j
Grauidam fiadam degluiiuit, vt fcrii^it I<»atinespiac6Hi^;l^^^bis xsn twww
TAvTwj rrom/iy ^ , jlsif itirrrrf ^eu7^^J^v W T<f a •toxwwSb»
<rcLf a,uT«f<tKru<r,«f qnam ^m graujdam.fe«l&t
quis alius Deorum n&rcereturexea,.impudeBS ac fatuus,.. Ex ep cibo m^ ipf*
Itroiter pro vxbre gMuidusfaftus PaHadehvarmatani ecap^.pepetj^quoa guif
dem mbhftrunf tantopere contra riaturte confuetudinem-fidum;, nelc.io quo,pa,
do ptfmum iwuis animis perferri potuit, n equeiuetit euM m^i^ romiui^
rifu explofum,quippe cum mendacia & res fupra cred uliratem 6^??»
veris & ptobabilibusplerunqueHSdem dettiahet-e. gqflea 1 hemm duxit, vt qni-
dam tradiderunt, ac'teAiam, qa3m cepit in regione, Onolp aplid fluuium Tbe-
* renum. Vxorem poHea-duxit luncm^m,quanifempert£nuit,, aeque vt primam
deglutiuit. Huius filix-dicuntur fuiffe Preces,. ficurait Ofphe.us m ArgonaiiUj
oi-fip ^TJpLit i.
'
, .
nie^lbv^nv^fKivpat/^.tTsu. ^
• non fine npnorc
Conuenit eile Preces louis alto e femine natas.
Hoc autem fidum-eft.quia Reges & pbttntiores homine magna femper rogan-
tium aliquid ftequentiacircumfiftit. Enimvetoita abipfanatura comparatum
eft vt animus hominum, ficuu funt res omnes hunianx,nunquam in eodem fta^
tu confiilere poisit: qui nifi honorificis ftudiis teneatur, ad oninia vitioru genera
maxime-fit propenfiis, quod etiam prjeftantioribus maxime conuemre necefle
efl. Nam ficati fertiiiftimus optimaru frugum ager, fi cultura hominum,& remi,
na vtilia de fint, eximiam fplnarum,& vrticarum, & inutilium iierbaruin^-.
tnam alit: neque 'nihil omnino poteft ptoducere:fic animum noltrum, vbi cella-;
tkt honefta virtutum exercitatio, tanto maiora vitia & fcelera aggrediuntur, qua-
tb rhaioribus virtutibus antea poterat exornari.Iupicerigitur,qui terrarum’, or-
be per imperatorias virtutes potitus fuerat, poft infignes populorum vidonastq
tus in libidines & in conuiuia vettitur:neque vlla fuit formofa muher, quam qui
dem viderit, a quaabftinneru,vt tefiatur Afwllonius Rhodius lib. 4 .Argonaut.
ovyeKiy cvKh-\>ifevivf^^iofhuiy<>t3.
^e^aa-9a/, xHcp jdf'-
Hia-iw'dSaya7o.v,nsSynril^iKMS/eiii.^ _ ^
Afpernata louis quod ledum fis cupientis.
Semper enim cura: eft illi fibi iungere Diuas^^
Foemineos ve cupit complexus, munera amoris. i
Neqiie fotori f«3e fanepepercit,.cuius concubitum cum palam petere non aude-,
retife in coculum vertit, (natura enim, videbaturillum ab eo illegitimo defide-
rio deterrere.) & in Corinthiorum agrum ad collem, qui ea dgMufa Coccyx vo
catus fuiqaduolauit.Nam illius nutu, vt fertur, maxima coeli tempe-ftas exortt
eft.quare luno In collem Thronacera tunc diaum confcendit.:.tum cucnlus^iP^
tremensfuper genibus eiusconfidit,cuiusilla.mifert?, ob frigora enim.iniurjai%
tremere
5«?
40
liber S e C V N D V S. . 63
tremere «;ft:nwbat/ub vefi!bustexit:qui p<5ftea lupker /afius illam vitlauit,
. vtaiiirt nonnulli, alii dicnnt non priusfororem compreftifle , q>^am promiferic
.matri fevxorem illam dudurum-quod &pollea fecit, vttelbtur,Paufaniasan
Corimhiacis. At verd quam gloriqfa fint iUa trophea,qu® ipfean^tmfe.cpnii 9 e
jmpiauirapud Homerum, Jib.^. Iliadis, videmus. Keqne omma. tamen gtsca
carmina hic fcribendaputaui, cum omnibus fintin proptu, fed fgqteqtiam ^i-
ais carminibus exprefsiiCc enim iUai.ndpiunt; r y ,
- • "
I upiter altitonans, hc elt.huic mdq locutus.
, . rH uciterumrediifle licet luno., ipfi . at amore .
-
lungamui-.Dea nulla vnquam vel ^iminamomt
- Corda mihi tantutn,quantum nunc yris amore,
iioncom Pirithoum peperitlxionis vxor,
^ '.NQnPanae.peperitquaimoxroiJuPe^feacIayum, ,
i Non Eutdpa,tolit pfsftantem quJB Rhadamanthum,
Et Minoa.nec aut Semeie,aut Alciiienai ferocem
/Altera cum genuit Alciden, altera Bacchum.
Nfc me.flaua Ceres,nec me Latona, nec ipfa
r' .Mouifti.tantum, quantum nunc yris amore.
^IcIdein‘'Deus cum Ledam Tyndari regis filiam vitiare c-onarefur, dichur In
«ysnum efleconuerfus,atque cum aquilam fe infequi feqiiret,dicitur prie tlmo-
-re deterritus vt fim ulabat confugiffe ai Ledam, vt filius, ipifett»' opep/otege—
-retur ,. atque ita illam decepiffe,ex quo,concubieuln letfa duo oua peperitjquTp
,pe qu*cum aueconcufauiflit: e quorutti altero getriini pulli natlftint Pollux &
,Heleoa,ex altero gemini item Caftor . & CJytemneftra : ad ciiius pratclarirei
memoriam dicitur cygniis inter aftra elFe collocatus , qui iuxta Ce^ei fiextra
apaoum couuoluitur, vt ait AratusSolenfisin Pfa*noraenisj '
Utoi yeip /ju yiATiLT^yjd aJoKot Ipvis.
Cum loue forinola,& cum coelo voluitur ales.
Et paulo poHj AvTdp oyBvPioasrTtTOjLujopin^tloixaf,
ovpwv «Vlrsplo» ipipSTor xctTstiff lei
- ; Hfcaks volucri hmilis tranquilla voianti
Dextra petit Cephei.
-<^qod etiam planiusexplicauit Euripides In Helena his carminibus:
W't Jihi
mipitof
xo
30
" Hi i'oKioyiwnir 'i^i^A^' d,!^ov,
Aiaiy[AeL<(iijyc^, fi auTK K^os. famaefteniin
Quod lupiter voiauit ad matrem meam
Ledan oloris alitis formaobfitus.
Fugaque fiiSa quod volucris nuntia
louis fit inftcuta, mox comprefsit hanc,
quid opiis pluribus ? Lucianus iure optimo iane in dialogo de Mercurio &
Sole louem exagitat vt adulteticrum autorem,cum ante illum Saturni tempore
magna eliet temperantiae & pudicitiae dignitas & exiftimatio, vt fignificauit lu-
wenalii in Satyra fex ta ira fcribc ns ;
' Credo pudicitiam Saturno rege.moratam
In teiiis, vifam que diu, cum frigida paroas
PlJS-
4 *
7». M Y T H O L O G 1 AE.
^ewV, mt’* !'«>•*» w
Olupiter mortalibus non cognite _
Quis fis. virumne mentis, an nccefcltas
Merito Igitur fingit Homerusllb. e- lUad. Martem *gre ferentem P^adls vim,
^araquepermnofamappellatem^nonfoluqulalegesimprobis&fwiotis tanquam
frsnu equis moleft® fint,fed etiam quia fati virtutem lapientia aliquando
diat. Idcirco fapletitirsimus poeta Ionem introducit non rejirehendentem qume
Palladem.quia Venerem ac Martem filios vulnetauent,fed Martem, quia nimis
fit infanusj quoniam lapientia refi^Itlibidini&furori&infl.uxu ac viaetisSc ftel
" i:arii.m facultate co tjcliatis motibus; atque-fiquid,m,alorum cuenit,»lm,d ex unprqr
dentiatotum fiteofum^,quiplartetaruna.3uftu abiefta tralmntnr ratt9.Pff
fx fiis; ^ ^
A/h ><t ?ro/^iss 'TJ At/ttiT*
MiwyeVorft^sf Kicesat^Tor otJ»eT/«XTdji
aiTW^*
itaruivWi:tiS'iyrd.f(HVivV£f\M»-
Affatur torue alpiciens ted lupiter illtim,^ ,, ,
*• Neiaftc5tua di&am.Ibi,quaE plena querelis.
„ iTu magis lauifus fuperlsc^leffibusvnus. ;
,, S unt pugnae, rlxaeque tibi, funt praelia grata, -
Indoroka eff materna tibi vis iMud tolerand*
I unonls, verbis ipfe hanc & numine placo.
Confiliis eius credo quoque te illa lubire.
Fueriint alii qui louem opinarentur effe corium; yt fenfit Cicero in fecundo de
Natura Deorum ex opinione antiquorum , qui dicebant Ione tonante aut ful-
gete, ideli coelo ; quem etiaoa omnipoteutem olympum vocarunt vt Vitg.lib.x.
’ Panditur interea domus omnipotentis Olympi
i®' Alii mundi animam louem efle crediderunt, quae per omnia humana corpori
effet diffufa, vt ait Aratusin principio aftronomicorum;
l'K^oftipx^lJ‘i^Sit,rovovS'ifrcn'a4)S'pifiaiJiS9. - • '
K f^mov- ^?cuSi ^tofTTAsat [*^d,yv^t
TI£s^cu^
Hgi Kifjtkvt!, AisV xej^i(^9a irirm-
Ao loue principium: mprtaics tempore niiUo
PriEtereamus eum. loca funt hoc plena viatum»
Sunt fora plena, fimul funt plens marmoris vnds,
Etportu^fit vbiquelouls nam copia cuique.
40 Atque Orpheus in quodam hymno ^ero fignificauit, qui vmuerfitatem hanc re
rum aIoue& produci & gubernari inquit,vtcx Hs carmunbus que funt ex ti':
Ilus hymno translata in latinam linguam apparet,. . ^
Iupiteroinnipotenseftprimus.8c virtmus idem,
lupitcr eft c 3 ,put,& medium; louisomnia munus,
lupiteteft fandamenbumij-acflellantis Olympi,
lupiter & mas eft, & nelciafcemina mortis.
Spiritus econCti$,vaKdi uis lupiter Ignis.
Ouidenim effepoteff idem masac foeii>ina,iinmorcaIis,nIG numdianlm*, qa«
habeat ia fe hec 'omnia producendifacult3t.eminaiaDeus omnino fex urnno»
liber S e C V ND V S. 7t
k»b«,rr diximus, cum fexu omni fit msgis perfcSus. Neque fpmtia quif-
piam ex his Detis eft , neque vis ignis, fed omnibus his fuperior & omnibus tm-
TCtans. Scriptum reliquit Paufanias in Arcadicis Cecropem illum , qui regnaoic
Athenis, qui & ipfe lupiter fuit appellatus , primum omnium mor™'“ Deum
louem cognomine Supremum vocafle , nihilque vitaptsditum ilii immolan-
dum duxiffe , fed liba tantum ^ttia , cum omnem crudelitatem i luis aitaribu*
repellere diuinam naturam artutraretur; cui nihil magis conuenir, quam cle-
mentia & beneficentia . Idcirco Deum fiue louem datorem- omniuitl bonorum,
hoc eft e<*W vocarunt antiqui, & patrem omnIufn,qsia viros bonos
multis beneliciisprofequeretur, at temeratios& fceleftos per calamitates & bo
orum iadurara ad meliorem vitx rationem aliquando reuocaret . Quod mfi
fiat, quo pa^ veru effe poteritid, quod fcriptu elt apud Sophocle in Trachinus?
e Traji ttVarTair uV ‘tto.tkp oKv
Ctleftis omnium parens clilupicer.
Quidam tam emcenfuetuntomneshafce virtutesplanetara louis illislargiri,quo-
rutffin ortu dominetur, quarum virtutum autorem fuifle louem recenfuimus
.
Quem tamen non 'hominum folum , fed etiam Deorum patrem apprflauit He-
fiodns in Theogonia; quia cum omnium rerum humanarum adtniniilrationem
exerceat, vt a munificentia pater, ita a fapientia in regenda vniuerlitate rerum,
Tocatos eft Rex, vt hffc carmina indicant Theognidi*;
evM yiip os SfUToa-i a^avatoi^iv dvo-xra
i^itjs)tfotiS'>is 9 nn(iissrA^ifAS't 7 fS'iwATAt.
Omnibus haud placuit baturni lupiter ille ,
Imperio fuperos qui regit, atque homines*
Haec igitur fummi Dei bonitas vbi in regendis fupetioribus confidetatur .lupi-
ter Olympius dicitur . vbi agit in elemen^ varia nomina fortica eft apud anti-
quos; vbi in fubterrane^ vires, lupiter infetnusaut Stygius dicitur, de quo
meminit VIr.lib 4. ^ .
Sacra loui StygIo,quae rite incoepta paraui-
£t Homerus lib.i. Iliadis
ItATA-^OVtOSjTiSfilsrAlli^Tip^liyUA.
lupiterinfernuSjfimul & Proferpinadiua-
Hanc triplicem Ibuis potefiatem.qudd in coelo lciHcer,in mati, & in tertis domi
aretur, fignificarunt antiqui cnm tertium oculum loui in fronte addidiffcnt,
cuiufmodifuifte fignum illud ligneu dicitur, ad quod capta Troia fama eft- Pna-
xnii cofugiftc, vt teftatur Agatharchides in Afiaticis, & Paufanias in Corinthiacis
^Age vero nunci quid fub harum fabularum figmento occuitauerint anti-
qui, inuefiigemus, rem.vt par eft, ab initio repetentes. Omnes antiqui fapiftes
in duas clafles fuerunt diftributi: atque horum alteri hunc mundum fempiter-;
aam efle exiftimabant,alteri aliquando habuiffe principium: atque hinc prasfia-
tifsima erant clarifsimornm hominum ingenia, hinc diuini homines, & diuini-
tus edo&i. Apud eos igitur, qui mundi originem de medio toIlunqnuHum haber
locum huiufce fabulae explicatio. Apud aliam claffem, alcifsifflam habebit figni-
ficarionem de rerum vniuerfarum origine. Saturnus enim, qui lautsfuit pater;
e Ccelo natus«ft,qui Saturnus genitales partes patri abfcidit. Eft fiquidem Satnf
nus tempus , vt fuo loco dicetur ,quod non,niG ex coeli creatione & orm, natum
eftjVt ait PlatcmisTimzu$:quipp>ecum anre coelum nullum eflet tempus. Hunc
aiunt partes genitales patri C5I0 afctdifle, quoniam vnum eft tempus, neque aliu
Saturno fimilem generare potuit , cum vnus fit , at non plures mundi . Neque
aliud eft quod Titan ita cum Saturno conuenerit, vt Saturnus filios omnes ne--
b 4 caret;
72 M Y T H O L O G I AE.
carc-t; nIS id quod fenfit Empedocles Agrigentinus amicitia & dirsidium efle
potetifsima Juo reru naturaliu principia. Neque vllidubiu eft,quin fubito atque
cctiu fuitab opifice Oeo creatu, & ab aliis corporibus inferioribus feiundutn, vr
putarunt fapieceSjttatIm nata fit lis & amiciti3,qu* intra illam informe materia
deiitefcere credebatur.Mox ab ecdens Deo procedere iam tempore,g) nulia aa-
te ruerar,creata funt elemecarg» illi fIgnificaront,qui loue fiue atbera, vniuerfaiu
fcilicet illam regione, quam igneam putauit Anaxagoras. ex tempore & opi Guj
terra natam effe,& lunonem aera,& Neptunu ac Glaucam aqua: elemeiu,& Plu
10 tonem fiiie Cererem terreftres Deo 5 ,vim terrf crediderunt. Nam hos a Saturno
, procreatos fuiffe, quid aliud eft,quatD primum ccelum a Deo fuiffe fafium>moj|
natum ex illo tempus,e quo nata funt Deo funnmo e nihilo faciete elemeta: qu|
cii Saturnus degluciuiffet,deinde coaduseft rurfuseuomere; per quod iignil^
tur mucuafecudum pattes.elemetorum generatio & corruptio. Lapis ab eodem
cjui primus editus eft per vomitum, fignificat compoircorum corpoi u ite genera
tione & intetitu,quaedigererenon potuit Saturnus,cBm elemetafint fempitetaat
neque vllo tempore aut vlla vi labefafiari poffunt, nifi cum opifici Deo euettert
al-quando placuerit. lupirer idcirco non voratus efi dSaturno, quia nullam via .
fentst iemporis,.nullamque iniuriam ztherea plaga lucida, & ab omni cotrupcio
zo ne immunis. Dicitur datus fuifieVefl^ educandus, quoniam cum animalia & pii.
tz ex terra procreetur, tum crebior elemetorum mutatio fit circa terram , circa
qiiain exiftunt vapores, a quibus putauitThales quod ztherea regio aleretut.IUa
autem regio c5 ob celeritatem motus harmoniam efficere putaretur a PythgorJ
cisjdiftus eft lupiter Inter cymbalorum tympanoruque ftrepitu fuiffe feruatus.
Hunc ab apibus Duttitum fuiffe memorant, quia finefexq matis &fa;minzfe
inuicem gignfit elementa, quibus, vti diceba, alitur regio zthetea. & i nympha
eadem decaufa. Aiunt nonnulli a capra fuiffe educatura, quia femper fublimia
pttat id animal : quam rtm tamen ad inferiorem humilioremque explicatlou^
non nulli traducant. Aiut enim louem aMeIiffa& Amalthea Regis Meliffei filia
bus caprino laiSe fuiffe educatum : atque cutn meliffa dida fit apis apud Grzcos
’ locum efle datum fabulz,qu6d apes ad [ouem Infantem aduolauerltit, eumque
- flutriuerint, & quod captz lac fuxerit . Qurcontra mundum non Dei fummi St
altifsljsi prouidtntia gubernati, fed fortuna, & ab atomis fortuito in vnuin co-
fiuentibui procreatum cenfuerunt,illiIoue,etheream regionem fcilicet,& vni»
ueifum denique orbem a Fortuna nutritum putaruntjcuiufmodi fuit l picutiSi
nonnullorum opinictiiiifiquidem. . .
Sunt, qui in foitunz iam cafibus omnia ponunt,.
Et milio credunt mundum tefiore moueri.
Cuiusimpurl hominis opinio tam eft nefaria,vt omnia humana diulnaquc itn*
fubuertat ac funditus deftruat, quo nihil minuseftno modo philofophicujed vel
* huroanu-Memorie p.^oditu.eft pr|iereaIoue Saturnii deregnodepuliffe,&in via
culaconicciffe, quia Saturnus extra natuia agit regionis pr^diSzrcuiusvim ft&e
rea regio obtudit. Huic partes genitales abfci^it lupiter,qa nullo tepore alius mu
dus generabitjCU hic cottetexvniuerfa materia. Atqui illud repugnare videtur,9i
fcriptu eft a nobis fu perius,^fub Saturno landifsimalegu maieftas vigueriqdc.
viszquitatisiSt quod ipfe vel naturz ipfius vincula, quibus homines in ter fe COB
iunguntur.taiD nefarie violauerit,cum filios fuos necaiier.At illad icireconuenit»
homines tuncfimplicesi non ad &turni exemplum viuere foiitos,qui vere & fi-
lios regno priuauit, & fratrem Tiranum, fed ad legum ab illo inftitutarii ratione.
Semper enim fuit is regnantia furor, vt cum vel hfius, vel frater, velconiun&us
in aliquam rufpicioaem inciderit, co. ruant e veftigio omnia narutje vincula,
neque
LIBER SECVND-VS. 73
13
zo-
ncqne t]ui<}quam magis periculofom eft aut minus conflans > quam regnJrium
amicitia. Hac accedebat quod homines in Imperio condituri feuerifsiaie cete-;
rorum illa vitia praecipue puniunt, quibus -pfi funt obnoxii,neqae comites fccie-
rum habere facile patiuntur, tunc igitur ob acerbitatem peenatum homines Cra-
plices, vtpote recennores,& natura perhumani facile a vitiis telrseriabatur; qiior
accidit vt omnia- pacatiferma, omnia tuta, omnia Aiauia efltnt morralibusiquod-
viuendi genus aurea stas,& inctedibilis ferarum Inirokifsi marum concordiadr-
fia eft. Inde vulgatum fuit flumina ladtis & neftaris plena defluxiffe , damas im -
punecHffl canibus lufiffe, feras crudelifsimas cum domeflicis animalibus ftabu-
lata fuiffetquqd nihil aliud fane fignificauit,qu3m viros bonos Ifgum patrocinio
foifle tutos a ficcariiscrudelifsimis. Nam cum caepiilent homines tab loue ptifli-
nam firopikitatem deponere, & impunitas propter adiutores louisdopatrem
-
de Regno depelleret,^ ata fuiffet fceleribus, omnis priftina libere viuedi heeotia
fbluta efttvia patefafia ad praedas impuris latronibus: oftia patuerunt adulteris^
.
licentia data ell ficcariisrnequ e homines iam Regis inftitDta,fed vir* iafciulam ;
ac temeritatem imitati fom.Nam cum lupirer patrem de Regno deiiciens pro»
p« pariicidium commifiiletjpatemamqne crudelitatem omnino fuperaflet, qui-
bus verbis eos coercere potuit, quos cum priuatis armis Iceierum fuorum focio$
Jiabuifltt ? aut quibus verbis illos poterat ad aquitatemreuocare, quorum ani-
meuad omnes iniurias incitaffe t? Inde fumptaeli fabqlai poetisqudd loue im*
pmte omnis amiquoru pigritia expulla in omnes volucres, & firaSjSc pifces
ab hominibus fauiiu.' Et harcfqirOt tatoperejtam mtrifleis laudibus, tata cii admi
ratione a poetis decantanda? Quod ab humanarum carnium efu homines abfter-
tnerit, id prope vnum prxqtarum eft inter omnia! quae de loue commeihoran»-
mtia«nora:qui cu ad efutn glandium illos ceinueftiffet, meruitlute optimo, vt
siocrcusconrecrarentur : atque in Dodone monte, qui ftequen-
tirstmis quercubus veftiebaturin Chaonia Molofforum regione, nobilefuit Cba
onu flue Dodonaei patris oraculum , quod vel ex malorum datmonum illuflone,
vel facerdotum fraudibus 3 petentibus fortes confulebaturjVbi columbae duae di- -
cebanrur darerefponla. Haec ea funt quae a J naturalium rerum principia, vires
que peruneban^ inter illa quae de loue ab antiquis {ctiptoribus metuoriaepto- 3 *
dita luntaquaeabhirtoiia originem Tumentia, ad philofophicam rationem mox
retorquentur. Nam (i quis ea,quf dlSa funt de loue, re&e perpendat , vnluerfa
prope naturalis philofophia" principia fub his occultari comperiet. ^Nuc quae
Ipectent ad humana vita inftitutionem, perquiramus, fingebatur in Creta eiu*
imago iine auribus , quia regibus non conueniat quafuis nugas audiie . Cum
tamen ad diligentiam adminiftrandi quatuor aures lacedamones Iniun^e-
rem, & aquilam attribuerint antiqui loui propter perfpcacitatem , qui
-
bbs ienfibus nunc plenque tamen principes non ad redam adminiftratio-
nem,jed ad auatmam & cumulandas opes, extorquendasque afubditis acer-
nir.e vtuntur, quibus & aquila ob rapacitatem merito tributa eft, & perfpicaci- 4 *
exploratores, ingtniofofque eonfultores imponendorum tributorum,
fuerit Saturni voracitati & crudelitati furreptu*.
qu.d aliud fignihcar, quim diuitiis nuiium locum efle tutu , acneque inter fuoi
quidem natura conHminfsiiBcs? quippe cu opulentia vndique fit infidiiscircum-
unia, neque vliuiii videre licet breuifsimo tempore diuitem faftum oul fit
^«m v,r bcnus.Aegaona igitur aduerfus loueretiam excita™^* ve
xtern.s & 3 contundis circumueniii demonttrarent Reges, vbi faesimoetan
> c atahierir. Nnilacft cnim vel fides, vel Deorum inimortftiam relwo, vbi
ximaruua diuMiajum fpkodor enituerit, vei vbi fuerint vires eximi* fquibu»
rebua
7 + M Y T H O L O G I AE.
rebus qulmaximeexcdlunt, vel Deosiplos folent parulfac«r«, ^>c ^
»aiiqui afeIdcrePuaorem & Aequitatem, cum
< 5 uiamaxima erga fapientem vh-um
lsnullaeflep<left.cum illis afsaeat lui uria &
«t eosquod lupiter M»t/h Gue confilium duxit vsorenv„ qu* prudenaa ett rebi»
di».ftiJ=bd,t.han=™ore»IupU«*giWco.,5..pu.g^';2;^
eft,quiav«faBoeinandifedera p«cipuam l«betin capite ex ea r^i^iaM o»
Mfc^fpaflas armata.quo tempore piuit auroin Rfaodtorum
emficatur inhibendum efleconfiliuin bonorum &perpendcnaum, vtinde naf«
ffiemirquam feqmturfeiicitas,&defenfK. tu
iSSTquam ftpientia ruetwinrebushumams.cum fapientem nemo&l,
vnt,«aminuenirepofsit.<^odIapit«cu,Brex
iSminumadDanaen^crifioneamaurunaddcendet.t.&^eam^^^
masbnHorumobamoresmulierumfuenttiiutatusjqBid alipdCgn^l^t qua«
attarkiat &laigidonlbitt omnia patete, nihiiquetuium «ee.xjuod ab
d“itIbusop^gnetur>Deindenrcea^e,eft.vtisq«iadabe^s.W^^^
accedit,c^elhumanatn‘vlm,vel Dei viodiaam,vel in&m^ unieat,vg^
Aus induat belluariL nam modo timidus fit, modo furibundus, vnde lUade ^
«us nauatacuuai^
^ ^ noteft reonere teeiam digni-
Ausinduatbelluaru-nammodotimiflus iit,moaoiuiwu»*^w», • _
ue adultero fepius funt excogitata. Nemo enirn poteft reonere
'latc & iliegUuna eode tepore perf^trare tquare fcitedidum «ft id ab illo poctaj,
,j4onbea§£pajiemunt,necin vna fede atorawtur,
M^ftas&Amor.
Ouo oaao aquaa ad loaem Ganymedem attulent.oon cqnueniunt inter te
^re&Mm cum fabulati fint poetae,qudd illa,;qux prima facrata efi loutob au^,
fniclum ad uolans rapuerit: inquiutex hiftoriograpfais ala cohortem fuifle, qu^
«Duilam* intigne haberet, alii maluerunt fuifle nauigium, quod aquilam in pror^
haberet, pida m, quod raptum Ganymedem ad loue detulerit; quf res vc amn^
locum d&it fabuls apud antiquos fcriptores. nulla eft enim £abuIa,quK ab hiftq
fuerant^ ouod lupiter homo mortalis. exaterit, at quod intet Deos reia ^
felSfuSSenn«Uumce«umofficium,quemadtn<>dumD.a^*^^^^^
SSum efl.fed modo huc. modo illuc p eruagatur,maUo magis mifer, qua*
DiEfflonesifli E,mpedoclei , qui nullibi pofluntconfittere.
: Impellit ,^ther naraqueeosin pontum ^ruttu , ,
Pontus fubhinc in continentemque protktu
Tellus eos rurfus agit foleminrapidunu
40 fiiK terra, modo in imcrcni,nioao «« it
Lionequid dici aut excogitari poteil mifwus? Sed louem tam
ac per omma vagantem relinquamus, & ad Saturnum orationem noflramco»-.
nertamus.
DeSatwi» Ctip. I X.
S Aturni qui parentes fuerint,non ita facie eft, quemadi^um
aenire-.quoniam plurimum antiqui fcriptores inter fe diffentumt Nosti^
maiorem fcriptqrum partem , com munioreti^ue fententiam « hu‘u& pa^
busdiiudicandis fcquerour .Elato Saturnum Oceani & Tethyt» fuflle
liber S e C V N D V S. 75
pfitin Tlnaa^ Ws verbis^ yvfS x^ov^ea-iv xnu^-axAdai^
i*, tmjafv Si ^opwj^ ly Kpixat , /*<* > iy~aa^i itsrd xiaVa)!' ex. Si ^ /*“»
'OvV Xfd.rt )y -Tit-^ef oiftve^ixp^y.TeiyTaf dSe\^o-Jiytx!s^iyotii tt-xTar-
baitafunt aCiceronein libro de Vniuerlicare iatinediSa j Sicigltnr vtabhts
eft tradicnm.horum Deorum ortus habeatur,atquedib«ur,kt OceanumSab»
claque Coeli fatu, "T errsqj coceptu generatos,edicosq;Ti»tiB®remus:£xhis Pbc?
cyn, Saturnum,& Opim: deinceps louem, acqueianooem, reliquos» qnos fra-
tres inter (k, agnatosque vfurpare atque appellarevidemu^ & eorum, vtvtamor
veteri verbdjyrofapiatit. non defueiut tamen qui EJoiuncum.etiam inter Saturni
filios connumerarint. AtHefiodusinoitu Deorumjcum Coeli vxoremTetram
fuifiececiniffethis earminibus; ^ ^
SiaivyefoCeuSetapj^^er xMtev^.y do/ST
:
ydi^rt xfflovpsatii iiip:)c.hux.rtK.
Druiaumque genus celebrant hz-earmirte Dmum
’3n’priinis, quos Terra tulit, Corlutnque fttpernum
.
Mox paulo inferius inter eorum filios Saturnum etiam commemorauit’, vtpa
tet ex his} Tovf ji [x,W oTKoTArofy^tero KpontdyKUXofxnTVt-
Editus eft lunipr poft hos Saturnus & ipfei
Et Orpheus hymno quodamrin Saturnum compofito ita inquit
:
Taln?tfiKd^[t!t.^Tiai!>dpAvoO d^phvTUf-^ ' ^ **i
Progenie? Terra: pariter Ccelique nitentis;
Patet ex his modcrCoeli, modo Oceani fififfe filium Saturnnm,& modoTerr*,
niodo Tethyoyfiue Salacia:, ne' jdure s commemorem : quaeres tam diuerfae rt
taotempore veto: finr, elfici non poteft. Cum adoleuiftet Sarutnus , audimflet
que ex matre qiiod CxtusCyclopas intartaru vinftosdeiecifletjid aegre ferev
ftjatreinflainmanteaduerfuspatrem Titanaspraecipnej&falcen Saturno fugge-
rente,infidias Coelo tetenditjVt ait Apollodorus Itb. primo, atque fratresetat»
ro eduxit.quibus etiam fociis vfus eft ih regno paterno occupando, quod accidit
anno trigefimo fecundo i]Kustegni,vt3it Eufebius in TheoLogia Ph^nicum. Illi
igitut comprehenfogeaitaies-partesSatornusamputauitjatqucafratribusfaci-
le impetratum eft vt.expulfe -patri in regnum ruccederet,.C^lquam non Coe'
Ium, (ed Saturnum pnmum omnium mortalium regnafie inibat illud carmea
Silbyllae Erythr£a:,quod kafe habet ; -
TipdTKofldeifJ^itsyey W drSfSr,
Primus murtalesinier Saturnus at olim
Regnanit,.
Hic fratres habuit , prfter CycIopas,>etIaiii Centimanos, OcStanum, Cfumj
Crium, Hyperione, lapetutn,'Titanfr: Sotores Rhcam,TethymiThen)im,PhcB
ben, Mnemofynen, Thiam, Dionem ^ vt.aic idem Apollodorus, quibus tamen
nonhiilli Gererent addiderant .Ex his Titanus &:Iapetus jdicuntur atiquapda-
communiconfilipcum Saturno r^nafle^qtiod patet^x ^.verfibusj , 44 »
- Xgi ^AsiKevtre x.psrif i iy7t'^£v, ttfTreTi^f ^
Vatns Texxit (pipi^ee. xgi ovpa,pov e^tKdKtajd».
Regnauic Titan,’ Satumusque, lapetusque t
Optima qu*LCceji dixere, S-pighora-Tesraf.
Deinde cum regnum vnum tres reges perferre nonpG®? videretur, a matre
Vefta, Ibrorlbusque OpeacCerereprecantibua, ii«p€trat»tBe&, vt folasSatur-.
nusimperarer,ea tamen conditigne, ne Saturnus a>aTesfilioceducaret,fiqQin}.
fcertntur.fatisque haberet quod ipfe regnaret : vtadquos iure ittreditario poft
legtRmtipeSabavpetueBiifit !£ ufit. Saturpiia C^ioafqrqfemin.: otaq^
moniuct
&•
7« M Y T H O L o G i AE.
BROBioai duxit^uroqueandifietfututu efle vt f,
Biares necare fiatu;t,q«o<i grauiter ferens Opts
louem peperit vcdiaumeli. Alii dicunt propure» 9«°^^ f«
«uUos mares educaturum, at non ex refponfo,>aturnum filios ®’
tanta fak& patrui crudditas io nepotes, & patns feritas *a filios cbfunofam tfr
enandi cupiLatem. NuHum fuit fcelus , nullum latrocintum , nullum par^^
Sium, a qL ifti, qui DH habiti funt, abhorruerint , mod o aliquam pr* fe tuUru
cormoditate . neque a Titanibus laniari foUtos Saturne filios «ibi^attiuo^
neque aSaturnocxfos, fed voratos abi^ocomplurea* vu fignificauit Hefied»
in Deorum ortu, vbiloquiturdeSatomoinhis; , - ? r . -
riev^SsTo^a^ jc#l
• eCVexaoi^rewifflTee^iW.waifl
•
jffx KpitripS^Trip iow A*iS Sct/A^e.
;
>7iJj oy^ ^o;ie w «y
liatJ eowV jMtTs-Tiye, a^agttt
Audiit ex Tetr« difto, Calique nitentis
Se fore vincendum a nato. ,fic fata, teuol uti- .r “
Quare obferuabat natos non fegniter; omnes
i' ^tque vorabat eos genitos. R.hea.at:Ipfa.<lolebaf#^ :
Atque Lucretius eadem d e caqfa«reptumIouenrinquir,\t paret in hisj
^ Ne Saturnus eum malis mandaret adeptus^
' Aetemumque daret matri fub peSore vulnus. /• a e
Vbifenliffent TItanes Saturni filios contra leges padiohesque. fuperius fa«« eS
educari, Saturnum ac Rheam comprehendunt, & in vincula coniiciunt, mur^
Acufiodmcircundant. Id cum per exploratores cognouiflet lupiter .colle»*
maena militum Gretenfiuro manu, vt diximus,cum dc loue loqueretnnr.arm*
inouiraduwfus Titanas,iIsque in fuganj verfis & profligatis liberatos pareate»
ia regnum reflituit, quod ita declarauitErphraea Sibylla.
^yiiuiS'' SKoOfAvT-iraivii •!r-cuS'its£oniK
K(tipcv,ov(e(meip^Kpi'vo?i-,fi}nifmivvof. ;
J4' S'iffto7ai Kpiysrrt ^m^twtvPor.
, ijt-.yeuif,y^iv^aaij!9KipCKA(^ey.
A-jiovirctvvoiKfMTtpoioKp^ipofo.^ ;
•
ygi^Vi-xiy^pp TOKtfioy [Aiya,p,nJ^iiuS‘oiiJi.ir.
A il vbi Saturni Titanue iemine natos
Deque Rhea fenfit i trahit hos in vincuja virofque.
• ebhdens fub terra vinclisque coercuit illos. '
. Hoc vbi fenferunt Saturni pignora fortis , '
Protinusexaifit trifie :& lacrymabile beBum. ; , .
'
Sitiimus in tegnu m per lofuem re ftitutus vt audiuit fe p« Ifum iri de 2io i fiu^'
*» infidias loui pararecoepit,quodfentiensluFtet vtdiaameftViUum in Tar-
tarum defecit confilio Promethei vfus,vt ait Aefchylus in Tragoedia Promethei
hiicarminib ^
X£o?fl&<»’X<tAV^«7M"TetA,a/>Sl'8)tpoW ,
V- . ..
' '
iVie confuletite Tartarum nunc mcoht
- r i; : Saturnus, vni cum filis fodalibus, "
- Auxiiiifque. ,
^vii^e Satiirowse carcf re elapfu* claffe m Italiam ad laautn . qoitnac ibt
L r'B ER $ ^ c V n\r s. : ^7
bat, veSu', comitcr3b!’!6hofputbri3lt!7r,^}'!fm & visendi ratiortem Jocmr,
&'cu!!:ufn agrorurr, vt aiunt ."Huic Panus pte accjpt^ drtcipsina iiJa feitur.din.i
'diu Tuiregni rEmuneraffe,& in pecuniis qus ex iflius ingemo primum funtim-
prelTf ) naiiim fuiffe ex altera paTeimpreflara, ex ahera bifrontem effigiem» qma
regnum fcilicet communi confilip lafii '&Saturnigubernaretur,quaiET«in<x
'preftitOuidiusHb. i.Paftorurnr ' ' t
Hae ego Saturnum memini rellure receptam ,
' ' *
' ' Caelitibus regpisnatn lauepalfus erat, t
' Xnde diu genti tnanfit Salurniariomtn , ' ; ' ’
DiftahiirLatium terra lateme Deo,
' Atbdtia poileriias puppim-figWaoit In«re, \‘ .
'-
Hofpfrisaduenrnm' tefiificata Dei. •
['Feftur.Ig'tu_r;Saturnusprititus'pe> id teinpHiiri Italia plantationes & in-fiaones
educationes omtiino arborum» & omnium fruftiferarum rerum ciriruram-tk»
cuifle, quare tanquatn humafiibris vir® repertor cum coniuge Rhea pro Deoeft
habitus. Abeoigitur edofiwi fuiffeiralositacednlt Vieg.lihioflauo:
Primus ab *thereo venit SaturnusOrympo, .
Armalouis fugiens, Stregnisexul adempris. - . ;
Is genus indocile ac difperfum montibus altis ^
^
' tompofuitjlegeseftietleditjLatinniquevocaci - 5 -;!
Maluit, His quorirarnlatuiflet tutus in oris. ; ^
ait Trlfmegiftus, tres omnino fapientesvIri florueruntTrffmegiftipempb
rej Caelus, Saturnus, Mercurius : quare etiam Charondas eartan legum qussdi
'derat Garthagitienfibus , autorem Sarumum commemorabat» vtait ' M»fiitss
Ficlnus.'Huiufce prifdentieac fapientiae, cuius confultor & antor fuirSatoto^
apud lanum R.egem, tanta fuitapud gentesitalas admiratio, taataqueomniuni
pax, & tranquillitas reru m propter 2Equitatem,.vt aurea tetas fub illo fuiffe dicatur
a poetis; ac neque tum folicitatum fuiffe mare, nec vUara fuiffe militiam , fed
omnia propter yberritham tertje fetacitatem omnibusfuifle communia, quod ita
decantauit Tibullus; jg
Qjiam bene Saturno viuebanl rege prius, quam
- TellusinTongaseft patefafta vias.
Nbndumcseriiieaspitiusconremplerat vndas. ;
Effufutri ventis pnebuerafque finum*
Nec vagusignotisrepetens coropendiaterrls
Prefferat externa nauita merce ratem. s;
Illo non 'validus fabiit iuga tempore taurus.
Non domito frenos ore- momordit equusi
Non domus vlla fores habuit, non fixnsin agris
Qui regeret certisfinibus arna lapis.
Ipfi' mella d abam quercus, yltroque ferebant
Obuia fecuris vbera ladis ones
.
N on acieSj non ira fuit» non bella, nec enfes
Immitti faeuus prefferat arte faber i
Verum hancianfiilsimarum legum, luffitijque reueremiamnon In libris nota-
tam, autincifam in are, (ed in animis hominum impreflam , Scconfuetudineci
uitatu inueteraram efle oportere credidit, vt teftatur Virg. quilita fcripfii lib.7.
neue ignorate Latinos
Saturni gentem haud vinclo, neclegibus^quam.
Sponte lua» veterfeque dei femore tenentem.. ; Nam
7* M Y T H O L O G I AF.
• “ 5 • 1« ..-ir f «tm "ioloiM * 2ut 2u icnptflfuro
Nam IS certe quidem qui ob at mn fponte fecit qus tefia^
S'tS“ureffe«;nop^
rls^aufugiffe, & in ccelum conuolaffe : qu* natur* fuu *qu.tas in »“
numinfta, quspaulatlmcrefcentibusfcnptislegibus ob hominum mahu^^
,o ammismortaliumdeletaeft:nonUlaeterriseuQfeutt,quffcnptaeftmtot^^
tisque iutifperitorumsodicibus, Nam quanto fimphci^es., erant homines t^
to iufliores erant natura: vbi legum volumina in ciuitaubus , quafi Alt g ellt
smentacompofitafunt, iUa fimplicitas paulatinxad xufticos homines »«;a eiuv
tatem recefsit , & ad horum teftamentorum ignaros > « mqmt poeta quo4
exrreroaper lUos
luftitia excedens terris veftigia fecit* , r * t us» •
Quidam femen fabulati funt leges non effe Aftrf* teftam entum .fed homiim
placita vel ad uerfus aequitate per potentia fubditis impoh ta,& qu^da propria a-
uitatuJInlHtuta ad propriiciuitatu & ferentiu ea excogitat^ qu*in varias eoam
fententiaspoffent diftorqueri; quibus infpeais mn aufa Gt Aftrasa teftamenffl
‘•condere, cum nullum prope inexpugnabile videretur fibi fecere polle tum ob
.muldtuJiBcmtet fepugoantiu legu: tum etiamneperliwsouerteret.carifsimow
facultates, quos erat h^edes fedura. Hanc hominum fimplicitatem Stinnocea
tiam immenfi bonorum cumuli fequebatur. nam tanta erat quies, tantafeijaav
eamabonorumotnniumcopia, vtmeritoifta fuauifsima carmina deula aetate
fcripferit Pherecrates in aftu metalla fodientibusinlcnptoj
wf^ovraS''lK^v iivevix^vpl^ivA- ^ ^
h‘:r£:T'!vdy<t^o7f ^ :
Jt5«'
S'td,'tdv^yi^d>'To>r SoAt/^-surTSr c/jpsoi'.
ifTth ev^i^tP
KmttfdvKATdirovhaifvyyK iw vtKpoK-
wafd.Tskyrora-f^oKffi^o^^lKix^'^'
*«tT*yi«rf4«t7 io/a-/ '7r«M'ToJ'rt.:rowi'
•
Pluto hmul pe rmilla erant ibi omnia ,
Bonisque prorfus plena eundis, nam caua
Plena & ferina, &iuris atrifluraina
Fhixere per loca arda murmurantia
Ob per leues panes calentes, qui cibus
FacHlime vel fpontefene curreret
In ora mortui viri coadus haud.
Lucanicae & tuceta bullientia
Loco oftreanim fpatfe erant per flumina .i
Pifcefque conditi natabant vndique i/
Suaui parati iure fimplici haud modo,
tum paulopoft.
wtfi
J*
liber SECVNDVS. 7 ^
irSpi ~i ^fjL e-riroyT aim^zKsv^ai r.sfTdiTtHf
\gsi ljL-jyivaiSllCd,vilJLavcus Ai'j(yiJLiysji-
reiii ^uiiX’ ir^piiAcLvTo Ta. rSiV
iS'ety Cirip £5 ol/iTaoV yrSfVKOTA.
Turdi volabant oraciicutn, quifaene
Conditi erant, cofllque mircj fuppljces
£di rogabant pulchra per papauera '
Myrtosque fufi: mala pendebant fuper
Caput decora maxime, nec arbore
Produfta,nullo vel retenta germine. .
-
Nam fine vlla folicitudine, curaque vinebant: fine laboribus, line calamitatibus:
neque corporis vigor vllaleneftute minuebatur. Vbl mortis tempus aduentaHet
fine aliqua difficultate , tanquam In fuauifsimum fomnum defluentes natur*
necefsitati conceiebaat, qu* omnia Saturno regnante contingere iellta dicun
tlir, vt teftatur Hefiodusi in operibus & diebus.
A*'ce 9£o; J'’ e^(BOvstxuJ'£i*3t/^oV ip^avref;
1:io(ytpiyei'TipTiToyay4^oi^vof,oCS‘fTi£^eiKov-
TnpcKlpTUo-.euH Jiprc^itf y^X^pe^ci/.oToi
lipT<iVTty^!t^if^iy.AILZviy.TOt}mvd’TAV^C0% -
Nam cum Saturnus calo regnabat . nabentet '
Viuebant homines nullas in pedore curas, ' - ,
Vt Dii felices . Nec vires cnrua fenedus
Inflexit: fimiles^tie-pedes fimilesquefuere
Vfque manus Illis. Ibant conuiuialitai
Vt ibmno domiti fatis ceffere benignis.
£t profedd nulla malot eft infenedute aut in mone confolatlo faplenti viro, nl
hil quod leuiorem. mortem efficiat, quam rede antead* yit* recordatio, & per
vmluerfum vitscurfum feruat* intergritatis memoria . Non enim illa eft vera -3®
confolatlo, qu* videtur infulGs noftr* tempeftatis fenibus , qui fe f quo animo
polle mori gloriantur, quia nullum voluptatum genus nefcierint, vel quia mul-
las videtint regiones, vel quia omnibus honoribus in patria fua perfundi fint:
quoniam nihil horum vel virurn bonum efficit, vel animum fapientiorem ac bea
tiorem , aut ad omnia difficilia conftantem. C^i csteris rebus nihil ad probita-
tem pertinentibus potiti funt,RulIisque voluptatibus pepercerunt, aut fundi funt
honoribusjilli in difficillimam omniu mortem Se curarum plenifsimam inci t:
quo tempore ob metum illarum p*narum,qu* viris nefariis poft mortem pro-
ponuntur apud inferos, mirum In modum dilcruclantur, cogunturque vniuerf*
anteadf vit* rationem percurrere. Hi fi nihil fandum laudabileque inueniant, 40
non in fomnum quidem fuauifsimum ,fed in maximas incidut mokftias & dif-
ficillim^ animi folicitudines : St quali tunc difctuciari incipieintes decedunt.
Inre Igitur Orpheus Eunomiam quafi bonam legem vt nomen fignificat, fiue
iuftitiam, tanquam omnis felicitatisautorem apud thronum IouiscoIlocauit,vti
lellatur Demofthenes orator his verbis In oratione in Ariftogitonem: TdvTATd
’Icid.‘JTdl% TAptS' 'vTOS.TYifj.ipov opcaP S'ty,cuA dyATaiTAy
a-Sii 'yrKH^o-jTtinAAijuiyoxK •yrdjoj; TOXut ygi . ygu'
tIu/' AyrApcuTirrov Si/.fn^ttyc riif dyJardTitf nidtyrtKrrdf KAToc^H^Af
TApdT ivTox/ TAiTA Tdlay dApa-Ttay ipcpdy-
omavS huiufm odi mores vbicognoueritis, hodierno die vobis rede iudicare c 6 -
uenit.
.S<S M Y T H O X o G I x\E-'
ra/et ifjTO/ajSaTovftEF /Jfaf eaiiTH ' •
0!/’pji(/oVa«p3£('f,j(<(tjt*0':rE/)<TStSTAK.itA.t/7!?0/* ;
Terra fibi par Itellatum C*lum alma creauiti .. - ;
Quod compleftarut lato velamine totam. ' ,
<^u3e mos cum Coelo nupfiflet,<oniun&aque fuiflet infignem frliorum multitu-
dinem illi procreauit,C*um fciUcet.Grium,Hyperioaein,IapetfiyThian, Rhe^
Themim, Mnemofynerij Ph*ben,Tethyin,Saturnuiii, Brontem, Steropem,Ar-
gem,Cottum,Briareum,Gyan,quoso&comnieraorauiE Hefiodustn Taegotiit
& Apollodorus Athenienfis i libto i.Bybliothec?, vt didum eft fuperiusi atque
,10 eadem terra poftea e Tartari cogteflu Typhoeum genuit, vt ait idemHefiodui.
In hunc excitatus Saturnus natu minor ex omnibus Cflifiliisj accepta adamat
na harpe a marre ob fratres vindospatrem cepit, ac ilh geniraliamembraprai'
cidit, e quorum fanguine Aledo , Tifiphone, & Megxra natae fuifle dicuntur.
Scriptum reliquitLadantiusinIibro.de falfa religione , C*l«m prjeftitiffe po-
tentia catteris mortalibus, atque cum reges antiquitus pro^iis colerentur,
inde accidi: vt Ccelus pro aethere cultus fit : & Saturnus ad extollendam ge
neris claritatem , quod gloriae fplendorisquegeneris defiderium omnibus mot
talibus in altifsimo fortunae gradu coaftitutis , maxime eft innatum , fe e eat-
lo. Deorum omnium fede & e terra natum elfe gloriabatur. Attamet^liqu^ ,
.io rede confideret , idem nobilitatis genus &ranis,& mufeis , & cfeteris animi
libus compluribus natura abunde largita left, quod ex aethere fiuecalorefir
derum , & ex terra per imhres multa huiufmodi femina concipiuntur &p«i^
'ducuntur, vt eli in iis carminibus : - .i
Tum pater omnipotens foecuttdis imbribus *ther - : ,d
Conlugis Ingremium lartae defeendit .& omnes •:-]
Magnus alit magno commiftus corpore foetus.
Neq; plura his fabulati funt antiqui de Coelo. ^Quod Atheris ac Diei fillusfut
tit , videtur nihil aliud fignificare, nifi naturae ordinem In csleitlbus corporibus
collocandis: quae puriora funt enim , cf teris fuperiora funt, & in fubiimiore locof
quare inebordinandis i s corporibus cuma exteris fecefsiffet, didus eft natus
ex Aethere & Die ob inferiorum fiderum lumen, alii e terra natum dicunt, qui
mundum ab opifice Deo fabrefaduro putarunt ex.informi naateria-Verunta*
men idemcxlum pars eft xtheris, atque coelu aether fuit appellatus, vt teftatiic
'carmen illud Pacuuii apud Ciceronem in fecundo libro de natura Deorum:-.!
Hoc, quod memoro, noftricoelum,Graii perhibent aethera, r
BIc Orpheus in fiymuis nihil aliud elfe exium exiftimat, nifi liuncethera, qia
conftat ex altifiimisiliis ignibus, vt patet ex hoc : * , ;
TAyye:>srcip,K'>i^fjt.cvi/ipx cuevdrHpsf. t .
Omniparens Coelum, pats&landi&ima mundi .
‘
Perpetua. ;
Vocatum eft ccelum , quia concauum. fit , quod fignificat apud Grxcofc
Quod autem exedus fuerit aSaturnofilio , in neminem adhuc incidi , qui fatis
probabilem caufem attulerit, nam ridicula eft illa,quam affert Cicero in fecun-
do de natura Deorum hocpado : Nam vetus hxc opinio Graeciam oppleuit,
c^lum exedum a Saturno filio, vinftum Saturnum ipfum a fiKo looe : PhyTici
ratio non inelegans inclufa eft in impias fabulas: Cceleftem enim altifsimaJB
aethereamque naturam : ideft ignea, qux per fe omnia gigneret vacare, volue*
runr ea parte corporis, quxeoniundione alterius egeret ad procreandum; Hoc
fiita fir, cur aliquo tempore easpartes habueritxcher declarandum fuitrautli ,
Saturnus pro tempore intelligatur j quod Saturetur annis , cum dicantur omai*
erem*
LIBER S E CV N D V ?. 87
c tempore nafcl, & rurfusab eodem labefaAari, cur idem fuitexeftusalouefi-
Ho? tiunquid nihil aliud ab eunucho tempore nafcecur ? Aut nulla igitur vera
eft,& qu* fernari pofsit harum terum interpretario : aur haec ad mundi procrea
tionem, vti dicebam, refpicit: qusc partini ab hiftoriis, partim ab impofitoruni
nominum natura fumplit originem . Exe3us fuit igitur Coelus, vt ego qui-
dem fentio» quia vnus fit; SEther,'v«ramque coelum, neque vllum tempus pa-
tietur pofle alium fthera aut aliud celum procreari > cum ex vniuetfa confiet
materia. Nam cura vnus fit mundus , at non plures, cum neque tfle pofsint,
merho dicunt coelum exe&um a filio , quia fibi fimile quidpiam tempus non
finet procreari. Vnura eft igitur cf Ium, &vnnm tempus, quod nafcitur exii- ij
Ilus motu : ambo exedi, quia non plures effe pofsint : vnde haufta fuit peripate
ticorum difciplina. Cfli tes gefiae null^ad nofirae xtatis memoriam peruene-
runt, quare facile adducor vt putem ob prudentiam 'probitatemque hominis
ptincipatum ad ipfumfuifie delatum . vnum de illo apmd vario^ fcriptoies Inue
Ilio multorum teftimonio comprobatum , quod mortuus eft in Oeeania (nam
Creta ,vt opinor ita vocabatur.) in oppidoque Aulariafoit fepultus vt ait La-
dantius. Nec me pta:terit nonnullos iuifie j qui coelum intellexerint animam
elle fupremi & ftellati cocK. quam modo Deum , modo Deiipfius facundita-
tem putarunt. Atque cum louem beneficam voluntatem Deionuiibus proui-
dentem exifiimarent,aiebanteum execuifreSaturnum,hocefi'ad Dei mentem
eetuenire : mox Saturnus exeeat Ccelum,quia mens ipfa plurima extorquet a -
fei opiiml farcunditate, a quo, eaquz proueniunt, non integra & perfeda
funt, vt in Deo ;fed a loue ligata &anguftioribus natura: limitibus accipietis -
vitio coafdata. Qux ad motesattinet, fimilia prope funt atque in Satutno.nunc
de luBoae dicatur
.
Pe I;<ss»e. Ca(. IIII.
C Vm de Saturno verba faceremus fuperius , inter exteros Saturni filios I uno .
nem etiam commemorauimus : nam duas tantum foeminas e Saturno na- ’
tasfuifie accepimus, Glaucam fcUicet Sclunonem. Erat idfcedus Saturno cum
Titanis, vtdidum eft, vt mares omnes, fiqui nafcerentor e Saturno interfice»
let, at filias vt imperio minime aptum genus, pro arbitrio ac voto educate li-
cebat. Cum eodem partu lupiter & luno nati fuiflent : lupiter,vt diximus,
clam per CorybantesinCretam deportatur , at luno, vt qua: fola eodem par-
tu nata fit Saturno oblata, quod facile creditum fuit. At enim de loco vfai nata
fuit luno ambigitur, quod ab aliis feriptoribus in alio loco nata efie dicatur. Stra 4®
bo libro nono feriptum reliquit lunonera Argis natam effe, quod videtur figni-
ficaile Homerus lib. 4 . Iliadis hoc verfu
:
lunoque Argiua, atque Alalcomenia Mlnerua
.
Quam tamen Samiam lanonem eflefcribit Paufanias in Achaicis, cum Samii
luaonem apud fe natam efie dixerint apud Imbrafilin fiuuium fub quadam vi-
tice . Atqui vt eadem in vtroqtie loco nata fit,fieri non poteft : communior ta-
tnen fententia eft quod in Samo fitedlta,cui fententix &, Apollonius accedit,
Vtfcripfit in primo Argonauticorum his verbis.
Afthk imbrafix lunonis fede relldla> P 4 Far-
4
88 MYTHOLOGI AE.
Paathenis prsftans Ancxus,
Nam cum Samus Melantheus & Anihemufa antea vocaretur, diSa fuit poftej
Parthenia, quialuno virgo in ilia fit educata jvtferipfit Callimaclius inlib.
XTtVscai' viaavY^ 'roAiav KjUiTovo/z^tar- boc eft de codicis & haoitatis infulis,
&ciuitatibus,& deiUarnm nominibus; quam rem explicauic etia Apollonii Rho
dii enarrator. Huius nutrices dicuntur fuifie Eubaa,& Porfymna,& Acr^a Afie
rionisfluuii fillte-, vtmemorisE prodidit Paufaniasin Corinthiacis. Atque Oleij
poetam perantiquum carmina quadam in honorem I unonis conapofuiffe acce-
pimus,in quibus (criptum eratjiunonem ab Horis fuifleeducatam.Idem Paufa-
lo niasin Arcadicislunonem aTemeno educatam fcribitj cuius etia nutrices fuiflo
Oceanicides inquit Quid. lib.i.Metaroorplu
At vosjfi 1-jEfetangic contemptus alumnata
Gurgire Cfruleo/eptem prohiberettiones. o
Nec defuerunt qui ab Oceano & a Tethye nutritam fuilTe dixerint, quorum fea
ttnciam,fecutus eft Homer.lib. Iliadis, vbiinquit : - r
ityjydp. o4-o/uii'»TO?<.’J^op^ovTHpit-'Tttycuilf- - ‘
aXiaj/OVTiSiapyfU^tVi^yHTipltTtlSLui- ' '
Oceanum vilura peto namque vkima terrae, ' v:
ao Vnde genus fuperis, vna.Tetfaymque patentem. i ;
Qui me aluere fuisdomibusfeliciter olim. •• r
Habitault igitur luno in Samo infula donec virgo fuit, cuiufce rei argumentiH»
fuifie inquiunt, quod anniuerfaia facrificiaibi fieri fblebatdir nubentis Deaed»
rem,vtfcripfir Lafiantius. Quo autem pafiolours fratris fafia 3t coniux ca ad
nubilem aetatem adoleuiffet,ita fabulofe narratum eft a' nonnullis. Dicunt Ibue
potiunds fororisdefidetio arfiUe, quam cum acaeteris Deabus feiunftam vidiP-
feqcuperetqueex eiusconfpefiu euanelcere & occultari, fefe mutauit in cucu»
lum,& in montem, qui Thronax antea, poftea Coccyx abipfocuculo diSus fuit,
conuolauir. lupiter igitur eo ipfo die magnam ttmpeftatem excicauit, ad quera
jo montem.Iunocum fola efiet,accefsit,ibiqueconfedit, vbl lunouis additae p<>%
flcalacellum ereSum fuit. Curo.tremensigiturac frigens cuculus ad lunonj
genua aduolafiet, ea illius mifetta auicutae vellem continuo circunieeit. At In*
piter refitmpta prima figura tem habere cum illa tenta.uic , quae matrem verita»
ybife vxoiemduiSurum lupiter promififlet&iurafs€t,aflenfit, quare apud Atr
giuc$,qul maximo eam habent in honore, in lunonis templo, eius ftacuafedej
in throno cum fceptro,& cuculo fuper fceptroereda fuit, vt ait Dorotheusinli
bro fecundoMetamotphofeon. Lucianus autem in mortuorum dialogis fcrir
ptumreliquitex inflituto Perfarum & Abytiorum id fecilseIouem,qnibus.Di«l
fii.t vel fatiguineconiunflas vxores ducere. Pollea luno nuptiis pra;fe^aiuit j
atque cum lunoniafite nuptias facrificaretur, fel vidimarum p.ofl altare a btide
batur. H*c filios Martem Argen.Ilithyaro,’& Heben dicitur hsbuifse, vt teftatnr
Paufaniasiu Cotinihiads. Atque Lucianus iniifdem dialogis lunonem feribit
citra vlluro congrefsum maiisefubuenraneoconceptu grauidam Vulcanum p«*
pcrifse, fabulatr funt praterea fontem fuifseapud Argiuos, cui Canatfao nomen
fuii iaqt;o proditum eft lunonem.vbi quotannis fe kuerIc,denuo virginem fie*
ti.qui fermo manault ab arcanis initiorum & royfletiorum,qutefoleni ritu apud
illos fiebant,vtait Lyfimachus Alexandrinus lib.ij. rerum T.hebanaru,& Paut
in Corinthiacis, fabulaatutiunone aliquado iratam louiia Eubaam receisifse,
quam cum lupiter placare nullo pado potu -Iset ad CithtEronem adiitPlatseeo-
liumtegemcailidiisimutn tunc omnium mortalium, eius monitulupiter fimu*
lacruH»
L I B:E R SEC VNDyS. 89
achrue Heno fabricaort-.qOod v^amentisegregie indutum P-uSro impofu.r,
famairque edidit fe Pl 3 t«ai- 4 fe{»filiatr. efle du 6 i.’ruiB.K; mteOiges Icnp ze-r
loty pia capta ad plauftrum irruit, veftes difcidir. fraudeus csgnouit, quare rid^s
facile cum' loue in gratia» rediit,vtfcripfttOototlieBs iu;w-f-- uarra.;onum U-
bulo&ruir. Hac eadem mattimomomm prales^ antiquis aiceoatar, vt .eni.c
Virg.lib. 4 . Aeneidos; - '
’ . . .
’
-
lunoni ante omnes, cui vincla uigalkcurs.: -j-
OpjEidcirco quod prateflct matrimoniis pronubafuitappell^^taitidepoetaj
^ ' Dant fignum prima & tellus, & pronubiluno,:
& Oirid; in Phyllidis epift. :." - . .3
lunoHtmque,:TlK)riSq.u3epri3tfidetalffla.mafitis.:', : v-iv ;
Ferunt rimonem lacHercdii-infanti prasbuiflevquo i^drtslilit.em affeque-
retari ciim Hlum idcirco -Pallas adtiUamiattuliflet, quod »Huit; fiyfbphro^
iriWverlu; . ~r 'k t:.; ;
ptPV))^ow-a/oKf;<Mt?»l'euTOA.of fectc. .. ’ ; - :
Gratumque cultori Tropfae vber Dete.
Nam fabulantur louem aliquando dormientis lunoois vatibus Herculem in-
fantem admoui&e, quo ab excitata teiedo p^ ladis cjusincosluro cecidit , via
inde vocatum lafteim-lecit. at quodoeddltin terramrs^fecit candida hlia ,cum
prius efsentcfbcla?Hi£'Dea tria- loca praecipue dickarhabmfseiin quibus cole-
batur fumma religiono.^qu^iplafeigratifsiflpaefse taemotapi^ud Homerum
lib.q.lliad. ‘ '-^ 3 , V ' - !
• - ^/Aratra/ aM3^AB6f, , -n ; ; =
A^p^-ocs, aztkpTirrSj^sppoit^oet/zuxHru. 'i,:
At luno contra ficeft:exorfa vicitsiro-. . i
Sunt mihi tres vrbes diledbtiSparta, Mycenr
Atque-Argos, quaefacra ferunt mihi tempore iuiom ni.
Inimuero qum multis -atiis fn- locis magnarellgioneiluno colebatur, tum apud
EleoSjVt ait Paufanias'in Elitfcis,quinto quoque anno matrona, fexdecim ludos j»
Inftituebant, qui lunqnia vocabaniUr,atque virginibus pro State in cla&es diui-
fis certamen curfus pfc^nebatur. Currebant primae impnberespuell*,mox gra
dioresriatu.poftreminatu maximae, quf ad Olympkacettamina etiam acce-
debam, ftd i js minora ftadia proponebantur. Hypercherlslunonis praeterea de-
lubrum extruQum fuit apud Lacacdemonios,quo tempore Eurptas agrum Laco
iticum late diluit ex oraculi refponfo. Hanclunonem Venerem etiam nomina-
bam,cui vota fatere matrona: pro filiarum nuptiis>vtpotepronub:E De*,confue
utrum. Cokbatur etiam Lacinialuno cognomento iit agto Crotoniate , ficuti
teftatur Dionyfiusinhbellod.e;^toorbisin hiscarminibusi
/AtefTcii ??i>A.«6p3v xpoTiures:
eep’ aisdfov
t^t^Key^a/Tujtj Ka.xttuiSoi
Exiguavrbs -colitur valde ineunda Crotonis;
Aefari vbi ad primas herbofi fluminis vnd as.
Alta I aciniadislunonis templa videntur.
Hanc Deam cum corlicolarum reginam putarent cum fceptro & diademate fin-
gere mos fj t antiquorum fama eftiunonein infenfatn maxime omnium mor-
talium Herculi fuifst ,qt- 6 d £ pellice 'Alcmena natus fulfset, propter quam &
vniuerfumThebanorum^genusodio faabebat^quarefuiietiaaiab ipfo Hercule
vulnerata, vtteilatur Homer.inlib.j.lliad.
4«
hic vbi ab Illk
99 M Y T H O L O. G 1 AE.
* ' •TKiii'''vpiio7tfi!vKpAripic<)rtutd{^‘7(vaf« ; : : p
0i^KtlKH. _ ’ ,
i
; , . ,
Pafia fuit luno cum fillai Amphitsyofli»: it-
’ ' - -Dexttum vTjw fen-opercafsttfortetrifiilcOv' ^ .,ii‘
’
Veruntamen cum infinitas prope difficultates , multaque pencula iIU j>rop^
fuiffet 5 effecit vt immortalis eiiis gloria apud homiuc? vigeret . neqi^ yUut.
prope fuitjquin pcr luneais-odium glotiofus inter mortales eua^nt &
ftris, quando gloria omnis & rerum gereiidaram ptasftantia, non mu in ardi»
*k & difficili loco fit conftituta . Neque vllafult omnium Pearum qu* «»^ts geU
licum multitudine mfeftata foerit. idtitco Nuina.apud ^pmanos lege lancimt
nequa pfeliex InnrSnis templumingrederetur hiavefbisfc^ell?*
tangito : , fi tangat luiioni agnum -fceminam crinibus dimu«s c*dito^
cum Dii csteri territi ob metum Gigantum in Aegyptum auf^ere»t,,ac
alii aliam formam fumpfiffent, hi vaccam fetsoBHe'tti^.v^ eft apud vJuid.Ub.ji
mutationum j . t.
'
Huc-quoque terrigenam venlffeTyjphoe^natra^ ..
i Er fe mentitis fuptros celaffe figuris.
r ; . . -Duxque gregis dixit fitlujttter, ynjloreftiruis ^i ; - ^ -i
. ci.'.De-liasiincbruoeft,prolesSea«lejacapr<^;-,, i -.if
Felle foror Phasbi,niuea Saturnia vacca.
^
Pilee VeiimlatuitiiBylleniusibid^met., ? ^ ^ ^
Credita fuit effe diuitiamm Deaab antiquis, quod etiam fenfir OuidiUSa Vt es
in Epiftola vincendi cura eftj ingentibus ardent, .
Itidiciuni donis fqllicitare meum^.
- • 'Regna Joaisconiux,virtutem.filia:Iadat^ i,
' - ipfopoieBsdubito,'fMtisa«.effevelm^^..:
Hiric De* candida vacta lirari moifuit, vtteftatur VHg.lip.^Aeneid, . ,1:^
Ipfatenens dextra pateram piucnerrima Uido . :
Candentisvacc* media inter cornua fuMit. , : _
Fuitanfer auls cdnfecratalunoni Stlnacho flumini exi&roata, quia il|^,aa|.t,
Ibal facillime fentiat omnem vel minimam aeris motum. Fama e^qu^ Fup».
Sr hanc Deam aliquando alte fufpenderit, pedibusque illius duas incudes appe-;
derit, atque aureum vinculum iniecent manibus . Tum vero cum luno pende-,
ret in *there Diicsterigrauiter ferebant, neque foluere tamen potuerunt, vt te;
ftaturHomerusinlfo.6.1fedis^«'^™“t5,
iT>wt ;
h-vatur WX WT9. trrtf «t£*TsV 0
ffp^cti-AiV 'lituyrhiaK ^»Ao«. _
An fubit vt te fufpend i, pedibusque ligaui.
Incudes binas, manibosquevtviDcnlaieci , ,n
Auteajfirma?^!» fBblimisab*thMe attpfa ; 3
' pendebas, grauitetfupeti dohierejfed vUus _ '^i
Soluere noti poterat, cepi quemennque propinquum
r. : : 1.:,., - .
3to
#9
De coelo lecL Xfiud
L I B E R S EC V ND V S. 9i
^flud Ipfum ficnincauic aurea Homeri cathena, c cua pee.deba«r Diromnes !a-
uem de cctio detraJiereconantesjquorum tamen conatus fuit irritus, tc ait Ho-
Bie. initb. Iliad.9. ^
gf^77?ey3e Sssi, -riTturt ^kajycui
o%lKa,r\f^cuT^'^ avfxao^f'TiS^i-^vS'i^
^Ytj uVctTsr o-jS’’ ei ijidKA TOtt^a, xst/xJiTS
‘Atirea fit vobisrfirperiiurpenia cathena ;
De coeto, haftc trahite 6 - Diui, citasque Dearum.
Sed non detrahere e ccelo) neque vincererfummunt
’Vt!a-Iouem poterit vis. labor omnis inanis.
|>erhuiufmodi-ff£tas amfeages rerum naturalium feriem declararunt poets. nGc
faetiatn & prasceptaj nuric naturaliu vires & principia, nunc vitas humans refie
itiftithendje rationem’ fub histabuiarum arcanis integumentis occultarunt, qu^
Bon poterant niiiidVdpientihus, auc quibus fepientes explicaffetK, intelhgt. QBi4
autem luno fufpenfa ita fignificer, & curiouem de celoDii omnp detrahereno
poffentjSeclarabiiur pauloinferius.-Attriboeruht antiqui nfmpaas quatuorde-
cimlunoni) qus illius fetuitio femper a&ifterent,vtait Vlrg-Iib- 1 .
Sunt mihi bis feptem prsflanti corpore nyrophx.
Quarum omnium maxime I tidri L,fe ruitip v te ^tur^ Huic Oex facer erat pauo, iQ
quia propter illam csfus fuit' Argiis a Mercurio, & in illam auem mutatus, vt
ait Thtiidorus in libro Metamorphofeon , vbi Io cuftodiret mandato lunonis^
Illius currum idcirco finxeciiac antiqui a pauoaibus trahi, vtindicauit Quid*
Kb. £. Mutationum : . x
• habili Saturnia cntru
Ingreditur liquidum pauonibus aethera plfiis.
Idcirco AdrIanusRomanorum Imperatoria eoiunonisteplo, quod fuit in pla-
niore Eubea: parte litum, intercacteramemoratu dlgpa.qua: vifebantur, pauo-
nem ex auro & lucidis preclofifsimifque lapillis dicauit cu aurea corona & pur-
purea palla, vb! erant cslattE Herculis Sc-Hebes nuptj* argenteae, vtait Alcetas 5 ^
in lib.i.depofitoru in Delphis. & Panianias in Corinthiacis. Multa & huic Dea:
tributa fueruntcognomina; vel a locisdn quibus colebatur ,_vel ab illis qui tem-
pla dicauerant, vel ab euentu rerum, vel a csteris rebus huiufmodi. & ab offi—
tio Lucina,&Bellona,&aloco Argiua, & Samia. Sic quia Hercules illi captam
madlafier, vocata eft Aegophaga, cui apud Lacedaemonios hoc nomine mos fuit
capram immolare. Sic Populonea,Lacinia, Hoplifmia, Bunea, Acrma, Hyper-
chsria, Vnxiaj MonetajCalendaris, Februa, Fluonia, Domiduca, Cynthia , In»
ferduca,Socigetta, 8 £alia complurahts fimilia. , .
%Hrc illa funr, quas de lunone fabulose abantiquisfunt ttadita . Nunc quid
fab his fabuliscontmeretur, explicemus. CurlimoSaturni fuerit filia, diSum
fuit cum de generatione elementorum fuperius de loue verba facientes lo-
queremur. Hasc elementum aeris eiie putabatur , vt ia hymno inlui
fccit Orpheus his carminibus.
Aeriam oftentans faciem luno alma, finu qu*
Cyaneo refides, ptatbens mortalibusauras
Magna louis coniux faciles, ventosque falubres.
Qus apud Virgiliutn etiam libro quarto lie facultatem habete conatandotofli
>Btbrium
MYTHOLOGIAE.
ltnbnum& grandinum inquit hoc pafto'; • • u
Hisego nigrantem commifia grandine nimbum
Defuper infundam> & tonitru corium omne .ciebo, ^
Vbl enim Tupiterlunonls amore incaluit, eamquecomple&itur,onnnjum pul-
lulant herbarum fruftuumqne genera: aer enim nifi fuperiorum c^porumca*
lore commoueacur, generare omnino non petifi,quod iignincauit Hotnerusia
libro?. Iliad. - », » - ,
ySaV S'lcl IpViV
jo Sic ait; vxorem amplexus Saturnius hinc elt.
Sub quibus alma parit tellus cum gramine nores_.
Et quoniam aer non folum eft per quem fpiramus, per quem vjuimus,pet qwi|
videmus, fed etiam qui nobis occultam vim naturalem in fanguinem p^xbea^
vt vel formidemus peticula, vel eafortiterfubeamuSj idcirco lunonem imom
& Audentiae poteftatera habere crediderunt antiqui , yt Orpheus teitatutm
Argonauticis; ^ -
fe.AS'' 'ivi ?pe« ^Hxe Se* Aei/XfflA.t w npH‘ i
Teiroremhismenti iniecit Saturnialuno*. \ :i
Fertur in Samo infula nata & educata fuiffe, quoniam falubemmus ibi eft aer,
^ H*c habuifle Horas nutrices dicitur, quia Ita fibi.vicifsim fuccedunt elemen^ ^
vtafsidue& lingulis horis corrumpantur fecundum part«ac gignatur,.qttqd ni$ !
contingeret, periret omninoaerisekmentam,cumtam facilis litiaerad pmng
mutatione . educata fuit, T uno etiam. ab Oceano & Tethye j vd, a filiabp^ fluaa
AfterlonisjVel a nymphis Oceaninis, quoniam aer ex aquis prscipue rarioribi»
faflis gignitur; quemadmodum e denlioribus terra . H*c ideo « loue _peper«
Vulcanum,quia ignem calefaiaus aer procreat vtfngidior & denlior aqua; quod
iM exprefsit Lucretius in lib. I
.
Et primum faciunt ignem fe vertere inauras ^ ,
Aetheris; hinc imbrem gigni, terramque creari -j
.
Ex imbri, rurfusque a terra eunda reuerti. 1
j* Humorem primum, mox aeta,'deindccalorenv. ^ ^ .j
Hxc eadem filios habuit Heben & Martem, tum quia temperies, aeris caufa eft ..
abundanti* & vbertatis rerum omnium; tum etiam qma affeausquodammo^
doaer diuinitus bellorum & difeordise femina imprimit in animis mortahum;
eandemqueljetiti* & pubertatis Deam putarunt, quod ea omnia beneaaeCtUf
aer agat, inde dicitur. ^ ^ ^ *
Adfitl*titi* Bacchus daturj& bona luno.
Keque placet Ze2* fententia,qui Martem & Heben e lunone natos patauitj^d
frequentia bella jipter falubria.loca oriantur inter hoies. Hinc Pronuba,hinc c»
iuoiis prefefta putabatur,quod aeris benignitas omnia in lucem euocet, quare d
ij® inre creditaeft diuitiarii Dea. Hsec loti» coniux, quia in ipfum aera calor atth^
reus agit,& quia furomapars aeris propius accedit ad «tteeam puntatem,v^
Cice.in fecundo de natura Deorum, aer autem , vt Stoici difputant , mteneojil
inter mare & coelum lunonis nomini confecratur,qu* eft foror & coniux lou^
quod & fimilitudo eft «thttis, & cum ea furomaconiundio. Effeminarunt an»
eum,IunDnique attribuerunt,jgn6d nihil eft eo mollius. Qbeam mollitiem d
Dii in Aegyptum propter Gigantum metum fugientes varias formas lumpnl*
fent, in vaccam mutata dicitur, & a cucullo molli auicula decepta . Hzc ligati
fuiffe a loue dicitur, quia aer fit inferior vi naturali cum fuperiore corpore, cp^
iandus-vtait PlatoittTimio. Incudesfuntaqua &terra,quat videntur^ ipl*
4
L I B E R S e:c V ND V S.
aere pendere; <; uni aerfuperhisomnibHsfupemate: rrreqne Dii otnneS ptjffent
ipfam IuBoreni'abKS‘ 1 ^.rifu!is^berarej qma tanta efi Deipotentia:^tantuaigae
artificium in his tnn.ft9iMs TOrpoTibnsconitti^endis,'iftnti!Ja vfe -v.eWmman^yel
diiiina, qtiIdqnaiT)'hcruiii difi<duere polsiCjnifiidetn artifex j-qui ea f^>reledtw
Iderrf 'figmfiita^it'Ter anream cathenam : quacrefi vis aethereeruin ^^fijgero^
rum corporum inter fe dHiinituSi^connexorum. Dicitur fuiiTej^ ifieraile
vulnerata , quoniam grauifsima femper fere eft fortuna virtuti ad uerfaria, cum
rato vtrunque lidera in alknlus ortu coniuagete confueuerint . Nymph*
complures lunonis feruitio afsiftentes quid aliud (Tgnificant, quam varios in
aere mutationuni euentus? Sacer eft iiii pauo quod fopetbum ^ quod ambi- «i
tiofum ,qiKid alta petens , vtpote aerio, Kjnperameqto animal, quod v^ari^
coloribus ornatutiK; quod inultos habet ocbIds :,qtB> 'fijperbi fijef, amlatlc»^
fi, rerum arduarum appeteatesv qw 'dtuitiaruirt- Dmih h^ent tutelarem ,
quos multos homines: obferoate fleccefle eft ad jpetuni fijMqm cuftodiam.
neque tamen totum' eftcorptis coJoitibus ^iftindum^ fed quaedam parsdefor-
tnis,cum nihil omnino f£li3t;pofsit'coatingere..varietates'autem colorum quid
aliud fignificant , quam facallatum ia&uras , fominaeque multiplices vicifsi-
cudines, &Infidias ab externis &ratnicorum carirsimqrumque mortem &ca—
lamitates , qua: oranialtttimain anunxqrarlem eorunr, qui caeteris felices video
tur , infeftant. Huic Dete templum in ea v.Ij^qu.se, dn^bat e Phalero Athenas, «
inefeH}««'S3^rteiftafiiifieextruatttni6a^‘''tPa».&tMas in Atthis : quod qtH-”
_dem Hihii altud fignificat', nifi DeaaaijMR^ KuUumin.lqeum elTe Includenda^,
cutrf-Deifit pet qaanrfpiiamus ac vft^is. .Haecillafuot quidem jqu^phyfic^
ieltinone fida fueruncab antiquis .-Nune'.quid.horju.(q^c^sic ad mores retor—
quetl veftiganduni eft. ^Quodanu)et)ad'auream cdcheoan],qudd omnes Dii
'iouem de ccelo detrahere non polleht^-j ego modo yatiariclam, modo amblcio-
mem effe auream cathenam;credidenm;quae;& fi potentiisiBJ3.eft, multosque
'a veta Dei religione ad falla dogmata retraxit , multasque feftas falfarum re
figiotitiki^: Chriftofold veridico. Dei fummi> lapient!zque fummae filio defci
Aetnes, Ibftitqitjtamen virum bonumfuolocqdimouete nqn poKrit, neque
veritatem vlio tempore labefadare,qu* aduerfus omnes iniurias inconcuflaper-'^
liftit.C^uJ enim vir bonus uere exiftit, ille neque auaricia neque ambitione vUa
loco diuiouetur; quare vnufquifquefui poteft experimentum habere, an vir bo
nus nominarrpoisit, cum hec fint tanquanvindiceslapldes. Sic igitur neque lu-
jilter cum in rebus ciuilibus pro lege capiatur» neque lex Ckrifti, qux eft ani-
naclultatum bene inftiiutarum, nequeiudices, vel przfe&i vrblum, vel Imp«
ratores,fi viri boni fiatdimoueri poftuncde re&i fententia largitionibus, cum
pofsit ipfa lex, aut iudices j corruptores St fceleratos homines labefaftare . Noa
poteft igitur luno per fuasopes» neque per eloquentiam Mercurius, neque bli
ditiis Venns, nec minis Marslouemde ccelo deiicete, neque cjuantufcumque
• fuerit reliquorum Deorum cxtus. Chemici artifices przterea conati funt non ^
Bullas fabularum lunonis partes ad fuos ignes Se ad fua vafcula retrahere. Di
cirar luno, inquiunt, Saturni Se Opis fiHa, louisque foror Se coiuux,Se antei»
«emnataeodem partu, R^inaque efle Deorum &diuitiatum Dea.pattubu
8e matrimoniis prxfe&a : qux nihiTeft aliuH^uam aqua Meroni , quxTyno
«ominatur . Saturni ea de cauia eft filia, quod abeo Se cius terra diftillaqac
-snanat. Hzc terra dat opes j fiue aurum chemicum,qudd vna diftille luno Se
lupirer 'fiueaqua Mercurii, Se lal in ima parte vafculi vitrei ac in £xce reli&us-
Cum -vtrd-ptuis effluat aqua Mercotii e vafculo, naicitur luno ante louem. Pr»-
cft eadem partubus, quod cum manat PhxbumchemKumeduutmluceta,va-
' - . -- - de '
/^Vm de Ijinone loqueremur fuperins, diftum fmt Heben, qtum Larim
* (.Ltatem v«a.^t,lunomf&iffeaa.Hum louem a^ct?
diderunt,ihterqu6sfmtHc)menisyqm itarcripfit IibiA.i oqjfii. ,
Ej^w^tOKj-iWVoV jVfteT’aW<tT»r<TiSes««
Pofthuhfi Alcida: mihi nota acceish imago. .
Is fupetos inter conuiaia teta frequentat
.
Nata louis roagnij^Iiitionisque additur ilU.
&. . Nune HebeconiU^.^ f:' ' ^ - ’_ '
' Affi maeisfabnlbfcBi Haebwofttf^,!«i»Bmtanmtt dauntemmiunonem aliqtf
do ab Apo»m#ln domum^buis ftiWe. xouu^am * atque iqttr
Xs epXlaaucasagreftesappofitasiEtdte, qu^-vbi comedr&t,cum anteaet
S^aisvrepentefitVattida, atque H^en la^m poftea tKp^t. e^^
cherrlma keV, a£ loui placuiflet , iUuen^Trffecitur ^ ipfo loue, & id pr*^
rea illi munusdatumeft vt loui pocuk mmiftrarer, cu. uarijs floribus compofi-
tumfertum capiti impolitum fuit'. Verantamencum lapfa diquando inter m^
Biftrandum fuiffet , partesque pudendas ommbusjwsfentibus We^ifle^ , ^
aio officio remouetur, & Ganymedes Laomedonus Troi* regis ab^quilaia
V ccelumlouis inflii portatus, fufficitur. Qu»d Hsbe pocula loui potngere antfli
confueuerit, teftainr Homerus Ita lib.4-Ibadis:^ ?
NejtTst» l<»)'svo’«,Tb/(J‘6Wve*<o/f<J'S'a'«teaT/ _ •
etWAcuf. HosHsfae venerabilis mta -
Fundebat neftar pateris; hiportinus aurum
Excipere e manibus, feque inuitarevicifsim i ;
Cum Ganymedes igitur ad id munus fuiffet affumptus, tum luno graulter tu»
Et ^enus Inuifum,& rapti Ganymedis honores . 'i
Ouod teftatur etiam Cicero inlib.i. de natura Deorumitainquienstat poe^
. ^idem neaar.ambrofTam epuiascemparant,&autIuuentatem,autGanyme-
dempoctila miniftrantem. Hae fuifle aliquando Ganymedam v^atam- abaon
ouistkatur in Corinthiacis Paufaniasmam antiqui Heben obleaatiohefeu_H^
luptatem qus percipitur -in' conuiuijs uocarunt quate Homerus in conum*
mmifteriumilliattribuit. Apud Sicyonios & mPWiunte Dia nominabatur: ^
bus inlocis fuit eximium illius fanum, & iHa eximie colebatur, vt attStrabo IibfO
©aauo. Memoria: prodiderunt antiqui Herculi poftabfoluta certamina cum»
‘celum afcendiflet, Heben datam fuiffe aIoaeinmatrimonium:quare inMi*-
eiuncuk, quae Horti dicebatur apud Athenirafes, ara:incommum templo Her»
B & Hebx confecratjB fuerunt , vt ait in Atticis Paufanias: qu^, vt ait ApoUodo*
iuslibai. illi Alexiarenfillamic Anketum peperit. :
H2C
L E I B'R S E C V N DY S. pj
^.HsccbreuIterdeHebe >nuncfentenriam ex his eliciamus. EgoCiceroms op»
nionifane facile accedo , qui ita faibitin libro primo Tufculanatum dilpucadcr*
num ; Non enim ambrofia Deos, aut nefiare, aut lhuentatepocul* minifeante
isEtari arbritror : nec Homerum audio, qui G^anymedem aDiisr*piun* a?*.
pterformam vrJoui pocula miniftrareti Non iulVacaufa,curI-a*a“Je<l<ai»t* “ta
fieret iniuria. Fingebat h3EcHonierus,& hamanaad Deos transfej^f tat- C^uo pa
flo Hebe lunonis filia dicitur ? quoniam e feliciisima aeris tciup^tie omnia her-
barum, arborumque genera pullularijfj&pubefcunt. Nam quomodo fine paren-
te loue vel nara vel lunonis filia efie poterit? della-eft aeris teinp£ties,quam non
efficiat aetherisxalor ex motu , cum omnis inferiorum corporum afiio ex agita
iionefuperiorum pfoueniat. Cjnl enim poteftaer aliquid ad ortum enocare,
bifi folisjXtherfjqluejegionis calore condiatuS illud ipfum efficiat ? Quippe cum
litigium & amici^ non Ibluro principia fint ortus & interitusternm , vt iapiens
credidit, verum etiam omnia 'nata cooferUent : quibus fuas titt* xque impttti-
'ufrlnt. Mattis foroS- Hebetffe dicitur, quoniam vbertas rerum omnium.Scfer-
tilitas agrorum ex eiufdem aeris temperamento oriatur , exquo etiam bella , &
illotum omnium deuallatioues . Mats pr^terea bonitate regionu® alitur , cum
nemo prope de fterili& inope regione contendat. Quod autem efis lafiucis
agreflibus luno fafla eftgraulda, quid aliud fignificat, quam ta*pEa aeris rem
perie natamTuiife Heben? luno vfai ell.conuiuio acceptaabApoiiinot** clo- .op
mum louis, nimiocalorelblls exarfit acaetheris aquare agrelles laducas , quae
frigidxfuBt comedit, ac fit praegnans. Quis non videat per f»po aens tempe-
riem fignificari ? qui vbi plus ^quo incaluerit , frigus expetit &fyonottriam ad
res'generandas. Indenafcitnr Hebe, quxiuuentuti tam plautarum quam ani
m^ium ptxell. Hac vbilapfafuifietdum miniftraret.pudeudasque partVs fu-
peris oflendilletjpriuacaefta loueeo munere quod propter pulchritudinem
Obtinuerat’: hoc quid ell aliud, nifi cum folia deciderunt arboribus iuuentu^
tem & honorem plantis delabi ? qux ficum priore conditiooe comparenturtur^
pes fun^ & parum decoric. Eo tempore Ganymedes ineius locum ibbrogatur,
qui nihil aliud quam hyemein fignificat ,quz diflaeil etiama pluuiis : quare jg
&in Aquarium fignumdenique Ganymedes conuerfuseft. Hatc ea funt , qux
mihi fpeflarei videbantur ad naturales rationes. ^Quod aninet ad mores, ita
hitelligendum cenfco , gratiam atquefanorem prlncipumrem efle inconftam*
tifsimam , quippe quibus aliud pulchrius alio tempore appareat: neque vllares
eft ilUs tantopere iucunda, cuius non breui tempore nalcaturfatietas . Hjcleui-
tasin illis eft prfcipue principibus, quifottunae ornamentis /stetis prfliant ho-
minibus, ar prudentia animi illorum vulgo adaequatur : nam facultatum copia
multos facit infipientes. Apud fapientes vero principes omnis turpitudo vel ex-
terorum vel familiarium poteft animum vel beneuolentifsimum alienare ; quia
pulchritudo omnisad integritatem morum & xquitatem & innocentiam tranfi- _
ferenda eft, fine quibus virtutibus omnino eft ex oculis viri boni temouenda- ^
Ac de Hebe fatis: nunede Vulcano dicamus
.
Dt c*p. r L
V icanus jficutidiSumfuiq lunonis fuit filias, vtteilatnr Kefiodnsln
Theogonia j-
»pr.S‘ spaesov Tdja,7o
Vulcanum ptperitTnnoconiunaa in amore Prseftantem.
Hunc, vt di&um eft, quidam vohierunt lubuentaheev-conctpnt fnifle genitum
fine
102 MYTHOLOGiAE.-
hisambagibiis verborum occulcauerint antiqui perquiramus. Atque illud pri-
mum, quod efolalunone fabuentaneo conceptu natus Iit Vulcanus, vt ait Pl*.
toInCratyio, qui ^'soricapes-Ijifiue luminis pratfes , fieriotnnino non poteft.
nam praeterid quod inauditus -ell in farainis buiufmodi conceptus, qus cum
Veneris cirlllaclonibus Infefiantur facile medicinam luodolori Inuenlre folent
tum fi fit ignis Vulcanus, qui ex aere procreatur, vt eSe omnium elementorum
naturam accepimus a fapientibus, quae ex lefe vicifsim oriuntur 5 certenulla fie-
ri poteft ignis ex aere generatio nifi per calorem , ac fuperioruffl corporum mo-
tum.Nequelunoficonfiftere pofsit, & a nulla vi externa calefiat, vllum Vul-
lo canum vel Matrem vel Heben e fe gignet : quia calor artifex eft, marisque lo-
cum obtinet in rerum naturalium generatione .quare cum pro igne ilio putifsi-
moac fublimi corpore, quod pnrifsimum eft elementorum omnium capitur,
V'ulcanus ex lunone & loue , fiue ex aere fuperlorura corporum motu caltfa-
ilonafci dicitur. Idem ecoelodeleclusapatre dicitur , vel , vt alii maluerunt
alunone propter deformitatem , quia ignis ilile qui in nubibus cogitur cum e
trafsiore materia conflet, fi conferatur cum eo quifublimis c-ft, & in purifiima
i’ fupremaqueregioneconftltutus.craffuseft&deformis, & vix dignus vtign»
nominetur. & illadecaufaad impuriorum corporum locum, taiiquam ex illegi-
tima poffefsione depellitur, & vifuperlorum corporum , & ab ipla fuperioris ae-
jQ ris natura . alii maluerut Lemnum ijll fuiffe dlcata,& Illu colIenT,in que pracipita
tus fuir, propter colorem ac fterilitafem loci, qui cum fit exufto fimilis nullam
omnino plantam prpducit.inam nimius calor loci comburit at no procreat . Hk
educatur a Thetide & a marinis ny mphis exceptus , quoniam ex humore &ci
illo vniuerfa eius ignis materia colligitur. Enimueto cum terra omnium fit diui *
tiarum mater, aurea fella fingitur, cui luno fit Vulcani artificio- aliig^a: Hoc
quld’fignificac,nifi partem illam aeris, quae proprinquior eft terrj , & tmpuripr
fuperiorum corporum motu non agitari, quippe quod intra- montium vcrticea
includatur, fed prope firmam effe & alligatam terra ? non enim facile vi fupe—
riorum corporum extenuatur , fed tanquam aquarum ftagnum confiftit . V xo-
rem Aglaiam& Venerem habuiffe dicitur, quia e calore & humore vniuerfa re
3 rum humanarum generatio fit, quorum ‘omniumfemper iatelligenda eft|fyra»
metria . Nihil eft enim aliud Aglaia, quam fpiendor & vbertas rerum qux ca-
lorem ipfum confequitur, quod etiam nome ipfum fignificat. Et quoniam nulla
effe poteft iarebus humanis naturalis procreatio fine calore , ea caufe fuit cut
faces in nuptiis accenderentur, quibus prseffe putabatur Vulcanus, EffeSum
eft prsterea vt qui currerent in Lampadophoriis extinftis facibus ceffarenti
curfu, quia cum ceffauerlt calor, rerum omnium vitaextinguitur, &ceflat.At
quod fi pofterior priorem curfus fuperaflet, ille prioris accenfam lampada ca-.
peret, id adfuccefsionem rerum omnium, vicifsitudinesqueoftendendas fiftum
fuit. Neque mirum eft ficum elementa & fiderapro Diis fine culta, hic quoque
40 tanquam Deuscultusfiiit, quippe cum Idem effeSol, Luna, aether, aftra , ignis^
que putaretur, vt diximus. Hunc finxerunt diis cateris arma fabricare, quia calor
fit artifex omniii operum natura, quippe cu nulla alia res fit, que vel animantia
aptius per exceflum impellat ad intentum, vel per mediocritatem co;'iferuet,veI
agrotatia fanitati reftituat, qua uis moderati caloris, nam & bjec concoqueret &
innatu eorii calorem excitare v bi naturalis calor no potuerir,iam de eius animan-
tis falutefpes omnis abiefta eft. lure igitur arma feu vires Diis 'omnibus,vb 5
oporteretjdiiSus eft Vulcanus ad finguioru conferuatione ac fui tutelam fabrica-^
re ac tribuere folitus. Fulmina dicuntura Vulcano loui fieri folita , qui ignisefe
In fublime elatus, qui vbi a circumflate frigore comprimitur , vi erumpit
»
iu»
F
LIBER S E C V ND V S. IO?
sus riinuU TuntiJpcjnif, x^-rvp Brotea, Stfopes, Pyrat-
tnon. nam SfSTTjf tonitru !i) figni{5cat,3typ*-»-a fulgur, ignem mjl
tam , fic enim noroinaipia rem per fe lignihcantinam nili multa i.t ac denli uis
ignis, fit fulgur tantum & tonitrus, at non etiam fulmen . Hic igitur ignis cum
fit impurus, vtpote qui adhuc in mateiia.deorfurn a Ione depellitur cum incr,-
- dibili impetu, qu* eil fuiminum natura. Kam neque Iapis , neque ferrum ne-
que folidum aliquod corpus, meo quidem iudicio, putandum eftfuiuien.cuiu*
-tottetgiuerfationesjtantamque vim, & tara. mirabilem vide.mus : fed viscra-
fioris ignis frigore Scantipertftall magno cum impetu difrupta.quideorfum im-
pellatur. Eum Vulcanum Minerua,quaE purifsima eil uars etlieris, e qua nulla ot
nafcuntur animalia, cum perpetuam obtinuerit virginitatem, amotefui c.tptutn
repeliif, qui femen in terram effundit, ac inde monftruai tiafcltur. qnid hoceff
portenti DiiboniJquod monftrom itahorretidura ? Natura illastheris fuperio
fis ad inferiora vfquc corpora* ita pura non defceodit ;fed calor ille qni generatio
.nemadiuuatimpo^eff, &in materia craffa commiftus, quare femen Vulca-
ni iii terram decidens multiplidagignic animaPia, qu* res per variam Erichtho-
Dil formam indicatur, turbulentus enim ignis & in materia commiftus vbiqut
Vulcanus eft intelligeaduijquiaptusell rerum generationi. Hicformauit Pan-
dorim, omniunb Deorum donum, vt nomen ipfum lignificar, quoniam hic calor
-& Cereris, & Bacchi, & Palladis ,& aliorum creditorum Deorum inuentiones
«diuuat. inane omnes artes edocuit, quoniam in quibus viseft ignea, quorum-
que (anguis lubtiiior eft,& rarius corpus, illi plurimum valent ingenio & pruden
eia . Hic idem obfcuris omnino retibus, & qum videri non pollent, Martem bel-
larum Deam cum VenereimpUcaait,& nudos omnibus Diis ridendos expofuit:
quod quidem fi ad rationes aftronomlcas transferatur,mhil aliud (ignificat qua
Martis & Veneris planetarum congreffu adulterorum fieri ortus , fed fi fol pro-
plus accelferit, minime latebunt adulteria . Qjramobrem didus eft Sol Vene-
ris ad ulterium patefeciffe, vt ait PJutarchus in libello de audiendis poetis. At Lu
.clan.in atlroLquoCia tiUosdebriiait didos q> fidera habuerint in ortu bona. Ho-
merus per hanc fabulam videtur homines ad xquitatemadhortarij liad integri
tatem \utm,&ad snnc>centia,curo'facileDIi viatnueniant.quain fceleratosqua»
snuis fortifsimos.& potenti isimos homines animaduertant, ita enim fcribici
ovKd. pira, ipya^ ywLdvet Toi Cpa^ii atuui'
.
vmj H pa/yiif tav ^pa^0< ttoiMt
£l Zi/T SCTOP^pSOVTO. c AUMTOr ~ty^0V9t
^eoKostdyTtyn/pat, ro
pii quid turpe iacis,lentu pede magna Deorum
. Iracapitcelerem. Sic nunc Vulcanusiniquum ‘
Retibus implicuit Martem, cardifsimus alter
Sit qyamais,fupcrorutn at velocifsimusalter
C^ulsenlm vir maks, & iniqua faciens, diu felix efle poterit? non amplitudo ^
diuiciarum, non amicorum ftipaptium fteqaentia,non nobilitas generis non
virium & impeti! magnitudo, non armatorum numerus,pollunt virum nefa' iutn
meritis fupl!cus^& vindidae Dei demum funipere. eli erum verum quod. Tois.
A'iS'.r^TO-jp AiiVif ctTorroVT/ srsiji' j-i*x,sSi qd turpe t!cis,ni ortales forte late
euArs-MV SssuVsu/t .Nemo Deu latuit turpia mente putans.
Nam folaeit innocentia, vitatque Integritas i, qof nullam vel a Diis vel ab ho-
minibus V indidani txpedat,quique ybique tuta dc traquiiia elt Finxerunt huc
Deum uxoria qui reJidrsIc)u»s &. Martis niiniiterijs adoptata Veneris fe con-
uetteritjperqaodiamiuat, iibidioofos effie honoris, facultatum, uirtutumque
ri G 4 conJ
104 M Y T H O L O G I AE.
cotemptoresjomnesqae deos i eiinq uat pro arbitrio Veneris, vt finxit Virg.lib.j,
qui facit Vulcanum pro precibus Veneris omnia incspta reliquiffe.Nec me prj.
terit illorum, qui torquendis metallis per ignem ftudet , efle opiniones nonnul.
las.quas fuis vafculis accommodare conantur. Neque enim credibile eil metak
lorum formas pofle per artem inter fe conuertqnon folum quia ars naturi eft
imitatrix & adiutrlx ac miniftra > qu*cum formas 'non confundat, neque ars ap.
paret illud polle efficere , fed etiam quia natura ad fingula putiora perficient
iti lingulis tbrmls, puriore indiget materia, purioribusque quibufdani; princb
piis, vt ait Theophraftus in libro de lapillis, qui certe ipfa'libi'pro arbitrio effio*
jo gere femper non poteft. nam non folum proprijs principi)s indigent finguli for-
ni a ad fuam generationem,quiin plurimum diuerla non pofiurftTeferri,led eoi
Ijsipfis purioribus opuseftad lingula perfettiora peraged3.indefic.vtaliaffintadj
mantis, alia fmaragdi, alia fardonychisprtncipia, alia marmoris', atque :ite ala
ferri Inter metalla,alia iris, alia aun,al!aargeBtq neque eadeni horum omniua
putanda funt ; quod fi contingeret omnia itt omnibus ,€Se<Jgeoeration!S princi-
pia,nori minus faxa aut ligna^qua metalla in aurum pofient per artem conuefri.
Nequeomniaefse in omnibus denique cocludeadum eft, & cet^ieffe j-erum Cn
gularum priuclpia, & ea non pofle per artem inter fe cost&ftdi,dein<le in altetans
naturam conuerti. Dicunt enim Vulcanum ob deformitatetn dereSum decuit
ap nihil aliud efle, quam aut fulphur, aut argentuni ciitlltans: quQd,nihi!,ni-
fi fui naturi,in fe recipit, fed ab omnibus feparatur . Modo Mineruam d iciist
amari i Vulcano ,'quia.exifliraac fulphur id Sc ferfuamafeaqnam Mercurialem;
quam nominant Mineruamjquiculimul fint,inputrefadibnefeparatur,cuai dW
uerfas naturas fint fortiti,quaredidi foirMinerua fugere Vulcanum. £rne per-
feguarhuiufmodi ineptia^ quas tormenta & calamitates multorum loculorum
fuifle certo rcio,mulcorumque etiam in polierumfuturas,multi ad has fuasinue-
tiones antiquorum fabulas detorquere conati funt.quod autem variam efle arte
cheroicam putemus,& quid de arte ilia fentiamus;ita in epiftola quadam aliqui-
do exprefsiraus,quam aduerfus fuliginofas chetnicotum fallacias' fcripfimus,
90 ^l^^oonnuJIaWcafcribendaputauimus.
^ Arsfallax,inuifa bonis, dulcedine captos
[ucunde vt perimis, dementibus improba firen.
Naturam fuperare putas te pofle per Ignem ?
Stulta.quid infanis > te longis pafoibus illa
Deferit ac tandem nil perficis.- Illa colorum
Te falliq retum te ludit mille figuris i
Sk fertur Protheus fe in multas vertere formas ,
Cum fieret ferpens dirus, cumque vnda, vel ignis .
Vris opesjproperans quas fumus' portat in auras
.
Inde ardens mifeiis torquet pricordia virus ,
4* Exitialisamorqueaurijfiuiquedolores
Quos femel infani fallacia ceperit artis
,
Occupat hicnullimifetovefania mentem, '
Ni pro peccatishominum fator atque Deorum
Supfflida, ingentesque paret mox fumere pf nas .
Mendici fiunt: femper caligine barba
Squallet, Stimmodico turpanturpaliia fumo
Etnouaquirentes femper mendacia iafianr,
Defecifle fibi vires, vbi noua reperta eft
Mercuriumratio qua pofsinc liftere inaurum. At
liber S e C V N D V S. ICJ
AJnotcs homines inde iisc contagia ferpunt . *
Siquenqiiam arripiam, qui fluitas prabeat aures.
Non piius effHgicr, quam fitperpefius eandem
Forrnnatp, fcopuloque ratem confregerit vno
.
Neque fatis validam rationeir. illam vnquara fore putaoi, qua nonnulli artifices
fuam artem confi- mare conantur, quod fcribitur a Suida in hanc fementiam, ar
temiilam aiiquando apud Aegyptios floruiflej Chemia argenti aurique pr£-
paratio efl cuius libros aliqt anco conquirens- Diocletianus concremauit pro-
pter illa quf aduerfus ipfum Aegyptii inncuarunt. Kos enim crudelitertrucida lo
iiit ac lifoosdechemia auri & argenti ab antiquis confcriptos inquirens igniab-
fumofit: ne Aegyptii ex arte ilia diuitiascompararent, atque opum abundan-
tia freti arma mouere Romanis auderent in poflerum. Neque enim lex eft di-
urna quidquid a Surda drcrtur, & multa fabulofa de fapientia Aegyptioruirr crr
cum feruntur. Neque iliud faneprxiermittendu videtur g? quidam primi VuC
canuregnaflern Aegypta,illumque foifie pricnu inuentorem ignis tradiderunt;
quia cum fulme ignetu‘detulifferin arborem,dicuur Vulcanus hybemo teinpo-
re proptusad ignem accefsrlTe, ac fenCfle caloris beneficium, cefsatique Igni ma
tertam tntecifse,atQue fic naturam ignis cognouifsej & conuocatrs altis homini-
bus vtilitatem naturaroqueigrtisoflendrfee. At nunc de Marte,
Vt Marte, Caf. y tti
D l^uttt efl a nobis luperius quod Mars lurronts fuit • filius ^ at quod nonnul-
li aibltrati funt.hunc etiam fine patrefulffe natum, id omnino abfurdum
eftj & portento fimile; Neque enim otnnium partium- fabularum legitima ex-
pofitio femper inueniri poteft; quoniam alite addita funtad fabOlas ornandas,
alis ad probabilitatem, aliae continent veram rerum geftarum explicationem,
iupiter igitur cum primam vxorcm MetimjdeindcThemim, tertiam lunonetn
auxiffetjex ea fucepit Mane & Heben, vt in his teflatur Hefiodus in Theogoniaj
KoioBoTATW
y
i?pw9«eA.€pj)V7ro/Ha’et'T etKOtriff
jfi'’ iqSw, otpHat, !(su
Addita mox vxor pofi has eft vltima luno,-
Lucinam, Martemque parlt: quibus eft prior Hebe
:
luno hominum R egi.R^gicOniunaa Deorum .
HabuItMarsnutrlcem Thero, vtaitRaufanlas in Laconicis. Hic cum Hallrrho-
tium Neptuni filium interemiffc-t AlcippS filiae iux vim inferre cenantem ,Jcau-
lam capitis dixit audtetibus duodecim Diis, de qua csde meminit Pauf. in Atti-
cis, atque omnibus fuffragiis fiiit ab eaaccufatione abfolutus. Locus vero In qdo
diffa e ftcaufa, vocatus eft ab illo Areopagus,atqueinde caufscapitales ab Ateo
pagitis iudicibus duodecim auditsrHic nulla cena ac legitimam yxore habuifse
3Icitur,quod ego quide meminerrm.jCu quida Nefienen fiue Nenen putatint;cu
inultos filios e diuerfisfufceperit,cu quibuscongrefsuseft.Nam & Aenomaus,&
Archalaphus,& Bifton eius filii dicuntur,&TIiefpius,Talmenus,Pylus,Parrha(iu^
Thereus,Mo]us,Parthaon,TheflIus,Euannes,ZeGus,Cupido,HypetiusCha!ybs
qui populis nome dedit, Otrera,Bithys e Seta, a quo Bithynia . Tiepolemus ex
Aftyochia & Thrace,aquo Thraciadifta eft.Parthenopeuse Menalippe.Phlegyas
Fangius e Ciitcbule.fie Strymo illi natus eft ex Helice. & Tmolus e Theo^ont,d
quo rrosdiftus eft & Theogonesaker Oxylus,Etholus,Sithon, Euenus. Sinope,
Claltdon,Hermiona,& alii nonnulli e furtiuis congrefsibus . fabulantur hunc in
curru vefaifolitumjcuius auriga erat Bellona,fic enim ait Virg. Quam
io5 M Y T H O L O G 1 AE.
Quamcon{anguineofequiturBellona_flagell<^
Nam Terror & Pauor equi vocati currum ipfum Martis trahebanr. Hic cum .e-
roci & acri effet ingenio nullam certam habuit fedem , fediaquatn funofus
illuc pererrans, omnialuau& calamitatibus replebat. Veruntamen neque iD.e
morraliumomnlumiramdeuitauir, cum fuerit aliquando a Diomede vuln^
ratus, vt fcripfit Homerus lib.?. Iliadis. Huic Deo lupus od rapacita^ena acfers.
tatemconfecratusfuit. vtaitVirg.lib.p. , ,
Quaefitum aut matri multis balatibus agnum
, r Martiusaftabulisrapuit lupus. , . . ,
Inter aues picus confecratus fuit Marti, qui etiam inde cognomen obtinmt vt
Martius diceretur, atque gramen inter plantas, quia putetur plurimus nafci et
hominum fanguine, &apud Thraces eximie colebatur Mars, vr m hoc caimiM
ait Lycophron; ^ ,
OpKOTe//,a5'eUT5!r75y.J5i)CaiWtC!»e!!r. ^
Sande Deum iurare Creftones itetn . - . t u •
Eft enim Creftone Thracis ciuitas, ac Deus Thracum Mars Tt^f Lycophros»
enarrator. Id ea decaufa diaum fuit ab Homero m lib S. Odyfle®,qupd ybiR.
lutus fuit a Vulcanocu Venere.implkitus hicin Thrac!a,illa m Cypru ,le cotuliu
tkT errer', «.IO AuSer )tj3*TEp<ivr«p esrro^,
AvTiKdvctt^a.vTtJyiy^pfuy.iW .
,f 7>ut,vi <p;xopteid'«r ippoVim-
Hique,vbifunt iliis duriisima vincla follita, 'i'
Diicedunt fubito, Thracas mox ille petiuit : >
IpfaVenus Cyprum petit alma nata Dione. -
. Habuit hic Deus multa cognomina a locis inquibustemplaereaa fuernw ,vd
ab euentis , vel ab iis qui dicarunt templa. Sic Candxus , & Mamertus ,
cius & Equeftris dicitur, quem tamen, nihil.effe aliud quam belbm purauit Ht
•raclfdes Ponticus, vt patet ex his eius verbis, ,o apm aCS^eviCiv
uof, rTrApdTbxj dpi\f impk=t Nihii aliirf Mars eft qua beJ^
' fraab imprecationibus nomiHatum,fiue adetrimento , &Orpheus m hymno.»
Martem furorem belli ac rabiem in animis hominum Marren) effe putamt,irf
patet in his: A”pef et>rt| .(ppvotp TriTraAttyi^^vopM h .
. c#r7:55eei?f«i?e?'rrTen5« e('p^ii'rp.T*/.c<ivffai'.r
• - Mars Rex ;perpetua fatueque &esdeCTaente; :
. - Horreiidej humano. gaudens & i
Qui gladiisvehaftis ve cupis contendere femper, , . ^
Hic deusin Lemno. colebatur, cui fiebant facta humanis boftiis, fed cum res
deliavlderetuf, mox ritus mutatuseft,& fflodo fuscaftratus,moc..o vertes il.i ffl
dabatur quamuisproprlafuit^vidima equus obfimileni illi ferocitatem. LnpW
40 .S pei^picacltatem, canis ob vigilantiam & gallus, & picus ac_vu tur._ NequeS
IndLstermittedu fane hocloco duxerim, q>poe« belloru Deu Marte
fes iUI Timore & Ira & Clamore comites addidCTut,_qui Deu ipfum msidue cd|
cueteturilicuitenim oibus poetis quidquid collibmflet pro fuo ingenio de a
lfin-eTe.HuncDeu,quia nulla propria haberet^arbore,graminecorpnab.t qw
herbam abdudis per bellti agricolis, fouere vmebatur, cu pateretur idam Lte
W plerique pu4unt. At nucqu*ra;nus quid memoria qignum
^soccclraretur, HCur natus efle d icitur e lunone an T-i^a iuno fu d.mti^
Dea,ex quibus inuidentia & cotetio exoritur.vt didu eft/upenus,& ^nem^
opJentm cui noq afsidue ab inuidia & malsuolentia bellu indicatur? Qu^ « .,
LIBER S C V N D V S. 107
aduerfiis inopem bellu gerit? omnes qui exercitu cogunt alias quide bellorS cau-
fas multas proferunt cur arma fufceperintjat vera fateri pala ptidet.vt per has can
fas tanq ieras, extetarugentiu occupet ciuitates. Na fi pto aequitate tanifi pugna»
rctutjfurpliciu fumeretur faotum deconfceleratis, at res relinquerentur.^Nutri-
tus fuit apud barbaras nationes Mars fiib feptentrionis plaga.quae getescu mini-
me digefiu habeat fanguiire calore IbliSjplurimu vicorporis & proceritate valenr,
at minimuni confilio & prudentia. Hunc educauit Thero nutiix, quae fetitascft.
Deinde cum tyrannus fit Mars,vt dicere folebat Timotheus iuxta Plutarchum,
merito murorum percuftor & euerfbrdiftus fuit ; cum lex contra ciuitatu om-
nium regina Gt,vt ait Pindarus. Atque Homer.Iouem omniu rege & patre non
bellica tormenta,neque rofiratas naues,fed leges &squitnte regibus deditfelcil
bit ad regna coleruada, qum his omnibus funt porentiores. Iftud ipfum. fecit vt
nuUu certu Mats haberet domiciliu autfede,cu lupiter in coelo omnibus & Diti
& hominibus Imperaret. Demofthenes idcirco in oratione contra Ariiiogitone
primas leges 'nqiJttanquain optimum quiddam ac inueutu deoru tffe vuiutrl*
vite mortaiiu ac ciuitatu moderatrices) quatu beneficio Cqulddeptauatu fit in re
rum naturacorrigiturapud viros bonos fpote: at maloscogut ve! inuitos ea qua:
iniqua funt eultare, ficenitn inquit: ttrretco' Tavdy6pa'7ra)V.SiXee£)/S'pefdS>iva/oi
y, y.dv lAtX-pdv.^CaH vi (/.OK S' loix^Tcu. Ti/wtBVtfV ftev
^vsKi^tvdra.KTK'^ dvdp/.a.K!>v, xgl Karf £vS'psi.iKei^av’iSyiivroCe^ovTX- oi^ivo-
l^x,x.otv!iv XjTiTO.ypt.iritiv-TouriTdat- » /jtsv ovvppvsK £v pxovu^d ToMttWr pM-
^A0ov\ivi7eu S'ii'TSp To0s'7oivrou( pc^iaii^etuxpTdvoyTstpevpn^tTi- oi Mva~
^ 3 / rd iJ/xocM' ^ TJ xetAsV ^To'ertfy.elpsv^ot/xo>Tst/,;^Tct/T6^!)TO!7s'r yJj.i'7eiS'di
cvpsSj^^xojviv TcuTs '!^o^d,yuA'd7riS'eiyppi) xdiriv 'isop ouoiop, -ygl Toer^isi ra'-
fjLXj^Tr^i-TaS ^'tdTrotpji. ptdKKAzhi 'TrdiWivipiXivpn-
(/.a. i^S'afOvSiSKV-,S^oyijrst.J't d/JpmTrav ippavipttvr ,hra.vipS!a>lxa.di7Sv tyjtXKTiay
dKovvtav auapTK/astTit.T', 7ro\i'xdi ffwj^nxjn Keivti xaff iiv TAirt •s^oyitx.n TLdt
Tcrcer^a-aAci.yniuetfa mortalium vitad viri AthenienfeS) fiue magnam fiuepar-
vain quis habitet ciuitatem,natura & legibus gnbernatur:hotu alteru .natura ni-
miru inordinata efl & inaquabilis,atqueproingeniocuiufq; priuatoru. leges aut
commune & inilitutu idem omnibus, natura igitur fi mala fit) iniqua fapiusfug
gerit confilia,quate tales homines facile peccantesinuenietis, ac leges £e iuflu &
bonu & vtile procurat atque hoc inueftigSt,quod vbl repertu fit , illud mandatu
omnibus proponitur squum & fibi ccnlians,atque id lex ellicui conuenit cibus
parere cum mnltisalijs de caufis,tum prafertim quod omnis lex inuentu eft&
liiuni;SQeo:u,atque iniiicutu iapieniu hominu,& cortefiio velconfu!to\elinc5
fulto peccantiujcoisque infiitutio ciuitacis.fecundu quam couenit omnibus clui
bus vitam degercSed quoniam pro variis euentis varie fabulas interpretati funt !*
antiqui , ita vt alis ad res natur*, ali* ad aftronomam , ali* ad motes fpefta—
rent, ali* ad hxc fimul omnia; quid Martiscum Venere adulterium fignificat
explorandum eft. C^id ell tam contrarium quamoccidere & procreare, ex po
lire & ceiiaitare) erigere & ptofternere? At Mars tamen quihsc oia faeit, vt ait
Homerus;
et?iy ctp€f S p-iTOKovyi, fitaupave, THp^s^rrXn^se.
Mais hominum occilor , quiagros popularis & vrbes.
Cum venere, qu* omnia animalia , plantasquein lucem producit, congre-
ditur. Qu;d ex h:c tam difcordi coniun&ione orietur i nihil omnino fuper-
uenier.te^ Vulcano .'rscipue. Nam litigium &amicina (unt Mars& Venusin-
te].igc ndi)Guoruci vtruque opprimit Vulcanus, fiue calor immodicus, principia
«iue v jicit,neque ita illa fuis fungutur viribus. Ad expiitEeudum igitur quod fym
meuU
io8 M Y T H O L O G I AE.
metria nfceflarla eft rebus naturalibus ,ifta fabulose conSnxerunt . Hunc cna.
dem Deum & folem t ffe aliquando putatu fuperiusexpreftiiriUS. & apud Aqai.
fanos Hi''pani 3 e poDulos Martis fimuUchrum radiis ornatum eximia religione
tuitum fuifle memoriae proditur. St: ano ipfa.naturaque videtur expetere vt ccr
po'-a illa funerna quae calorem rebus inferioribus inferunt , nominious pomn,
quimreipfaiintdiuerfaiEtHomer.lib.o lliad. Martem vim igneam videtur
putaflecuminquiat; „ - , i ~
Mo/VeToi'’ eJe oT ilp»! noKooy Tup-
Infurgit veluti Mars ftrenuus, ignea vel vis.
IO Bellonam aurigam .Martis populatoris finxerunt, quia aer peftifer eft mortis an-
ri'r3,& artifex. Quidam memoriae prodiderunt Martem bellorum deum fuifle
Cred’itum,qudd Is prior armare inuenerlt.Sc in aciem inftruere , & omnes belli-
cos vfusjcum impios delere niteretur. Quod Mars omnium deorii fortifsimas
& velocifsimus arte Vulcani fuerit retibus implicitus, & debilis & claudicantisS
tardi Dei,quid aliud fignlficar, quam fceleratos homines nullis viribus.nuUa pe-
dum celeritate fretos poffe Dei vindicis omnium flagitioru iram deuitare?quod
etiaiii Innuit Theognis his v^erfibus; ^
Jlsd sui?oyA.(!C «Xev Tet^tui
X,V pVi,7UJJ 9eSv S'tK,fti-S!AP!tTa>y^
JO Vel celerem tardus comprendit Cyrne fecutus
Iniuftum curfu, huic numina.cunfta fauent.
Et Illa carmina. ^ ^ ^ ,
0-JX,Api’7!kxttK,stspyA,KtyX.!>Hr0l
cJf it^ii ('Kiiii^aacsrl&iriSfiJ^uV «Xgji jtpdtt,
.
ayJJTdUTOV Tip \pi’Ta.$SiZv olokvfATTOV
•ya\'jfieovrkxs’iirrix^<^esdyp)piSi>^ei. ].
Si quod agis virtute carer,<e!erem capiet re
Vel tardus, tardo Mars etl comprenfus vt iplt
Vulcano, fuperum cum velocifsimus eflet,
j(j Ars etenim prodefteunSis animalibus ipfa.
Atque tot de Marte difta fint, nunc dicendum de Neptuno.
DeT^eptuna. Cxp^ VIll.
N e ptunus Saturni & Opis filius, vt dlAum fuit , eandem ibrtem , patrisque
crudelitate expertus prope eft,quam etiam lupiter.Nam cu Rhea Neptu-
num peperiffetjpuerum in ouilli abfeonditum opilionibus educandi! inter agnos
' tradidit,3tque pullum equinum, quem feiimulabat peperiffe, Saturno, vt fabu-
lantur vorandum tradidit. Ifacius Neptunum educatum fuilTe feribitab Amo
40 nutrice ,quam ita appellaram fuifie dicunt, quia qusrenti Saturno Neptunum &
^ non habere refpoderir,ac negauerit: ex quo etiam ciuitasBeotije ita vocata fui^
quie antea Srnoufa dicebatur, vtfcripfit Thefeuslib.j.rerum Corinthiacarum,®
• alii abairnortim multitudine maluerint diftam fuifle.inter quos fuit Crato . Alit
contra putarunt Neptunum a lunone educatum fuifle . Hic cum louis fociusS
adiutot fuifiet in bellis poft Saturnum e regno depulfum,iaiais fortibus de totias
mundi imperio, mare & omnes infulas,qus in mari exiftunr, tenere cum impe-
rio fortitus eft Neptunus; cum cf Ium loui , infernus locus , vt dixim us, Plutoffl
bbrigiftet.vxorem habuit Arophitriten,quam cum deperiret, nequein amoreoi
fui vTio oafto podetallicere, Delphinum mifit, qui eam (ibi conciliaret.perfuaife
retquevt maritum Neptumimsquo animo, ferret. Id cum Delphinus impe-
traffet.
le
L I B E R S E C V N D S. icg
perpetnam tanti beneficu tnemoriam dicitur Delphini iignam inter
fideta relatum , vt ait Hyginius in fabulis fiellarura : isque Delphinus eflnoa
Ion" e a Capricorno collocatusj vtlcriplit Aratas in Aftronotnkis j
J'’ oo a/
yttscafer «epiW- taU oi Tipnisrapct KttTcu
nAi!vto.T<tp^aKdS'Uu.
Quse carmina ita lunt alicubi elegantifiime exprefla :
Tum magni currens Capricorni corpora propter
Delphinus iacethaud nimioluflratu nitore.
Praeter quadrupL-ces flelias in frontelocatas»
Quas interuallum binas diftertninat vnum ,
Alii Veniliam fuiffe Neptuni vxoreni crediderunt. Scriptum reliquit Lucianos
«Sacrificiis Neptunum nigros habuifle capillos, & oculos caeruleos, vtaitin
primo Cicero de natura Deorum: quem nudum cum tridente & concha aliqua
do Introdoxet* poetae: aut qui indutum putarunt velicm habere cyaneam di-
xerunt, tx ait Phnmutus. Memoriae prodidit Paufaniasin Arcadicis Neptunm
primu» equitandi artem inuenifle , quod etiam Pamphi andquilsluii hymno-
graphitefliraomo comprobaturi qui Neptunum equorum ,rol}ratarumque &
iortitarura nauiumlargitorem vocauit. Ac Sophocles videtur apud Athenlen—
fes, vbierefta pofteafuit Academia, Neptunumprimum iunxiifeequos patal^
ie , vt patet in Ifis ex Oedipode in Colono.
ivTrahcf, eCScBKctojay.
KptiVou, yapyn «V
Tod'' ciV*r a.uy^}tyf Avet§ BromS' dp
'iTTTBNl TBV fA
Munusmagni daemonis dicere ,
Gloriam maximam.
Equis, puUisj mari bene imperitantem
O fili Saturni, tu enim ipfum in
Hanc ducis gloriam. Rex Neptune
Equis moderans fr*no.
Apollonii vero enarrator Sefonchofem Aegypti Regem qui poft Orum Ifidis ac
Ofiridis filium regnauit , quem nonnulli Selbftim vocarunt, primum inueniile
equum afeendere Icribit, quod affirmauit & Dicaearchus in Ubro fecundo rerum
Aegyptiacarum: quod tamen quidam Oro acceptum ierunt. Neptunum idcir-
co finxerutpetae in turru vehi a^queee, vt fenfit Apolloniusialib.4.
e
J
t’ st r^ero/ st^saay/T»
A^pptst XlaanS' «lsvbs cL-jtika Kvff.
quam mobilis Amphitrite ’
Neptuni celerem currum apto tempore foluefi
Orpheus in hymnis currum huncal quatuor equis trahi folitum fcriblt , vt eft
in eo verfu :
XVyQ^AfJttj^AfnaTA, TfTgdopBV £py:AS'idiun-
Quadriiugum impellens currum, fummo aequore labeas’
Alii maluerunt eius currum trahi a vitulis maritris & cete qua ab equis : qnippe
cu eo tempore equum inueniffe dicatur, cum in Areopagum cum Minerua in co
tentionem defeendit de nomine Athenis imponendo,cum ipreequuhominibu^
Minerua oliuaun munus attullc,vtfcrlpiit Plucauchus inThemiWle.
faba-
?iQ MYTHOLOGIAE.
fabuIaflturTIiereumPhajdrs vxoris precibus commorum a Neptuno patre inn
«et-rauiflevt Hippolytum filium necaret.quem Phff<lrafa-'so aecufauit tentateoa
dicicisjquiatnouercg libidini noluiffet afientiri. Neptunus phocas HippOiyto im
ta litus maris veftoin curru immifit, quibus tanta trepidatio ecquis in-.efta efi vt
in fugam vetfi illum ecurru delapfum difcerpferinqquare Ph*d ra poftmodo p<^
nitentia duftaj vt plerique fenferunt, laqueo vitatn fi^muit . AediScauit maa«
Troiana Neptunus, qui hac de caufa LaomeddntiTroianoru na R egi feruiaifij
dicitur': cum loue ligare Dii volluerunt, id luplter cognouit e Thetsde , ac in c*
teros quidem Deosanimaduertit 5 & Neptuno atque Apcdlini lufsit vt Laome-
10 donti feruirentjdum Troiam adificaret. Laomedon diuinis honoribus profeciK
tus eft Apollinem, at Neptunus vbi diu feruiuilletj nullamque accepiflet merc^
dem, indignatus horrendum acinfeftifsimum cete i mnrifit j^uod thare euo 4
mens vniuerfam regionem inundauit. illadecaufa & filiam 'Hefionen quam vq
ce amabat.ac multo magis quam vel Aethafam vel Aftyochen vel MMicallq
quas cstera&filias habebat , ceto exponere iuflus eft ab oracttlo Laoaiedon,![
tnultaaliaincommodaindefunt confecuta . At Herodotus non verumefteq%
quit quod Laomedonti Neptunus & Apollo feruierint,.{e<l datum ene-loca^
fabuisjquia pecuniam Neptuni St Apollinis facrificiis dicatam Laomedon ad er
truenda moenia duitatis conuerterit . atqui Virgllius Neptunum fcribit fuis ma
nibus Troiam xdificafle,vt eft in libro nono; _
an non viderunt moenia quondam
Vulcani fabricata manu .confidere in ignes ?
Quamuls Ouidiusin epiftok Paridis mania Troiana Apolline. lyram pulfas»
aedificata fuiffe inquit his carminibus ;
Ilion afpicles , Srmataque turribus alus
Menia Phsbex ftruda canore lyrae. _
Cum Amphitriten vxoretn, vt diximus, haberet , infinitus prope filiorum eftno
merus, quos ex variis nymphis & pellicibus fucepit. Piignicem habuit enimt
Lybla & Belum St Agenorem ;e Calxno vna Danaidum Calaenum : Nauplinn
ex Amymone; e Picane, aqua vtbs Laconum dida fuit. Euadnen, St Aonem i
quo vocata eft AonIaregio, 6 c herum Pheace, a'quo Phxacia dicebatur qux niic
Corcyra vocatuqphxnicem a quo pli^nicia, 8 t Athon a quo tnons.nam plerlqut
vrbibus nomina impofuetut eiusfilii.St Dorum, a quo Dorii, St ex Oti filia La
de Althepum; Ancxum ex Aflypalxa St Periclymenum St Ergitium . ex Alcy»
ne Atlantis Anthamum: St Anthan & Hypereten a quibus oppidaconditanoffli
mtaque funtapud Trazenios.Baotum ex Arne, Hippothoum ex Alope Ceiw’
nis Afopum e Cedufa; Orionem eBrylle : Tricones alterum cum Eurypylo*
Celxno, alterum ex Amphitrite . Palxmonem St Neleum ^ Tyrrho : Cteatum
St Eurytum e Molione.Myriam e Chryfogone Almi filia. Delphum e Melanino
Minyum e CallirrhoeiErycem e Venere Ogygum ex Aliflrat Taphium ex Hip
pothoe : Cygnum alterum e Cay ce , alterum e ficamandrodice. Minyas e Tn-
tcgenia filia Aeoli t.eMidea nympha Afpledonem : Parnafum-eCkodora: Bun
py!utnStEuphemumeMecionica;cui munusdedit vtfupervndis tanquamft
perterraproficirceretur,vtaIt Afclepiades. Neque vero hi folum filii eluscoffl-
rr.emorantuqfed Eunhemus prxterea , qui proreta fuit in Argonaui : A'myc^
Albion, Aelio, Antxns, Amphimanus, Aethufa, Aon.Alebius, Dercybs,N*«"
St Pelias, St Aflrxus ani per infcitiam congreffuscum Alcippa forore feqqeu"'
cognita kCrnimceex anulo marore captus fe in fluuiu prxcipitauit, qui
duseft Aftreus ab ipfo,mox Caicus a Caico Mercurij Ocyrhoesq; filio vt
. Leo Byzantius in iib.j.de fluminibusjSt Melaiie a qua Melas prius Nilus .
liber SECVND\^S. tiv
eft. A fiorlon.Borgion, Brontes, BuiirissCertlon, Crocon, Cromus, Chry/aor,
Cenchreus » Cbryfbgenea, Chius , Doras , Eupheraus, Irceus,Leiex , Lamia
vates &ifiby!!a,Iia!irrhotius,T eflrygone,Megaret:s ^ie^apus,Ephialces, Nyfie-
Hs, Melion, NauEthc u', Othus^Oecipite.Polyphemus, Pyracmon, Phorcus.Pe
lafgus, Oncheflus, Phiax, Pegafus,Phocus , Peratus, Siculus, Sicanus, Steropes,
Tarus, Thefeus', Tarantus, Hyr^us: vt alios infinitos prope prptermlttain. nam
pluresquam octognita me legifTe memini : quos tamen omnesnon putaui hic
eflenutneranJos.quod (i verum eftid,quodfctibituraZezeinhIftotiay x.Chil.
». multo etiam plures fuerunt Neptuni filii, inquit enim :
e-^[j!.Ta.vrcts-, TttyTetfZ!>t^(dfS‘peiauf, ja
Elatds animo en m omnes , & omnes ftrenuos
Filio^ & amicosdirunt ,& amatos a Neptuno
.
Hunc aliqnando venifle in contentionem de artificio cum MInerua & Vulcano
fcripfit Lucianusin Hermotimo': quo tempore Minerua domum esc9gitauit,hQ
minem fecit Vulcanus, Neptunus taurum, atque ea de caufa creJIierunt polle
ri Neptunum primum equos domuiffe. Quod illi in orbis diuifione mjtris impe-'
rium contigit, iam diftum fuit fuperius . Scriptum reliquit Herodotus in Polym
nia Tl^lfaios dicere .folitos Neptunum Lacunam fecitie , per quaffl flu« Peneusj
idqueiure putari cenfuit ab iis', ^ui Neptunum terram concutere exiflimant:
nam loca diftantiainteriefto maris fpatlofunt opus huius Dei terramotus, quo({
etiam Neptunusfeciffe dicitur. Hsc eft Herodoti fententlaj qui iuxta opinio-
nem antiquorum vim aquarum caufatn effe terrf motuum credidit, at non ventos
fub terra Inclufos , qui erumpere conentur jjt fcripfit Ariftoteks libro tertio
metzororum & Lucretius lib.tf.in his ,
Quod nifi prorunrpitjtamen Impetus ireanimai.
Et fera vis venti percrebra foramina terrte
Dlfpertitur, vt horror. Stincutitinde tremorem;
Huius Dei duplex erat munus , &nauigantium curam habere kilicet ,& equo-
rum ; Ttin hymnis Homerus fcrlptum reliquit
:
tTnra)V7t S'iurTtif iii£vau,<farTSpa.rtvyimy.
Bina ttbi fuperi Neptuno muneradonant,
Fleftere equos, regere & naues, quj matmora fulcant
.
(^ux eadem fcripta funt & in hymno Orphei.idcirco Hippii fiue Equeftrls Nep
tuni fdes fuit in Arcadia apud fluulum Milaontem, vt ait paufanias in Arcadicis,
& Frofclyftii fiue rnundantist qui eft ita appellatus , quia quo tempore Inachus,
&quicurn eo erant in confilio, terram Argluorum lunonis effe debere nuntia-
runt, maxima pars agri fuerit inundata atque fummerfa .Deinde luoone Neptu
num precante vt mare deduceret,per quem locum refluxit, in eo i 5 rglui Profcly
ftii Neptuni delubrum erexe-unt , v£ eft: apud Pauf. in Corintliiacis . Ad huius '
rei memoriam fortaffe fadus fuit & nicatus Neptunus apud Athenienfes vndam
proferens, vteftin Atticis. Multafunt denique cognomina, quapropter varios
Metus huic Deo funt attributa, vt Txnarius, i-hital.nius, Heliconius, Temeniusu
Oncheflus, Speculator, Natalirius, Hippocurius , Crenefius.Gzaochus Do-
niatitis, pater, Rex, .Aeg2u.'.,Taraxippus. Plutarchus comemorauitin vita Pom
peii tria templa fuiffe Nepruni opulentifsima , vbl loca Deorum a piratis fpo—
hata recenftt ; qutSrum ytrum in lrThmo,aliud in Tgnaro, aliud fuit in Calabria,'
erat enim CalabriaTSeptnno confectata, \t fciiptu fuitaPhiloftephaflo in rebus
itahas,atque}ocanc nulla rtceft: ApoLiib^j.quibuspr^effet Neptunus.
IIS M Y T H O L O G 1 AE.
ToJmpWA» «y df^AO.
•Huto pbi caux Cereris,nain filia quondam
Cum legeretflores In prato rapta quadrig»
Impofin eft ; & Cecropium portata fub antrum»
_ . adeft.tbi nigri ianua Ditis.
Emmueronon folum de rebus geftis,qu* Diis inferis tribuutnr , hxc Iniel]r<.«.
®“^.‘®®2gis ad mores hominum, vitfque Inftitutionem pettin^
Namqmbuscunstorquentur,guantIfquemoleftiIrumfiuaibnsagitaLS
To ‘^^««semm mentisprius occupet mortalium ammos neSe^
quibus diu laborandum eft,cum breuiaim Wa*
fit, aut etiam nuLa aliquando partarum rerum fruitio. Quastamen iJ*
tet , omnemque impuritatem induat & crudelitatem , cum primum ineetmm
2 fignificatur per illorum^eqZu^m^
fit * ni ^uto^ cum fine fcelerlbus nemo potfus breui dicefcere oof
fic . quidam putarunt Plutone elTe diftum regem mortuu quia prl^Sv
lO
D* Tluto, Caf. X.
30
40
fapientes antiqui vim ac naturam effe terrx crediderunt, quamult
1 illidiuiti^um etiam nonnulli tribuerint imperium . AtPIuto.nemo eftauii
^mbus fuf&agiis diilribuendarum diuitiarum munus coceffum effe fciat* ani
Cerere & lafione natum commemorauit Hefiodusin Theogonia ;
' ^ '
[^i"!r\ovT9viyeijiAToS‘7A6tdav
iMianpatijjySdifAT^ipiKanni.
Alma Ceres Plutum peperit coniunAa in amore
lafio Heroi Cretes in diuite regno.
Theocritus In tertia Aegloga fignificaffe videtur dormientem lailonem fuiffe i
; .n“
Zff<JiT3iyhiyi^,orQVA'7f97royv'!rvovlAvaf
* tfS'vi4im', l^AKa Si <pt\A yvjjot icuieava^
Endyraiona velim fopitumpoffe profundo
Somno imitari, fum fimul xmuluslafioni
Hunc Deum cxcum effe tradiderunt, &cuiufmodi ab Ariflonnani.
dia introducitur; quod paffus eft iloue propter inuidiam : cum^antea^um”»
tifsime videret, ad viros bonos tantum accederet . multioue Pasjirmr
rerum neceflariarutn inopiajerirent, vt ex his carminibu^ indikfari *
o Qit)( [At TQur iSfActv dr^pw^TB/i tpSoydi!.
B^yd ydp (AetpdKtov nwd.Ans btl
ilV TBViSi-tghxii ^ KO^p/Jov^
0ltSlOI[A^ ^StyS iTToiriUiTU^if^
<!'* [Aii S^ lltytyvi-j^KilU’- T0l'7av [/.'/iSiyA.
«I/Tfijf tKHVB; 70171 p^CCfcr.- ^SoPfT.
Hislupiter meaffiX'! inuidens viris.
Puer minatus ipfe quod fum, me fore
SoUi
L I B ER SECVNDVS. iip
Solis bonis >foUs viris prudentibus
Doroefticuixi : tuncille me czcum facit:
Ne quem^bonum , ne quem malum dignolcerem.
Sic is bonis, lic inuidet prudentibus
,
Hunc eundem Deorum omnium timidilsimum finxerunt antiqui, ficutitefta»
cus eft Euripides in Phenifsis ; ’
\'TKeuT<^,nfiii<>:Ko4-vyir>uU'}lr.
0 ?****?°^*^“^ » vit* fufqueamans malum.
Quare ad noc felhue allufit is poeta qui inquit j
Node iter iogreflus gladium, contumque timebis , t*
Aut iaot£ ad lunam trepidabis arundinis vmbram t
Cantabit vacuuscoram latrone viator.
Quidam ommum Deorum maxime pernitiofum ede crediderunt, mqueetia
^i®*??*®** Rhodius e£icus poetafcoliu fiue couiuale carmen corcripfit.cuius
•fi inititun* Tt/^A6 ^A .0 VT6 ^ ^
MjfV h ^dmyiSVGu croxl,
A Ttt^A^ovn vcuewlid^ipofTdU
^‘^iydp^eifTev ctr^p^aii Kttiid.
. Debebas c*ce Plute neque in terra, neque in ma^
N eque in continente apparuiffe vnquam. 2 «
Sed tartarum habitare, atque Acheronta*
te enim omnia inter homines mala.
Hanc Deum effe minime catcumexiftimauit Theocritus cum dicat. tuba.bVI'*
AoTors^AwToC.c*cusnonipfe Plutus . Sic edam Plato primo de Leaibus
fcribu I lutum non folum non effe caecum ,Ted edam acutifsime cernere
Quartum autem Plutus,non cmcus,fed acute videns, qu* pVudenti^ funr
lunaa .Hic Plutus Deuseflecredituseftinonnullis/m^aiorS^^^^
quam Ducaeten'. «fcrlpfit Theognis j
<1 ««norc cultus,
« V « a Tr\ou-n ^corai Ttuaai lidhl^tU , ^
Num merito coluere viri te maxime i lute >
Nequida^facile eft pondera ferre tibi . £; airi,;
.
Hxot/Tv Titrra>i>,> *
2tu;' a-o; ufft Kttuof dy, yryvayLiu laShif dnip.
Optime cunctarum Plute & dulcilsime rerum
^Vclprauus.tecum vir bonus effe ferar. *
Non umen multo midus eft monftrum paupertas,nifi volStaria fit •
fimum tergat,in quam nos his Grpds carminibus aliquando lufiLus’? ^
^ A BavATGjy^AVTe»*/ AA.yw6BcTet
^ fitxhajiyytibdt.
vj\ /Spc*;^, fli// tv\(iy^ l5‘/j'£o/^oV
T
rl V TsxS ifiKat yjtyuda ^toSv
t craiA-V dfAfih.
^4 tW
4 *
120 MYTHOLOGI AE.
Tpv{pj) ud^ip loTo 'Tro f.i.
•S,-?rctj>ya.vttJiH 'L'^eBvyia.di «KsVaTSXPi»?
'Khij.Sv h xp-JipA : -figl yip eytpTo tste. ^
E^kS^hWts ^o^oni <p'iKovp. Qfvivov trcu povt
AVpvOSpiv^ srtyipcuiv ctTSptiSopiSvcyf*
A/^of, e-TTCii’ duTTidu/jLToJpops
AVcpio-TS /.jiKs!', A'<piK'idTS yJf.u
O’ vPTOii yiy~o TSpaf ^wroi; <pG&pdTSpop eti^Of
(J‘'vS'’ ix^pop !j.£>Aov ToTff/,ct-z*pSCT< Beotf.
Tovto ]ap' hi^i-Jyf->p x-dra, tov pjAyajxijid^TriVTtsi
sdp/.-TopopJvTfofjLiet^ivSid^Kdjy.dvs^ovPf
Cfirri 9sSv f/.yplP to dop, ovf x,stT d tto/a’ iTTiop^y
^ v~t^7rip^y%dTdyyv^i‘/T^d/T ec?yoS'ct'Ta>Vi
CfosopnfrM&iS-yooipip^>^ili-ld-l^p(id;^yd?
nprJ7fd-!rSikxipspy^p'i^P^dJ'dpdXMay.
AovKop S^vonoTyJiP <ip!uSn,'yre.(!iyiho:ovy
NfflSpoV 'ATripoviTyd 'joikuTOi '^^pia,.^
a’ (ppovd, S'v?mpp y /9 dhtyry.p
,
j dvyrviy, _ I
Xiy^tovydypoTKiv.Ta/yvmdpndx^/
Tlddi',! dTvylctf ^dipoy Td ^>^d?d,Tdfct.7lH
Tlipt’ etP^pdTreep S'ctKp’Jo(P^d0toy- '
tVpof o“ar’ («Ss^Xfl-STa/ «pit,
oOTowxstpirou? J!X.!tA’ iS 7 r®p*? 5 f«»
To'c^drrdplfrxdx7'TePidxdyyt:,7o'!xrd0i0»Kct,
lioddhnl , dvrdvydp rtdxsv ctpSuPP ea i
V£pv dpiS/yd<d-My:<^Tcv p/.syrf.wex'*^''*-^*^
^ipS'p2 dyroOpdvBip^^o^^v^x-x dptfy^»
0’'v7if<Td?9dS'iS'oiJiv';^'i^ydp^,ovTtp.a.7rstvtt. ..
OvTi-s-kyyi^dmi'iyApyai,o\ni^dve-n^^ ^ ^ ^
Oi''^o^^'rkT{^vld(dydvihovya.YdvP)^MiT A-TTTnydPf.
S° . Ovpy.ctVoVnAovToyToVx*pie/istSeoV-
T&r eKiSTii' w®»’ poipe^ S'(xdfyuTtOdAdpja ,
,
M a re XIos^h^' ds>y 'jropydxts iy^v<t>dy<jP
,
T&r yiKiay ytAioi Kdy.o^cuf^vtf eidi rrrnTif-
tiydipoyUiyUymjorrTi/dcc^poTeif.
VpinAop UmetffOAoehBpov cvS'klS't'^ay ,
UK}hTyl(A’S'iy.tctPy)”lJi.dA!i.S'^xdyjay. ‘^^^-
Iir proba Pauperies nocuit mortalibus.vna
PlusfuperiscunPtis^fjeua.gtau^IquisDss*
Vf Ilibus & gaudeiiaceris, & pallida femper ^
40 OraTame eft: nec mas, fcem na Sc illa nec eft.
ISIon eft illa homini fimilLs , non illa animanti. ;
' Hoc monllVum fecum trifiiacunSarulit. •
Tartarus hanc genuit Nofti conit!naus,at illa
Poma viris fada eft» exitiumque paue.
Sord ida nutricum fuit illi copia mpha.
Nam Fuit obftetrix improba Stoltiua. , .. • ;
Sesruciesteplt.quamnutrqindeipueKam.-
Oifciuftumque deast vbera Deiitium. ' .
Vilibus arte carens inuoiuit Inertia pahms, ' _ . ,
'
Fngora
I
]
liber S e C V N D V S. 121
Frigora per brutus; hoc tempore nata fuit.
Se comitem querulam mox ilii iunxit Egeftas.
Cui Pauor, & LuftuS charus amicus erat.
Hinc Solitudo arque Pudor colludere fueti.
Et mala Formido,nulla& Amicitia.
ISlec magis horrendum monftrum mortalibus ortum eft»
Inuifum fuperis cflicolisve magis.
Hoc fugiens per monftriferum mare nauita ventos
Mercator fpernir, nec maris alta timet.
Nec tanti fuperum facit, hos cum peieret, iram> la
Non qu£e fert tellus, qutrq e pericla mare,.
Quanti Pauperie afpectum toruum. inde malorum
Aufugere hortatur plurima turba procul,
lute quidem: Infelix, feruus, ridendus, inersque
Fitpauper; pudor huic excidit atque fides.
Infomnis, demens, querulus, mendicus, & erro eft,
ImplaciduSjludus ftantis in orbe Deae.
Pauperies eft vna mali certifsima fedes ,
Vita fuperpofita eft qua lacrymofa virum.
Quot flores verno nafcuntur tempore, vel quot
Vtilisautumus dulcia poma tulit.
Tot mala Pauperiem, tot poneimpura fequuntur.
Tot delira,quish*c dinumerare queat?
Sed citius quando conuellunt robora venti.
Percipias numerum grandinis atque aiuis.
Praemia leruato donat pro paupere nemo.
ViuatjVel pereat,nulla inopis ratio eft.
Pauperie illefus copulum nemo attigit vnquatn.
Teftlficorriutinumlna magna Dei.
Nauibus e centum haud forbet Neptunus & vnda
Saepe decem; reliqux marmora tuta fecant d*
Sint inopes fi mille,' id ebis mille mifei os.
Pauperies eundis denique dira lues.
Qua peftis non vlla viris nocet acrius vrgens.
Eft peior multo fed tamen improbitas.
Hunc De um , quem alij potentifsimum putarunt,quidam crediderunt imbecil-
lum ac debilem efle.qmafine virtute non poffet homines ad honores extollere
aut elatos retinere, quare fcuedijftum eft; ^
0'jt apSTHf UTip sAjSof tTi^arrau i-vS' ftfe
%xn stpeTif ora-
Tollere mortales nequeunt virtute carentes
Diuitiae, aut inopem virtus.
Naro vtraeque confpirent neceffe eft ad mortaliu felicitatem. Filiam habuit Eu
ribeam.de qua meminit Apollodorus lib. . Bybliothecf.Sed infulfiis eft omnino
qui i lutum aut fuifle Deum, aut fuifle aliquid on!nInoputarit;qm antiqui fin-
guhsanimorum motibus ,pprios Deus praefecerunt , ne qoiddiuinaprouiden-
tia non gubernati crederetur. ^
^ Nunc quid haec fignificent perquiramus. Flutus e Cerere &IaGone
efle df , qni opes e prsdiorumjirouen u, & ex agricolarum diligentia nafci
Eil aut diSus laGon 7ov Sue a £nedendo,quia Ceres medetur
natus
uncur.
inopias
liZ liber S e C V N D V s.
Biortalluin , Quod Plutus Fafius eft cxcvm Toue , viris bonfe lupirer ino^
<l^et,quid hoctamfcelenun] & impium facinus fignificac ? an bonitai
tliuiTia impuris fauete > ac bcnos perierjui ? Cum- 1 upiwr (it fatum > & vis ilij
mentis di«in*,<ju3ETes humanas gubernat j cum modo huc, modo illuc facul,
tatespro arcanoSc inexplicabili Dei judicio transferat, arbitrati funt nonnulli
illud temerefieri,_quarec3Ecum dluitiarum Deum efle dixerunt. Hoc autem
na acddlt , quia diuitiaTum polle&ro ili» non folum concedebatur, qui vel
ingenio ,^vel robore , vel aliquo virtutis genere pr3tllarentcaeteris,acjletuatufuit
apud antiquos, licutiteflarur Lucretius libro fextoj
Et pecudes , & agros diuifere atque dedere
Eto facie cuiufque , & pro viribus, ingenioque.
Nequetamenprxmium vittiiribusoportuitproponi diuitias,cunt virtus perfe
expetenda fit a viris bonis. Nam qui propter praemium virtutis virtutem ample
fiiiurjauivhia relinquit propter metum poenarum, is non eift plane vir bonus:
lure igitur FlutusfaSps eft caecus d loue. Hunc potentifsmium exiftimarunt ac
nobilem, quia & virtuti diuitiae vulgo adxquentur, cum tamen vera nobilitas fo-
la fit virtusj at vulgus j quod curet virtute pro ea introduxit opes. Deinde cum
multitudo hominum creuilTet,auaaquefiiLffet fingulorum audacia& inertia, le
gesiatx funt, praedia fingulisafsignataj&certiagrorumtermihiftatuti . Inde
rapmx, latrocinia, rerum alienarum direptiones incaeptae. Cum igitur alij pro
: comparandis opibus nulli labori parcerent, nullumque periculum deuitarent,
quibus tamen repugnante fortuna nihii commodi accidebat , ali js contra ooinfi
fuccederent feliciter, nunc caxam fortuna, nunccxcumdiultiafum Deum ap-
pellarunt. Atque ita fida eft fabula, quod cum Plutus antea fuiflet perfjMcax,^
lupiter viris bonis, ad quos prius folos accedebat , inuidit j & idcirco illum czcO;.
fecit.quf nullo pofteadelefiuad quofuis accedere coaduscft. Vulgus enim mor ’
talium ea qux fiunt, quorum certam caufam non uideant,non’quidemdiuina,..
ptowjl^itia gubernari, fed fortuito accidere arbitrantur .Tantus honor poftet'
diuitiis accelsit, vel quod illx non fine prudentia & induftria parari ccepetinti
vel quod _multa commoda humanx vitxprxberent,vt Plutus nullo Deorum
fuerit halfitus inferior . Nunc vero virtus omnis , & rcientia,& probitas fandlf-
'
Smq diuitiarum Maiefiaticedere cogitur; maioremque honorem obtinet Is,
;
qui largiri poteft cum libeat , quamuis fit amens, & ficcarius, & latrojquam pra
dentifsinius quifque,& integerrimus, & qui multa beneficia in omnes ciumj
iuos contulerit, .
NATAt -
123
NATALIS COMITIS
MYTHOLOGIAE,
L I B E K T E K T I V S.
^^am^rxclarediSla, de injeris^xco^tatajint ab antiquis,
AriENTissi MI &optItni{ane illi homines fuerunt,
illu Anis. Campeggl qui primi inter mortales hanc opinione
introduxeruntquod anima noAraimmortaiisexiAens,poit
quam fiietlt ex his corporum vinculis fbluta ad feuerifsimos
iudices accedat, ibique pro meritis vel ingentia praemia, vel
gmuifsima fuppliciafortiatur . Na fi nulla ellet verae religio-
nis^, fi nulla chriAianae veritatis cognitio, poterat tamen vel
„ Mtlo iAa Ita homines ad probitatem informare vtfe potius
jtfimiis dignos prsberen^ quam vt vitare fupplicla conarentur, quam iplamve
titatem Idiis ChriAMpofiea clarius InteUigere volentibus omnibus nationibus
cx^icault , Quid enim tam poteA ab omnibus fceleribus animos hominum re
trahere , quam fi fibiperfuaferint omnibustum reddendam elle anteadae vitae
rationem^, cuin neque mentiri , neque tergiuerfari licebitj fed omnia qu® fue-
Hntnciknc in vita, coitimlfla ^ vniueriis gentibus cofpicua tancjuatn maculx^ aut
putrelcentes puAul® in corpore apparebunt ? Qu® leges ciuiles, qu® confuetu
do cluitatum, qu® feueritas iudiciorum tantum poteA in animishominum? His
ei^negledis multa Aagitia claro committi poAunt, & nonnulli tormenta pat-
iunciunt,& mortem, fi resita pofcat,®quilsimo animo perferunt. At vbi neque
tunc tamen finem laborum & calamitatum fibi adeAe fentiunt, mirum eli qna-
topere ab ipfaconfciemia,& ab sternorum fupplicionun metu retardatur, hoc 5*
Ita efle wile fuit viris bonis & temperantibus perfuadere jat multitudini, que
non,mfi c^'lsIore quodam modo , allicitur aut impellitur, non faciebant h®
rationes fatis ad perfuadendum i led multa apud inferos terribilia, & vel dida
hmenda fida funt, multa ad voluptatem excogitata, quibus rudiores homine*
ad probitatem adducerentur. Quis enim non commoueretur magnopere
cum fclretpofi mortem fibiad eundam effe paludem Acherontis, qu® prima
excipiebat obulas animas > cum terribilisanimarum portitor Charon fquallidusu
batbaqne promiffa, ac rutilantibus oculis nigram nauiculam gubernaret 8t
nigro malo annexa caliginofa antenna velificaret ?cum,Phlegethontem animo
complederetur frementibus flammarum vndis conuolutum ? cum Cocytus 4 *
fubiret grauilsimus & trifiilsimus amnis, cuius fremitus querularum anima-
voces imitabatur ? cum Cerberus triceps ,cum feuerifsimi Iudices cum
Furi® venitent in m entem ? qu® fingulos cogerent per varia tormenta commil
la Icelera fateri, quisintrepido animo aliquod flagitium aggrederetur t Acce-
debat ad terrorem terribilis inferorum tyranni vultus, Aridulai umque rathena-
rum Arepitus a vindis animabus tradarum . fonabant plagarum verbera qu®
fontibus infiigebantur .vadique exaudiebantur cruciatarum animarum la-
mentationes. H®c tametfi a aonnaliis paruifierent ac deriderentur • tamen n»
mo etac , qd extrema vits prxfentis diem fibi adefie feauret, quin m 3 <'nopere
IO
J ,. mythologiae.
f ni Uret a<-aue v^nuerfs vits .fux ratsonem ad hsf non ti men^a , P fieti
formidaret , ^ _ cuderet. Vnum eft enim morituris bonum
pofiet,quamparatifiima vic® recordatio/ ause fola nos intrepi.
pericula perducit . Ex aU
dos ad ’ ^„,u^!,ientes ad probitate m ingentibus & lucund.fsimis
bb^rproPstis in campis Elyfiis. Nam q.iicunque virorum bonorum
voluptat.b s prop
^ beatorum cxtum deducebatur vb,
rnftitutaL uadet a q iynipidifsim.s
TeSt ""pr?ta varbs floribus ver perpetuum Igentia veftiebantur ib. Con-
cilk eram phUofophantium, ibi theatra poetarum . ibi cyclici chori, ibi mubca
obleSamenta ibi cocinna & elegantia conu!uia,vo!uptasque nui! i mo^efli® con-
° nAa Neaue enL calor immodicus nec frigus fentiebatur, fed aer femper e-
rltfalubnsSt temperatus, neque vehetnentioribas folis radiis inflammabatur;
Ouod eii enim fuaVifsimarum anicularum genus , quod ibi non mirificos con-
™s exeLm;aut qu®arbores funt odorifer®, qu® non femper fnafn.fsimu
floribus veflirentur? hinc lites,hinc inimicif.®,hinc odia, bine latrocinia, hmc do
li h nc pertria,hin,c inuidia exulabat' Hie fclicifsima vita , & ab omni moleftia
tranquilla fine mortis aut ®grltudinis metu traducebatur.yt dicebant. C^uod fe
licitSis genus illis folis expolitum erat,qui fande pieque vixiffent , aut qm pec-
ca m Quidem non nulla.fed medicabilia & leuia commififlent; qu® quodam in lo
ao *l Ir^ncpab boc expurgabantur. His rationibus ad corporis volutaptes per*
Ciorum ad mfti.iam , j-ationls excooitauit , vt fenfit Hecat®us , hunc efle
nium mortalium Pluto W ventorum Aeolum . q«la mutatio
locorum Lunsque amicum Endymionem , quia lun?
fles ventorum pnoobferuaflj^^^^^ de Plutone vetba fecimus.
quSqu^qf^^idabilia fuiik aederentur in eius regno inueftigemus.acpri-
mum de Acheronte loquamur.
LIBE^R TERTI VS. liS
w’tSs tSt yinirtit- At contra, e regTone hiHus ffiut Achet on, ^n?
|>er al' ^ ioca dtfertalamtnr .atque fub terretn occultatas in Aclierufiampa-.
ludem ingreditur: quo multat moriuotum animae perceiiiunt. Ibi temporaq»!''
dara diuinicus ftatuca aliae longiora , ali* breniora exj>eftantes rurfus in aBf
malium ortusrelabuntSr. Adireontra non ingredi, fed ^redi ex Acherufiap^*
lude Acherontem fluuiuum putarunt, vrfenfit Strabo libro oftauo, qui Acb^
ronte fcribit in portum Chimeriu dulce multis acceptis fiumiaibusintrare,atqBC
eii finii dulcem efficere* qui non procul diflat ab EphyraThefprototuciuitate*
queetiam AchercmteTti & Dairiia inquit in Alpheu irrupere . Huic fluuiodaiu
cfle nonnulli inquiuiit id nomen, quoniam Cereris,- Proferpinsque ac Pluton** ta
templaj quae magrtoin honoreapud TriphylicamHypanam fuerunt, alluebat»
Enimuero fcireconneoit duo fuijlle flumina variis in locis eode nomine appell*"
ta: fuit Acheron fluuius in agro B rutioiuxta Padofiam » vbi Moloffoiu-Rex A>%
xander ab oraculo Dbdonxo deceptus.trucidatus fuit, vc ait Strabo libro fextq>.
cum tuberetur Acherontem atque Pandpfiam deuitare t isque arbitratus
efie loca in agro Tefprotio, quae erant eo nomine per id tempus celeberrima
Alius item fuit Acheron Epiri fluuius ex Acherufia palude defluens Iiixta Pan .
dofiam ciuitacem, qui multis flumminibus audus, vt diftum eft.Infinum A®
bracium illabebatur . Erat autem Acherufia palus, perquam fub terra diflU*
<11 Acheronia Mariandynorum regione defluere, vt ait Apollonius libro 2. ^
du fiAKA Tou/.») <ri ej ihoi d^t-iripsucif
, EVSit ;ti£j/ tSr J'cto »ctT!i/;Si*Ttf irt asAeuSof,
Ax.THTS -syJIJ.SAHf
AivtiHfr’ d^ipav itvTiiy S'itifeii0i-7i/ja’a>ii
Atxpxc ex [jLiyA\iK iTafoyodLs itiffi <p(Lpa,yyx>.
Inde iter exiguum redeuntes per naare, terrani
Ibitis ad Mariandynam e regicme locatam. ,
Eft ibi Tartarei defcendens ianua Ditis
:
Atque alte tellus Acherufia prominet. Inde -
Hanc Acheron fcindens fub terra vortice multo- 5
Volultur: atque fpecu de magno effunditur vnda.
Haec palus Acherufia non multum a Cichyro oppido diftabat.vtaltPanf.in
Atticis, & Strabo lib. quinto proximam fuifle fcribit Mifeno promontorio, qu*
deinderedudaprofundum litusin finu Baiano aperiebat, aquasque praebebat
fanandis morbis accommodatas. Cum eflent igitur duae Acherufi*, altera in
agro Brutio, altera iuxtaPandofiam in agro Thefprotio fiue in Epiro apudvr-
bem Heracleam, non procul i Sinope : luxta hanc Epiri Acherufiam Acheron-
tem fluuium inferorum fluere fcripferunt antiqui , quem fubterram inamergi,
& inferos vlque perueniie. Paludemque ibi altilslmam efficere crediderunt. lux
ta hanc Acherufiam fuit defcenfus ad inferos, vt fcripfit his verbis Aretades 40
Cnidius in lib. 'ecundo rerum N'acedonicarum ,& repetiuit perdoftus Apollo-
ni) enarrator: H SaeAaariK
Kiy d-ToyiyivKir Hs fifri -ofa tws &:Stuuttts •Tn^nyof -spo
aTtTzfaiy A-jT^To d'roTeA€x •a-epl T»r E-a-’ ax-pw ett/jlit
'TEsuxutorTAaT-ayer.^TouE^' auTxTEiPicu, auTdS/xaTa^asr.-ffff^dou
VTttpynv Acherufia vocata, qug efiiuxta Heracleam , vbique aitaelt dc pt*.
ceps fop.-a mare; atque in occidere refpicitiu mare Bi:hyni*,cul vndaincidens
ingentes Tonos efficit. Huius in fumma parce nat* funtpiatani , &. in eius plani
tie-i ibique videtur efle ad inferos defcenfus* quod fcripfit etiam Nymphis.
Samius
to
126 Mytho l o g i ae.
Saitoius Ib primo Herade*. Nam apud eum fluuiom fpeluncam fuifle, qn*
ceret ad infero^ creditum eftjVtifcripfit de prxdiftorum icriptotum fentcQ^
ApoHoaius in fecundo Argonauticorum ; - - ^
xs/At) •JVa/Sstj-iiW /^^cTe fflrsof e?’
sV-f usSrTsc stVet-rvwW* ^
, SuLjpwfttoj-^roWrtvetB' ^r*p/TS7!fo?e'^ttJc;rW» -
NecprocuUintetiusprofpraattertapropinqua, '
Ad medium conuerfa diero>fpelunca remittit
,
’
Frigida, vbi exhalat graueolentesvfque vapores? ,
Semper&hjEC aluit fe circum cana pruinam. y
£x hac palude Acheron fluuius in mare fluit, quod cft orientem vetftKj^.qt»
Bunc loquimur: qui cum fub terram occultetur, mox periqnandam fpeluncaat
yallemque eroergir,tanquam ab Inferis, ad quos per multum fpauum accedere
creditur, vt eft apud eundem poetam?
10
» Ciiiy. xslKn ? tipstr? v.a.’Ta.yH(j.ir t
Hic Acherontati vafti funt oilia flufius :
Qui fumma de parte fluens prorumpit in aequor
Eoum; reuocat valles in luminis auras. _ ,
Fama efl hinc & per hanc fpeluncam Herculem Cerberum m lucem eduxtue,
Vt in his fcripfit enarrator Nicandri : A’^spfij:' cTt' ^reTetpeo s frnpstxXera Tp -tow*
xiT, ivSa Tiv Teo 4 '^cu xtuT rjpstjtxSf flrV*?"®’ ® Ao^sor «txi j^rra? Kvyiriiu- Ache»
ron fluuius eft Heraclea: F ontica:,quafiercu!esl lutoniscanem eduxit,atque c«
lis Aconitus dicitur. Huius fluminis aquam inluauifsimam fuifle, ficuti
cytijfcripfitPaufaniasin Attlcis,cuius alumna eft alba populus^, vt oleafter AI»
pheijpopulus nigra Eridani: quare cum ad Cerberum Hercules per eam portam
accefsifietj dicitur fulile alba populo coronatus, cum ob caliginem tamen infi>
rorum fadla fit pofteanigraiilacorona,dequaapud Padum defolla nata eft ni-
gra populus, vt fabulantur. Hic Acheron dicitur e Gorgyra filium Afcalaphum
habuiffe, quem tamequidam ex Orphne nympha Auerni fulcepllfemalueruaq
qui Proferpinam accu(auit,quia ieiunium apud inferos foluifiet^d e quo ita fcrip-
fit ApollodorusGrammaticuslib.primo : za,rAustfirvp»<ra.yTot
AttCsu TO? ttp^epoiTof, cum teflimoniu aduerfusiplam dixillet Afe
laphus Acherontis & Gorgyre filius. Quare Afcalaphus vel iuftus accufator ob^
accufationisrnuidiam fuit rn bufonem muratus. Difius fuit Acheron ^ To»
fiivtlyeof, quia fluant vnd* molefllarum fcrilcet,nam vtaiclfaciusp«<t^»i 8 l»
AuTou^Tar TeSfiixoVffli' irv»Ei«®V- quia dolores fcilicet & mstores coniundom
40 mortuis magnis vndisdeuol uantur. Ego tamen illorum fentei^Im potius accel-
feriro, qui Acherontem didum putarunt, ab Acheronte illo,quI in ijs locJsregM
uit,vt fcripfit Andro Teius in fua nairigatione Atque ex his patuit primu Ach^
rontem defcendentesad inferos animas excipere foIitum,& Cereris, vel vtalih
magis placuit, Terrxfuifle filium. Hunc quia potum prsbueritTitanibusadua-;
fus louem pugnantibus, ad inferos detrufum crediderunt, qui ex Acherufia de*
flueret,per loca fubterranea,atque per vallem profundam rurfus ederetur In Ia*
cemjaquamque haberet inluauifsimatn.
^Harc illafunt,qu* de Acheronte fabulole feripta inuenruntur, qua: cur nS*
fin^nunc perquiramus. Cur Acheron primus excipit mortuorum animas? qaii
L I B E R T E R T I V S. 127
cam morituri funthomineSjtorpor quidam mentem, animumque ita Jabefaftat,
vt propinqua mors effe facile fentiatur» tone enim confdentia, rerumque ^efia^
rum memoria animum perturbat : qusepalus eft omnibus primum trajicienda
vtfabulofe fingitur a poetis : neque enim in hac praeterit* v it* inueftigatione
poteii animus non magnopere commoueri . Cereris autem fiue Tert* filius hic
fluuius dicitur , quoniam vniuerfa animi molefiia & perturbatio aut ex acquire-
darumauefernandarum diuitiarum ftudio naicitur . HicfJuuius potum Tira-
nibusaduerfuslouem pugnantibus przbuit, quoniam fflult* iniqu* cogitatio
nesaduerlus Iaera Dei mandata infurgunt , quas fi animus diutius aluerit , a
vera Dei lege defcifcit,& in brutorum naturam delafaitur. Vbi vero quis vir
bonus vel etiam malus omnem fpem in Dei ctemeatia & benignitate collocaue
rit pofl hanc proterit* vit* ranocinationenq tum mstorillcj qui Acheron dice
bacur , per vallem profundam pedoris fcilicecin lucem e*tollitur j atque lufaw
ad optimi iudicis Dei przfentiam contendit.. Hic fiuniusInluauilsimjE aqu* ef-
fe dicitur , quoniam vhx noftr* ratio , fi diligenter perpendatur , multas habet
infuauitates . atque vt rem paucis ex plicem , nihil aiiudfer hate , quf funt apud
inferos fida , fignificare volueruntantiqui , quam Ita vifim noflram oportere
comparare» vt recordatio pr*teriti temporis quam maxime animosnoiiros ob
innocentiam & integritatem confoletur in morte , & intrepidos ad omnem iu-
dicum ferueritatem nos perducati. fub his enim fabulis emaes; morituri homi-
niscogitacionesexprimuncur. AtnuucdicamusdeStxS^* -
Dt St/^n •; C<p. 1 1. .
S Tyxitemlnferorumfluuiuspoft Acherontem ad Inferos accefliitisfe ofierfj
quam alii ex aliis parentibus ortam crediderunt . Nam Heiiodus iu Theogo»
Biaex Oceano natam effe Stygem tradidit In his;
AH)^t^sx^9t/5'*TMp^t^^9p^oy®J«^wew —
np69-/3uT*7». H Stay HKxrTd ^aftATA yaUH
MeUcpH<ri na-/ KetTUpf^’
xJo<7/y dpyvp-Mitr/ rofis ovpAvdvWitpix.TcU’
Sryx grauis, Oceani reflui de femine nata
.
Quz procul a fuperis colit alta palatia, longis
Marmoribus fufifulta , tenent verinque columnae
Argento e pBro,& cfium firmantur ad ipfum .
Atque Paufanlasin Arcadicis hanc ipfamfuitie etiam Lini poetx oplnloneta
feribir. Alii Acherontis, alii Terrzfuiffe filiam crediderunt. Apollodorus
Grammaticus e petraquadam apud inferos ftygem eftluereinquic libroprimb*
To'if6 Tas-jt/j/oV v^aipix, 'TiiTfSKty aS'ov ptoy. llygis.n. aqua e petra apud inferos
fluit . Hanc i^allanti quidam nupfiffe arbitrati funt, quidam Piranti, vt ait Pau
fanias , cui peperit Hydram . habuit filiam Vidoriam ex Acheronte patre , vt tra
diderunt nonnulli . cum huiusfill* VIdoria, VisRobur,ZehysqueIoui ad-
uerfus Titanas opem tuliflent , illi nobilitarem hanc & dignitatem lupirer con-
cefslr, vtfandilsimum iufiurandum per flygem Dii haberent, quod teiiaturHe
ane. fibro y. Odyf.
/fffl m/ ToSi ycu et, oJ petyaf iupvV 'j-rip^,
XgiTa'K!tTH^6fjiiyoy^vyituS"ap, os Tt ptkyKtf
a py.os S' msTitrds vs oriKet /isMCetsetsri Stoisi.
Hoc fciat & tellus , !i valii (ydera mundi.
C^xque fiygis de fonte fluu venerabilis vnda>
»30 MYTHOLOGIAE
fc^cp ]i}fo/jMyx.tKhne>lcuey,s^STiKeiycv
t^oV Kr’ dfjifpu^S ^^tvy}ntS'ati7St^v l-nroaf
Dixerun: Nominum l''hot;bum,ex quo tempore ad vndas
Amphry fi Deus egit equas paAum ille lugaies.
Qua de caufa habitus ett Deus poftea paftorum vna cum Pale, vt alc Viroli~
in Aegloga quinta: ®
Ipla Pales agros,atque ipfe reliquit Apollo.
£t in tertio Georgicorum:
Tu quoque magna Pa!e$)& te memorande canemus
IO ^ Pallor ab Amphry fo.
Huic lupus facerexiflimatur , quia cum Infefium fit animal gregibus & armes-
tis Apollinis tamen armento pepercerit . Aft ego crediderim, vt Inimicum an»,
mal madarifolitum armentorum Deo, eadem caufa qua Ius Cereri 8t'taBB
Baccho Immolantur . Alij crediderunt ob rapacitatem lacratum fuifie> quia^
loris rapacitas per illum fignificatur, ficut coruus eidem eratfactatusobdiui.
nationem pluuiarum &ferenitatis, cum nunc clam , nunc rauca voce vteretut
pro mutationibus temporum . Arati tamen enarrator ob pr^ftantifsfmum ocn-
lorum acumen facruna Apollini perfpicaci exilliroari cenfet . Sic enim inqnit;
asycLp i-AHpot [jLstKpo^ipm opdvSiwtiTat, ou7aS'n pKiju/ss s^vJipK»(, ^lin'
io {tvTiu 'ofioailty.oadi.p «tvToVT^etxvVaar/- Vt-n. ihecu j>cul extitet^
tamen poteft perfpicere, fic lupo magnum elt aciei acumen: qui etiam quonian
efiperfpicax Apollini facer putatur. Hic idem Deus moxcum ad Burorstipi
in Sparta Hyacinthi pueri amote captus difco certaret. Hyacinthum impnidess
occidit, vt ait Ouidius libro mutationum, ly. Atque ita Nicander in Theiiads:
4-i^a9pcv, xetp'!ro'yTS ^//.oSpHroy vakIpSou ,
eV 9o3]Sor flpHwoV)', ecsjiouV/sf exT«>
risu Act;Si»V A’ftyxA«t/ou'T9T«t/ao il
UpaOiiCw vd.)t,!p9op, \prei a-o'Mf’ipfrii7e KB pri»
.
;
Tlfrpof fiivBf i4a.TopS''iipe^ix,df^vpipiA.
Pfilothrum,fra<ium miferabilis atque Hyacinthi,
Quem Fhfbus luxit, quod nolens forte cecidit
Inuadens puerum prima lanugine malas
Florentem gelidas ad Amycti fluminis vnda*.
Hic etenim faliens percufsit tempora dilcus.
Temporis & fregit puero ferus ofla tenelli.
Hac de caufa profugus e Sparta ad Laomedontem dicitur Troiam coniiigiffe,
quitum forte mcenia duitatis extruenda curabatribi Apollo vna' cum Neptoso
cum ambo rerum neceflariarum inopia laborarent , fuam operam pro proroifli
mercede Laomedonti locarunt lateres componentes. Non tamen tantam
„ dem ceperunt, quanta fibi promilfa fuerat ab illo Phryge. At Ouidius non ma-
nibus Apo]iin;S exrruSa fuifle moenia Trolana feribit in epiflola FarldiSjfedptl
fonum lyrarquam dum traftaret, laxaTe fua fponte ait concinne accornmodaf-
fe. Ita enim inquit:
Ilion afpicieSjfirmaraque turribus altis
Moenia Apeilinex ftrufta canore lyr*
.
Neque lolum extruendis muris Troianis cementum & lateres Apollo coatie®
«it, fed etiam opem tulit Alcathoo in extruendis muris labyrinthi , vt teftatiif
Paufaniasin Atticis ex omnium Megarenfiiim opinione. Vbi etiam laxum
debatur fuper quod citharam d epoluit 1 hcebus,cu effet opus aggrefiutus>‘i“‘“
faxum fiiapide percuteretur, cithars Ionum emittere per aliquod tempus co#"
fueuifi*
LIBER QV A R T V S.
fucuifle di^am eft. Non defuerSt/ane qui dixerint Apollinem faiffe Arcaduta
Rcgem.-quicum feuerlusitr.peraret,puliusfuita fuis ciuibusj & ex alcifsimaiia
peri) dignitate ad priuatatn vitani,t3Rquain ecotio in terram deifftus>ad Adme
tum Theflalii Regem confugerittqui iili concefsit,vt iis populis, qui circa Atn-
phryfum fluuiutn habitabantjimperaret.Inde paftor apud eum amnem Admett
fuilTe dicltur,cum Reges antiquitus Scgubernitoresciuitatum Tiif/Ayit iiue pa
ftoresdicerentur,adcuiiodum pecudum fimllltudinem:qula non minus vtilita-
tem Tuorum reges antiqui procurabant, atq; vel pallores pecudum, vel patresfi*
liorum.IndeHomerus etiam ex antiqua iiiacoiuetudine Reges ac principes po
pulorum.T-o/fcsvier /.ttaV vocat. Hsc igitur nominis confuetudo cum ab eis qui j*
curant armenta tranllata fic,poftea locum dedit fabulx . Herodotus in Euterpe
omnesillos,qui ab AegyptijsDij habiti lunt,regnafleapud Aegyptios oltendir,
atq; inquit eorum omnium poftremum Orum 01iridis,quem Apollinem C^se-
ci vocarunt,imper3fle,vt eftin his tTo' ^eTpoTipcv 7ay cuS'pay TcvTegySiovf eivat
Tov(ereu^:TjaAp^opTfts^t)vx,seirrct{A[jLat, Totai itl^paTSi^i- j^^ro-Jravsuh
7av ttToy S' i fiof, Ktuvat ^pov Tov 6!Tipiof'7duS'dt.,Tiv,
«ToMtaret sfXniSf . Tourey XATetTretvfcuraTu^yA
,
A70V auyC ^oy . Atque priushorum hominum Deos fuilleillos, qui reguauerat
in Aegypto,qui non ampUus inter mortales degerent: inter quos vnus fuit fem-
per,qui reliquos autoritate anteiret . Poliremus autem omnium regnauit Orus
Oliridis filius quem Gratci vocarunt Apollinem. F 11 enim Olitis Bacchus, vt di-
dum cft. Didus ell Apollo cum boues Admeti cullodiret ocij pertsefus citha-
ram inueniffe,vt ait Paufanias in prioribus Eliacis, cum lyram Mercurius inue—
nerit, vt dicetur. Ferturidem fuifle muficz & vaticiniorum inuencor, vteilin
primo Metamorpholeon Ouidlj
:
lupiter ell genitor:permeqnod eritque,fuitquff,
Ellque patet:per me concordant carmina neruis.
Perutile fane & preciarum inuentum fuit Apollinis mulica, qustanquam fola-
tium quoddam, & ad obliuionem humanarum calamitatum remedium, quibus
vitahominun» vndiq; feptaell,fuit inuenta. veru illam nunc magis effeminarunt
quam conueniebat,vt chromacicu melos adhibuerunt ad demulcendos animos, ^
nunc magis virilem fecerunt;nunc ex hisambobus modulis fecerunt permifta:li
cuti requirebat rerum prxfentium ratio. Neq;rudIsomnino aut inurbanus ha-
bitus ell,qui muGc* no fuifiet ignarus. Alius fuit muGcx modus, cum per nume
ros animi in bellum ellent incic3ndl,alius modulus fuit in conuiuijs, iius inter
Deoiu facrificia.Qui enim modulos redecognouerit, & quib.ex numeriscopo-
nantur linguli, ille facil^d omnia tempora muficam rationem accommodabici
Fuerunt hac ipfade caufa Mufx in eius tutela creditae, quarum & dux & pater
Apollo fuit exiflimatus. Fabulatur Linum Amphimaro Neptuni filio & Vrania
genitum fuifle:quicum oes mortales gloria muficgantecelleret,ab ApolIine,cui
fe cantu conferebatjfuit extremo fupplicio affedus, cui etia parentant ante Iaera
Mufarum.FuIt etiam;Linus Apollinis & Terpfichoresfilius:vel vtalii maluerunt,
Vrani* & Mercurij.qui fuit ab Hercule cithara occifus, cuius difcipuli fuifle me
morantur ThamyraSjOrpheuSjHercules.Hic natus ellThebis, vt inprimo libro
difciplinarum fcripfit Hermodotus Platonicus.qui cum fuifiet poeta prxllantifsi
mus.fcripferat de mundijgenerationercuius in initio dixit omnia fimul effe geni
ta.atq; idem fcripfit de Iunx & Iblis cuTfu,deq; generatione animalium. Icriptu
reliquit Dio in tertia compolitione Linum alium natu efleex Apolline & Flam-
mate nympha,quam alij neptem, alij filiam fullle Crotcpl alferebantrqax cum
ex occulto concubitu apud Nemeuiiiuulum peperiffetinfantero,illum LinDap_
P 4 pellauit
M Y T H O L O G I AE
pellauif,quod antiqna Argiuofu lingua fpurluni (ignificat.Hunc tinu taraettjfij
ob timorem pattu! canib.expofitum ac laniatu fuifle memorant jali) obneglio^,,
ttapaftorisaiutid accidifiejcui datus fuerat educadus.Fmt& alius i.inus,qlj^g
lationes ac fletus carmine prior edidit eleglacojde quo mentionem fecit Phylit
chus hiftoricus.Huic Deo facer creditus fuit oleafier, qa iuxtaolea& palmi na
tus fitjVt quida putarut.ego vero crediderim qb illa planta fole maxime amet,ci
in locis frigidis no nafcat Quod illi facer fit ita Theocr.ait in Herc.Leonicida:
^Kapnr' d.yp:i\a/oi'i!Tsh\a)Vot vo/Moio
iipoy d.yviv TiAiKrdroia Seoto
!«• Atque virens oleafter Apollinis ipfe facratus.
Ac purus, coma facra Deofrondelcit adulto.
Et qm mufiea fuit Apollinis !nuentu,iili confecratas etia cicadas.canorfi onjim»
aialis genus ex!flimarut,& fidicula pifcem, vt Boca Mercurio, Trigle Hecatqpha
laride fiue apua Veneri.fufaneos Dionyfo,& vitulu marinum; pompilu Neptu-
Do.mulu Dianp,vt aitDorion in pifcib .Hic Deus patrius & duitatis defenforcte
ditusfuit ab antiquis Atheniefib.ad cuius Dei memoria mos fuit prifcis Athenic
fib coma nutrire,& aureas cicadas capillisadnexas geflare, vthis verbis teftatur
Thucydides : ^ ol ttvToKrSyiv^cuiJt.ivav oJ •roAt/V ^^'yofhrttii
YiTfoyd?Sf^ivovfl'!ra,v<rA?To<popov’,Tit, Tiff/^way TiTftyay h ips^H ^a>^vKat»t
M; s^vumt t-7 KS^cLA^Tfcx^- Atqj antiqui,qui inter illos diuitijs preftiterii%
nec iongu Intercedit tpisfpatiu,ex quo lineas tumeas geftare cefl'arunt,& autej-
- j I r. denpnrl entes. Veru rem hanc atrertius nat»
fec
T-otf Tfryay TKiypjLcMiv > ^tdri oi r&Tjryis [Aowmoi o mc j dyity,etyTa iJi
ToAH.Antiqui&imi Athenienfiu aureas cicadas capil
lis implicitas geftabant,om cum mufic* fint citad«,facratas funt Apollimrtjiup;
triuseft Deus illius duitatis. Hic Deus etia celeberrimus fuit obdiuinandiatte
& vaticinia eo aux maximeoium Deorum ab oib.ftte getib. in honore habeba
turicuius taberna qued a & officina inforum dlurirsime patuit in Delphis pfpter
caetera loca.Scriptu reliquit Ludanusin dialogo de Aftrologia, virgine quansi
^ apud Delphos prxdicendi munere funda fuifle: cum tn draco effet fub tripode,
qui voce emitteret-F-ib-jlantur tn nonnulli ApoilinejancinandI arte aPanedi-
dicilfe vt ait Adollndorus lib. i .in his; Si tIw (MrrrA>iy (/.nSmcrupi w
tfpaupavTo' uarTHp/Wa®)' SmiacJAviy TApiA^ny e,fro ;)^fit<r/<p6,T«vT»
ltAdyro'^AyT»=y^<^AAAiA^dyei.(ipfo aut vaticinandi atte ex PanelouisS
Thvmbreis Nymphae fiiio percepta Delphos fecotulit, quo tempore ThemiJM
bat refponf-’ At vbi ilium Pytho ferpens impediret quo minus penetraret ad M
tum eocxfoAuolio loco oraculi ipfe potitus efl.Erat enim, vt quidam
ru tradiderunt tripos aureusifub quo ferpens inaayto templi Apollinis Delph'
d e quo loco refDbfadafaanturiatq; hic tripos hac de caufa illi dicatus fuit. FaiM
cft v^tteftatur Piurarchiis inSo!onf,Milefios hofpites nonnullos iCoispifeaiM
afiquando emifie retium iadu, & certa nriercede conuenerunt Cm vtq^'
^id eo iadu cepiflent, id effer hofpuum M.lefiorom . Aureum
?eti annexu traxerunt :queffl ferunt Helena cum Troiam namgaretiufluor^
In eo loco depofuifle. Deinde cu nata efletcontrouerfia de iLo
fcatores & Mdeiios, duitates ambae caudm iilam pubhee fu.ceperunr don
arma ventum efl. Deindecu vrriq; Pytniam coniukiflenr, ^
fapientifsirro omniu tripodem ilium muti
Cois,qui pro illo antea decettaueiat.tnpos ad Thalete Mileiium «ieg'” ?
10
LIBER Cty A R T V S. i? ?
t -jCTtinsiB eius vita:queci tamen Thales ad Biantem, vt fe fapiennorem reroi-
^ ab eo furfiis ad alios eodem pado tranfmiflus,demam ad
lemittitariquein ille tande lur.enio Apoilins dicari oportere • .
t^opinio fuit 3 . Bianti primii fuerit de!atus,deinde Thaleti, & ad alios demde,
moxadBianie denuo remilius Apollini Delphico cofecratusfuent.Fmt au
i)os,vt eft in lib.4-Ilia'l-vas vei 3eaeum,vel aureu.g. trib.pedib.fu;Ciebat,anl qj
fiue aures habertt,quib.capiebatur,quotum vaforum vfuserat inf3cnbci}s.tt *
rum alii feruabantor ab igne intadi atq; dicebantur,o
lati fiue depofiti tripodes fcilicetiquorum formae ita fecit metionem nomeru .
lyu '7f!Tri$'aTeJtiTlt piff».
Et tripoda auritum ferre. _ . • t.
Illi tTipodes,qui imponebantur igni & quibus vtebantut in facris, dicebantur ef*
quibus ira meioinit idem poeta:
Ta iy.hfix,>iifa,fTt fAyAyTftTToS^ifiTvpiSnrLuu
TcvJi ^va^tKeiCoiOv c;i rioyd^ajoi-
Impofitumqueigni victori dar tripodem,quem
B is fenos fuperate boues rebantur Achiui.
Sant qui dicant tripodes mefas fuiffe in Apollinis Delphici teraplo.fuper quibas
recumbentes Fhebades refponfa redderent, quas etia menfas cortinas vocarunt,
i corio Pythonis ita didas,cum eo tripos Delphicus tegeretur. Alij tamen corti *a
nam vaseffe crediderunt tribus effultum pedibQs,in quod mergebatur Ph^bas
vaticinatura. Alij fellam,qu 3 e tribus pedibus fulciretur, tripodem etfe fenferunt,
fuper qua fedens oracula daret : quod videtur teftari Callimachus in lauacruna
Diaux
:
o^afiSl sn/S&Vr /cIah 7giToS'moi €S'pi$
Nondum cura mihi fedes tripodis fuit ante.
Alij vas pulueribus plenum, vtfenfitHellanIcus . Strabo diuinum domiclllumj
fpeluncam. f. profundam. Memoriat proditum eft 3 Mufteolib.j.luniperumfpi-
nofam arborem cofecratam fulffe,cui laurus prsterea dicata putabatur, g> hym
pham Daphnen ab Apolline amaram in hanc fetut mutatam,cum fugeret Apol j
^
linemiquia magis Leucippo iuuene imberbi ac pr^ualido deledareLferuntLeu
cippufuifle inuitatucum cartero ccetu virginiT vt felaueret In fluuio Ladone, cu
effet indutus vefte muliebri,idq;impulfu Apollinis inuldetis eius felicitati, ^ cu
recufaflet Leucippus.fult deniqiprotraftus, ac deprehefus virginem einecitusi
focijs DalphnesiacuiisSc pugionibus confoflusinterijt,atqai kurus apoUini facra
putabatur, non foium quia Ladonis filiam ab Apolline amatam in illam arbo-
rem conuerfam effe fabulantur, vt teftatur Ouid.lib: r. Metamorph. fed etiam
quianaturaeipiius Apollinis conuenit , cum arbor fit natura calida.cuius folia &
fruSus ficcanc & calefaciunt vehmenter vt ait Aetius in lib. i . atq; .magis etiam
ipfe ffudus.Hsc eadem caufa fuit cur lunae fimulacrum laureum ramu teneret,
per quem calorem vnacum lumine illam a fole accipere fignificabant,vt fenfit -
Ptolemaeus in Almagefto.hacc una eft arborjquaefulmi.ne minimetangitur.qua
re fuit ci^^e^Utcuaf diaafiue arcens ac repellens mala, neque timet anniiniu-
riam , (ed fcoiper frondet, neque vnquam fenex apparet, eius odor ad vitandam
peftilenciam commodus eft, vtait Herodianus : atque non mediocriter confert
diuinationibus, ti quidem eius folia fub pluuinari dormisntum polita vera fom-
Bia gignere putantur . Huius arboris coronae Apollinis templis appendeban-
tur, & vatescoronabantur, dicebanturque lauri foliis vfci, quod vtiiia vatici-
nia capientibus fignificantes munera Sc fumptus in vidum reportabaDt,resque
oii humanz vitae neccilarias, vt ceftator liacius.Nicaadec Aetolus is,qui Alexi
pharmacat
234 M Y T H O L O <5 1 AY.
pharmaca fcnpfii , quique Apollinis Clarii fuit facerdos, fcriptum reliquit In
monla primum apud Tempe laurum fuifle inuentam, quod innuit Ia itis;
nwmtlynyr! Tos‘!y, « S'Afpiif
TeiX.-!r'lS'Of,n !pUoKiX.Ket’jXiAKc4-‘tS-
Vel purum vitis potum fer, vel dato lauti
Acmoniae, paiiinacamque, autcaulia caedens :
Apollinislfmeniidiuinatio no fiebat per refponfa.fed per illa animalia qu^com
burebantur,facerdotes futura vaticinabantur, vt ait enarrator Sophoclis.Mj.
gi prxterea & Scyths per lignum myricae vaticimabantur,& per alias amltai
aliorum arbuftorura virgasjquod genus vaticinii a Medis etiam feruari folitnm
fcriptum fuit a Dione lib.primo tertixcopofitionis: ficuti lamidx per pelles c{.
farum vISimarum ignibus impofitatura, fi refte inciderentur: cum alias aflw*
galisfuper menfis impolitis Deorum vaticinari mos fuiffet.Ia Lelbo.ptxtetei
fieri folita per virgas myticx vaticinia teftatur vel cognomen ipfius Apollinii,
qui inde Myricfus vocatus fuit a Le sbiis.Scriptum reliquit prxterea A rchjusii
iis qux memoris prodidit de Archeanatide ac de bello Erythrpo, Apollinea
apparuifleinfomnis Archagete fummoeius expeditionis Imperatori , qui ra-
mum gefiaret myricf: quare iifam plantam illi I3eo gratam putarunt . Metro,
dorus prxtereain quodam libello quem fcriplerat Je ccnfuetudincj antiqmfii.
mam plantam efle myricam putaffe videtur, qua etiam Aepptiiper pompaa
*® louis coronarentur . Verum hancfententiam ita attigit paucis idem Nicanda
ia Theriacit : ,
^ (jCJplKiK VSOVrrAVA^MpTiA ^A(/3/0!f
[ji.AVTivln^ao^Aiy^fidiri^toy flvAToM^ay
[J.AV70AtwAS WfVTrSUOf iTKKATOj l^^i[Aty AvS'pat.
Inde nouum fruticem fterilis tu lurae myricx,
Qu 2 vates veneranda viros eft inter .Apollo
lura virum huic tribuit, venturaque dicere clarus .
Fama eft Demoaituin nonfolum folita auguria intellexifle, fed edam
certo nomine anes quafdam nominare folitnm , e quarum fanguine comoi-
3* fto anguis nafceretur, ex quo fi quisediffet, auium omnium intelligeret idio-
ma. at^e Melampo memorant angues quofdam aures lambentes vifos, qaare
illepoSeafermones auium dicitur intellexifle. fama eft Apollonium Ibyaneu
auium omnium vocesinteliigere lolitum, quem aiunt aliquando paflereslstj^
tesintuitum dixilTe prxfentibus non paucisillas fignificafle cf teris afinum coUs-
pfum, milium quod portabar.difrupto facco £ftudifle,qu3re efle vnde vbernme
pafcerentur. Illud cum vilum eflet miraculum audientibus, aiunt nonnato
ftudiofe fpeaatum accurrifie an vera eflenr, qux nuntiarentur, atqueinuemW
ficuti ab Apollonio didum fuerat.Hancdiuinationem Romani cuadlibrosb^
bylKnos & extaTyr henorum & auguria & Cgna de cjlo retulifient,ffterasoO
40 diuinationesaboleuerunt. Erant autem multi modi diuinationum apud^
quos fiquidem vel volatus auium, vel obf£ruationestripudiotu,velauguria,qw
rum fuit Caras inuentor, vel intuitus auium, vel exta viftimarum, vdfigM«
celojvel prodigia, vel portenta, vel refponfa Deorum, vel fomma,vel
qL vel ieDis,vel mouui futura prxdicebantac ptxmonflrabanqvel
quoUmnes rectnfere foret/uperuacaneum. Nam multahorum fueruMa»»*
pheo defcripta in A gonautlcisj vt patet ex his ^
dim S'i y-Aviei-M 'roAUTKpswr of/z-ow,
6<FA ^feOT/^9y«eV«^«^eAl9/?r^'<tT<tp^r«»
L IBER A RT VS. ^55
4.ir;^au' tpniispaay- C-rva Ct0BKtifAifat VTcp.
TtftCrtsm Kr/uitis, d^payrs TcpHctf.
Petdidici leges inulcas,ac munia vatum ,
Qu* volucresq; ferasque d ocenr,quo conuenit exta
Elfemodo: quidiuinentinlomnia mentes
Monalesvt habet foporj Scleuis irrigat attus
Prodigiis qua: conueniat, monttrisque medela.
Portentisque Deum>quid nobis fydera monftrent.
Kam & Virg.quofdam numerauit in j.Aeneid. hoc pafto
:
Trolugena interpres Diuum, qui numina Phjebi , ]•
Qui tripodas, Clarii lauros, qui fydera feneis:
Et volucrura linguas, & prxpetis omina pennx
.
Non iniuria Idcirco vates,rerumquefuturarumconieaores Apollinis filios anti-
qui efleexiftimarunt: quippe cum Theftor , qui fuit pater Cakhantisi Apollinis
& Aglaix filius fit creditus. Sl Mopfus eiufdem Dei & Manius,a quo etiam Mo
pfo vidus Calchas diuinand i peritia pr^ mserorediem fuum obijr. Dicunt enim
oraculi refponfum datum fuiffe Calchanti tunc e3e libi pereundam.cum in wa,-
temperitioremincidillet,qui in Colophonem cum Amphilocho vel vt abj vo-
luerunt cum Antilocho,! erolypzte,Leonteo, ali jsqiie quibusdam ducibus pro-
fcduspofteuerfum Ilium incidit in Mopfum . Hi cum ambo in contentionem
Tenifientdeficu agrefti quot nam ficus haberet , tefpondit Mopfus decem mil-
lia,medimna vnam,&facum prjeterea.quam re attigit Hefiodus his carminibus;
8u.Ci[jLct tt-cnd
BUTOt iXiV pjLUKLOmif ic^Y AY dplS/ABY i
Quot ijrolloslixc ficus habet miror,iictt illa
Parua fit: an numerum polIcs mihi dicere eorum?
Refponditautem illo tacente
:
Mup.oi «V/r ApiS^s;'. £tT«' p /l/Jt? /ttSiTftf jBf .
«Vjft -Trfp.cyiuBi, Tov '(:T€\Bk[j.sp ovx. i^ujjcuo-
vdpiBfJLiYtrti-TVfJI.Oi tiS'iTO /At^ov.
Xsfi T3'TsS't^ xa/^xayS’ -SBrYB^ 9 a; droio xetM-^ey. ^
Mille quidem decies numero, nieiura medimni eft.
At fupereft vnus, quod non percurrere potfes
.
Sic ait, eft nufnerus vere hinc compertus eorum.
Calchanti f terno claufit mors 1 um ina fomno
.
Illis rero colleftis ita reipla numerus, vti didum fuerat , inuentus eft, ac con-
tra int erogatus Calchas de lue ^aegnante prxtereunte qnot geftaret invtero,
&qu ando effet paritura & quibus fignis , obmutuit, dicente Moplb decem, &
ioterbos vnum tantum marem geftate in vtero,& efle cras parituram inttloho-
neodaux ,& marem totum nigrum, actresfoeroinastranfuerfe albam lineam
fupra humeros habituras, e reliquis duas roftrum albu ad oculos vfque» reliquas 4*
polteriora crura finiftra ab vngula ad genu vfque, Calchas vbi res poftridie eius
diei ita effefuiflet comperta moeroris impatiens vitam finluit:quauisiis diuina
tionesvt ait Apollonius Atalieus in libro fecundo compofitionis,raqnam infidf
ac plerumque vanxrelinquendx funt, Sc in primis qu* fiunt per phyfionomia,
aftragalos, circulos, terram, cribrum, formam ,igne peluim, aquam , manum,
Cifeum,ac mortuos euocatos.Sed aliquando tamen oracula veritatem expreffe
tunt qu£ non lemper fallere mortales potuerunt, vt etiam veridicxfuerut Sibyl
lx:fic enim .4poIlo Chrifti mortem exprefsit & Sibylla eiufdem miracula , qus
aotc mortem eratfadurus. atqne ApoUo quidem bc
;
tnrr»
sj6 M Y T H O L O ai A^.
1 »
xstT* etlfy.d. ^(^{Tip(tTctii'i<TtfeeyoX‘
AM.’''feo OTAO;f ffttt>SSAai5BV.
^
Toy,ioif ygl «coAjVsar/ Tinpvv ttiS< ArffS TS^fvria».
-Namque caro mortaUs erat,dlusnaq; facta.
Chaidsis fed iudicibua per tela retentus
In ligno, ciauisque tulit poft funus acerbum .
Sic «wem Sibylla inquit: „ , , , *•
«fco^/iaores’ r(it< ^©tV «jwr/H,
: jml Tt/^A-M /Sxkl.ot/s’/, \«t\»iV®tw «u A*A.e9r7tr-
Confu’gentextindoruHi tnox corpora, claudis
Curfus erit vel ox, furdusque exaudiet, atque
^ - Profpicient lofjge caeci, tnutiqueloquentur. ^ _
Fuertmt autetn d uo Dei tantum , quorum celebrarentur re^ofa, lopiter 8c Aet<
Jcj quorum ita fecit mentionem Aefchylus in Eumenidib.
jwtyfflVs TouV ef40t/ss Xj A<«
TttfCervxeAev».
Oracula ipfe eum louls, tum dein mea
Confidere impero . _
Veruntamen idem Aefchylus reflatur in Sacerdotibus A pollinem a lonei^
*• accipere refponfa folitum,deinde eadem dare petedbu^vteft infaiscarai»^
rlAAerroVaiCTit ;>/<?« TctuTet TstTy^p
it
Citiisime hucvenirernamquetalia
Apollini pater ioquentifuggerit. _ _
Ouamuis Dfodorus Siculus a matre vaticinium, & medendi artem filium edfl'
^m fuiffe inquit, nam idem eft Orus Egyptijs,qui_Gr*cis Apolbicuro Ife' fii»
Ceres vt quidam putarunt, multa phannaca ad fanitatem inuer.et!t,& magnjm
partem medicinieempiric». Vocatus fuit autem Apolllo Aftei^iir a Delphici
quia cum prius Neptunus Delphis coleretur, at Apollo m Calabria, loca muu-
5« runt inuicem: fic enim illum iwauit Lycophron :
Tou 'TiyyowoAv av A^ntwaP • ^
LocumDeimutantis, atque moenia Condentis.
Huic Deo cyonus etiam dicatos eft, quia diulnet ac vaticinetur quando hiot»
rus fit & quafi prs Icetitia cantet, cum profpiciat quantus bonorum cumulusfit
itimotte A-el certe quantam niokftiarum,qu*funtinhac miferriroa vttafiet
quentiara firreliSurus; quam canfam & cantus, & cur dicati fint Apollini cygm
rafcripfit Cicero in primo l ufcuL difput. Itaque commemorant, vtcygn^q®
non fine canfa Apollini dicati funt:fed quod ab eo diuinationeni habere yidea»
tur, quia ptouidenres quid in morte boni fit, cum cantu & voluptate moriantur,
4 » Esjit autem templorum omnium opulendfsimum Delphici Apollinis, quip^»
vel rr.iilc aureos lateres Crmfus ille ob infignesdiuitias celeberrimus aliqu^o
doTio miferit,vt reflatur Zezes hifl. prima, vt aurea tctaara Apollini ex )is
retur. Fuit& alius infinitus prope Regum & Imperatorum munerum nuaeii*
aiigufiifsImorum,vt videtur innuere Ouid^ In Epifi.Cydippes ;
'i t modo porticibus fpatiprj modo munera Regum
Mitor: & in cumSis flantia figna locis. » • nod
Tribuebatur ApoHini ars mededi,& fagittaiu fcite emittendarum peritia, qo»
his veibis fignilicauit Ouid.lib- i--5^ieihamorph.
Inuentum medkiua meum eft, opifexque per otbetn .
Dicor
liber QVARTVS. ^37
Dicor : & herbarum fubie&a potentia nobis.
Pt f alllm ach-hymno io Apollinem ; , „ , > .
A-yrriS'' oi/ritToffiv^acsavcLT^w^-
KHfOfoiitUTLuU^a-X X«J'0f£t0.'^'s>'*
^oiSaydlpXsiTO^OV iTIT^TiTeUil^ dotSn»
hrTgoiS'iS'a.Miv ^'.(iy^w.v^Avxroi-}.
Arte magis varius nullus, quam clarus Apollo
Sunt illi artifices cantus cur*: ille fagittas.
Ille arcus curat, pariterque oracula, vates.
Suffragia, ex Illo didicerunt funera prlnium
Differre, & gelidas vitare pericula mortis. • r* I
Hunc Deum & aureos calceos geftare, & omnia prope aurea haoere hnxit
Uinachus ex antiquorum opinione: & femper effe luuenera , neque vnquam pu
befcere, autlanugine priir.abarbas vefiiri, vt eftin his^verfio. ^
yfv<r^A Tan-avi; To\ r’hS'yT^Vj »t
«vsAvf ni To, T 5ts/aa* 70 \VH,Tmy.
Ygi7t - 70 ^ vKTestiioi, rr uSsavm TSx,y.>i ftuo
.
viofjOUTTOTeaotSoy
^XeiiUSo’j^’ aciov\Tr'ixp'otnK^'Tit(et!Ut.
Au! ea !unt Phasbb hxc: vellisque, & fibula In illa:
Xum lyra, tum chordse, ex humero pendensque pharetra»
Calce i & ex auro vtriqj; auri dlues .^ipolloe{^.
' Pofsidet is multa:quod Pytho oftendit. Stidem
. Formofus femper, femper iunenisque: nec illi
Foemine* quantum nigrent lanugine tnal*.
Scnpfit Homerus in hymno In Apollinem , Apollinem ipfum vocatum fuiffe
Pythium, quiaTyphoiiem fagittis interemerit: qui folis calore poftea corruptus
Apollini Pythio nomen dedit. Nam sruSsa-Ssta putrefcerefignificat, vteft inhis
carminibus ; » , j ~ .
l-THu^aTO ipsiiSor stTOWttW
E’rTctu9o* ruu vri/flsue^i /SajT/tWHf» .
iic inde precatus Apollo eft.
Putrefcas tellure iacens, campoque ferae L
7 um idem paulo poff :
oJ/^ AVA»,7A
rit/S/sr x.AKiovifiriTrawy.oy, ours/M-x^ 3i ,
A’t/Toy tvc£ TsAap ydvof 0 ^tos niKtoto-
inde vocarunt
Pythlon hunc regem cognomine, puwuit illic
Quod monftrum radiis, & claro lumine folis .' ^
Fabulati fnnt antiquihunce terra a lunone pugno percufla. natum effe, quem
ferpentem fuiffe crediderunt, at non Typhonem: vtfcripfitdeilloNicaderCo
lophoniusinhis
:
di A^A0teimifA7"iy.AostyPivA‘xHfi •
Sic effata grauispercufsit robore dextrae
Tellurem: motumque folum eft tum fertllisagr?.-
Catfosfult hic Python ferpes no procul i Cephiffo flumine, qui fluit ad radices
10
xo
4»
2i8 M Y T H O L O G I AE.
montis ParnafijVt ait DionyGus in libeilode {Itnorbls.Scnptum teSiquIt 0|^*j
in i.llb. Metamorph. Pythia poftea in honorem Apollinis fuiffeinfiitutajffljl
non a Typhone putrefafto, led a lerpente, fuerunt inftituta , vt in his fcrib^
fnRituit facros celebricertamine ludos
,
Pythia perdornit* ferpentis nomine diftos.
Celebrabantur autem hi ludi vere ineunteab omnibus Cycladum incolis, (lenti
tradidit Dionylius in liK.de fituorbis m his carminibus :
dpypijkvivyKvyjipd iiov s Jt’ ir opsar/it
ttr.cpfflT®)' «TttrSuSg yt,vM KryCpavoi tiySciv-
Inltituere choros omnesjviftoria quando
** Grata fuit, cum lucundum ver incipit; & cum
’ Arboribus dulces nidos fubtexitaedon .
Omnes enim Infulae etiam , quae fuerunt circa Delum ludos pro Illa vldodi^
fiiruerunt.Scrlpfit tamen Paufanias in Corinthiacis Diomedem a Troia redepa
tem cum eflru|iffetrtmpeftatem, quae Graecis ab Ilio redeuntibus imniifljtJj
apud Traezenios templum Apollinis Inceforis dicauifle,& PythicosludosineiM
honorem inflituifle. Erat antiquUsimus mos vt pulchriores omnibus hyaiis
qui offerrentur, in honorem Apollinis caneretur : poflea vero catitusad cytla-
ram fuit inditurus, & aulaedorum atque tibicinum certaminar Sc praemia ab Am
' phiftyonibus de medio fu blata ,& coronarium dumtaxat fuit propofituffliSt
*® quadrigis exceptis,omniaj quae in Olympicis aderant athletarum fludia,inhsK
recepta certamina. Deinde paulopoft repudiata fuit ars aulaedorum, &nlia
ludisexclufa,quia iniucundum quiddam & trifteprae fe ferrent, cum elegiifa-
nebresque lamentationes his tibiis conuenirent. Mox additus ed equorum cor
fus, & armatorum deinde, mox bigae introduSxiatque variis temporibus&pd
lorum binorum iniugum curfus, & fingulorum indituti, quorum nonnullorua
mentionem fecit Ouid lib. primo Metamorpbo.
Hic iuuenum quicunque manu, pedibusue, rotaue
Vicerat,a:fculeaecapiebat frondis honorem
.
;
' T4ondum laurus erat.
« Erat enim antiqua confuetudoiam tum a ThefeI temporibus e CreFa reduosm
caepta,vbi ludos Defi indituit, vt vidores palma coronaretur. Mox coronisan
tatis manfit tamen confuetudo, vtomnes vidores vbicuriqiie eflet, palmam na
nibus gedarent , vt airPauf. in Atcadicis. Ateorona laurea propria fuit DelfAi-
eorum prmm iorum, id queeum ob perpetuum vigorl,tum quiaatbor ipfa Apol
lini fit dicata. Verum de his ludis alio loco pluribus fortafle perfradabimus.Fue-
runtqiii dixerinthos ludos non bb ferpentem.ab Apolline cefum Inditutosfuif-
fe, fed ob incolam quendatn Pythus, [ ffcenim nominabant- Delphos antiqui]
ab Apolline confixum ragnm,quiibi ex-abuit. Arque per id temporisitano-
, j. minabantur ea qu* corrumperentur, vt in 1 hocicis irruit Taufanias. ScripnU»
40 reliquit Ephorus q"uo quidem tempore Apollo Iri terras deuenit, homines ff!u«
dribus frudibus viueritesac ferarum more.manfuefrcide: atqueld contiglflei»
Delphis pritntim, mox ad Panopeam’ vrbem profedntn budelifsimuta & violf
11111) tyramrum Tiiyuro intejemiflejaudilfeqjeParnafilshofb.alium efle tyran-
num non minus hominibus infedu Pythonem nomine, .atque cognomine Dra^
conem, quem & ipifam fagittis Apollo confecit. Atque inter pugnandum enn»
io Paean clamitatum effer, quod mitte Apollo fignificat, manfit podea conft^
tudo vtin Paeanibus & in epiDicijs,&in omni Igtitia alicuius vidorie,Io P^anc»
clam aietur.vt ed illud Ouid. in fecundo de Arte; *
Didte
LIBER Qj^ A R T V" 259
Dicite Io Pjcan, & Io bis d icite P*an .
'
Decidit in calles prsd a petita meos.
Inde Pjanes di&i funt hymni, qui in laudem Apollinis compofiti canebantur:
erat autem rhythmus eorum , ille plerumq; qui a Sophocle feruatut in hoc car-
mine in OedipodeTyranno;
if7iS'dhi(^cuiiv. lele Delie Paean: _ _ ,
Quamuls duo fuerunt Paeanum genera, quorum vfus erat etiam In belli : na
horum alterum genus Marti ance bellum erat dicacum: alterum Apollini poft
ridoriam. Cum catpiffent Igitur Paeanes in Apollinem cantari , caepit & Apol-
lo vocari leius.vtEueius Bacchas Aliiiglturij/ efro rava’ iaSsa hoc ell a meden
do, alii fi ei-TO tov Ikveu a mittendo fcilicet dixerunt ; quippe cum radii folis cu [o
moderato esiore demifsi vitam mortalium conferuent, atconrralstiferi funt
iidem radii fi immoderatus calor extiterit. Alii vtrunque coniunxerunt,dixe-
tuntqueiifre leius deinde dtflus fuit . Quod autem Psanes vocarentur cantae'
naern Apollinem compofit®, declarauit id Homeriin I Iliadis:
oiS^.wtmjLLipioi ,
xs^.oyAe/S'BpTifTa/i!ova x-oC fiiar/axav-
/:4SA.TorTSS’lx«.'s;)>or o/i ©pera rlpreT’ £t:i'oua)y.
Phaebeas Iras placabant caimine Achiui
Per totas lucespulchrum Patana canentes . j
Cantantes Phjebum, huic mulcebant pedioracantus
.
Fuerunt tamen, qui putarint ^anasdidtos fuifle nonquidem 'im' Tm ttsIhy.-
vel a feriendo; feJ potius asro Toi/Tctvwquod placare fignificai : quoniam ca-^
nebantur ilfx cantilenx vbi vel famem , vel pellem cellare precabantur, vel ali-'
quod imminens malum dluertere diuino implorato auxiiio.Inde Aelculapius
Pxon didlusfuit ab Arilloph. in 'i luto quia morbos mitiget ac cellare faciae.
A. <7 Tcuavas i<j Tir^dv-
Aelculapium naftus benignum quod fuit
Psonem
.
Eius Dei laudes & res gelt* canebantur idcirco ad illum placandum , quod Iis’
deledari putaretur.cum primus is,vt fama ell, louis vidoris laudesSaturtrode q'
regaodepullbcecinifiet carminibus , cithara fumptamagnificisque vellibusin- ^
dutus, &coma mirifice ornata: vt ait in fecundo tleg. Tibullus;
Sed nitlduSjpulcherque veni: nunc indue vellem
Purpuream, longas nunc bene nede comas
.
Qiialem te memorant Saturno rege fugato
Vidoris laudes tunc cecinilfe louis.
Hic Deus eximie colebaturin Sorade l-halilcorum monte, cuius facerdotes nu-
dis pedibus ad fimulandamfanclicatem prunas accenfas calcabant illsfi : fed il-
lud fiebat quibufdara adJIiismedicamentis & antidotis,t|U5 res multitudinem
hominum in fummam admirationem & fuperflitionem adducebat. Id ita luit
letellatut Vtg •iib. I i.in his : 4®
Summe Deum, & fandi cuilosSoradis Apollo
Qjiem primi colimus, cui pineusardor acernus
Palcitur, & medium freti pietate per ignem
_ Cultores multa premimus yeftigiapruna.
Habuit Apollo multos locos in quibuscolebatut: nam Homerus In primolliad.
^h. ylen, Tenedirm, Cyllamqae ciultates coanumerauic’, in quibus prarcipue -
Apollo colebatur, nam vtde loaedidum etl ,& de Diis reiiqats: vel aciuitati-
bUs, in quibus funt culti, vel ab euentu reta.n , vela conditoribus templorum -
cogno-
34<5 M Y T H o L O G I AE
pertur Apollo grauiter tulifie mortem filij,ac magnopere luxiffetcmuslacrym*
in eleftrum dicuntur fuiffe conuetfa:} vt teftatus eft Apollonius libto quarto Ar
jonautkon his carminibus: , ,
ilV «t p T««k uct AHTo/i ^
fc’fe?ispsTa/ S^iiaef «tTSftufise yjvi-^etpoiSiv.
CekiE tainatn iacere quod iiiic,
' Latoid* Fhebilacrymse volunnturinimo
Flumine,quas inultas in nati funere fudit. _ r t,
ja Epione dicitur Aefculapijfuifle vxor, cuius filius fuit Machaon vir , vr terebant
ea tempora, artis medicas peritifsimus, qui vna cum csteris Gr*cis mihtauit ad
Ttoiam,de quoita meminit Homerus libro quarto Iliadis:
TitATv^i. cV/ TAyKd. pc na-^iasov -
(pST%d^y.Ki!Ticvuio'v ety.uiMiiio(
Talty bi ades,cele>emque Machaona ducito nobis
PrxHantis medici natum, huic Aelclepius olim
Nam pater ipfe fuit. _ '.
puit etiam Podalirius Aefculapij & Epiones filius ,frarerque Machaonis,ytait
Paufanlas in Mefieniacis.atqne in tliacisprioribus multas illi filias tribuit, inter
quas lafo & Hygisa fuifle memorantur, vt ait Aratus, praeterea Orpheus inJiym
no quodam in Aelculapium,non filiam, fed vxorem fuifle Aefculapij c.eniuitriy
gi£am,cum ita fcribat
:
^iCov'i!ri^f\S>vo{%pdLTipivia,Kofiily\<t!^l/.cp‘poy^
l.’ypf,ivoffav,vyiHAviyaivsv}y£K7foyei(y.iiy.pn-
Stirps Phcebi prsclata,thori cui fpltndiaa confots
Eft Hygisea.grauis morborum pulfor & hoflis. ^ :
Celebrabantur ludi quinquennales in praedifio luco Aefculapij , die nono P®“
Iflhraios ante Megarenfes tamen incipiente vere.ijque apud Epidaurios, penes
quos natus fuilfe dicebatur.in Aefculapij honorem.HuncDeum alij imberbem
alij barbatum putarunt. Eucjanusin loue tragsdo prsgraodem barbam tume
3'^- Aefculapio fadid it his verbis : /t/»' (/.upituvov -syioV Aeye
«J'h TdL S'oKovvTa.- M»' cuS'tffOeif ei dyivwf ov S'!nfAirycpivireiT ) TctoT<t^«wwflr
yapit Kj ivyivHov h-Jtop vdv eyjaproy d<f%Kmi'>v C^uate ne te adokfcentuium
erga nos geras , led quae tibi videntur , ea loquere animo intrepido : nec vete^e
quod imberbis’concionem habeas cum habeas filium tam ingentis ac.proinmse
barbae Aefculapium. Paufanias tamen in Corinth. imberbis Aefculapij ftatuam
crefiam apud Phliafios fuifle inquit.Scripfit Luclanusin Icaromenippo celeber-
rimum templum Aefculapij fuiffe Pergami.ficut Apollinis in Delphis . Aw"i-
bo lib.8 fanum fuiffe Aefculapij infigne fcribit Tetrapoli, qu* ciuitas ab Ionio.
& Carib.habicabatur. Etar id templum multitudine sgrotantium & varijs_m<^
bis laborantium plenum & parietes pidis tabellis vbiq; refti,in quib. fctipti ejat
motbi & nomina eorumrquife ab illo Deo fanatos fnife.credebat,ficot in Coin-
fula,& in Trica .Somnia uerat enim infulfa antiquoiu mbltitudo,quod fi quis
aliquo morbo conualuiffet.cui contigiflet Aefculapium inuocare,il!ud Aefcula-
pij opera fafium fuifler, pro qua re & tabellas appendebant parietibus tetnpW'
rum &alia nuncupata vota perfoluebant,taquam pr*mia illorum beneficiorum,
qu* diuinitus accepiffent . Huic Deo capram immolarein facrificijs mosfuit a
Cyrenaicis.vt ait Paufanias & Didymus fcripfitHbroiertio:vel quia acapraott
tritus fuiffetjVel quia fanitatiaduerfariu animal capra videatur,cum laboret per-
petua febre. Socrates tamen inPhedoae ITatonis fe gallum debere Aefculapio
^ . C medf®
ro
19
L T B E R A R T V S. 247
me<licontqair,catn gallus illi niai9arIcorueuer!t.Nam gallus gal!InJ«”f etiajn
iftt ob vigilantiam fuit lactatus. Habuit & hic Deuitnulta cognoffliM a
quibusillitempla-fuerunt dicata.vel ab alijs cauGs:vt Aulomus,M:^wb^9fS»
fa,Leuftr?cus, Gortinius,Corylasus; Agnitas, Booneta- Nam vt ait Cicero libro
tertio de Legibus Aefculapius.veluti Dij caeteri, propter beneSci3,tl'J®'® 8^®®*
humanum contuliffe dicitutifuit in Deorum numerum relatus: (ic enim inquit,
Diuos,& ollos, qui cjleftes femper hablti,colunto:& ollos quos endo cc^
tavocauerint,rferculem, Liberum, AefculapiutHjCaftorem, Pollucem, Qiitriuu,
Atque haftenus ea explicata funt,quce de Aefculapio Apollinis filio fabulati
funtantiquimunc eorum fententiam ex his eliciamus. Dicitur fuilleApolhnis &
Coronidis filius. Quid ita?aut quf fuit Coronis Ph'.eg!| filia? 6(1 enim Phlegyas
calor foIIsjVt nomen ipfutn videtur fignificare, enimcomburere eft.Hu
ius filia fuit Coronis, aeris temperamentum fcil.cet,& vis illa aeris modice hume
fiata,quaffoIis accipit lalubrem imprefsionem, Nifi enim folis calor aeta purget
ac rariorem faciat, & nifi vis qucedam humoris in ipfo aere relinquatur a calore,
nulla efle poteflfalubrltas.Cum Igitur ecalore Schamore temperato illa nafca
tar,iure diSa eft Coronis quafi tou xaparuaS*!' AefculapiuminquIcPaufa-
nlas in Achaicis nihil effe aliud quam aera, cuius fuit filia Hygisatqus nihil eft
aliud quam bona valetudo.Eft fiquidera aeris temperies non homini folum, fed
cunftisanlmalibuSjatqjetlam planris falubrisilure optimo igitur antiqui Apol-
linem Aefculapij patrem finxerunt, atque ipfum Aelculapium falubrem ^ica de
fole animis corporibusque mortalium fubuenientem,hoc eft fanitatis artificem,
quia folis calor vniuerfis elementis dominatur . Exipfa Igitur vi folisaerafsidue
mouetuj & generatur, quare Aefculapius Apollinis filius:quo J quoniam fieri no
poteft nifi perquandam miftionern ipfius aeris , Idcirco mater eius firCoronisi-
Ex hoc aere ita affedo nafcitur falubritas, quare illa diftaeft Aefculapiifuifl eifi-:
lia, & Is fanitatis artifex , medicinseque inuentor . Dicuntur fuifli ntultce-fifiaj' -
Aefculapio prxter przdidam, inter quas fuit etiam lafo, quia multa co.mmoda
proueniunt mortalibus ex aeris temperamento , inter qux facilitas eft conuale-
fcendi & medendi .nam lafo "^riToviA^ai a medend 9 ,fcilicet diftaeft. Hxc JO
autem omnia fol per anniuerfarios fui curfus conuerfiones, vicifsitudinesque fri
gorh & caloris, hanc ipfam inquam & falubritatera , & haec commoda homini-
bus impertit : quare Titane, quod oppidum fuit Sicyoniorum, fignum Aefcula-
pij Apollinis fili) , lalubritatis fignum fuit vocatum. Fuit Aefculapio dicatus
draco,cuJus baculum duo 3mpledlebancur,quia fol, e quo ipfe nafcitur, quafi fe-
neSutem deponens ,dncipit a principio arietis vires refumere, donec ad Can-
crum perueniat , atque cum illo multa & herbarum, & animalium genera vires
refumunt. Huc accedit visoculorumr quae maxime foli conuenit, quoniam oip/f
abalpicendo dicitur a Grxcis, quem modo draconem, modo ferpentem voca-
enim cui ille dicatus eft, omnia videre exiftimatus fuit, quj non fola aa
rano fecit vt cornus illi facer putetur,led etia illa , quod h«c auis fit aufpiciisac '
commodata, nam non folum artis medendi peritus fuit Aefculapius, fej etiam
ad medendi artem tamen pertinet,quoniara non folum prxfen-
w, led prxcerita etiam qux acciderunt xgrotantibus, & quae “oxeuentura fiinc
co ^^'^^'^ntibus medicus prxdleere,qux res non mediocriter fif em medico
^P^n^^iniumpofteacoferet vniuerfo negotio, vt ait Hlpporrarpc
j;,- ^ vt illi etiam gaihim attribuerint ob vigilatKiam velati,,
«
i^gentiam erga aliquo morbo laborantes, baculus erat eius geftamenri.m r»
k. » quia medicina fitquafi fblcimentumhuman*vit*fenf:_ i
**> atque anguis multis remedijs fit accommodatus . Hxc ea fuat,iqu 3 g dV
^ Aelcu-
248 M Y T H O L O G I AE.
quod . vnde f.bu!a:ifunt an-
P luto?erap d fuiffe quod fuum irnper.un, Aefcu-
laoL SaniTet . Idcirco fulmine percuffum fuifle alpue inquiunt , quod ac-
eidi: paulo ante Trolana tempora . Verum de Aefculapio fatis, nunc de Chuo-
je ne eius magiftro dicamus.
De Chirone
.
Cap. XII.
io
J»
C Hironem Aefculapij magiftrum alij ex aliis parentious natum effe tradi-
derunt . Ouidius libro fexto Metamorphofeon Saturni filium putamt,
vt eit in hoc vetfu : .
VtSaturnusequogeminum Chironacreauit. _
Hunc Apolloniuslibro primo Argonauticon,! hilyrs filium fuiffe dixit in his.
A-uTdl.!!oyl^’^'!reiT!ivopiotmvAyX‘'^‘^^‘>'‘^‘'^
yerprar - r
Ad mare cieicendit montis de parte lupteroa
Nam fama eft S^urnutn Philyram Oceani filiam In infula Philyreide com^&
fiJfe Qui veritus ne a Rhea fuperueniente in adulterio deprehenderetur,feleia
Ifuurm utauk e quo concubitu natus eft Chiron ab vmb.hcQ fuperiores pat-
Xo"/ab;ns hominis, inferiores equi, vt teftatur Apollomushbto fecUB-
do his carminibus: ~ «
'SivA.T'ii^’l-r!'r\ofAmtp’\vf>mS'ttvfi^oVfo/joi^iV.
B’tSa.!y^vox}pa,/iS'>ts(pihvf^Kpo'yofivThohvy.Ta
'rmivaviTroLcuiv. oS'iy-filTa 2 ov Aii^op
Ko-jpnTfor; i/ST^i<ptT ^
~
peim'^d. 7 rJ-ifo>vorctp(Ki^a.To,'Tcij<rS'”tuhiK 7 SOtt
7 i 7 !y.i $id //eaTK>oV oT IwilV dyo povatts
i ’''ayuToya/Ti;S;T; fwho 7'T'^^
v^’auS'oiy(Spov'Tiy^n 6 e‘OitiivctKiToCi(rA^-
il'Kia.n!<fiMp>t.oifoi'picti/.a.KpdTt?^t^a»
f (>9 SVflt i^il' poyA 'TtP^eoptcyj itp^ttydr i^r^ce
i^Ka. Se» drdKttnov df^.oi 0 a/ p evyp -
Aequora luleantes adeunt i hiiyreida tandem.
Huc vbi cffileilis Saturnus.cum puer effet
lupiter.Idsis & nutriretur in antris
j Curetes Inter regeret Tiranas at ipfe:
Congreflhs Philyrae eft formofe.Sed Rhea nullo ell
Capta dolo in ledo hos ambos inuenit , vt ille
Diffulisceruice iubfs hinnioit equinis.
Ip^ pudort i ocum,montes,co!lesque reliquit
Oceani Philyra, acmofttespetitinde Pelafgos.
HicChirona pari r,cu!us pars alieraDiuis
Pe; fimilis.fit equus rurfus pars altera turpis. <
Suidas tamen Chironem yoicum reliquis centauns Ixionis filium
LIBER A R T V S.
r ; H-c vxoremliabuiffe Chariclo iwmorajut Apollinis Slians, vel Oceanh
«I Perf* (iciit alii maluerunt , quas accedentibus ad littus Argonautis, in^uo
habitabat Chiron ,vnacum Chirone AlMetn , quem educandum &
dum acceperat , vtait Paufaniasio Laconicis , fccum attulit, vt fcnbit Apollo-
iiiusinprinio Argonauticorum: ^ ^ ^
.Xaj>x^oiwetcA!io[TKl7ra?<sficyip:>fiO’J^‘t
l^liden vxorpaHium "portabat in. vinis
DuIceonBs.idcbaroproperansoftenderepattl. _ ___
Memorlte prodidit St^hylusiirlibrcrde Theflalia g" Chiron aftrologi* peritiis! lo
niuSj&c vir fapientiftimus fuit, qui cum vellet Peleum efle virum celebemmutn,
Aftoris Myrmidonis fiKam ad ieaduoeauitjfamamq; difsipandam dixit, gj Pe-
leus Aeaci &nymph* Daidis filius ac Telamonis & Phoci fraterJThetidem louc
^ta concedente vxoremeffetdudurus,ad quas nuptias Dij cuna ingentib.imbd-
bus & tempeftate acceder.Eacum dixilfetjtempus obferuauitjin quo mule* ne
rentpluuije ac veti de celoiquo etiam tempore Peleo Philomelam dedit,atq;m
[i(co
A liu C4. jr UC» ^ i. t Ai. UO a ciiw.c». 4.4c»v«.>w
percufsit eu exerceretur,abEuryro Afipris filio, eittsfilia Antigonen, at non The
tidem vxote duxit. Alij dicunt Antigonen prliis mupfiHeLelgOjsleindeilla mor-
tuadeftamfuiffe Thetidem. Deinde cusnadqleaiflettChlron.in fyluas adijlTe di
citur,viresque herbarum primus obferuadleiqui etiam obperitiatn^ poftea chirur
gis&obieuitatem manuum in tradabdis-vuintribus Chitonfuit nominatus^;
Eftenim maximum peritise fere-argumentum iadignofeendis chirugis fi ma—
nushabeant.ltuilsimas in vulneribus trafiandis. iiabuit Chiron e Chariclo
nympha Ocyrhoen filiam,qu,f ita fuit a}^li3ta,guiaad ripas fluminis celetrinii
nata fit, v: tetiatur Ouidius libro fieundoMfcamorphofeon: :
.
Ecce venit rutilis hutrieropxoteiSa capillis
_ Filia Centattri:quam quoniam.nympha Chariclo
Fltnniois-ittrapidiripis enixa -vocauit Ocyrhoen.
Habuit & Endeideta ePMyia vxore,fufcepitprtEtereaCaryclue Pifidicenyin *
pha. Fertur idem Chiron cum primum fe in fylnas contuliflet fuiffe a Diana ve
nandi rationem edoftusxvt nos in libro 4. V enationum noftrarum fcripfimus.:
Quis primus tulit ifta viris ^ hominumne Deumne
Ingenijs inuenta?dedit quis commoda tanta?
Delia Phillyriden primum Chitona fugaces
In fparfos per tura greges, fyluaque vagantes
Armauit,fecitque vias in commoda tanta,
Salue magne parens, venandi magne repertor,
Herbarum,c!thara!quepotens,cflique perite
.
Nam prxter cognitionem herbarum,tetumque cfleftium, fettur Chiron mirifi ^
ce fuifle cithars pulfandae perirus, qua etiam jatione nonnullos morbos fedauit,
vt ait Scaphyluslib.j. rerum I heffalicarum.Sc Boetius in Mufica. Ab hoc Hercu
•Icsafttologiam percepilTe dicitur, vt fuo loco dicemus.Cum poftea Herculis fa-
gittas veneno -Lernesehydr.^ perlitas Chiron fequentibus temporibus traSaf-
fet,in-sicerum pedem' eius voam illarum cecidifle affirmant : qui dolore vulneris
diu dlfctudacus c 5 natus ellet ex immortali patre,mori non poteratiquare Deos
pttcaius tfijvc fibimottalieffe liceret, vt teftatus eft Acufilaus,& CTatinus,qui
naius argiimiri aftum copofuiold verbeu louis mifericordiaobtinuiffet, inter
•fyicra relatus fuic,vt tettatur Hyginius in lib.de Stellis.Illud autem ita futurum
efle
IO
250 MYTHOLOGIAE.
effe vaticinata patri fuo fuerat Ocythoffjvc eft in hisapnd Ouid. quamuls eutn
mortuum fuifle dicat
:
Tu quoquechare pater nunclnimortalis, &anus
Omnibus vt maneas nafcendiiege creatiis,
Poffe mori cupies tom, cum crociabere dirf
Sanguine ferpencis 'per iaucia membra teceptb.i
Teque ex seterno patientem numina Mortis
Efficient: tripilcesque Deat :tua*fila refo luent
.
Conuerfuseft igitur Chiron ia iignum iljud cktlefte, quod nunc etiam a fagltta
illa nomen retinet , atque ita formatur vt videatur fagrttam e vulnere extra
dam oftentare. Cum vero eximie fuiflerpius'& Deorum immortalium cultor,
fertur illi ara ante oculos collocata inter ly deraj qua eius religio & pietas In per
petuum dem.onftretur. At Mnefagoras non vulneratum fuiffe.ftd longioris vi>
tx pertsfum cenfuit mortem a Diis immortalibus precatum fuiiie: quare etiaiB
Theocritus in Thalyfiaiilumfenem aciongatuum nominat in his
:
dpcc-ysTA to/cVA ooKai kulta ttPTfov
KctiTf)
p
HpttxAiT lyipav trsta^atTO
Talia nonne Pholi laxofo rnpis in antro
Alcids flatuit long«uus pocula Chiron
:
^ Atque hfc ea funt, quae de Chirone ab antiquis fcriptoribus tradita fnnt:
nunc vnde dedufta fuerint , [^rqmramus . Dicitur Chiron Saturni & Philyr*
filius , quia cum artis medendi & chirugi* peritiam Inueniffe putetur , illa co-
gnitio e tempore & experientia riata fuerit. Eft enim amica, erf/pet vero e*
perientia: quare inuentionis chirurgiae mater ^tAtipet, quali ^/A«pst dida efl.
Nam fi a didione prima litera abiiciarur , id nomen exiiiet . Nam prior
fuit empirica quam theorica medicina . Eius filia fuit Ocyrhoe-, quoniam h*c
ars necefiario viam aperit corruptis humoribus : qui quocitius & commodius
defluxerint, eo citius vulnus fanari poteft , Atque vt fummatim dicam , vniuet-
Ium fere chirugi* negotium inicite eliciendis malis humoribus conliftit tqna
in re primum eli vt per digtam Sc viuendi mbderationeimquam maxime va-
’ * cuum his humoribuscorpus habeamus , quod quanto magis expurgatum fee-
rit, quali faciliorem vitae noflrg decurfum tranlibimus: proximum vero vt ma-
le alFedo corpori facilis exitus malis humoribus patear. Fuit Chiron altera par-
te homo, altera equus: quia idem chirugiae beneficium non ad homines folutn,
fed etiam ad alia animalia, & ad vlnmiumentorum fe extendeai.Hunc ex im-
mortalibus patentibus natum efle dixerunt.', quia infinita ptope videatur illa co
gnitio, quae nunquam fatis percepta aut abfoluta ab humanis ingeniis fuerit.Fa-
bulati lunt polt longum annorum numerum a loue hunc impt tralle vt aliquan
do mori poliet, quia fepius rerum omnium feientiae & cognitiones fint per tem
porum vicifsitudines immutat*, quae cum ad fummum excreuerunt, mox **
4 ® rescaeteraehumanxdecrefcunt Screlabuntur. Dicitur inter l^dera Chironfo‘f^
fe relatus, non folum quia hominibus de reliquis benemeritis ar^ erigerdur ab
antiquis, quos Inter peos,aut inter fydera collocabat: fed etia quia per hec homl
numreligionem & pietatem a Deo nonnegligi volebant oflendere , vteaeteros
hominesad probitatem hortarentur, cum viri boni &. integri calamitates tande
D aus leuet , & pro iis magnam aeperpetuam &felicitfftem & gloriam deni-
que largiatur. no defuerunt tamen qui Aefculapiuprnis inuentis chirurgiam ad-
didille putarint, & radicum quarumdam herbarum cognitionem, & miiliones
pharmacorum, qui eo rem medicadeduxit vt princeps & inuentor & Deus m®*
cin* creditus-fit. At de Chirone latis, nunc de Venercretuomniu parete ditai
D*
LIBER Cty A R T V S.
VtVtnert^ Cap. XIII.
2yi
V Venerem illam, quam vulgus mottalium, delioarum, voluptatutnq; om-
niDm,& blanditiarum, & elegantia: Deam efle putauit, natam efle fabula
tur e Cceli ge nitalibus partibus a Satui no caefis, & in mare proieflis (ine matre,
ex illa fpuma fcilicet, qu* ex illatu ia&u in {umma aquae paite exorta eft. Hanc
ne furere , turpiter, &mmentorum in rnorcm libidine agitari viderentur faomi
nes, vna cum filio Cupidine in troduxerBnt,& pro Diis coluerunt; quotum inpo
teftateefle dixerunt. omnia commoda ad libidinem fpeftantia largiri . Nam fi
de medio Veneris & Cupidinis nomina toUantur: aut, fi non Dei, led defideria
gi impetus naturae, illi efle credantutivr re ipfa funt.jjuid reliquum eritniC fie-
difsimum & turpilsimu libidinis, efirenat^que lalciuix nomen/fecit igiturapud
i mperitoshomiiies horum nominum creditorum Deorum inuentio,vt minus
turpe facinus cortus, & animalium coniundtio putaretur. Haec reslane vt necef--
faria prope eft aimaiibus, ita frequens & immoderatus eius vius in multa addu*
cit illegitima, corpqsq; & animu labefa&at: quare vt honefliorculpa iibidinofo-
rum videatur & currus triumphantium, & caiira, & infignia Veneti & Cupidi-
ni tribuerunt. Veruna a|Uod turpe eft, cum nullo nomine fieri honeftum polsit,
noslibiiftnum furorem impuris hominibus & immundis fuibus ac equis relin—
queatfs^,quf de Venere fabulofadia-afunt ab antiquis inueftigemus . Tibullus
hbro ptimo Elegiarumliance fpuma maris & finguine Coeli, vt difium eft, na-
tam arbitratur in his
:
Nam fuerit quicunq; loquax, is fanguine natam ,
Is Venerem e rapido fentiet efle mari.
Sic etiam Mufseus in-Leandro :
An nelcis Venus orta mairs de le mine quod fit ?
Imperat hjFC, vndis, noftrisque doloribus vna
.
Cum nuper natafuiftet Venus, hanc ex vndis maris egredientcm ambabus ma- 3^
nibusecapil!is,& e facie aquam marinam exprefsiffe inquiunttquare omnium pi
ftorum facile princeps Apelles Cous celeberrimam ilUm Venerem emergen.
quat diuinum prope opus creditum fuit, pinxit: cuius mirabilitatem & prx
uaatumUaexprelsit Sidonius; Antipater:
i /7dvd.vetS:vo(A^Av'i!ii pcX.TipKS.fTS^CtKcLCsa.S
' JIMm>iVATi>^eio'JiJt.6')(popo'pa.yfa,<piS'of.
^ yd^p-j-p^ov CS'ATi )(!UtUu,
poTipay «tSpoV •
AUT ait itw ipiauTty, dimstinTi, vpn,
PUKtTiaOl [AOppAi tt;ipivip^Ol/.i^A-
Egrcftam nuper Venerem de marmoris vndis
Afpice, prjEclari nobile Apellis opus .
Exprimit xquoream manibus de crinibus vndam,
E longis Ipumas exprimitilla comis.
Hac vifa i'ailas fic cum Innone locuta eft :
forma Veneri cedere iure decet,
aritarum feraci fuifie concepta, in qua etiam nauigauit In
eformofa muliere loqueretur Venus apud Papinium, il-
qus fua effet fotor, & in eadem concha nauigaret, vt pa
Pertnrin concham a rg
Cyprum: quare cum d
Jam dignam efle inquit
*cr ex hh cai minibus
:
H*c
#52 M YTHOL. OGf AE.
i»
to
50
Hsc & cKTulew mecum confurgere digna
Fludibus: & noftra potuit confidere concha . _
Hanc vetofolfleab Horis educandam fufceptam pollquam «« Cyprmn fnptt
vndis aZephyro fuit delata, teftatur Hometus in hymno quodam la Veaerem
his carminibus : , , r,- ,
woAws ; o%«-
it®pa „ ;
ii4^po7A,(iy.cfTA iAesat.
Formofam canto Venerem, cui tempora iertis
Aureis cinguntur: cui Cypri terra marinae
Florida paret,eam Zephyrus quo dulcis Scaura ;
' •
In molli fpuma pepulit fiiper xquoris vnda
.
Molliter hanc Hors ceperunt, vefiibusillaitt
Diulnis texere . quibus nodantur in aurtitii
Crines: reticulumque legit capitisdecHS^;^« i _ _ :
Hic enim poeta non in concha, fedvnacum fpumad^atShi fuiffeim Cyprum
fci^fit Difta fuit poftea ab ipfa Cyprus,- & Venus Cypria,^ vel quia in vtem ferre
ors^at quod dicunt Graeci xv«rsrsp«r, qmppe-^m Gj^rns antequam
Venus eo ^puliffet diceretur Sphecia ab habitantibus ib, p^pJ.sSphec, fausto
catis vtfctipfit Philoftephanusin rebus 'Cypri, s. Deinde diSa Cerafliavtiu.
ou it Xenagoras in libro fecundo de inftilis,quod illam homines habitarent, qm
Ss tuloris,tanquam cornua qu*dam in capitibus habere viderentur. cum
cornua xipttTet diSafint a Graecis, & cornuti.alij voluerunt illaminfu
lam vL-mnifuifle Macariam quafi beatam ob fertilitatem. at poftqoam Venus
illucappulit vocata fuit Cy prus.Huicfpfi De* fuit concha quae vocabatur lingua
confec^rata & conchm Cytheriacse: quia illa Venere excitet, h* quia pertineant
ad mundum muiiebrem.Scriptum reliquit Ciceto libto 3 . de Natura Deorum
ita & plures Veneres fuifle, & illas e diuerfis parentibus fuifle ortas: Venus pn-
macoelo & Dienata: cuius Elidedelubrum videmus- Altera fpuma procreat^
ex Qua & Mercurio Cupidinem fecundum natu accepimus. Tertia louenaiaS
Dione quae nupfit Vulcano. Sed ex ea & Marte natus Anteros didtdr. Veneta
tres fuifle fcriplit Faufa. in Baeotlcis, quarum vna Ceeleftis, altera Populatis, al-
tera ApcflrapPia dida tft. At Diuinusflato In Conutuio duas efle VenMe^S
ducsCupidinesirquirin his:
TU- TetuTiif ftei" ^fJiv rvepaf- cirW ^S'vo Icc i<, dVo ArdyMj^
^vdu ov ^voieLiU i’ [j^h ys-^ov m/:eA0vTipa., dpiM-Fe^p ovpafVtivyAiW
m-M d, ovfAviA, lTovoud^oi^K>l^ i^ripA^S - ;* ^ nv d'
«
' 1 es enim fcimusquott nulla eft Venus fine Cupidine : quae fi vnalit.m»
erit etiam Cupido. At cum fint du* , binos efle Cupidines
pado non duae fint de*?aitera Gqmdem antiquior & fine matre C^liblia ex»»
ouam cceleftem nominamus: altera lunior Iouis& Diones, quam vocatnost»
pularera. At Orpheus tamen in hymnis eandem & cfleftem, & maris nliam no
minault inhis: , » r/
cupitriajproXu vf« s, 9.'Acpt«<3 W ttipfoJsT» ,
IIoiTo^srHC, «t Ssi* )
Coeleitis: genicrixque,fonori filia Ponti,
Lsritiaeque parens Vena*.
L 15 ^ QS A R T V S. »51
Uiflc sK oom’n 2 Mii» fuiffe putarunt a fpuma
,
ccsdifta, alii ab Apfiie meiife,quod eo menfc
fat- in quarto Caririnum:
Vt tamen noris quibus aduocerU
Gaudiis, id os tibi funt agendsE ,
Quitiies menfein Veneris marinas
Findit Apfikm . ^
Fetont eamperpulchnsveftibus omatamincflumabHotB duftatnpoftwru»
ftcninsDii omnes destram complexi funt, ac fingnlivxorem fibidatiobfor-
rtBprstftantiam cupierunt , vtaitHorae.inhymn.cum igitut banc Dione* a-
liafijefle dixerit Theocritus in Sy acofiis hoc paSo:
xv C^anfni « Ty (Av &S fertTai»
<twpa;rfi>. tiir ptySsc, STOiWntc
N unquam pche moti mortalem tu Beronicen
^
Fabula vt eft, olim dederas Venus orta Dione
Sic Virg. illam Ipuisfiiiam dixit; ^ ,
Olli fubridens hominum fator atque Deorutu^
Vultu quocplumjtempeftatesquelerenat '
Ofculalibauit nata: dehinc talia fatur. _
Parce metu Cytheraa. _
At Epimenides Cretefis Saturni & Euonymes'S!iani fuiffe V enerem ita inquit.
Tn(Adt/Toy\'nvvyLViv?itt.\ipMyt.tiifo{ a.y/.vKop.nTiv»
ix.7'oyxttM<)C5//.5f>ss'S'Top^uff»a9poi5'rr»-
Euonryihen teneram Saturnus duxit,;ab tt!a
Nafci.tur alm a Venus fparfis per colla capillis.
Communior tamen fentehtia fuit quod e mari Se e fpu manata fuerit, quodque
ad Cytherum montear ^mum appulerit , atqueinde in Cyprum, fub cuius pe
dibns flores oriebantur, vhde difia fuit Cytherea, vtteftatur Hefiod. pluribus
Tctbis in theogonia . Verum de ptima Venere Cfli ac Diei filia nulla eft prope
mentio apud antiquos fcriptores: at de pofleriore nulla habita generis diffe- 3*
tenti a permulta fcripferuot poetp. Enirauero cum e mari nau putaretur j inter
fideta vel Deos nantis falubres ita numeratur ab Horatio;
Sicte dlua potens Cypri,
SicfratrisHelenaslucidafidera ,
Ventorumque regat pater
.
HuIusDesarmigerBacebusfuiffedieitur.Hancprlfflam artem njeretricFam
exercuiffe&inuenifle inquiunt, quare amantium Dea credita eft. Numeratur
hrc eadem inter Deos nuptiis pratfeftos, vt ait Paufanias in Meffeniacis,& Plu»
tarchus in problematibus,quipraeftdos effe nufrtiis.Iouem adultum inquit, lu-
Bonem adultam, Venerem , & Suadelam , & Dianam . haec eadem quia ridens, 40
vtait Hefiodus, nata eft, laetitiae omnis rifus amica , quibusamor conciliatur ?
8c delefiatur, cred ita fuit, vt innuit in his Hora
.
Slue tu roauis Erycina ridens.
Quam locus circ umuolat, 8c Cupido .
Quare effeftum eft, vt fuerit a poetis fa:pjus nominata. Atqnefum
terta mun'a f ut Diis lingulis, cettaque olEcia conctfla, merito a Ione reprehea
diturcum vulnerata fuiffet in Martis officium irrumpereaufa , hortaturque il-
«mlupitcr matrimonia curare, vt eft apud Home, in Iib.4.11ia.
vsu' pst wf , tt9fod'r7j)r.
«wt; Tewor £/*»> j'* J'oT«r TsAS/aijiit «pyc*.
cum fpunia fit apud Grae
nata fuerit, vt teftari vldetot Ii»
254
IO
M Y T H O L G G 1 AE;
«?*.(£ i^&kvTA ftirtpxio }?>'<* ytt/Mia-
VAora^ i pi'35^. ^ •irdvTA ^sA»i9;«
Tum Venerem ^iovjuitur, tuns foloit talibus or*
pllia, non ars eft tibi bellica tradita : fed tu
Virgineas ri*as,fed tuconnubiacura
.
H*c Mars , haec teneat communia muneraPallas i
Cbm his prJeefiet muneribus Venus illi merito baltheum inlanxetunt,Gne
ftum difcolorera, in quo fuauitas, & d ulcia colloquia , & bene uolentia , & bi«
diti*, fuafiones, fraudes, veneficiaque includebantur, de quo ita fcnpfit Hoa*'
tuslliad>§< ^ ^ , ,
TIsoMAor hBA ti SiKu^iipiA wdrTATtrrwTei
itff iVt /V-SV ptKiTIif, SjJ' <ptfp9f> iyS' tApKUf ^
ndppMif- «Tt’ £)tA.s4ete9)> srtxstTfp (ppn^erraf
Sic ait: & Iorum cefti de pedore foluit
:
1 n quo bllanditi* piures mortalia corda
Mulcentes ineran^ fermoiucundus,amores, _
Gratia: qu* mentem falfanidulcedipe fucant
.
Scriptum eft ab Herodotoin Melpomene E naries& Androgynos popnioj di-
cere folitos fe per virgas falignas vaticinandi artem a Venere aecepifle, vteilm
»0 his : hdpttf otdv^poywoi^TLd dpp<>ymitJ^i Ktyovfft ftiA^iK,Uu SyCtat-H
tenturfcnanesSc Androgyni' Veneremiiibi attem vaticinandi ttadidifle.H{c
Dea cum amores blanditiasque curaret, ita blanda fuiffe dicitur , vt yel iiiraine
ta eorum, qui per Ipfam peieraffent, rideret: vt aflerit Tibullus in primo Elegia
tumhocpado: _ ....
Nec iurare time: Veneris periurta venti
.i Irrita per terras, & freta longa ferunt.
Hanc Deam finxerunt antiqui in curru vehi , quem a cygnis trahi autnmanmt,
vtaitOuid.libro lo.Metam.his verbis :
Veda leui curru medias Cytherea per auras
Cyprono olorinis nondum peruenerac alis
.
Idem poftea poeta lib.if. eiusdem operis illum i columbis trahi inquit in
Perqjleues auras iundis inueda columbis
Litus adit Laurens .
Sappho tamen eius currum i pafferibusfalacifslmis auibus trahi finxit , alii po*
tarunt pafleresefle Veneri confecratos : quia s-pouSot vpcantur,quononiinea]i
" quando membrum virile vocatu fuit, vt tettatus eit i h*recydes , Hanc Deam
finxerunt rofea corona infigniri, quam de fuo languine colorem accepiffe fiibn^
latifunt: Tribuerunt illi fagittas prmterea, vt fignificauit £ucipides in Medea 1«
carminibus : „ , , ,
^ fjmTon' d^^cosoiv'
y(^iar^'^av itpiKf,
ificpa^tsctd d/pvKTifdlKit
Numquam liegina nobis
Ab aureo arcu dimittas
Dulcedine vngens certam 6gittam i
Eellianns Aegyptius in his: ^
Ai« xufe P^A «Mffl» S^tS‘Ams f «f eOfXfc
yfque Venus plenam didicit portare phrettaatt
»55
LIBER QVAR T VS.
Atque arens, longe /picula quae fenW
.
Atqui cum variae effent Veneres varii fuerut illarum cultus, & «tus. facro rtim;
naoi Veneri Ilii, quaecoeleflisdifia eft, vinum offerre in lacrificiis numme licuit,
TtteftatiJrPplemo in illo libro, qiiefcripfit adTimxum his verbis: a,Bwsuoat
ydshroKnr vTOifiTjysf^^f srrse.jtSM t*'
«
j^sVTst/VSssvV /eev te-
fd ^ovirt . uw^^Muu!} , ptauVote. «Ata,
Atfaenienfes harum rerum obferuandarum iludioli, S in facrificiis Deorum la*
ciendi* diligentes ac pii, Nephalla facrafaduntMnemofynae, Mulis, Aurora,
Soli, Lunae, Nymphis, Veneti coelefti. quamuis Pythium oraculum pofteaiulsit
mei atque liquentia vina,vt didum eft Nymphis-offetre.vocata funt, Nephaha lo.
illa facta a fobrietate , quoniam vinum omnis prope intemperantiae funda-
mentum ittillis neldretur . tum ligna quoque illa Ne^haliadi&afunt, vtfen—
fici hilochorus, quae neque e genere ficuum , neque vitium effent, neque mori
quz in facrificiis Deorum vrerentur. Lucianus in Dialogis meretriciis videtura»
liamcaleftem putafle Venerem, aliam popularem , quam publicam vocauit,
aliam Hortenfem: atque publicae capram candidam maftari Cgnificat, Hortenfi
& ccelefti iuuencam. Alii tamen putarunt iuuencam , Mineruae madari opor-
tere, quod illi eflec faera,yt fuit agnus lunoni, Ifidi anfer, Veneri columba . vt
altin libro de Diis apollodorus.Sed Strabo libro nono fues etiam admiflbs ali-
quando fuiffe ad Venerisfactificia Icribic. Quod eius vidimae morte letarentur u
obeatdem Adoris, quamuis aliquando lade, meile , ac vino tantum litabantur
Quod alius effet ritus popularis Veneris, alius coeleftis, rellatus eft Pauf.in At-
tids, qui etiam primum Thefeum populatis' Veneris & Suadelae cultum apud
Athenienfes induxifle refert. Dida eft Venus a Latinis quod ad omnia ueniatj
vtaitCic.' in fecundo de Natura Deorum : Quae autem Dea ad res omnesveni
tetjVeneremnoftri nominarunt. Maximam eius poteftatem fuiffe fignificault,
So^isdesita in Trachiniis cum femper vidociam reportet
:
MeyttTi eSIvaC et
Ku-ia^/s', iiupIpSTeu wxete etei •
Magnum quoddam robur
Venus, refert vidorias femper. ^
*
Idwco praeclare Leonidasinquitinarmatam Veneremftuftra illam armarlin
iwiiuaes^ cum vel Martem ipfum bellorum De^m nuda vicerit, hoc pado
:
A’p£ec ^«et TAUTct, a iwBipHa.
'E’rSiS'u^eut mAov tooto ^ipovaet. 0Apof j
AoTsV £pt yvw>» ydp
Xjfi SeoV £t^pd’!r^K t-^hctiMTluj Weiyftt-
H*c Martis funt arma, Venuscur cingeris rfiis j
Cur Cytheraea geris tam graue pondus inets?
Mars eft a nuda uidus: cum cefferit ipfe
VelDeus,haecfhifiranumgetisarma vira? ’
?»**vero, eius vires dicuntur efle,vt nullus prope fit Deorum , qui Vener»
•“JpeTOnon cefferit s qusca:lo,&terris,&omnibiiselementls credita eft do
®inari: quare omnia ab illa produci fcripfit Enrip.in CotomferO Hippolyto j
•“niaqne illius imperio parere, vt eft in his carminibus
;
...an iKMMrrie.bu BU»,
ItKvfaPt
SvS* Av Ttpiorivi xffijppovovvv evp» f^iy*
TotJVovA.aCavVa.Tfflif MiSu^patf
^n£i‘ a aiSif- ir 9eeA<(«r/V
Z-6Z^ M Y T H O X O G FAE. T
guinis parte getf tale femen feeernhor: cuius rei rtidicmm elt, .^ood Bon minus
liomacho. Si n)tniorisE & aciei oculorum obeft vfus Venetis , quam venarum
Inciiio. Alii natam eloue & Dione crediderunt, quoniam cupiditas proeteapdi
e calore concipitur, & ex illa materia, quae eft inferior : nam Dione cotrupribi-
lis vniuerla materia nbmiharipoteft elementorum. C^ui CQ;li & X^ei nliam tra-
diderunt, ii cum Theologis Chriflianisconfenferuntjquonianr Cum Deus om-
nipotens ccelum & lucem & fjdeta creaflet , mox rebus omnibus imprimendi
amoris ad procreandum vim addidit, quare creatis animalibus & herbis fia-
tim inquit, creicite & multipHcamitii . Haec eadem caufa fuit iur fuerit ^nfe-
yct da nuptiis. Haec rilus amica dida eft, vel quia per;la;ritiam amor concibatut,
vel quia tum tnaximeirigent atiimalia , cum aptafunt generationi , qucdeffi-;
cit apta elementorum fymmetria : qua etiam ratione dida eil vxor Vulcani •
Hanc in adulterio cum hlarce deprthenlam nudam ac retibus tm-plicirai^Vnf;
canusridendam expoluit, neque, vt inter homines leae lulia de adulterus per-
mittit, interfecit, vel quia fieri non poterat vt Dii occiderentur , vel quia tM
crudele facinus committere turpe iudicaHit,patumqoe viro bono ,:oedimi -De*
conuesiens. cum vanam & temerariam illam t fle hominum opiwoKmco?
naretur demonfirareS, qua: apud vulgtisincrtbuit, qoodlibidinofaevxqrnlala»
uia viri boni exiftim atierfi! imegi itas pofsit contaminari, nifi tamen yir ad wo,
jo ristutpitudines libens,volensquec6riiueat. Nemo eninvalienorum peccatote
poenas dare merito debet. Fraclare igitur flatutum fuit apud l^^cedxmonioi,
yc adulterorum, fiqui deprihcr.fi fuilitnt, pudendae^ partes publice in foro pet
totiorero vtllicaitntur,dtinde ad quoddam tempus. ex a^to LaccdzitiMto-
rum exularent . (^uod fiebat fine maritorum ignominia vti fctipflt Sqflphap^l
quare ncD infolle vir fapientiisimus Stilpo, cum illi aMetrocle Cynitoobi}'
ceretur vt opprobrium quod fua filia cfletimpudicajtta Metrocle m arguit ^cu
tatos,num peccatum meum efl,an fihz?fili* is inquit peccatum, at tuum infot
tunium, qui fieri potelf ait Stilpo? an non peccata iuttt iapfus ? lane. an non lap-
fuseorunr qui lapfi funt, fuerunt etiam aberramenta : & floc inquit,npjine abetr
ramenta eorum qui aberraruntinfortunia^ his verbis vir fapiens demonlliauit
^ ncmim efleciiniini alterius peccata oportere . Dicitur vulnerata fuifle aDioW
de, vttli apud Homerum : quoniam iiii, qnorum in ortu Venus dcminaiur, fa-
cie lunt decora, animo elato,voluptaubus deuiti;,at corpbra debilia & tei beih-
CZ minime accommodata: quare cum illa in ortu Paridis dominata fuifiet ,iM
Inquit Ouid.inepilt.Helenz : •
Apta magis Veneri, quam finttua corpora Marti
:
Bella gerantfoites : tu Pari femperama.
Heftora quem Lndaj pio te pugnare iubeto.
Huicdf* noccuenirealiciu Dtorii officia dixit lopuet , cu finguUDiifinli»»
officiis fint przftdtqquia nulla elt tata potet;a,q p le,latis valida fit nolliosqj»!'
teiius indigeat auxifio.Hoc enim maxime facietat ad deprimedam moitaliu®
arrogantiam & iemeiitattm,cum vel Dii ipfinonomtuapofle.ted muiuisauxn
liis.indigere,dicttecur.Qui omnia aialia ab ea domati inquioDt,SfcIo_uero amo»}
parere, ac Veneiem munoiim ptocreafle.&conleruaieatq;cia;tx illius outupf
dere,viC funt per hoc diuinam bonicatem,& incredibilem Dei in homaiiu
amptemdiuinitus fomniafle. Pabulati prztereafunt antiquiVenereinainan' ^
perfuria tidere,quia ilii qui aliquo infigni animorum motoad i^rescoocw®*
tur,n6 funt fui compotes,fed eo affeftu.quo fert impetus rapiunt
his re biis deditum iurare,ac fiquis infanus fe cum ratione in poiteiu velle
i€ inraoetinquippe cu vterqj horum qud fieit impttiis,at non qubraiio» t*-
[Document text truncated for crawler view.]