scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Por el licenciado Estevan Martinez Gago comissario del Santo Oficio, y Vicario de la Yglesia de Guadalcaçar ... con el spolio y bienes patrimoniales del dicho señor Arçobispo ..

Martínez Gago, Esteban; Fonseca, Azebedo de

Full text

1 ESTEVAN MARTINEZ GAGO COMISA faiio delSahtoOfficio,y Vicario deja Yglcfia deGuadalcac¿ar,y Adrniniftrador déla Obra del Convento de Monjas de Iá Orden de infticuto delgloriofo Padre íám Bernardo,que en la dicha Villa fundó el Tenor do Luys Fernandez de Gordova Ar^obifpo que fue de Sevilla* *>• A'*.•V'• '--Üi¡: .-í•' ' 'f'*“^ EL SPOLIO, YSIENES PATRIMONIAL les del dicho feñor Ar^obifpo. .j"i ... RES VPONE5E ÉNEL Hecho,que en 2^.dcNoviébre del año paliado de 620. el feñor don LuysFcrnandez de Cordova (Tiendo Obifpo de Malaga) dio ,yotorgo fu poder al Liccciado Antonio deVaena,Abogado,yvezino de la Ciudad de Cordova,pa ra la fundado del dichoCon ; vento cuya fubftaíicia contiene lo ílguieutc, 'C0?or« ^Otórgdms^úe darnos mtejlro poder cumplido, qual dedere^ ibo es necesario,yfe requiere para fu mayor Validación, al Lice ¿taio Antonio de faena,para que en nueftro nombre prefente el dicho padimiento que tenemosfecho,yfirmado:} declaramosJer ti que prefentarey exihiere en Virtud defte poderdante JuSeñoria fray don 'Diego <k Mardones,übijpo de la Ciudad de QordoVa,} antefu ProVijor,yPicarlogenesaloy ante quien convenga,yfe deVa prefentarey pidayfuflique,que en conformidad delJe con• ¡ceda la dicha licencia,parala dichafundado,ypara efe. tfeto pue da otorgar yotorgue las Ejcrituras quefueren necej]arias: obligó '¿oxos al cumplimiento de lafundaciónydotación dd dicho Contytntofeguny con las condicionesyen laforma queJe declara, y exprejfa en el dicho nueflro pedimientoy con Ls chuflas,fuerfasyfirmezas ceftVenientespartífu Validación}queJiendo por el fnfodicho otorgadas}defde agora para entonces las damos yotorgamosporfirmesynos]obligamos aefiar ypafíar por ellas en to» do tiempo,fguny como tulas EfcriturasJe contuviere,}Jobre to dolófufodichoy dello dependiente,pueda hazeryhaga los autosy diligenciasjudidalesy extrajudiciales que cumplan de fe ha?¿r¿ lajia que la dicha lictucia tenga cumplid(jtkto,que el poder que 'para todo lo fufodicho!es necesario,talJe ^Qktíios con libreygeneraladminifiracian,y lo que dicho es ?y*jufirmeyi obligamos mejlros Iticncsy rentas,aVidasypor aVer. Item fe prciuponc en el hccho;qen virtud defte po* dcr^el licenciado Antonio de Vacna,ante el Obifpo de Gordovajprcfent'o el pedimiento fecho yfirmado por el fenor don Luys,cl qual contiene ciertos capítulos, y los qdellos ay tocantes acíie ncgociojq pone el prime ro,y fcgundojfon del tenor figuicnte. 3* GAPI TVLOPRIMERO. «* PTrímeramente me obligo adar,ydejde luego para el día en q fe aproVare por V.S.efiafundación,doy para elJufiento de el dicho Monafierioy Monjas del,mil ducados de renta en cada Vn Año,en un luro deaVeynte mil el millar queyo tengo por'PriVile gio defu Magifiai,fuuadofobrt las ^IcaVaks de Erija?} ejpero en Dios me dard pofsibiUdady yidtpara yríes hazjtndo mas IU mofadorque mi intención es fe les de todo lo neceffario de coma nidtdyjf para ello hagan las f(eligiofas las labores de manos yfin dar lugar apeculios ni rentas particulares délas Monjas^que fuc é Unperturbar la perfecion de la ^eligioni SEGVNDO CAPITVLO; V& * T''tit\*i*. .••• r^‘V .'-i \\'\t•^~•*, •- *•--»'*r*¿ 1Tan me obligo dedificarles la cafa defu abitacmfabrandol i toda de(de losfundamentos enfuficientey commoda abitadoú como alprefentela tengo tracalada qual acabaré de cüpliry edi ficar dentro de quatro años primerosfiguieutesyyla renta del di* cho luro,de los quatro primeros añosyquiero figafeyyadegafar, en el beneficio yfabrica del dicho mociafierioyypara efe efeto (e d de cobrar ygafarpor la perfina que de mi uniere poder para cobrarlo}ygallarlo por mi orden en el dicho edificio ,el qucl ¡i me fuerepofsible procurare, acabar con mas brevedad que los dicho5 quatro años. - qLo J.fc profnpónc que el Obifpo de Cordova,avi* do vifto cftc pcdjmcnto yfundacion,la aceptó, ypara ello proveyó el aR del tenor figuíeitte.<¡ Auto de aceptación del Obifpo de Coidová* ^Ytifo porfuSeñoria el Obifpo miJeñorydixo que aceptaba yde[de luego acepto la dichafundaciónydotaciónycon las condi* dones en el dicho pedímiento referidas^ daloayfio licencia par* que conforme aella fe haganyotorguen lasBftnturas quéfueren nece([arias jas qualesfecbasy otorgadasfe traygan antefu Senos, ria pavalas w,aproyaryyratificarydar licencia parala dichst. fundado como mas contenga,y afsi lop*oteyo mandoy yfirmo o4-fc prcfuponc,que ^n cóformidad ycxecuci o de lo referido, clLiccciado Antonio 3Vacna,proí¡gui4 do cola EÍcmura,pufo las claufulas figuienccs. Aj» VRU t 'PRIMERA clavsv la. ' XBtt cb'nfimidai dt lo que dicho es ,yo el dicho Liítmj.uio Antonio hV<M*¿Hn»ml>r¡t) en hét. Mjeñor Jtphtfpo (toh Luys Fernttndei^deCoydóVii mifeüó'r, queriendo como qtiie ro Vfary vio del dichofu poder,yde la aceftationy licencia de el, dicho feñor Oíifpo de CordoVa,trayendo aefeto lo que enejo tte ne deiéftninado,y refueltoél dichoObijpo deMaUga mtftHor^n la mejor Yta,manera#forma que de derecho aya lugarfinfiituyo^ fundo# levanto defde eftepunto#óraparafiemprejamas acó(tá yexpenfas Je úfSeñoría 'miparte#ldichú CoVÍntoyMonajUrto de nuéfiraSeñoradéla (ycepciofttoen ladUha Villa deGmda cacar,del numero de Monjas# por la orden yforma# con las con di’áoñesy fujecionalfeñor Übijpode Cordoyaynombramiento llamamiento de patrones# presentación de Monjas, Reglas# co> ¿tritones# todo lo demas que en la dicha petirióny capítulos della fe* contiene¡cornofi aquípalabra porpalabraje bolloteran adt%ir yrepetir# dellofe hilera largdyefpecial mención. ' :Cv '~’,;r-y i f»/*x. ;:,,í (í SEGVN DA-CL A^ _ YTrique los dos capitulo*primeros drfmAocan de cumpliry pagar afu Señorial dicho mi varit^wftff ando tomo, confiejfo qla dicha petición ycapítulos Aelu fon defu Señoría# efia firmada deja manoy notabre,y esla mejmaque cita enel dicho po ¿er,en y¡t tud del qualyo la reconozco por tal defde luego obligo aju Señoria^a darydoyparar .elfufiento de el dii ho Monafierioy Monjas del¡mil ducados de renta en cada un año ,en ttnluso de aoy.ducados de principal qjuSeñoria tiene por Trfoilegto tffeai defu Magejtad,(ttuacl.ofobre las Alcabalas déla ciudad de Erija delqual le defifioy aparto defde luego¿para que defde oy ,mas no feadefu Señoría# lo doy aproprio# adjudico enju nombre par¿ efla dicha dotoclon# lo affeguro porlibréde todo Cenfo,Tributo hypOteca,donacion^enagenacio,vinculo#fujecion# de otrojeño* no.fV. ( ‘. TERCERA CLAVSVLA. iDemas defio obligo aJu Señoría el dicho Obijpo mi partera ¡edificar la cafa defu abitación de las dichas Monjas, labran "dol0 dola toda defie losfundamentos,eñ [uficicñte yconmoda abitacion como al ¡míentela tiene ttafida-Ja qual acabara de cumplir yedificar dentro de quatro añosprimerosfignientes,finJet reque lidofirVendo para ayuda defie edificioylaborfia renta del dicho Juro de los dichos quatro años primeros defde oy^ diade lafechad, <Por manera que el dicho luro,no lo retiene fu Señoría en todo ni en parte,falo Viniendo podra nombrar perfina que en nombre de efiafandado,cobreygafie enel dicho edificio# laborytro en otros Vfosfios dichos quatro mil ducados* .qvarta clavsvla: YSi antes délos dichos quatro años(lo que !Dios no quiera)fu Señoríafalleciere# no efiuVterc acabado el dicho edificio,fe continuey acabe de fus bienes,y dellosJe jupia loquefaltare,pai a lofenecer en toda perfecion,conforme ala dicha trafa ,fitykndo como para efio dde ferVir la reta del dicho luro de los dichos qua tro años,que defdt luego pata efieefeto el dicha Obifpode Malaga mifeüor tiene confinados,iyoen fu nombre configno -.yfien el tiempo dt los dichos quatro años ¡afabrica de la dicha cafa m, tfi'iYtereftneciday acabada conforme ala dicha trapa# en toda fu perfecionfepuedaámecer yacabar acofiaycon losbienesy ren tas del dicho ObifpocuMalaga mifiñorfipirituales# temporales ypuedanfer executados por lo quefuere necesario,paraftejtffi nez¿ay acabe conforme ala dicha trapa. QVINTA clavsvla. yHago parte lafiantt pata la cobrancaalaparte optrfona q nombrare elfeñor ObifpoyTroViforde CordoVa,o elFifcat 'de fujurifdicionypara liquidación# averiguación déla cantidad que es menefterpata confeguiry acabar el dicho edificio# Cafa# labor delta,bsfi* quedarperfetamente acabada# lo demas qfuere menefier liquidar, para que cflofe executcfeafuficiente prue- •Ju yrecaudo bafiante eljuramento# deeleración del matfiro mi yor de la obré de la dicha Sonta Tglefia de CordoVa, que alaja •2 » %pn ftteri.poY lo quetoca afilarte. Yen lo ciernas el juramento ,ó declaración del dicho Fijcal^perfona que para elloje nombrare en quien lo defiero en nombre deJu Señoría el Obifio de Malaga mi feñor,paraq confoto elfefia Efcr ituratr ayga aparejada ext c\ucto'ñ contra los dichos bienes deja Señoría,prejemes,yfuturos, fin que precedaotro auto,citación ni diligencia alguna, defecho, ni de derecho,y fe proceda en la Toia executi^a bajía queje aya co iradoyJacado de los dichos bienes,todo lo que efio montare ?<oa mas las cofias de la cobranca. SEXTA CLAVSVLA, TVoypoder cumplido afu Señoría del dicho fenor Obifpo de fordoVaJ aJu Fi[cal,operjoña que nombra} e,para quepor fu propña authoridadJiuel dicho übijpomiJeñoryfin ju Inecia ni conjentimieutoyfin mandado de Alcalde ,ni de lue^ mde otra perjonayfui pena alguna pueda entrar ytomar¿adquirir,ayer,yganar en nombreyen bo^del dicho (Jonyento la tenencia ypojjejsion del dicho luto,yde la demás cantidad que mota efia dicha donación,la qual dicha pojfejsionyalgay jea de tanto efeto comofe por el dicho Obijpo de Malaga mijeñor le fue fe dada ,a quien en el entretanto que no toma la elicfjejYton,confiituy o por inquilino parafe la dar caday quandoque la quifierey en Je* nal de pojfejsiony apoderAnteneo,yporque efia EJcritura no pue ¿a fer rebocada,di yentregué la notay regifiro original della ,al prefente EfcriVdnO como perjona publica^para que porefiatradi ciony entregoJe lepajfeytransfiera la dicha pofjejsion ala dicha fundado de MonafteiiojyoJe lapafeoy transfiero defde efe pun to, del qual entriegoy recibo de la dicha nota,yo el prejente Ejcri *pano doyfee. SEPTIMA CLAVSVLA. OTrofiyo el dichoLicenciado Antonio deVaena,obligo afu Señoría del dicho Obijpo miJeñor,de lehazer ,y que bar dal dicho Concento,o aquien en fu nombre loptdiere,cierto,jano, y de de pdzfifiguro¡el dicho Turoyreñía delude quienquieraqueJe ¡i demandeyembargueyycotrariejde tomar¡y que tomara enfi por ti ni todo tiempo yfa^ony para lo afsi teneryguardar ,cumplir ypagaryaberporfirmejobligo todos los bienes de fu Señoría el Obifpo de Malaga mifiñorfpiritualesy temporalesRuidosypor abery doy poder alasjufiiciasy hiedes que delta puedan ydeb¿ conocer para fu execúciony cumplimientofien afsi comofifuefi fi por cofajenredada difinitibamete éntrepartes?enjuy^iofpajfa da en Cofayuteada fLo 5.ícprefupotlc,qaeen cumplimiento,execijcio ypfoíecucioil del auto del Obifpo de Cordova,cn que miado qfechas yotorgadas las Efcrituras fe lctruxeffen pira las ver,aprovar,y ratificar,ydar liccnciápara la dicha fundación,fe le truxeron,y proveyó el auto de lá dicha aprovacion,que ella afoj* 114. deítos autos* yZt del tenor fignientc. GfY bijlo por el Obifpo mifeñor la dicha Efcritüra 9yel dicho poder,ypedimento^ lo demas afína lo en ra^yn delio JuSeñoria dixo,que aceptab\y acepto la donación,y los demas otorgamien tos de la dicha Efcritüra porfiéfusJucejforesy en nombre dé el dicho Contentó de lajdmpia Concepción de nuetlraSeñora^uefi adefundar en la did^billa de Guadalcacar,y daba ydio licen * ciapara fufundación yfabrica ,en elfitiofiguny conforme alai condiciones del dicho pedimiento ,las quales aprobabay aproad confirmaba¡y confirmo,ymandofi guatdeny cumpla en todo tie poyque ddicho feñor Obijpo de Malagaylos Señores Marquefes de Guadalcacar¡que le aa defucéder en e¿ dicho Tatrona^gá dd dicho (Jonbcnto,conforme alas dichas condiciones,le ayango Ztny tengan parájtemprey en la po fiefion delfeanpuejlos,am~ paradosydefendidos¡irc* fLo ó. fe prefuportc,que ¿nvirtud yexecucion defté aitco, fe pidió mandamiento,ydio lapoífefsió de todo como parece afoj 115¿deílos Autos .Yporque no pu- ¿teilh ¿¿ver, ni fer excitada alguna duda,(i el dicho líccrt ciado Antonio de Vaenaavia en la dicha Efcriptura ,y denus autos excedido algo del poder que tuvo de el di cho i. tenor ‘Ár^6í)ifp'o,l¿ mificotodo arop-lamcntc, co rao parece afoj.ioi.dcftos amos ,cuya aprovacion es del tenor liguieríte. Cíparaje loJufoiicbo entodo tiempo tenga masfime^y y>igo*,de tinelo aprobamosyratificamos el dicho Todcr pot nos r ¿ado al dicho lic&iado Antonio de faena# todo lo en Virtud del fechoyafinado# Efiritura otorgada por el dicho licenciado An ionio de faena errnueftro nombre ,por ante Rodrigo de Molina jEfirimano Vublico Je Cordoma en ella ade <Di?jembre2 ¿efie dicho año déla fecha defia•Todo¡oquaUparafa mayor *1 a* lidacio emos aquípor inferto# dedarado,comofi de leerlo admer humfuera injerto,éincorporadofin exceptar ni refirmaren nos^ 'cofa alguna de lo en el dichopodtry efiritura ccntenido,a cuyo cñ ¿¡¿miento obligamos nueflras perfinasybienes adidosypor ama ydamos poder alaspufiieias que de nuefiras caufaspuedany dtma conocer,que nos apremien aello¡como porfinteneia pajjada en en Jajuagada* ^'Loy.fcprcíiiponc^ue porfuTeílarnetadebaxo de cuyadiípoíicion murió el dicho leñor Ar<¡obifpo dtfpufo yordeno la claufula quc efta en ellos autos afofi >5.4,que es dei tenor figuicnce* . CLA ITem deciaro,(jueyoifundado defdeju principio ,ydotado en renta juficiente,mn monafterioque ndefir de Monjas Bernar das,en la Villa de Guadalcapar,mando que de mi bazpendafin lo que tiene el dicho Monafieriofie acábe el edificio,yfi alhaje cóm • petentmente,para que afu tiempo minen ellas dty?l¡giofas,por Uformayorden que tengo dada:y pido) Juplico alfeñor Obifpo de Cordoma que por tiempo fuere,acuya obediencia queda fujeto el dicho Monafierio que afu tiempo haga la dichafundación» con mucha reformación,religión,yobfirmancia?mtVidandoguardar lo que cerca del dicho Monafierio tengo dijpuefto,y hazjendofu Se* noria las confiituciones necejfartas queyo pudiera ha^er, conforme ala Efiriptu/a.que efia otorgada ryfi hallara entre mis papeles* fLo i ¡fLoi?,ftr prcfapóíic, qefiepleyto fe ¿feguido tam&icS co el heredero de los bienes patrimoniales del feñorAr c©bifpo(q lo fue el Convento de Cartnclicas^cfcal^os de la mifraa villa de Guadalca^ar) prctendiendiedo ca da uno echar la carga deítas coítas ygados ala ocrapat reconviene afáber el efpolio al heredcro,y clhcrcdero alcfpolio, yoydas las alegaciones délas parces porci Iucz fubdelegado del feñor don Fernando Remires fa* riñas,fue dada ypronunciada fentenda* cuyo tenor e* cí liguiente. ófFalloq deVo hcondenary'cdhdtno,a todosy Ijmlefquierbfa nes muebles)rayzes)femo'\>ientcs>ierechos ,y acciones qporfinjr muerte del dicho feñor Ar^obijpo^ayan quedadoala¡raga,fot faetónycumplimiento de la Bfcriptura défundación, encuja c5 Jequeneta deVó de mandarymando,qfele deymtregiteal dicho EfieVan Martine^Gago,como atai Jdminrftrador del dicho Co, leUtó de Monjas Bernardas,o ala perJoña que por elfuereparte ¡ %el 'Privilegio del turo de Veynte mil ducados de principal )~ob*k las MlcaValas de la ¿iudadde Eája, quedaradotación del dicho inondfterió le Hoy dqup el dicho feñor drcohifpo,prai aqen con» formulad, de la dichati[entura,lo tengaseypojfea el dicho ro* nejletiv por dotaciónfuyay para [neje acabe de labrar conforma álaprerioytaffacionfecha. <TOeda fencenciacfta apelado para el RcalConfejoJ ylo que Te pretende de parte del Convento de Monjas Bernardas como acreedor,yanh racfmo íc apretendí** do por el de Carmelitas Dcfcalcps ,como heredero de los bienes Patrimoniales del feñor Ar9obifpo,es qwc la fcntcnciaeftijuftificada5yfea de confirmar. «rH¿s igicar in fado,fupucfto en quanto ala primera narre de la fentencia3que trata de exccutar ypagar a.' cuello que el feñor Ar^obifpo en virtur de las eicriptu ras de fundación quedo devieñdo3ycuyo plazo fe avia ratIipiído al tiempo de fu muerte^y algunos mefes anotes cofiíte el punto ydificultad dcltcpleyto,in quo prfc cedcndo per contraria quo pado vcricas magis elucef- 6cifc sbcvwdvm AQG'mEmnt \ — .... , : r»V\i... X SAcanlc Je! c.rcqurfiti §.fin.dc ccftamentis,enqua. co h^zc dife repela entre Clérigos que tiene admi» niftracion,ó folo fimplc beneficio,cóvienc afaber que íi aaquellos aliquid datum fie ve1rclidum,contempla cione Ecclefia: datum vel rclidum cefeatur ,&ut apuJ ipfam maneat: fi aeftos per contrarium datum cdntc. plationc perfons ccnfcatur ,ut de co libere difponat, foitur-Lo mefmo fe ade dezir en «1 cftipendio Eclefia» /lico,ut quod datum cft habétibus adminiftrationem,’ yideatur áb¡Eccleft*datum,ucpeí ipfos difpéfecurprx» <fidó modo.Pcr concrariam vero,quod datur non ha- Eentibús adminiftrationcmipíis quafipropriurp ftipé -4ium íux fubftentationis,8cab omniobligationc libe iumdiicccnfeatut. -•». ^r*ir*. +f•• »;'*'**“ *’»•’» TEr í(TlVM SAcanle del'eap.vnico verDqui vero de Clcricis no rcíidcntibus Ub.tf.vbi probaturVper -te Canónicos adquircreDominimn diftributionum i<%cx copo tant Ki auckotes j>rc?ccúcíc guia Canoniei non habent ¿dminiftrationcnu TERTIA SENTENTI Ai *.* iT^Vcde la glofa celebrada mc.duo fünt vero proprieí JC carcm 12. q.t.alTercntis ClcrkmfruEluum leneficiorum fuorum Tiominnm adquinrt,poffeq-y de illii dum yfottnt lihere (lifporiere,tametJÍ teftari wow Acfta de los Iuriftas íi guicron Turrecrcmata,6c pr£pofitiisibidcm3Bclanie* rain c.cum venerabílis n-46.de cxccpcionibuSjHcnricus in c.pervcnit de fide iuíToribus ,&ibidem Irnmota n.^ t-Cardinalis in c.vltimo de peculio Clericoru,muI* úuxlath Sarmiento intratara de tedditibus4.p-c, z. -'-- -'*6i &tf.MaríiliüS in eodem tra&atu a.p/fcY.Mathientjó m l.i 5. tic. 8. |ib.5.rccop.Spinodc tcfta mentís inrubric.p« 14.n7.6c fequcnti.De los Theologos el do&or Angélico 2. z.c^ti^.M.j.abidoccttpMlíttes forthnis fbiiepii tut eDóminos effe,iiein:¡¡ dtfraHibnsfuorm benefidorum a« de pitrirnsnialibai ejje iicendam,nec ab co ncccí'jic Caceaiíusibidstn.Adrianui in 4-tit.de rcftitut.q.ij.Socode Iuft.iib.io.q. 4.^.3. Cuna feqq.Scufucomprobaturiuf tlfsime h*c fcntcntia, todos los qualcs la entiende dcf. puesdeh:ch i(como lo fue)la divílion de los frutos Ec clefufticos Ínter Epifcopos>Clcricos>paupcrcs,& Eccle fus qjam primus feciíTe legitur Divus Silvefterin Con fil.R.o!tuno ci4-anno j28.utrcfettun.tom.Concilio rum fol.597. Ydefpues comprovó fimplicio Epiit.j* ad Florencia m.qui prarfuit Ecclcfi* anno Dornini 467 referturj.com. Concilioram fol.4 <8-& in c. de reddiu K.isii o2Ydefpues lo confirmó Geiacio Epift. i.c. l> JSSrfL,j.com.Concifiorum fol;4¡f•-i» tuor ,a.q *.Y cambié Divus Gregor.in c. cognoyunu* cum feq.eadcm caula Se quaeft. ARGVMENTA HVíVS SENTENTIAE; T7 Lprimero eS,y fe faca dél fc.ptirvcnit í.de fidemífoi J—«,ribus:ibi:i/e redditibus ttruúprxdB* debitafatuus exfol .Oct C.Vnicó de Clcricis non rcíidcntibus lib. ó, ibi» reru'ii ftc receptaran Dominumn» *e facmtfmti Cfgo benc fcquitur,que fi cftuvicre prcfentc,las adquid riEandem fentcntiam probar tx.m c.ad hace de te Aamertti* dum probac Caicos de bonis immMihis¡>tr Ec clerurn iepri m¡>oJfe,nec ttiam de mobshbus in x¿ri taíme donaré,wfi rationt tleemafynx. El qual texto prue va ¿a , -piniotí con las dos ponderaciones figuienteS,yca .,Mjl dellaí innegable.Prior eft crgo dum benevalec °nrohibentur illabonafcu fru¿tusfuorumbeneh« non ptompenvu Ecio, r- -4. * «ciorum pro arbitrio expendere,cuenim proptcrea illic ia declarationc ConcilijLaterancnfisrcipSfum fuit non pofíe Qcricos in ¿egritudine donare qua Yuletur idfacere infrau dem legis Coriciltmqs qu¿ teftariprobibuit,ut excotextubenc Dolores colligunt,8c ex c.dchis defcpulturis iun- ¿hgí.ver.concedat 8cinc.2.de renuntiat.lib.6. &ex I. ñhx mcacff.foluto matrim.Sc ex his quae feribit Domi ñus Molin.lib.2.c io.a n.j6.Affli¿Us decifl. i68,McnochiusCófi.39.n.46.bcnc ícquituv cejf antefraude pojfe CU ricos dum Yuunt de bisbonis dijponere ac per confequens borim fruEluumeJJe dóminos. ^Poftcrior ponderado eít qua? defumitur ex codertx textu,8c exc«quia nos del mefmo tit. en quanto dizcn Clericos deiure teftari non pofíe-, qua fi dicant, qno ay otra cofa que fe lo impida lino la ptohibicio de la ley huma na3acper confequensjfe afsicnta que fon .fe-ñores, porq íipor no ferio,no pudicíTen tcíiar,no dixerael PontificcJe iure teftari non pojfuntfino dbfoluramcnte>tijffar¿ non poJf«nc>como lo dixo en el cap.filios noíler, del meímo jjitnlo,oporlo menos diera por caufas nonpofíunt teftari quia notrjunt íDomini,ut in auth. in prcfsi C. de facro Tangís Ecclcfijs ibi^wf pote nec ¡Domiai rerum Tertiv xvi ARGVMENTVM, ¿•> *r 'y_.t§,. ••t-c,\^ SEfaca de otro decreto de el mefmo Aícxandro. f.in eodem Gonci.Iatcrancnlc p. 29.0.6. Cuius hxc funt verba,ad boc licet confuetudomnjit rationi conjona 7fe- cundum quam Clericusfia CalendisMarttj Ttjque ad Calendas lSLoT)embris deceJJerit totum f*uElü benefiaj quem debuerat illo anni) percipere pro Volúntate fuá largiatur^quia tamen in multis Ecclefejs objer’baturjatis eamin Epifcopatutuo poteris tolltra* re:pr<e[ertimji Clericus in excejfujuo gra^etur debitis. fYfepuede ta mbién elle decreto ponderar> críplid ter.PrimOjdum proptercaconfuetudincm inquitnon eñe rationi congruam qmapermittebat libere difponc re de fmdibusillius temp-cri$>qúq' Clericus non vixie* igitur bene probar >&fupponic, quod fe difpofuiífec deillis quos vivens perccpic contrariuni dicendurn cílet.. . '/' . :* '*•• ^Secundo,dum AlexanderTertiustalem tonfuetii dinem permittit obfervarijquod non feciífet fi divina ordinacione, íVcl naturali ,’frudus illicíTenc aliení *vcl communesj&in paupcres,6c Ecclpfias difpefandi, que* niara confuetudo legi divina*vel naturali contrariaba permitticur c,fin*dc cotifuctudinc c. cuna fatis, c. cuín Ecclefn de íy monia cum vulgatis. ^5, Dum magis approbati confuetudinem fiCÍeri* cus tempore obitusgraveíur debitis fupponensprocer to,pofie Clerici de Uitá poft mortemfofoi éxfruElibus beneficié non folum,eo tos que cayeron en fu vida ,fino defpues de fu mttectcjdu'od proculdubio licitum non fuiffet ,íí ipforum domihium ad alium pertinerct. ^CNi fe podía dezir para evicar laauthoridad deaql decreto* videlicet coníuetudinem illa mnon approba* rijticc ita permicti ut fine culpapofsit obfervaiijted tan tu ñamodo ut makm tollerari,ne forte fi corrigatur de terruis contingat,iux.caput ^.de fpofalibus .Porque ic refpondefacilméte,quod licct prava cófuctudo quoad adus pretéritos aliquando tollerctur,quoad futura tá* nien nunquarn,manentc pcccato iux.text.iri c. vltimo de fponfa duorum c.contingit de fentcntiae excomuni cationiSjfemper enim confuetudo qu^ finepeccato fer varí non poteft ficut &Icx,& iuramcntü, abrogari de« bet in conCactüdinc probar d,caput vltimum de cofuc tudine in l.caput vltimum de pr*fcriptionibus,in íurá mentó caput virUm5caputcum contingatcum multií ibidem de iure ¡arando*Yafsien aquel decreto deAle xan dro 3.De tal manera fe habla de la coftübre, ut dc-< jnceps abfque peccato fervaripofIet,iuxtá caput denique 4.diítindione« \ / SEpuede Cacar áel cap.E|ifcopasi2:q. 2.vl)irumdc^ mum iubentur Epifeopi bona fuá Ecclcfijs rclinque tefñlegítimos h&rcdes non habeant>& in c.vltifño ií* q.z.vbi non alitcrClcricis Ecclcíia fucccdit,quam fí fi* fíe tcftarncnco,y fine hxrcdcJcccílcrit .Yafsi prucv&n. aquellos textos,que antes dclConcilioLaíerancnfcjde quo in d.c cuín iti officij$,cran fcñorcs,y podían teftat yfiicedcrlcs fus herederos ;cx tefta mentó yabinteftaco Ycon efto claramente conformad c.relaiúm in 2.de teftimchtis,dum teítandi prohibitionem pratdi&o la tetanenfi cribuic Concilio,y fcprücva con masevideá cía del principio del mifmo c.cum in officijs ,adonde pura laJifp ofi ci orv de de-xa* 1osbiencs&IaYgléfi a,pon dera crofkcio yobligación 3e chañdad;plane,fi losbie nes fueron agenos,no fuera fino obligación de Iufticia líguroía,igicur clarifsimcconfequttur Gicricos effeDo niinos fruSfcuum fuorambcneficioram,Be lege tanturíi modo humana,&difpoficionc Concilij Lateranefis de illis prohiberc teftari. Yaunque los authores defta opb nion la tienen por diverfa de la de Hoíticftfe. Todavía bien advertido viene si convelí* ello, vidclicerj en quinto laglof yíioltienfe,y füs^fequaccsydizél [onupt fnmmosülañe los que lo fon, no ay duda quod fruétus eíus rei^cuius habent vfufrudum fuos faciunt. ^£xquibus(aunque brcvemcntcjparcccprovadala Verdad defta tercera opinion^toda vía para maseViden te claridad dellajC inteligencia de los textos que encfta miteria hablan,yrefpueftade 16s contrario^cn que fe funda las dos primerasjpara que. ni lo uno,ni lo otro jnaneatin tenebrisjes prccílTamcnce ncceflario hazer Varias diftinciones de tiempos,ycircunftancias,para q conforme aellas acccdad,Iux meridiana elarior^ con trarijs fatisfadio.; 1 PRb 1 PRIMVM TÉMPVS: IGitur, proponemos porprí mer tiempo Cb ridumDc? minum lóculos habuiílc>vbi oblataáfidelibus ferva batuque inde íibi,ac fiiis neceífaria,reliqua pauperib^ difpcnfarencur,ut habeturloanncs io.6c rj.&refertur inc.habebac i2.q.2. Yfíguicdo eddexéplolos Apodo Jes,redicuycró ut bona quac offctcbantur,füb Epifcopo rum potedate cíEbnt,in minidros,&;paupcrcs Se Eccle íias didribusnda,ut condat ex Canonc Apodoloruni 4o.6c fequéci ,yfe refiere in c.praccipimus t z .q. %* yen ede tiempo todas aquellas que fe convertían ala fe, ví vían vida comun>idqi non falum animi praeparatiorie^ Ut nihil proprium arbicrarentur,íino cambien re ipfa* 6c eff^«d:ii,qaa vidchcct propria vendebane prxdia, co* rumqs precia Apodolis,S¿ Epifcopis tradebanr, ur práeJ dido modo difpenfarcntur,ita probatur a&orum c. 4: ad fiticm Se c. j.in princ.Sí ex Epidoia Cleméais primi quas habetur 1.co ni .cóhcilióram fól.298*y fe refiere ia c.dilcdífsimis u.q.i.praefuitautem Ecclefia:Clcmcn& anno aChrido nato 6S.Sc paíTo 35.Yaüque en ede tio po algunos de los legos comentaron areceder deda yU da común aquien amoneda Clemente en el principio de aquella Epidola,los Clérigos toda via peifeveravan en clla^y la retuvieron en tiempo de Vrbano primero,1 como conda i.tomo Conciliorum fol.^.y fe refiere en el c.vidétes,ycn cld.fcimus ix.q.a.Pero ede modo de viuir en común yabdicado de proprio en aquel tie po,tanto alos legos como alos Glcrigos¿no les fue puc fta por preccpto>fino ultfoncamctc reccbido,y por los Summos Pontífices,ySantos Padreá perfuadido,como cofa para la falud fpiritualgrandemcnte util,ut aper te condat ex c.y*aótorum vbi Apodolorum princeps Aa naniíc jíixic¡curttntrtlt Satanas cortunmyhonne mantns tibí mirtebtt >Denundatum erat in tná poteftate!Se ex Canoné Apodolorum manifedae 12. q,i.& ex precita nEpiitoia Cid rncntis:ibi;ca/i^/m^i yrframpruden £tUw t¡4*n bortáwur (fe. &ex d.c.dilc£tifsimi$ ad finem>&d.c videntes §.ipfi vcxoúb’uQtítnibHS commune yitam degen >o* lentibas, SECVNDVM TEMPVS. AVnquc en el principio dcIaIg!efia(como fe acaba de dczir)losque fe convertían ala fcc védia fusbic lies,yentregavan el precio alos ApoftolcS.Defpucs pa recio mas coinmodo qlos mcfmos praedios ofrecidos Jos retuvieren las Iglcfias,y de fus frutos miniftraíTé lo neccíraiio,alosObifpos,Clerigos,y pobrcs,vtVibanus aitin d.c.videntcsin principio. Yla razón da el cap. futuram preeedéce eadem caufa,& quseíl.Pero de tal ma cera era licito alos Obifpos,oClérigos rece bir alguna cofa délos réditos deílos bienes, fi tuvieífen neccfsidad porque no fe podian dar fino apobres ynrccfsitados, íi ve Iaici fuiífent ,five clerici ,ucapcrte proba tCanon Apoftolorum 41.habeturinc.ex his cum fequéti c.illi auternc.vlcimo iz.q.f. ^Pero es mucho de en cfic tiepo (en q fe obfcivivalavidacomunjcn uno de tres modos eran admitidos los fieles al Eccleíiaftico minirterib >ó cafados, yteniendo hijos,óin cxlibatu *ycílado de continencia,aviendo de permanecer en el. Pero toda via fin votó de pobreza,ni de vida común,ócon exprcílo,o ta cito voto de pobreza,yvida regular ycomún.Éntre cftos aviacíla difcrencia,que los primeros podian tener proprió,y fiempre le tuvieron,yfino le baftava para fu {tentación,podian rccebir de los bienes comunes déla Iglcfia aquello que les faltava ,ut non obfeure colligi* tur,ex:Canonc 40* Apoftoloru,&ex c.fint rnanifeftat la.q.z.Y la razón era, porque cftostcnian obligación de proveer afus hijos mugeres infuturu, yno podía ip fis ex hretedatis bona ad Eclefiá de ferré, ut ait Auguft. in c.fi quisirafcicur 1g.q.a. c.vlc. 17. q. 4. &co¡|i. ex Canonc 41.Apoltoloruin, Se ex c. tx his ,&cJ Epif* Epifcopus 12.q. r.vbi etiá'pcrmititur Epifcopishabcrc ptopriuaijSc fi indigent ex commuhibusaccipete. CLos fegundos (qui inftacú cotinentiarcum brdm¿ pólfculabant,pero querían todavía retener próprio)no erar) admictidos de otra manera* finó renunciando ex* preffamíce al ítipendio Ecclefiáftico,qucdc los bienes co muñes de la IgIefia*podian rccebir,& Iocoípfms ftipendíjproprium pitrimonium ad fuam fuftcritacionc quafi ab Eccleíia dimiíTum rccípiebantiüt ápercecolligituc ex prófpero lib; i.dcvita fcónte mplacivá c.i z.'cü ius pirs referturin cilliautcni ii.q.i.Y afsi eftosCleri gos efta van obligados afervir alas Jgleíias donde eran intitulados,fin cecebir de11 os cofa alguna, quafipropriu picrimonium loco Eccleíiaft/ci ílipendijab ipfa Ecele í¡ irecepiíl'ent,como fe acaba de dezir .Yde aquí tuvo origen la coftumbrc,ut etiam fine titulobenehcij,non nulli haberites patrimonium fSfficiehs ordiriárcritur* c.Epifcopus c.tuis c¿euna fecundum de pisebendis Trir dentiniiiti fefsione 21.de reformatione c.i. no porque el patrimonio fueíTe titulo ni tal nombre cuvieíTe, por que titulus in iure noftro tam antiquis ,quam novifsimis Pontificum dccrctis fignificat applicationcm Cle«¡ ricijCertce Ecclefiae, cui in fuo miniflerio ferviturus adfcribitur,praecipiebanr chim. Se modoprascipium facri Cánones,neminemJÍne titulo ordtnari,hoQ eft niíi ccrtaEc* dcfix adfcrib .itur,vagamqjordinationcm ¿rritam eíTe^ iubebant c.neminem3&: c.íandlorum 70.diftind. tum upjbidem perpetuo miniftrarct, tum etiam utab eade £cclcíia íuílentationem accipercnt. Lóstcrceros^que (o expreflajó tácitamente ófrecien ¿ofe afi.y afus bienes ala Igleíia conforme al c.in pne ícnriá dcprobátióiiibus^recibiánda vida común yregu lar) ño podian ni pueden tener Proprioalguno3uc cóllí gitut aperte,ex EpiftolaVrbániprimi relata in cfcimp i2;q.i.ibi:ftf^^?> commuriem Yitam fujeeptamba bet,^ Donit nibilproprium habiturttm?Viclé(it he polimtionm 7rríf5?^ .t>onde conftael ^ra mcri ,que en aquellos primeros ticmpo^mucbos^caii codosvotavan'ia vida comuny pobre,yqcftos folamentc ex prx ccpto,citavan obligados aello ,y los demás que no 3o votavan,podían muy bien tener Propno vyMsi le ade cntcnder.San Hicronymo in c.non dicatis i2.q. i. íbi: cum huius nojtr* congregMioaisfratres nonjolum facultntms, b[yoluntatibus proprijt inipfr ordinatiorus fujeeptione renuntmetint^c*Deque maniíicftamcntc foprucva>que no todos los Clérigos,fino folamentc aquellos que lo vo - tavan yprofeíTavan ,eran los que no podían tener Pra« pno*y que deítos folamente hablan,yíe an de enteder los lugares yauthoridádes,queprohiben alosClerigos ja oropricdad.Y cneítaformajtoda vía en los tiempos deTan Hicronymo,yfin Aguitin, e(tuvieren en poder de los Obifpos.los bienes de las Igl.efias,paca fer diípea fados en la manera referidai yaun mucho dcfpucspcrixi onecieron principalmente las rayzcs en algunas pro* ¥inciasacqmo coaita del Cbnciho Parificrife. CTertiuna tcm,pujado de829.fubGrcg-4 bb.i.c.tj %o .Conciljorum .tn cfta forma halla el riempo de fanSilveftrceítuvieron los bienes de tas Igb'íus, deba* xo de la manoy poteftad de los Obifpos>difpenfandofe por fu arbitrio en los pobres ,Clérigos ,cIglcfias ¿el qu al entonces viíto que los réditos de las Iglcfias aviare crecido fumamenterafsieon las amplifsimas donaciones del EnapcradorConítanduOjCorno también de mu chos fieles que aquel tiempo fe convirtieron, alos qua les el mcfrnoConftantino por ley general, concedió fa cuitad que pudidTen dex.ar fusbienes alas Iglefias,uHu I, i.C.de facrofanctis Ecclcfijs,y que losObifpos los dií penfavan con alguna deíigualdad cíUtuyo que fe divi dicíferi en quacro partes,yque ía primera tomaífen para fi los ruefmos Prelados.La íegunda fe dicílc alosClc rigos.La 5. fe dicííc alos pobres.La 4.yultima fe diipca íaiFe alas IgIcfias,como parece del Concilio 3\©m^no, •I\ ^.Tubeodem Cónftantino aSilvcftro ceícbrato anno 328.Yefiamefma divifiony difpenfácion cortl provaron dcfpucs Sinap]ido,RcIa2xo,Grcg.i .y otros RonunosPóntificcs,ut conílac 'tcx. c. quacuor cu fccjj r2.q.z.Pcró rto fe íc quito por cita divifion alos Obifpos la adminiílraciÓQ de los bienes Eclcfiafticos, fino que coda via permanecieron en ella,yellos los recenia todos para hazer la dicha divifion,uc ex praediótis auíhóricaribus cónftat Scprcfcrcim ex Concilio Parifica fe de. 15. 5c ex Córtcil.Türoncnfi.c.io.j.td mxocilia rum fol.68$.Sc ex Concilio Aqúiriganenfi fubtudoví co Impcratore anno 8tyCrj.&c 9.Yafsi confia que tó da via en aqdcl tiempo en muchos lagares éílaván to dos los bienes Ecclefiaílicos en poder de los Obifpos* yen todos los rayzcs,aunque es Verdad que ya entonces afsi losClerigos,como los legos aaian accedido dé la vida po man ypobre:. QVARTVM TEMfiVS: ÁVnqt .1 >,'v» juc es verdad que al principio,yllKgoquc Ioi Clérigos fe apartaron de la vida común,yen tic* po d" Proípcró,como queda dicho, no fe admitiah de otra m^nci*a aaquel oraeri,finoha¿icndó renunciieiS Ode fusproprios Bicncs,ó de ios eftipendios Ecclefiafticóst¿onio queda dicho)toda Via dcfpucs enero cite tiempo,3donde etan admitido^ fin la dicha renuncia ció de biciie¿,o cftipendio ,ccrtif^, adfcribebatur fcc** clefijs 3dodc fei intl¿uladós,y les era licito r¿ téncr fus ptóprioibicncéi ficuUeriüs tccipercabipfig Ecelefijs Itipendiüm fan&is laboribus dcbitum.Y dc3 fto no uvó ley hi cónftitucion cxprcíTa que Ib riiandáf fe imonccoportuittjucUovicffcj Cumnaturali Iegc dcbcrctur,qua dignis e[l operarais merceáe [uay\ucx c. 1o. ét nemo militdi luitftiptndijs . Paulas i.ad Corynthi e.9; ^•curnfc ca ti partes ¿le bcbrilHandadjCbmb cünfta áé fu Epffioí.~z. en el primer roiBodelosConcilios aj, cuya par re fe refiere en el CrEeclcfias 15* q. 1. Ycomo hafuca ronces va fo1o-5 ace i' doícgovcrnaífc amachas Iglefias •y otras vefces ,muchos avna fola. Eftc Pontífice fue el piimtro que coíltfiiyb acada íglefia unPropj¿oytnfr c*men ut nihil fibi exduei mis,ohlatio'hi b^antaíijs bonis Ecclefiaftieis aurhoiirate propiia. vfopárent ,fed ab Epifcopisaccipeien cfuftcníaaih~ ,^Xa ?.divifion fue que defpucsde divifaslas Barro*. <^uias;,Gceg',44acada Panocho le afsignp peu ftipedie* 1O5.redxtó sydiezmos,y oblaciones, refervada la Tcreía <leiObifpo como queda dicho*yacodos los de mas ele righs.iCoino minütros delo eípirituai,ic eonftituyo ili .p£ndxa$>quae pccuhari nomine beuefith^ appellarjtur* ¿nde iu ^ovtalle di<fta,potqu6 af$i como antiguamen* "t4fe divan ciéttospradios alos Toldados íibtes de to* "do tribuí),contal cargóy condícionyquic áfsi ellos co, m.o Íusfeceííaces,p cvpetuamente avian de ím)itar,fal tom uvipfc prasdi)* de&ndcdi^h^y q.Cdefundis le-, i»itraphis l&. 1i;Y eíWpre<li«>a fe Ust.rn aVan bñHcjlCíQ,S •yAoymiC'nos roldados6e«í/K/4r/oj,ut íbidcüvDD, obfemar,8: cxCsfare,& &afto Alcistas-ín l.munus jgj fcífifjcfFa'e verborum %nif5cationé ,’Cutcks Mino* yc!{a4iiuftíajani i^XublitciaX&itcfuminl.^.G.dc Can.orv: largictonalium ticulorum lib.Ho.tangit&lar- Clius á,tra¿t.c;9%Y áfsi como también lospraedios^vi* lUs,caílros,ó heredanvientos que por derecho de feu~ ¿o por la Iglefia,borros qualefquicra feñores fe dávat* ^pn.cargo de férvido pcrfonal, fe ilamavan yllaman íenzjjcÍQSi in libris feudorum fie ílipendia qua: proptex í^hitualcm miliciana Clcricis daiúur, non inepte be-i neficia di¿h funX&in huac fenfum vulgo incér ferip. ÍQt?s,citcanfsrWr appcllari Cl críeos milites ctékfiis mili IWíAddifctcatiatw tMfeftris.Oiim raraen apellaban tur beneficia quascuqfportioñeé feu íHpen'dia qtfa» ab Ecclefia dabantur miníflris tam elcricis quá Jaicis ,ut probat c.fi quis d$tur i.q.^cJoannes de dericis coniugatis quemadmodu ctíam dicebatur praebendaqua: cu mq; pomo abEccIcíia data,utidcmprobat Co ciiíuin Arelatcníe tertiuni §.providendum a.tom.Co cilioram fol.^oS ^c paulo ante diximus ad intclligcn tiam rffx.in c.i.de Etclefijs ardificandis^unc Vero pro prié, íl rióte benefitia Sicmtur titulifpif¡tiltiles perdpiendi retiditus ecclefiuftictfs* CLa 47 ultima diviíion délos bicnesEcdcfiaflicos fue hecha entre los Obifpos,y los Cabildos de fus Xgle íias Cathedrales^los quaíesObifpos defpues qlos de« mas Clérigos fe apartaron de la vida común, retuvieron en !i teidós los bienes en ufo yadminiílracio coiu muñes con íus Cabildos,porque permanecieron con ellos algunos Clerígosdos quales por nombreparticu lai fe tlarriaron Canonicico quód cómmúncnl,' ®í* lares* vitam fub obediencia Efijcoporúm iux. antiquoriini Canonum (fatuta duccbant;&fimilem ilíis quse jfub Abbaturn^aut Priorum poteílate incra cade Clan* ftr6s*regularcacfcreMónaftichutn vivendi inftitutu ptofitebacur,qiii etiam (anonici didi íunt vt colligínir ck c.quía tua,& ex c.ncceífaria ii.q.r.& ex d.Concilid Atelaten íi, et alio fub Lconc 5.C.6.&: exConc.Turonc fe fequenti,&: ex Concilio Maguncitj'o c.<?. ac Afc-hrigranenfi fub Sccphano 5«cap ii.45.voI. j.Conct jiorum.Y aunqucMarfiliód trad.c.y.tuvopor opinid Canónicos aMomcbis hanc r tiitdmtitua<jj'e\ >prqculdubio de cipirur,quia muleu ai antiquior eít,& inde origine trá xit,quod abinício fub Epifcopi póteilateClerici Cano nic arn ,fe uregul are nrdcgc ba ntvi ta m,u cfupradiduni eíbqui vero poli diviíioncm Párroclmrum, &bencfi cioriim ciim Epiícopis permanfcruntfeandcm vitaría retinentes Qaribnici didi íunt,fed poílquam vita ilía ni defcruerunr/ingulis afsignatxíunc portioaes* autini Ipvse- ''pvacdijs^ut decimis,vel alijs rcddicibus^cjuas prayeáat, appelíarnusjícd adhac bona omnia Eccleíiarum Ca~ thedralium Canoniri cura Epifcopi^difpenfabanr,Sc 'aJminiftraBantquáfi unum c*orpus ,cuiús Epiícopus capuccft, iux. caput novit de hisquaefiunta Prelatis, portea tamen Epifcopi ficut,&: alijPradati habentes ca pituíumCanonicorum regularium bona praedidtá, &. corum adminiftrationcmdiviferuiltjSc in ómnibus fe re Provincijs,ita cofuetudíne receptum fuit, ciuícp rei mentio fie in c.edoceri de refcri:ptis¿& per Abbaté ,in c#2.n.y. de his qux fiunt aPradatis. ^Harta aquí avernos tratado de la diftincio ydivi» fion délos tiempos,yperfonas,yagora tambienes me nefter que tratemos de la diftincio ydivifio délos mef nios bienes Ecclefiafticos,y auqucSoto lib.ic.deiuft. q.zf.art.j.Ios divide en qjatroefpecies,toda via mejor ymas fácilmente fe reduzcn ados ,videlicet oblaciones mobiIium,& immobilium(quas aliquadoin príe« cepto fuifle conftat ex Concilio Matifconenfc 4. fub peíag io"2 .tomi2.Conci1io r.fo1.8 £5.&*ite rutn efle pof fe proba tDivus Thom.2. 2.‘q.86.art.r.)& décimas. acerca deítos bienes también el punto ycpieftion pi‘OpUefta,y de que vamos tratando, puede tener dos fentídos.Prior videlicet ytrum eorurudominiH quoad proprietatemhabeant fralatiyí? alij clerici, hoc eft vtium Domini ÍJiit ipfius iuris percipien di decimas, &oblationes,& ipforum praediorum Ecclefia^Poftcrioi,W/£ Joluns babedñt IdominiuniJt11EIum,fehreddituum eorum. fin piiore fenfu nullam3aut certe minimam res pa titur difficultatcm,porq aunque en varios lugares difputan los DD.quien tega el dominio deftos bienes, co xno refiere Sarmiento de redditibus i.p.c, 1.ad tiñera &4.p,c.i.in principio vera fenc. eftpoft Chriftú Dominum(apüd qucmplenifsimum eílcorum dominiu iux.capuc.cum exeo de eleótionc lib.6.&caput fiquis abítuleiic x2,q.2.& communem fententia de qua Sar micn* miento d. í. p.c.i. a. 22.) eorumDominium eífe apuá qurulibcc Ecclefi|m Parrochiale m,ved aliam cui afi« delibas hxc bona data funt,Vel per EcclefU mapplica ta,at codera loco aic Sarmiento >non Vero apud¿píos PraeUeos,feá Ciericos,qui adminiílratores tantum fue ut aper ce probar eaput fecundara de donationibus,ca pac primÍMO.q.2.capuc fine cxcept. 12. q. 2. obfervat Sotó d.árt.^.conclufione 2. - iV ;; , Cía pofteriori fenfu verfatur difficultas quxftionis propter tenip^umjpcrfonárumi, Se authoritatum varietatem,de quahuc vfcpegimus, ycoda vía para mayor declaración yfundameto de la verdad fe deve ob fervar la naturaleza einftitucioa deftos bienes ,oblaciones eniru mobiliurn,&; ímrñobilium bonorum ini tio Ecclefias fa&x afidelibus,quia eo tempore in pote ftace Epifcopoid eraii^Se ab ipfis difpenfabantur pan peribus Ecclefijs )6c miaiftrís^ea lege credendu eíl fuif fe datas,út iux.confuetudinem Ecclefiíe quae tune vigebac,difpenrarentur3quxlibccenim donatio,aut epu vis alius contratas iux.leges,S£confuetudines,eq, teru ,pore,Sc loco exiftentes^Sc obfervataídeciarari^eber; Equod fi nolit §.quia afsidua if.de xdilitio edi&o Lhx redes mei §.cum íta.ff ad Trebelianum 1.numis Sí delegatis 3.l.fe mper in ftipulationibus if.de regulis iu ris tradit ex alijs el fenor Luys de Molina lib.i.c.^.n*2^ Mantica de coniechiris lib.é tit. 6.an.i. MarElius de redditibus 0.27.a n.¿4.7 los demas bienesque defpues de la erecíon de los beneficios,yde la di-viíion hecha por laíglefia,fueron ofrecidos,proculdubio eo animo, data videri debent5ut fccundum Écclefiaíticam ordinationem S¿ ufüm hodiernum adquirantur,6c difpen fentur,pí^dia vero qux fub onerc-anniveríarioru, aüt alia fimiíi condicione dantur,nihil aliud oneris habet qaam qaod eisimpoíitum eft,quo obfervato cleri^is,' pcclefijs adquirantur,quia liberum cft unicuiqj fub qua maluerit conditíonercsfuas donare 1. tradiciqhi- -fcusff.de p'aaiü.l i.y^C.de donanonibusqusíub rao do c.verum de conditionibus appoíitiSjCÚ vulgatis. ^Decimarvcro naturafuajSí fccundum primam iá ftituticnem nullam-habent fpccialem obligationcm dandi paupcribus,quatenus enimeontinent fuftenta-* tionem Ecclefiaíticis minifttis debitara-» iur-c natur* debétutjiux.illud lucce io. iigrns e¡l opewhs mácele.juay &Paulum rclatura in c.cum fccundum deprasbendis» caput Clcrici i.q.2 quatcnus vero dicuntquotam, fea cettam partem fru&uom.lcge veteri iudiciali laccrdo «bus.aclevitis dariiuvebantut ad eoram fuftentationem,abfq;’ulIo oncre aut obligatioiiej vt conftat nurnerorum e.iS.ibisLeyiuJedit omnes deúmasdjrailisimpcffifsionem pro minifierio (¡mi feruiunt mibiiit tabernáculo fjiens &paulo polhibi .Le'bhx iecimarum oblutione citen ti]ínt}tjutts in tifus eormn, neccjíarij fepitaytt. Quamuis aucemlexillaiudnialiscxpiraveiit.EcclefiaftKaeleges caídem décimas eodem modo Evangélica: legis mihi ffris dari iubent, nulla addita obligationc ,aut onerc» iux c.primúSc c.prohiberous de dicimisdocet Divus Tbomu. 2-q.87.ar1. Yafsi rcfulta.qpor divina ni huí-nana itíllitucion los diezmos tienen carga ni obliga* cibtl de fii fletar aLos pobtesfot <icbito de juíticia, co mo anees no lo tenian/Ldq* magis ex eo patet ,quoniá in lege veteri dux alix erant decimx>quarü fit menrio Dcaterotion3iijc*i4,6cd.c.i :(3edecimusí&:earfi altera ad ufus paupciú dabatur/Ie quo etia agir Divus Th<x vbiptoximejcxquo fit manifeñum decimas quxan* tea levitis hodieClcrkis damür,í>on haberc obügatio nenialiquam fpeciale,ut quodiuftam fuperaverit iu* *nEa11onem>ex 1.iuít itiac paupéribus (iteriganda. deve caufar-petjuyzio acftojUn lugar difi GU* tofo de s. Agu(Vm,elqual in fermone primo ad dótoi. n-c^m|2*poíí:Ttinitatcmtom.io.tratando del precc ptó de pagar los diezmos inquit ¿teme tributa funi egen L^nWitriíW^cfcftib in.¿.dccimc xg.q.i.Yaunque in •--1-“-“eemo genip farden te Marfilius fiepe ei^to pretende explicar Auguítinum non dixiiredecimas tf pfributa egentitm aHmarum^t fcilicet indigetibuc; ho minibus debeantur,a £lericis,fecÍ quiá ab animabus ^gc nti bus prseftantúr Domino,6c ipfius miiiiftris* ut peccatorani fuorumveoiam confcquantur,itULquod íu fe nfus íDecimtis tributum epe non egentibus debitum,fed ab egentibus datúm. Yaunque es aguda cfta interpreta^ cionja verdadera yUanaes Aguftinum Senfilie dect mase/Te tributum de bitura ad fuften'tationem indi* gentium rxiiniftrorutíi,t J¡ ni c|iná tributam•ciu$ pro» priedickur cui datut^nonvero eius,qui dat.Tum ctiS guia Paulo poli ini medíate additAuguflinus,mí¿íeer g° tributapauperHus^m eodem fenfuaccipitur ab In nocent¿o 3.in c.tua no bis 26* verfiverum dedecimis^1 lOV.lÜCi itwiji cía íDeum, ei qíto citnfia bofia procedunt ajj^rto^ res huiufmodijdebitum refpeñim haberent , tó Ecclejiafiicfi diininuere mn ctrítendent^nec décimas <¡u¿& tributafu#t egentíUm animarumpmíamerent detinei e. Atq; ica verifsimu cft Auguítinum eoloci confidcraíTc decima fe cundum earum naturam^inftitutionen^Jfueiflutenini HDo minó inílitutae adfuftcntationem egentium le* virarían quibus nulla pars ter r^vcl aliud quid pia tn daturn fuit,vnde alerentur praeter decimas, ut ab orii ¿litan remporaüum Cura Iibcri,vaccarcnt divinis, 6C ÍUXtahanc fúam inílitutionem rc€tc dicuntur, tribad ta c<¿entium>& hodie fie mérito appeliari poflunt,qui¿ Clerici ut tales,§c Ecclefix decimis indigent,adíuara fufterltationem,oblaciones enim non fufficiunt, 6c Cierici luis ítipcndijs militare non tenentur, utPaiw Itjs ait,& in hoc fenfu (qui verus eft) locus Auguftiní nihil obftatjiiec ex illo fequitur teneriQIericosfuperflaá ut debita elargin exdeetmis}wo\X cnim funt tributa quo* runcuni^ paupcmm,fed miniftrorum fpintualium* También es menefter para la quertionprefente afuntar algo de la diftincion, ydivifion de ,los Dormid nios ftios, "porgue aunque los Thcologós yluriílás ordina xiaincnce/occonítituunc dominiorum fpecics5quot .fuñe actjuirendi lcgcs^aut modüpfijUt conftare vide tur ex lilis in 4.lentcnuatüdiftin¿t.í 5*& ex iítis Bartulo in ]. íl cjais vi §, differeritiaff.de adquireda poflef íione^y de los mas modernos in l.naturalitc* §. nihil tommuncff.eodem Alciatus lib. i2. Parergon c. &in I.traditionibus C. de pa&is Solo lib.^’de iuíl.q; i.art.i .Toda vía mejor ymas brevemente parece q fepuede ydeVe dividir el dominio délas cofas en tres cfpecies;(ciliccc,fu mmum,mediu m,&infirnum. El priniero(furrinnim (Vílicc tvel abíolutum) nub las hominum habctjnullus cnim abfolucc libera ,Se nullis rcgrilis aut Irgibus fubieítam habet facúltate difponédi de rcbus^niíi folus Dcus,iux.illuci Pial moru m23.'Doínini e¡l tetra}&plefiitudp e¡us:o>bis tenarum, O' mtPtrfi quihahitant ¡neo ¡ 6cPial 111.4 y.meus efl enim ot fiis terr¿}t¿r plenitudo eiits. ^Médium vero Dominium ell quodapud homilies reperitutjqualc unufquiíq; habet in lebusfuis, q'TcitiunfdeniqiDominium infinui,6cin propriu til quale quilibet piinceps,aut fuperior Babee ill l'C- bllSjaut perfoniá íxDl rubÍ¿'ótÍS. ^Cum p'rgo primum Dominium hominibus non conveniar,nobiíq;in praefenti de humano dominio in rebus Eccleíiae ílt pisíesjdifputatiojcü Divo Thoxna i.p* q96. art. 4. dominium dividirnus vtfcilicec aliudiit dominium propriumquod íervituti opponi tuii& rcótc difirvirip.otcft}utJtt propriófacultasJijponen di de re inproprhs aut quoJuis lofus lege no prohibitos }quarmits al ite rdcfini'at Bart.in d.I.íi quis vi §.differentia ff.de adquir.pGÍTcfl. Ec aliud fit dominiü in propriu, quod in íubditcs dabet fuperior &opponitur cuicúque fubir¿t¡ioni,& difiniripoteít quodfit ¡mperandiaut regenJi potrfras in jub iitórum commune bonurn ordinata, iux.íllud Petri Kdatum in c.omnis anima de céfibus &Lu- 6c Lucas CA2i<júts j)iit45 eftfidelis difpenfator prúdtns quem c0/ijlitnit'Domintts Juprafamiliam jumymJet illis m te 'Upare tritici menjuram^ Pauli 4:fic nos éxiftimet homo uc miniftrosQ}rrfli,0* difpehfatores mtnifieriorumíDe^ c.g ib i/ifpevjatiomibicreditaeft. fAla primera deltas dos fpecies de dominio Tere duze el que llamamos j>tilyociYtl>yes algo al proprió yverdadero dominio inferior,quale habenc Emphiteuta:, 6c fciidacarij, porque aunque acítos nunca los Ili rííco ufulcos le llamaron íenoresmt cónítat ex 1.i* §qui in perpeciium if.fi ager ve&igalis, 5c late oíbn dic Valazcus de iurcEmphiteucico q.í^.n.i.todá via ápudíniperatóies nomenDominij ín eo fenfti accep tum re peritur Lia rebus C.de iure dotium,vbi natu iáíc acverum dominium rerum dotaliíí aíTeritur eíTe apuc vxorem civilc vero feu ucilcapud maritum . Idem reperitur ih autcritliica, íi vero DominusCL de h^erccicis ,ubi fuperior et inferior Dominus no minatur. Atqj íta iux. receptifsimas dodtoru tradi tío nes quas refere Valazcus vbiproximen. 5.fe puede dczir qdeíle do minio proprio,ay en derecho tyes grados.El primero,quod nuilumin ca re,qua de aigr* tur,agnofeit fuperiorem Dominum .Secundu quod propnumtíominUm feudire&um agnofeit, &^tilé appeilatur,qaia videlicec rci utilitatérefpicit.Eüc'andem certium quodimmediate agnofeit vtile Dominum 6cmedíate diredlum. Qualc habentij^qui afeu dacario, 2c emphiteuta ex Domíni volutate fasudum auccmphitenfimaccipiúnt,quinonincptey¿íi emphi tente e vel //<¿/¿eMf¿//fc:appeIlantur. ^La Z.ipccic de dominionempe poteftasguliernadi intotidem tres grados dividi,& diftrfbui poteft, por cjueay uno fupremoq tienen losfupremósPrincipes EccIcíiarticoSjO fcglares.Ocro medio que tienen Jos Obiípos,y mayores Prelados Ecclefiafticos,ó tenores temporales en lo íeglar^qüeno fon fuprcmos,y final menee el infimo que tienen aquellos,que fon los inferió-. priores alos Obifposyy feñorcs ^mporalcs5ytienen jurifdici65ópoteílad delios me fmos,opcr leyes, pref cripcian>oprcvilcgio.adquifido. Yconforme aefta dotrina,today qualquicr propriafacukad difponicn do de re aliqua in ufu proprios adprimám veri domi nij fpedcmrcducitur,órnñis vero regendi poteftas, ad fecunda m.Et quamuis apud bonos authores Dotnini clucántur^hf U/itum qui de re primo modo pofíunt difppn c ie,reá;; carne nPrin cipes, au tgubcrnar o res Prarlati Domiiii dicuntur quatenus íijbi fobio (Sis Imperar, Be in eprurnbonum,feu communc do« minantur.Y afsi fe áde encender ydeclarar el cáp.vo ja mus oum íc quentf89.dTcftqua ten ussecón emuma prglatq coníliuuum Ytce 'Dominumia^pcWmz. ^Deftosprefupueílos rcfukarámanifieíía fa $.opi nion>y reípucíh de ia quxílion videíicct, que todos los Prela hs yclérigos >y mitiift> os déla sIgUjhsjunJemres defus JlipenJios yeriUd:ramente} ydé las porciones que por las ígle* fus les anfido jefiaUdasyquantumcumqite de illis .la el quibuftumj\ lonis ratione Eale/ik adquiftis humanis legibús iu ul tmáisóhintate difponerejint prohibición probatur ex fupradiáis ,5c dice-ndis inferii3s >&5 pxo canttanvi aíTeri. tur ab AugcVicoOoaore 2.2.q. 1Sy.arc.y. vcrf.de bis Se Divo Antonino 5p.tic.2o.c.í.§.8. CY fe prueva lo primero délas palabras dd c.cuni inoif1cij.s7.de tclhmcn.tisibi,qiiíd antiquis Canonibus cflnftat ejfi inbibitum^uc dan bien claramente aenren desque fola mente por leyes humanas efean prohibí dos los Clérigos dedifponcrcn ultima voluntad de bonis racione Ecclcfne adquiíitis,y que afsi no les ob ítad.-fecto de dominio,(ino prohibición déla ley bu irían a. -\:,; ^Rurfus comptobaturjquia atienta rci natura íH- pendium hoc clericis,cídeíh$ militise rnilitibus datu quaadpropofitum non differt ab i!Io9quod terreftrís mihCibas prxitari coníuevic, porque lo uno ylo otro es dsvidó por ley natural, SthaBctfirhieíe ToI&Paüfi iv^d Corinch.p.Yafsi como no fe puedé negar profa nosDorninó$fieri,quantumvis éorum fuftentatio-. nc mílipendium excedat^iginir, 5c codem modo ele xici faorum bcneficioramfrudusfaosracíunc. TJ.poTqüeno fepiiedc’nidcvedczir qüc feamejj nos eficaz la ultima divifion yaplicación de jos bienes Eclefiafticos que fe hizo por la creación de los be nefictos^qne aquella mas antigua que fe hizo in Cié ricos,pauperes,8c Ecclcfias>de que dexamos dicho* Sed fie eft,que no fe puede negar que aquella transfe riain lingulos elencos, 8c pauperesportionis fuá: Do rainiu,ergo 8c h¿ec vltima divifio ,8c applicatio ,per ete&íoncm bencficiorum fa£ta,in eos quibus datar* Dominium crarisferri debeh' CLa mayor deíle difeurfo efta pátcnte,porc[ una? yotra divifion fue hecha por authoridad delalgleíiá comoqda moftrado.Y la menor mucho mas fcpruc ya,porque es coclufion eertifsima,qaod dwffiorci com^ fji unis,ad/udicatíone babet,& umimqumq-, portiomsfuec !Da minmfmt l*j.y 2.C.comunia vtriufqiadicij >6c colligitur ex rationc Diui Thomae loco pjoxime citatoj * 6c ex eo quia nihil aliud eft> quod huic adquifitioní refragccur,niíi autbonorum natura^aut intcntió EcJ clefioc.Sed hice non refragantur,ut probatum manee 6c inferios notabicurjcrgó nihil in venitur quod refra getur. ff'4. Porque fi losClerigos,6 prclados,no fueran fe ñores de los frutos de fus beneficios, ytuvieran obli« gacion adifpenfar alos pobres todo lo qcxcedieíTcn de fu teílamentojper argumentum afufficienti pan» tium cnumeratione,adid vel divina*vel humana lcge obligarentui jlcd neutra dominio obftat, aut illis prrediíta <n imponit necefsitaccmaergoproculdubio domiflifant. ISgnm’enmm firmíTsímutn cftiuxta*tcWn\< li-ff. ¿c ofíicio cius,c.cum apoítolica de bis quse ftunt apv sclacis, quoniam aulló iareftatutum reperitur Clcrieos non fieri Dominos diftiibutionum, &cantrarium per illum textura docuit communiscum'gl. in extra vagáti fufeepti vero cofuevit infinc nc íede vacante Ínter co inmunes teítáturcomintinemPatri^ fius conhj$.n. io.lib.4. SE CVNDVMABSVRDV M. ¿1.i.! t Uw¿-.V. •>'' ij.* SEqueretur etiam penfíonari6s,quibus tertípora- !i titulo abfqjullo fpirituali oncre portiones dan* tur fru&aú Eccleíiafticorum, corum Dominosnoñ ¿fi¿rj?quod abfiirdum videtur, Se contra ea qu£ feri- •bit H-gas de peníionibus q,5a. n. 4. quo loco ait/>£» fiónes deciítjaf: ad heredes pensionarios perUnete. Reiolvit DOitiinus Pracícs Covarr.in c. cum in officijs decefr (aoven-tis ne6.Sarmiento d.tra<£Vc.'7*mi« *** /*> ''J^#**" ,.’i’1'*1* .*. *. • N f.».*, •• , •TERTIVM ABSVRDVM-V SEguitfe hia qlos preftirnoriios crecidos ex frü<5ti# bus beneficiocurn cenéríala nitCm acarga de dar ex debito iuftiíise alos pobres lo qucfobralTe, nlfer Tenores dcllo aqüellos aquien íe dalos dichos prefija módios-Qudd ctiam abliirdum videtur, quia preftb moniaíunt tituli temporales,&: multoties dar.ur be* ciSjVcl Clericis coniugatis propter tcroporale obfequtijm>abfque oncre fpirituali, uc docct Ioannes An áreas in c.i .n.^.dc refum permutatione. Abbas cof. 47.0^4.1.z.Mádofiusin regula cháccllarice 33 .q.2.n:2 Iriojedadeincompatibi1it atea*p.c.8 . QVARTVM ABSVRDV M. S;Eguirfe hia tambie ex illa durifsinaa Archidiaco* fequatium fetcntiainvietifsimSRcgcil[1 ^°£* trun* crurrt que tiene muy grande parce de las rentas Ecclef fiaíticasen las tercias, no adquiriría el dominio delias,ytendría obligado ex hiufticiar loque ex fe dkíTc de íbftencacion, darlo alos pobres ,y nopodcxló ex pender en otros ufosiut vi argumenti opprcffiis con* ccdicNavarrusin d. trad.de redditibus q. i. mónita 53.quod quidé abfurdum cft, &ufuí commüiii om* nino contrarium.Yque anfi mifmo los legos, aquic antes d:l Concilio Lacerancnfe fueron concedidos los diezmos iuxta text. in c. cu apollolica de his qus: fiunta Proclatis, gl-.vero láicos in c. prohibernus de decioiiSjSc qu as ab ipfis laicís iufte poffidcifiutrobi* que Doctores affirmant, de cum comuni Dominus Práefes Govarr.Iib.i .variacum 0.17.0.6. caruni deciinarum non ficri Dóminos, &cxceílum pauperibus ^caeríreftituem ' qvintvm ABSVRDVM; CEqúcrttur ctiam que ios bienes muebles, yray2 &zes de lá Yglefia que por ella fon dados alos legos? propterobfequium tcmporale, fivciúre feudi,íiv¿ alio íimili titulo ipfdrum non ñcri,rícc de corum fru ¿tibuS pOÍfead Jibítum difpoñerc; porqué eftos bienes fon Eeclefiáftícós,ydc Ja mefma naturaleza, ypa la el mefrobfin deft'inados, que los demás bienes de ]aYglefia,yfus frutos citan deilinados: confiar auté liorutü dominium laicos habcie,ex c. i.éf fegundo dcfeudisc. adnoftram de rebus Ecclcfia:, captitper tüas de donationibusdgítur rtegándumnon cítele*- ricos eíle Dominos,abfurdum cnim forte laicos fie* ri Dorríinos bonorüm Ecclefiaftícorum, quas precario,vel iure feudijaut fimili titulo coñcedütur,& coró msfuos faceré; Clericos auiem de frúíUbus beneficiorü fe non poílc míüonim támquarn Dóminos diíponc# ;5c magis^brurduril " j5L ' na. na immobiíiagratuicisjvci oncrofisa]ijsdarc,ut Do*- iriini fiant,ut probant praccitata iura,& caput fine ex ceptionc cum fequentibus I2.p. 2. Se tocus ticulus de rebus EccLefiae, de non pofle bcncficiorÜfruaus; minillris Ecclcíiallicis ita darc,ut corumfiant. ARGVMENTVM Q.VOD RETOR, quetur contra Archidiaconum. Moes poco efír caz el argu meto para refutar la o« pinion de Arcediano^ fus fcquaccs que prctcn ¿en que al principio de la Yglefia porley divinafuc impaeíta ella carga alos bienes Ecclcíuílicos, wt pr<t ter fuftentationem nibtlJlbi Clerici ujurparent, &hanc di*, “vinarn legcm ex fa¿to Chrifti Domini, de Apoftolorum,Seu(u Eccleíi# illius tcnvporis colligere praccedunt:uc videre cíl apud Navairum d.q.i .monitu 21. cuín fequentibus,fed fie ell quod Chriílus Dominus ciusq-, Apofto¡i, 5cSantifsiirii Vicarij,qui cis fucceílc Tuntjiion ómnibus Epifeopis, aut Clericis fixc bona dan volebant,fed ílH® tamunnc|ui lufficicnti carereC pacrimonios6cindigcret,ut aperce probat caput fine inanifeíta?, $e caput ex his 12. q. 1. ex Canonibus A- poftolorum defumpta caput Epifeopus, caputuitimumeadem caufa, &q.i.igitur fi cxprimcvaEcclcfia: difpcnfationcj& offerentiutn animo divina? legis prasceptum defumitur, ncccíTario fatendum cíl non pofsc diviccs Clericos, aut qui patrimonium habent fufncicnsjco Cervato,uti bonh Ecclefiafticis ad fuarn luftentationem, ut tune non poterant: boc auté eft falfum,& contra caput cum fecundum de pracbédis, (de ipfi adv^rfarij fatcn.tur)& bene probat Innocente qsrcceptusin C.Epifcppusdepracbcndis,MayorA- d^ianus^ SpEO diftis locis,& idemmetNavarrus d. q*i. monitu $$.de iíc^ainEpiílola 1. poli traíi.dc rc« dúibus,quo loco cócrarias authoiitates no bene dcsn. ;'clarac clarat.Lucgo bic fe figuc que de aquella primera di& pcnfacion de los bienes Ecclcfia (ticos, no fe deduzc bié en cita materia precepto de ley divina, fino que todo cito fe ha de atribuyr aleys humanas Ecclcfiaf* ticas, qux mutatis temporibus primam illam difpcfationcm imniutarunt. *. Yfinalmente pro choronidc prueva cftafentcncia el c. cuta in officijs deteftamentis al principio en quantorcprucvalacuílumbrc de algunos Clérigos, que por fu arbitrio transferian los bienes adquiridos por la Yglcfia,y el fundamento es>qnU ¡liad erat contra officium QMritathhum fie fi los Clérigos no fueron fe fiores de los frutos de fus beneficios, yde aquello q Con clioscompraíTen.y folamente pudieflen recibir .el fuftéto, proculdubio non contra Charítatis officiú fecifscnt illi, qui bonateftamento inaliosproar bitfio transferebant? fed contra prxccptum iuítitia: qui enim de alieno invito Domino difponit» iuftitiá ofFendit, cumcrgo Lateranéfe Conciliú illic de» finiatfolum Charítatis officium ojfédifse ('Uricos ¡líos, ma« nifefte fupponit, !Domimsefie}45 quod nifi lege fotificia ta ratione Chañtatisfundata impedirentur,potuifiet de eís li, bergtefiarí. ,; .. . rESPVESTA DELOS ARGV- mentos. yRetiñiendo cíla verdad fe refponde alos argüí mentos de Arcediano,yNavarro,qux congerie d. i.qrcfpondens Soto, ubi proxime Sarmiento de rcdditibus 4.p.c.2.& j.Márfiliusin codo trad, c.25. fedex divifionetemporum fupra prxbabica nócric difficilc illa refutare; brevi enim compendio diccndum cft,authoritatcsomnes cogcftasa Giratiano 1** q. 1.&illas quas adducit Navarrus d.q-i.monitu 21 . in tres dividí partes:aliíe enim probantOerjeoí mhil proptiutn haberepojfe,fccund* píobani pbJ&Meh pro-> prium priüm patrímoñfunT, Jumodo de bonisEcclcfix ni* hil accipiajit.Tcrtix tándem concedut proprhm babere^debonis EccUfictaccipereJuftentationempcJI'e. 1Prifnx intelligcmdx íuntde illis Clericis, qui coxminem,& regularen* vitani fub Epifcoporum difei* plinaprofuebanturjdq^vel ulcro^vcl quia non aliter ad Gicncalcm ordinem adinitebantuiy&; de hisagit tex in c. i.cam fcquentibus ufq; ad'c-.y. 12.q. 1.quod benc colligicurexáuthoritatc Grcgorij,&c.quia tua $ce*quoniam cadcm q.ubi in Ecclefia Anglix,(qux co tempore fidem fufeepit) illarn vivendi rationcm <5rcgoriús iníliruit: ficetiam proccdunt texdn emolo^ in c.quo {unt>& in c.non dicntis, &: omnes alix authoTÍtatcs,qiixabfol\iCe Clericis dominium inceu dicant. *-ci' Secundx véro authoíitates, qúx pcrmittúiit C/<r« rids proprium h¿bereydumtamen de bonis Ecdtfut ritbilacci* piíi^.-intelligendx funt ác iUisrC]ericis,qui ñeque ex p^fTe*nec'taciteproprijs rcnunciabaiit, co tempore* <^10 non licuit habecibusvfufficien^ patrimoniu,ali* <quld ab Ecclcíia accijjc te,¿jw* vrnv n6' li ccbítEóclcfí*ftic4 bonajni íi cgctibusdar ita procc di11exAn c. fine manifefíx c. ex bis c.Epifcopus caputpixcipimus caput iIJi autem cum fequentibus cade q. Tenis tándem amhpritates qux pcrrnhurit 0e' yicisbabere proprium patnmwium,& accipere ab Ecclefia tftiftemthnyfiip&tdmK ihselligcndx iunt de Gicricis, <juiad ípirituaí2mlabo re.m voeabantuiycoteporc, <juo;ncquecpmuíi emyiia!rn profi cebantur:ncq¿ pro priji bonisepnt.cn ti, Ecjcl cfiaíl icoftrpendio reniin-, twoantj^c itaiptelligcptd:us efi tcxyin c.Clerici i.qJfcí &authoruas Divi Pauli de qua in c.cum fecundum de ptxbend¿s,*y¿t odas 1as d,c níasauch 0íidades ptxdiáaequatonus dé Glcrkkagunt. , Vv'Y CPcua nto tratan JcUps Obifpos, ydizen <¡.uejgn 4^ft^n¡ado(csyy, m/«7o/£i:pppíCpdcn;.yíc entiende de aquel quehien'ipo qtio irtí coriim pótcílatc ©fine in cornilrri omnia bona Eccleíiaftica, 6c abipfis inpropviku fu dren cario ncrtiin Clcricos paupercs, 6c Ecclefías de f peafubkur:eftq;ctiá circa Epií copos, 5c adargüiré® roram refolucionem diligenter ¿dvertendum antí~ quos Cánones, 6c Sandorum Patrum authoricates,q dizznquelot Obifpos nofo feñores{co rao queda advertí* dójprocedcre quod bonaimmobilia, Sciura ipfaper cipiédi decimas, 6c oblaciones, ex quorum fiudibus miniítri,&: pauperes alevantur, quia nccolim Domí hitrant, nechodie funt, üt fupra diximus, 6c probat caputíecundum de donationibus; quoadfrudus vexo>6c redditus prxdidorum bonorum intelligendac íbnc ante fadam divifionem per Ecclcíiam in quatu* or parces, ita-ut tune nihil proprium fácerc poflcnty pixter id quod fallen catiónifuifset neccfsarium,iiix«* tadiíium caput prxcipimus, 6c caput Epifcópus iz¡ q.i.Pollqua vero in quatüor partes divifio fada fuit permaníeruntquidem difpenfatoresiilius communís acervi,pprtiqnis tamen fu^feu quartaeyquam Ec¿ chin ad eorum fuñentationem dellinavit, non dit» peofatores, fed Domini fadi Itjntid. cap. quatuor cii foquen tibus ia. q2. 6c pácct ex verbis d. capitis quatuor ibi integran in ifiis JiJpenjMit, 6c ibi /íderus ultra tlé legxtámfibi jummam nihil injolenter no^erit ex^etedum^ exd.cxx redditibus ad fineta. De que fe figue que como todos lós lugares tray* dos por Navarro,y los fequaces defu opinión hablen de aquel tiempo,en que los bienes eran communesj yfe diípenfavan por los Obifpos, quod non fo!u norx obftant dominio Clerícorum hoc tcmpore,quo ianx commmais illa difpcnfatib,6c divifio ih quatuor partes ceífavit, ut bene docent Innoccntius, 6c Hoítienfis in c.uhimo de bis qux fiunt amaioriparte capicu* li.Abbas in c.l-de Eccicfijs xdificádis per tex.ibi De* ciuscof.1 18. Gravera conf íg.in princ.dc alijscitatis OMarfiU Marfilius ¿Lloco rfi 47, per tcxtum in c.ultimo,ut Ec clefi aílicabcncfi. cia,fedetiamp1ancdominiumC1e xicorum confirmantiquia ficut Glcrici olim i^a nenie dívifione portionis fuae fiebant Domini, ita bene- Ücij frudus, qui ciufdem portionis vicem, 6c natura habent, fuos faciünt. Ad texturn vero in c. fi privatnm 12. q.i-'réfpondent Saniiicnto d.loco-Maifilius cízyn. $Virnclligendum eífe de bonis immobilibus quod parum co, venit illius {exrus vcrbiSjidcoq^ dicendum Augufíimtm illic ágete de Episcópis, Se álijs pi arlatís iltius te» parís, quo non licuit habentibus patijmonium fufifi ciensaliquid abEcclefia recipere, ut íupra dixinuis, Se advertir Gratianus poft caput prarcipimus.§.notadum cadem caufa,Sc qpoflunc ctiam multa: Sádo« rum autíiorirates declaran,ut non quafi praecepturn neceífiinurn.fed quafi falutarc confilium praefcripfe rint, Cíclicos bonis Ecc1cfi ve1prop1i] spatrimonia libus, non quafi fifis, fed quafi commendatis uti de* berciad argumentum pey&dionís. Tampoco obfta efte argumentó que en primero," ytercero lugar truxinios. v‘ fítlicct 'í ,<Cí‘iHcrléjwjiica ío mdivina lege alud onus habent, ut quidqu id juftentationem mimflroruni exceiitypauperib^ largiatur. Aque diferente mente rcfponden Sorp, Sarmiento, yMaríilio fiepc ci caris loas, ySarmiento ^..p. c. z-n.&.fatctur jege di, vina EcclefiálHcis bonis illud onus Fuiífe impofitum pero dize que cita ley fue general, ycomún fin tiempo, modo,ni cantidad que fe uvieíTe de dar alos po* bres, yqafsi quedó eftolparA determinar por ley Hu# manamnde quemadmodum quselibet determinatio luíhcómunis ab humana lege fada, ius huínanum eft, Se non divinu m, ut docet Divus Tilomas 1.2; q. 95. art. 2. Se 2.2. q. Sjvarjt.! ,ad primum Soto lib. i.de iuftitia q. 5. are. 1.ubi plura exempla addu cit,ficctja lex qux decerminayit portionemdiiquam danda m % effl* pauperibus, 6c modum difpcnfatio nispreferir» ilcjliumanaeíl, &pocuic immatari^idéoq. licuitEo clcíjx beneficiorum frudtus ab ilio oncre Jiberos Cíe ricis loco feipendij affignare. Péroeíla refpueftade Sarmiento no es fegura, ni quita la difficultad, porque fí por ley divina fue impueíla carga de dar alos pobres, cita no fuera general, ycomún (como Sarmiento pienfa)fmo efpiciai porque mandaría dar alos pobres todo lo que exceW diefle ala fuítentacion,y porque aunque (fin perjuyzio de la verdad)fe le concediera aSarmiento que cfta fuera ley general, ycomún, toda via apretara el argu menrojporque aunque en efte cafo pertenccieíTe aja ley humana determinar en que tiempo ,ymodo le avian de proveer alos pobres, todaviano pudo determinar la ley humana mbil ejle pauftribm datidufn ¿ ficut non poteif alia prxccpta divina generaba, &c¿ muniaita declarare,ut nunquam obliget, cífetenim id potíus tollere>quam determinare,cum ergp lex Ec cleíiaíHcá dum beneficia inftkuic, &eorum fru&us; loco ítípendij Clerjcis afíignavit;nuilam portionem pauperibus dandam determinavci it^cceíTario fatéi\ dum eílnon fuiífe illud onus lege divina impofitu. Yaisi Soto d. art.j.diftiriguit inter bona Eccleíiaf tica, &Concedit illis bonis, qua: ccrupore permitivx Ecclefi*ea Edclibus fuerunt oblata, illud onus divipum alege ineífe quafi ca coditione data fucrint,atq£ jdeo fi qua extiterint, difpenfáda cífe, ut primo filo temporerdecirnas vcro,& alia bona, qusepoftereata beneficia fuerunt data Eccleíijs,contendit nüllum o* ñus habere adivina lege dandi pauperibus ex dcbitQ ípicialit, ;; ,. Marfilius autem c.iy.a n.j^.abfolute negat lege a* liquatale onusfufó impofitum,y cita refpueíta es la verdadera,ut c.x proedícítis colligitur,y fe prueva,porque en lo que toca alos diezmos, ex fupradidlis patee, no fu-ifle datas fub ulloonere,quianccafidHibus ultra: . 4 .hicruj íaefant oblata,de potuiffc-nt illis tale oñus imponere,fed cjua/i debitas ab Ecclefta exadtx, ut inquit cap. barrochianos de dccimis, quae non ita décimas dati pnecipit, ut quod fuftentationem excedit, panperi busdecur,fed fimplicitcrad fuftentationem miniftrompeo modo qaolegc veteriiuditiali levitisprxftabantur. . ' R.ütlbs de alijsbonis,qu£poft divifionem3&inititutionem beneficiorum Ecclefijs daca funt expío- Tatum eft onus illud milla lege divina, nec etianrhujuana habcte,co"nvo largamente dexamos piovado* YfinalmenteJos bienes que primevo illo tempo^ -re fucrunt oblata, fon de la mefma naturaleza,ut eorum red.ditus. poftdiviíionem Glcncorum fiant, corno los de mas frutos, fin embargo de las confi Jeraciones de Navarro, porque aunq ayan liáo ofrecidos en aquel tiempo queaísi íe diípenfavan,no íe figue que eíia fue la caula final,omodo de oOfrecerlos, ícd ponas piecatem,&: Oharitatem,qua Ecclefias profeqaebantur,caufa vero impulfiva,fortaffis potuit cfie quia viderent fideles offerentes ea bona ir opera pía •diípenfari,fcd ficetl* .c^uoJ caufa impulíiva ,\c! nvo» dtts ivon facú adhrni conditionalem,]- Tirio centü in princ. 5cibi Bart.ff.de códu &de.nioftrat. 1.2.§ .ult .íF. de donationibus I.j .§.fextoff. pollulando, &Verutu de conditionibus appoíixis congerie multa Tiraque* lus in cract, cédante caufa limitatione i.quidautem íit caula finaüs5&quo pació cognofcatm? docuit Di vus Thomas t.z.q.t .art,.i 6C4.de alrjs iclatis. Domi* jU'S Praefes lib.i.van’amc.20*n.a.Q¿gód autem caufa. finaiis ob quam fideles bona ofterunt Ecclefijs, non fit illa difpenfatio in paupcres,probatur cfficaciteij ex d.c.verum de conditionibus appofitis, 6c ex c*Pe! tHiltirho dé ibis qux fiunca Fradatis. Tamblen le relponde al fegundo argumento (que algunos picnfan fer cfficaciíoimo) videlicet fideles fciíui amplios Clcricis debere ,quain iúlta ni íuftcníationcm 1» ** tatíoncmugitur quod ultra dederunt^ndebitu fuir* &pet corvfcqíicns ium veto fimilern ,Srpiaai cffe« rentium meneen!,quod fupereft pauperibus videtue * crogandum. Porque aelle argumento rcfponde So* to d.arc.j. pagina y.ycrfic.fcd nec negando la confel quentii,porque etiamfi fidelcs non plus deberet miniftris fpiritualium, qúárn fiiftcntationem, toda viá prudentia poítulat, que fe le conftituicíTc cierto ftipendio, ycite arbitrio de la Ygleíia, ad quamperti* netdrhoc indicare, Se qux cuiufquc bcneficijfni* ¿tus tanquam ftipendium iuílum coñítítuic.1\ cuya refpueftaíedcve acreíccñtar, que todos los bienes que de mas de los diezmos alas Yglefias fueron üjfi ííccidos(pei argumentum. afuffícienci partium cnu*, inerationeqo fueron dados eipont'anca, yliberalme~ te, ócon alguna cárga; íi primurn, rion habent oñus aliqukl dandi pauperibus: fi cu aliquo enere, eoimplcto omnii fiuc cius, cui data,futir: decimas vero ab fctlefia fuiíTe taxatas,non ut fingulorumjTcd uc oír* nium, íívc cotias Ecclefíáítici ordinis ftípcndiun?,y aunque oy parezca mayor que lo qfue en la ley antigua, como confideran Cayetano, ySoto elidís ío~ cis,quia tune Levitas qndecimam populi partem£u ciebant,hodie vefqClcrici,nec quinquagefsimamj re fponde turEcclejiarn adluftentationern miuiltro* ru:n,&z Eecicfiarum décimas cxcgiíTe, ut in d. c. pc4 nultiuio de ’hisquaé fiut aPrseIatis,non vero adclecnioíinas pauper.um, quoniam non tcnebantur íaici clfemofiaas paupe.ru mEcclefijs era dere difpenfanda$,ucc viden deber decimarum ftipendimp maius juftojtam quia quanvisClerici hodie non fint quin« quágcfsima parspopuh, fortaísc própter ubérrimos fruótus terrx pr.qmiffionis,decima pars illius populi maior pondo crac levitis,quam jhodie fit Clericis de* cimatotiús popuji, tum etiam,qpia vcl .eexte hodi<# ni mores addcccntenv Ecdefnrumornatum,ae fa- ^Ptrican* done Ccívorürri ibípíiflteboc cajú penfajii \. ex his verbis j.C.quando dics lcfe at. c áJiUnon conditio./¡¿tí conmijfo *el Legato ,«feria,¡ta jr éioiniemfus legitL *tatisdilatamtu, cum n>n m fimiiibus iuvat que lo que trata de la exccocion cU cofa non refpieit, ñeque iramtitat mu§ fub.uanuam. Cíem.tddc prxbendis in fine ibi, cum mcottffnneg* tia, adquam ñon áagtnimjtd exequea.Um de fBt J ^ inhilitione Jequntur referri, quam ínultis txot minus Proles in rubrica dctcílamenusa.parrcn.i^. Menochius confil. ár n.^2.Doaiinus Ludovicus de Molina lib.^cap.z n.4a.Sc n.50. Yafsi en proprios términos rcfuclven que -* •ca fo bona per Clericos intuitu Ecclcfix acquifi ta na -fcantinipfanijCimi oneribus,& óbligátionibuspa * llvis,prout tranícunt in bonoru^J)pílefüoncm,i^ talceem 1: 2. «de bonomni pofleffioni u-» \i tonorSm pbfíefio a$nfá commoda,& incommoda b,tn.A~ tariajtemque dminiim renim qu<eia his botris fint in uiK yam btéc omnk bonis Junt.cónh0ta}in ómnibus enimVtce t^redum bonorum pqffejsorés halcntuYyíona aíitcm ac^ ,u píérUiláue foiemus dicere,itd accipiend# Jun*unt^erfitatiS (H ¡"fqutfuMffion* dt morm^ucafutur4u? ciusrei commodum incommodum;namfirlie ¡ohc± ¿o junt bbhdyjHt nonJuntfilie damnum Imbentfiyt hcnim> Jihe in corporibusfuít, filie in aElionibusfin hcc loco p) oprre bona appelUbmtur. Traddix in terminis Anchavrarvus na.8dinmolan. 174a cap. relacum eh..de teftamé tís,y ello fe confirma por la extravagante de la Santidad de Pío Quinto que ala letra pone quarenta id fumma Bullarij tit. fpolia Clericoium fol.niihí 61 4 ibiy^U^ad eandem.ffameram ictre jpoliorum pertinuerut¡Ói fertimbunt in pofierum omni pmfus fiHionc fenitus (fjfati* iiornen 'he?ibureáis meijdemfpolijs baberejliiiisq ramfortireyacycri baredis prMegip)<47hmbus in qvu ylllS. Muram * * lu[cunf, bonis pecurijs^uribus &aflloti ibüs,utrdnte hac po» tuifie, &mncpofírYpor el configúrente la Reverenda Camera,'como heredera yfuceífora en el lugar Je la Yglefia,ay devepagar ks cargas como hcredcrojpucs no ay úi fe dize herencia, fino es con ellas. fY ella refpueíta procedit afot tióri ,ytuviera Jiu gar,aun quando la obligación de el feñot Ar<jobifpo fuera por ella forma,de^o por mi perfona ybienes ciento a fulano ,los quales mandofe le paguen defpues ¿e mi mutile. Deque es muy diftantc el cafo picfehtc ,a donde la obligación fue lifay llana,ylo que nias es que dies cef fit &Venitfingida delfeñor Jírcobtfpo,y el no averfe co* brado en ella, no caufo pcrjuyzio alguno ala verdad, yfuíiancia,como parece de las Claúfuks referidas ,y prehipueílos al principió deftcpapelj& h£C deprimó argumentó. ^Y de la mifma manera no obfta el f-*giindo do doctrina de Abbad,y de la gloífa veif folneis debiris in d. capprafenti §. Porro de ofh'cio ordinarij hbr.6. porque Urcílriccion que quiere hazer aJas palabras de aquel texto,es con coda evide ncia violenta, yado de [a ley no diítingue, nec nos diítinguere debemus, Í. non diítingikrftusff. de arbitris, l.dc precio ff.de pil b!i eiana cum vulgatis,y el cap. r. de folutionibus que la gloífa, ycftos auchorcs,yAbbád¿ pretenden traer es inepto yfuera dclpropofito,porque loquea ley fe diicía;no es fino de la obligación que tiene ía Yglefi* yeí Prelado fuceífor apagar las deudas que el anteccf f0rcomo Preládo',cóntraxo in ütilitátcni ipfiüsEcclc fi^,a lo qual eíla obligada por acción ¿ncgbtiorum geftortim,vel de in rem vcrfo,táliter ,que au nque el Prelado deceflor no d^xehazienda ninguna,ellas deu de iosbicnesi 2convirtieron 0mcnor,y de 1fu Validad,^ RÓ uc UmelmaYgldia, como fe pagan délos los bienes del Mayos iuc el tutor, curador* das fe ande pigal en cuya ut bienes fazgo las deudas c & opo{leedor delMayomgo contráxeron;I.? ?C.<}iían doex fado tutoris:ibi:/í in re minoris pecunia profesaftt9 Se ímpoíTeíTore mauratus tradit DominusLudovicus de Molina íib.i.cap. zy.n. ii.verf.íi autem .Ytodos los authores yalegaciones que largamente refiereRc doano d.q.y.en contrario de lo que aquí fe rcfuelvc, ni fon verdadera?ni tienen fundamento ,yproceden íupuefta la opinión de aquellos que figuen la deArce diano,yHoftienfe^y deniegan alosClerigos el domi nio de los frutos de fus beneficios,imo el mefmo Redoano tiene inevitablemente ella opinion,porq fien do como es cierto que ipfe d.q.io.num.jói.vcrl &fe cundum confieffa quod Iperitas qurtftionis de J'ollpendis de bitis dependet ab illa nunequid clericifaáantfruflus fuús,Y largamente queda provado yfundadojuefaciuntfru» Bus /«ü.f:precife fatere tenetur ex eifdcm debita forc perfolvenda. ^Exquibus;parec'cjuflificada la fentcncia, yque fe de ve confirman Salva Cenfura facroSandas ma tris Ecclefiaef6c cuiufquc rnelius fentientis cui hasc cu * debita humilitáte íübijciuntur,6cc. ’jsi Ljicenciado ^T^lfcdo