Punica
Full text
PETRI MARSI INTERPRETATIO IN SYLLIVM ITALICVMADILL.PRINCIPEMVIR GINIVMVRSINVM. CVMidomticquod in ttrrisgigniturad ufum hominum fitutprifcis philofophanribus totius naturae peritis pratclare uifum cit:honao aut ut hoi profitifi enatura uiucrc uult:& uero humanitatis nomfcccnferi apIilTimopratconiocelebrandifunttlliqcoisparctisnatii racpraefcnptaimcgerrimcft;ruamesc5iutilitatfpro:foiciunt;& deoninihumanogcncf na tura cotiiunao illifque potmimu qdiuina in homine particula iummo ftudio colunt ;bcncmcrcri Rudcntt&promriIiptenitumur.Hisofficiispriiciheroesimmortalcfibfgloriapepcrerc:quosbenc ficiorum memores poftcri caelo facrarunt.ln quorum numero funt reru geftape fcriptorcsjqui incor.' ruptislfarummonumctishumanauitaexcoluerunn&ueripocraiquiutilitatciiitatcomunisadiun^ dia delcilatione imprimis curant.Nulla.n.eft uirrus qnon cclebrcntt&adillabenca natura inihtu<' tosnonhortcnmr.Nulluaiituitiumta quopropofitaipfiusfeditatenondctcrrcdc.Habentprartcrca locos graucs:Krublimcscx mediis naturalisifupernaturalifquephilofophixarcanis repetitos. Inpfo nis quas introducunt decoru.Loco^defcriptioncs.Hin-oriasi&antiquitatc.Concionescxartc conv pofitas,furorcminfupercocticumquem piato poetis concedit.Quoinrcrdu futura fufpicantur:prx fagmntipratdicant.llla denique heroici carminismaicftatcm.Quateneras mentes erigunt: &aduc/' ram:perfedaquehomis diuinf animalis imaginem cfflngunt.Cmii igif ita (Tt uberes Si falubres poc/ tatam fontcsadiredcbcmus.Qui ora mufarufacra colentium facundohauftuirrigarunttutquoda quafi diuinofpiriruinflatimmus homiercfonarenr.Nccnomcintcrprctistanqindccoji rcfugiedu cft,Aufim quippcdicerc fidosmcrofquc interpretes no minore laude »'>fis Reipeoribus mcreriiQux enim ectin poetis utiIitasr’nffiafludiofisintelligercnf nulla profedlot&ficadolercentcs maena uti/ litate fraudarcnffli: illi fine non attingerent:cuiusgfa laborarunt,Vndccuin meno lanturioorisin genii fit utaliquod poema cudcrepolT'im:qd'adnepotucruditionf;&c5modu depromerciutaliqd fcciffeuidercrquoarudibusufui ut Syllii Italici diuinu poema urpotuiinterpretatusfu. Quod ita undique teporum Icuria depraiiatum er.u ut nulla fere utiliratdkgentibusaffcrrct. Primus patrum noftrorum memoria huiuspoerx factos fontcsrcferarearcanaqiicingredi ac publice in hacflorciv tilTima urbis Romxacadcmiapfiteriaufusc Petrusmotopoliia.Vir certe id xtnriscruditiiTimus.cu iuscxIefleingeniunoparumutilitarispoftLaurcntium Vallaromanxiinguxallaturumaiiara fata ftudiofiSinuidenmr:& in flore adhuc arcujcuiriderapucrc.Scquutifutuiiifwculo^mcmoaadicni ac Romanieloquii fydcrai&claru dcciis:Pdponius:& Domitius pccptorcsmci.Qiiinuiltii (upra no., mines ingenio pditi:diuinoquoclamcnrisaciiminc:acrpicndoreaiiiapferidu loca peragrai ur.6^ per Roman.xlingux cuinsab incuntextatcftndiolillniii fiicriintcallcsgctanmv.uadaloruquclenuous obritosiS^curriculaquondanifidajfcdbarbarorticiiIpa uepribusobciiida cquosita inflexere fuosnit hopiindu{lria:& laboribus prifeu illud latinarum littera^ decus fa fere nddefidrretuust&i hoc ope potiirimulaboraninr;utfacil!orcircrintcrpictifauslabor:qupdif>rcfu/jj c.^wnj.e&firroi/n^eniKV Non itafbm arrogas lllu .princeps uiigini nouumflorcntimmxurfinopifarnilixdeeusciiiushono riiacrarurhocopusiitarbirrermeornniaconrcquurunuquxfidum interpretem habef oportet; (cd me,puiriliptelabora]Tc,pfitcor:urcaccniis:quatcnusimbccilIitas ingenioli meipatei-cf rudibus co fuJcrcm.Etaliosadopam iatinxlinguxquxadhucaliquacxptegornicum fapir.cnixifrimCL]auan.^ dam exorarer.Igitur taq exalta i^pecula qmaxima poflum uocc contendo, &romatu nois :ac larini fpicndorisfiiidiorosadid roinanislittcrisprxflandu.piioco.utRomanam eloquctiamqiiariuirgi/ nem iam adultam impudcntilTlmis pcisquoiji magna copia cRcripianius :& domi ut uerbis Cicero nis latina lingua parentis iitarfcpram teneamus Iiberalicuftodia U'd hxc hactenus. Milemm. lllu. princcpsuirgmifuperioribusannis, lllu .principiRobertoparruotuoquedain fyliium cdmentario la.Qiixquoniam iuucnfliquodamardoreiac pnmo ingenii calorccffluxcrantcafligarionem dery.,- derabantj&limam.illa igmircaftig.at.i:&: una cum poemate imprefla ad temirro.Oui quoniam nia iorum tuorum prarconiautpar cft&te romanum principem :6tind)'tieufrinoruip ttmilia: caput de cctlibentccaudisiutdomcflicisucfligiisinfiltasihocopusiin quoprincipestui Romani eelt brantur grato animo fufcipiasiK manibustuisac lectione digi^arecump publica ncge.cia quibus dilhlngens uc fubditoru faluti confiilas licuerit. Vale.
SYLLII VITA. YlliusjMliaisabftalicaurbchifpani.tcognomin.misaqiiaorigmcm habuitpfrfiio^miioresro manu?fiiir.Quippe fiin iralica natus tmilctMartnlis hiTpaniis:(i; in patria; Aia: fuormiiquc laii dem propenius canti uiri natale Colum co epigrammate primi librijquonon modo poetarum ;iieru 6: iftoricorum patriam cclcbratauidifiimcornallctcciim fcpiusadciim fcribaticumquc tanti liiciar: quanti Catullus ueroncnAsVirgilium poetarum principem fecifTetiprima.Ttatc Ciceronem (ibi pro^ poruicimirandiim:uercriimpra:ccpca fcquutusiqui optimum qucnqucccnliiernnr cligedum quem imitemurfacundodcclamauitorcjclicnfumclaiirasrccundocucntiiin fbrocgittccntuimiirCuirpro/' conrulammafisprudcntiirimeinrcgcrrimcqucadminilbrauir. Sub Nerone infamia notatus :nini quofdaraprincipiifeuucriusteuiiltmo tyranno fpontrinfimnlanVuuIgo creditum cft, Subuitcllio comircn&fapienterrcgcfntaNeroncconfiil creatus cAxuiusfeliciflimiconAilatusaurpiciis Nero e uita Aiblatus eftiKorbisIibertatcm adeptus,poftconlulamm Maronem 'latinortim poetarum jydus imitatuscftjquauiscarminamaiorccura qingeniofcriberetiquccftepiusrccftaiiit&auditorum nidi/ cia recitationibusexpertus cft.Bcllum punicum fecundum hocopercprofcqiuituscA;quod in mani/ bushabctursuariumquc cfl: elegans imildplcxiur quid diuinunu-neuidcatur. Suadenrihusannisur/ be:foroquc cedens incampaiiia fecontinuitocionon abfiis.Mulrnm uillarum poficdit&,M, Tullii formianum imprimis multum ftaruarumtmultumimaginnmjqnasftiidiore ucnerab-itur: Maronis poriflimum cuius natalem rcIigioreccIcbraKit:fcpu!ciirHmqucuia purcolana ad, ii. Iapidem urcei lani iouis Capitolini frcqucntabat.Duos habuit filios Minorem iaeiicrnm nomine incredibili dolor fcpeliuirmaiorcm sratef^orcntcm&confularcm rcliquir.Aducria ualitudincinfanabilisclaiii labo rauitscuiustcdio&dolorcuit AniiisincpiAolisfcnbitquinqiiea.lYx.annos narus in neapidirano iuoincdia.uitamfiniuicmagisdclicatocorporcqinfirmourqiicadextremunidiembearus&feljx. Belli punici.ii.compcndium. PoAprimum bellum punicum quocarrhaginenCesiiidli fucrnntadrgarcsinfulasiqn.T fiinT inter fici liamdCaphncam& ficiliaiardiniaqucccicri defpcratione Aipcndiocnamiuperitnpoliroaim lVisA/ milcarpater Annibalis qui co bello imperator fuerat ufr ingentis Cpirirusangchuur:8;j illi peno pro fcrendocogitansperquinqueannosinaphricabclltimgcfl'[t,lnde cum escrciriim in hifpaniani ect iraie<aurusAnnibaIemnoucmfcrmcannosnatiimin templo lunonisiqii.tapud illos l.imciimeluui/ 'noplacabaturtaAisfacrisiurarc coegit fc cum primum xr.is competeret hoAem romani nominisfof acerrimum in hifpaniamprofcdtusnoucm annosco Audio bellum gcfTitCut maius.mimo moliri q tunc gereret uidcretur.Nam fi diutiusuixiiTcteoduccmilitesarma ir.ilix inriilinVr: qui AmiiKilfs aurpiciofntulerunt:fcdoporcunamorsdiftulitbclItim.InacicqnippeoccifuseA:cui Afdrubaly.rner fucccirir,hicmagfsconciliandispopulisq.iiifpiciobellicopero.‘(<>anni srem punicam au vir cu hoc foedus rcnouaucrunt Romanimt terminus imperii edet amnis iberusSCS.iguiuh inis mediis inter i/ pcri.a duorum populorum libertas itTuarctur.Hiccum regulum quend.iinT.igiim nomine necari caput haAae affixum circii ferri iuiliflerab ii [iusfernofrucem:c?<liuiU)mini.!m domini egrefeirnic ut tentorio confofliiscft.Q.uicapruscum fiippl icionnicerrtnreo habitu ons fiiir iir fpeiftaror AipplicU iiidcrcnirdefrofqucminiftroscomuciisinceflensdominiiiiicriiccin magna uocerepofccbatijJoAnc cem ACdrubalisAnnibalin pra:toniim<fi.'lanisfauorcniiIirum:&niir,i populari iperatorappclliriisc Qui cum natura perrurbationisaLudus eendi magna in eo indoles iiitioj;’ ac iiirtu tu apparerctd.' prx cepta patrisfli facra per qua: iuraiicrar cum iponte in romanosciirrcntehi impelleecn tac fi decreta ii bifuinctitaliaia: romanumbelUinunihildiffcrenduin ranisncfcquoquecundl.intemaliquiscaiiis opprimcrcniK AmilcarenuS; Aldnibalcmiolchadiim Anes qui funt ultra ibcniminiialit Si mediam indignatiisibcrum Sagutithinisamici.vpopuli romani bellum rtulircaAra tirbiadmouir& c.aoflMiio nienfc expugnaram diruirSiinccndir.Necnon fabiuiiipamphiliim:& Valerium publicol.im legatos romanorum portantes iiifia magnanimi fcnatusieum quippe ad pernam rupti l<rdei-is rcpolecbant: audire noluitfcd Arepitu armorum claiigorcqtienibanim linire proh!biiit.Q_tiiad carrh.iginenreni nauigarunuquibiis cum fenariis datus citet dit^Irth.igiiicnfcsAnniKili ilio lauerc dicendis fentctiis pciTpcxiircnt bellum quod icfabiiisgcitarc Anu dicebat indixerunt,Annihal {dlo.Tqiiar.i S-iguiubo furori diamentitrAix modum non imporuirinenim Aipcrarisp) rencis montibus eimi RhoJ inuiu: &DrucnriamgaMixflum'ostraiecifrecadTricaftinosprofcL‘tiisalpcsipfas adeimi diem militibus in acceirasnififabulashcrculisiii medium afferre tielinitisiac liberi patris arcem d; mtiiiimenra populi Romani rofiu(qucitaIixtran('ccndit:quod Iimi Ic portento uiAim Aiinefcribir Plinius nono die nia ximislaboribiisiniugumalpium iicnrumenuibi rupem inaccefiam&iimni irer remorantern accro ienique diduxit.xv,dicalpibiisAipcrarisin iraliamdefcendttifliadTicimiimirbcmflf fluuiimiciuf/ dem nominis nunc Papia appellatur cum,p.Scipionceoni ulemanusconieruit in quo prxiio romai fuccubucriinticiim propter inopiam equitatus impetum elephantorum in xquo campo ferre no pof/ fent Kipfe confli! uulncrariis humeris AliiiquilobuicAoriam de Anmb.ilPac pernis aphricanispoAca cognominari nicruirlibcratiiseAconAilcir upadiim ratibus magno (ilcntiotraiecilTct ne hortes in/ fcqucrcmurplaccmiani uenic.lnde adTrebiani fluuiiun le recepit,inipar eqututui in edito loco :q aii
nwnccollis TaniH gcrmaBiappellanir caflra murtiuit Afinibal fubfequutus non procni ab co confedfc inrerim Sempronius Gracchus alter confui quiinSiciliaerattuteam abimpcm barbaroruni fUeref afenatu per litteras edodtiiscuni apud eurypum hculum Hieronem regem alloquutus effer, conmo ficifqneprotemporisconditione rcbusficuliscIafleperoramfuperimarisAriminum.fndein caftra. adcollegamuenitjauidufque pugmroanus temere coiiferuit.iterum uictor Annibal inde mouittSd luperatoappenninoSJpalludibus magna difftcu1tace.ramibialterooculocaptusecurn propter ma/ ximum frigus fomenta adhibere nequiretadTrafiraenum lacum perufinumcontendit.ibiqucloc^ tismilitibusadinfidiasromanumexercitumprofligauit.temeritate.C.flammif confulisiquiueran^ ttbusaufpicifsi&religione pugnam iniuitrigna quippe rerum futurarum magna cum clade populi rdmnnincglcxit.namcumpaucisantediebusluflrato exerriruarreciumuerfuscaftramouifretcquus antefignomiouisftatorisrcpenteconciditi&cumgallus gallinaccuscdercrccufaret pugnam prohi benrcpullario.cumqueuexillaterrs.affixareuellinonpoflentnecollegamruiimferuiliuquiadhuc roniacrar participem uiftoriaacglorisfiqua contra Annibalemfuiffetcxpedlarct tribus horisadeo perrinaciterdimicansurtcrremotusquauis maximus minime deprehendcrcturipfecum magna par. te fui exercitus corruir.Nam.xv.miliaromano^ineopraliodefiderarafuncdeceniiliaperhctruria fugiendo romam euafere.Quam ftragem cumromaniintcllexiiTcnt magno terrore concuffi funt; populusquod nunmiam ante eum diem fadum fuerat Fabium maximum diflarorem creauit.qui fi biMinutium maeiftrum equitum afciuit.Didlatorobufam Annibali progrediens orriculos. deinde militibus die conftirtitatiburcontendit.Anniba! poft cladem ad Tranfimenumfpoletum oppugna re adortus cum expugnare nonpoffetjqua fpoliainuttabantfignapqpulap^ ia tranftiilit 5umbros piccnosomnemqueoram fuperimarisdepopuIatusMarfospelignoi^MarrucinostVeftinofqueinua fitidonec peftcm illam tabificam mitis campania fuo finu cxcepitiubi itincrisduce nominis error de , cepto.Nam procafinofaltucafflinum acccpitjcum in campum ftellaremdefcendiJTetinquoda tra/ ijua diflatore cTaufuscft.Sedniradomnia impiger farmentisfgniriscornibusbouum :qui ad duo milia fuerunt alligatis noilu cuafiticum tauri per faltusfugientesa flatufs&cuftodiis mtlires detur/ banent.indccladem illam memorabilem ad cannas uicumapulisin ripis aufidi populo romanoin' tulittcmeritate.M.Tcrentii VarronisiQuf non folum infimoiuerum etiam fordido loco natus erat,; conftatenfm inter annales patrem eius lanium fuifreupfumquemercispatcrna innirorem ,in cuius ore canore Ifgua procax uibrah^t pro fordidis hominibus in forocum diu elaboraflcti&caufis oran disingcntesopesconCcquuruseiTcraura popiilariiquamuenali lingua aucupatus fuerat ad conrula_- tum dcucninutruaamcnriai&fiiroreomnisfcrciralia fepulchrumadcannashaberct.cum ita bcllu-. gcriarbirrarcturutin roflrisdedamaucratquinquagfnramiljaromanorumfneopneliodcridcrata funt.quam flragcm paulus VarroniscoIIcga pro patria prodigusanimsfua morte nobilitauir fune/, ftiorcmqueromanisreddiditcui Annibaliuftaperfoliurinquicnsquantuspauleiacesjqui tot mihi milibus unus maior lerifftccaufaes.Varrocum.l.equitibusuenufiamfc recepit.Annibalquauisnon nulli fuadcrenr& Maharbal prefedlrus equitum imprimis qui die ^inro epulum in captrolio polii/ ccbatur fiuiftriciacaflrapauidaturbitconfternatatactotpraeftantimmisciuibusexhaiiflar admone/; rct.fortunaromanorumqusrcmpcr in aduerfis enituit itauolentefuper tanta re cogit abundus ad/i uentum fuum adurbem difiulirrpr^fcnti Istitia fic correptus ut fibiconftarcminime uiderctur.tuc, Maharbal proclamafrefcrturuinccrcfcis Annibal uidoria uti nefcisjpoftcrodieiubi illuxit milites; fpolia legerunttftragcmqueromanam contemplati funt-Tr»! milia &fexccnti militesromani euafe. runtKcanufiumferccepcrunttquospauIa frugi mulier magna fedulitateexceprosfouit. Varroco/' piasomniscanufium traduxir.Lirtcrasad renammdcdir.rantumterroris& tumultus intra mcenia romanafufrurnilaliudglutSusexaudircrur.Verum decrero Fabiit&rcnarus omnia ut tanta ftrages pariebaruf fedata funtqmppefpaTio.xxx.dierum luftusejbfinitusomnesferefamnitcslucanilocre/ fes:hirpfniilVletapontini;Brutii:Apuli&alif populi compluresi&cifalpinigalli adAnnibalem defc/ ccrunttVarroni romam redeunti quis tata calamitatis uirAolidiiTimuscaufafuifretabomnibus or/ dinibusobuiamituraeft;&gfc'Eadheq>dcrepublicain tamaduerfaforcunanon defperafTet. Interi Mago adurbcsdeficieritesabAnnibaTemfirusefl-&utinuiraseriam cogeret ipfc per agrii campanu mareinferum periitneapolimoppugnaturus.VrbcrrrquippcmaritimamexoptaDattamenmoeniail liusurbisconfpcfta fuperatu difficillima eum ab oppugnationcdctcrruerant.indecapuam longa te poris felicitate ac indulgentia fortuna luxuriantem per deditionem accepit. Illa nanque ciuiras In luxuriam feraper prona fuitmoningeniorummodouiriofedaffiuenti copia uoluptatumi&illece brisomnfsamaenitatfsmaririmiircrreftrifquciutncclibidinf necfumptibusmodusullus elTet. ubi cum Annibal hyemairet&campanisconditionibuspacisutoprauerantconceirishabfta oratione; in fenatu ipfe cum exercitu cffceminarusefti&climuolupratibusimmodicis dies noiftefque indulgerec RepulisuinoquctacfcortisopcramdarenLaudatilTtmusiuuenisperolIanipaterfuuspacuuius obftC tiflctjeum inter epulas confodere dcftinauerat.poftea Nolam fecontuIit:&cum perproditionem uc fperaueratCiuitate potiri nonpofTeteameffoeminarorunimilimmcorona circunaedit.Marcellus utcura murisfuccedereuiuitacic intra portam inftruifta cum magnofmpctu erupit ubi atrox pugna aliquSdl ufuitifed dffilTmusimbcrprslium diremit.xxx.poenorumcecideruht.romanojc nuUus,
Tertio die urcrquein acictn copias cduxitsa: utrinqac miliribiisadhorratispugnatum e.poeni ter/ gauerteruc:&in caftra compizlfifunt.tunc primum AnnibaluicifepoiTearomanisdidicitpoftero dieindutiifdatis quifque fuosfepeliuit.Annibal hyberna repetens apuliz circaarpos cofedit.C.Fa bius poftAnnibalisprofedlioneagrum Campanumferro ignique depopulatus eft.Annibal tarento potituseftpraterarcetin quam Salinator prajfidiicaufaferecepcrat&aftupuniconauestarentino ru plauftris irapofitas miraculoieAnnibal per montem egittMarccIlus in Sicilia expugnauit Syra/ cufas:ubiarchimedesgeomctrainfignfsoccubuit:cue fmjeriorelocoMarcellusinccndiumtantx urbisprofpexiireclachrymasemifitCapuademumobfeflaAnnibal magna parte impedimento^ relidtat&grauibusarmiscu deledtiscquitibusjpeditibufqueadfeftinanduaptiirimis capuam com tedit& Tifata occupauit.lbiquecumpugnaretur:atqueurbem obfidione liberare no poiTet roma iter couercit&infeftoagmineagrumfregelanum depopulatusjnamillipontesinciderancquoiter adurbeimpcdireturperfrufinatem:ferentinacem:anagninunique^rumin labicanum ueniriide TufcuIucontenditiSiintramoenianon receptusgabios defcendit.ofto milibus palTuumab urbe ca ftra pofuft,At Appius proconful eum uia Appia fequurusporta capena roma ingrclTus ut confterna ti ciiies:a; matronscanimu refumerent media urbejjcr carinas;&; fuburam in exquilias contendit.? de dtgreiTus inter exquilinam 8i collinam porta caltra pofuit. sediles plebis comeatum eo conipor tarunt confulcs:fcnatufqucin caftra uenerunt.ibi de fumraa rc^ublicz cofultatum :placuit ut c6/ fules circa collina:exquiuinamque portam caftra ponerentj&.C.calphurniusprcetor urbanusarci &capitoliopraejret:&utfenatusfrequensinforocontinereturfiquidlnramfubitiscafibusconful to opus elTctJntereaAnir^Icaftra metatus eadaniene.ibique ftariuispofitisipfecum duobusmi libuscquituni aporta collinariiquead templum herculisprogreiTuseratque unde maximepoterat moenia fitumqucurbisobequitascontemplatur tali licentia uagari Annibalcmimpueromanusmi Ics indigne ferens Immifis equitibus eum reprcfTit.poftcrodicanienem rrafgreflusm aciem copias eduxit pugnaturus nec romai pugna decreftauere ni denfiiTimus imber praeliii diremiffet .Quod cum fcquctidicitidemaccidifrecAnnibaiproclamauit potiunda urbis interdum fibi mentemrin terdum fortuna n5 dari &omni fpe depofita in brutios fe tecepit.Dum hac in italia agerentur duo fulmina bclli fcipionespubIius:& Gncusfratres in hifpania occnbuerunt.ex quorum morte illic Si roma ludtus fuit.Sed.L.MartiusSeptimi filiusequesromanusiuuenisfollers ^impiger difciplina Gnei fclpionisedodtuscum.T.fdceio.p.fcipionis legaro militibus exfuga colIe(3:is:&!quibufdam de prafidiis dedut^isrem romanamtutatus eft:& cu imperator romaquerereturmec aliquis illuc ubi dUDclariffimiimperatoresceciderantproficifciiauderetfapiojquipqftcaappellatus eft aphricaus filius, p.fcipionisqui in hifpaniaoccubucratquattuorfcrmeacuigitiannosnatusuteo mitteretur comitiorum dieefflagitauitl5^ cum fenaroresatatis rationem haberet :grauilTima oratione de iua atate ac imperioquod petebat dilTeres ut fn hifpaniam mitteretur fine cundlarione patres cSmouit Igifurcum.xxx,qufnquercmibusprofedtuspcromi.ithufcimnrisalpes atquegallicumfinum.dein de pyrenei circuucdlus promotorium emporiis copias expofuit inde Tarraconem pedibus coredit: ubicouentum fociorum habuit.eodem legiones cxhybcrnisconuenirc cumiuiTiiTctipfc cum quin/ tue milibusfociorumatarraconcadexcrcitum profcdtuscfti&uetcribusmiliribusprocScionelau atis eos nouaracarrhagineni oppugnatum duxit;quamingctilabore;ac induftria cxpugnauit.na qua marialluitur urbem ingrefTus en:& ingredies per aquam Neptunum fibi ducem effe arbitratus eft.lndepacatahifpaia.fcedcrefd:ocun?Syphacc;acludisfunebribusapudcarthaginccclcbratisin honorem patris patruique tarraconem ucnir.intcrhxc Afdrubalcx hifpania fcipiocmfugi&ut An nibali fe coiugeretalpes tranfeendirS: placentiam expugnare conatuseft;cui Liuius falinator con/ fui obuiam proceiTit.&cum litterae afdrubalis ad fratre itcrccprx eflent romam ad fenatum milHc funt cumperiterpretem easIegifTetclaudiusNcro.Qui poftqua patribus fentetiam aperuit fuam; fex milibus peditum &miIcequitibusclc(flisno£tu'profedl:us maximis itineribus anibaleignorate ad collegam uenittqui ad fcnogalliam caftra habcbat.K cum maus cSferuiflen tafdrubal uia efufus pugnado cccidit.Ncro ca noifte qux fcquuta cft pugnacitatiore qinde uencratagmine fexta dic in fua caftra reuerfus eftjSi cipuc afdrubalis ante hoftiil ftationesproiici luiTi t: Annibal dolore Kpu/ blico&priuaro iduscarrhaginisformnafecofcofccre profefluseft.Scipioromamrediit.cui extra urbe in xde bellone fenatus datuscfti&cum de rebus afe geftis difcruiiTct nec triumphare pofteti quonia fine magtftratu rem geflerat urbem ingrefTus eft:& prxda aerario illata.omnes centuris in genti confenfufauorequeconfulefcipionemcum.p.lfcinio cralTo pontifice maximo creauerunt: acuaphricamprouinciam decernifibioptarctfabioinfenatu aduerfantequod optabat minime aflequutuseft prouinda: cofulibus darerx fcipioni ficilia crafTobrutii contra annibalem. Itaque fci pioadiurus ab hetrufcis&nS nullis aliispopulisita opusurfit utdie.xl.qexfyluismateriescxfaeft: nauesinftrudxarmatxqucin aquam dedudxfiiit.& nonulliuoluntaniex marfispelignis& mar tucinis nomina in claffera fcipionis dederunti Qui,xxx. nauibus longis uoluntariorum .vii .fer me milibus in nauesimpofiiisinficiliamtraiccitiubi uoluntarios milites in centurias ordineque •diftribuit.exhifquc.ccc.iuuenesflorctesxtateacuiriumroboreinerme^circa fchabebar ignaros; ad quem ufum neque armati neque centuriati fcruaretur.Indecum locrenfcsde dcfetftionc cogita rft:«annibaliamarcepotitusadeosproficifcereturcmeiranafcipio locrostranfmifit&fugatoan nibale cura proditoresfuppIicioaffeciiretmeiTanamreucrfuseftiCumiam finis ani eiTet.C.cccilius Metellus diiftator acraffoqui erat in brutiiscomitio^caufa dirius e,Si. L, ucturius philo magifter a iii
Vrbc fuit mcdia:defcribfttepIuminquoanibaIiurauitbcIIum contra romanoSiKdicitillufuraf fep manesDidonis ^uisaliqui fcripfenntiuraiTead pedes herculisdde Martialis loqundeflatua Herculis quidexipriuatisedibus habebatficicribitiHac pueradlibyas iuraueratanibrfJaras.Pria formidine.horrore hac ueneratioe maiopiqih iuno fanguie huanoillic plaabarur^ Taxus earbor triftis& dira .in arcadiatapKEfcntiscueneni utfiquis fubcafumprocibo dormiat ftatiin moriatur infixo clauoseneoarborfit inoxiaja taxo toxica didafutquafitaxica.picea motesamacatquefrigo ra feralisarbor, Squalentibushncultis Vibefuit mediafacmmgetictiicisdifae Manibustec patria tyriis formidinecultum QuodtaxidrcumtecpiccEfqualenribusumbris Abdidetantc^lique arcebant luminetemplum Hocfele ut pcthibcncoiris mortalibus olin Exucratreginalocoiftantmarmoremcellat Effigiesrbelufqueparcnsromnilqucnepotum Abello fcricsdlatgloria gentisagenor Etqui longa dedit tcijjs cognominaphenix IpfafcdetcandcmsEtemumconiun^fychco Antcpedescniisphrygiusiaccriordincccntum Stant ar*c*liquc deisthercboque potenti: HiccrineefFufo.-atqueennea: numina diu« Atqueachcrontauocatftygiacum uefte ficcrdos ImmugitteUustmmfHcquchorrendapcr umbras Sibilaiinacenfiflagrantaltarikisigncs, Tummagicouolitantcantuperinaniamancs Exdrijuultufqucin marmore fudatdrii Annibalharc patrio iuHu adpencti-aKafertur IngrelTiquehabicus.*atqucora explorat amilcar NoniUccuanrismalfyWpallurtii-as 8i feralibus:picca:teda ilex cuprelTus e/ racdicatxbuffoacferaies.fqualidd diV citur incultu 8i:fordiduinquit.Sex.Po peius fic appellatu g> proxime fimilitu dine habet fqmapifciu. Stat: ereftje ffftatujemarmoresmafo^; Mosftse: hoc eftad laude arrifias qimarmore affedtus expreffit. Belus pares;primus rexalTirioru &audior generismoic pa/ retis uenitnomodopater fed auus :ab auas&arrauus,feriesefl:rerum quada cotinuata cSgreffio. Nepotu: fucceflb rum&quifuerutpoft bellu. Gloria genristqm agenor lignificat uiru uehe/ menter forte. Phenix:qiii dedit nom Phenicis.lpfa fedet eternu confundla fychco:hiftoriafequiturpoeta:quodd' teneatOidoneque canit Vir. fabulofu €:& id enniusprimufinxit ad ignomi/ nfamcarthaglnenfiuquos aphricanus domuitcuius res geflas celebrauit anali bus.Didocumrn aphricamnouamco/ Ionia deduxiffet fugies pygmaleonem qfycheuauuculuni&uirufuufiue a/ ceruaut ait tre^us herculis facerdote qui honosapud phenfcas arege fecun.- auseratad aras herculeas madlauerac &hyarbas getulus ea uxore cupetne fi/ des marito prius data uiolaret fibi mor recdfciuir.dequa trogus:cum hyarbas niauritanop^ rex dece poenoji principi bus adfe accerfitis elifs nuptias fubbel Ii denutiatioe petit.rerp6dit Dido fc itura quo fua &urbis fata uocarent:! hoc triu mefiii fumpto fpatiopyraiulcrapKurbisiftruclauelutplacaturaum mancsinferiafqueatenuptiasmilTuramuI/ dii eficiliaiterfyracufas&erycemSrehabescapufertile&floriduadcoutcanesfagireno poiTint. ubi quodam audoreflrabonc erat adescereri ac j)ferpfn£efacra:j>pcenna rapta fuit ^fcrpina.un/ de enca diua dicif.mic dicif caflru ennaja qua enenfes populi apud Liuiuj&wfmographos .Ache ron flu.inferojkftyxcpalus&figniftcattriftiriaexqideoaicifnafcicocytusqmextriftiriaorif’ luc rus. Vefteftygia:nigra.ni|ereni'coIorpIut6idicatuse. RupinfefCTOpedo emittit, Excitueub/ catiabrferismanuinqtNfflusdicifcIaru.ude&nillicideuolutdeosappellarimanesIdeft bonoss ac Dfpcrosqa melior morsfapietioribusquita pbef.ManesutaitAureItusautorcfex.Popeio dicii turooni udedii ianesnianuantiqbonu dicebat.M^nes dii abAuguribusuocabatureosperomnia manarccredcbanteofquedeosfuperosatque inferos dicebant.manesctiamponutur pro anima: uc fupra manibus elife facru.i.dicata umbra ipfiusdidonis. Per inania:arem qui eftcorpus rarum. Adhxcpenetraliailocafacra&dicatamanibuselifx: penetrale facrifiau diaturquod iinterio/ re parte facrarii coficirununde penetralia cuiufque dicuntur.di penes nos quod in poteftate no/ fttaeft. Habitus:qualitateniuultusutindolemcontemplarcturinpuero. Oratfaciem &uultii an fcilicetpalleretauditoftridoreSiuifotabo.undecum interrito uultu ingrederetur optimam fpem futurae uirtutiscuimiam tunc indoles cernebatur daret. MafTyla heuantistid eft furentis &correptK fpiritu phanarico facerdotismam heuarefurere dia'raus:8i bacchari.Imftatur Vitgiliu fingentem in quarto xneidos Didonem euocaflbfacerdocem gentis maiTylsquaeinagias carmini bus multum ualefaatiied pji.libro.xxx,q> «thyopes hefperii magice ualucrint non meminit: fed eiusarrisinuentoremfniirezoroaftemimperride.pofteaapudTelmcirum ufguiflc,Vndctranfimf fe ad TheiTalas urbes. VndeMenanderfabuIkmcomplexam ambages.
intflierHtftdetraTichtiululiaccaelotheflalacogndminauitt&idwPapiniiisinthebaide.Qualisptf nubtJa pha2bes.Atra(:ia rubet arrc labor:& rhombumthcflalum apud poetas legimus. Diros nrus; crudclesac^etcftabiIes:quoniam numina apud illoshumano fanguine placabanf.Vndc fcri.Diony fiusalicarnafeusuetereslaturnofacrificabantcsdehoiumutapudcarthagincquourque ftetit. Ta bojfanguineputrefedocsfo^.f.infacrisillisncfarns, Auditocardinc: Vir.foribuscardoftridebat «henis&ambal cuJioc templum ingredcrefaudirctqueftridoremcardiniiiac flammas uidcrctnori muitquodmagnaindolem oftedirpfi qeYofculatus ^Yiliumi 8i talibusuerbis hortatus efl adbellti romanis infercn/ dii. Gensrediuiua phryguiuerbaamfl carishortanrisfilmcontranomcroma numtqbusromanosiconteptii atque i uidiam trahit augcrque rct idignirarc ut magis aium puerilem accendat ofte/ denscarthagincfcsalti nofs& ftematis premi fcderibus fniquisab liuftis roma nisqa phrygibusfemiuiris origineha/- buerunf.lnaemonetilluaperfona fua diccnsconaru feec&conaturu rotis ui ribiis ut tali dedecore patriam liberet fuaifcd fi fata no permittet hortaf mo,- netque filiu ut hoc onusafTumat ne pa terincafum uidcaf laborafle 8i dciccps quoaduixerit laboratiiiy. Rediuiua; renouataaphrygibusremiuiris.rediui.' uumcft ex uetuflorcnouatum ,Ciceroprimaadione inerrcm. Vtrum cxiftfa tisminusopis efTeunacolunam cfficef ab integra noua nullo Iapide rediuiuo.- Aldnos.i,carthaginenfcs oriundosa cadmo multi nominis rege phenicint. .Foederibusique fiierun tpeuiTa cd luv datio poftprimdbclld punicuabtpfo amilcare pfe annibalfs cui autorc poly/ hiopoteflas data efta carrhaginenfibus faciendi qcquid cre pu.efTct.ccdcsigif tepori ad ludatid miTir legatos qdc federe agerent.Condirioncs pacisha: fuerunt; ut carchagincfcs omni ficilia cederent neque deinceps hycroni bellum inferrenti&utomncscapciuos fine precio red/ dcrentiatquc talenta argcricuboica duo milia &ducctaromanispendcrentannosuigitf.patres idp/' tcrcaconditionibusaddfderunrurnorolum ficilia fedetomnibus infulisqusintcrficiliam :atque italiam media: f^untcarrhaginenfcsccdetcntiamilcar igitur qui ha;c federa pcrcufTerat uir ingentis fpirirusS^priidcnhaacforrirudinencniini fecundusangcbaturifi: ideofilium ad parrfje libertatem tuendam pcllcndumqiie dedecus accendebar. Prcmftmiget&reprimitab inceptis. Concipe bel/ la:animofam incipiascogitaredcbcllofuturocumromanis. Laurentibusiromanisa laurentooppi dolatii. Pubes tyrrhenaiiuucncusromanaKitala.Tyrrhcnos inquit Strabo romanihetrufcosappel lantaryrrhenoatysfilioquiexlj/diacidonosinhancr^ionem traduxitiSfigreiTustadcm hac oram afuonominetyrrheniamuocauir. Subiicit: fubiungit ipfeanibal uerbis patris. Haud mollia di duiucrba ptrefe fcrctia claram indolem quoniam nihil pucrilcmihil molle aut fccmineum fapiebat feduirilc, Romanos terraatqueundisiucrbaannibalisiurantis bellum cotraromanos. Rhctcafa taiid eft romana predixerant oracula populunftomanuni futurum dominum rotius orbisqiiod 61 Viigiliusrcpetiit.Rhereumeftpromotoriumtroadis&quiaromanioriginem hebara troianis ideo fata romana appellat rhetea. Nofupcrijferuar decorum perfidi &impii pueri anibalis cui nullus erat dei metus.nullus pudor idcft no obflabdt mihi dii luocati cum federa iadfa fuerunt. Martem cohibentia paftaifedera qua: uetabafbellum. Tarpeiaqnefaxaiideft capirolium :cui nomededit tarpefa uirgo filia tarpei qui arci capfrolinaeprxeratcum pugnatum cftinter romanos &fabinosid cft rupes Capitolina non erit mfhiimpcruia quemadmodumfuit gallis fenonibus. Nofiri marris: quinobisfauctnonilliusqncm romani parentem fuum dicunt; Cillum genti futc inferibut. Tu/ osmanesituaraanimamodidoqu.-cbcIIiimgercdumcumRomanismadafli, Triformi diu3::pro/ fergiae Varro ait,luno dida q» una cu iouciuuat.Iuna ^fola luceat nodu ide dida nodiluca hac ut folcapollinem qdamdianauocarqnar&deniana dicftur.epicarmus&eriliius appellant proferpina quia fubrerramodoin dextram moin finifiramoiicaf. RccUiditiapcrir hoftiasuiuas&ficcxrifpi/ c/nafignificat inqua&arufpicina hctrufciclaruetuntsut autoreft Cicero ilibris de diuinatione. Nonduos templi ritus afpcrfaquctabo Limina;etauditofurgentcscardincflamnias. 0Ili permulcensgenitoraputofcula libat Attollitquc^imoshortando:ct calibusimpict. Gcnsrcdiuiuaphtyg^m cadmcscftirpisalumnos Federibusnonaqua pia:mir;fi fata negarinc Dcdccusidpatriinoftradcpcllcrcdcxtra. H?cc tua fit laus nate uclis ageconcipebella Latura exitium lautentibus hocreat ortus 1ampubcst-yrrhcnatuosjpartufqucrccufcnt Tefurgente pucrlatiatproducerematrcs. Hisacuii (limulisifubiicitguc haudmollia didu Romanosterratatque undisubicompetet artas Ferro igniqucfcquaruhctcaquc fatarcuoluam Npnfupcri mihimon martem cohibenda pada Non cclf® obflicctint alpcsitarpciaque faxa. Hanementemiuronoftriper numinamartfs Pcrmancsrcginatuosjtumnf^triformi Hoibamadatui diuar.rapcimqucrecludit
SpfrantesjadhucufuosutcyfnfpciSiSeextopipofrcfuaticfnaTifumfa. AmmJ;hofHa:re<S«; Pro peratis:celeriterapris. Confulir.pemindc fwcesarreqcallebat&^fitcbaf. Vbnntrauirmctcsfuy perilipoftqcorr^tafuit Cpiiiac repleta numine;& potmtinrelligerenuminumercsifpciSiscxdscoe/ pit uaricinari. Etolos latetuaticiniiifacerdociscuiusfurentisdecoru feruat poeta; qm no fcruato re ruordinetfed afla furore feriehiftonscofundiK&qbeoidpitquodpoftremufuit&qbufda utitut iuoiucrisutuatECinatemdecetpcampossetoloslielligitapulia Iqua legnauit Diomedes stoluscum dauni regis filia uxore duxifTet iapulia Spirantesartuspofccns refponfafacctdos. Acfugientemanimamproperitisconfulitcxtis Aftubiqueficasartisdcmoteuctufto Intrauitmentes fuperum (ic deindeprofatur, Aetoloslatcconftcmimilicccampos Ideoquckoasflagrantesfatigpinccerno: Q_ uania procul molesfcopulis ad fyderatendit Cuiusinaeriopendeqjtuauerticecaftra. Iamque iugisagmen rapitur; trepidantia fumant Mcenia;cthefperiotcllusporreda(ubaxc Sidoniislucet flammis;fluitcccc cruentus Eridanusiacet ore truci fuper armauirofque Tcrtia qui tulerit fublimis opima tonanti; Heu qua; nam fubitishorrcfcitturbida nimbis Tcmpcftasrruptoquepolo micat igneus sther; Magna parant fuperntonat alti regiacarli Bellantequc ioucm cerno;ucnicntia fata Scire ultra uetuitiunofibrsqucrcpcntc Conticuerclatcntcafus;longique labores. Sicclaufumlinqucnsarcanopcdorcbcllum Atque hominumfinem gadcsicalpenque fequutus nnprope urbem imber ingcnsgrandine mfxtusita utranque aciem turbauftut uftf dmiis retentis in caftrafefereccperint.Nimbuseftuisuenricum pluuia, Rupropolc.ftilTis nubibusSt didudisco/ rufcateniittendoflammani. Bellantem ioucm;quontamuifusf^uitiuppiferfupercapitoIjii tradas fulmina contra annibalc. Venienda farateaqu^e futura erantdeanninale noluit iuno annibalem fciret finem fuL[:6t calamitatem .nam podq fuperatusa Scipionefuitin afiam ad Antiochum fe con tulit inde ad prufiam regem byrhinnia Vbi cum aImmanis repofeererur haulfo ueneno uitam fini uitexeeratus regnum prufix&hofpftalesdeos uiolataeabeo fidei teftesinuocans poculum exhaufit* ideodicitpoeta latent cafus longiquelabores.pofitus fuicinarcaapudlibyflamcumtitulohicfitus eftannibal. FibKEConticuere:ideftftadmfacerdosobticuirnecpotuitinexriscognofcerefururosca fus uerante iunone. Atque hominum finem gadcs;Liuius ait;ita deide nouem annisin hifpania au f endopunicoimperiorem eelTit ut appareret maiuseum quam quod gereretagirare inanimqbc!/ m.gadcsiuntdua;ifulaeaafretumgadiranurafiueherculeum ubi herculcspofuit columnasqua/ fi terminos expeditionis fua: cum illic acceiTilTcr ad interficiendum genonem.Qqidam dixerunt autoreStrabonccoluranasherculisillasdiciqux uifcbanmr in templo hercuIisapud^des;Sterat exare cubitorum odoinquibusfumptustempli conftrudierarinfcriptus.dequiDUSucfcribitPli/ nius,proxima autem fauc^us utrinque impofiri montes cohercentclauftra.abylaaphriCaefifcuro/ pccafpe laborum hcrculismer« quamob caufam indigena columnas eius dei uocant creduntque perfoffascxclufa antea admifiiTe maria &rerum naturam murafle faciem .Hominum fines; quoniam ultra gadesnonfunthabitatorestcalpemonseiladfretumuerfus europam ut didum eft; fuirpugnacanenfisdeq itelligit. Con fterni:operiri.& regi cadaueribus ctfo rdmilitu. Lacus; pugna ad trafimend intclligit lacu peruiinu ubi,xv. mil.ro. ceciderat &flarainiusconful. Ideo:ro manoabida fylua troiana. Flagratis: repletos fanguinepurpureo ut uideanf flagrare, C^atapculmolestalpes itcl ligi tiqrum lumitare ac preruptis faxis nonodieannibal caflra pofuitioait pe dent tua caftra. Rapif;raprim ducitur uerfus italia quo alpibus fuperatis .xv. dieperuenit. Trepidatia fumant moe niairagunrhuinreiligitinceram abam' bale oftauo mefe poflq oppugnari cep taeft. Axe hefperiothifpano caelo hei> peria hifpania ab hefpcro ftella qrneft ad occafd folisi&ultra iberd efl lagun/ thus prope mare. Sydoniis; punicis, Eridanus: 1que emitmt TicinusSitre bia;& ficinteUigitpugnaad ricinum &: trebiam. lacetoretruciiMarcellum in nuitqquinquiesconful fuit dtfnfidiis circuuentus ab annibale in apulia no,p cui aucnufia csfus IMarcellus cafo ui ridomaroduceinrubrum apud clafli, diu uicum terna opima fpolia ioui fere tria rettulit.prima rettulerat Romulus csfo Aerone ducececinnefium fecuda Cornelius calTuscaefo larte Tolumnio hetrufeorum duce.fpolia opima dice/ banrur qua dux ducidtrahebat ab opi/ busdidla ut ierit Plutarchusquoniao rat peiofiora coteris fpoliis, Horrefeie Tempcftasnimbis:Liuiusait:cumanni/ bal copias in aciem eduxiflet pugnatu/
Garamanticarigtia:libycagaramantcsfuntpopuIiaphriCEuIfr3getulosamilcar notioanowquo exercitum in hifpaniamrraieceratin acie cccidir cui fucccffitafdrubal gcner:&perodtoannosimpe/ rium tenuit. JDuftor tyriusiamilarpcenus, Opesfolisocciduiiopeshifpanorumquifunradiolis occafumlbcrus&betismnt flumina hifpani* idebcticoteKibcrf.bcticacftparsuIterionshifpanis: eadem ab incolis^pellarur turdecania&quondamreliquam hifpaniam opibus fiiperabatinterCcy caturbeti fluuio. Spatiis iniquisdd efl agultisquonfam eos uexabatmecpermittebat uagari fcd coer cebat bello. Triftiacor^ ducfs:dcfcri Dumfetchctculcis gacamannca fignacolumnis 0ccumbufxuo tyriuscemminedudlor, 1ntcreatenimafdcubali traduntur habcnx Ocdduiquifolisopesietuulgusiberum Bettcolafqueuirosfpatiisagitabatiniquis Triftia corda dudstrfmul immedicabilis ira Et£ru£hisregnifcritascratafperamore Sanguinisiet metui demenscredebathonorem Nccnotadocitispoenafahatefurores. 0rccxcelIcntcm:ctfpcdatun»fortibusaufis Anriquadcftfrpctagum.Tupcrumquc: hoiumque 1mmcmoticrcftofuflfixum robore mocftis 0ftentabat ouanspopuHs finefuncrcregetn Aurifcritagusafcitocognomincfontis Perqucaricraict tipasnymphis ululatus iberis Mconium nonillcuaduminonlydia mallet Stagna fibiinecquiriguopcrfundftur auro Campumiatqucillarishcrmi fiauefeitharenis Primusinircmanuipoftrcmusponcrcmartem CumrapidumcfFuus ageretfublimis habenis Q_^uadmpcdcm:noncnfc uirummon cminushafta Siftere crat,uolitabat ouansradcfguc per ambas 1am tagus auratis agnofccbatur in armis. Q_ liem poftgdirofufpcnfum roborrtiidit Dcformcmilaccrifamulusclam corripit cnfem Dilc(fhimdomino:pcmixqucirrumpitin aulam Atque immitcEcritgcminacouulncrc pectus, Atpa:ni,*fucccnfaita:turbataquclu£tu. dtamefTeintcrhomincsfocietatcm cru dclitasminimehumanum malum eft inquit Seneci.Indignumque tam miti atiimo.ferina illa ray bieseftfanguinegaudereacuulneribus&abicdtiAonunemfilucftreanimal tranfirc. Sine funere; fine honore excquiarum. Afciroiaflumpionomincaragoquihabetharenasaurcas. Mconiumno illeuadumjfcnfus eft gratior fiiitafdrubali caedes tagi&fupplicium omni auro quod feriit padtolus Khcrmus.Mconia prouinciaafix alio nomine lydiadida alydo fratre Tyrrheni.duos habet fluuios bitnuncafdrubalisnamram. Triflia: feuera&ffncaliqua hilaritate, Imme dicabilis;qu*nonpoteratfedan:cautc jra ebullitio fanguinis circa praecordia. Feritas eftpJuiquamuitium &caditl hominemea ratioe qua omnem huma/ uitatem depofuit Bi moribus iam cft fe/ ra nomine tantum homo.feritauoppo nitur heroica uirmsquae namram tran fcendit humanam ^aliquid ffediuini tatishabere uidetur. AriuoreJes in.vii. moralium Ibques de feritare fieferibit: ut dicitur de quibufdam efferatisgenti bus circa pontum alios crudis deledari alios humanis carnibus; alios inuicent tradere natosiutin conuiuiis comedaf* prxterca inquitcoitus mafculorum fc/ ritasefl&mala confuetudo. illos ergo qui malignitate cjeteros fuperafler hac infamiappcllarione notabant antiqui; &contra cum aliquem admirabantur heroem diuumqucappellabantuclaco nesdicereconfueuerunt. Docilis; dici turquipotcft difcere&aptuseflad ali/ quamrem. Nota poena;lupplicio uul/ garo:fed propter infita ferita tem femp nounm aliquod fuppliciu excogitabat cumaliquis nocenspoena erarafficfen/ dus, Furorcsiiram animi fui.Tagus flu uius exCeltiberia originem habetpifcid feraciffimusoftreoruniqueiper uetones carpentanosae lufitanosin aquinoiSia lemlabituroccifumhabens rameraau ri aquofiuminchicTagus regulus co/ gnomfnabatur. Ore exccllcntcmtfor/ ma&uiribus prarftantcm, Immemor hominum: &:dnmra;id cflnullam ha/ bes rationem humanitatisSi oblitus ho minemabhomincquicilquefir ille no effealienum 6(:ncfasefreuiolari regem arege porilTimumi&numenuelle fan s.lVIconiaproiiinciaafix alio nomine lydia difta alydo fratre Tyrr uofuenrcsaurura:p3<fto!umquioriturcxTinolomonte:&hermum quilabiturex monte Iro. Meoniimi uadum :padboIum. Illeafdrubal. Riguoiflucnti. Flaucfcitiauri flauocolorc tingi turpropterharenasauratast&percampumfparfasexcrcrccnce fluuio campofque undante. Inire;, inibatpugnam primus ;8ipolVremusdifcedebar, Ponere :ponebat. Ageret ;admotis calcaribus; impelleret. Sublimis: dicitur in altum elatus. Non erae fiflere ;nam dabatur alicui eum reprimere aut uulncrarc. Auratis armis: alludit ad aurum tagitaquo hic denominabatur. Diro; robore :crudeli ligno &cruce. Deformem ;lacerum. Pernix :uclox. *f\uIam:tcntorium afdru balis;qucm confodit in ultionem domini fui quem ille tanta ignominia affecerat. Luftu: qui eftajgritudoex cius qui carus fuerit intcrituacerbo.
Ssuisx>udelftaretfunt,n.effcrati. Tormentatqbusillutorquercnt; Candens chalybKignfrufer ruchalibesfunt populiin pontoapudquosgeneroliusferru repertu e;&chalj'bsappcllatu- Verbe ra;futm(lrumm oblonga qbusaliqufi ucrberamosiut uimina flagella lora,Indeuer^rare'e'uerh&> ribuscederc. Paffimiubiquefiuc undique, Innunierisidlibusicrebrisuerberibus. 'taifnificetillo •rum qferuuIaniabantsS^torquebant. Peflistmagnumaluffgnificat. Omnifaguineruptoieffufo ex oibusntebris Iiquefadis.i.confupti5. Mensintadla manet :defchbit poeta fortitudine huius fei> ... r,'e^u:‘ "’ ui.forritado eni eft uirtus ai imediocri tate coniifles;gu£euerfaf circa terribile genusmortisut efl inbelloqa mortcni nil eterribiiius.naaufert oebondqde iuita.de hocferuo Li .aitxophefufquc adrcuIVantibus haud alio qfi euafiiiet uultu Tormetisquoque cu laceraref eo fuit hitu orisut fupante Isetitia ridetis etiijetiepbuerit.huiusfortimdinis fer uiiismeirctValcrius, Repofdt cruc? dniicupiebataffigi palo, ut fuerat dns, .cuiusfupliciu eredto aio &forti rpofce bar» Piacula:piare i' haciignificatione €expurgare ide piacula &dicunfea qui bus utebanfanriq ad aliquod fcelus ex. piandii unde dicit Sinon Virgilianus culpa hanc miferorum mortepiabunt. Et{jcuisgctislaetairuum tormcntaqucportant. ! Non !gnes;canden(quc chal-ybs:noucrbcrapafTin; rudisantiqui fcriisdelcaariSiio Achilles homericus patrocli funus talibus ornauit uidtimis 64ctteastutnaocdditppaIlante. culaicxpurgatones. Pccnsfprera:; fup plicii quod ille forti afo fpernebataede ridebat. Hreptodudloretcarfoafdruba le. Alacri certamIe;Ia:toftudio&con.- tentione pofcitanibaleduiS^orcipfccx ercitu5.Liui.aitiafdrubalislocd haud Idubia res fuit qnprogariua militare q ^ex teploannibal itra ptoriii delatusini jpatorgueiecnhcuum clamoreatque af Jenfu^peTlatuseratfauoret plebisfe^ quebaf^ Imago prite uirtutis: qmamil car ut fcri.poi>'bius &prudetia &robo dibusinnumens lacetum {andentfa corpus attiifica: ue manusrpenitusuc infufa medullis eftisret in mediolucentes uulncreflamma; cfTaucrciferumuifu diduqucipcr artem aeuitis extenti quantum tormentauidebant teuetunt ateusratque omhifanguine rupto 0ffa^iqucfadisbjmarum feruida membris Mcnsintadamanc^fupcrattridctque dolores Spedanti fimilis feilofquelabore miniflros 1ncrcpiratidominiquccruce damorcrepofeit. Hsc inter fprct«miferaridapiacula poenar Erepcottcpidusdudorcexcrdfusuna Annibalcm uoce;aequc alacri certaminepofeit; Huicftudiaacccnditpatri*uirturisimago Huicfamainpopulosiuratidcditabelli. Huic uiridesaufisanimirferuorquedccotus Atque armata dolis mcnsicc uisinfica fandi. Primi dudoremlibyci clamore falutant Moxctpyrcnespopuli.‘etbellator ibetus. Coririnuoquefcroxoriturfiduciamenti •. effiiTc imperio tantum terratque marifquc oliis cand'onsauilrisictlampadephatbi rus&: ai cupiditate qin romanos duce/ baturoi aa imitationem paternse uirru tis: aqua degenerare turpifrimumcft, infiftendumquip Famaiuracibel \popuIos.ur non poftetannibal citra dedecusceflare igitur hsKomnia metirem illius honoris &glo rljc cupidam accendebant nedegenerare uideretur. Animi uiridesiapti in illa state ad audendum, natusenim erat ut didum cIl.xxvi.annos. Feruor decorusiardor pugnandi qui decus affereharani bali. Primi dudorcmidefcribitpopulosquicaifo^rdrubaleappellaueruntanmbalem dudoremex crcitusfalutaruntqueimpcratorem. Pj'renespopu!i;quihabicantadpj'reneosmontesqufgalliasab hifpamisdiuidunt. Bellator iberusibellicofuspopulushifpanite. CefrifTeimperio:nducfamani/ moconcepit annibal rei conficiendaquam molieljatur cum ucnifTfent fub ditione tot populi 8i ma/ •re:quoniam eratiam imperator &terra marique rem gerercpotcrat. habebat iam hiipanias& libv/ Ferox; magna Soello apta. Eoiiiscandensauftris tdeferibit libyam qu* eft expqfita ad igno caeiefh diuiditur ab aRa uerfus orientem nilo fluuio ^i feptem ./.• o. Strabo ficoftiis in mareeuoluitur. Verfus feptemtrioneni diuiditur ab europa freto gaditano. 'IdiuiTerunr imequalirer id fecere .q> autem in tria diuiferunc ait .Qui itaque terrarum orbem c tripartita diuifio indicanfed ranrum abefl: libyam terriam elTeorbis partem ut etiam pofita cum europa afi« non aequcifit. SifortaiTc minor eff quam europa .Viribus profedomuIto.impar,nam maxima mediterranexpars ®iocirca oceanum deferra e(l:& ad foliriidinem accedit ^mul/ ta loca qus habitari poftentnon habitantur propter feras, multum quoque torrida zona occupat ideoalc fyllias Si lampadepheebi torqueturmaximeifcilicet fole afeendente ad cancrum.ruc enim
Acj(liferolybi*torqucturfabditacancro Autingcnsafisktusi^tparsttttiatcms. Tcrminushuicrofeosamniskgcusadottusi Scptcnoimpellensmmcfa^hjm gurgite pontum Atquadiuerfasclcmendorafpicitardos. Herculco dirimentefrcto:dwij^propinquis. radiiquafipcrpcndicularitcrfupcf inosdcfccndunt.Sycncprbfe(5'6c;iuiraspuiria'a:thcf>3fdos{^ub aftiuo tropico conftituta c:& eo dic iit inquitMacrobiusqiio fol certa partem ingrMiC'cancri hori diCi fexca qqpnia fol mncfupcripfum uertitur uerricem cfuitatisnulla illic poreft Iterris de quolr bcccorporeumbraiaci-.Vndclucanustatqueumbrasnufqfledfentefyenc.&fiteritfyenepriapitJ tortidseZonaiiquaqui habitant utsethyopes&quifuhtjuna parte t^robanae infula folaexiften 'temcacroumWia0untinaultrufit>n,tuncfoireptetriohaIiSifpaciuZonacorridsEeacanCToad capricornu: aqua fpl nunq fccditdiui densraper paralIeIos.a Capricorno ad. caricru qui iuntillius termini, fol enim necpotcftafcenderc fupra cacrum.nce defceridereifracapricomu&ideohdc ifimu folisterminunoicCapricorni ap pcllaucrut.quohiaindefol icipirafcc/ dere utfacit capra cu paPci^f appetens frondes.rcrminumarkftiuu noie cacri quonia ide ibi indpit regredi ad caprf cornii utfacitcancer.calum 8C fic terra quiE fubcfftanquam punAum in quin! que partes diuiditur.grcri appellant. Zonasnoscingula qus terra abiuntap pellamusi&utcacliregtonvCcrekcnticalofacrigorcita&terraqcquidecircaduascxtrernitates,!; fcpterrionK&auftruquoniaafoIenimiu diftatpperuogeluriget;«fichrrarinonpotcft;quciniani glacialis ille acrnecaialibb nec frugibusuiramiftratafflatu.qppeacrfstepariofau!UUt;Irimediqcd locZonapqfolfcrturobliquus&nunqabiprareceditj^fuaprefentiafempadurir. Inter hanesSi! • utraque extrema duae relinquunt' teperarecaloremcdi^Zon3B:& rigore dua^extremarujquaruni repcratarumalrcranoshabitamusquaeeadfepretrionemcuiusuercexa iiobisfcmp uidef proprer obliquitatem orizonrisquinobisadeodeprimifutftellsambicnrespoIuardlicumniinqpoirintoC ciderccofmice.alceraeadauftrumimpemianobispptertorridaZbnaquaieftlniedioanaliqui hai bitent ea non emeu iudicaretfed doAibribus relinqucrc.fi at fiint habitatores fupra fc alium uettl cem habetquidicimrauftrinus.&feptetrionesnoftriocculranfpptcrrotunditateterrae &obIiqui tatcmorizonrisquiinisdeprimifinauftrum&eleuaturrupra polum noftru utrarioMathematica cogit.Zodiacusqui anoftris fignifef dicifeft obliquus.S' hocprihiu intcllexirAriaxiriiader Milcfi/ us:&fi^aqu3Elipfofunt cleoftracus.habccduasportasutdixiquastranfgredinon poteft.Inapri corno fit brumale folfhtida quo mcipitafcendercp linea ecliptica; 6C inrcrfecat cquinb<5ia!e iarie tc&facicequinocSiduernum.quoniacirculusequinoitialiscftinmediotorridaizohsc. Indcafccri> ditadcafacru at ibi'faCirfoliliciusftiim,rra(S:ufquefoI motu primi mobilisfacitcirculuxftiualera; fleiSifpofteaobliquusadcapricornu &intcr.rccasitcpia:qiiinotftiaIcin libra facicceqnodliuautum/ nalcdt ficfblcircuitrorridazonaacdiuiditraequales diuantias traiflus raotuprimimobilis.i.cxli ultimi iquofimt ftcllsfisc.qdaboricntcioccidcntcmoucf.rol at fliqquepIaiienE contrariomb ruaboccfdcteiorfcntem.udcdicitapd' Ouidiucontrariuseuchorofbi.&manliusAflrbnomusait contraqucnitetiafigna.Scdut A'dcrainqr(cnecacontrariumimdoircr uedunt Nanifiect motus prihrimobiliscufexfignafinruiporizontcquoKfingulafingulismciibusluftratfoI pfcxmcnfes continuoseccfolfiip orizontc&cotra afignolibrae ufqucadariete cctfubterra .atficcet noxpfex mefes. Diuinaigif^uidetia fol fingnlisdfebusiTOtu /loi contrario circunuoiuif otfacirdics :acnp clcs.diuid&reuolurionibusfuiszonaaduftapirqlcslincasiatficrotaadurifplusmmus ueutdilli>' usacccirns.&rccelTusiLybiaigifqac ,ppe torrida 2onaaliqcxpre;aliqucrofubrorrida;&fubtro> pico cacri idcororqucf.&adurif'ina:inqpsmax(nieqi]aeautcj>pc liiicaa:ftiua8t cacrum fautfub ipfis.&harcc inhabirabilis,pprcrnimiosardorcs.&iaeocorpaillopiq&circa tropicu.&fub'tropi fcohabitantrutnfgraurarthyopum.IndoKotfimilium, Candcnsiignica&adufta, Auftris coliis; uentiscalidisurcftauflcrqui flata meridiecui cjmofiracftlibyacolios appellat auftrosabeoloqui ^exuentorum fingimra poerisSt hocnon fincranonc .Nam ^lynio autore colus hcllcnis filiusra ribnemuentorum inucnit. Lampade phebi; ardore folisafccndcntisad cancrum qiiiaruncfit aphricacpropior.&fiiauicinitatcillamaduritmagnaexparrclibvjeinquiraut cflunumlatusafi* 6c ficorbis diuidemr iduas partes,aut efl tertia pars ipfis terris ut Mathematici diuiferunr .Huic; libyacterminuseft. Adortus rofcosridcftuCrfus orientem. AmnislageusiideftNiliisfluuius^y ptialagoquifuirparerptoIemci.undeluuenalisAdpharon.&niliifamQfaquembenialagi'. .Se> ptenoguigiteiramisfepccmin quosfcindimrnilus, Pontumimare msdirerraneuminquodfccx onerat. TumefadlumsaiTurgenrCmpropreraquanim copiam quamriilusexMaiirouerriccdcuol dic, Acquadiucrfasiponicalium ccrminuni uerfus feptcnrrioncm .Clenientior: temp'eratior auoniamnonita adurimrfolisardoribusiredhabctclcmcntibrem aeris tciyperieni; Diucrfasar :os :urfam maiorem 6i mihorcmjidcft ipfum feptentriohem anjlosgracc larin^ dicitur urfa qua fuit affixa polo boreali ut pbet® fabulantur ..Herculeo freto ;angufto hiari gadiMno; quo aphrica ab europa dirimiturk- Diducta idiuifa paruis-hiantibus ab eiiropa ,• b
Equonoceanusarhlanticus.arhlaseftinfjnibuSmauritaiiiimonscxilis.&undiquetefesadcoex ceirusutduscacumenccrnuiequeatquoniaanubibusnunqrclinquifauthyemeautslhre.colum Iiac*lidi;cutillucflemdigcne;qni0nscftulcrafretumgad.it3nu4dfmiftra.quifiuemcefubfrahc rctquocsIufuJdra:rherc*compagesruercntideodiciiathlasfubdu(ao,tmaurusumicecoeIuin, Capur:ipfiusathlanns. Nubiferu:obdu<5uiti nubibus. Fuldtifuftinctidcfulcradicunfcaquai fuftinenr. Engit:atroIUrmachinaceIcftcncruat:quoaiam:diyipQtafcoIuna.caeli.&:cacupipnpp nubesnoccrmf.Pl^.deachlatcficfcrf, • , "uropcsuidctaniaiigisulti-aobndetxquor ccpadtur nomenproferri longius athlas thlasfubdudotradurus uerrice cadum f ierautoloicsitcrclrad monteueifabti' ofrofifTimuachlantecmediishunc harc' nistcoeld attolli ^dideninrafpcrum' fqualentfquei^itad litora occani cuic^nomen impofuit eude opacu nemo rofuquej&fcatcbrisfontium riguumq ipedlataphrica. Canerjalbefdt. Va rtant:puirant incciTut imitatio eft Vir/ giliana. Ruunt:fludt di impetu Vir. ' tu flumina mento prccipitant fenisdi • gladc riger horridabarM. Rt<Su:ore euomeri nlbos&aqua. Tumgemina: - faucesiduo brachia ipfius athlatis ma/ ydeianubifc.ruinfulciccapura:theriafquc , rigit «ternum compagesardua ceruix anetbarba gclurfrontemqueimmanibusumbris inearyluaprcmibuaftantcauafcmppraucnti ,* Nimbofoqueruutfpumatiafluminaridu. Tumgemin*laterumfauces mariaalta fatigant: rcrepcllunt&faciuntraqclauftra.ln/ ^tqucubifefSisecwostttanimmcrfitahliclos rinftfnlrvrcidcnscmios iifDOprir3»Ionr quofoloccidensequos utpoeticxloqr equosfuosabfconditfauces dicunfiter angufluni. Equosanhclos :defatiga/ tosdiurnocuruipccclum. Tiranifol. •iFumatUppterignemroIarcq imer/ gift&curru. Scdquajdcfcribiteapre aphricsqujeeftuerfus torrida zona:<3i meridie deferiprit prius tcrminos.nuc aut mala &dotes ipriusaphties canit. 5qualcntibus:inculn's: &ihabitantis. Tendittdilarac&extedif. Coquif: adurifquia cflfub torrida zonajahet maximacopiafcrpentu. Fecunda ha bundansucnenis. Falixqua pingues: ideftillapsqusuereitadTeptetrtone: &athlantem montefertilise&ficitel/ ligitnumidia& maurftania Strabo fic ait. Mauritamafcracee/Tcptetamecx cepta guc deferta e;& fluminibus; &la cubus nabundare abolbus conceiTu c. Mitis plagatregio temperata:& qlitas aeris. Neccererccnnea:ficulaubieft: ennafcrrilis, Phariocolonoia^ypcio pharuseinfula&turrisanre Alcxadri am j^ypei .Inde phario; ideft agyptio ficilia &xg^ptus erant horrea roma/ norum. PammtubiquenuIlisccrtisdomidliisNumidjedicunturquafiinflabilcs&permutantes fua mapalia ;de quibusfic loquiturin .iii. Nulla domus plauftns habitant migrare parua mos ac queerrates circunueiftaf penates dicirur.Nuniidia anenio uerbo graeco quod fignificat paico errat eniniNumidsinftarpaftorum. Gensinfciafrd3ii:quoniamnonutunturfrenis;fedequosaiuore ftrahoneadeoobtemperantcsfnfcnbribushabcntutfolauitgiilagubcmenmr equi inquit collaria ex ligno habentaur pilo confedtaexquibushabena dependenfuntqui etiamnontraai dominum fcquuntur.Vitg.StNumidiinfrcni cingunt. Lupatisifrenislupatunieftgcnusfreni. SihciraudC busiquoniam enfibus per fc durisaddebantucncnummcc pugnabant fine fraude. Altera a>mple bant;defcribichi(banosqui fubannibalcmilitaruntquosamilcarpatcr uiftoriis comp^aueratfi* is,- Tropheisiuiaoriis.TrophcadicunturrignaereiSainlocoinquohoftesuerccbanturmlugam Flammifcmmconduntfumanti gurgitccurrum., SodquarecarapisCqualenobusaphricatcndit. Serpcntumlargocoquitutfccundauencno Foelixquapinguesmitisplagatcmperatagros Necccrccecnnca;pharionccui£facblono; HicpalTimexultantnumK^jgcnsinfciafrcni Quis iter gcmmas;pcrludummobilis aures. Quadrupcdcmfle&tnocacdcnsuirgalupatis Altrixbcllorum;bcllatorumque uicorunu TeUus:nccfidensmidofincft«adibuscnfi. ‘ AIteracomplcbanthifpansEcaftracohorccs AuxiUaeuropsgcmtotispartatcophcis. M'artiushuicfonipcscamposhinniribusimplct Huiciugaeomipcdcscreclibellicaraptant; Nondcuseaccampoferuennocaxis. __ellicumcxquopi^abanranriqui, Elcusaxi,s;ideft'qifi cuwn/ tesin. certaminibus oIjTnpids prope elidem non funt ira uefocesuc equi hifpani ,elis eft urbs pc loponncfli. prope quam &pilam fiel»nt ludi olympici inftirua ab atgonautis autorc. Hercu^ , le in honorem pclopis, Viigilius hic uel ad elci metasi&mariina campi fudabit;fpi»tia,._.
I'Prodfgagcnsanfma*;dchispopuIisficfcff.Srrabo;muItarcucraperfpefla'{ermoncdiuulgantde omnibushirpajiijcgetibusporifrimudeaccncibusadboreamnecfolum dcilfarumfbrticudicjfed «riacrudelityeacamcntiaritubeluapi. .Pr<ycrare,*admouereatqucafdlccreantetepus. Fati ni» •duseft in dextrajideft terminus uifas niortiique eft in dejftra eoad :quoniaperoli uira fe ircriiciut. -Hicomnenierallu:Srraboait.naairrumatgentuas/crrunulIibi tcrraBd neque tantu nequeram ;pbatugenerarihadl'enuscompertumen'.auruenininonfolum exmctalliscffbdifue^ctiamfluit. Vente eIe(3'ri:PIy, loquesd elci^ro fi'c ait ,ubicunquequintaalgenti gortio i eledlruuocaf.fit&cura eleAruargero addico quod liquita portione cxcefTit incudibusnon rciifttt. ideo dicit dege minofenilquonia cft eleflru ex auro &argento. Atros fctuschalybis ;idefl: fpfum ferru quo mulr» crudelitates fi unr. Hiimushorrid jhellicofa hifpa nia. Sed fjeleru cauiasideus inquitab fcondit metalla quarfut ta fctlerum in uifccribus tcrr« Icd humanacupiditas eniit.Vir.auvifacrafanics. Airuraua rusjafturesfunt populi hifpanis.aflu ria fnqt Ply.plurimii aur/gignit neque laliapreterragd tot (teculis^ac fertili/- tas. Laccrtei cffoflk. Cocolorauro; quoniafoflbrcsauricu funt laurifodi/ nisanreum colorem contrahunt .&fic dc ca:tens mcrallis. Hinc:exhac copia auriquje non folli ditur uerum etiam uiuslyditedequof hifpanixhabensrarticntaauri labif ^ penumanriamulrra quem elufitania» Supergrauios; hffpanos oriundos a gKccis,*rolidiomedlfequuti tydeifili umpofteuerfum ilium in hifpaniaur bemcondideruntqua tyden appcllafc anomfe rydeiparnsdiomedis.illiuscf uiratis coloni grauh didlifunt nomine paululum uiolato cum grai appellari dcbuilTcnr.In tertio ficair.&quosnuc grauiosuiolaronomic graium .xnex mifef domus,a:toIaquc r}dc:&alibi ua fodiomedi condita t) de, Luccccs: ha entes ramenta auri, Rcfcrensucprc/- fenransipfisaccolis, Obliuia Inferne lethesudcft ltetheum fluuium quifin/- girurapudinferosi&fignificar ohlioio ncm.StrabofftaitLsErheaplerirquclc mea uocarurcxccltiberisoe uacceis labi tur.circuhabitnntgalli qui coleres ana fluuium cum una cum tnrdulis rociiscoconucnilTcnr fcditionem cgcrunrpofl-quam Icmcam fliiui/ umtraiecere:fcdpofl:fcditioncmamiirodiicepd?nntes.acdifripatieain regione defoderunt confi/ liorum obliti hanc obeaufam flumen lacthes ideft obliuionisappcllammi&papaucra dicuntur Itcrhca quonia iducutlomnu &perconfcqu«obliuionem. Arbore palladiaioliua quam inuemt pallas.Vnde Vir.olesquemincrua metrix. Tyrano:anibaIi. Focni rcp^.i, ipcriu. Conciliarcj co ciliabatfibihoiesaftupatcrno. Armisiuiucrrebat decreta fenatop;. In^gnisfagulorhuiusairmul ti faepe militari f^ulo opru humi iaccte iter cuftudias fbtioncfquehoftiu colpcxeft.Sagu uelhnie/ tueratmilirarc.Ci.iepiftohsipridicnonasfcbruariascdadtclfasmancdediucdcfcendiadforuni togatuscilrcliqconfularcsfa^tiucllcrdcrcedere. Turbatlibyine;gregaliumiliruexlibya, Duri^ maniplistgregalibusmilitibusindurarisadlabore, Celfustercdlocapite&emincnsfupra aliostic •confpicercturt&prouocaret fuosad lat aresaedecus,honorinquit xenophon in pediacyri efficit la boreslcuioreslmperatoriprefertimgjintelligitinomniu effe oculisquicdbidfadaciauseftaniba Iis ab induflria 8i forcitudinequae circa labores tolerandos uerfatur .ImperiumTuum :im/ perabatinquit fibi ipfi labores: quos conftanti animo perferebat ut claram indolem futura: im/ pacorismaieftahsollendercc. ^dpe:excipiebatuehemeeespIuuias:dicaeterasicdmoditatcscGe]i, bii apud hifpanoseffo/ fluitpatftoiuseflflu Durius:eflu. ProdigagMammartetpropcrarcfacillima morte Nanqueubi tranfeenditflorentesuirius annos Impatiens a:ui fpernit nouilTe fcnciSam. Etfati modusin dextra cft. hicomne metallum: EIcflrigcminofallcntdcfemineucna:. Atque atros chalybisfetus humushorrida nutrit Scdfcelcrum caufas operitdcus.afturauarus Vifccribuslacer* telluris mergiturimis; Ecreditinfcelixeffbfloconcolorauro. Hinccertanipaifloletibiduiiifqueitagus. Quique fupet grauioslucetesuoluitmrcnas; Infern* populistefcresobliuialsethes. Nccccrcri terra indodlis:necinhofpitabaccho Nullaqucpalladiafe femagisarborctollit. HXpoftquam tyriogentesceffere tyranno; Vtque dati rerum freni:nucarte paterna Conciliarcuiros:armisconfultafenatus. Vcrterctnunc donis primus fumpfifle laborem. Primusitcrcarpnflcpcdcs.p3rtemquefubirc. Siualli feftinet opusrnec caitera fegnis Qusecuquc adlaudeflimulant.fonuquc negabat Naturacrnoflcmqucuigil ducebat in armis Intcrdumproieflushumi mrbazquc liby(Tar, Ihfignisfagulodurisccrtarcmanipfe: Cclfusacin magnoprarcedensagmineduftor. Imperiumperterre fuum.tum ucrcicc nudo Excipere infanosimbrcsrcarlique ruinas.
Manhirpaniis. ExcufTosexflaribusucnrommjquoniameycoIIifione uentoram&nubiamlij aereaufaturignis.Si^gniturcortifcatio&fulmencalorefupcro;inferoqucpclleceafcfrigus.&fu^' umcontrarium quoa unitum fit ualidius.hinc eg» in adtatchabcmus grandiiics hyenieaure rarot quiaradiifolaresnon refrangunturmtcrratfedpguritadftpterrioncioledepreflbadauftru.xtov tcautcumquafi perpendicularitcradterradefcendatrefradhbneroncalefaciunrinfimamaerisre gioneni. Turbatoiconftcrnato&rimido. Necpuluerejnecpluuiasinquitneccalorescurabatnu gna laus ducis, fyrius cft ftella flingua am^rnitaniaihfyiatvmcmm Speaaiuntpoenittemuitqucexetdtusaftur.. fislulu.&augufti terram caloribustorti-^^-i- qucci&ficcatt&iUidiescanicuIaresdi/ Prquentcmcumtelaiouempmixaqucmmbis cunf.caniculse exortu accendi folisua poresqsIgnorat inqtPly. cuius fyderis cffeftusamplifRmi inrerra fctiunfi Fulminajet exculTos uentorum ex flatibus ignes Turbatotranfirct^uomccpulucrcfefliim: Lab^ednideftnodbilitaiiiteu uapor Agminisardcndlabcfecitfyriusaftro. S; FIWeristel^cumemnadchifat niedioaeris. Candentigloboiaccefis Candcntiqucglobomcdiuscoquitatherafemoc ndiisfolaribusSiglotocalorisjdurEn p' a^miimquc^tatmucmiucuiircrubumbra: Excrcetqueficimtetfpcdato font«reccditr teaercm&terraqujcdcficcata folKar/ doribohiat. Exercet fitudfatigattolc • radoipfa,laus acontinetia. Sternacej rcrribileni &oia in prelio conculcante frangebat cogebatque parere infefTori Idemcorreptisftenaccmadpraclia.ftcnis, Frangcrecquum;ctfamamkdialisamarclacerti Ignodqueamnistrarvaxefonantiafaxa: Atqueediuerfa pojwlosaccciferc ripa. Idemexpugnatiprimusftetitageremuri: EtquotienscamporapidusCerapratliamifcct - Quafparficferrumlatusrubctaequorelimcs. Ergoinftatfaris crumperettederacertus Quodarurintcrcaromamcomptendercbcllo Gaudettet extremispulfat capitoKaterris, cumafdrubaleutterniinusimpcriicee -P rimafagunthinasturbaruntclafncaportas »eUaquefumpautobdIi™mor.. timarcrrarumadoccafurafolis, Prfa ,H audprocul herculacoUuntfclitorcmun; qmscontumacemotprccipitemadpre liaauditocubarumclangore, Lctha/ Iis lacertiud coptabat dici eius laccrtd afferre Ixthu ideft niorrcm urnon mi/ nusuiribuscorpsqprudentia qusenia ximcdecetprincipem ualere uideref, Ignorijcuiusuaaumignorabat. Tra nare, tranabat. Limes :uia &fulcus; arqueriuulusfanguinisfufiex corpori busuulnerarisabannibale. Inflati/ tisturget fara &properatad bellu fata^ le latio. FederatquiEfuerat renouata fagunthinasiprimusimpetusannibalis fuitinfagunthum.clamcuni eftfignu quod tuba datur militibus uolentmus cuni hoftemanusconfercf .prima igi£ clalTica ideftprimifpctusbellid .Ma ioris belli :romani.f.adquodrumedu caufasquerebatdtideocepic oppugnaF CIcmcncer crefcenceiugotquisnobilenomen Conditus*fexcelfo facrauit collczacyntus. Hic comes aldderemeabatin agmine thebas. Gccionocxddoicocloqueea fata ferebat: .-.„Trisanimasnaqucidmonftrutcriscotpedextrafi Atma,at:temaquecap„ceruiceg«cban fcribitfitumfaguthiquatquondamul Haudaliumuiditelluscuiponerefinem. travberum opulcnrillimaurbsfuit df. ki Itans:amarifcrmc mille paflus.quam canit fylliusherculc condidifle deno/ minaffeque anomine I^iynthicomiV ris fui illic fepultiialludensad hifloria fuoniam zatynthif fagunthum condiV eruntiutinquitStraboguamannibal contrapopuliro.federa diruens belli punrcf fecundi fufeitauit incendium, . Clementer;pauIafimfuigcntecollein^tiqfii3.f“,^f“* Quis: quibus.r Gerione cxtincloj gerion ut uult hefiodusin tho^oniachivftofisfibusfuit monitrum horrendum habens.tria capi/ taquoocdfohcrculesAm^taabegitfitaiia* Eafatait^dcgerioiiistriplicetquonia tresaiashgbat. Dur*quefororcs,‘pce lexorabilcsquonianeminipcutlachcusdotpiStAttopos. Bisruptofilotq h?ertrisafa$SiduaDusexti«Jhsrcrtiaadhucniueretpc*di<^ffiIo difpcfareufta humanaiflicum Inciduntfilu uia dcficiKMgoingerionebismpto filo tertia iramina Uoluefaanturadhuca parcis. . NoapofTctmorsunauirotdutaiquefororts Tcrriabisruptototqucrcntftaminafilo Hicfpoliaoflcntabacorians:capriuaqueui^oi‘.
Armentaadfontes medio fcmoic Qocabar. eumtunjjdas fauces accenfis folc ucnenis ealcacus rupitlaethali uulncreferpens; Inachiumqucuirumtcitisproftrauitibcris IVI oxprofugiducentenotlio aducrtci:c coloni Infulaquosgcnuiegtaiodrcunfluaponto Atque auxitquondamlacttia regnazacynthus Firmauittenuesortusmoxdauniapubcs Sedismopsmifit largo quam diucs alumno Magnanimisrcgnatauirisnuncaidcanomcn. Libcrcaspopulispaiffofccuata;dccurque Maiorumxtpccnispoftquamimpcritarcncgatu Admouctabrupto flagrantia fcedae dutflor Sidoniuscaflractktasquatitagminccaufas. IpfccaputqualTansdrcunflullcauitanhclo Murosfa:uus equojmcnfufque paucntia teifa Pandcrciamdudumportas;ctcedereual]o Imperanetlongedaufisfua fcedeialonge Auibniamforcinccucniarfpcm martcfubafhs cita patrumet lcgcs:etiura:fidemquc;dcofquc ndextranunceflefua^uerba ocius acer ntortofancitaculo:£igitqucperarma tantempromuroxtmutantemmebra uaicum S I 1 S eondditexadimcdAaspauifcerateli EIfufifquefimul prserupto ex aggeremembris Vidorimotiens tepefadam rettulitliaftam. Atmulto ducis exemplumclamore fcquuti 1nuoluunt atra telorum moenia nube elarancc in numero uirtuslatct:obuia quifquc Oradudportansccufolusbellacapelfit. Hiccrebram funditbalcariuerbcre glandemt Tci:que Icuidudacircumcaputaltushabena Permifllim uentis abfeondit in aere telum: Hic ualidolibratftridentiafaxalacerto. Huic impalfa Icui torqueturlanccanodo • Antcomnisdudorpatriisinfignisinarmis Nuncpiceaiaftatfumantcmlampadaflamma Nunefude:mmciaculomuc faxis impiger inflat. Authydroimbutasbisnoxiatdafagittas eontenditncmoatqueinfultat fraude pharetr* Dacus utarmiferis getica: tcUuiTSinoris aurorcPl)niopaliingas. Hyt notinflas. BisnoxiatelajfetrofciUcet&ucncno. Contetrdit:emittitarcumtento. D: mifcris;AnnibaleminfuItantetnSagunthinosfraudefagittarum:quas infecerat ueneno coparat biii Rupittaperuiros. Inaehiaigr^eeum zacy'nrhuabInachor«^eai^oru. In fula zacynthus 5qua: ujia eu Cephale^ ma dulichio;&Irhaca futinlulaeantc achaiam in mari ionio qia Taretoinci pitjSfufquead peJoponefum extedif. Graiotalluetigracfa. Laertia rrana: qmiDicrcgnauit Laertespater Vlyxis &ideodicit sacynthafuiiTe regna lacr tia, Daunia pubes; coloni ex ardeas ubi regnauirDaunusparcrturnt;&ar/ dea milit colonos fagunthumi Diucs largoalunoiabundascolonis. Magna nimisihoc dicit opter Turnu. Popii listfaguthinis, Pado;foedere renoua to cuHafdru^Ie. Lstas caulastideft infcredobcllu fagunthinis :quxrebat caufasbelli eu romanis :qua facerent ipfum Istu compote uori; quoniam nilaliud optabatq.alpcsaliquadot g-' fccndere. Qmtit:mouet exerciruad niotomoenibus fagunthinis. Sidoiri ustpoenus Annibal. Te<!la;fagunthi/ na. S-incit intorto iaculo; qa ipfepri/ mus laculatus eft haftam; «taliiactu fua didbi confirmauititraifixirque uai cumftantemm muro. Promuroiin muro. ExadiiimmilTimt ipfe Vaicqs eiTcrmedius, In numero; multitudi/ neiqjioniam quifquc operam naugbat prafente dudtore; cuius prajfentia ur < gebar,Pr*fediinqiiit'cyrusapudXeno phontem;debcnr in fequentibusaude tiam iniicerc&uerbisarc. Grandes plumbum inftargladis: quod cfiinda emittitur in hoftes. VirgiliusiParsma xima glandes linentis palumbi. Bale/ ari uerbereifundaqua uc.1 maxime ute baritur balcarici;balearcs du2 fun tin/ fulse imari hifpano eregione ad tarra conemsqiiarum incolccautorc Strabp/ nc optimi erant funditores. Phoenices qui fundas inucncrutautorePIynioil Iis infulis potiti fundas ex equo cxercu runt.undcufus St imitatio remanfit apud balearicos. Verbera funtut di/ xi inftrumcnta oblongi ut lorum,Zo na flagellum. Telumtglandcm.Tc/ Iumaurem: uc Gaiusin mterpretano/ nc legis duodecim cabularu. fcrfpture liquinautore luftinianoild uulgo quj/ dcm appellatur; quod ab arcu mitti/ turifcd Si omne fignificatur;quod ma nu cniufdam mittitur ;ut efl:lapiss,l\/ gnum;ferrLim&C£etera.idgcniis, , Huic:ab aliquo. Leui nodo^amen/ toiaculum cum amento inuemtaeto/ Ius Martis filius, Lampadasfacem» ' Piceatobfcura Sifumofa fudes fune pali obufti aphrj contra a^gyptfospri/ mibcllum fccctffuftibus:qiiosuocane aucorc Pl)niopalangas, wdro;ucne lacusutar
ElifuRtfxdufttf.. M<!ntta(Iuerfa.domat:fdeftfomtefpatiefeaturomniaaduerfamt fuum deco/ rumferuarCT.rarpcquippe fuifTecfitamus uir ccfliflet adueffis:fedmagnirudinehonefh3tis6f laudisuiKcpcriculaTepedebit. Virtuseninicircapericula uerfaturi&quiil/afubfii&gaudetiauc faltcm non dolcrforriscft tSi nonnulli ob dolorem Si pericula inm<2^ animi laudem amittunt. IdeoannibalmeritcidcftmagnitudieaninnStroborefubnixusdomaoiraduer/ajur uirrurispr^ feriptum feruaretianimique inuidti laudeaflequeretur. In adueriiscftofirmusmquitScneca, In profperisaatusi&hunnlis. Suadet: nortamruimitem fuam:&feipfum -r ,.rtjnitcfccrcinaduerffsi ut decet uirum um crebcripoemtulque trahens lulpinalicco Fumatab ore uaponnifuqueelifus anhelo Audicurgcmitus;fra6h5queincaffidcmurmur Mente aduerfa domat.fuadetquc nitefccre duris Virtutcmietdccorispretiodifcrimina pcnJat, Hic fubitus fdffo dcnfainta-nubila c$lo Erupit quatietis terram fragorictfuperipfas Bis pater intonuit geminato fulmine pugnas Inde inter nubes uentomm turbine exeo VItrixiniuftiuibiiiitlanccabclli Acfemore aduerfo librataoufpidefedit. Tarpeismpcsifupcrifquc habrtabilcfaxuia Etuosuirginealucentes femper inara LaomedontcKtroiana altaria flamma: Heuquantumuobisfalladsimaginetsli Promifcrcdciipropiusfiprcirafijrenti Haftaforccclaufsftarentmortalibusalpcs Nectrafimenetuisnuncalliacedcrctundis. Sediunoafpeiflanspyrcncsuerrice cclfs Vana mdimcntaietprimosin marce calores . Eualidam duriseudlic abofGbushafhpi IUc tegit clypeofufum per membracruoKitt Tardaqqepailariimctdubioueftigunifu AIccmaca trahens auerfusabaggere cedit Nox tandemoptatis tcrrasiponruque tenebris , Condidit-ccpugnascrcptalucedicemic; Atdurx inuigil^tmentes.moleniquc reponunt Nodisopusjflaufosacuunt extrema pericli Etfradis rebusuiolentiotultimauirtus; Hmcpucri:iriualidiquefencs;hincfamina£etrc fortemiqui circa terribilia uerfatur in teritus, Duris :difficultatibus circa qux uerfatur uittus. Vnde dicit Sene ea :Almm quiddam eft uirtustexcel/! fum &:r^le:inuiclum :infarigabilc. Penfat rependitpericula qua fubi^ bat:cum laudequam alTcquebamr to icrando foruteraduerfa:qua funtuir riirisoccafio. nitet enim in hisuirtus. Fragor :rumor cotli. Libratatquo^ dam libramento niifla. Vibrauit:ui bradouenit. Belli iniufti: quod erat contrafcedus, FoemorcaduerfotCi^ UiusaitannibalemfmfTeyulncratuni non cum inceremit»nurnjm:fed cum incaute murrunii fuWret. Vt ueroin/ quit annibal ipfc dummurrum incau tus fubinaduerfdfcEmurtragula gra-< uiteridhis ccddit.amacircafuga ;& trepidatio fuit :utnon muItuabelTet: tuin opera &uines defererenturobri io deinde per paucos dies magifque oppugnatiofufedum uulnusdudscu raretur. Tarpdsmpesiexclamatpoe ta ad capirolium ac numina romana. Saxum :capitoliumaibi eratnumiV numfedes. Flammeaclaomedontea: airgines udlales iftitut* fuerut aNu nia pompiliot&priihu dusc fucruuin dcauatadditxabipfo Numatpoftea Scruiiis tulliusduasaddidittXficfue runtfex. Indeauduseftnumerusqu® teniplum uefta: cuftodiebat :Si ignem fnextindumiquem ritum facrorum xneas ex phrygia in italiam aduexir, luuenalis: Vbi quanquam diruta fer uatignem troianum&ueftam colital ba minorem. Fallacisteliiquoniam naltius infedilTet annibal nunquam franfeendiflet alpes. Claufae alpes: quia ante annibalem uthiccanit alpes fuerantimperuisc. ideo exclamat ier^ ranu$apudeundem.Amifimusalpcs: arcera fcilicet italiae.tame priusgalli alpes trafccnderanrifcd alia uia quam alienisueftieiistutaahnibalfequinoluit:redauiasalpes pcnctrauit. Alliasfluuiusproperpniam apudquem Tribuni militum cumg^lisfcnonibusqui duce brennoromam infefto agmiriepetc/ Irantinfelidmartepugnaucrur, Vndeilledics3terhabituseftaromanis.Ouidiusinibim:HaK: eftinfafhscuidatgrauisallianomen, Allia non cederet tuisondisiideftnonfuinetmaiorftTa/ ges romanorum apudtrafinienum q/ueritpriusapudalliam. Vanarudimentarirriraprindpia propter uulnusducis, At dura: inuigilant metesilagunthini inquit non dormiebantin tanta op/ portunltate reijt quis ueniffet noxifed murrucollapftim reflicucbat.- -Durx ;perfeuerames in la boribuspro decoro feruando. Molem:dificdlara.ria tdludine:& aliis torinentisreflituut liodhi, Fra(2:isrcbus:Htgcteneceirirate:&iadebilitatisrebusfagunthiho|K. Vltima uirtus: ultfuscona tusiqfitdcfperatisprope ia rebus.Vnde dicit Setie.Acerria uirtus ell qua ultranecdTitas extudit.
JIH, :o m LttU xts lam 42C hf' 'pia X Ti. >na dir. Vanajinutilfstalilaborijqui oiroruiii eftinon mulicfumjquaspcnra dcccnt; &calati :uulgusin / qufthocagebar.atfenatoresdcfumma rerum confulrnbant. Munia;o£ffcia.f.cratilliscui-£ccony fulcrelabaiui patris. Subeat:fuccurrantrebusiamarrritfs. Flammasfidoniasuncendium puni' dura. ClaufaeftferaiipfcAnmbaiimmitijutfera. TempqrcraptoJideftoportuicatctcporisobla tai&occafionctdumfcilicctfCelTatoppugnatiouuInereannibalis. Graffandumadclaratcunduni cumimpcmmorclatronumaddecus&gloriamperoranisaduerfitatcsi&periculat urpatria libc^' Ccrtatopcmindubiismiferandouanakbotu Saxaquematundfubuedatuulnercmilcs Iampatribusrclatifqucrcnufua mumacurs Concurmnt;le9:ofquc airoshortantur.'ct orat: D'efcffisfubcantrcbu&rcuocentquc faguntho Sidoniasflammas:nuncitc;impellitc|Hippim; Saucia dumcaftris claula eft fera tcmporcmartis: Vtendumcfl ruptotct grafladuad clara periclis . Ite cititdeflete fidcmjmurofiquc ruentes; Antiquaquedomomcliora accerfitefara. Mandatifummacfl:;dumftacrcmcatcfaguthos, Aftilli celcrantquaproximalitora greflum: Effugiunttumidopcrfpumcacanlauclo. PcUebatfomnosrichonirofcidaconiunx: Acrutilusprimisfcmpcrhinnitibusaltos Afflaracmontistrofcafqucmouebatharenas. 1amcclfac murisextrudamoleiuuentus Claulamnofhimisoftcntatturribusurbcm. Rerum omnes pendenta&us:ct milite mcefto: Laxata obfidiotacpugnandi fubhitic ardor. 1nqueducem uerf* tanto diferiminccurs; Intercarutulislonginquapcrsquoraucftis Hcrculcipontocoepcrcexiftcrccollcs> EtnebulofaiugisattoUercfaxamcneci Thraciushosborcasfcopulosimmitia regna Solushabctrfcmperquerigcns nuc litora pulfat; NuncipfasaUs tangitftridentibusalpes: Atqueubife terris glaciali £unditabardo. HauduUicontrahdudafurgercucnto. ^ Vorticibustorquetrapidismarc:fradaqueahclat Acquoratctinicdoconduntur^rgitcttiotcs. IanqucuSlasrhenwrhodanuqueinnubilatoUit. Kunepodquaborex dirumeuafercfurorem. AItemosmoeflicafusbellique.maiifquc: Ctdubiumtenimeucntumferinoncuolutant. returjproquauir bonus: fi opus cftoc cumbere debetnon folum pati labores . &difcrimina. Antiqua doniotRoraa: quoniam cx latio niifll fueratilluccd/’ Ioni. Dum ftat remcare.i.cu adhiic . non cftexpugnaraurbsuteae redite. Tumidounfiatoucris. Pellebat fom> nos: deferibit auroram: cuius maritus fuitTithonusfraterPriami.Diodo.di , citTironum uerfus orierem militafTe ufqueinsrhiopiam:&cxlda filiuge/ nuilTeMemnone: quemad Troiam A/ : chillesihrcremir. Rofdda.humida: quoniaminauroracadunt rores. Ru tilus fonipes: equus folaris rubicudus. Afflarat: perrfat in tranflatfone equo , rum. Noflurnis:nodu eredhs. Pen> , dcntadus:ccnant. Interea rutulistrc , dicad li^atos:qui nauigantesper mare fcifpanumt&mafrilienfepcrucncrunt adporrammeneci:&marc ligufticum poftusHercuIis;gui&racncci dicitur: •eiiinrer MalTiiia &Genuam cu teplo herculisita dudus: quoniam Hercules ibihabitecfolus. Rutulis:ragunthinis , oriundfsabArdcacapite rutilorum. Boreasiuems fcpterrionalisflat a, Thra , ciadidus aboatu: quia cuimpemflat; &IViidet. A!is:quoniam uentifingun turalati. Solushabet:hoc dieitppccr uicinftarcm fcptdrionis:&frigiaus c: quia cx locis frigidiflimis fpirat.ncc in tereudu rcmpcraturalicuiusplagicca/' lore. Ardo: feptentrionc. Vorticis bus:uortcx:ut feribie Fabiusdicifcori/ torta in feaqua: uel quicquid aliudfi.' militerucrritur: inde propter flcxii ca pilloruni parsfumraa capitisdicifuee • tcx;& etiam fummitas motium, pprie tamen unde initium efti Aequora fra daiundxfciirxflatuuetoriim. Anhc lanrisftuant, Rhenuscft fluiiius ditii densgermanosa gallis. Rhodanusgah liii comatxfluufus: didusa Rhodaop pidotcoloniarhodioruni. Opatria: uerba legatorum ad patriam faguthu quorum uuscftapietarc;quampatrJse aebemus:quxomniu caritates comple ditur. Quolpco:ihguodam&con/ ditione res tuae funt. Sacrkarccs;pro ptet Hercule; qui eas pofuit jfupra d£ xit:cuiu5ueftigia (acta icolimusterra:. Opatria fidei domusinclyta;quo tua nunc funt Patalocolfaosncnunetiincolhbusacccs.
DctantonominejquonfamfagunthuscratopuIcntffTima&dara ciuitasfidcjquam ufqucaafn^ terirum fcruauic. AdoraslaurchtestadoftiatyberinaiLaurenmmfuit oppidum latitnon procul atyberi.Aniolabiturexmonribuscrebulanis:indeperdefccnfustyburtinosdcuoluitttrin planum; &tyberi mifceturmuem auget:& i'ua unda diriorem facir. Flauogurgiteraqua turbida: undeal ** bulaquondamdiccbarurhicfluuiusacoloreaqua:. Pontum:marcrj'rrhenuni. Coniangu ncse: proprerardcamcuiusfuerantcolonfa. Concilium:diciturcongrcgario -hominum aconcalando; ideuocando.-unde caleda di(5a:quia inprincipiomenfispopuluscalabaf. AuguftumSucnerafionis:niaieftatif (0 plenum. Augufhisdicif locus fau(ftus: &uenerabiIis.VndcdicirLmiusromu lumfedffefc auguftiorc purpureo ha •biru. Caftapaupcrtarcjquoniaapaux pcribust&ftudiofiscaftcuiuimr.aiui/ tcsautcm luxu diffluunt. Bcatos;fcc>- lices.bcatusiipricdicifiscui nihil de.' cfl;&qui enatura uiuit; inflantibus dc fidcriis fatfffacercconrcnrus cft. Vndc dicitSencci.Ismavime diuitiisfruif: qui minime diuttiisindigct.Et Epfcuy rusdiccbatltetapaupertatcirf eflerera honciJam.animus enim deber efle di / uesmon arca.breuiffimaquippead di/ ui tias uia eft prater contcmpmm diui / tiarum. Nominaparrateomparataui «floriis.accipicbantenim cognoia adtv uitfiis hoftibuS:ut Torquatus: Corui/ nus:Capitolinusfecefparimododcb uinciis, Sed poeta rcfpcxitiidrua teffo n. Aphricanusenim primusa deuiifla aphrica cognomen accepit. ConfuI: cpnfuleserantScrnp. longus; 6t,P,Sci/ pio. Aequantem fuperos:ideft diui6s omnique uirrure p^^eftanrifl^mos fena tores ronianos. Reftitiuftiriae. Hir/ ttquecoma:impexae,L.Ticmius Me/ ,nas:au(flore Plynio primus ex Sidliai Italiam tonfores duxit. Aphrianusau tem radiquotidieinftttuir.anteeratin tonfiiundcOuidius: hocapudintun/ fosnomen habebat auos, Negledfa menlaiidcflipra temperanda: qu£ lu/ xum aipernarur:&modum cupiditati busponit.& fic laudat romanosapaf/ finioniainuiiflu, Dextranon f^his capuloiideft prompta ad bcllum:8ipugnani;quanuis araflet.Namapndantfquosillc fumnaislau dibus celebrabaturiqui bonusagricolaibonufquemilesdfdpoterat. Vnde dicit PlyniusiFortiiTi/ mi:&ftrcnuifnmi militesexagricolisgignunrur.Senatores colebant agros.erant inquit poeta' ita promptiadbellum:quemadmodumadagriculmram dncinnatusab.aratroad diftaturam uoca/ tus fuit eadem diligentia inquit PIynius:AruarIfiponebantqua caflra:NuIlum laborem recujat manustinquit Scnecaiqiisadarmaabaratro tranfferuntur. •Opumnon indiga' cordatquoni/ am erant pradita uirrutibus:qux funr animi dotesihas qui habet bonafortun* fpernitteaucrp appetit quae natura profui conferuationedcfiderar: quodquifadt:enanirauiuit:&dftilTimuse.; p.nnem&aquam:mquit Smcca natura defyderatincnioadnffic pauper eft:intraqua:quifquisde/ i)'dcriumfuum claudit: cum iouedefoelidtate contendar. Faciles exiguo: oantenti te pariia. Curru :triumpho .In foribus faens •Tangit Syllius gefla romanorum ufquc ad fccuiji/ dum bellum puniQim in templo: 'ut plurimum fenatus habebatur :Huius tehipli Liuiiis non meniinit:cum de Sigunthinis introduiflfs in lenarum loquitur. Ait enimtConfuIcs rancerahc RomKScipiot&Semproniusiqui cum legaris in fcnaruni introdudiis de rcpublica rctmliiTcjjc, &caetera. Capriuij adempti hoftibus. :Secures: fecurim in bello Penrhefilca Amazonum ^na inuenit. Clauflatuedtesj&feram.dauftradicunturadaudcndo. Punita belfa.c^tCjJ id efl li^ uidborix :quam Roman/ habuerunt de poenis ad ^tes infulas . An. cinis heu fiiperi tinto dcnominercfhd Fcrtclcuesairas:flatufquedetcfccundos,* Sinonduminfultattemplorum protinus ignis C.uli-ninitxisrlatisqueualentfuccurrereclaflw: Talibusillachi-'ymacnoi£lemque:diequc qiicdisi.* Doneclaurehtcspuppisdefcrturadoi^as; Quapatcracccpnsanienis didorundis 1npontum flauodefeendit gurgite tybris. Hincconfanguin^fubcutiammcenia roma:. ConciKumuocatauguftumJcaftaqucbcatos Paupcrtatepatrestacnominapartatriumphis Conful?et arquantemfuperos uirtutefenatum; Fadaanimofauirostetreflifacfacupido Attolluntrhirtxquecomaemegle^hque menfar Dextraqueacuruiscapulonohfegnisaratris Exiguofacilcstecopjmnonindigacorda AdpatuoscuiTurcmeabantfepcpenates, Inforibusfaaisrprimoqucihlimine templi Captiui-curtusbelJidccusraimaquci-apta PugnantumducilMis;feua:qucinmai;tcfccurci; PerfofliclypeijetfemantiateUcruoran; Clauftraquepoitarum.-pendent hic punica belli; Egatisccr^asifufaqucpcrarquoraclaflc.
Roftn rcfHttatquxoftendcbintpoenosfup^ratosbellonaualiarom-iniscefrifre maretamifTisS cilia:&Sardima:incutusuidorixraonumcntumfoftranautum carrhagincnfium mforibus tepli ajfixa erantiut quondam roftraantiatum.Romai enim dcuictisantiatibusnaualiprrlioin monu/ mentum uiftoriae roftra nauium affixerunt: fu^efto creftoinforotquodroflraappcLIardt.Vn dePlyniusait.R.oftranauium tribunali praefixa forodecuserantueluri populo romanocorona im pofita.. Exadamspulfamemari» Hicgalexfenonum.Gallifenoncs omiiTiscl(ifinis:quosucxa/’ bantinfefto agm ine Romamcontedcy^ Exadampontolibyentcflantiaroflira Hic galearfcnonumrpenfatiqucimprobusauri Arbitcrcnfisincfbgallifquccxarcefugatis Armareucrtcnrispompagsftata camilli. •H ic fpolia cadd*.'hiccpyroticafigna: EtligurumhorretcfguccomKrparmarquc relata: Hifpanadegenterudcsalpinaquegcia. Scd poftquamclades patefcc{t:cthorridabella Orantumrqualorpra:fcnrqu|a{lareragunchi Antcoculos uifacftcxtrcmaprecantisimago. Tum fcmormocftofyconsficindpitorc. Saerata gensclarafiderquamticefaccntut Marte fatam;popuIiferro parete fubafti Nccrede cmenfosIcuia obdiferimina pontum. VidimusobfclTampactianvmurofquctrcmentcs; £tqucminfanafietarauicceiiis genuere ferarum. Vidimusanmbalemtprorulhisamocnibusoro; .A icetcofuperuaofhroqucinmaitc ccncce. runt:qua capta Capitolium quo (c ro /- bur recqjcrar romanum: obfcdcrutro maniaurofalutemrcdimcredccreue^ runtj&millcpondoaurf pepigere: (cd cum deberetaurum appendi: allata fu erunt a gallis iniqua pondera: &,P.SuI pitto triD. miliram reclamate additus eftiniquo ponderi enffsabinlolcrigal .Io:quem romani poffea fcruauerutin monumenrum illiusindignitatis. Ar biter enfis:iudex ponderis: quonia fu/ ieadditus ponderibus; 8'uidebatur.cc quafiarbiter, arbitrum aurem appella nius iudicem:qui poteif pro uoliincare iudiarc. Reucrtenris camilli: Camil Ius absens, erat enim Ardea:: &quide eXuI diflator creatus auro nondum ap penfointeruenit: &primo congreflui urbcgallosnullo negocio fudit :fuga/- uitqucinde ad oftauum Iapidem ui3 .gabma:quo fc exfuga contulerant pc/- nirusdelcuit:Stmuphas in urbem rc/ uerfus eft: Staltcr Romolus:ac parens patriae conditorquealter urbis appella tus,ViraiIius:& referctem figna camil Ium, ft>mpa:criumpho .Spolia ca/ cidtEiPyrrhi rreis epyroraru: qui apud' afculii Curfo:« Fabricio conir.bis fuit exutuscaftrisiot bis uulneratus:&tad2 italia pul fus exea uidforia plurima bo/ na Romam allafa fucrunt:iuaurum : .purpura :tabula. Et liguriim co.» nia: Ligures eniporiumcaput habent gennam :quondam finitimoslarrociniis mfcftabant: hor.L,Pofthumius ita bello atrriuit-ut uix ferrum reliquent ad terram colendam ii|ures;& hiipani domiti fuerunt primo bello punicoa Lucio Polfhumio:6tLucioacmiIio confuhous, Parma:rudcs:impolir*:quoniam utfcribitStra bo: Hifpani peltas geftabantt&agilcs armaturas propter latrocinia :&gladio:funda :atque iacu/' lo utebantur. Gcra:funt tela gallorum:audoreNonio.Virgilius:Alpina corufeat geia manu: f;cfum:utinquit Sextus Pompciuscft graue iaduiaculum. Clades; illatasab annibalc. Squa,* or.i.ipf(oratorcsfqualidi:&pra:feferenres triftitiatucmagismoucrcnraffcdus. Prccantisextre ma: petentis ultima auxilia. Sacrata gens; orario Sycoris oratorisfagunthinorum in genere dc liberatiuo: cuius finis eft utilitas, huiusorationis exordiocapratbcnmoicntiamaromanislaudans cosafidetquam in Capitolio facrauerant.Indc narrat cum amplificationcpcriculai&crudclita.' temannibalis:&arguensabutiJi:pio:iufto:6ihoi*cfto:nititur perfundere mittendum efTeiubfidi umtfagunthinis extrema calamitate laborantibus.inde corporis habitu mouct affccfus. Lacera/- ta enim ucftein fignummaroris ftrauitfe humi: quod conucnit miferis:&; extrema difficultate laborantibus. Sacrata fide:Nam romanifidem&mentemincapitolio facrauerant.Ciccroinli,' brisde natura deorum fic (cribicTum autem resipfainquauiscftmaior aliqua fic appellatur s ut ea ipfa uis nominetur deus ‘.ut fides; ut mens: quas in Capitolio dcdicatasuidcmus proxime aMarco Aemilio Scauro.ante autem ab Attilio Calatino erat fides confccrataidcquaconfecra..' Cionc nunc filius inteIligit:quomam Calatinus fuit in primo bello punico> Populitquosbely lo uicilhs, Marte fatam: natam aMarte propter rei militaris peritiam romani mam condito/ rifque fui originem ad martem referunt. Ne crede emenfos;Narratio efttqu® debet efledilu/ cida:breuis:&uerifimilis:qna mouer fenatoresad affedum acalamitate patriae:ideft adiramcon tra annibalcm: &mifcricordiam pro fagunrhoobfeiraiK abutili fuader reprimendum effe hofte; netalia&ipfi romahi tandem patianmr.ideofuperosobteftatur:utannibaIempcftetabificainfa gunthinumpotiusbeUumtencanKqpermutaiitronianosinuadere. Infanajaftuofadi concitata»
Fatifersdo^trsejaffcrcntisfetumSimortciiii&eftparsconfutationis.potuifret.n.dicf fi Annibal umvctnonerittimendus:cumfitnulliusmometi.ideolubiun2ic;Qui molcJonantcscxigitndcft emittitinhoftemhaflastrabalesudcfl-niaximasi&hocdicensfuadEtabutili. Qiwntuscreicirafe furgltmclypeujmirariouirgiliana, Transiugapyrenes;:cxaugecrern:unnaiorenilncunac meru .ronianis.Dicitque AnnibalcmuocalTead bellum ferociflirHasgcnrcs:&cranfmiriflc iberuiqui crai terminusfmperii:&nieliusinterurriufquepopulidirionennutoftendatr!lumrot;rantifque-nii%' bus (ubnixumjoniniaaufurumi&ut xomanosmoucrct rebusfuis cimcnrcs: hiTi ftaom rcprimerefilliusconatur. Calpemonsfftinfinibus hifpania: ad fretumjqiietn ponitprohflpanishabi/ tantlbiisad occafum: quosAnnibal ad .arma cxducrat.& ut maiorem rimore iaciatidicit Annibalem tranfcedifTe py Tcncosmoncesiqui diuiduntgalliasab hiipaniis, Merlbsharcnis:3phros:8i malaniones. Molitunuocarad bcllii. Maiora moeniamrbem roma. SpU/ ftieusitranflatio eft;&locus abutiliha bensinfe etiam confurarioncm:potuif fctenimdidiMoucf quidem bellurat fcd non nobis, ideo ait: ucftras effriget in urbes. Spumeus fluflus: Annibal fi TOilisfluftui* An tanti pretiu motus: confirnaatiocconfutationis: oi ineft ip fa confutatio fenfus.puta tisne Anniho leni rupiffefcEdus:& ruiiTe ad arma; & tantoscxdtaflcmotusiuriagunrhodu •taxatpotiarartimafi dicatinon itacre^ .dendum eft, Perenfes:arma:quonfa hocbellumcrarcontrafccdiis. luuei: Annibali foedifr,igo:ordo cft; an credi riseflepretium rati monisiuucnf, Vt fotuanuraiideftimponat finem pote tisiquamnunchabetin amiis:&cupi ditari, lurata bellatquaiurauit fc illa •tururaromanismtdiaum eiV. Otius 'iteuirnlocusabutiliioccurritc inquit •Anmbalit&iIJum furetem reprimite: nepoftea damno affeaiuosnon feaT,- fe p(rnir?3t .Fumant inquit femina belli :fi tamen inualuerit incendium; non fadic exringuctis.'&hKC pars habet confutationem. PoruflTet enim did: cum monebit beli/ 'Ium ibimiisobuiam armis, ideo ait: Vtinam non elTet ia opus ufftroauxih'o;& icmina belli ri nfu marent. Omnisiber:ponirgcntes:qua:ilIiuscxcrdtueranr:d^erepithetaaugefmerum:utoftcn/ datilloscife timendos, Omnisiber:omncshifpaniabiberonuuio. Rapidistinarmaiurentibus, Fcratcrudclisibellicofa. Aeftifcroaxc;coclolibyco:quodeftfubditumcancro. Omnis-libys: omnes libyci nobisimminent. Sitiens:quoniam Aphrica laboratpcnuria aquarum.6C ideo coloni’ malisaffuet! meliiismilitixlaborestolcrarc poflunt. -PeruoscultailocuseR-apio.Oramusiquit uospernumina ucftia: quxfempcr^pioanimocoluimus :urnobis lUprema calamitate laboranti/ bus fuccurratis. Rutul2gcnris:ardcatium:quo?Lini rexRumius fuirja quo rutuli didi: cuius filius •fuitDaunus pater Tunii.Coluimus inquit diu facralatinaaducdaexPhrjgiaabAencai&prind piorutiljceentis:cuius(agunthus fucratcolonia. Lauientemque larem: templum Apollinis:(iue folisrquou erat apud Laurentesqui oalebamfolemindigetem.&apud Lauinum emt templum Veneris genirrids commune latino nomini :cuius curam habebanraclcatcsiutaudorcflStrabq, Pignora troiaeinumina troiana:quac colebantur in Latioadueda ab Aenea.* Clenitrids:a qia- <ft origo romanorum. Pios:fagunthinos claros pietatc.Iuftitia inquit Ladantiusqpidcflnifi pi 'Ctas.pietas aure nil aliud qdei parentisagnitio.tunc fumusprofedopii erga deumteurn 'illi tribui/ mus:quodeidcbemus:id^cumipfum coIimus:8dadoramus:&pretatem debcmusdco&parenti/ -bus aliisautem offidura. Coadi:abillis:quinoftrosmnouam coloniam miferant. Tirynthia culmina: Sagunthum conditum abHercufe cirynthio; Murisacryfioneis:ardcatlbus:quoniam I^naefilia Acryfii regisargomm cumfilio PerfeocondidirArdeam. Vbscfiam tandem; locusS aiudot&cx^loodcnditromanos debetefauerclufs:cu aliasaffuefintalienis.Myerotexfyracufius •intulit bellum mc£eaiis:qui funradfretum ficulum»lmploraderuntquc openi.cqmanoriim: unde Fatifcra:iuuenemdcxtrx;qua molefonantes Exigitillctrabcsxtquancusaefcitin armis T;rans iugapyrenes mediuindignatus ibcrum Exduiccalpcnictmerfosfyxtcsiwrcnis. Molitui populosimaioraquemoenia quxrit Spuincushicmcdio quifurgitabxquorcflufluSf Sipiohibcrcpigetuelb.ascffiingctin.urbcs; Antantipretiummotus:£upciquepd:cnfes Fccdcrishociuucmiuratainbdlaruenti^ Crcditisrutftatuaftfupcracaiurafaguncho . Otiusitcuiructnafccntcm extinguiteflammam; Ncfcrxrcdcacpoftaudapcriculacurx. Quanquaofi nullus, terrorinon obruta ia nunc Scminafumarentbcdli;ucftrxuc faguntlio Spernendumconfanguineamprotenderedcxa'i Omnisibcirapidisromnisferagallia rurmw. Omnisabxflifcrofidenslibysimminetaxc: PcruoscultadiumtuIxprimordia,gcntis Laurencemque larcmict genitricis pignora, ctoix Confematepiosiquipcrmutaiecoadi Acryfioneistiryntliiaculminamuiis, Vosedam tandem ficuli contra arma tyranni
iMiirusce«rc{tusj&pulfusrcxatquecoadusrcftimere*aptiuos:&ccnturalcraargerifolucre;tuc primudalTisromanain Sicilia tranfmiTit.L.pifojutautorePly. fuisannalibus^didit contra crpncr^eiCcjKX.naueseffedasfuiffcdiebus.xlv» Tandeipofl-fbnga contentione rfenatu: an cet niittedusexerdtus contra carchaginffes &Hyerone fnqt Lfuius aux iliu niantcrtfnis ferendii fe-« natuscefuittcii d'eareinterfuadetcs:utidfieret5difluadetefque cotetidfuifletiDiurn inqt Poli biushacc res iu IcnatuagirataiTande populusprsbendd mamertinis fubfidiu iudicauitiarqucca fentetia pplebe confirjiiata confeftiiii Iuui{Icegrcgium:uosctcampanatucri Moeniadcpijfofammtumroboredignum Sfgeis duxiflis auis^uctusincola dauni Tcftoruosfontcsictftagnaarcananumici. Cumfoclix miniumdimitteretardea ^bem Sacradomumqueferenstetaui penetraliaturni VItcapyrcncmUurcntianuminaduxit Curut decifa:atqueauulfa ecorpore membra Dcfpidatiuefterqueluatcurfcedera fanguis. Tandemut finita: uoccs:mife^bilcuifu Affiguntpronifqualcntiacorporatcrra:: I ndeagitant confulta patres:curafqucfatiganti Lcmulusutcctncnsacccnfa:a(3:afagunthi Pofccndumpcen*iuucncm:ccleriquenegantis Exutibcllocarthaginisaruaiubcbat; Aftfabiuscautafpcculatormcntc futuri Necl*tusdubiis:paruifquelaccircrcmattcm Etmeliorclaufobellum producerefetro Ptimafupertantisrcbuspcnfandaducisnc Ccpcritarma£uror:anpattcsfigna tnoucti fentetia pplebe confirmata confeftiiii Appiuciaudiu confuIctraiicerefSicf/ lia:6i mamercinisfcifeopem iubetj u£ debarur certciniuftu fefreope manier tinis:q meflanaoccupaueraf: cumipft paulo ante antmaduerriflent i.pprips ciuesiq rhi^iu contra ius temicratnmi tati mamerrinos. VosSi cani pana tue ri moenia: Sanitcs arma iniufta fidiciV nisintulcrut, Sidicini capanisfciuxc/ rur: qin fe ocmbelli molem uerterc, nameos adorti fun tfamnires: omilTis fidicinis capani intra nicenia compul/ fi Rorna miferut legatos: qtadccapua dederut romanis: ne ca famnires poti^ rent',Romani legatos mifcrucnit fuis abftinercc: qbiis cu fuperbeeet rcfpoii fum:mifiis/ccialibusad rcsrepetedas Valerius confiil cognomine corufnus eosuicit cummagna difficultate: falTi quippe funr romani fc nuqcu penina dorchofte manusconfcruifrc:idcoait SjHiusdepulfo robore famnitu. Di/ gniiduxiirisiputaftisec dtgnu. Auis iigeisiromaismaioribiis ucftris: qope inyjloraribus ferebat. Sigeu c.pmonro riu troadis:underomani originem ha ber. Incola daiini:ego fycorisoriun/ dusabardcaiubi rcgnauirDaunus:No fum inqt alienus;q ope ncftra implo/ ro:fcduetus colonus ardcae.Igiturnc ab officiodifccdatis faucre nobis debetis. Stagna numici:Numiciis cft flu uius larii :in quo a:ncas fubmcrfusn unquam apparuit.Vnde troiani aborigincfque in numerum deorum relatum arbi/ trantesloiicm indigetem appellarunt. Afcaniusrcmplum facrauit patri .id Numicum :ntautor eft Dionyfius:cum tali tiruio.Diui patris rerreftris:qui Numici fluuii undas gubernat tIndigetes dii crantiquorum nomina nefaserat manifcftarc.Appeliariaurem:quia in deos egiffentudeo di/ cirLiuius:Situscftquemcunquecumdici ius: fafquecft. Stagna arcana:fubqi!ibus latuit Aeneas Ardea nimium foeiix:nimium abundanscolonis. Pubemiiuuentutcm in nouam coloniam. Penetralia: penates facra& ritus facrorum :qui erat apud ruculos. Laurentia numinaiquac colebantura larinis& laurcnribus. Vitra pyrcncni:quoniam fagunthus erat in Hifpania ultra pyrcncos montes. Cur utdccifa:Iocuscftab honcfto;&aithoncftiini cft: &dcccriioso romani ii nos tanquam.filiosac membra ueftra iuueritis. Membra ;nosqui fumus tanquam membra decifaa ueftrocorpore. Vefter fanguis; nosquifumusueftcrfanguis: Sifobolcs; cur debemus pati damna:qu* infcrrAnnibalnobiscolonisucftrisruptofoedcre:quocaurum cratpcr uos: ut nobislibertasfcruarctur. Luatfoedcra:patiaturdamna6(:beIIum:quod Annibal contra foedus mouet. Tandem:ideftcum peroraflent illi legati. Agitant confulraiconfulut fmedium dc hac remotiiamadaffedtiK&lenmlusccnfuirpofcendumeiTeAnnibalcm ad fupplicium rupei foede ris:&comburcndaselTcarccscarthaginis:iipoeni hocnegarenr. Tandemiiicir Fabii fcntcntia; q tanquam uates omnia prouidebat:at legati ad Annibalcm Sicarchagincnlcm fenatum mittere/ tnr.; Fatiganncxercent. Poen$:adfuppIicium&pocnam niprifcedcris. lutienem: Annibalc, N%aris;fcilicetdareAnnibalemad poenam obuiolatiini foedus. Spcculatonidefttanquam efpcculaprofpiciensprudentia fuaiidquodfururum erat: laus Fabiiaprudentiai Caura men/ te:Cautus dicitur isqui timet ea quae timenda funt;&ira femper agit ut locum poenircnritenoii relinquar. Ncclartusmongaudcnstemereprslium infremt prudentem decet. Paruis:rc par/ ua &dubias Claufoirecondiro in uagina:quoniam erat cuncfcitor. Siiper-.dc ratis. Pcnfandaj diligenter confiderandai&ponderada. Neducisfuronan ipfe Annibal citra patrum audtorita temmoucritbcIlum:an iufTu patrum» Exaftaiideftdiligcntcr perquifitam ucritatem. c
Afro;prudemi. VtfepcccdfatFaWumproufdoittfmftiturabcira riWuatis comparat niagt Itronauis.quimmramuenmmfignfscognofdti&ftatiihalligatueLiarboriipfiusnauis. Grari/ da:uus:Ion^experientia edodus. Chorum:uentum. Iandudum;ftatim;iinthea«uela. Lachry msKlagunthmoruni. Prscipirare fatum:quodamirapctu feftinarcad fecundum bellum puntatm:quod adhuclate^tifcd fato futurum erat. Ledtiqucfenanueledifuerunt Fabius &Publi coiatutAnnibalcniadirenr. Si furdussfdeft non obtemperans uerbisnoftris, Inatmispad:oru; quserantconcrafaederaudeftfiperre ' cati in foedere. PromaushscntuuaHsruoacbacabaltQ Finisprimilibri, p^^toicpr*meditansfabiusfutgcnfU,beIIa. Vtfxpeccclfagrandaaiuspuppcmagifter, : PtofpiaensfigtiisucnturumincatlMfachoruni Summoiandudumfubftringitlinteainalo. Sedlachtymxatque ira mixtusdoloripuUt Pis Ptxcipitarelatemfatum:le(fHquefenatu; Quidudoremadeanrtfipcrllct furdusmarinis PadorummertadSindead carthaginisarces;, Nccdiuum obUtisindiccmbcllamorcntur. Finisprimilibri
PctriMarfilnterprctatiomSccundumuoJumenSyllnitalicf» Erulcisprouc£hiuaciiKdefcribitnauigationetiiI<^atorumndAnniba!cm:LcgatiantceMm Fabius:PaphiluS:ai Valerius publicolajquosAnnibaJ audire noluitjfcd flrcpitu armoru.fif tubaru clangore nauimne appe!lerentadlicusphibuit:qui ut mandam eratndcarthagme iter uertentcsjbdlu demore indixeruntiinde canit naibiten in arma ucnifle; cccidiflcque maniuhc/ ronisnnde uarias pcenorum fentetias: audiris romanoji: legatisiclypeu deincf muneri datu Annibali aca llnicisgopu lis celebrat: deploratquc rade faguthi/ na cladem: Si incendiu:celcbrds Tagun thinos:g4)fidecum omnibusfortunis mori dignuduxcrut:&;Annibaliobp fidiajanimique feritarc:fortun;E muta Cioneicxitumque uit* uaticinaf,Pro ueila;,pcul uei^a. Vadisceruleisiaqs marinis. Dardana:romana nauis: oratoresuehebanf. Triftia iulTaiaffc rentia doloreSi triHiria Annibali :qni illuadpccnani rupti foederis rcpofcc/ bar. Primorerqueparru fabiiisitangic natalesF3bii',8iniaioruft-cm3:fanijTia quippe fabioiy ad Hercule originere/» ferebat (udi Fabiusfilius Hcrculisfuic ex Vindima filia Euddriiaqnofabii; ideohictir^nrhfa picsappcllaf abher cule tirymliiotdc hoc alibi latius? bcl/ loiquod roniani contra uchicntesgcrc batfabiopt familiaiid bcllil in fc lufce pit.Iraquccercentu Si fex ex hac lami/ lia cotra hoftes.pfcfti ad unu exCi iut; infidfiscircuucntf ad cremera fluuio/ lu:q parti diftataburbe. Primorespa tru;intcr Icmrores illius a:ut facile pri cipcs, Primores dictinf rantu numero muItirudinisiSi cbparatiuu ctine poli tiuo. Turbineunipcni bellico, vna dics-.Ouidi.Vnadicsfabiosadbcilum milcraromnis. Adbtilu mifTospcrdi-* dir una dies, Forsifortuna belli maior cctuiribusfabioikiqiri.ccc. Si fex erant contra torhoftes. Noniquatnonpar labori fabiorii. Patricio: gcncrofo Si Etuleis proue£huadis ia datdana puppis Tnftiamagnaimi pottabatiuflafcnatus. Pilorcfquc patrii fabius tirynthia proles ctccntumcmorabatauos: quos tutbinc mattis bftulit unadicsrcum fors nonsequa laboti atritio acmersmaculauit fanguinc ripas, uic comesxquato fodauitmuncrccutas ublicola:ingentis uolcfi fpaitanapropago, scultam referensinfigninomineplebem ufonios atauo ducebatconftilc fafees. T A P H P I A Hos ut depofitis portum contingereuclis A 1 D O O P Uatumannibaluconfultaqucferte fenatus. ammedio feram bello pofccntia pacem, uflorifquc fimulconceptas foedete poenas, cius armataspaffim pcrlitcora turmas ftentare iubet minitantia fignatccaifquc crfufosclypcos.cttela rubentiacarde. Hauddii£fisnuncclfclocuni,ftrcpcrcoIaclamat Tyrrhenaeclangore tuba:;gemituquc cadentum. Dumdetur relegant pontii neu fc addere claufis Fcftincntrnotumqufd cidccalcntibusarmis Quantumire liceaumotusucquid audeat cnfis. Sic ducisaffatu per inhofpita littora pulfi Conuerfo tyiiospcticrunt remigepatres. multi nomfmspntrfrii^prfcdiciinfillitq nati funtcxpatribiisconfcriptis. Aequaro muncrc:pay ri Icgationisofncio.MunusLitinqtiiirilconfiiltus tribus modisdicif:uno donu:undcmuncra di cufdjri:ratrciucaItcroonus;quodcu rcmittifuvicirioncmmilitixmunerirqueprarftat: inde ini munitasappcllat.tertio officiunr.undc munera niilirariaSimiinicipcsdicunf: quia munera ciui lia capiant. Ingentis uolcri:VoIerusaquoualc(iim'.itarisIirreris: indcValerii nabncnintorigt/ Jicmexregillisoppidorabinorutn cum magna clicntii manuRoma coniigrauir:6il pater fuit;utq d.i «olunt Valerii collega: brutiin confiilaruiquifin plebis fliidiofus fuerat publicola cognomfa tuscft:aquo hic Valerius originem habcbat.Appiusclaudins.RJittctaminuenit ;unjiialcfiisua Icrii diccrenf. Spartana prijpago:rabina:qm lparrani:idcfl laccdaenionii fugicresaiperitarem le gumlycurgi nauigaucruntinltaliamihabitaruntquecum fabinis. Is:publicoIa. ln<igni:claro infamiliaipoftcrifque cognomine. Aufonios fafccsxonfuIatunuqucmadoptusfuifillcValcri.' us:quiprimuspubIicolacognominatuscft» Atauo conrule:publicola illo ad quem hicorigineni referebat luam. Hos;fabiu8tpublicolam, Confulrardecrcrapatru, FocdcrciqmmoueMtbLi lumcontrafoedusiS^ficdcbebatdarcpoenas, Rccesip rececer. Pcrfufosimadcfadfoscsfo^ran guinc. Tubae tyrrhcna::abinuccore:qm tyTrhcnuspifcusiaurore Plynio tuba a:nca inucnit. Papi niusin thebaideiDummartcppinquo horret tyrrhenosheliconia picftra tumultus. Relegant: rerronauigcnrRomam. CIaufis:obrefrisragunrhinis. Qiiidaudeatcnfistquafidfcatannaris nihil cftfanclunnSfuioIanfetiam lcgari:qui iurcgenriiim tuti efle debent Liuius ait: Intcrim a Roma uenifTe legatos nunciatum eft: quibus obuiam ad mare miffiab Annibalc jqui dicerent: Ncctutoeosaditurosinter tortam effrenatarumgerium arma. Inhofpita;ubi non imienerunt hofpitiil. Affatu;uerbisAnnibalis. Conuerfo remigesmutata nauigarionc carthaginecorcdcrc.
Hicituc. PccnHSiAttnfbalitanaufmabednteucrbis^fequiituseinibuensadindigttationefuos. Fundcntcipandcnre ucla uentis tmedio mari. Carina.f.oftedit fiue alloquucus e; deefl enim uerbu:quod ille hon exprefficppter iraniiut fepeapud poetas legif* Noftru ferre caput: licrla Ann!bnlisadfuos:q,busromanosinodium inuidiaque trahite Caceumprouidcrcrufuturariii Secudis;fceiicitate.& flatu fortunsjqus temeraria e:&adtepus:&^fictanqimprudetestaxatro/ manos.PruderisinqtScneca.ppriuraecxaminareconfilia.SiprudeselTecupisinfutura^fpedtt intcnde;&qu£epoiTunccontingcrcani mo tuo: ^poncnil tibi fubitufit: fed Hicalcopemis fundcnrati uela cannam Nofttum fcriccaptuparat illapcrarquoia puppis Heuc*Gcmentestume£adaquecordafccundis, Armatumannibalempcenipetitimpiatellus. Ncdepofcc aderotdabiaircibicopianoftri; Antc expcvtaciimrpottifque focifque timebis. Qusnunc externos defcndisroma penates. Tarpeiositerum fcopulos pratruptaque faxa ScandadsHcetxtcclfammigrerisin arcem; Nullo iamcapdtfitampenfabmsauro. totum ante conf}Jicies;Sfprud«eani/ mustuus tribus teporibus difpcnfctur prafeiitia ordina:fumra prouidc: pra terita recordare.naq nihil depreeteri tocogftatperdct uitamtq nihil defu/ turo prameditafin oia incautus inci^ <iit.Annibal igifdum romanos impru detcsuocat csecitaremoftedit fuam: q uires illoru minime meciebaf:&fic tl dem uieStus poenitentia locu reliquit; quod impruderia! aferibif;cu tibi allu dicuitcTprofpcritasinqtScncca:Tunc reuelucT lubrico retinebis acfiftes:nec tibi dabis impcjTis liberos: fed circufpi ciesiquo eundu fit:ud quoufque:Non alriori tc rei iiiiponas;in qua tibi fhinri tremeduafcedecicadendulTt. Impia tellusjRoma. Poensc: adpeena rupti foederis. Antcexpccbtum:eftunadi dtfo;& ffgnificatantcquameexpcctcs. Viigi.in geor. Ethoftiancecxpeftatu pofitisftat fn agmine cafl-ris-ficctantc domanduidemponir.i.antcqdomcf aderoinqtcitiusgputabaso roma por tis tuis. Penates exrernos.i,ragunthu. Timcbisnbi inqtpaulopoftoRoma:^ nuc ufs defendere fagathiosiq fun tex tra Italiam. 'Tarpeios fcopulos:capiro liii 6iarcc:ut feciflis tepore fchonum. Pra:rupra:alta StacceiTu diffidlia:id cIl rupe ueftracapitolinajqua falutem defendiftismon pugna &uiribus: non potcritisinqtredfmereuosamcauro: &mtari capitolinaarce: ut feciflistem poregallo^. Nubibus:dffirarcacmul titudine teloriu laciebaiirinquit faxa in ^turres hoftilcs :ut legati romano/ rum naufganccs acerrimam urbis oppugnatfonem cernerent. ncenfi didisanimiiet furor additusarmis, onditurex templotelorumnubifausxtlici*. tdenfarcfonantfaxorum grandine turres, rdor agit:prouc(3:aqueat dumcerneremuros: nqucoculisprofuga: martcmexcrccrecaiins; pfe autem inccnfaspromiiTapiaculaturmas lagitat infignisnudato uulnere dudor. crepctcnsqueftusfuribundo perfonatorcr ofeimurofodi fabiufquc efxippe catenas ftentat:dominiqucuocat nos ira fenatus. itedetccepticulpandaucmouimusarma ufoniampontoproperereuocacc carinam; Nilmoroi-enuinda lacerandum tradite dextrae Namcureoidcdudusocigincbelli Totlibyspopulistotcircunfufusiberis Prouedainaufsprocul uedU a portu. Profuge:quam Annibalprofugaueratarmorum ftrepitu Sttubis. Marrem:pumami 84 urbisoppugnationem. Turmas:cxcrcitum.Turma habebat triginta duos equites. Manipulus autem uiginti pedites. Piacula :ultionemuulnerisillatiafagunthinis Annibal efflagitabat* niiiitibusutuulnusuldfcerenturfuum;quodfromiferant:&uulnusoftentabat: utmaioresexci/ taretaffcdus. Porcimurofocu:oratioAnnibalisadfuos:quareiindignitatemaffert.Romanos trahit in inuidiam;fuofqueadpugnamaccendit.6i;beniuolenriaracaptatafuismiliribus;quosuc uideatiir humanus fociosappellanfic Aeneas Viigilianusi&CsfarapudLucanum. Domini;ty ranniceimpcranris.namdominadproprfetjTannorumeft, Culpanda: digna reprshenfione; idefl Si tedet uosbellum mouifrereuocetisIcgatos:meqiieilIfsuin(fl:um dedite adpaenam:hoc di C€bar:at magis fuos moneret. Nam cur eoijirontce loquimnnon enim ita fentiebat: fed hoceo fpedhtiur oflendat indignum eiTc ducem tanti nominis:84 maiorum ftemmate clarumtradi lacc randuminiuR:eimperanribus:54oriundis agente molli. Belli eoi:quoniam Amilcaradbarcam belidcnfua referebar origtne.&AmiIcarbarcascognoiabafautorePoIy.undefa<5h'obardnad'beI loregeaflyricWididue:qfuntadorienre,eos.emonsoricnris:unde eous. Dedudus:natuscxge nereBelisperbarcaprogenitorenoftra.SJprincipcmgentfsbarcina:. Seruirium:feruimtc. Serui tiuminuencrutLaccdxmonii. Cifcufu{us:ftipatustatoexerdtu:6<;ram fortiabudabatinqtLi* 'multKuclinehominumpQenis:adcentumenim.l.hommamnnliamarmufuiire creditur.
Rheteiusiromamisoriundusaphrygibusuibiellrhctcupromontoriu, Propaget figna:dilatet imperiuSiaquilaspmoueatiidmuexitla» Fcrox:beIIico!iis;&: crudelis. Tremamus: nmcamus ctia nutus romanopitae fi eent dii,Numen inqt Varro dicilt cc imperiu amitu. Itaque nutu loui femp tribuit Hornenis;ut eius imperiu maxirau ee uideaf.Omina rriftiamerba Annibalisomi nantia infelicitatc;ut fuit.na oia hac &grauiora paffi funtcarchnginefesa romanis. Difcinctos i ter libycosidefcribithafpitcn regina cyrenaicraer^onis:qu.'EuenirinAuxilm Annibalis amazo/ ml rituifcd nialfsauibus,*qm occubuit Scruiaumptafarencscmrhcteiusimmo libydmcautoreStrabohabcbatpclras T.. .i-rj-r paruas ex corio confcdas.laculaparua Imperet atternumretpopulis fedifque propaget ^latatuefteseria latas diferdasddeo Signaferoxtnos Bilfa uirumnutufque tremamus Virg,cecinit in odbauo: Difeintos mul Eff.„du„tgante.tqucomfna mffiauamnt 1nftirpcmatneaduac flimulanc clamoribus iras, bis dicit CarthagincfesfraudulentiSt Difeinaosintet Ubycos^populofqucbtoguc. Marmaridsaudaxmbcllaoenotriafignis. uariismercaro^ftrmonibusadftudiu VencMthaftircprolcsraamanrishyarbar, fallcdiftud.oqaetaftrcbanf. Mar .t^1t'1rniancis:Iibycis.niarniarid$enimiunt Ammon«hicgcmtusphoramdosantramcdufa: populi libyes. InhcIIaoenotriaifagun Cinyphiumque maccnct inieiuo cfolecalcnds thma:& romanatqm fagunthini erant _.11. .r'r Ilucti foedere Cii romanis. Garamans Bamadaslateimpcriolccptniquercgcbat hyarbsiquiregnauitapudgaramantcs Ginoamusnafamonairerniimanearidabai-rc halbyttEfunrpopuliapd' nafamonios: Cinyphiumqucmaccnctini^uocfolecalcnds Battiadas lateimpcriofccptrifquercgcbat Cuipatriusnafainonaternumquearida barce halbytte funr populi apef nafamonios: ^.11 1raqbusnomebuiusrcginrededucifid-' Cuincmoraautololumatqucintidaclitcotafyms busimpcrabanhyarbasfiliusfuitloms Qualcs tlircidae rhodopen pangcaqucluftiant PatcbantmuUaqueleuis gerulushabena. Ammonis:cmusoracuIiierarapudga/ .•£j L 1•j1ramanth cs: ad que fuam origine refcy Atqucistundaracthalamosmtonidcnympha rebar hafbytc. Phorcinidosantra me Vndegenusptoauumquciouemregina h:tebat, duiiEiPhorcinus fiiitpaterMcdufaett! ErLT-1 rexmaurftanitEtSfficmauriraniaitcb tfuafaridicorcpctcbatnommaluco. ligitnindein decimo deferibes morte Hscignarauitiuacuoqueafruccacubili. Phorci ait;lacer ingens phorcusaban./ Vcnatuctfylulsprimosacfendcratanno. Noncalathismolitamanusiopcrataucfufo nabatorigo4.Mcdufa:fili$phorci:fi/ Dyaimam..ctfaltus:c™hcluna.mpcUcrcpla«a Cornipcdcm:acfl:rauifIcfcras:immitisamabat. cynipsfliniiusiundccvnipnii mace di/ Qualcs thrcia.rhodcpc„pa„gcaqaclaftxam das:cyrcnaicos:qin bartiiside quoalibi dicetur condidit cyrenen denominataa nomine matris, Iniquo folc:ardoribi!scoeli:regio quip/ pccyrcnaica caridaiclariiiiricyrenaici fuerunt: Ariftippiisqcyrcnaicaphilofophiri mftituit: cui fficraeiusfiliainfcolafucceiric.Annyccrisqcyrcnaicudogmacmcndauit.Erarhoftencsmathema ticus.Carneadcsoptimus acadcmfcus.Crouusapollonius; qmagiftcrfuit Diodori dyalcdtici, ParriasnafamoniNafamonespopuIi aphnca:,ppcfyrtcs;qui &mefammoncsdicti funtiquafi in nicdiisharenisfitiiapudquos ut dixi eraroraculu louisAmmonispatrishyarfcaiidcodicirpatri usnafamon. Barcatioppidu cyrenaicae regionis laborasaqiiarum inopiatalionomincproltemais dicebatur* NcmoraauroloIumiAutololfsfuntjtopuliaphric® uiciniectulis h.abctes optima pa fcua &ncmora:ipfique erat ucloces in curfu, Infidae fyrtisrppter uadabreuia:in quibus nauta: fa ciut naufragiu;deiyrtibusalibi dicetur. Gctulus Icuis:agilisadpugna,geruli populi funraphri ca::qui ibello habenisequorum non utcbanflfedcosfola uirgula regebant. Tritonidenympha: alludit ad hiftoria:quoniauraucoreft Diodorus: Aniazonesnon fdlum fuere in pontoadTher/ modontem fluuiu:fcd etiam in libyanhquadainfulapaliidis triton!dis:qaam hefpcra appellat: quaru reginam Myrhina nonnulla memoraru digna rccilTe fcribir.Ideo fingit poeta hafbjtcn na tafufirecxnympharrironidispaIudis,‘utimitarctHomeru;qrcripfirpcrhcfilca reginaamazonu UcnifrcadTi‘oia:& Viigiliu:q, camillaintroianosarmauir. Thalamos;nuptiaSi Suanofa:nata ies:&claruftema maio^. Lucofatidico;iquoiuppitcr.patuiscoIcbaf:S'dabatrerponfa. Ignara uiri:[iirgo imitata fprimisannisamazones. DitSynnaididtynnamulierqiradafuiticrctainfu/ la:utautoreStra,Brytomartisappcllata:q retia ucnationibusaptainucnir:qiioinueto nome cofe quutae:undecuDyana dea fit ucnationis: cuius illa ftudiofafuirdidbynnadfiDiclynnte: utinqt Stra.crcdlufufctcplul creta. Anhcliltdcfatigatus Platatcalcaribus. Immitisiferox&bellicofai Quales threiciaeihafbyteucnarionisftudiofamcoparat puellis threiciisiqinnuptxucnarionibus ciii
Vtquintaiquitpr*dixiuobisidgui5dfumruenetdeannibalc5titiIIcquinauigubernat:SJlon gacxpencracdocrusprxdicitnaurisfururatcmpeftarc.^ ChaurimW. Hauduanusinonmedax, Flamiajflarusueto^. Confeditfoliojtrahitannibalein inuidiaa ^ranide, foliii diaftnbunai regiua folidirate. foliuin balneis,p uafcacapif:quod adhuc retinet nome, cui us mcminit Mar/ tiaiisTraquiIIus&Sene.hisuerbis:SoIiudeideiIlatueftin quodiuiacuitiCalidafubfderuffufa paulandefecit.fecitiquitfetyranumi&hoCeinuadcrehabcnasrepiiqmimpabar. Funefta;qii* patriae aiamirareafferdt de his facris: &iurametoanmbalishabmus. Supc/ ri conucrff Icaput infidu 5ipfi dif mo Cati in foedere quoduiolauitl& ficipfi diiuexatanniraleiSJicIadcm qua me refobfpietate detrahere parat. Exter nasnrcesifenfuse.annibal nuncoppu gnat. Sagunrhuicondituabhcrcule rhirynthio: precor utob id ipfe folus det panas;K patria no luat illius tetne ritate. Luit hscipatiaf ob haec: quae nuc facit fuppliciu, Inq inq :conduy plicatio ad maioreaffedlum exprime/ dumapud Lfuiu aiciSagunthu nofter exercitus obfidcc:undcarcenf foedere moxcarthaginS obfidebut romanae le giocs.ducibusdiis hifdcperquosprio re bello rupra foedera futulcti. Laui musethneas :coraemorat calamitates acccprasinpriobellicotutabutilf fua/ dcatnon eepugnadumcu romanisiq ta faufto marte urebanf.Appiusclau/ dius prius romani noiscotra hyerone: &carthaginefes 1rubfidiuni mamerti nopt ut didtii cftclalTc traiecit ificilia: Khortes iiicir :fugauirquc, L.pofthu/ miusi&.Qy.smifiusobredereagrige/ tiiiquod poenoK munimerum erat :q eoconfugerat (luce annibalc. hannon duXifubfidid exaphrica uenit :cuius copiasterreftri presiio conlulesprofii/ garut:diripueruntquc caftra. annibal nexfhiexagrigcnto cla erupit, romani deftimra urbeprafidio diripuere.In/ de. Duilius claffcpunicaad Mylas fu/ perauiteui annibal praerac.qui enaui in ftapha defilies fuga euafit.l.naues capr* :Si duilius prius romac^ denauali uiertoria trfiiphu egit. Annibal et apud fardinia malc rcgefta afuis cruci affixus e. Incfe Attiliusrcgulus& Manlius confu.hannonem Hamilcarem duces poenorum nauali pugna fuperarunt:H frada hoftium XXX. naues.capts uero, Ixiiii. demum hannon pugnauit cum Ludatio ad ffiates jHccntum.xx, liauesamiferuntpccnf quarum.xxxxviit.fubmerfa:. Ludratius uiidricem clalfem ad Lil) beum duxit '.cumquoHeiuscoIlcM Catuloamilcarc{^nomentobarca:quieo bello imperator fuerat gatcrannibalis fcedus percumc :Hfic carthaginenfesceleri defperationc impolito etiam ftipfdio ardiniam ficiliamqueamjfcrunt. Ethneas: (Aculas, Animoro:quoniaminquituoluimuseirc animofi:Hpugnare cum gere rara faufti marris .Condu(rto laconxixantippo laccdamonio ;quf condudusapaenismprimobellopunico: uiuumccepit Atillium regulum confulem illuc exuo luntatefenatusprofe<^mcum.xl,nauibus&qufdecimniiIibuspeditum:&quing«ise(auiribui Produxtmusiperaliquodtempusquoniam tandem fucaibuerunt, Scvllea' antra:tollaeftfcb pulusinfreroficulouerfusitaliarafubquofutconcauafaxaquonauesuiuentorumajituquefrtfi impelluntur tlaceranturque. Refluo; quoniam illud fretum fluitHrefluit.charybdiseftuora/ go quxdanuHprofundum Inienfum ante Mcflanam urbe in freto riculo:quo inundationes freri detrahat nauigia per magnascircududionesuorticefqucpra:cipitata:qbusabforbrisac diflbliiris naufragiorum fragmenta euomunfad lictustaurominitanmutautoreft Straborcoritorta reitdra abima uoraginc tranrtra dicunffedilia nauid. Refpicc prho demens:ucrtit fermonem fuum ad annibalequem demencetHabonini cultu dei alienum appellat utcumtrahatin odiumab imjjic tate ac perfidia, Egates :calamitateaccepta ad ^ates. Mebra libya:qu2fluut pmare ficulu. • Quoruis:tanqfurens:fine ullo confilio, Nomina:famam:cu calamitate patris quod fpiii crt. Vtquiftelligcro fpcculanturfydera ccelo Venturam pelagi rabiem chaurique futura Pridicitmiferishauduanusflaminanauas; Confe(iit folio rcrumqueinuafit habenas. Ergo armis foedus fafque omneabrupit armis. 0ppida quaffanturlongeque in mcenia noflia. Aeneadumarreftcmcntcs.dificirtaquepaxeft. Exagitant manes iuuencm:hirisque paterns. Acmncftafacra;etconucrilfcedererupto, 1napjt infidumfupcri.maflillaqucuatcs Annuitillcnoui cecuscaligincregni Externasarcesquatitraut tirynthya re£la, Sicpropriakiathaecpcenanecmifceat urbis Fata fuis iqua hocinquam nunc teporemuros . Oppugnatcarthagotuos.*tequcobfidetarmis. L^musetneasanimofo fanguineualles Etuix condudo produximusarmahconx* Nosrarilxislacctfsfcyllearcpleuimusantra. Claifibusetrcfluofpedauimus equorcraptfe Concorta cfundo reuomente traftra charybdinj Rcfpiccfa:ohdemens.prohpcchisinancdcoruin Egariislibyajqucptocul fluitantiamembra. Quoruis?e£patri2eexitioubinominaqucris^
SubfidetalpesjoppofinBfmquitanibalialpcsfacccfnEja^appcninwsalpibits.rqu.inVjredcfto^ trafccndacalpcs, nonne fut ibi romaiguiufcinequcur.hoftjbufqucfornndoli (utctia mortui. ' Capos:efto^perueniasJiraIiafiipcratisalpibus. Vanc:mcdax:«nuIliusmomcn.VannsciIicq mentiffinealiqutilitatei&fingicfibiincfleijuodnonieiVj&uanuscacqiieKinis. niim fcmp icUv ditnegationeminonautinterrogaduepofiraaffirmarionc. Gentibusiftis'. romanis. Mortales animi.q.d.a!romano^futdiuim;6(:trafccndut uircsmortaliuj&ficabutili fuadceillisabftincn du:&lut oftcdaripoiTibilcecillosuin/ SubfidentaIpes,fubfidetmolenmaIi AIpibus cquatum attollenscaputappennmus. Sedcampostac iiancdarinumgcncitHasiftis. iM oirtalcsanimi^autfcrroflanimaqucfatifcuntJ Hautcibi netitia cernescumprole laborem. Pubcfdtcaftrismilcstgalcaquctctuncur Nondumfignatiflaualanuginemala:. ci, Fatffcdt:dcficiut tfi^opprimunf t quafi dicar non. Lausromano^afor titudfc, Haurtibincritiaxonnitatio eft.potufiTet.n.diciqucadmoduexpu gnac fagunthinos ita ccia roniaos cx piignabir.idco ait non erit ribireseu pube neriua.i.cu fagunrhinis iuueni basoriudis azacvncho ifula :ciif ufcia encritiis. deq Virgi.dt Ncrirosardua faxis.cft emeritus monsithaccjciiius Ncc requiescui notatexangucfquc merendo Stantpn'maincerfignafcnef.la:tuquc laccfllint. 1pfc ego tomanas perfofTo corpore turmas,- Tdaintorquentis correpta euulncre uidi. Vidi animos, mortcfque uiiu dccotifquc furore Sibelloabfifhs nec te uidroribus offers. Quantilhcucartliagodonattibifiinguinis hano Geftar ad haxrmamque ipatiens afpque coquebat Iamdudumimniites.itas.mcdiamqueloqucntis fi is conatuserat turbando abrumpere uocem. Concilio ncinquitlibys tyrioquefenatu Prohfuperiaufoniusmilcs fedet?armaquctatu. Hauddufumpta uito; naextera nolatcthofhs. meminit Home, his uerbis iQuique hirant frhaca&frondofuncriton .Pu bcfcitciflrisnnlcs :probatiocftcofuta tionis: laudatromanatn pubem mih> Cirisgloria; ftiidtoihmn teneris annis, hocideopoeta dicit rcfpicicns ad po/ ftcriora tempora ;quoniam in hoc fe.> eundo bello pumco roinani tot cladi bnsatrriti:& toties iiclici marte exhau fWprxrcxntosarmaucrut.Militiapro fcdo diccbaf ars romanopilqimpcriu &noniccompararut, pubcrrasincipir pollquartudccimd annu. Lanugicni appcflaus priospilos :quibus maxiIIx adolcfccnnifignanfiad fimilicudinc lanuginis pomop^ anteqpcrucniatad maturitate. Mcrcdotmilitado, mere rc.n.militarcdl: Luca.xrc nicrctpar ito.o^TraquillusI cxlarc: Meruit t'ub fcruilio iilmrico. Exangues icffuro languinc in pugna. L;icc{1iinr rhu;prouocat;6tappctufmorrcpro pa tria:&dccoroferuadoiurdecctuirosfortcs8imagnos:qad marte origine rcfcnitfua. Ipfccgoro manas :amplificatiocft:ut luosabd io deterreat.Vidi ego rquirmeisoculisrom.inosexipfoi« Ulli nere refixa telarorquereinhoftcs. Vidi animos:fortirudincm:& animi magnitudinem in mor te. Morces:forntudine&;roburanimi:q>inraorteoll-cnrant:adq«aerc<ftoaio,pperanrncperdat deco^, Dccorisfurorc: fnmmuardorc honelhtisiquxelffinisuirtutis&fornshoneflaris caulij fubit&agircaquxad ipfam fortitudinem pertinent. fieforrcsexco’diciinmr,‘quia inferentesdo/ loremtoTcrantiutfcrucnt decorum: S^iiulncra morique forti uiromolclfafuutricrrramcn quo/ niamftacxigitprxrcripruniuirmtisiomnibuCqucrcbushonclfatcmprcponir.dchisrcbushaDim dedixiincommcnrariisofficiorum. Si bello abfiftisiconclnlioclfiqiia fuadetab utili bello abfti ncndumocarrhagoinquirfiabfiftisbcDoiKrcprimis Annibalis tcmcritarcm:quaiuidtorioii'fli' mosromanos fcrtur.dono certe tibi multum fan^inisiqucm fparfiira es in preelio fi pugnabis. Offersiexponis te. Vidfonbus :romanis ;qui alias nos uiccrunt apud Liuium aliter cen (iiit in hxcuerba, ego autem ita ccnrcolcgaroscx templo Romam mictcndos:qui Icnatui latiffacianr. alios qui annibali niincicnt:,utcxercimma(agunthoabducat:iprumqncAnm balcmcxfoedcrc Tomanisdcdanr.tcrtiaslegationcsadrcsragunthinasccrncndasdeccrno. Gcftaradhxctfciliccc refponditakeriusfadtfonisuirtquibisuoluirintcrpcllarcuerba hannonisiqui tamen magno fi/ lentiofuit auditus: ut feribit Liiiius. Concilio nc inquit libyx :oratiogcfhiris ;Se ipfain genere deliberatiuocuiusfinis cftutile,qua confucanfcaqux hano cenfuerariqui in odiuadducit atque inuidianuquoniauidebafhoftibusfaucrcj&iparriamodiffcfuannruadetqueabutilf bellum efle gerendum ai romanis profalutcprixifcnruseft.fhac coiicioncatqucconfefrupumcofedethan fion qui eftpotius ronianusanimojquam cirthagincnfis, effenira inquit hoftisnoftcrjfoliim l‘u/ pcreltutarma induat aperte contra patriamjcuius laudi ac laluti omnibus fenrerinisaducrfatur. Aufonius:romanus. Armaquetantumthanno inquit: In omni re hoflis cft:niriq>nondum arma fumpfitcontra nos:quoa profcdl:ofacict:n ifi reprimetur :8i fic trahit illum iodium abim pietateergapatria;iKiinuidiamaffecT:arxtyrJnidis, Cxreraip extera fjucicxtcrisgcritrehofle.
NuncgcmiasalpcKfcptfrit ca qu* hwodiJrcrat:Kutifconfutatione. Gemfasjex ftomacho loq^ thrgcftar.i.alrifrimasac (i eent dupliatae. Freta l'icani«:fcylla& carvbdim :&cladesacceptas ia mari ficulo. Nec procul eft.q.d.adco laudibus roraanosuexirmt uideaftimere illos et mortuos: &manceoruiquod rurpiflimiieft-. Lsetho:forti morte:quia dixerat :Vidi aiosraortefque uik. Genteiromanosfcilicct. Morralemihi crede licet :qmturpe cfttimereacpraetcrdecojiiholres inquitquosfumimusmortaIcsfut:&curpceeostiiuerc;tanqimortalesdixerat hanno.numgeti. bus iftisniortalesanimiiKarguftapof ffbiliromanospofTeurcucuIintmor/ Jv| uncffeminasalpc&appennmumqueminatur. tales. Licetformfdine rurpi frigida is.-. F r •rii -i-. j corda tremantihoc per parediefim di ^unc hctarianiat ct fcyUcilittons undas, chimcin hannoncquipratcrdecopt Ncc procul eftgniamanes.umbrafqucpauefcat Daidanias.tantaaca.muhtptxcomak.to _ plicat ;Ut magis exprIatSi confutet. VulncribufqucuirumtoUitqueadfydcragcttm. M“«>1- miicrcdcUcctfonmdme tutp. Tomanosnoneeinuidtosjutilledixc^ Frigida corda tremac.Tnortalcfumimushoftcm yiicgoa.mgeminasataispofttctgacathcnis mobellopumcoRi^uIuscaptusaxan Succinfhaspalmasuulgotrahereturouante Catcerisintmcbrfsrpesetf.d.^gcnus cindhisdfgatashaaspoftteramanus, Regulushcaorcsuidi cumrobore pendens fpTalSImSS. nioie Hefperiamcmcefublitmsfpeaatetabalta geristexftomachodidthociromanos Nccuero terrent puerilia protinus ora ^ifefortes&he^reosiadabat. gubgaleactpteff*properatacaflldemalae. Cnrethefpena ab alta cruce: ad igno/ »,Y ir^-T- r niiniaromanogi dicit hoci&exftoraa 1ndole non adeo lcgmlumus.aipicc turmae, cho. Hrfperia;ica!iam.adeocruxaI Quotlibycccertantannosantcirclaborc. laeratjferuitpocraaffeccuiipfiusge/ r?" iinfrjn ftaris. Necuero rerrcnr:adiiludre^ ctnudisbdlanturequis.ipicalpice dudtor fpondctpubcfcicaftrismiles. Ora: Cumprimam tenero uocemproferretaborc. pueroBiquosdixiln lubgalcapubelcc jlui- a~ rc. ProrinusfubgaIea:Tbtianrcpu^ *ambellactlituosacflamisurcregcnKm bertatearmisobduda. Properataaf IurabatphrygiaiatqucMopatriaarmamoucbaE VItorcritcedkiamceff^aanmpropinqux. fcgnifumusinoftrieti^uerigeftaraic Proindcpolocrefcantalpes.altufquc corufeos Appcm.inusagatfcopJospetfaxa.^e£quc lem&figmifuturx uirturispraefefo Dicametenimutltimulcntatramucliamamece petccelacftquip.ndacitet.p.dct haaJe mtas non cadiruittus:auruicmm:cum non IJ cfperare masjlaudemque timere fecundam* habearcIedtionc:& in iplisnon uigeat ratio:tame in illis poteft ec probiras:8forsufrmseprobitasjfcd non cconrra:&cupucrofffdogau detapparetripfoidolcs.i.ugnufurur®uirturis;qu^ufurcqrit&officiisc6parat.ideo3ifgcftari dolenon adeo f^ni lumus. fegnisdicifpiger irebus agedis;atquc ignauus qopponifforn :&hoc probitgeftarcxeplis. Turms:puerop^.f.quie»eqm‘sfimuIacrapugnxexcrcct. hocdicitpoera rc fpides:adarnufcrasexerdrationesrnmanoiKadolcf{:eru;quaikmemferePlutar.imario:Cice.in offidis:&Hora.his uerbis Ludcrequinefciccapeftribusabftiecarmis.fiebanr.n.fcapomarrio:6< <dcocapeftriaarmadi(3a. Annireannos:patilaborcsfuprauires2ratfs, Nudis:fineephippio. Du£tor:annibaI. Limosxl&orcs tut^.e.n, littuus tuba icurua. Phrj gia: romanamoriunda a phmibus, Pama_arma;belfaquagefleratpfiainqmr6^puerofpirabatpatrefarrais:q&prude tia« robore pncftatiflTusfuic. Proidepolo::nuca^irapoffibili:urc5mtefdidta hanonis.fefus cfl:quiscrcfceretalpesufqueadcoeIu:KapcninustageretanTa:cricguiapiatiterp celii, Vtftiu Iecatrauelfanta^mente:hocdicojquitgelraruthacquacrpofribilialut;&uanaftiulentmenteh3 nonisatraliiiida:&pfidaatramescldi<teqpponif:&cadidusiseqnonhet liuorehanonismens atra uidebafqm Hannibali iuidebat:Sf ut eu incMerct hac uerba dicitgeftartliuor lersuitiu iquit Oui. Vel fania et hacqua fut uana &ipoffibilia afferat ftiulu meti rua:dica inqt ut tibi ftomai» chiifacia, Arra:pIenaliuorisqmmidesnafcerigloriaanibalis;quegetiIiodioffeaaris.InuidiaB foftoipfishhtibuspcfTimucftuenenui&folamiferiacaretmidia. Pudet derpare:exepIoofteaic ponibilitatdqmheiculesalpestrafcedcrai. Laudd^fcilicecalpesmummetaiialixtrarcederit.
Sed Iib}'iScbdcsidixeratiIIe;LauimLisa:thncas;iiofofaiigureuallcs;S;,ppter l^ocai-guirgcrcdti bellumt noacula priore bello accepta ddeat.fama quippe ae decus crcceris rebuspra;ponci'e 'debc/ musifi enatura uiucreuoluinus. /'^erar:acciimuIac:auger:uc{uisIcuriattciTorc. Forinidinis aeftusimaxiosunioresiquibus tanqrmu uritur d^angif/hanno iquicignaiiiorfceniiaconcineatlc domi;fidfiriatnospellcreroinaiiosc)'ranos;5dliccapracapcrfona ilia beniuolenriadiccs: nosibiiis contrahoftesiquibusnilpatriaeaiitigus. Sjngultatcm:timid:id5dpenc cgrcdicnccccoiporepro/ ^nannoabprcrmctum.& ficuicupcr.ifh; ignauuuquccnullo mododecet horni/ ncmicui inaxmin cdedecus audire fe elTc muliereignaiiioretcum forticiido 1'ichois, Quisjquibiis. Fixumidccrc tueft ;ut decet bpriosciucsjacp.itria: ftudiofos, DonnositjTanosromanos, ct inuito ioue. Ni fata repugnet :qiio niam olautpocrxuoluriaroregunfdif riibiiciunturctfprciuppitcr iindepla to in ulclo fibro de rcpii ,parcasqiia* di fata dicuiif; appellat filiasnccefllratis parcxiqiiitfuc filix nccciTiratisidii.ip pcllanffara ;di poflca dicit, Necenira tisfilix lachcfisprxconiu. Erni ma/ uors.i.iiifi penitus inars hrcraigrauic daiiansolo hanc urbe, colebat carrha gincnicsmartcproptcroftcncucapitis equini illic cfiblTi ;quod porrederarii losfore martigcnas;cucqiuis;ual Iit fe rox di bcllicoUini. Dtidumpaiilb an te, potius fquit uolo mori qindere pa ttiani mea fcriiircromai)is^& liber dc fcenda ad infcros.achcron cfliiuius in fcro^:ddinterprctaffine falutc. Nam qux proh fuperi fabius iiibcrirci indi gnitateauget repetens cn quxfabius iu bcbar.ociiis.f.arma exuite idd extera q fequmifiqiixad nil aliud ipedabant: niiiadcarthaginislmiitiitei&niritur ab utili luaderc illa ec Ipcmcdaicxcla maus ad (upcrosquosoracucminqra lia pariaiif :quoniacavthago nd mere rii r.ajapteiiltiscfl’ cxclamationeiqux conficit lignilicarioiic dolorisiJ^indi gnarionc.^ Delcdla nianus;elcdi niili Tcs, Taliaplcdti :piiniripcrraliaqua liaiubccfabius. Dudonsiannibalis. Mamisfoliitasiquas hannon ac fabius iiibcbanr ligari «trahi ad poena rupti fa’dcris. Hichanon iHannon ircru afrcucrauiriq» inrendcratmiid ccCeac apud Liuiuiam didtii c. Raptaiabla ta jbguthinisin pugna. Inftariaflciic rat. Aiuorcrinnitalc dari fpaniasro manis, Difcordiaidiflidcria imiicc.i. contrariasopioncs; &fenrcriasdc bel/ lo. Profatusicu palam dixiffcr.poftq Carthagine ucncrutinqtLiuiusciI da tiiscct Icnatus ;di Fabiusnihil ultra q unum ;quod mandatum erat peredn tafusenctcupflenisquidafupcrbcadmodurefpondiirctiiiquies.proindcomittcragunthiatque iberimcntioncfaccrciaiquoddiuparmritafusueftcraliqdopariat, turomausiinuextoga fado hicinquituobisBcJlu &paccportamus;utru placet fumirc 5Ilib haciiocenuhaud minusfcroci/ ter daret utru uellet fucclamatum cft j&cuni isfinu iterum effufo bellum dare dixiiTet aecipere fcoarefponderuri&qbusaccipcrctaishifdefegcfturos. Qitid(cdcat;pJaceafiIJis. PriorijWl/ iopunicoprrojquopceni fuccubucrat :Accipite inqtbcllu eo omine ac uelicitateq prius beliu ac cepiftis, Laxosamidtusirefolutulmu, Pms:romanas:rediitiomafabiuscucollcgabcIIinuttus, SedUbyJEclades ct primiincendia belli Aggcratatqucitcmniprolibcitatclaborcs Hannonferre uetac-ponaeformidinis xftus Parictibufquedomusiinbcllis foeminafcrucc. S£ngultateanimam.nosnoscotraibimus hofle Quis procul atyria dominos depellere byrfa. Vcl louc nonequofixum eftifirifara repugnant; Etiamdamnataccffic Carthagine mauors? 0ccumbam potiusmcctc patria inclyta dudum. Aeternumfamulamlibcrqucachcronta uidebo. Namqua:prohfupchfabiusiubctocius arma. Exuicc ct capta dcfccnditc abarce fagunthi. Tuin delcclamanusfcutojuminccndataccruos. Vranauqueratcs.ac totoabfiftitcponto Dii procul omeritacft fi nunquamtalia plcifli; Carfhagoprohibctcncphas,noftriqucfoluras Du£lorisferuatcmanus:dcindcrcfcdit; Fadaque oriTcndi patrum dcmorepotcfhs; Hic hannoreddi propere certamine rapta 1nflat.ct autorem uiolati foederisaddit. Tum ucro attoniti ceu temploirrumperet hoftis Exilucrcpaucs.latioquciducrtci:ccomcn. 0raucre dcum.atpofl;quamdifcordiafcntic Pcftoraxt infidasad martemuergere mentes: Non ulttapaticnsfabiusrcxiflcdolorcm: Concilium expofeit propere,patvibufqiicuocatis Dellum fc gcftarc finu pacemque profanis Quidfcdcatlcgcrciambiguisncu fallere diflis: 1mpctat.acfcuoneuti;um rcnuenccfcnatu: mclaufas acies gremioque effunderet arnft ceipite in fauftumlybix cucnctiquc priori arinquitbellum.ctlaxos effundit amiftus umpatriasrcpcdtfxjignandi nuntius arces.
Argue ei dumprafuga :dumhacapud arthaginem agcrenffagunthinijuf canit poctaiSd feri/ bir Limustafiqtulurecreatifutpropterannibalisprofedioncmoretanos oecarpetanostQ propter delechisacerbiratererinueratconquifitoresi&dedefc&ionccogitabattfcdcclcritatc anicalisprs? uentioppreflique fur. IntereaMaharbalhimilconisfiliusrcliaiisabanmbalcfagunthinaoppu/ gnationeu^cbati&aliqtulu muri dciccwat cu dux rcdiifict. Elifae^didonis :profugae cx pWni cia. Accmspopulisiaocarisiarniaoreranisd^carpetanistquidefcduriabanmWlcuidcbantno lentes mittere militesadexercitiipu/ ^’Atquecadumptofugarrcgnisagitanturclifse. . AccitisucloxpopuUsquisigrakbabat Ambiguofuomarte fidcspraidaquc gi-auatus. Admurospoenusraiocauemt arma Ecceautcmcl-ypcumfeuo fulgore micantem Occanigentes du£loii dona ferebant QallaicxtcUurisopus.galcamquecorufds, nicum. Quisiguibus, Latabartnuta bat&dubia erat. A^ra:debilis:&in cSftansjquonia uolebat deficere. Ec/ ceaute ;deferibit arma muneri raiffa annibali acallaicis populis qui hicant adoceanuhifpanum: denoiatiacalla cehcrculis filiotquop^ r^odicif cal/ lacia :ubi nunc habef celeberria *des apoftol iiacobi. hoc ideo fi' nxit poeta? quoniaapudillosmulcueftauri ;quo ornabanf &thoraces&lorics.& illic fur tagus:& durius:& ItEthatfluuit ha/ benresanri ramcra.nalufitaniae latus ad auftru cingit ragus: ab occafuuero acfepcenrrione oceanusiab aurora car pcnnnitucroncs.Vaccei&callcci niic acciprus luficanosprocallmstqui quo niam monresquondahfrabanc pugna ciffinucrattSi expugnatu difficillimi. Vnde brutus prxtor cd uiciffet iufita nostquoniamaxfmc laborauerat in ex pugnandiscalleciscallaiciisnon Iufita nus cognominari uoluitt&Turdetani qui illic fiitquondaprxfepibusaureis ac doliisurcbanf.audtor cftStra. Mar rialisiCallaicumandasiiquidadocea nu.pceni faiftirauere.&cI,)peos&ima gincs,ex 2re:fecluquein cantis tulere, certe ciptiseisautore Pii. tale clypeu afdrubalis iuenit Marriusfeipionuin hifpania ulftor ;ifquc clypeus fupra fores Capitolinae aedis ufqueadinccn diu primufuittpriusaerei fuerut :cly/ peosifacrouci publico priuari dicare prius iftituir. Appiusclaudiusqui con fui cu feruilio fuit? pofuit enim iatdc bellon^ maiores iuos :placui tque icx ccifo fpeclari.'& titulos maioje legi fcu tisiqualibusapud troiam pugnamm cft.continebanturimacinesiiindc&nomen habuere clypttv rum. Ssuotportendentimalumhoftibus. DudorijanniMli. Corrufcistuibrantibus&aureis. Coniifummitates. conuseft fummitasgaleitSd poniturprogalca;&conus cftbaca cupreiTimn/ deconifera dicitur. Niuex pennae :alba ftrutii cameli habentispennasqua currentem adiuuar. EraemiaexhisinquicPliniusoua propteramflj,itudinem proquibufdam habita uafistconoigue ellicos&galeasadornantcspenns. LoricafniloricaiiraitVarrodidtacftgjelorisdecorionudo pedtoral ia fiebant? poftea fuccidcruntgalli eferrofubid uoeabulum ex Anulisjferrcam tunicam de qua Sylius loquitur:nam contexta erat ex anulisaurcis nodofis. h*c inquit lorica erat tegmen penetraljilenullitslo, Perfufaiinaurata, Opibusragiiauroiqiioriiam ragiish-ibet aurcasnarO nas, Luftrariafpicitcalaturam clypciunquoerarcarthaginisorigo. Condebar prim* ?fequif annales romanc^Kcarthaginenum;quiCarthaginem adidonc condita dicunt de xoro&carchc donedidtu cft:quosEufcbius&Appiamiscarchaginecondidiflefcribunr. Arces? byrfam. lu/ uenrusiqusextyronaiiigarat. Molibusimagnisfaxis&xdiftciis, lufi»: quoniam /idcsd^iufti/ .tia folcn teffe in fenibus. adde etiam q. hic erat facerdos. Omcn?repcrri capiriscquini ;quod/Ci .milirarisprarfianriaporcendebat, napriiiseffoderanrbubulucaputquod porredebat ubertarefp li:S<;poteratfienificareferuimce?cumidaiaIiugofubiici3rur. Hasfrerfperics?formaS(3i?iniagfes fupradiffiasrcljpco caelaras.eratct2eneas?cui'usfabuioiahifto.uurgati'/r.ae.Si'Vii^i.aeneacarina/ gmetrafmictitadlibidinc.repora gppenoconucniur.‘feduarim'oacccdaus?q,illudjdedecusillo rufixuqro.lcgibusparef.nolebat?immodefpiotodesmalisauibusdccertafc. Screatexhilarata. ubnixam criflis.uibiantaii ucrcicccom Ibcntcsniuei' tremulo nutamine pennx. nfcmunumiacmultis fatalem milibus haflam. rxtcrca textam nodis auroque ttilicen oricam.cr nulli tegmen penetrabile telo, xc XKccduri chalybis.pcrfc£la metallo tqueopibuspafufa tagi per fmgulaIxtis uftratouansoailis.gaudctqucin origineregnil,. ondebatprima? dido Carthaginis arces, nftabatqucopcrifubduflaclartc iuuentus. Molibus hi claudunt portus.his tcifla domofqu* Partirisiuftebitiaucncrandarfcncifl’*. 0ftentantcaputeffoflatcllurcrcpctaim BcUatoriscquiatqucomcn clamore falutant. Has inter fpedes orbatum clafTc fuifque Acncam pulfiimpelago dextraque prxcantcin Ccmercetat.frontchuncauidxrcginafa'ena 1nfcelixhaciamuulmfpedabatamicQ.
Clamoradauttsslauscftfculpturain qua ufdcbanturuenatoresclamaf&cancs perdere lafrafiis ficVir.feuitquecanuIatratusjauras. Alauenancum: turbeuenatopi. ClaflisiquoniamdffceiTtc xneasinmradidone, TyrmfurunsididomomurauteapudVir.mandauitpoftensbeHia gcredii cumromanis&poeramprmcipiodixinmadarancporibusarma. Dardanus:aeneas. Magnisfatis; ;ppcerromahocdicircondiraa neponbusaenexqusc orbi fere iperauitoi ipfezencasiiralianauiga/ uit ducccibusfarisad niaiora regi imtia. Parce aaa:hacc ell tertia cslarura in qua erat annibal iuras beliu romanis.amjIcarfuiciperator in Hmcccfpeluncamfurtmaqucfcedcraamantum. primo bellopimicoadeoftrcnuusutal Q,t •r•1jtermarsdiccret ,Ardorineftoculis: allaicartcccrcmanusatclamor adauras; oimnia nmilcar iarmafnrens in?crins quonia amilcar larmafurens ingentis Latratufquecanumfubitoquccxtcratammbo fpmtusfuit&audadx.undcpolybius 0ccutoakucnJtumcorporafyluk Nccproculcncadumuacuoiamlucoreclams: umbramamilcarisuc feipione allocu^ Equo„nc9uiquamfcuoca„tcf..cbatclifa. 1pfapyramfupcringctemftansfautiadido. non&laruum:quarta cselamrainqua MandabattyriisulmciabcUafuturis: Ardentemque rogum media fpc(£hbatab unda, uencusqusefubxanrippomcrebnt. Lc Dardanustetmagnispandebaccarbafafatis. Parte alia fupplex ternisannibal aris Arcanumftygialibaccumuatccmorcm. Etprimo bellacncadumiurabac ab aruo: Aticniorficulisexultatamilcariaruis. Spirantem aedascertamina anhela mouerc; Ardor ineoculisttoruumgueminatur imago. Nccnoetlcuumclypeilatusafpcrafignis; deis amyclis:amyclx urbsJaconiiZ ubi fgnauic leda matercaftoris& pollucis, Triftc decusiquonia romais id fuerat moleftifTimumtfed decus regulo ;qut fide feruaretforti aio ad fuppliciure/ dire uoluitncc poena dcprecarus5 qua effera gensiferebat. Pendec.f. icruce Cucuidebafpcnderetquoniaillacsela/ tura erat imago panar. Letior at circa: alia fculptura in qerantmapalia getu/ lorumjaarmentaquaepalTimuagaba/ tur&paftorcscagi tela anes domus: qs ImpIcbatfpartanacohors:hanc ducit ouantem. plauftrisdrcuucdlabanr: &: lapidescx L' cddsucniensuidiorxanthippusamyclis Iuxtacrfftcdecuspcndctfubimagine poenx, qbusignecxcudcbanr&fiftulapaftora listSt fic exprefit uitam numidarutqui per agrospajTim uagabanftquos mafi/ Rc^WtEdri<bcm,gn,cx™pkftgumho. Lctioratcirca facies agitata fciaium: Agmitiauenatu ctcclatamapalia fulgent. autoreftrabonc. Facics:afpc£lus.nail licnoncratbella&trifte decus reguli, ^itata:commota uenacionibus.nagc Necprocuiuftacutcmnigrifororhoi-ridamauri. tuHacnumidaiiladiouenarioniuenc/ Affuctas patrio mulcet fcrmonclcenas. ItlibcrcampispaftorcuifincfincuUo banf:Iege ftraboned numidisJi.ultio, Mapalia:faluftiusi iugurtha de numi dis fic fcri,& qa fepcrwantesagros alia Inuetitum faltus penetrat pccustomnia penum deideloapctiucracfemetipfosnuidas A. • -I .1‘rappellauerecstCRdadhucadificianui/ rmcntiuigilcmpatno de more fcquuntur. da^qu^illi mapalia uocat oblonga in cuvuis lateribus tedla qfi nauiu carinat. Cclatajfculpta, Nccpcultalia fculptura iqfingltfuifl^ Maurufi.uulcaniq dedit nomemauris. Sed mauri fuerut medi qiaphrica uenerilt una cupfis:& armeniis ^medog^nome libes corrupere barbara lingua tnaurosp naedisappellares. Vfbcute.i. nigra pp foIisardorc.Maurus 8i gerulia ut uoliicfabulae filiifuerutuulcaniamauro mauri diftifuuagcruliagetuliqcrat mixti numidis.Ly/ bia ut fcri.Hero.didta camuliere qda idigena.hocfingit fyllius hifioriahetgetulos: di libes in ini/ tio hitafle aphrica afpos icultos qbuscibus erat ferina aro;atque humipabulu ucluti pecudibus,hi ncquemoribus:nequelegeauti'piocuiufd regebafuagipalatesquonox cogebat fedes nebat, deferi/ bit igifpoeta origine &pn'dpia aphrogj.ulta cure io didrquon lagetuli nonpcul fiitab ardoriba ni' griutacthyopcsppfolisardoreutinqtfaluftius,PIy,ait,ln rigitaniapuindaegesquondapreripua maurqgiudenom^juidje. Horrida i'cultaalludiradgetuIosi'cultos&afpos;&qacalorfoliseftca colorisnigriiofiduegetulafuilTefiliauuIcaiqedcusignis. Priofermonetamniaurifolcbatcicu rireleones:& etnaidaepriusbofumleonemanu tradtarutinqtPli.aufus&offederenilfuefadluha noecIarilTimispoenogdtradif.danatufqueilloargumeroquonianihilnopfuafurusuir raartifids fgcniiuidcba€.&malecredHibertaseicuiitacuceiriircEetferitas. It liber ca'pis:dfcribitmtanunu .Pcenuuigil^tcuftodepunicd&magfmpecoris.quiuigiladoarmcritacuftoditideftpaftorcs
Gera:teIapa(l:oritiageruponir|» qaociinquctelo. <^dotticurbscrefa:utdf(3:5c.undcaduehe banf optimi canesiideohunccanecydoiieappellauir. Tc<5um:quoniamapaIiacircufcrcbantfua, In filicis ucnis:raos.n.paftorume]gneni ex lapide excudere,cuiusrei pj^rodcscylicisfiliusluentor fuit &ignem alTeruare in ferula docuit^mcrheiii.. Eminet excelibialia fculptuva iqua erat faguii/ thusobfelTaabannibalc, Orbeirotuiiditareclypciquodideodicir.quoniaibcrusacantabnsortu habens fluit pamplu ampo^fpa tiu,ppe pyTcncosniontesa,qbus ut aucor cfl ftrabo pari femp «er/ uallodifl'an'tcrcuiusdeflexiones<5<: p/ renci extremitates tarraco lita cft i' quo Gefaque,*latntorque cydon; teSumque fodquc Inmasuen.s.tfiftuk™taumends, ,. a.lllcdc^donisi&tantol^tushonore Eminetexcelfoconfurgenscolkfa^nthos. , QuamdrcmimenfipopuKcodcnftquedgat. qusmsuldicare fagunthu dabismihi AgminacertantumipulfanitquetrcmetibushafllS Exacm^dypeiftagnateibcmsm Exacm^dypeiftagnateibcmsm oa uminopiaiaborabant&iofamcconfi/ Cumadsclaudensingentemnexibusoibem. Anmbabbmpto Mnrgrefcfadetcripa. , lUKuuiniiius. jigiiuidyiabxwiiiiiijdiiix _*-iii i tubas,i,fubfidiu roraano^ quos iplora ”cnomm populos romana iti bella uocabati ; ftis:famesquxillosconficiebatquonia jsj euquantumaufoniofudabitisarmaa-uorc deficietchumtdo.ciboquccalormalc/ ^in- •i-i •j . fdt&interioraconfumit. Eft:confu/ ^uas belli uindcxpcnasmihicuriapendes; : mitocailtemfcemSabifica. Nimiu Iamqucfracfccbatualladsmoenibushoflis., , durariaiqusniultareliltcbatitantafa ^l•j- i. jrr mc.nad&ci^tchumoreqoritexeibo ^arpebatquedicsurbcm;dumfigna manufque, poruquc ingcfto calor naturalis crefeie Expedantfelli fociasrtandcm cquoreuano; • Aucrtuntccdosi(mteaqueU«o«t«to. defidentehumof iipfofamelicocalor EtpropiusfuptcmauidchcCcdjccaifemidullis Id^diatqueiopestxnituscoquitmnmapcffc lualefccntccorpustabefceretpaularim Eftmrdmletitomiferisduraniiacabo Vifccxaetcxuritfiemeasfangumcucnas „ tunqmacalorutnutnafoia cxsnfumir PcrlongumcelataramesTiamluniinatetro. tandeconfMtoiadicalihumidomor^ Excfisfuzcicgenismmltmdafola; teinduciudcoaitucnasluille liccatas ®®,.--^ tCUmUUUiUtVJdlLUtlldi iUlllC -jm -^ fanguinc. Exefisgems:cordptis.§aisc Xecracutcctucnisnjaleiundra tremenobus pfla,' ppnaefunrpelliculxqbusooaiiiregu gxtantconfumpcisuifii deformianeruis; turundePly.defomnopifduloquens ^, ait.Dormirenon cxiftinia'r non oculo/ Humentis rores nodhs terramque madentem: ruargumerqqanohcntgenasi&alibi SokmenfccctcmalL-caflbqucIabore; ifectanonhentgenas necireguntocu/ crrn- rf* ir losi&palpebra in genis hoiniDtriquei EliccofmftrapreneruntroborefuccpSf ,, fed nucgenaiaccipiunf fede pudoris Nil temcratepigecrakdi leiumauentiis IflfoidsadigiitueCifcfoIutaqucnudos _ nasneraduto. Lurida.Iiuida&dcior Lingucntesdypeos armorum tegminamadunt. Prf^I-h*ccdof;.&usm7„«usdm falictibaiqm pulfuscltend motus&re Illacnrymar;rtada:neguincafibusurDis. milfioincordeiatqueartcrianaturalis ... noarbitranus:&cupatifcorpusillemotusdifcrcpat&faguisnialefalir,e,nj)uirusfubfultio uenx, Humcrisroresidfcribitdbosfaguchinc^juigetciopiai&ncceinrafe, CalTolabofiquoniaexficcof roboccnon poterat emrimere fuccostn non pigebat eosoia uiolare; ledia qppe c(^ehat illosifolitis uefcicibisgppcmadebantt^minaclypeo^qdcdherculesuidiirctlachrymatus^doiuitquefuopi uic5qbusferreopenopoteratpplunon5nouercacuifeopponercn6audebat.ioaitneggureifabii lis&rcfcrtDiodo.li.y.iuppf.&lunoihascoditioesdefcederuntureuryfteusr^naretriedherclilcs coelo donarefpadis.xii.Iaboribaquoseuryfteus IpaiTet&tuc luppfmadauitherculiutnegdun^ moliretcotralcretaluno.excuius fnfawibalhiecariuamouebar. FradseiqlTatx&affe&xredia.'
Sic-igitunhcrcalescunonpofretaHterfcrreopcmadiutrfidciii-Sngunrhmopimimcn» Arcanis dcalxcaiquomamfidcscin rcbusfecreus;&cumfitquoddidtun.i ectiamniiuDiiscll rcftisi&idro Numa Pompilius ifticuitut: fides colerc('alacerdocibus manu ufqucaddigiros uclata uolcnsolK-dc rc uir coniultiffimus fidem non i^crcteftibusi&iccircodicitpoccafidcgnudcf.ircanisu.lodsiecrc tioribiis. TaraciquisillacfTctcoguabunda. Pacatoruplchcrculcsq ea honorauir&pacara reddi-- dit captansbeniuolentia. Honoreueniscidignseorhonorcinu maiores aloqnodebcmusniff iuc/ trava ucnia honora.f.honof digna hci* Naque metus magniquctenentpiarceptaparetis* culescratpacaror uciiirEauc,pprerhoc rj°j- Ili foluiaucquiaillihocpcculiarcjuittpc Ncfeuattendateontra accreta noLieic^. euryfteituc.n.nil facicbarnifiuciaipc Sicigicurceptaocculransadliminafanilar. trataab coaquoad domada nionflra C°j. -r fj. niictebaf, Anrcioucmgcneracaiora/ ontendichdciifccrctaquepcaoratcntar. tiohcrculisadfidem:qullibiconciliat Arcamsdcaleta polo tum fqrtc remoto: laudans ipfaabantiqeareicuiobidma CeHcolummagmsuol.cbatco„fcncu«., Quamtamealloauiturueniarpacatorhonorc: tum ;q rcinora vcmouctur luifina 8e lic An~gc™dc™sdmSqucho!numque Qua fine nontellus pacem noequora norunt: ra: tacita conucnttoi adfutorimmnul Iuffiri*coribr™quempao«namc fc xitiumnctuaidirumfpcaarelaguntlu quitdeum timc.&ama.amabisaurdm Ettotpcndetemprotcdcacernere penas. uinhocillum imitaberis ur uclisonv ,,,nibus.pdcJTc.acnullinoccredc lidccsi Vrbcmlcntapotestaoriturtibiuulgusrctuna. religione fciasagi ubicunque dcucrita XcmatresuincetcfametemcCh uirorum ria(3:atur. na& (iiurciurandodeus i _.--.uocaturianoninuoiantuclrisc rame Ota uocat:primaquefonat tc uoce minores. non tranfies ucritatc nc iufti tia: craii fc Fercoeloauxiliumxtfcffisdafurgercrebus: aslcgcm. Ance ioucm:a:tare.i,aurea Hr11-®nantcfacunio:uibquofidcS'Silu-' {Kclatusalcmenaicontracuitaliamrgo. ftitiauigebant. luftitireconfotsiocra. Ccrnocquideinecproniliiloemihi fcederarupi namubi cft fides illic cfl-iuftitia lotiibi Sjr1- -A.! 1iutriria ibifidcsimmofundaracnruiu/ catque dies aufis olim tam mftibusultor. ^,3, ert ipih fides .dc his rebus di> iin Dcatque aics aulis olim tam mitibusultor. ^,3, ert iplh fides .dc his rebus di> iin Scdmcpollutaspropcratcmlinqiicre tertas. comimencaiiolisoffidoit-.. Tacicuni scdibushistcaifquciouisfucccdcrcadegit: ^ Fccunduinfraudcsliominumgcnusiimpialiqui ip[hqua:ciarunicuiquc quod iiuim c. tquantum terrent; cantum mctucntiarcgna. iZ.viriuui nc[ua::ii;uTarioc(tper inter rogationem, Tuecuibidfcarrc. Pen/ dentcmipatientcmpro tC;idcrtfidelcr lianda tot poenas, Lcnraiqucenonmo iiorisad affedum cum uidcasfagumhi nos qui fame conficiuntur ad tc numen clamare fmmi .Tibi; ut tereruct 6i colat .Mino/ rcsiinfantcsot pueri. Fer celo: petitio cft;a!conclul'io. Da:ronccde utres ragunrhina: iam affcdx atque demerfa: reftituantur in integrum Sd emergant ,Cerno equidem lucrbi fidei ad hereu)cmqua:fcclera moitaliiim detefi-ans dicit fe egre ferre carum fagunthi :fcd (aris impediri cum cupiat fauorcjfcd poenas tandem inquit dabit annibal oli perlidiam :qua: in illo fu irplui/ qiiampmiica, vStatifixuscR-Stconilitutus, Aiiirtram chihbusiaudaciaannibalis quieaflerrno/ bisrriftiriam &: dolorcmtet illi tandem. Vldtoriquoniam uinccturdcm.um.d^cxtorusuenenopc,' nbir. Sed iiiepoIIuras:iamdiu inquit fcelera mortalium ercrdsadaftrafugarunMiigcntinquudt cenfentur tyranni auan6tquiobrceluspra:niia&: quidc maxima cap.rant&uiuicur cx rapto liiore fcrarum:6dumncdcais,omnehoncftumrt’161umra rftin luxumi&pudormagnacaligredcdiidlus iaccr. uiolciitiacolitur&cnrisporcnriaproradoneeft.luflitia&uirtiisauiriisopprimuntur.ncmo iiacatfcclcrcj&confciiacqucnefarii inuice rcruarpaccm& lic pene ilarvram deflexit ppcfafcdli/ dcidecogifcruauic. PolIutas:macu!atas, Adegitifpulitmc, Foecundilihabudas fraudibus. Et muterrent tacumctuetiarcgnptrenfuscreliqtyninosrpiosiqratunmcrqtunmcCnaobcrudcIira Kin'iubditosconiurationeipctu.atqueaiio^i'fidiascimcnt:isquianiu)ristimcturncccfl'ccftutdJ ipfenmicosrimcatutaccidittyranis.Neceffecftinquitcyrusapndxcnophontcmutquia multisti/ metur is multos libi faciat inimicosiqui ucroomnibus finiul iiifcftus cis omnibuscocordiam iniicic adfuumcxitium.eadcmeftfniaCiceronisinofficiisquemmctuunt oderunt inquit enniusquem quifque odit periifle expetit .unde dicebat fcncca .Qiianto meliusbeneficiis imperium cuftodi/ tur quam armis j&alibi dicit: potentia quae multoi;qh)malo cxcrcctur diu ftare non potefl;.
Furiasimariniam cupiditatem facra fatiicmtatioam inquit Ply.poflet totum aup^ euita abdica rifacra ftimesurcellebcrrimiautorcsdijferut.Profcifrumconuiciisaboprmnsqbuiquead pernicie uitireptuni. Nccuiliaprasmiaifcdmagnaeopiqfraudecommiiifler. Luxuifuperfluitate. 02 decus:omneuirrurem:&honcftatisdccusuerfum efleinuitiu& intemperantis (ordes. Mulrano ftctmriorumcaligine&obfcuritare.pudornilahude nifi timoriufter^rchefionisj&pudoreopd mumradolefcentefignum.&malisconatibiisobftat. CcfliXpbrisudefrauitus&fceleribusuiwJe ufrtus. haec omnia maU fyllius tepori «----i •—r——gtfumsaunmecuiliaprsmiafraudum. Etfupcrhsctiai horrificosacmoreferanim. Viucnris rapto pofHilosIuxuquefolutum. Omnedeais.*multaquc oppre(rum no^Kpudore Vis colitur.turifquc locumfibi ucndicat cnfis. Etprobrisceffit uiroisicn afpicegentes. Ncmoinfonsipacem feruant commetda culpjc. Sedfccutatuafundatautmoeniadextra. busuideratfuisiqbusno ueri pricipes; fed tj^ranniidi immaniflinisbcllusrc rumporiebanf :&iam uirtusdepreiTa lacetatnullaquc honeftatis ratio habe batursVnde dicit luuc .cum iam femi-' animum laceraret flauius orbemtVlti mus&caluoferuiretroma Neroni. Commertiaculps:ideftmaIfuiri fibi/ que fuicem confeii fpace uiuut.boni ac conculcanfi&neuita qdem dignicen/ fenf.tale tamecommerciu adtepus eft cumnon nitafhonefto.cdmerriudidf ignum te feruent memorando fineuigorem; cditana: fefli tranfmirtant corporapeno: uod folum nuncfatafinuneferianque futuri, xtendamIceti decus.-atquc in fecula mittam pfaqueludatas ad manesprofequarumbras, ndefeucra ioui decurrens ethete uirgo. udantem fatis petitinflammarafa^mthum. nuadit mentesietpedora notapererrat. mmitaEqucanimisnumcn;tum fufameduUisr mplicat;atque fui flagrantem infpirat amorem; rmauolunt teiantque sgrosad prslianifus nfpcratusadeftuigorinteriufquc recurfat; ulcis honosdiusict faaumprouirgine laetum, ttacitus fedisper ouanciapedorafenfusi! el Iceto giauiorapatiifeuafque fetatum. ttencare dapcs:ctmcnfisadderecrimen. edprohibetculpapollutamextendere lucem aftafidesiparibufque famemcopcfccrcmcbris. uamfunulinuif*gentis profpcxitinarce; orte ferens fefclybic^fatumiacaftris. irgineminacpitatmifcentem bella furorem tqueitaturbatagradum cietociusacram. cpriecommutatiomerciuSCaccipif p locicratc.lndecomraertia culps.i.ilu qhabent focietateobfcelus& culpam. Scdfecura tuaipollicefidfidesnercu liqtfnuncitamo fagunthinogi turbie poteratpreftari. Dignu uigorem te:id eftfortirudinem&ai robur dignuillis tate ducut origine. Finememoran/ otiaudabili morte ppterfidc. Pae' noiannibalinerandeinqt fe hoftide/ dant. Sericsiecontinuatarcruni con/ greffio &poniirpro neceflitare fatali. Lschi decus :ppagabo inquit gloria eorum in morte. In feculamr femper dcfideidecoraque morte fagunthint^ diarur. Admanest inferos. Seuera jouiiquonia cogitet ipfum iouem ad fi dem remandam .Ludace fatis:repu gnantSdifpofirionf fatorum &morti. Pedoranotatquoniam fagilrhini ab ineunteatatecoluerant fide exinftitu tomaioni.&ideopedora eorum fedes erantfidci. Numeifua potentia. Fla franreiardentcex maxlo amore fui. grosnifusidbilesconatusquonia erat fanieconfed'i&pp debilitate uix pote ratififtere piaris. Honosdius fidei.i. iapfidemorrcappctebat. Sacrumlae/ thililaudabilismors&etcc^tabantea patiqusmorreefle^ramora. Prouir ginemdeferuida. Tadtusfefusiqus/ datacirauolutas&fhfa. Addefcrim£ .i.uefd humaniscarnibusqd'en'omio fcrinui&adferitatehocpnnetutuuItArifto.adde€tg.ipfaeferenonferuiutmfii(liuerfagcnera. VndcdicitPly.leonuferitasiterfcno dimicat.ferperiu morfusno peticfemeces.necmarisqdcbe Iusnifiidiuerfa_gencraferufuc:atherculehomi'plurraexhoi'$futmaIa:&:fenecadidtfcrib«dcle metiaad Nerone.Tutacc!terferas fimiliradincmoru.fidesinqtfyJIius noluirut macularet uita tadetefhbiliferitateauscplufquiriu. Extedere:pduccrc.potius.n.moneducqtalcfenraread/ miticre.cu nemopoflitcef^Iixalienacalamitatetatari no debet eeuitaiutillam maximis fcclen/ buspducamus.monenduomioed. Paribusmebris:huanis. Quafimuhlunouidesfidem talia agentcapudfagunthum irata cft.euocauitqucabmferfstifiphoneicuimandauiturfagunthinosad ipedita afuo curfu ad csld imirafpoeta Vir. Cietseuocat comouec, Atraifiirma caligieobdu^,
Agitanrcm!uc»inreunibras. Vcrbcfesflagello. Hosinguittucrbalimonisad Tifiphonciic^is &herebifiliaquahortafutmurosfagunthmosmanuimpelJar:e(;ft'crnaripfosuirosi3unc^ptcrfi;' dei aducnmmferoces, Ferocejanmiofumfupraiurcs. lunoiuber;fuinorsnraieftarexunomouct rifiphoncm, Propinqua cffcdusiacccleraidquodpotesefficere: tua uoIunrare:fermtpoetaaffc fl’uiIunonis:qu*j)perabatadfagunthinorupernKiem cerbcruseftcomis triceps cuftos inferna: ia/ iius;& fignificarcanequi uoratomnia minutcincifa&nomincccrbcriterraintclligirur.cerbcrum abinfcrisherculesabdum; ccuiusfpu mphonem imos agitantem uerbere manes. ''' tpalmas tendens hos inquitnodisalumna; osmurosimpelle manupopulumque ferocem, extrisftemetuisiuno iubetnpfapropinqua ffedus ftudiumque tuum:quo comprimit ora etberus acmixtoqusfpumanc fcllc ucnena. tquicquid fcelcmm penarumquicquid et ii x edorefcecudocoquitur tibicongerepreceps; nrutulostocamquecrebo demitte fagunthum. acmercede fides conftetdclapfaperautas; icuoccinftimulans dextra dea concita feuam; H'cumenida inculfit murisitrcmuicqucrcpcnte Monscircum et gtauior fonuit pcrlitcora fludus. Sibilatinfurgcnscapitietturgenciacircum: MultuscoUamicatfqualcndpedorcferpens. Morsgradituruaftopandcnscauagutturaridu Pcdoracifcundantpladus;mcrorquc dolorquc. Atqucomncsadfutpcena:;formaquemfaud.* Pcrfonatinfomnislachrymofxianitoraula:. , Protinus afllmulat faciem mutabile monftium . Tyburnx greflumque fimul fonituquc loqueris. Hxc bellouacuosctfeui turbine martis; Lugebac thalamos murrofpoliata marito, Claragcnusclarumquetrahensafanguinc nome Cuiuultusinduta parcstdificdaquc crinem: Eumenis inmcdiosirrumpitcurbidacctus. Etmoedaslacerata genas;quis terminus inquit, Stat fideiproauifque dacustuidiipfa cruentum: Ipfamcumuidilaccratouulnercnoftras. Terrentemmurrumnodcsjct dira fonantem. Eripete coniunx miferandx cafibus urbis: Etfugc:fi terras ademit uidoria peni* Admanestybumameostccddcrcpcnates: Occidimusmtulntcnctomniapunicuscnfis. ^enshorret:nccadhucoculisabfiltit imago.’ mafabulxnatum dicuraconirumideo aicora quxfpuraant.i.fpumandocniit tuntuenena mixtofellc tua capitaher. Congere:effunde mqtin faguthinos bmrstuas uircsiS: trahe illosad inferos urhancmercede habeant ex aduentu fidei. In rumlostfaguthmosoriudos arutulis. Dea concitajcommota lunO adiraimpulittiriphonemanuad mu/ rosrurulos, Seuaheumenida;crude/ lem furiam: quoniam heumenides di/ cunffurixalicdfcotinphone&megcra. Serpens: quoniafurixhabctcapillos ferpentinos prifei philofophares: &le> fum latores publica» urilitatis grana fa ulas inueneruf. &monflra quxda fin xeread terrorcmiquoniamutinqt ftra I» mulieribus diconfufe multitudini philofophix rationes reddi no pofTut: •necad religione fcirate: acfidem facile adducf&iclco numinum rimoreopus cft.idautcnonfitfine figmeris fabula/ rumi&miraculorumvlccircofulmecgi da tridentefaces, rhyrfoscapillos ferpe tinos cerben' latratus ;&arma deorum uniuerfa prifeoK theologia prxferebat Meroreegritudo flebilis: dolor egriru docrucians, Niultust plurimus. Scf/ Icrijfqmofo.naafquamis fqlidu dici/ tur .Morsiludtus: planftusinicror.do/ lortatqueocspcenxfunr coniitcsfuria rum. Inhiat :aperirosutabforbcatfa guthinoscito caiuros, Atri: lugubres, lanitor:ccrbcrusqhabct tria capita. Infomnismuigii. Lachrymofxufer nxquonia inicnil aliud eft nifi dolor: nifiludtusi&maximicruciatus. Prori nlis alTimulat: tifiphonc mutauit fe in fomia:tiburnx uxorismurri: &fagun/ thinismortepfuafit. Mutabilc:qd'fa cilefufcipituariasformas. Claru no/ me:quonia tiburna uidebaftraxifTc no mena tirbutofilioaphiaraiuaris phoe bei qttburtuscd duobusfribuscorace: ac catillo utalianauigauit tiburqueeo didiraphiarausfuiruna stareate bcllii troianu. Hcuraenisjtffiphone. Quis terminusinqtmerba tiiiphocsfubptb/ na tiburnxad faguthinos. fefusc;quo ufque tot mala patiemurj>fide feruan da:& rim tradito nobisa maioribus no ftrisinuncurgcnrefatoctpeditmori. Vidi ipfa :affeflum mouetattefta/ tionCrei tlffx, LaceratouuInerCjhoC etiam mouctaffeflum .Duraipro diirxideft horrende clamantem. Eripe re coniunxtuerba murri ad tiburnam per nodturnam quietem .Peni :annf balis, ,Admeosmanes:ad meam-umbramapud inferes degentem. Rurali: nos fegunthini- Penaces:domus. I4eshorrer.adhucinqciiburna^ m^meatimecdCilliusimagouidefmihiadec. dii-
Snaufr.VndcDeianfraapud Sophoclem in tragoedia ficloqairariprocus fae amnisniihi fuerat dousquitribusmeformisaparreperiiKmanifeftusinceffitcaurusJndedraco&aliquado mole ualidabouisprafeferens frontem dehacfronteintelligitSylliusiquamonftruofam: &toruam PU eriacarnanesrimcreuidcbanf.&ficeftIausfculptur2:quittaIesaffe{ausexpriniebatiAchcIous'enu uiusdiuidensaarnanesabaecolist&cmitt^inmajreadechimadasinfulas, Fulgetethe;cthemoM cfttheiralisadmareageuinquohercuIesacceptatunicamiflaaDeianirafurorecorreptusLycam Intecqu» fulgetfacratisignibuscrhc Igentemqueanimamrapiunt ad fideraflamma:. Poftquaoculosuariaimpleuituuturisimago: Mira dehinccetnitfurgentismoleprofundi Inie£him terris fubitum marenuUaquedrea L:itora:etmfufoftagnantis«quorecampos. Namquaca:ruleisncrcus euoluiturantris: Atqueimofretacontorquecncptuniafundo Prxruptumexundatpclagus.c«:ofquc relaxans. Qccani fontis torrentiusingruitundis. Tum uadaccufaaiopenituspcrmotacridenti Luiiantut terris tumcfailum imponere pontum Mox remeatgurgcsttradoqucrclabiturarfhi. Acratiserepto campisdefertaprofundo. Efluritianflrisexpcdant ^uora nauts? Cymothoesea regna uaga::pelagiquclabores Lunamouct.kinaimmifTis per carrula bigis. Fatquercfcrtqucfrctu. fcgtquctcdprocathcris. HaxproperefpecJata duci, namulta fatigant. CurarumprimacxcrcetrubduccrcbcUo Gonfortemthalami.paruuqucfububerenatu. Virgincisiuuencimtajdisprimoquehymensco. Imbucrateoniunx-meorique tenebatamore? Atpuerobfcflagencramsinora fagunthi Biflenosluna: nondumcompleuetatorbes. fcitaugewr. Torrenribusirapidis. Tumuada:ipfa mariajfiueaqua:. PontunuaquamaiTurg? temt&ffiftuantcm. ,Moxtpofteadecrefcirmarc.iihisdiafmarisebulliao.jcftuaria locatad quar illa ebullitio rranfoirrit. Ereptoprofundo:aqua;quoniam rdabituralhis.Strabo ficaitiNon par uuranautisdifctipicnimportantiuue defcranmnfiuc rcferanrur.In hisueroaccciribus:fiuerecefr fibus etiam detrimenta funt.pari enim rationcc»ndranf;ceIeritcrqucmouenf.crebronanquenar uigia in ficca tellure deftitu ta funtjhocideni aedditAlexandro magno:cuad oceanum indicu na» uigalTer, .Traftrisaaccntesinfedilibusnauiumt&odofiexpedtatcsacceffumaqux. 'Cymothoes: hsceflaltera ratio;8tuera,‘cymothoecftnymphamaris:quamponfn>roipfomari.Namq’tnagra: celatinedid.turunda. Va^tymorhoes.marisuagijquodnunccrelcftthuncdecrefdr. Labores: ffihis;& rcdprocariona, Redproca tethisripfum mareredprocumtNain fluiri&rcfluit.Terhis eft uxor Occani.& ponitur pro ipfo oceaho. Haec propere fpedlara duci :Cuni Anriibal has: quae diiffa funt apud GadesjuidiiTctafeuxorcm dimirtereteoeitauit ImiIccn;&filiuro:quinon cura complebat annum ;generatus in bello fagunrhinoihic inrans.Afpar uocabatur. Sub ube» re ladenrenj» Imbuerat:idcftipialmilcc primo matrimonio confundta fuerat Annibalitquam ihget>tiainorcprofequcbatur.ideoait:Viigineisrsdi'sjnat*daprsfcrebaturinnuptiis. Imbueret dare primum faporcmj Horatius:Quo fcmeleftimbuta recenrderuabitodoreTeftadJu,6i:M3t tialisilmbuepfabeias clufinis pultibusollas. PrinQohymensotmatrjmoniorhymenams eftdc< Bsnuptiarums&poninirpcoiplxsnuptiij. ljiora;regionefagunthina. Biirenosorbes,xil,mefff. qui attuleratin mare deiedt.&illic Pi/ laexcrudhrccombufrit. Sacrarisigni busiquibusHcrculesconfccraruseft: & ad coelu abiit. Varia imagotuarii labo resherculeitquosAnnibalfpccTrabat. Mira dehinc ccrnittdcfcribitajftuocca ni:qui quotidie fin&affcrrhuiusicre/' mcnrii&rcciprocarionis duasrationes quarum altera fijbulofa 6; altera uera: quonialuahabetpotelfatem fuperois numores.& eft casftusoceani;&cu illa crefciricreicurhumorcsi&ccontra.PIy niusdcpoteftatelunxiicaitsquxucra coniedtura exiftit: haud fruftra Ipiritu fidus iun£e exiftimari. &hoc eequod i rerrasfaturetiacccdefquecorpa ipleatl abrccdcsinaniat.fdeocuicremero dus aiigeri conchil ia: &maxie fpirira fenri rc gbus fanguisnonfic.fed ctia C^ine hoiumculuminedusaugcri dtminm: frondesquoque&pabulafctirc.’ Iri oia ffdeperrateui.Auicena fecudaqrri tra ftatufecddocapitu.u.dcdiebus creti/ cishiccf exopronequorudam medico/ rujfiuephilofophofe: uirtuslua: ma xima herui fup ois hiiores.Vndc uult; qaoesaIterationes;qua:fiutinhijidis: utputa digeftiodbo^.&fimilia^ueni antadiumCToipiiusIus.CcrebraCTho minu crefccfiadecrefcere. &aquaoce aniadlaa:incrcnieraaugcri.& minui, adhisoccaifitfing;uli5 dicbus'jSt fex ho/ rismarcacccdit:&fexrecedir.& hoce fempiutldifuipater.ui tanielua: talia agunf.Dcmotuoceai Ii^ePIy.&Stni. Naqcaerul ejs:h$c eca huiusincreme ti fabulofa.Nereusinqt: Deusmarisre laxatfonresqbusmareaugef. Prxru/ pru: tumiduiotalTurges, Ingruinae/
QQOs:u)WrliKpuc|^, Vtftetitiplacuitannibalfjfxxuquefuit ;Scccrrierc: dimittcrcabexercicu »ixore&filiunatumobfidionefaguthma.hebat.n.annibalincaftrisuxor6. Spcsocarthagisaltce; uerbaannibalisa(lfiliuprecarisutilIcrebusgcftisauuAmilcarefuperet:8ifc patre. NccleuionS minorromao9fterrormepfe, Ampliorpatriodecore.i.apliorelaudeafreqrisqego adeptus fim, Condastcompes. Noiatgloria&fama rcbusa te geftis, Auiltamilaretq alter mars putatus cft. AegratIoris;uniida&cofternataaIo.ficAnulcardiX€ratAnnibali;Horrearortusiapubcs tyrrhena tuos, Lachrymadostallamroscalami tate romatepubi. Ni pr*faga meosjni decipior iqt:&pale mes prarfagi tniea^ fagire eacute fetirctex quo fagearii; qa multa fc!rcuolut,& fajaces dicunif ca/ iies.igit'quiantef^itqoblata res e: di/ citur pr$ragirc.i.mtura ate fentirc. PrECordiatponic,p iplo corde; in quo uidefconfiltereipruraperc: ude uccor des dicunC fhiki 8i cordati fapientes. Meosfenfustopionetqua deftlio conec piparentishamilcaris. Oratafpedlum toruutquale hebat meus pf. Torua; ferocittoruitasdidfacaferocia tauro^ guafitauriaccrbitasihicinfansauure/ ferebat ore. Grauem:rcrribile. Elc/ mcntajprincipia; quonia mereferre ui detur ira &truci uagitu. Siqsincide/ rit a(ftus,i,fi no potero italia inuadere dialius deusabrupethosmeos conatus Mcmetoiixor feruarc hucpuc^:6^cu f 'Otcritfari;faciurctadaras elifeas bel uromanum utegofeci, Tatos aftus: qubsparo contra romaos. Lcctotmor te mea. Primordia re.pricipiabelh‘;g» romaisinferre paro, lUboratenitcre. Noftra cuna.p mea ueftigfa; qiu ram belliain pueritia. ElifcasiabdifaDi/ donc.i.iurctur ego feci adaras dicatas mdibuselifx. Cineri pn'o*,maibusaui &pris. Calcato foe. fci uat decori uiri Ipii bclIicofi;6ipfidi. Calcatotlpreto: ficuiolato, Vindicenparct mihi fepui chrilin Capitolio. Tuuerotati; uerrit fcrmoneaduxorciquahorrafutabar/ mis dilcedatpptcr futuros labores: 6d difficiilrateiriner|s. Fide; ,ppterfidc coniugale qceferis. Suppofta; creita ufqueadcalu. Labor alci.herculisjq alpestrafcedit; mirate iunonenouerca pp rei difficultate. Sudatusimaxio fu dorepadhisintrafcedSdisalpibus, A/ criorla.quoniaplusnegocu erati alpi' busiuniistqin excrcim&pugna cu ho ftibus. QuodfipmilTujcapracbemuo lehaabuxbf:cuaiat;fifortuamihiad uerfabirarin italiamproperantii&nio riarhuftiuseft ut tu remacasiSJtua jctas iuftiorell;cuiparcaducantfiIatarda:idcftuttuaaetasadfcnfumperucniat.taliaiofuiteriaGrac/ chus erga Corneliam. LtEuatcontrariameiscotpcis. Vltrame;utfuperuiuasmihi. Impropere: tarde ducantfilaiidefiextendantaeratempoflmortemmearn. Accontraihicrepedrpoetaorigine Ca(hilonisoppi^':quoderatimilcesnata!crolumCaftulourbshi{pani;epn'auxorisAnmbalis;qd etiaLiuiusceuaf.Fingitpoetapropter ipfum nomenquendam Caftaliumueniirecxphocidc inq ek Parnafus:&fons Calralius phoebo facer ;di condidiiTe Calhilonem urbemidehominalTeque a nominemarristalludens ad ipfamfontemiqui&Caftaliadiatur.VndePapiniusCanalixfiauos amor eft tibi mergere crines. ttVirgiliusjCaftaliammolli diuertitur orbira cliuo.&N^Iichum quendam natum ex Satyro Bacchi comite;& nympha Myrice illic regnalTe; aquo Itniicc habe bat originem. Cycrhei caftalii:phocenfis:quomam Cyrrha ellin phocidead radicespamafi. Q_uosut feponiftcricctfeccrnerc ab armis. Affamrttiftortfpcsocarthagittisalt* Natemecsneadumlcuiot mccusrampliororo S&patrio decore.ee fadis tibi nomina condas. Q^uifupcresbcUatorauumtiaquccrga timoris Romatuosnumetaclachrymadosmfilxis anos. Nipi:*fagamcosluduntpfa:cordiafenfus.1 i.ngensfauctenisareTciclaboitoraparcntis Agnofeo toruaqueoculos fubfronteminaces. Vagitumqucgraucmiatquciramm elemeta meam Siquis£o£tedeumtantosindderita<flus: Vtnoftroabrumpatloeto primordiarerum Hocpignusbelliconiunxfcruarc labora. Cumque datumfaritduc pet cunabula noflra^ Xangat elifeas palmispuerilibusatas. Etcineri iuret patrio laurenriabella. 1ndc ubi florenouopubcfcct firmiorattas Emicet mmartcm.etcalcatofcedercuid:or 1ncapicolinammulummihiuindicetarcc. Tuuerotantifoelix;quam gloriaparcus ExpeSatucneranda fide difccdc periclis Incerrimartisidurofquerelinquelabbrcs. NosciaufxniuibusmpesfuppoftaqueccElo Saxa mancnt.nosateide mirate noucrca Sudatuslaborictbellislaboracrioralpcs. Q_ uodfi promiffum ucrtac fortunafauorem: LjEuaqucfitcoeptisitelongaflarcfencfta Acuumqucextcnditfcudimttuaiuftorxtas V\cca.mc\mpropereducant:cuitilafororcs. Sic iilc.at contracyrclieifanguisimikae. * Caflaliircuimaterno de nomine dida
NatisphaebeistcaEluIonenfibusoriudisexphocidcphoebofaCfaiguonilillicrrat delphicupra/ culuLiuiusaitt Caftulourbshifpaniaiualidaacnobilisi&adcoconiundtafodefatc pcenismtuyor indeannibalieet. Repetebatihaniilccfcilicetcxfacraraftirpcnarcfercbatfuos natalcsajftcmma ad Miliai natum ejcbacoho&nymphaieoteporequobacchusdomuithifpanos, >^rabat:ueYabac bello. Thvrfolhaftabacchicaobuolutapapinisi&inftira. VndcPapiniusdcfciibcsEuncu Bacchi facerdorci&ciusinfigniadicitjPallenceshtedcrsinyfeaguefertacoronantCandidapapmeofubne fiiturinftira piJo, Armata menade: ''Cafhilophcebeisferuatcognominanatis Mcnadcs:Thi3des:M)'malIones dicun tur mulieres bacchantes :et baiTaridcs. Calpen: hifpania: calpe monsiut di / dtueftadfrcmgadiranum, Lafciuo; quoniafatjTilafcfui funr. Indigenis; nilpanis:indigen2diciinfindegeniti. Immine geitorisiquonia faryri cornu tirunu&Mcchumcomitanf, Hinc;a milico. Vitiato noic:quia aMilico Hi milccdicebaf.tamcn hoc fingit poeta Meneoblitetuamerba hfmilccsaci annibaldaquocaptat uiciiTim beniuo IcntiaifenAiseinonuismecomite tui i/ tinerisAnnibal an ignoras ;g> mea filii que communis falus extua pendetsfer/- uat decora poeta coniugisfidetacpudi caordo e;ne meabnuiscomite icaeptis oannibal.f.oblite atua falutenfam pe def. FcEdcra:iugalia.f.Siqtexptuses meifidaiutdebcasmccomitf abnuere fefuse: nouifti ne mehadeusita pigri: &exigui erga te amoris: utnucmedefe Tere debeastqa noli tecu ppeti laborest autgrauenqfi di.hadteus fui tecu ubi/ quc:&ero fi placctioifquc labores uol u ptati afcriba;ita caftusamorj&ronubii foedusexpofdt. Primittetoruquoni/ amhabuiteauimnelnibal, Haudul lusla.i,nulladifncultas me fupabatte uniceamate. Sin fblotfcius 5:fed fi fb luppterhocmerelinquidqa fd fccmi/ na:excuiusgreniiomrpeeuiro bellico foruigereadmartislabores:remanebo libcs:& uolutatiparcbotute. eroigifut deusannuatcoeptis ruis: &iter arma clangores tuba^ meor efto mei&nat/, Qi,iippc;qm inqrno tiu tfco roniaos ; qtu te qruis i' apta diferinna :nec (aria risaliquoeuetu pfpje fornla. &nulla gloria equsBTibifit fatis.&purasnvodc ccf horembellicofufpacemori, Igno bile Ice.ignauaniorte. Quiunuscon. fc ti.i.non ti^aliquc congrediereteca finguiari ccrtanife: fcd ui mulrfrudis. Bcllc^ge.q csalter mars:(3i:illu in ar mis fpiras. .Teucr!s:roniais:feruar de/ coru uxoris cientis uiroquepp eximia bcllicEcuirtucisgloriauniceamabat, Ianqucadcocg,anibaI ux6r:CEtcrique comites cgf/n cxteplahercuIisiSiurbe' gaditanapuencratad litus: uceportu ' ro!ucret:cucannibaI himilcen lachrjv mantehisuerbis alloquutuse. Litor;' Atqueexracratarepetcbatftirpcparences, Temporequobacchu^populos domitabat beros; Concuriens thyrfo.-atque armata raenadccalpca Lafeiuogenitus facyto nymphaquemyrice '' Milicusindigcnislatcregnaratin oris. Comigeram attoEensgenitorisimagine fronte Hinc pacriam:clarumquc geniis referebat imilce Barbaricapaulumuitiato nomineling^ Q_ ustuncficlachrymisfenfimmananribusinfit. Mencoblitetuanoftrampcndcrcfalutan. AbnuisinoceptiscomitcmiCcfoedranota P. rimirixquctorifgdidosficfcandeatccum Deficiammoitisconiunxtua?credciiigGri:. Foemineo.caftuhaudfuperat labor uSus amrire, Smfoloafpicinuirfexu.fixumquerelinqiu. Cedo equidem.ncc fatamoror, deus annuat oro> Ifcelixrinuminibusiuotifquefecundis Atqucadcsintcrflagrantiaquearmarclidl* Coniugisetnatieuramferuarcmcmcnto. uippenecauTomostantumnectelamecigi^ uantumtcmetuoruisipfosaccrinenfes., Obi^afqucca{X]ftclis.ncctcallafccundo . Euentufariatuirtus.ribiglorrifoli Finecarer.crcdifqueuirisignobileIceaim B' elligcrisinpaccmoritrcmorimfdicatartus. Nccquenquamhoftefcoquifctibiconferatunus Sedtubcllorumgcm’tormifcrcre.ncfarque . Aucrteietfcruacaputinuiolabileteucris. Ianque adeo egreilillctcrant in litore primo. Etpromota ratispendentibusatborenauris . Aptabatfenfimpulfantccarbafaucnto. Cumlcnircmetusproperans;igratnqueIfiiirc Attonitismentemcuris.^ficannibalorfus, Ominibusparce ct lachrymis fidilTima coniunx.. todirachf, Promota;dcdud’aiaq.-PldecibusMptadbusatdia:&ueIai.afborenauis. SeiimpuV latc:paulatii'flateuela. Omrbuspar.nolifqtlachrymistuisifGdidtateomjariuxor.omejppriceft iuerbis.Vndic Ci.ui.d diui. Neque folu deojiuoces pythagord obfemaud^tifcd er hpjum, quo. catomra:qua maioresnfuqaualcfcereblt:icdtcooibgs'ftuS5gediS5bbonu;fauftufclix;fortyatii quec«pr2fabaf;rcbufquedmis;qu£publicefier«utfeucr«ligttis'rpabaf’;quodflcmcerprewtur
Seneca dicens tQ^dtfeftsmehtiofaa^ijklftte^ruttiintenJenmtfaacteli^uisjhocaerbum Ron ut pleriqueex’iftimantafauorctrahi<‘:feaimperaf'fiIenriuucritcpcragipoliitfac^:nuIlauocc mala obftrepccc.idcoAnnibal precafujrorcutominibuspcat:ingens:Fixuscdicsniorris.Inpacc&ibcI/' Jomonmuncuucncrirdics:qui>edetaprimo;fupradiyit:Nafcetiqueadditafata. Extremiidic: Herodorusdicitlib.priojSortcfatodeftinacadeoquoquecffugereinipoflibile e.EtScnc.fcribcsde confoJationcadMaraadicinMonillinafceri determinatai&in hancJ^^data.EcMccrodorusdi xit forori fu£E lugenti filiu: mortale ett Etpace et bellaoinihs fht terminus sui. Extrcmumqucdicmprimustulicille perora Nomen in sternum paucis mensigneadonac uospat er stheriis cclcflum deftinacoris. Anromana iugatctfamulascarthaginisarccs Peipcdar?ftimulat manesmoftifque perubras Increpitasgemtor.ftantars:atquehorrida facra Ame oculostbrcuitafquc uctat mutabilis hors Prolatatcdiem:fcdcamnc?ufnouerituna Mctantum carchago, et qui fimnefeiat omnis Gens hominumIcetiquc metudecora alta reliqua uantumetenim didant amorce filcntia uits? Ncc tamcnincautos laudum exhorrefee furores: Etnobiseft]udsonos.gaudetquefcnc^la Gloriacumlongotituliscelcbraturinsuo. Tcquoquemagna manentfufccptiprsmia bcUi: Dent modofefuperi,tybristibifaHict omnis. 1liacsquenurus:etdiuesdardanus;mii. olummprtaliufibnum. Mcsigncaicoc ardesoi uirtutc.i.fola uirtuseft illa qusfamam commn&hoicnrcum diisagetcsuufadt.&'cVirgiIius:paua quossequusamauit iuppiter: aut ardes ciicvitad sthera uirtus:5(! affert pfia: fcruicuce:at magis iffa moucrcc ordo: ignea mens paucis doiiac nomc:fciliccc eordirep orqi ideft cclcbrariircr mor.' tales.SicEnni. Cur uolito uiuusdodta poca in'^;Perfeda uirtus cilla qho cc.' fetiin&ciTuirtufeoprimueftmori.Ra tiorcdta&conrumatainquitSenc.Foc' licitate hofs implet: Hsc ratio uocatur uirtusicadequchoneftue.&alibi dicit magna cc fcelicitatcffcelicitatemori , C^os:paucos iuppiter deputauiteoe loiquoniam uirtus cft illa qusfacitnos deo fimilcs quoad fieri poteft.Vnde di cit Sene.In ter bonos uirosidi deu amici tia econcilia nre uirtutc,Ec alibi: Gene ro( jai oi njagnifici eiuuare: &udeffc i qui dacbene/icia deumimitant: qui rc petunt foencratores: loquit Syllius cx ppfgneftoico^:Na Zenoftoicus: aium ignepiuauitecinon finerationctii; Nd uoluntftoici ut corpus fit-abaia tanqa forma:gppe9iacalore;&uisqusda:utipfidicutacriaco”calefaihi,qdacdeaiaipfd tenedum fits nosqchriRianephilofophaurtrclligionfafadiffima docet. An roma.tu.affertreifdignitateq di citfeadbelluipelliiquoniapfisoiadcbeus. lugaumpiaqbiisprcmimuriutiugoboucs. Maesj aiajjfismeianiilcaris. Arstadqsiurauibellu rom.anu. Horrida la.ifemai&iqbusmadfabatui: hoics, Murabilis:ga^afaciIemurant:naamilcavniortcpr.TiictnsnopomitroraaisbcIluinferre. Sic fquit; anibal mihi acdderepoffer.idco ait Ply.i epifto.Cu taangnftis terminis uip nfa claudat ftiidiis mcoria extedaus.Columella didtllnuigilaccuiri tacito na tpa greffu Diffugiutmiilloqiic fo nocomiertitanus.EtViig.Opmqusqucdicsmifcris mortalibussuiPriafugit. Prola.diiferre. Sedea ne:feruat deopfuiri igetis fpuSi&gloris imefs cupidi. Loetique me.dc.al.rc. na uerc for tisiut didtu epp deco^ &honcftate non ticr mortc:imo circa ardua uerfatiet fi fit moricdu: gppe jQirsnonpcitfurEinecpptcraliq icommodadcclinada debet eetimidustquoniaamirtcretfortituv dinislauae:&hoiiore:geprsmiu'ii!rtiiris;6i!queaiusgtnerofusappcrit.VndcdicirSene. Hct hoc oprimuifegenerofusaius^;Conciratadhoncrt:a.&al!bidicir;iytiIeuiuetqrqsncfcfctbnmon. AI iadecora:Iaudere^gefta^:&uersuirtutis decus. Quatuctcnidi.qfi di,ilTcdcquonihiIdfcp> indeacmortuus; Nectnicau.nondcbcfiqtticreaegbfimrcautus:utdixifti:naacgogaudeoui/ ta.&glorianica gaudet fcnioicu cc!ebrafipfagloifi,titulis:&imagibusobresgcftas^inlongastatd. .Furores laudujuehement^cupiditate laudisiad qua nati fu nius:6<: pqua conlcqucda mein tan tu inaptaruercpiculadicis, Onoslucis .'amoruirs. TituIis:honoriDus:laudibiis; &iferiprionibus uidtoriagi.Ouidi.Gratulorocchaliamtirulisacccdercnfjs. Te quoqucjiociiscab utili. Dentmo do fefupi:ideftfolddiiannuatcoepris:&faueati Oi'stybus:orsitalia&ipraR.oma. Dardausmov maus, Diuesau,ditilfimuspopu.romaus:nafitaliafutauviucns:qscffodiuetituc:utiqtPly.ccii fio Datrum italis pard iubentiu.Vnde Viigilius:didt:atquc auro pluria fluxit:roms non fuit mi fiaamoducxiguulongotpetnacupaxagaUisemerettnonpomcrut effici plusqmillepondoifed 0ufiu SpoRca tpe.C.Marii:& SyllsJg.xxx.milia pondo eprsncRc quoMarius afportauerat roma in triupnorettulit:&argeti.vii,miIia:&cxrcIiquifionaauripondo.xt',milia;aigMi.uero>cxv.mi/' lia:utaicPly.IndeSex.Iulio.L.Aurdioconff.auriinsrariopo.ro,fuere.vii.annisante tertiurabel Ium punicura pondo.dccxxvi. Argenti.lxxxxii.miliatdi extra numerum,ccdxwv.milia. Item Sex^ fo Iuuo:& LucioMario confujibusbcllifotialisinitio ofiingentajdvi.auxi pondo Csfar primo intrpitu urbis in fuo ciuilj bello exsrario protulit laterum aureorum uiginri fex milia; &in nu mero pondo .ccc.neque fuitaliiscemporibusrerpublica locupletior .S^uiusJulliusrexpnuius
asfigMmtmottpecud3:Uttdepccuiiiadi(!b;Napo.t'(3.antcPyrrhiimreg«mafgcrorignatononcH ufus5 quod fi§natume.Qu*FaD>oconfulequinqueanisanreprfmubcllumpunfcu nota aigerifuef biga:6iquadrigitindcbigannuini:8tquadrigandidtf. UiiiusDrufusintribnnatutcrtiam parreni Krisai^cntomifcuiciqui uiftoriatusappellabaf.Nummus legeclodiapcrcuflus d: antehic numus, ex ilIyricoadueflusloconiercishabcbaf.Numusaucedidl:uscau£torcAriftotelcale|c quinonios dicitur graxc quippetnon naruraifed lege introdudluscinam principu inftituto fit numus;quiad# hibetmenfuraomnibusrcbus.idcoue/ _ ''Dumquccapcmnxrismtcrlefletilxjsorat; Confifuspckgocelfadcpuppcmagiftcr Cun£tanccmciet.abnpitur diuulfa marito. Hatrcncintcnduultusxtlicorafcruanc. lutfubfidiucoramutandaru rcrunii/ musexcogitatus eft uidonatus minius fignatus fuit nota uidtorixnidenomen Aurcusnumus poft anura.Ixii.pculTus e;qargentcusanumoprimacauaritj£ origotquit Ply.cxcogitatafcehorequae ftuofaquc fegnitia. Iter liquidu:ipfia mareabflulituifus. Atpanusianibal folucse litorcgadi tano: citato curfu no uam Carthagineconcedit; ubip nodur namquietenocoftetu uiditiqcf poeta uerfibus.pfequif, Auerrere amevtem; quo tenebaferga uxore; quialic^uo affc ftuamorispremiftinquirCicc.! rufeu. qiiaftionibus: ut fanefadducedus ead alia fhidia;curas'.n^ocia;locl denique mutatione tanqsegroti non conualefee tesfepecuradus e. Moenia; noua Car thagmctundcdifcefTcratiturusadtetn pluHcrculis, Tandc:pofllonga belli cogitatione:& Ihidiuni. Vis duraiue ^ hcmcnsaffedlusaraorisrupatuseiiala bore bellico,OuidiusiOcia fi tollaspc/ ricreciipfdin;sarma. Sollicito; ab fcdlinquia reddcbatannibalc ibilicitu &diligen te. Tupf oiporcns: S}’I en us gracus.iu<ftor:quc Celiusfcquutuseft; audtore Cice.dicit Annibalcicii coepif/ fet Sagunthii uifu ce in foninisa iouci conciliii deoru uocati ;quo cii ueiiTet: ioue impafTc utiraliabcllu iferret;du/’ cemque ei unii econdiio datu quoillu Utente cu exercitujjgredi coEpiire:& iii dilTe poft fe hoc monf^;qd’ poeta niic deferibit. fingit poeta in gfani romaop^ iou^mifiiTemcrcuriu ad Annibalc;ut nperaret fn italiamon urfaucret aniba Ii; fcd ut ronianosia defidcs:&prifeop; labore deponentes bellis exerceret ;qui busprifei romaiex tenui principioau/ Doncc iterliquidum uoluaiiapiecccarina Confumpfituifus,tclIus.'pontufqucicccflzCi; Aepoenus belli cuiisaucrtcrcamorem Apparat.ccrcperit propcratomceniagrc/ni. Qux dum pcrluftratrcrebroquc obit ola uifu. TandemfoUicitoccffituisduralaboii. Belligcramquedaturfomnocomponere mente# Tumpateromnipotcnsgcmecxcrccrcpcridis Dardaniamretfamafxuorumtolareadaftra. Bdiorummeditans:prifcofquerefcrielaboEca Prscipitat confulta uirirfcgncmquc quietem Taret:et immilTarumpit formidinefomnos. Ianque perhumentemnoiSiscyllenius umbtarai Aligero lapfu portabat iuifa parentis. Ncemora mulcentem fccuro membra foporc Aggrediturmucncm;ac moids inceffit amaris# Tuipcdudtotamfomnoconfumacnoftcm 0tedorlybis.uigilifhntbellamagiftro. 1ammaiiacffufascerncsturbarccarinas. Etlatiamtocopubemuolicarcprofundo: Dumfenfus ccepti terra cuntaris ibera Scilicet id fatis cft dccotis rmemoradaque uiitua Q_ uodtaioccciditmoliminc graia fagunthos? difilt. Paulo poftiuppircr Veneri refpondesair:HaccgoniartismoIcu!rosfpe(5tarcparo;atque e* tenderebello, Dardania; ronianam. Sauopcbeilorunnquiainbelloeixuitia, Pnfcos;quospri fd illi romai proimperio^ipagadotoIerabanr.^PracipitanurgenipellitconciliuanibaliscfciuadS da italia:ne romai defidia torperet:quonia in locii uirturis uiciu6brepic;unde dicit Hora, in agris ncgIe(3’is:filiceinnafci.i,uiriu:cunonexcrcciisofficia. Cylleniusimcrcunusacyllcncmontearca dixiiii quo fuit nurritusi&cftnundusiouis. Vmbrlinodcm humidaiqua: nil aliudcftniiiubra terra:. Aligcro;quonia habet talaria;&uolat. Parriisiiouis. InceiTiticarpin&miperit. Amaris; afperis. Turpcducitota:uerbamercuriiad AnnibaIe;qucign3uia:acciifat;utaddccoruni pfxfta' dum tandem excitaret, PallasapudHomerum ficalloquirurAgamemnonem: Nonoportctnodhi quie(cercuiruni:cuipopuliiuntcurte,Arguicigiturpriusabhoncflo:dicens;Nonfcruamr decoru tuu anibal qui es rcAor libyx ;fi dormis, indeabutili: dicens; lam romani re ceflante turbabunt omnia maria :&Lybiaminuadent. Srant;fiunr;uigcntnondorraientere<3-ore;qui debeteflefo lertiflinius; ac prudcntilTimus, Effulas; fparias per mare, Lentuscoepti:rardusadea obeun/ da;qus coepifti. Ibera: hifpana. SciIicetidfarisfftdecor]s;fcnrusdf;putasneteadeptumma> gnum decus: quia Sagunrhum expugnafti tanta moIcbelli:quafidicat;noncftribi magna lausu/ nam urbem tanto exercitu folo aequaire:&locus eftabhoneilo. DecoriSilaudis&gloria:. Mo# liminc:belli appacatUi Graia;quoniam Zacynthii eam condiderunt qrutgrsci;uiFi.r.effoetnfan
Enage fi quid inefi-anmio par fortibus aufis: Fer greifijsagilesmccumxc comitare uocanic. RcfpcxifTe ucco:monec hocpacer ille deorum. Vidoremante aksc ftatuam tcmceniaroma:. Iamqueuidebatur dextram inic(fbtegraduquc Lstantem trahereinfaturnia regna citato. Cumfubituscircafragoretuibrataperauras: Extcrrcmfeuisatergofibilalinguis. Ingendquemetudwumprsceprapaucnii Effluxere uiro:et turbatuslumina fledit. Ecce iugis tapiens fyluasac roborauafto Contortaamplcxutraftafqucpcrinuiarupcs Aterlstifero findebat turbine ferpens. Quantus nonsquas pcrlufiiac flexibus arfios Etgcmmumlapfufyduscircunligatanguis. Immam’ cantus fouces diducit hiatu. Attolcnfquc caputnimbofismoncibussquar. Congcminatfonitusraptiuiolcnciacoeli. Hymbtifcraquehycmepcrmixtagtadic torquet. Hoctrepidusm6ftro:nequceni fopor illcmecalte Vis adetacnofiismirgaque fugante tenebras Mifcucrat lucemfomnodeusrarduaqus fit? Scitaturpcftisttcrrafquc urgentia membra Quofcrafecquosnampo^osdcpofcathiam. Cuigelidis alm*Cylleneseditus anuis BcUauidesoptatatibitcmaximabella Tefttagesncmotum tc toto turbida coelo Tcmpcftascsdefquc uirummagnsqucruins 1dei generis lachrymofaquc fata fcquuncur. Q_ uantusper campospopalatismontibus afias? Concorquet fyluasfqualcnti tergore ierpens. Etiatchiimcfiattenasfpumanteucncno: Tantus perdomitis dccuircsalpibusatro Inuoluensbello italiam.‘tantoqucfragore. Eruta conuulfisproftcrncsoppida muris. His sgrumftunulis liquere deufquc foporque; Itmembrisgelidus fudorIstoque pauorc Promifiaeuoluicfomnimoifiemqucretrafiat. 1amquedeumtegi martiquefub omine faufto Inftauratushonosniucoqueanteomniatauro Placatur mcrirismonitorcylleniusaris. EXtemploedicit conudlcrc fignarrepcnfquc CafiraquaiitdamorpcrmixtisdiffonaUnguis. Enagcihortnnriscfl'. Antemornia: quoniam Annibal pofuit caflra ad ani enem:di ufque ad portam collinam ,p grefTus cfi:& locuscfl: ab honefto; utili que. In faturnia regna :romana a Sa/ turno:qu!futr in latio. Cum fubirus circafragor: Syllenusautorc Cicerone in primo de iiuinatione dicitduccni praccpiiTcAnnibali: ne rerpiceretillu aurem id diutiusfacere non potuilTc; flatumque cupiditate rerpcxiUctTuin uifam Beluam uaftam&imnianc cir/ cumplicatamferpentibusiquacunque inccderccomniaarbuftaMiirgulta; rc/ cta peruerteretot Annibali qusrcnti re fpodifle ducem uafticatcm elTe italia: pr^ccpilTeque utpergeret protinus qd rctro:arquea tergoficreune laborarer. EffluxcreiexcedcrunrAnnibali. Iu gisjemontibus. Quanmsnon squass huncCcrpcnrem iiJi comparari qui efi polo boreali affixnsi&T fua magnirudi/ negeminani arclon circumli|ar. Ara.^ tusicuius carmina Cicero latina fecit; hunc anguem dercnbiri&Virgiliusiii geoi^cisiMaximushic flexu finuoib elabitur anguis; Circum perque duas t morem flurainisanfios. Nontequas: diffimilcstquoniamefimaiorurfa Si minor, Perluftracxircuirampledtff. Geminum fj^dustduasarctos. Didu cit;aperif os, Nimbofisialtis. Rapti coeliiobrcuratiproprer himbrcsStplu uias. Hjemem:tenipeftate. Nec ade rar uis; potentia; &obrcuritasalrsno/ dtis.na Mercurius fugauerar tenebras fuocaducco. Viraatcaduccofuotquo difcinit umbras. Mtfcucratlncctquo niam uidcbatiquamuiscITct nox. Sci tarur;inrerrogatqu£Erir aMercurio. Gdidisantris: frigidis :quoniam ar cadiacR montofa& frigida. Vndedi cit Papmiusin thebaide; Arcadiae capi taalra madent: fita eft Arcadia in me diapcloponnefo. Bella uidestuerba Mercurii ad Annibalcm querentem : qua:nam CCTilla Belua. Idei generis; romaninominis:abidatroiana. Fata; mortes. Nodemquererrafiat:ideft rc petit animoiid quod uidetai pnodhir namquierem. Deum legiiloui. Ca ftra diflbnaiquoniam er« exuariisna tionibusK linguis, Prodito Calliope; rediduhaud facile :& remotaeaniiq tatiscaligieobdudJa narraturus poera uotum repetit ;pracaturque Calliope mufaru regina ;uroojjulos aperiattac militesiqad hocbella uenenint; &au fpicioAnnibahsatma iulixinculcte.
Proditofamre; Aperi inqthajcofantftmaptoruorbcpp^ef. E>rcierint.'adariM upcaucrint cerpta Annibalis, Ibcds indomirisd^llicofisi&Iinuiftishifpanis. Quafqiicparctoiiioisgjptio RIibycoparcrhoniucoppfdLixgypcia!portusingc5,ppccj'renaicarcgione. unde litus pareconiu ponitpeaparteaphriccctquarucrgir ad argyptit. Ponit ccjjcTthyppibus hcrpcnis:deqbuspoftea dicet :& deniquejjoIbnsurbibus;qua: fune aNilo ufque ad fretu gaditamuqaoi^hrica ab Euro pa diuidif.?renos tepidniperiu totius orbis. Libyseiipa carchago. Mutare iugu terris; coftirue re nouu i!nj3criu!& imperare romanis -i nr., Ip{•oditocalliopcfamsqLioshonidaccEpta Exderinc populos;tulcnntqueinrcgnalatini. Etquas indomitisurbes armantiberis uaiqueparctonioglometatitlittorcturmas Aufafibilibyatrerumdcpofccrcfrcnos; Ettcrnsmutarciugummonullanccunquam Scuiorit trucibus tcmpeftasaflaproceUis. Nccbellumraptistamdirummillecanms Acriusinfrcmuiutrcpidumquccxterruit orbem: Princcpsfignatulittyriacarthagincpubcs. '• Membralciracclfiquedecus fraudaufuperbum Corporisacdocilisfallendiretncilatctcdos Nunq tardadolosjtudishisduparmabteuiquc BcUabantcnfeiacueftigianudafinufgue Cingereinafluetumictrubra:udamincueftis Arsctatin pugnafufumoccului/Tccmorem. His redor fulgcnsoftro fuper aldor omnis' Gcrmanus nitet annibalistgratoquc tumultu Mago quadt curmsiet fratrem fpiratin armis. PtoximafidoniisuricaeftcfFufamanipIis Ptifea fitu:uetcrifque ante arces conditabyrfa:. Tuncquaificaniopercinxitlittoramuro Inclypeifpcciemcuruatisturribusafpis Sed duxinfefcconuerteratorafychcus. Afdrubalisprolcstcui uano cordatumore Maternumimplcbatgenustctrcfonaiefupcrbo Annibalhaudunqceilabatauunculasorc. Affuitnudofacretus bcrenicidemiles Nectcreddcxtrasinpugnamarmatadolone D‘tftituitbarcarfitiendbusarida ucnis. Necnoncyrcnarpelopdftirpeneporis qimperabar. Princeps fignatulit:in cipitdercribcrcurbesqua:adbcllumi lites miferut;& prima fuftarthagoty rioru coloniaide qua faris dictd e. Pu bes:iuuctuscarthagtndis. Membrale uis;agiIfsadcurfum:Kbreuilhttura. Superbu:claru& nobile decus: proce rxftatur^Etqua fraudanfnatura. Do^ cilisifallcdi.fallax&infidus. Rudis: impolitaparma appellamus fcutum. Veftigia nuda ;hoc dixit ad imitatio ncVirgilii; qcanithernicos talihabi/ tuiuiifeadbelldtrefpiciesadilloptan tiquitate .nahern ici pelafgi fuerut ab eerolo duce herniconoiatuSt oetoli fu niftro pede nudo adhelluprodircco/- fucucnittut aitEuripidesfmcIeagro» &Ariftote,lfb.a.depoetis:dehisrebus legcMacrobiUi In afTuetucingerefu nus;gm difdnctipdibarad bellum; ut diflai e;8t utebannnbello uefte rubra: utcraorfufuscmebrisno cognofeere/ -tuti FuIgesoftroipurpuraiMagofray ter Annibalis his railiubus priicrat. Spiratfratre:refertAnnibalcipra;fta ija bellica. Vrica;ut feribit Stra. urbs e;S.' magnitudine; &au(5toritate fecun da poftcarthagmc:fita in eodem finm quo carchago infignis morte Catonis Sidonii cxphcenicia pfedti illacodide rutudeo dicit Sidoniis maniplis.f.fuis milifibusoriudis afidoniis, Prifafi tu :qin codita fuit antecarthaginem , Byrfsicarthaginis, Afpis;Agatocics rex fyracufano^cu iSicilia prxmcref be! lo a carrhnginefibusducc Amilcare Gyfgonis filio:g Syracufas obfidebat; i,ipbricatraiecir;utilJncbeliu retrahe ret: &,pmontoriu qiiodda occupauin fccttquc munimentu iqida finiilimdie clypci afpis cognoiatu e.afpis fign ificat &kTDcnce &clypcum grfece,inde afpi dionbreuefcum:&afpidifchion;idco afrStra.didtusefllc collisa fimilirudi nc.f.civpei; &haec ciuitas habebat mr/ res pdreuim adformaclypei. Sica/ ctoreratnc ,... .Vafio e:atq;faftu inani: qih cecidit ad Trafimenu manuflaminii cSfulis. Interca inqt alibi poeta exanime mafti fiip arma fycheii portabat pani. Bcrenicids nudofajberenicae ciuitas aphricafiraiquodapmotorioppefyrtesiuxralacu noietritonidetioappellatipfam nudofamjc et illic hefpcridu lacustique flumcloton miittit. Tereti dolonsjrotuda hafla.Dolon eg«hafte romdai&breuioris. Barcsepoftbcreniceeurbscyrenaiczri^onisjqpofteaptolamaisdidtaefi ta iharenis codira acerfilao batri filio:q cyreneisimpauic. Sideribus uenisiqm cii fira fit iter ha renas lopia aqua^ lalxirar.fupra dixitiActernuque arida bares. Necno cyrena:; cyrene tcreicpn didcrut:qexiaconia,pfeiSiTeraurbe|>peniinorHyrtim coluerutiq prius califtadicebanf.und’ Callimacnuscyrenaicus fquoda cpigramatefcribitiNorc califte primd ;fed poftmodo cera didba fuittcllusurbisorigo mes.Teraingt Stra,li,x.CyrencfiunietropoUsfpartanacoIonia, Pelopei
nepotfSjtTerjEpeloponnefiaciiqufa inpcloponncforcgnauit Pelops Tantali filius. TcrascadmC/ usgenere: &abncpo5 Polynicis miffus eIlaconfa autore Hero.& laccdxmonii ducc Tcra Iaphrica nauigarati&Califtcn occiiparesteraabeopi ducc denoIaucrut.Battusrcgnauit apud cyrcnciiocy renaicosbatciadasappdlar:aIiq dicurcyrenecodita fuilTea battocyrcnisnymphiefilio: Si dcnoia taanoiemfis. Prauosfidei:infidosc)/rcnaicos:quo^dudoreratilcrc«:qfiib Aniilcarc milita/ uerat.PrimaecyrcnxinqtSalu.coloniareroii. 51abrarailittorc:q> einter maiore fyrrim:&niro/ rc iuntha: urbes:Sabrata c5dita atyriis Battiadas pamosjfidciftimulauitmatma, -*--— uostralutantiquolaudatus amilcarequondam Confiliouiiidis:fedbcllofctus ilcitcs. Sabracatum tyriumuulgus;fartanaquclcptis Eaque trinacriosaphtispcfmixtacolonos Etringiniapido miftcbatabsquotclixus Tumuaga:et antiquis dilc(3us regibus hippo. uatque proculcernit:no ecquosrufpina fluflus. Etzama:cc uberior tutulorum fang^inc tapfus. Dudttot populosingensct corporeet armis Hcrculeamfa^tisferuansanominefamam Anteuscelfumquc caput fupet agmina tollit. VcncrcsEth-yopcsgcnshaud incognitanilo Quimagneta fccantfolis honorille mctalK IntaSumchalybcmuidnoduccrefaxo Hisfimulimmitcmtcftantescorporcfolcm Exufto ucnctc mibc;non arcacafTis Ncclorica riget ferro.*nec tenditur arcus. Tempotamultiplici moscil defenderelino Etlinomunirelatusdcclerataquc fuccis Spiculadirigcrcrct ferrum infamare ucneno. Tumprimimr caftris phoenicum tendere ritu Cinyphii didicere mace;fqualcntiabarba aresifed poeta refpcxit ad tepora fiiaiqm hocfuit poftrccudubclJu punicu: dequonucagif.&ec poftteruu, Anthcusiterrcefilius&palceftrita multi nois apud Ivxuiiixit:& illic ab Hercule fupa tusfuit:cuiusl'cpulchruibioftedcbaf,iofingirpocca Anthcufiiiffchis populis diiftorcnuq nofe referebat illutque Herculcsuicit. Venere arthyopes; techyopcshefpcrii funt fupra mauritania ui cinisgyptocognofatiabKthyopcfilioVulcani.Magnaexpartcquondapaftoralc uita aaebantiSJ inopc:cu,pprer foli tenuitatc:&: aeris intcperie.Tum,ppter q, Ic^e anobis pofiti funt.Niuisab uj ti niisathyopisfinibusdeuoluifrmarcmediterrancuAphrfcimabAOa diuidestortu hctrcfcrctc iub3:utautorePly.inmoteinferiorismauritanix;il6j>ciilaboceanolacu^tinus ftagnatcAriffoi. dicit oriri ex paludibus.Veru quis multa acofmographfsdicanfimincermscniliortustfcdhoc planu cipfum fluere ex xthyopiajio dicit poeta ipfosno ccincogniros nilo. Qui magneta fecat: quinque funt genera magnetis;autore Ply.fedatnyopico^principatusdatur: iodfcitfolis tethyopi busee honore magnetis:qma!ios2thyopicusfupen!t,Magncsappellatiisc abinudores utautor e Ply.findia reptus.£cthyopicimagnetisargumenrd emagnete quqqjalidadfe trahit. Metalli; magnetis.MetaIluqppeappellausuenaudeEXddit':Ecs:aum!argctu:8tctmarmur:undc appella bit marmur lunefe^niueu mctallu, Chalybeiferpiig. trahitad fc magncsiqd ferrMuriticTpigrius; iqt Ply.fedceditt&patifniorcs.Trahifnaqja magnete lapidcidomitrixqj illa reruomniumatert es ad inanenercioqdcurrit;atq>utj)piusuenitamflit;teneturq5 6^ coplcxuhtErct. Vicino faxo: admoto magnete. Myba::popuIi funt Kthyopiaqregionefolisadoribusaduftaincolut;q>corpo re nigrotcftadno hent arma ex ferrotfedint^ut corpora lineo panothoc dicit poeta ucoltedatil losabudarc lino: &fpicula fuccoinficiutjfltuencnocoparat ferro dedecus,sthyopeshcntarborcs Teniferas. Munire latus;faccre coraces lineos, Scelerata fuccis:infe(ifci fuccisberbaruuenenofis. Mace:fut populicyniphii dicufa cyniphe flu.q labifinter duas fyrtes:apud que fut magni hfrd cii Klcpriscoditaafarranis:q funtiphoe nitia admnietu. Rufpina apud qua ca: farpriniucuScipionepugnauiricccca urbshabitata abafns& ficulis: ciufde nois curbscolchica:a qua arci rcgescol cho^denofanf unde Vir.aeciquciii/ fulacirccs;Prop. Etxci mccnia tclcgo ni intelligcsturculucodituatclcgono filio c)'rccs,& Vlyxis. Lj^xusrcfl oppi/ du1extrema ora mauritaniaead frctii herculcu cregione adgad.es uocafalio nofe tingis. Poeta igr ut utruque nome innueret;dixit lyxu urbemmififletm gin.i.tingitanum milite.i.mififTc fuos ad bcllu: Sfic poeta tages hsc loca ex/ trema oftcditexoi aphrica uenific mi litcsiqiiicotpita ripa niliSifyrcibiis;&: uenitad fretu gadiranu q? aphricaab europa diuidic. R;ipidoa:quorc:frcro sadirano. Vaga:&: hippo fut urbesno logeabuticatduo erat hippones ambo regii autore Stra^.SiPIinK g> utpoetafi gnificaret dixit hipgonc fuifTcquoda diledu ar^ibus; qtn hippo regius uo/ cabaf.Nosquosflucfhis ;malosipfis nauigatibus: qm ifyrtibusfiutnaufn.* gia 6i rufpina cinter fyrtes.Sic Vir. Va ciiisclanius n6®quus.accrris, Zama; urbsaphric.'x;apud qua uiftus fuit An/ mbal aScipinne magno pr$ho :apud raprumuvbcctefar ultimo proelio dc/ Iciiit copias Scipionis foccri ipiusPoni pei: io dicit poeta T.npfuin fuifle ferti/ Jiore,pprcrfanguinc rutulop^.f, roma/ —-illic ccciacft:Rutuli funt arde
ScapraicxquoiypilisfiebarCilida in ufum nautaru& milMiunde dicit Vir.Cmyphntonder hirci ufum in caftroji.&miferisuelarainanautiSi Nuc maccdidicerurexplicare tccoria morepu nico. Tedereiponcreretpria. Barba:,ppterbarba:quademiframgerut;aIluditpoetaa^dmenru hircojijquog^ apud illos emagna copia. Velamine capri:cfliciis, Pada;curua:cateia egenus te lirecuruf. Cetra uerficoIondiaerucoloris,CetracbregefcLitdenfisfaIcatusdf rccuruusinftar fa!ds:&(CurrusfaIcacosdicimusfa!cibusarmatos.undeXenophonloquesdecurribuscyrifalcatis dicit; Appofuit falcesferreas duacuul Qrauirishumccofquetcguntuelammacapri Scrigetoijandamanuseftaimatacateia Vetficolorconttacetraietfalcatusabarte naruIogirudineadaxes:exalrera;atcB ’''isinfrafiib •altera rotarum parte: &alias ii axe refpicietcsi terra: tanqimpcmin aduerfarioscurribusfafturicent, Co tra.i,iieua, Adymarchidc:nomeear tificisfidtil apoetaiut facit Vir.i buco. daldmcdSte. Triftesjiffpide. Quin &mafl'yli:mair}ii qSCmauri dicuTpo puli funt aphrica ad oceanu athlantf/ cd. Domus ultima terraiqm mauri/ tania e in finibusaphricaeiubi fut hor/ ti hefpcridii fub athlate ad oceamitin qbus crataurca pomacuftoditaa dra/ cone. BocchusatroxtBocchusfuitrex mauritania: fellax 6f crudelisq: iugur/ tha jididiriumdbjqae deditin manus SyllaimiiTi illuc aMario:cu diu cogi/ tafletan Syllapotiusuindutraderent lugurthatad cuius bocchi atrodratem poeta alludit. In litorc.fiAthlatico. Sacratas;iprispueliisdicatas:qus uo canfhcfbcrides, Auru.i,aurea poma. DemifTis crines: inrortosa uerrice; habescapillosdemifTosi&oblogosiq q dc cnncsn6erattorti:ut fur srhyopii. Vos quoij? deferris:dcfcribitnuncge tulos:5^numidas: qfut uicini mauris: quoiiftudia&moresponit. Incaflra aiTucta mifccri gregiba ferap^.na numi da: uaga 8i inftabileuita agebar :&iter ferasuerfabanf: loairgetulosueniiTe i caftra.f.numida^: qlut alTueti fter fe Tas.&;eperiphrafisnumidanji Pena/ tfsipaftoralesdomos.i.mapalia :qpa/ luftris cinTuferuf. Hinc:cx nuidis:& getulis. Alipcdesiueloceseg, Dodiis uirgaiqni cq ipfo^ uiiga gubernabaf : ut inqtSrra. fupraiNo ced&utrga lu/ f aris, Ccupnix:equosnumidicosce/ eresedparat ceruisfugietibus:cuaca nibuscxagitaf. Lacopnix:canisIaco/ nicusuelox. Vmbcnc5isexumbria. Narefagax: q^aajtefenrit: qd fit fagi rediihlia^. Pra?cfpitat:urger. Mar/ marida:medicu uulgus tmarmarids funtpopuli aphries mixtipfyliri qfer peribus aduerfanfifl; taftos dente: aut fudlu leuabatdodidtMedicu uulgus. Strepuerc:foninim dedere in caftris patrio more. Catusiincatationes. 1^ Eniisadirmachideaclcuotegmina crare; Sedmen{isafpetpopulus.*ui£hiqucoialigno Namcalida triftes efHala:toncnturharcna; uin et maflylifulgentia figna tulere Hcfperidum ueniensluasdomusultima terr*. Pisfuitintortosdcmcflusuertice crmes Docchus atrox quifacratas in littorcfyluas Atqueintctfrondesreuirefcerc uklerataumm. Vosquoquedcfextisincaftiamapalibijsitis Mifcctigrcgibusgctuli alTueta fetarum Indomicifqucloguictfedareleonibusiras. Nulla domuspaluftrishabitantirmgrarcp aitia Mosatquecrranccsdrcumucdarepcnatcs. His millealipedes turmauelodoreuiTS. Ecdoilusuirgafonipesincaflramcbat. Ccupanixeum dcnfa uagislatratibus implet. Venator dumetalaconiaut exigit umber Nare fagaxecalle fcras;pertcmta lata Agminaptacipitantuoluaesformidincccrui. Hosagithaudlato uultu:nccfronteferena Haibytesnuper ccfegermanus acheras. Marmaridamcdicumuulgusftrcpuerccatctuist Adquorumcantus ferpens oblita ueneni Adquorumcantusmitcsiacucreccrafla Tumcalybis paupcibamuracrudaiuuentus. Contenti parca durafTe haftilia flamma, ifccbant auidi trucibus fera murmura linguis Nccnonautololeslcuibusgcnsigncaplantis Cui fonipes curfurcuiccflcrit incitusamms Tanta fuga cft.ccrtatpenna;camfximquc uolam Cumcapucrc:pcdumfmftraueftigiaquaras, Spcdadcaftrisiquosfucconobilisarbor muraibamura oppidum aphricalabo r&inopia ferri, Aurololcs:popuIi fiit aphricaidc qbusdictum cft:pedu uelodtatepraRantes, Certatpenna,i.f curfu certat cu auibus pcna.f.auibiis.certo tibi dictmus:&certo tecu. Spei3rati c3it'ris:Iotophagi populi aphricahabita/ tes Meningem infullfic appel]ati:qm comedut loton: qua.e arborferens fructum AianiiTimum &fimiicmiftupalmarum:tam dulciscfbas‘autorepiy.ut'nomeecgenti:teEr^uedederit.nimis horpitaliobliuionepatria. SuccojqinutinquitPly.vrnumexIomo exprimitur fimile mulfoi
Nimishorpita:diiIccdrcfuahofpitibusafrcrcspf32:obIiuionc. Baca;frudu. Garamatcsinco lutlocahareofaafricsi&jjleafetpetibusiquopicam&ongincafferrpocra. PIy.airadeap defcrca hareisipque ferpetesitcr ccxcipiut falrus repleri ferais; multitudic: &icrorfuselepharopi folitudi nesimoxdefercauaftaumiqigaramatcss^peqiiosfucrepfyli. Atroiieneno:abcffcflu, Effer uc fcete:nacuferpccesefferuercut:fut.pfcuIoliorcs. Dypfadas:dypraseferpcs:cuiusmorrutaftt’ afqj ad morte firiur nomecx re fortira.na d)pfaogra:ce Jatic lignificat fitio.undOni.cu dixifTet nqic dypfasanus :fubiuxi tex re nome het: Etduldpafcitlotosnimishofpitabaca nJgn' no illa parete Menonis irofeisfo bna tiidircqs. Fama docetidicitpoe/ ra illicCEfaliiificMeduraa pfeo: ecu/ ilis fagufe nari fut fcrpetcsiMedula qp pe:uc ei' fabulis cipillos ferpetinos hc-’ l)ar.prcusfiliusfuitIouis;& danaesfiV' liiacn'fiiregisar|o^:qcufibipenasa/ ptaiTct cx aphofacto more pcloponefi uolaruaufpicatusiafricacontcaitmbi Medufa iteremit. Gorgonis:Medufs. Neritia meninge fatus ;ad gdiuertit VlyxcsaurofHOiiodiffea.Mcningci/ qt Stra.lorophagoru terra putat: cuius Hn,nic;t:& figna qda extanr,& Vlyxis ara.St fruftusipe, naiothosarbormul ta fea ffructu luauiiTiino.Ncricus eft mosirhaca! priae Vlyxis: ioneritiame/ ningc.ippdlauit, tragula ehaftamt ait No. Fuimincauialida Coit:cogrega tur ad hcllu. nafamoes hfratadfyrtcs: Imcdiisharcis:apd‘quoscoracuiuio/ Ilis h.amonis. Aequoreus; hirasad fyr rcs.oi mare il lud uadofu. Tr/tonidos paludis; rritoc flu.fter ^'rtes: rritois magna palusa flu.dcan qprfmu dfre pra pallas; und' &tntoid dea. Pallatias appcllafilla palusa calliraacho.Pallas olea inucnir, Bellatrixiqmpallashct et nuiiic ibcl ioiur Mars, Oiiuoiolco, Nccno rotusadefl uefpinuc recenfet hiTpaostqad bcllu uencft. Totusuef p.i.ocshifp.ai qfuncad occafd.Vefp c ftcllaiq occidente fcqffolc.&mancdf lucifcnd fct hefperus. Rcpofhipofi/ tf icxrrej ptehitarionis: qead occide te, C.itabcran ofsicatabri funtoopuli hifpani.T ad fepterrione: gno folii ter ribilcs iarmis fempfuefnfedetcrud' les&anietcs ritu /craru. Matres ibello catabricoinc iboftiii manus capti ueni ret filios ncciuerut: &ndnulli cx cata/ brisabhoftibusaffixicrucibus Iccritiae pcana canebat, hifpanuct illudcingt Srra.ut de moretoxica apponaf:g»^cxolcrcappiofimilicoficiur:nulluafferesdolore: ut fi qdaf/ fcrafinujtis propmillcfhcant. Pigrastasiab cffcdu.i.cuadfeniuuecucfaxofcpcrimur&da fiStpaceoemqucuirainbcIlisponunr. Venit&auroraiA^rfuitaurigaMcmnonisfilii.Aurora Sfritoni.McnonccuiaurigabafintcrfcAoadtroiapinfidiasa ThelTalis; otcincribuscrcmaticor porisadTitonu delatis fhirpanianauig;uiit:&afturib«spopulis;qfiinfuicinicatabris:&caIJcds nomededit. In orbcdiuerfujqmcxoricreucnfcrocciactc. Eoiiorieralis. Hisparuusfonipes: Aftureshcntcquosiqaftruconcsuocafbdlo imytiiambulabat rolutim:utrfeflbren5cocutiat:&i trahut currus pacatosidcqbus Ply,aiticadehifpaiiiagallfci ges&aftiiriaelfcqainigenerisiquos thieldoncsuocamusminori forma appcllatosaflurconesgingutiqbus no uulgarislcurfugradus; uiqueatro rapidaseffet ucfccntc ucneno D-ypfadas immenfis horrent gaiamatcsharcnis Famadocet cefc rapuit cum gotgonis ora Pcrfcus in libya dirum fluxiric emorem. Inde medufcistcrramcxundairccliclYdi:is. Milibwshisduftorfpeftatusmattecoalpcs Naiciamcningarfaoiscuiu-agulafempcr Pulmincamarmabat celebratum miffilcdextia. Hinccoit arquorcusnafamoninuadercfluclu Audaxnaufragia ct prsdasaucUereponto. Hinc qui flagna colunt tritonidos alta paludis, Q_ ua utrgo ut famacftrbcllaa ix edicalympha Inuento primam libyen perfudit oliuo. Ncenon totusadefl:ucfpet;populiqucrcpofl:i Cantaber anteois hyemifqueiftufqucfamifquc Inm'(Sus;palmamquccxomniferre labore. IVI irusamorpopulocumpigraincanuitartas Imbellesiam dudumannos praucrterc faxo. Nccuita fine marte pad: quippe omnis in amiis. Luciscaufa fita eflret damnatumuiucre paci, Vcnit et aurora;lachrymis pet fufusin orbem Diuerfum patrias fugitcumdeuius oras Armigercoi non foclix memnonisaftyc His paruus fonipcsincc marti notus.‘a tidem Auc in concuflb glomerat uefligia dorfo. Autmol/ pacataceler trahit clTcda collo. Erdusagitiuga pyrenes ucnatibus acer Mctiri;iacuIo uccxtcndac proelia mauro. Eflcda pacata; currus n5beIiicos.Eflcducgcnuscurri!s;hcrduserac duxiito^folitus ucnariper Pyrenea iuga. Acermcririiccleradmeriedoscurfufaltuspyreneos.acerfignificatcclereauftegifs uc^;uchemcns;,piiidu:diligcns. lacuIomauroiqmmauriautoreStra.utufllancealata&parua,
Vndencc edomitasifenfuscft.adeoerantomniaarperai&ardiia urinam etiam timerent rcfpice rcad difficultates taCupcratasi&qiiacuquerefpicicbacoftedebaiif niuesi&ccelufoliimodoutaCf cidirnautisinmediomariqnilaliudqaquai&coeluuident. Inaniainon inflata ueroje flatu, Secura non agitaroa uentise malo fufpendifantemna &'ueIu;&cucftuentus'fpeIIiftSiftTidet. Vifl3:rerpicicndoaquas. laraquc lbpcrc!ades:dcrcribirprccliaannibaiis curaalpinisgetibus, Superclades:ideftprstcr difficultate 6icladcsaniuibusacccptaseti'aalpinaegetes{emifere irrue bantipeenos. llluuietforde, Perc ni fqualore :perpetua defbrmitare ;& fmuuditia.fqualidusdicif fculms, Li xiiusaitiMorani fefe oflendenatquifi uallcs occultiores inTcdiiTcnt cohorti in pugna repente ingente fugam :ftra femqucdcdiffcnriied pceniab hofli/ us;&iniquitarcloco^oppugnaban/ tur, tandem annibalcos fupcrauitjca peis coni uicis;5.' caftcllo atque pecori Dus:quibus per triduu exercitum alu/ it, Pernixniclox, Hatfit; quoniam nopoterarextrahi. Nec pelfislapfus fimplexmonunomodorucbant. Bis fenos fofcsiat Liuiusait nono die in iu Pum alpiiim uentum fuilTca poenis. er uulneraimala qute perpeffi fuerat inafccnfualpiurn Siduntllocantca/ ftafuerricea^ium. Prxruptis: altis. Supra dixit; Cuiusin aerio pendet tua «erticecaflra, Atuenusancipititfin/ git poeta ad Viigilii imitationem iie/ nerem timentem romanis ioucm alio quuta fuilTc, Ancipiti :dubiotquoni/ amignoralxireucntum rciquamrime bat. Quispoenjcmodusioratiouene risadioucmqu* incipit abinterroga^ tionc habcnsaffecfus. turbata quippe erat uenusicimes romanis fuistSilocus efta iufto:cerceuidebaf' iniquuroma-' nosurgeri totcladibus quibus luppi/ ter (ejem quietam promiferat: fcnlus eft. quoufque daturi fut pcenasroma/ niob penuria Laomedontis :& iram iunonisiquam occulte taxat. Modus; finis maloji &fupplicii. Aencadisiro nianisncpotibusnoftris. Aipibusini/ pofuit lib} cn:augct rem :ut magis mo ucat ioucm. Lib)'cn:ipi'os libjxos, Sic Virgilius: Ilium in italia portans, ImV micorum quippe resfemper uidentur maiores. Vnde Ouidius;Vicinumque pcctisgrandius uberhabet, Minatur finemiultimumcxcidium. Cafusfa gunthiiidcftincendinm quodlagun/ thus palTa eft. Quotroiae cin eres fere mus:locus efta pio. non fimplicicer in Suacrofcdcm romanis fiuctroia.' :d etiam facris atroiaaduedfis, ergo da nobis locum'firmum ;quo fa.» cra feramus, Cineres ;relliquias a fortunsmytatione moucc aff^ura. Sacram rujnam:penatesabreptosex ruina trois; 8; incendio. Vnde dido apud Ouidiuni fic dicit xneaiSim cultor eras clapfisigne futurus: Poe/ pitet elapfos ignibus clTc deos. Quoque magisfubttc iugo atqueeuadere nifi Erexere gradumerefeit labor:ardua fupra Sc fc aperit fcflisxn: naicitur alcmmoles. Vndenccedomitoscxudatofquclabotcs RefpcxifTelibctrtantafotmidine plena Exteircntrcpctitaocu]isiatqucunapruinx Cancndsquacuquedaturpatnictaeuifus Ingcricur facies medio fienauitaponto CumdulcisliquitterrasetmanianuUos Inucniuntuentos fccuro carbafa malo. Immenfasprofpcihtaquasacuida profundas EquoribusfelTustenouat fualuminacoelo. Iamqucfupcrclades atque importuna locorum Illuuic rigidarque comx fqualore petemni Homdafcmiferi promunt crupibusora Atquecuulfacauiscxefipunidsancris AIpinainuaditmanusafluetoqucuigotc Per dumos;notafqucniucs; atqueiuia pernix Claufum montiuagis infeftac curfibus hoftem. Mutaturiamformalocishicfanguinemulco Infe£l£C rubuere niucs :hicnefeia uinci Paulatimglacicsccdittcpefaiffacmorc. Dumquepremit fonipes duro uefligia cornu Vngulapcrfoffishcfitcomprcirapruinis Necpeftis lapfusfimplex.'abfcifarclinquunt. Mcmbragclurfiaifofqucafparigor aputatairtus Bis fenos foles totidem per uulncra fscuas Emenfinodcsoptatoucrticcfidunt. Ceaftraqucproruptisfufpcnduntardua faxis. Atuenusancipitimcnrem labefada timore AfFatuigcnitorcm:etiiimpitmceftaqucrclIas Quispcenemodusautpcrcundi terminusoro Encadiscmkt quando terrafque fretumque Emenfisfcdifrcdabis?cutpellere noftros Ate conccflapoenusparatuibc nepotes AIpibusimpofuitlibycn finemque minatur Imperiorcafusmetuitiamromafagunchi uotrokextremos cineres facramque ruinam
Aflaracilaremngncmrroianumafportammabancamftalia.Iuucna.Vbi qqdirurafcruarigne troianu:&ueftacolitalbamiiiore.Airaraaisgenuftcapyn:Capisanchifcn. Anchifcsienca. Tro i£fecrcra:palladiuquod!abditoIocofcruaBaf:rcfh'turuadiomedcipfi sncaruitfuolocodiccf. Dafedegenirorjpcudo c;& locus aiufto;qm fatis iai&plufq faris crraucrartroianii&pocnatcs fa tifquepoenajidatuiaeratobpcrfidialaonicdontis. Iaccrc:qinc(ccrc. Papeneeihoc dicit ,pprcr lunoncquxtroianosnwgnoodio profcqucbaf. ExiIiatutchcronnel'um:tiiracia;epyTu:macedo/ niam crcta;ficiliani:ftrophadcs:aphri A{Taradquclarcmctucflarfecrctafcramus Dafedemgcnitor.tutifquciaccrc paiumnccfl EXfilia errantes totum quefific per orbem? Anne iterum captarepetenturpergama roma? Hisucnusetcontragetiitor fic deinde profatiu-. Pelle moetusncu te tyrkconaminagentis Turbarintcythcrea:tcnctlong^mque tenebit Tarpeiasarces fanguis tuus;ac egomartis Gcnsfcrripaticsacixtadomarclabores Paulatim antiquo patmmdefuefeit honori. Atque ille haud unquaparcuspro laudecruoris. Etfempcrfama:fitiensobfcurafedcndo Tempora agiumucuuoluensingloriusxuuni Sanguincdcnoftropofxilus blandoquc ucneno Dcfidisuirtuspaulatim cuifbfenefcit. Magnsmolisopusmukoquc labore parandum Tot populos inter foli fibi pofrere regna. Iamque tibiucnict tempus quomaxima rerum Nobiliorfitroma malis:hincnominanoftro Non indigna polo refert labordiinc tibi paulus Hincfabiusgi-atufquemihimarccUus opimis. Hitantumparientladopcruulncia regnum. uodluxu ctmultum mutata mente nepotes Non tamen euertifrequeantifamque ipfc creatus Q^uipcenumrcuocctpatrixlanoquerepulfum cam, Pcllemgetusiucrbaiouisaduc ncrciqbiisab ca reiuouetquod uel ma xinie timebat dcmutatioe.f.ipcrii hoc inqtiuppiterfixue:& hocbello cxPlo rare romanos dccrcui qia uidciic ab auira dcgcncrafreuircure:&agere tem pota obfcura .i.uiucre finclaudcuit de iprisnihilpoenitusdfccref'. cytherain fulaadquaucusnaracx fpuma maris concha primum adticdla ciSJcyrhcrca, appcl lata. Mole marrisimagnirudinc ac difficultate bclli.na inaduerfa for/ tuna hominescognofcunf.undc dicet alibi explorat aduerfa uiros.&Seneca, dicinlvleliiisin malis fapimus, fccuda redii aiifcrunf.KHoratins in finefer monuiSedconuiuatoris uti ducisigc/ nili resaduerfre nudare folcnticclarc fecunda;. Spedarcicofidirarceipro/ bareqiiid pofTinn&iialcant ,Expen dcrc;pondcrarc, luuc.Expcdcanniba Icm quot libras 1ducc fumpinucnies. Fcrri:armoik;fi^unIncrum. Honori anriquoinoiifcruatdcco^fuu :utpri feiromani fcceruc, Cruorisiqiic libe rcr effudehitpro augedo iperio Si lau dcconfcqucda SiticsicupidifTimusfa mx&gloriae iad qua nati fumus Ob fcura: fine honor. Ingloriusifincglo ria :adquailli prifei tota mcfcafpira bant. Mutaaeuum ixratcdc cjiia oes filet, Scnefcitjqm uerterar feia roma ni ad luxum ucfcncfcebarufrtnsiSt iiigebaruoluptas, Bladouencno :uo Iuprarc:qua nihil deteftabiliuscepot. quippe^peerilla res pofthemushonc ftas.ca.n.prsflrjgcnsmctisacieadofa flagitianTorralesipelliK&qdiu romai uoluprarearpcrnatifutiquseblandif fimadomfaco^ fpcriuac nome toto Antc fux muros aithaginiscxuac annis. orbe prop.^baf,l'deo exclamat luue, Nuneparimur longae pacfsmala.Sa;uiorarmisIuxurfa incubuitiuia-uquculcifciforbem. diuitite alianxprima labem moribus romanis atrulerur. I^hil cft ta niortifei-um ingeniis cj' luxuria inqt Sene. Vcncnoiqmuoluptatesbladiriisfuisnecatingenia&dendix.exquibus&ocionafcifuolu ptas:idco laborandum cft ut uoluptatcexpellamus, uirtns.n .circa difficile uerfaf:&a fc uolupta tesrepellirtuta rationis praeferipto no difcedar, Sencfciuidcftdcbilisfin&fuperafauoluptate; quoniaih locuuircutisuitiitobrcpir. ideo dicit Hora, in prfo fcrmonumiln agris negledhsuren/ da filicem fnafei. Magnscmolisopusiromaniiquitpofcutfibi impcriujquoddifficiJIimueftSJ niultislaboribusparacmm.igifnon cincubcnduuoluptatiiSf longa: dcfidixfdormicdum. Ma xima rcpiicapucorbismtnil maius fomafueniri pofler. Sitnobilioriniaiorisnors&famae, Ma/ lisiaduerfa fortunajqin uircus iipfa difficultate nftcfcitidk: perardua cft cu fit inertis tuta fecare. Hscicxiftis malis ucnictromaniadfydcraj&enumeraciirosqinhocfecudobellopumcoclarue riint. Paulusxiniliusqccciditadcannas. Fabiusiniaximusquiannibalemcundfandofr^t- M3rcellus:q primus 1Italia docuit annibalcpoflcufcfad nola, hic rettulerat terriaopima^fpolia ioui phcrctriotut diiftucft. Mutata mete;qadeg^enerabutabillis& non erunt eiufaemerispro ampliando ipcrio.hocraaxredicit ,ppter tyranidc &feritate.gai principis: 8i neroniSj Nepotes: pofteri, Ipfc creacus;fcipio,f.cui cognomen erit iphricanoadcuiiftaaphrica. Poenu tannibale.
Hinc;ex his iiiif\:oriis. Tuisjfomanis, Ex \fc curibusjpndfcit luppiter ueturam efle gente fia^ uiam cx fabinistqus romanu imperiu augat. cures oppidu fabino^ c.Vefpafianusnatus cinj^o da uicopropereateex patre fabio;aclaudiopricipeNarcifigfa Icgarus^legonisfgcnuanianiifluS eft.indein britaniam traflatusrricicscuhoftcconflixitj&uccten inCulabritanireproximaindirio ncredegir, Thylae eultima infularu oceani britanici qua:orchadesuoanf: calcdoia efylua brit3 nia:.indcbritannicaIcdonudicumrdeuerpafiano;ficcanitVaIcriusflaccusIprimofuiopis;Tu que opelagi cui redtor aperti fama ca Icdoniuspoftq tuacarbafa ucxitocea Hinccythcrcatuislonso renabitur luo. Exinfccmibusutausfceknisacl alita. IndcmifluseinafiaaNcronc adeom Effercttetfacrisauacbit nomcniuli. BcUamxgmsbacfoo numtafabino pfir&ucprimdfgrenusjjuinciae cor Hincpaterignocamdonabituinccrc thilen Inquc^cdoniospt™t.«hctagminaluco. diitadipcriurelidboillictitofilio; qCompefdcnpisrhenLimttcgccimpigerarros P^"famquefenex bcUo do-tutabi, idtu.ca Riorepu. Virtus celefhsjgcns flauia NecfrygisiUelacusuiduataque luminercgna Su^t^K^^teKfoffeSribS ^cdfuperumfedesnoftrofque tenebit honores, efabiniaextolletfeufqueadaftrapro Tumiuuenismagnopraecellens tobofc mentis pter rcs^cftasxurcs ut dixi eoppidu Excipiet patriammolem ccifufque feretur fabinoru patria Numsepopiliu Aua;e ^^..n'‘i c bitnomen iuli facristtiaiperatorcsab tquatum imperio toUenscaputthic teta gentiS julomllidicebanf;qrjcroranfficrat; BcllapilIcllma:primo ddcbitmaaio. &!eorunominamfauisfcribcbantur. * primus fuit iuliuscafar beneficio neporis& filii per adoprionqiiin numerum deorum reJafus. dequo Papiniusin prima MuaiQuifeirLisbellisaircrrs munere prolis: Priniiisiternoftrisoftcn ditin *thcra diuis. undeOuidiusinfaftis: luuenesillic &fcfta domcftica uob/s :S*pe tibi pater eftjfaepelegendusauusiQusqueferuntillipidtosfignanriafaftosjTuquoqiiecom drufoprainiia fratre feres. Iuli ;aquogensiuliaoriginem habuit. Vnde Martialis nafeiturum domitiani fili' um lic a]loquitur:Nafcere dardaniopromiiTuni nomen iulo, Bellatnxgens.T.flauius petroni/ WSautoreTranquillorauniccpsrearinusexaciepharfalicafugiens domum fe recepit, huiusfili/ us cognomine fabinus apud heluetiospublicum funus exercens diem obiuir, fuperftitibus uxore Vefpafia polia qu$nurfia honefl-o patre ortatpatrem habuit uefpafianum pollionemiex duobus liberis quorum maior fabinusadprsfecluramurbisiminor uefpafianusadconfulatum ufquc procciTic. Locus adSexmm miliarium aNurfia fpeculum euntibusin monte fummo appellatur ucjpafis. Vbi uefpafianorum monumenta extant magnum iudicium fpIendorisfamiIix;ac ue> tuuatis. Bacifero fabinoiquoniamin fabinaeft magna copiaoliuarum&fruiftuuni.Vnde luue nalis;Vfqueadeonihilcftq>noftTainfanriacKlumHaiirftauerini;baca nutrita fabina, Sabino: municipio:fiuefundo;aurbppidorabino9i:utdicimus,Tufculanum:formianum. HincjexhaC gen re bclIicofa& fabina, PatcrmcrpafianusoftendetromanispolTeuinci britannfam ;&chylcii infulamiin quaforftitio aftiuo nullascenodtesPliniusfcribir, cancri fcilicetfignufoletranieun icmullofque contra perbrumas dies. Ignota: fcilicetromanisad eudiem. Caledonios: lucos: britannos. Primus :at cefar priustraicceratin briraniam :fednon oeni in ditionem redegit. Rhcnumirhenusfluuiusgcrmanisirheticapialpiuucrticefacceflbacpraeapitiortus modico fle xuioccidcteuerfusfeptetrionali oceanomifef:queponitproj;ermanisquosuefpafianuscompe fcuitmifTusillucaclaudioprrcipe. Aphrosiqm fuitillicprocoful, rdumen:iduniecftregioiu/ dea maritima habudans copia palma^.Vnde dicit Srra.hiericus ccampus iudea motibuscircu/ datus.In quo cftp3lmerufparioftadioKcenru',totumriguu:&hrtatiombuspIenu:&palrax illic fenitoptiascariorides.eftetillicuiridariubalfamfjlegeiofepd, Noftroshonoresjeritfqmtde/ usut nos fumns. Tu iuuenis.i.Tims qfuit relidfusa pfe in iudea ad expugnatione hierofolymo/ runij&quiinfperiororaanopatrifucceirit.idcoaitiExcipiccpatriamolem, Robore mentis.'ma gnitudincafpra:flans:quaTitofemptribuitIofepusfcriD&illumaliqu«idoquafiinermeinmc/ diosirruiirenoftcsi&inclinatasaciesalroborefubnixareftituiire.lraquciquit fi me nihil adden temobfeqiuo:ncqucinuidiadetrahcnte:ucrumdicereoporcct ipfcc^fartitus.f.totalegionebis pericuio libcrauitiatqueipfecaftra muniendi copiamilitibuspr^buit, Equatuimperio capuu. ca magnitudine ai erit utfperisamplitudine xquate uideaf poftea illud fufeipiet quoduvttu/ temerebatur:quonia non decetimperarcnvfiuiriimomni uirmtcprxditum, Vnde dicit xeno/ phoniNemineininiperaredccetqui melior fubditis non fit. Fera bclla:afpCra:8C magns diffi/ culmis. paleftinaeftrcgioiudes;quamponitpro omni iudeatquara iuuenis Titus fiibcg,it'.& expugnauit hierofolynia fecundo annoprincipams uefpafiani oaauo die menfis feptembris.
Armtrjrccndcns:nimcdcdomitwno loqiiimrsquo imperante A’llinsfloruit;doinirianus.idc liiftagcrmaniagcmianicusct^iiominaruscipueradhucbcnouitclliano confngicr Capitoliucu patruo fnbmo;acparrcprdcnciucopiapi:fcclirrupccibusaducrrariis:6<;repIoardctc apud edimu clapnor^auitac niScidadcdatushabitu.ulicomcfcribif TacinisquoiTidis faccrdoccsurebaftraf tyberifcad matre codiTcipiiIifiii corulirdafuirqite apud ca.VjfiiscDomiriaiisin illis primisanis pugnare^ iouccapitolinorcuiustedcaiacnlego VitclIiajnoi«i'ccdi<^dcfcdcreHoIcbpr;dcqnoP.v tuorum [ate batauo signes, Sacrilegasinterflammas fciuabcrc cenis Nam te longa manentnoftri conforria mundi. Huiclaxosarcusolimgangcdcapiibcs Submictct ;uacuafqucoftcndcc baflra pharetras: Hicctabariftoocurfusagctaxcpcr lubcm. Ducet et eoos bacchocedente triumphos. Idemindignantem tranfmitccrc dardana figna Saimaticisuiftorcompcfcctlcdibus iftium, Quinctromulcosfupctabic uocc nepotes. Quis critcloquio partum dccusihuicfuamufx Saera ferent mcliorquclYia cui fubflititcbins Etucnitrhodopa:;phoebo miranda loquctur: Illaeriamquaprifcafidcsftatrcgia nobis AutcatarpciaponcccapitoHarupc. •tea:flcch'i’adorfcmc:8(!marciiiioalucorgrcdinu-qiifsiciia:flnuiosmagnitudrcrupcrcc:cuf fccii/ duscftidus.Tcrtiusiftcrgcrmanux.quarcus Nilus. Traianuspruisvomanopdimpcrato^uidncc claflcmegitpergange.AduIafpocta Domfmuo.nnidilli tribuitquodccontrnhiftoriarucntatc: quoniadcpopulisadoricntcnunqrriuphaiut.ScnbitTrnqniniisVoIogcrfiparchopircgcauxilia aducrfusalanosiduccqucaltcpfcx ucrpaliani filiis dcpopoldficidomitianuqucoi ope contedifie ntiprcniirccrcfdcd non ipctrauir.parrhiucncrarinarcimromanopitcporcauguftiictii mniflo rurucxilla craflbablata.hocigifqdaugiiflriauCpiciisac iiirriiniuis debirf '.domitianoSylliusarcri/' bit. La.YosircmifToncruo.i.non tctos.lMdlTaciiiifascapiichidtrianxregionisiorictcibadtrianos ponir.pparthisqultracuphratc termina ronianiimporii hitabat. AbaxcarAoodcprcri ionc.Do mitianus expeditiones parti fponrclulcepiuparn nccciTanoirponrerdacosnccefnivio.unafn faiv matas legione eu legato finnilrarfa. Indacisdiiasipnmaappiofabinoproconfulari opprclTodceu dacormiioriircopracfedtopr.-cronanaiitcohortiiixiiibeliilllmacommifcrar.dcquoIuiic.Etqui iiulrunbus fcruaKU uifccra dacisFuIdismannorca mediranis praelia uilla, da cattis,dadfqae du. piicernumphu egir.de larmatislaureaiouicapitol io rcttiilir. bcllu ciuileniorua.L,Antoniofu/ pcnorisgermani.x pn-elidc confecit abies. Triiimphudoniitiani de populis ad fepcccrionem clc/- gantinimocarnuVcclebrautrllclIaparaiiimis, Bnrchoceiiereiqmuphaucrat de Indis. Vndcca neti fine operis: QualisodoiatisdefccdensIibcral'^ndis;Egirpapincosfrcnarntygndecurriis, TiMnfmirrcredardiina ligna, i.uexillaromana:qHa’ noldxinradmirrcrcipfieermani ex farmata: quosuicir&!ftruponitproipfisecrm,anis;larmaris:&dacis. Qnin&Iromnlcosdaudar cloqucn tiani doniitiani.dcquoFabiusljbro.x.fic fci ibiy',hosnoiamus:qui.a gcniianicu Augulhiabiflitu tis ftudiis deflexit cura terrapi. paruquchisiiiCuerteeciini niaxiinu poetape. quid tn his ipfis eius operfbusinqucdonatus ipcfioiutienis iucceflerar (ublimius.dodlins oibusdeniquenumer/spra: iVanrius, quis enim cancrctbclla mcliiis:qqui lic gerit. Quem pr,Tfidcnrcsltudiis dea? propiiisau direnuciii magisruasartcsapcrirctfamiliarcnumen niinmicc. Voccicloqiicntin, Qui^quibus: ideflfupcrabatofsromanosclaros eloquio, Sua ihcrairuanumratii carus pieriifuauiratCKiplcn dotem. Lyr.i.i,ipfoorphcoqui fo!iolyr.T:aIIiricbarraxa:Kfitlebaranes,orphcusfu!t filiuscallio pcsrcgircmnfip:5icagrircgisthraci.T:.hcbrusfluuiusrhmcitc,rhodopemons. lllactquaprifcafi dcsiilla rquitiuppiter fidcsdomirfaniquxprtuspm nfa regia pugnauir bello uitclliano ponet au rcacapiroifa in tarpefa rupe, plurima &ainpliflmia opera incendio abliimpta Domitianus rc/ ftiniir: in quibusdi Capitolium quod rurfuin arlerar: nouam etiam exornauit redem in capito.' liomuicuftodij&imagincmfuaminciusfinudicauir, Pnfcarcgknuetusrcplum Capitolinum. Attu trcmfccndcnsgcrmanica: Iampucriuiricomo pcrformid (N cctc tenuerint tarpdculmini; pinmsilJicbaidc. Autdejenia pnus iiix pubcfcctibus annis bella iouis:K Martialis; Prima luogcfTit pioue bcl ia puer. Auricomo barauo.i.ipffsgcr m^is qnadli oportunitarc rebcllanlt: qin ucfpafiausapud alcxadmerat:8i Titus iiudea quo tcporcucfpafiaus pe tii iu cerea Ic qgermania rexerat confu iccreauitdcrtfauitque ibritaniaiq au dirarcbcllioncgcrraano^ icosia con gregatos fperu fecit: pl urimos cecidit: aliofqucad fide renocauit. Interea do miciausadolcfccns illuc ,ppcrabat: ne barbaros opprimercriq expeditiois fa mnpculfi ei fc dediderunt lucp-maxi muarbitrantcspriftino iugofineuIJa clade fubiici, rebus igif compofirisdo mitiaiius inr!gnisa?tarcfupcratibusfa ftis :^arriudeens referentibus foma rcgrcluisc. Ixitaui fucpopiili icolcntCs birnaminfularhcni iUi\urorcca:lari comctariis:6Cqa germai ,p maiori par/ te hent capillos flauos:& aurei coloris: idcobataiiosappcllatauricomos. Tar pei igncsiincendiuni bcllouitclliano. Gi^ctica pubcs.i.indi &paithi. gan ges efluuius£dire:orif ex caucafo mon
rupe inacceflam pcmeit. Lapfante; labenrc.uia quippelubrica erat:utnc qucueftigia firmare polTctinequc igre di. Inuia deuexa ^ronaipfa^alpiu. Nifu:dubio6i labcti conatu. Mina/ ci prterupro.i.quadam altitudinequte minanuidebaf. Pronaidcucxa loca: fS; alta. Obuiatoppofita tranfeutibiis. Caiitibus.i.fuofaxo. cautes diciitur faxa. haec rupesangufla eranatqiie ita redisfaxisiutsgre expeditus niilcste/ tabudusmanibufque retines uiigulta ac ftirpes demittere fe rejjoflcr.natura loCLisia atepraceps, rcceti tcrrxlaplu fpcditusfmiranda admodd altitudi/ o-1 c SencffawixftDomftianusannos.xIv. Beatas:fodiccsterpcratc.Iausdomiriauiamn-iria. Qiiiri nus:romulns dabit tibi locu;& erisicerpatre Vefpafianu.acTitum.__ Sidcreinariihuiusmeminit MarrialisjNafceredardaniopromiflanomcn iulo. Dupanditrericircditad hiftoria poctanao ransiterannibalisperpronaalpiu uerfusitaliaufquead taurinos capos. Scriciordinercrufutu raru.i.faraipfatbiduilmiugisuariua habuit annitaliS: data iiiilitibus quies. lumcta aliquot pro lapfaerupibusicaftraperuencnitnndcmouitcopiasiqufbiisecollcitalia&circupadanosoftedit. dicenscietera procliuia fore :|4Stficad Etiungctnoflro templorum culmina cocio. Tunconata: deum diuofqucdaruiaibeatas Imperio terraspatrioregcitardafcncdam Hofpiciacxdpientcoeli folioque quirinus Conccdctrmcdiumqucparcnsfraterquclcrabut. Sidcrciiuxtaradiabunttempora nati. Dumpandit reriem uenturi iuppitcrcui . Duftoragcnorcus tumulisdclatusiniquis Lapfantem dubio deuexaper inuia nifu Ficmabat gixifum atquchumetiafaxaprccmcbat n?praruptuserat. '^Robora ferre": cd Nonacies hoftis uc tcnctifcd prona minaci «dendu ect faxu ar^ribus circa deie ptatrupto turbatet cautibus obuia rupes, ctisaetruncatifqucurueingenteiaci/' oi/-• i• unt eaque fuccedunt auxiliate uento: ^tantclaulumcrentpucmoiasjetdurauiarum. ardetia faxa ffufo aceto putrefadunt. Nccrcfoucrcdatur torpentia membmquiete. Itatorridaincediorupcfcrropadunt. xi n. irr,- quatridua fuper rupe coniumptil eft. Noftem opai lungunuct robora terre coactip DenfifTima montisimqntedcnfuar AppropcranthumcrisiacraptascoUibusomos; bnribiis, Sylua:lignis:arboribus. Rc 7i,- j r 1jf/j foluropodercraxSputrefadoigniace *ubinudarunt fylua dcnhflima montis, toque. Regno lariniiftaliam; in latio Aggc/rcrcti-abcsrapidifquc acccnfus in orbem ^xcoqmtuiflamimsfcopulusmoxptomtafctro nifutFlatcrealpiuquod uergiradita Datgcmitum p.iticnsrcfoluto pondere moles. A.qucaf.ri.fcffisa..~nah.W. _ Histandcmignorastranfgrcnuscafibusalpes TaurinusdutSorftatuittcncoriacampis; Intcrcauoccsiouisatquc oracula portans Emcnfisadcratigaramanrum lartus harenis Doftarctutuitoftimulabatcorda tonante Maximcbclidarpatriisqui moenibusarces Scniidum dextra :libycaspenetrauimus oras. belida::ucrbaboftarisadannjbaleni:a JnJ os tullitad fuperos perfundens fydera fyrtis. 3ioa“p?nreeSa°pX’iK^^ b3osptrne cquoribus tcllusuiolcntiorhaufil. lidtEiannibal qducis originca belo. Adfinem ccelimcdip tenduntur aborbe sq.atecampi..,umulum„ammncg^« _ guibusnomen exrc inditu eft. fyro.n. Immcnfisfpatiisnifi quem cauanubila torques fignificat traho:& haec loca tranurad feharcnas.duofunt finus prope in ex tremaaphricarparesmagnitudicmarcsnamraiquojiproxfarerraepraeiltafuticeterautrorstulit alta:.iliain tcpc’ftareuadofainaHMniagnumarc:acixuircucruscoEperic:liniu:harcnafque:&fa xaingctiafiudlusrrahut.itafacieslocqp.: cduetisfiinul mutaf. Tellusiquaeuiolcntior&pericu lofior iprisa:quoribus.i,ipra aqua. maiorCm inqt labore palTi fumusfter harenasf) rtiu:q in aqua profunda. Penchaufitiabforbuiraccepir. Adfmcccelisdclcribitiyrtcsquaca mcridicuiquead ocafuprorcdunf. Fine:occa(u. Mcdio'orbe:meridie. Squalctcsircultinohftati. Tumuituinl eillicmagnaplanities;aggrcganc uecisharenx:qpoilnioduadrcpusqfdauclutiuaUesc6flicuuc. metaruscintauriniscapis. Intercauo cesiouisiduin capistaurfnisanibalfta tiuahfetboflar ab oraculo redi&atm Iit fortesiouis hamonisj&naiftusopor tunitatepoctadefcribitfyrtcs: rcnmli origine&rifus fdero^. Oracu!a:ibr/ tcs. oraculu eutfinit Sene, uolurasdi uina hoisorccnuciara. Emcfisilupc/ raris itinere. Harenis :na illic fut Qr tesperquasiterfcceratboftar. Maxfx
f.,c^!^.'i^ii?^^^^*^'P^^i^V^”'P^^‘^‘*"'puini&adaftainaggcfcsaphnciisfpimrnb occidcfcucilusnuitru.choriasautucrrusfcptctrionc, Truccsdciucnresflamjnc, Capicntcpr.Tlia:Iariffimu{j neaiiquomontisobiracuio.Vndcillicpofluncucnticonfligcrc. Montcs:nggcrcsharcjiam. Has uaIles.i,uacla«brciuatyrriiimpci-qua:non tutoH.nuigaf naucsqppcaliquandohamns cin£t.T:dc ftituiinf inficco.Gneofeniio&.C.fcnyjronioconru.ircr uadafyrcinnidall'isromanamtonaUJga tiit; Obfcruatisaftris:namtcrdiuconAndif’j?cr;gppcoIauidciif circpIanaSifmiiJiauamcnndn Conftfuxitturboimpadaglomeratus harena; Vclfi pcrfra£lopopulatuscarccre terras. Africusautpontum fparges fupcrcthcracliorus Inuafcrctruccscapicntcmprarliacampum. Inque uicem mgeftocumulamnt pulucre motis Hasobfcruatisuallcscnanxmusaftiis. IN anque diesconfundit iter.-peditemqueprofudo Erratcmcampo;etfempcrmcdia aruauidcntcm. Sidoniis cynofuta regit fidiffima nautis. Verumubi defeffi lucos nemorofaque regna. Comigeri iouis;ct fulgentia templacolumnis; Aducnimus;magnifq Ista fronte facerdos. Exceptoshofpcstcifiisinducitarifbas: Stat phano tixcina nouu et memorabilclympha; Qua; nafccntc dic qu* deficiente tepefeit. Qua:qucrigct;mcdium cumfol acceditolympu. Atque eademrurfus no£lumisfeructin umbris. Tumloca plena deo dites fine uomere glebas. 0ftcntatfenionloetaqucitamcntc profatur. Hasumbras ncmorumctconcxacacumina ccclo. Calcatofque ioui lucospra:cc boftar ad ora. Namcui donaiouis non diuulgata per orbem. 1ngremio tlicbcsgeminas fcdiffc columbas? Quarumchaomnspcnnisquxcontigitoias; Implecfatidicododonida murmurequercum. Atqux Carpathium fupercquoruc£ta per auras Inlibyenniueistranauitconcoloralis Hane fedem primo cythcirciacondidit ales, Hicubinuncarasilucofqucuidctisopacos. Duflorc elefto gregis admirabiledidiu; Lanigericapitis media intercornuaperflans; IVI armaricisalcspopulisrcfponfacancbat. jM ox fubitum nemusatqueannofo robore luers Exiluicqualcfqucpremuntnunc fydera quercus Aprimaucnerc dic;prifco inde fauorc. pru. Cocolonciufdccolorismiuscrat illaquaeuolayit in cpjjrum. Alcscythcreiajcoluba dicata ueneri iidee diftichon Marrialis.Ne uio Icsteneraspredurodccccolubas. Tradiraii^nidi.TfuttibifacradciE. Dudlorc lanigeri capitisiari erc.i.fedit itcr cornua arietis dabafqiierefpofa.aricseduitor ouiurubcuiuseffigic colebat luppr> Matriiaricisdibycis, Mox:ftati emerfithocncusqtfcernisfqtAriibas, Prifeopauof; atiq uencra ubiquceflcadc pfundiws aquretideo opi!ScflpnnsobrcriiarciI)oscan.iIcs:& iiallcs.indc dirigere iter cerru obfcriia^ doaftra&ficpcdircsnc incidat in loca .uadofa.obrcriiatigifiiodtiicynofurain duarlutardli maior& minor qua; diaV cynofura.maiorucro helice: phcniccs primi obrcruaiicrutqnofufaqiuTCcntiiis irerpriebct nauigatibus &ambi3la tibusplocaiiadofa. '"Sidoniis: phenif/ fis. Sratfanouicina nonum; defcribic natura focis uicini replo iouis: cftramc haichiftoriarqiioniaapdgnram.ircsfos cin dic ta frigfdusur non bibamr:rani fcniidiis noauiif non tang.nf', No.^ iuim.i,rcsnou,i&mira. Ditcstfcrrilcs fincculmra. Hasumbmsncmopiiucr la (heerdoris h.irifbxadlioftarc. Co ncxa;crcibi in alruoiconcniia. Nacui dona iouis.q.d.ncniocnq hxcignorce colCibns.C.exargvproiiolanrcsconfticiiy ifle oracula iouis ammonis& dodonci amonisoraculu uraflcrcbar xgyptii fa ccrdotcsaiitorchcrodarnricfnit cofti/ Turiiiduxmulicresa phcnidbuscxrhc bisa^vpriisabdudlxAicf-uriquaiv.nlrcx ra in libvMin pncniri.nlrciM rgr.Toaurra qiieconrtiruir oracul.i in illislocis. Si/ ccrdorcs.iuf dodonci ficdiccKinndunc coliibx iiigr.xexthcbis.Tgypriisnol.iuc ninrqu.iRMlrcra imoIofiT.scxfago mo nuiriiorchilana illichabfdumccor.i/ ciilii iou!s:.ilrcra idcfccir ilibya .Vbi c hamonisomculuracratu.cgoaurinqt hcrodottis fcnrio du.ispuelKisa phent/ ribiisiicditasfuifTcquaijialrcrafrcrpro ris feriM adfagu replum iouis erexit: al rcra ire in libya.coJubas appcljaras pp b.irbaralingua.& loquutas huanalin/ gua:cu depofira Kirbaricira loq cceoc/ runrutrtclligcrciif. Cuino diuulga/ ta.r.fnnrqTidicarocs feidr non ircrro gatiiicpofitum femper includit affir/ niarioncni mmi aero negationem. Thchcsixgyptix fcilicct quoniam funt 61 chebe bocriar. Chaoni.isoras:cpyro ticis.rhaoncs furanriqhKaroresepyri apudquos cratoraculu ionis dodonci; Dodonida quercum ;patronyniicum cfla fylua dodona cpyrf.Atquxear parhium;marc carpathiu cft ante a!gy ptum dcnominammacarpathoinfiila quodcxrcnditurrhoduinurque& cy/
fionc, Nmcatquonia Taccrdorcs habebant ucn-cswlinoj&yirmoufdiflucft, Collifisiinniccim paciis. Miiornota:idi’{l'iiocchumanamaiorc,i.dmmofp!rinilc^iiucuscft(actrdos. Tendmsin lariumiuatianiufaccrdoriJadpcenostcjidcnrcsin lanuiii.^ Prole aflaraci:vomano!i qorigine ha/ bneruntabicneanepotcaflarnci. In larus heipcriunT.iraluidcftuidco marrem iapararecurrusfu osadbcUiinii&ciusequoscfflarcigncmiiiiraliain. TuquiuiertirlcrmoncadanniDalcmquimiffc rat ^fl-arem fcifdtatum metem iouis cornigcriitu inquit qIdrc cupis finem huius belli cas in apu/ liarni&ibidclehsejrcrciviun romanu. . Aiboirnumcnhabcticoluufquetcpcntibusans.' Dumque ca miramut fubito ftiidorc tremendum Impulfa: patuere forcsimaiotqucrepcntc. Lux oculosferit:antc arasftatuefta: faccidos; EfFuIgcns nmcaxtpopultconcuiTcrcccrtant Itidc ubimandataseffudi pedore uocesr Eccc intratfubicusuatcm dais;altafonotO/ Collifistrabibusuoluuntur murmuraluco, Acmaiornocaiamuoxprorumpitinauras, Tcnditisinlatiumibelloqucagitaicparatis Affaraci prolemUbyes cepta afpa-a cerno; GradiuLimque tmeem currusiam fcandcrcict atra Inlatus hcfpcraim flammamexpirare furetis Cotnipcdcsimultoquc fluentiafanguinc lora Tuqui pugnacumcuenmsicxacmaqucfati. Extrema farufinem&diipofirionem fatorum. Claro labori :quoniam uir/ tusarca diffidlcucrfaf ;&laborcsiiu/ triuntanimosgcncrofosiSthoicsclaros icdduntidco abeffedu claros labores appellat,Illudfane fciendum cftiquic tyrusapudxcnophonreeo bona maio/ xcm afferre latitiam quo magisquis Ia boreantecedetead ca pueniat ,laborts enim obfonium fu tbonisuiris. Acro/ li dudoris: diomedis qui coCcdit lapu lia .lapygatappulumubifuir pugna canneous, Augebisauos; nobilitabis carrhaginenfes ca pugna oi nemo erit poftcaquificalteuulncret italiam. Dardana rcgnaiiralia&romana, Pu/ besfamrniaiiuuetus italaa farurnoq regnauit ilario.cura dicitur qj cor urat &fupprimitexitum annibalis: ita uole te iunoneme ceptis illeabfiftcrcr, Du carpetfiipcrasaurasidum uiiict ,naro/ mani ufqiiead mortem perfequuri fut annibalcm qui moriturus dixir.libcrc/ mus romanostanta follicitudinc accu ra. Lsetisiannibali&militibus. Pro pioris pujna ;quonia paulo poftad Ti cinum cu feipione pugnatum efta poe/ nisfclidmarte. PETRIMarfi interpretatioiquartu uolumenfylluitalid, „--- ',, , AMfa peraufonix :territi funt ro/ ^umcarpet lucras in terns annibal aui-as. niani cum acccpifTenr annihilem alpesmunimcntumitalixcum cxcrci/ tu tranfccndiflc:&iam urbesitalasob/ fidcf omnesoppidani muros uctufhitc collapfosreftituentcsarma ad bellum undiquecomparab.inc,interca.P,Cor. Seipio confui rediens c maffylia quo tranfmiferatperoram Iiguflicam aim padum traieciffetannibali defccndeti ex alpibusad ticinum occurrit: cum coinrcelicimartepugnauitpoftca ini f >ar peenonorum equitatui ad trebian’ erccepitifli in adito lococaftra muni; uic eius collega fepronuisgracchus nio nitusa fenatu ut rd publice labati ope ferrer efid lia celeri nauigationc arimi numindemcaftraad collega ucniraui dufquepugnajuirmconfultusab anni baleuincituriquimouens inde infefto agminetac maximis difficultatibus fu peratoappennino ad lacum perufinu contendit .haxfylliuscamt ihoc uolu mine. Nubiferosmontcsjalpesaltiflimas&nubibusobduflas, lugum 5imperium ponicuniid eft fuperataiam cfTe faxa illa imperuia apanis, Herculei laborisiquoniam herculcs ante tranfcl deratalpesiemulusdicicureiufdemreilludiofus. improba ifcilicccfama. Giiicit:crcIciccuhdo« . Dcpofcisrclaroqucfcroxdasuclalabori; Iniiadcaitoliduftotisiapigacanipum. Sidonios augebis auostnulliquc rdinques, AIriusaufonia: pcneti-arcinuifceragcntis; Doncc uifla tibitrcpidabuntdardanarcgna. Nccponcrpubesungfaturniacutam alia portabatIctis oracula boftar. niplcratque uirospugna: propiorisamote, Amaper aufonia turbatas fpargirururbes; Nubifaosmonteset faxa minanciacoelo. ccepiffc iu^m;pcnofquepcrmuiauc5:os. cmulaquehcrculci,ia£hcur fama laboris; ercendiifc ducemdiros canit improba motus. tglifdtgrefru;uolua-iquccitatiorcuro; mificis quacitatconicasmmoribusarccs.
Auftruitauditis:adiungitci!iqmhisqua:audiuif. Pcrinaniarcrnmtpcrrcstwnns, Pafcci-e:nu rrirci&augereipuuoreftmccusmcntce luo loco nioucns. Amcnrouiocamusamcnrumilhidpaniu ZorumquodiaculoadmcrifurtirillomduisinipcIJaf’. &iyo:cotecvacin't. Obiiccs; robora qurc obncmnrurporris._^ Timorhaud fcgnismagiftcng docet hominem non dcbcrcciTcfegnem frebus dubiisjjfediauftriu, Lareiuilla. VIfiniafiJa:fenescxrrcmaiua;ratelaborares. Non.tquo ordiet Vir.fcquimrqucpatrciiopainbusatquis, Nccpofcjturautormon quxrcbaraucorcilliusrumons: ueruocscrcdcbanr fugicndoquc rerre uftmitauditisdocilispcrinamarctum. i— -..i:— a....-.— .... i A Pafeere mmoccmuulgi paucriiturmacris. Bcllorum raprinicuras,*fubimsqucpci'omncm: Aufoniammauorsftrcpitictcictarmaiuirofquc: Pila nouantiac dererfa mbigincfeuus. I nduitur fciTo fplcndorauucnumque rcpoflar. Inftauratgalea: coni dccus:hafta iuuatur; Amentoircnouanrquc noua fornace bipennes Confenturtegme laterum impenetrabile multas Paflluus dcxcrasiatquc irrita uulncra tlioiax. Parsarcu inuigilanudomitatparsuerbae anheiu Cotmpcdcmingyros;faxoquc cxafpcrat cnfem. Ncc nonet muris quibus cftlu£l:ata uetuftas: Fctre moratur opcmifukicffant faxacauafquc Rctraftantturresjcdit quaslongiorartas. Hinc tela accipiuntarcesjct robora portis. Etfidosccrtatobiccsacccrfcrefylua. Circundantfofl^*haud fegnis cumfh magifter. Predpitat timonacuallis ttepidatur in aruis; Defauere larcm:portantccniicibuscgras. Attonid matrcsduccntifqucuitimafila. Grandeuos rapuere fcncsitum crine foluto Antc agitur coniunxidcxira Icuaquc trahuntur. Paruimonequo comitantesordinenati. Sic uulgus traduneque metusmee pofeitur autor. Atpatres quanqcxtcrrentimmaniaccpta. Inquefinu bellumatquealpcs et peruia fiixa Dcceperc tamen crudamcontra afpcramcnte. Etmagnos tollunt animosiiuuatire pciiclis AddccLisret dextra memorandumcondere ii^me Qualcdedit nungrebus fortunafecundis; Scdlibysedudortutofouctagminauallo FclTagradum multoqucgclutorpcntianctuos, SclandiquCgcnuslctisoftcntatadurbcm Percamposfupercllcuiam romamque fub iilu. Atnonctrctumcurasconfulraque belli. Starcprobat:folufquc ncquitperfcrrequictcm. Armiferaiquondamprifcaintcttempora gentes banraliM. Atpfesifta uulgus &agnv flcsfaciebnntdcdfcnarorcs creiSo con/- traafpa aio dcfiima rcrii con/ultabat: qui periculis gaudebanrueforrimdinis Jaude con fcg'poircnr,Lausigitur cil ro manorunia mngnirndincanfmi. Im mania ccpta;tdia belli ininai&amifTio alpiumfinuingrcnhoitalia:. Cruda: fortem ac malis in luperabilcm ut dece batiiirosforrcsotillosqnowarsiinlina crar:6tmartcgcnriini'cribcbanr. Ad decusnicraifortitudinis laude qua: eir/ ca-picula ucrfarunarqiic dolores. Cd dere nomen dcxtraipara re. fama bel Io &ufrtutein tacisdifficuiratibus. Rc^ luts (ccundisiquonia rebus ad libidine noflrafliientibusarad luxum uertiinf in rcbnsaiu diinsgencrofa natura iab tum cuolar&ucra:uirtiitislaiidc coiv fcquit .Sed lib) a: diiftor: anuibal mi lites fuos torpentes mebra uallo&quic te rcfouebareorqucrolabaf dicens iam omnedifficultate rupcroracnc roma^ que iam haberi fub lau. (S<;ad eam ircr effep campos: &eu gal losad dcfccffio^ ne foIlicitarctScipioaducnit .Fefla eradum defarigaro&qutcingredi neq bar pp difficultates acccptasialpibiis. Torpentia ncriiosthabctia neruosed trndtosiiSirorpcntcsppfrigom &niucs alpinns. Pcrcapos:urnon timerciual teras alpcs.ucii-lupcrcrnr appcniiinus. Srare;ccn'archa:rercillie. Armiferc quoiidiV.galli tenuer magnam iralia:p rem ultra padil circa placentiam &ere monani uerlus ligurcsSt rubiconc :alii crantlx)falii fenonestqui romani cepe XHntobfcdcriinrquccapiroIium boiopi cenmnr.&.xii.mbusfucrunrqni cxrin dii fuerunrpauloante tempora tyberii exfarisboi defcccrcad annibalc fcd cc Icr aciiicntus fcipionisros rcprclTiuqiu cmafiyliagcnuam rranfmiferat.Indc pifas.ubi accepto exercitu aManlio :& Arrilio prxtonbus hoftib.a occurrit, hc Jicohcluctiusaurorc Plynio fabrilem ob artem romx commoratus remeans in patriam attulit caricas: uuas ;oIc/ unuSt iiinum optimum.und^Ili dul ccdinc allcdi i' italiain fc fc effuderut. fu
Beatis:opimas&fcrtilcsrcdesimIia:. Pcpcnrmanuteffcccrurfbiisaregcniisiirtinicivc'. Impia; qiioniaceperiiturbc&ioincapirohnobclliutiilcrc. Quirifcs;romaniquosccpciunr(aioncs. In amacorda;uana:&fincfidc, SoKicitariaddcfcdioncJT FIu,vamoru:gcntc niurabilc boioiaXfii habente mores fftdbilcsiquoniadcfcccrar adpornosi&antcqalpcscralccndtTctannibal boioviilc/ satioadeumhTa cpolliccnsboiosfiuurosduccsitineru&bclli (ocios, laconliil; Scipio ia cniaflyv ha redierat, Phociicisimaflylicniibusquonia maflylia conditafuicaphorcciibus. Diueidu lalw rc:qnoniaannibnI ral'tibus,fa'piorma ri laborniicrat. SignufiirorisidalTicii Aiuomuminuafa'clatus:fcdcfqucDcatas. Etmc,.ipcpc..r=ma«.mpaLcJk: VndcdidtPlu.inPompcioex-tcpIocac Tarpciuspatcrctcaptilcnia-cquuitcs. rartraicirubramgoniiumt.h-c.n.ro hic dum folHciratdonisctinamacol*. manis pugna: fignucltciiid militcsco fpcdflenrcuclamorctarque alacritate Acfluxammorumgcntaritouctarm.iquc lugit. diniilTis tetoriisad amia racorrerunt; J•jonful uolucri pemeaus littora dalTc paludamentactconiuui coccincaerat, _.,rr^rt, Debellata,pciil ;iicrbaannibalisruos ocipio pliocaicis Iclerctcl-cbacab otis. adoperananada'hOTtatisne,f,poftrot Jngcntcfqucduccspclaeiccttjcquclabotcm: tnctonasi ultimoami pdaiit dccoB:« t', -r"* r-in oia qua: felici ciictii geflerat commemo ^lucrlumcmcmos propiota pcnCLua uailo. rarabcolunishcrculeisurqiicadcapos Jungebarimagnatqueaderant ptimoidia cladis, taurinosiqbuscaltrahebat.ficaitapd .i °ii •jri n,- IiuiLtabhcrculiscolumsaboceanoter Nanqueuccolkosadmotoconlulccaltns; minifqueultimistcrrapiptqt fcrociffi Suftiilctat fortuna morasrfignumque furoris A. cccnfajuifopofccbanthoflecohones. hacipfa tcftate crefo uido circu-fefroa Dcbclkcaproculqusciiriqueuocanturiberis; iS“dX“pS'‘1?S: Ingmatv-riusncmorcfa ^ragr^aduacr. mcrofaagminamiagnti exercitu. No Vocc fonatnonptyrcncmrbodanuue furentemf Iuffaafpcmato.-u,tulam fumaffe fag.m*u,m iufTa flia.q.d.ofa fubiugu mifimnsmu Rapnini pcrccltasitcr:ct qua poneregreflum; . Amphm^cniadcfumthborirtilbtemis finlconfequanuircuiusratantf motus Pcnomraturmastcquitcniqucpcrardua ueaum exctotlfunt. Cthastgallos. Amphi jnfulafrciueoctfamuiffchinnmbusalpis, triomad^therculi.i.uos armari traii/- ^,1 ri i r••^rt fcendiftisalpcsqutefucrurherculi ma Contra pulchraluosuocatad dilcnminaconlul gnus labor &duxiftis equos Iiugu alpi/ oflem mileshabesfractum ambuftuquc niuofis iimciimpnushominiexpedirouixpre _ bcrcnritcr;itaqucdeberis<iiosfoll!gcf; ^aunbus:atquea:gretbrpcntiamcmbratL-ahcnte &aiguitabhoncfto;fdcabutiliciIhiC gnage quiracrosmonrisrupefqucprofundas; EquifPicquu habete mfe/ore antiq ut Traniiluiriditcat quanto llatcelliusarce, autor cmacrobiiisut hoiem equo infi/ Herculca uallumict maiusfit fcanderecollis dcteira&equucuportarerhominceq .„'/r 1li..r tedixerutVir.arque egre docucrefub ^•nnoiliostupiflcglobosidct inania.amar, armisinrultareroIo&sreiTus glomera Dum magnafufopugnarccroqucruaiti; rdpi?5Si^uatoiS'Sdartore‘^^^^^ Q'uaucmumcftobffitalpcsfiipcrarduaduaS chru epugnaf ,p patria &mori fi patris falusrcquirat. idofteromileshabesiorariofcipionisconfulisadfuosmilitcsquibusoftcndit mini moconatuhoftcsniuibusSi glacie confeflosuinci pofrecofquchortaturutprocomuni falutccpn mbarl-Kiros rotis uiribus adnitantur cautibus faxisalpinis ,Egrctcudifficultatcambulantem, Enagcihortanriscft.paratcinquitanimosadpugnam ut annibal quigloriatur tranlcendifTc ab pcsdifnrpfuselTefuperareromanosquammontesioipIusefrcfupcrareuallumromanorum &ma iorisdiffiailtarisquam nrccni herculeamideftragunrhinam. Mcrosmontesialpcsintadastquas nanim uidclnfoppofiiifrc hoftibusne litalia bello hoitili atque externo qtcrcf.Profundas :al tas Vallumtnoftrumrciliccridefl-diftatpaenusdifficiliusefrefuperarecaftraronianaquam alpcsnj uofas, CeiriimalriusSifupcraradifficiliusafcehercuIcaidcftfagutithocondiraabhercuie. Cob Jesialpes&pjTcneosmontrs. Dcrinaniafamsicxtenuaridquod negare nbnpotcftfcipio 8idc/ trahitannibali qui quadam inani fama gaudebat fe.bpotuiffealpestranfccndcre, Iniinia;res inuriles&uanascvrollat', Famseiad famamiadecmquitfctranrccndilTealpes dummodoano/ bis uidus non habeat quoconfugiat;&fugere uolcnti alpes ipfxobftcncac manus noftras effugiat. J
Huccgcreddjlariosutfanguinefmcs Imbucrct:allufquchoftiliscondcrctof[a. Sdrelibetnouanuncnobisatqucalfeia bellum: Carthagoanneeademitratquarmerfa fub equor Egatisinter uaftoiacctobmtaponto, HjEcafL^atqueagmcnnciniflcditadundas. Cxrulcas ticinus aquaset ftagna uadofo; Pcrfpicuusferuattuibarinefciafundo. Atnitidumuiridilcncc trahit amneliqiiorcm Vixcrcdaslabiiipistammidsopacis. Argutosinta-uoluoumccrtaminccantus Somniferam ducitlucenti gurgite lympham. Iamquefub extremum noftis fulgoribus umbris Lux aderatrfomnufquc fuasconfecerathoras. Explorarclocosconfulcollifque propinqui; 1ngcnuimetcampisqua: fit natura parabat Par fhidium pcno;fimilcfque in peitore curac. Ergoaderantrapidis equitum comitantibusalis. Verumubicommoto docucruntpulucrc nubes Hofte ferre gradu:ctpropius propiufqucfonoro; Quadrupedum cornu tellus gcmit;acfimulacer Vincentum lituos hinnitusfeuitequomm Arma uirirapitearma uirirdux inftat uterque. Ambobusueloxuirtusgeminufqucaipido Laudis,*et ad pugnas martcmqueinfaniaconcors Haud moraiam tantum campi diiimcbat ab iilu Quantumimpulfaualctxoprcndcrclancea nodo Cumfubitum liquida no ullis nubibus a:thia Augurium mentesoculofquead fydera ucrcit. Aceipiter medio tendens alimite folis Dileflas ucnctinotafqueab honore diones. Turbabat uiolcntusaucs;atquc unguibus idem. Idcmnuncro{lro;dun’s nunc iftibusalx. Tcrqumas dederat fcuaintcruulncralocto Necfinisfaricfuenouifedfanguinisardor. • Glifccre;et urgebat trepidamiam cedepriorum. Incertamque fugeplumalabcnte columbam Donccphoebeo ueniensiouis ales ab ortu; Intenuis tandem nubes dare tergacoegit. Tumui£lrixla:tosfignaadromanauolatus. Conuertit; prolefqucducisquaparce decora. Scipio quaffabat puerilibusarmalacertis Clangorcm bis terque dedit;rofttoquccorufea:. Egrcipduxerututhiccadcirt. Dci; fciliccrciuosniolauic rupedo fordcxi . Tellus hoftilis; italia, Sdre liber :a piarcrita iiicftoria iprimo bcl lopunico oftcditpccnosfacilcfupcrnmiri .ende inqiittecarrhagoqu^E hos milites mit/- prior bello punico (iibmcrfa fuit ad enares apud liuiuair experiri niiiat utru alios rcpcrccarchaginenfcs p.xx. annos terra cdidcrinanidcin finrqad egatcspiignaucf iTuIas. Pontomiarifi culo&libyco. Ccrulcasticinusaqside fcribitricinil fiuiiiii qortiisin alpibuS labif ,ppepapia&in padii mittit, hens 3quas’liinpidiinmas:&: adeomitis i' air fuuruixiabiuideatur, laque fiibexv trcmunodtisidcfcrifafrcrcpiifculuma/’ mriniini quo tpc uterque duxad caflra hofiiliacontcmplanda naruraqucloci prodierat. Pcenoiannibali. Rapidis alis :militibus Icuis armatura:, Acce huiitus; uehemesadeo iirrupcrarcr tu bas, Cornu ;ungula. Velox uirrus: iiterqucpromptiflimuscrarad resprat clarasobcundas, Gcminiiscup>ido :ii niil IS cupiditas pugnan di &ponit cupi dincin ,p ipfa cupiditate. Concorsifa nia jfimilis pugnandi ftiror. Cu fubi/ tum: deferibit augurii! quod apparuit utrifquepriurqnianiisconfcrcrcntqd portcndcbatannibalcm.xvi.anosdila/' ccranirimi italiaSt pofic.i fuperatu iri arcipionccofulisfilio-Liuiusaitlupu i traffe calira romanoru laniarifqucoui bnsinradtii euafiffciarqnc examen apii arbore praitoiio imminente confcdilTc h.TC prodigia feipio conful procurauic pniifq inndccopias cduccrctpoctain geniofe finxit hocaiigunii .Liquidii a:rhra:pnroncns.rplcdore.SicVii'.Ncc liididiis-itchraryderca poUis:8t aethra c gcncrisfemiihniod figiiificat fplendo/ rem caili. Accipitcnhicaccipircriigni ficabatnnnibalcquiabaphrica qutccfl; expofita ad meridiem ucniebar. No/ rafqucab honore diones :dionc mater cfiucncrisqua:pro_ucncrc ponitur; cui colnmKx dicata: furquibusromani fi/ gnificabanturoriundianenef perxnc am. Sadesifancras, Glifccrc-.crcfcc bnr. Alesiouisiaqlaiouifacra quatnu qfulmine tangiffii fingunt poctee ipfa niiniflrarcioihfulmina.haec aquila fi gnificaKitfciptoncm louis filium quis putaretur filius, P.Scipionis runccon fulis. Prolcsducisircipiofiliuscofulis,
Pcfque pcdcprcmie.Virg.Haretpedepesidcnfufqucuirouir. Tergemini primaanrcade: hoc fingit poeta ut iniitefhiftoria horatioruxtiriatioruquc gtergemini &parrucks,p patria dimicanit tepore Tullii hoftiliij&Metifdiftatorisalbaniiduo Horatiipriusceciacruriremanntunusfcrroin ta(5tus:& tres curia tiiuulncratiullcfugafimulans in proximufeciriinpetuiquocatfoalioseriacofe/ citiucnucaccidiireSylliuscanir.PIy.aitlib.vif, Tcrgcminosnafciccrtuefthoratioikieliriarioruque • cxeplo.potcftmulicr uno partu edercqttuor:gnquc;& fcpcc;ucijeg}’pto.tot.n.loculos het uterus; fcdutpiurimuringuIxmulicrcsfiiTgu JospariuntiaudlorcsfuntAriftote. Hy nius&Trogus, Barcsfidonia.cartha fincfis:&c nomen dedudil ab arce ur caphricaf.hacfuit uxor Xatippilace datnioniiinprimobello punfeo. LX' dxoilaccdatmonfoiquiRcgulucoepit. Fcclix uteriiquonia tergeminos eni xaeft, Bellaitcporeprimibclli puni/ ci:quo Xantippus acccrfitusc Laconia apa:nisiUi!cnauigauir:& Regulum ea ptiuu carthaginenfibus tradidit. Res graix;gcfta mcoranda grxcoijt prxftan tia bellica ;di uirtutes; quibus Grxeia &in primis (parra Xantippi patria flo ruerat. Duaorparcnssexcclletia pfis qui Rcgulu uicit: coepitque, Amycle; urbse Laconiteipatria Caftoris: &Pol . lucis qua pro tota laconia ponitiqua: o/ '^'fortimmos ExoriturrabicscxduiTuacuix tela fuiori Sufficiunt:tcrituriuiiil:isuiTibonibusumbo. Pcfquc pedem premitxt nutates caffidc cii&x Hoftilcm tremulo pulfant conamiucfrontem. Tergemini primam ante adem fcraprxlia fvatres Mifccbantiquoslxdxo fidonia barce Xantippo fcelix uteri inter bella crearat. Res graixduilorquc parcns:ac nobileamyclc Nomcnetinbflusfpartaniscollacathcnis cgulus infiabat ucteri prxeordia fama Marte probare genus: factifque lacona parentem Ardebantigelidosdehincinuifere montes aigetaettandem bellis innarcfubaflis urotam patriumrritufque uidere lycurgi. cdfpaitampcncnatedcus fratrcfque negabant ufonii totidem numerotquos miferae alus gevix genitosimmitisaiicia lucis, etatis mcnrirqucparcs;atnondabat ultra loco dura lacus aramqueuidere dianx anqucucitiaducrfosimpafli turbinepugnx. umachuscc clyrias;ct Ixtusnommepanus antippusiimxcre gradus.ceu bella leones ntet fc furibunda moueuct murmureanhelo qualcnriscamposct longa mapalia compilet: ptimisfioruit inftitutis:^ nabuituiros Siimparorcsidii Lvcuigi legesuiguerundc qbus alibi didlumc: hxcoiaimpellcbantadolcfccccsad res prxclarasine degenerare uidcrcnfapa patria uirtate. Rogulusinicdlus colla cithenis: hcnscathciias iniedas collo: idefluidior/a pfisde Rcguloaccendc/ batrergeminos. Marce jjbarc genus: idcftfortmTpugnadofeeecx laccdx/ nioniojvgcncreqbdlicortirimifticrut oftendef. Fadis:rcbus fortiter geftis, Lacona parerd Xantippu lacedxmo niu. Ardebat:cupiebatue ad patriam auitam. Taigetusemons Laconixiidc taigeta .oru.in numero multitudinis, ^bad:is:finicobcllo‘,quod tunc cum romanisgerebaf. Eurora:fiiuiiuni La conixcii lusaqua rigida fouebanfinfa/ tcs.«:etiailIicin,puc(Siorixtateexerci tdctonisgratia natabar, lege Cicerone i fecuda oiiputationc rufculana. Ritus lycuigid^csquas Lycurgus tulit lacc/ dsmoniisidequibus in commentariis offidoni dixi. Totidem nuero; terge miniaricini,Aricia urbs eracppe roma fiibalbaomomecumfiluaiquacratrempIuDianxi&cnidcIisritusracropdinftiturusab Oreftejae iphigeniacumdianxfimulachrum extaurica regione illucarportaffcnticuimadrabafhorcsbarba ricusinqtStra.gdafcythicufquccircatcplumoscfthuicrcploferuiprxficiebat hac tamc conditio ne utnulluspofret facerdotio fungi nifi priore madlato: qui cniingtStra.uidhmxmadarafmffet aui^or facerqos conflirucbafjSi hic rex Aridnusuocabaf.VndeanitValcriusFIaccus, Soliimmi/ tisaricia regi: idcftilliquiuulttcmploprxcflcjquoniam cogitur pugnare cum aliis, ideo dicit Oui diusiRcgna tenent fortes. Immitis: proprercrudclcm ritumfugitiuus quidam uir Strabo inquit gladiumtenens;8'fuxfaTutifcmpercircunfpicicns.&c. Egerra:rgeriafuitnyniphainfilua arici/ nacdquaNumaPompiliuscommerdiihabuit. Lacusiquoniam eftillicamaniflimuslacus. Dura:incxorabilisporca.trcsfunc;lachefis:cIoto:atropos, Hcumachtisifingithxcnofaingcnloft poetatnahcuniachusdiiicurbonuspugnatordyrias gloriofus. Ceu bella leones: hes tergeminos ruetesin pugna gcncrofoaio compar leonibus libycisiccrfepugnatibus. Squalctcs:icuItos&defer ros. Mapalia: tuguria pallorum. ConiunxIibyira:mulierIibyca, Profufo: mananti lade, 0mnisinocculcasrupcsacqiic auia pernix Maumsfaxafuginconiunxquclibyllaprofuro Vagicumcoliibcnsfufpcnditabubete natos. 1lli dirafrcmunt;pcrfra(£laqucinotccrucnto Offafonantrpugnancqucfensfubdcntibusartus
H'audfccusargcria: pubcshinc uitbiusaccr Hinccapysafiiliutrparilxifquealbanusuiaimis Subfidenspaulum pcrfoiTapromit aluo AIbanumclytiasjaftillicunifhrcpentc Implcmiitclypeum miferando uifcera lapfu Eumachusindecapynrfcd totamolctcncbat: Ceu fixummembristegmen; tameimptobus efis Adnexam parmscdecidit uulnetela:uam. InqucfuopreiTacft nonreddens tegmina nyfu Infoelix manus:atquc ha;fit labetihis armis. VItimareftabatfufisiampalma duobus Virbius:huic trepidosfimulatiducere greflus Xantippusgladiorigidacadiceumachushafta: Ettandem a:quatxgeminato funere pugnx. Inde alterna uiiis trafegit pedora mucro. Inqueuicem ereptapofucruntprsliauita. FceliccsloctipictasquosaddiditLimbiis. 0ptabunt fimiles uenientiafxcula fratres. Extremumque decusmemoricelebrabitur xuo. Simodoferf diem miferofqucuidcre nepotes Caimina noflta ualctjncc famainuidit apoUo. Atconfultotopalantcsxquorctutmas Vocetenct:dumuoceuigct;quofigna refertis? Q__ uis uosheu uobispauorabftulit?horrida primi: Sifors uifalocnpugnxquclaccffere frontem Poftmcflate uiirict pulfa formidineratum Afpicite has dcxtrasjcapti genuere paretes uosfugitis?quxrpcsLii!£lis?alpcsnepetcmus? 1pfam turrigero portantem ucrricc muros Credite {ubmifTas romamnuc tendere palmas Natommpaflim raptuscxdemuc parentum. Veflalcfquc focos extingui faguine cerno. Hoc arcete ncfastpoflquam inter talia crebro Clamorcobaifx;crafToquca puluerefauces. Hinc Ixua frenos:hinc dexrra corrupit arma; Etlatum obicflat pecus; flriflumque minatur Nunefibirnunc trepidisrni reflent cominus enfc; Q_ uas ades alto genitor dumfpcflatolympo Confulis egregii inouere pericula mentem. Gradiuum uccat;ctpatrioficoicpi:ofatur; Pubcsargcrixtte^cminiaricuii.' Virbiusappcl latus fuit Hippoly tus re/ iiocatusad uiraope Acfculapii: qTi bfs uiri&rrannatusin filuaaricinaadcul/ ru dfanx cuius fueratfludiofusad hac fabula poeta alludcnsthucaricinu Vir biumappcDauin&Capyn atqueAlhv num abalbaisregibus. Subrides: incli nans fef'c:ut melius idlu inferrenclicv/ asconfodit uifcera albai. Proruit: flra uir. Illi: albano, Hcuniachus occidit cap)-'m:cuiusmanu fccuit: cu clypeum non remitteret. Tota moletipctin 6i totisuiribus: quiscerprorirarus. Tcg/ men:cly'peu:quidcbaf'e{rcaffixusma/ niiijadeo tenaciter ipfa manus clyped con{lrrgebat:ordoe:fcdrametota nio le renebat tcgme.‘ceu fixu mebris. Tm probusefis/ipfiushcumachf. Parmae: clypeo. Dec!dit:fecuir. Non reddes: non relinques. CI3 peu niTu :conaru, HtrfiraiTnisiadhxnrcI) pco cadenti: Vitia palmamicloria poftrfia: quonia ceciderant capys&albaus. Simulanti duccregrcfrus.i.arripcf fuga fimiilaro riorctabhoc inqt qui fuga fimulauit: cxrffurXantippus&hcumachus. Gc minatoftmcrcina duo pcen!:& duo ari cini iaceciderar. Indcaltcrna.i.Clyxt asi&Virbmsiqfupcrantfemuruisuul ncribusrrucidarut. Focliccslceti; lau dathorumorrepocraqp patria cccidc runaii uitadcbcus:&,p qua uir bonus niiqdubitauiroccub rc.Sic Virgil.de Euryalo&nvfoiFortuati abofiqdmca carnVa pofiuc: Nulla dies unq mcori noseximet amo. FtPapi.ithcbaide dc Oclco&Dimatc.Vcsquoque facrati q uismcacarmia furganttlnfcriorc I)ra mcores fupabirisanos.Forfira &comi / tcsnoafpemabifubrasEuryalusphr^/ giiqixcadmirrctglorianyfi. Ferre dic: durarcp feula: S^rrafircadpofleros: ci fi Apol Io non inuidetniih ifama, Arconful tcro:rcipioccnfu! uidcsfuos pafTim fugietis; cosignauiataccufauir. fiortanirquccfladpiignam pro dcco/ roferuandotcomparandaqucgloria. Pallantes :cffnfc fugientes. Quo fi / gna refertis; urrba Scipionisad fuos.- Quis inquit pauor abftuliruobismen cogit uos fugere oblitos ucflri. nullam romani nominis habentes ra rioiicmiquoniam pratftat mori: quam turpiter fugere: ciim uiurndum non fit nifi cum dccoro.&fic arguitillos timiditatis :qua: fortitudini opponi .. tur.&airtfi non auderisconrifleref pri ma fronre:fterispo(lme:6(icfle tm ipc dlatorcs pugnx .Capriparentes :dc/ trahit hollibusiut magis impellat fuos. CaptituidtiaronianisinprimobelloFunico, Jpfam tu rigerostprofopopeia moucc affedtus, Veflalcs focos: igne fexrindlu itemplo Vcfta:.& eloaisa pio. Gatoruuppitermiferatusdurafortecoululisdcmifitmartcm qiilucmambus hoftiu eriperer;
M:j§nanimi mcnatcuiriuierbaiouis.idmJirtcfiluT. Vin:fcipionis. E.vtrcmns; iilmis.i.timcd morte confiilis,ppinqua;ni fubucniSinaftudiocxdcduideoin hortes ,ptichitar;Lirid,ppnd: ialiitis obltmfcaf.&cmagna lnusfcipionis:g,p parruTralacciiirarnonparrebnr riia.’;qd'lbiTc&m.ignuui rumdecec. Dulcedine avduifl^iidioeardcdihoftcsacccnlLi&ohliru.ppnrclhliiris. Duccjibytc.-an nibalcquiappcritScipionc.ci: plus laudis qurnr morte unius; tfrtrotue.vcrciru crucidarter, ranrte moliscratfiiparcfcipioneicuiush.rcmagnaclaiiscertimonioiouis. Dextra: rcnci a;:Na erat tener adhuc (dpiofiliiiscon (illis: qui' portea MagnanimimcnatcuinmibellacapcfTis. Hand dubie cxtrcnius terret labor.*ci'ipc pugni ,appe . . anosipugiiareiuprauivcsiraris. Pube fccf bello,i.nonpotcftcxpcirtafpubciv tate bello raatura: fcd puer adhuc prae ter ratione aeratispugnaaffcclac. &fic t dolesfcipionis; &rudiiricru imperaro rfa: uirtutis laudafaiouc. Hoc uicat; haec fit prima uidoria: &laus ipfinspit eri liberare parente uuliicratuab horti bus. Sator rcruiiiippitcrouini parens Si creator fic loquutus e, Odrylia tcl lurc:thracia.octryra:runtpopuli Thra ciiiubi mars rc^naKinquonia liit bel y licofiflimi.&domusmartiscrat fub hc ruo monte Thraciiiut ingcniolc fingit Papinius iThebaide, Haud ulli faci lcm:qua non facilealiqsdcoru portaf/ fct. Haudfacilctnoii apta;c)’cIopcs e, racmfftri VuIcai:brontes:rtcropcs;he,. monides;& pyragmon. Sudatuifudo ribuselalxjratu. Bello ritamhtitancs fuemt gigantesqpugnaucruccu diisl thcrtalia. Excrcitusuna:dercnbir co/ mites martfs.BcIlona eforor marris, & df Enio :5iaurigaf marti.ideo dicit; o pcratafrcnisrcgendis:idert regedo fre na equos flagello ipcllit, Ferfab ime fo;defcribic cepertate quae exorta ead/ ucntumart]S,aaIluditad rationena / turalcm, Saturnia fedes:italia. Rcla bitur fontitreuertif Dptertimorem ad fonteexquofluit. Amnis;ricinus^pc que pugnaerat. Dudorc aufonium; Scipioconfulglobo hoftili circiidatiis eratt&iaculo giramantico in focmox re uulncratusert, Tyrioregi; Anm> bali :ad quem cogitabar illa pubes rc^ ferre fpolium Scipionis. Stabat ;Sci pio dccrcucrat illic potius mori :ut fortem decebat impcrarorem:quam, terga hoftibus ucrrere:quod eroma na dignitatenon fuirtcr.& fic lauda tur fortis animus Scipionis: &. contra erc(rtus;&intrcpidus. Acri inole:uc hementi impetu fieuiens cardibus iu hortes. Gyroardbtopcrorbcm:nana cinxerunt Scipionem :diquirque in il Ium torquebat iacula .Sfiic uulncra/ tuse :que ornarpocta;cu dicit multim di'e hoftili circudatum :ut uulnusaccc ptii no fit idccpp^. Librat: emittit iki pionc, Hic;ruc. Puerficipiofiliusco fulis: auxit pauorem confulis ,uulnus inquit Liuius: Pcriculumque inteiv curfujTura primum pubefeentis filii Aideiitcm:oblitumquc fui dulcedineeidum. Sifte duccmlibyiinapluspecitiniprobusuno eonfulis exitio rota quam ftrage cadentum. Pritcrca cernis tenera: qui pnlia dextri Iam crcditpucratqucannostrafccndcrcfaflis Molicur;longumqucputatpubcfccrcbcllo, Teduce piiinitiaspugni:tc magna niagifbro AudcatietprimumhocuincacfcmalTc parete. Hxc rerum fatonac muorsin priliacurrus. , 0dryfia tellurcuocatitum fulminisatri Spargente flammasclypeumigaleaque deorii. Haudulli tacilcmmultoquclaborecyclopmn Sudatum dioracacapinquaflatqucperauras Titanum bello fatiatai-nfanguinisliartam Atque implet curiru camposexercitus una 1rarum cumcnidcfqiicfimullcctiquccrumri Innumcri facicsrfrcnifqucopcratarcgcndis Q__ Liadriiugos atro flimulat bcllona flagello. Fa'tur ab imtiicfo tcmpcftas horrida coelo. Nigrantcfqucglobos-Ttturbida nubila torquens Inuoliuttcnasiquatiturfaminiafcdcs Ingi-clTti trcnicfaifla dciaipafquc relinquit Audico cunurfontique rclabinir amnis. Dudorem aufonium telis garamantfcapubes einxcrat;ettyrio reginoua dona paiabat Aimorumfpolium;ct roiantia confulis oia. Stabat lortuninoccdcreccitusictaccr Moleictorqucbaccixidcfcenscardibus haftas. Ianque fuonanque hoflili pei fufa cmoi:e Mcmbiamadcnncccidcrc iubigyroque perorbe; Arelatogaramas iaculispropioribus inflat. Etlibratfiuaconiciflum cufpidc ferrum. Hicpucrutpatiio defixum corpore telum eonfpcxit;maducicgcni;fubitoquc trementem: eoixipuicpallorigcmicumqucadfidoa mpie:
propulfatu: hic erat iuacitiSq| huiusbelli laiidc adeptus cft-:Kaphrfcahusc(^nofattisfconruIe pa ' trem medioaccqjtujnon armis niodojfcd eteorpibusfuisprotegesin caflranufqtrcpidciiKquccf fufcccdcndpreduxit.ScniaticonfuIisdecusCeliusadferudnacioneliguredelcgat. malim eguidc dcfiliouerueiTeiquod&pIurcstradidercaudorcs. Bis conatusmtJ laudat fcipionispiccare erga parcnte.cogitabat inquit fibi morte confcirciut cadererare pfemifcd Mars traCfcrebat iras Ihoftes. Praecurfcre;pra:ueiremortepamSi Latusiimesiuiaj&plurcsmadiaiiirinpfisulrionc. Cljpco ccelcfttimarcis. Audtoretcliiillu qui Bis conatus ctatprsccuircrc fata paLcmis- Conucrfainfcmccdcxtra bisttanftuKtuas Inpcenos mauorsifcrtut per tela perHortis Intrepiduspucrjct gradiuumpaffibusxquac. Continuocertere globidatufque repente Apparetcampolimcsimetit agmina teirtus Ccelcfticlypeoictftetnitfuperarmaiacentum: Corporaqueaudorem telianulrafqucpatcinos Anteoculosanimasopcatapiaculamadat. Tuncrapta propere durisex offibusharta Innixumcemicefercnsibumcroque parente; Emicatiattonita: tantaadfpcdacula turma: Tcla tcncnttccditquclocolibysafpcr;etomnis; Latcceditibcnpictafqucinfignis et artas Belligerisfccitmirandafilcntiacampis. Tumcclfoccurru mauorscarthaginisarces Exdndcs inquit tyriofquead foederacoges. NuUatamcnlongotanta exorietur inxuo Ii ux tibicarc puer:madc.*omadc indole facra. Vera iouisproles;ct adhuc maiora fuperfunt. Scdncqueutmclioradariitum nubilamauors Aetheraque cmcnfo terras iam fole capcffit. Etfertas acies cartrisclaufcrc tenebra:; Condebatnodedcucxocynthia curru Fratcrnisafflatarotis:etaba:quorccoo Surgebantrofa: media inter ca:rula fl amma: . Atconful ttirtiscampospoenifquc fecundam Planitiem metuens ttcbiamcollcfque petebat. Ianque diesrapti curfuoiatioquclabore Etmcdioabruptusfluitabatinamncfolutis * Pons uinclis ;qui dardaniuni tranfuexeiac agme. Eridanirapidasadcratcumpocnusad undas. Dumqueuada;et molles aditus per deuia fiexo patreuulncraucrat. ExofTibiis: pfis. Emicat;abulat:6tcx aciefcpripuicfc rcnshuerispatrcm .Libiis.i.ipfimiii* tesaphri cenerur Scipioni. .Ofs. iber; hifpanusmiles. Carthaginis arccs:o/ raculil marcis ad fcfpioncmpucru; cui prxdicicgloriaquaconrcq debebat in fine huius belli.Na uido Annibalc rc/ dcgitCarchagine adtributu, Nulli ramen longodupabis inqt poenos: fcd ^feJlonunq aifcqucris maiore laude: ena fi totu orbe fubigcrcs: dhodieade pruscs:qa patrem Iiberafti;ha:ctua pic - tasaliaorafupabitjqu.^ porthac fadu/ rus es. Made; conduplicatio ad maio rem (cipionislaudcm .madus dicifma gisaudus.i.uirtutcpraertas. Made uir/ tiirccrto:inqrHora.&: Liuius, Indole facra ;figno futura: uirmtis ipic fci piopueabaf tiliuslouistrcd dchocali / bi diccf.Pomponia uocaraemf Icipio nisquixiii partu periit. Vndedicit P]y niusiAurpicarfusfencdaparctcgignu/ turificurfcipioaphricanusprior natus primufquecaefaracafo mfisiitero dri dus:qua dccacatfonrs appellati fimili modo natus &Manlius: qCarthagine cd cxercim intrauit :dicuc icipione na.* tu cc cx Pomponia &ioue mutato ian.- giicm:utip(anarracfilioapud inferos: ut poftea nebimus. Solccmcfo terras: ialolcoccideiitc. Claufcte tenebra:: quonia nox prarium diremit :audorc ' Linio. Condebarnode: defetibitau/ rora:qua con fui aTicino moues riraro curfu ad Trebiaconrcdit, Condebat: abrcondcbat:oiipcJIcbac obfcun cacem rodis, Cynthiailuna fiuc diana dida acyntho monte dcli it ula: :fqnari fuc phoebus &diana. Afflata rotis ffnis; radiis iblaribusiquonia Iiia recipit Ium afole, Dcuexocin ru: inclinato adoc calui&roleiaoricte. la>o:orictc. Ac ' confub.hoc priniiicu Annibalc praliu fuitquofaciIcapparuit:iqc Luii.deq. tam meliore poenu cc.di ob id campospatcresiqlcs fiit ucr padu:alpcfqiic bcl iogeredo rom.inisaptosnon editaque pxranodciuITismilitibusuaia fildio colligere cartra ab Ticino motajfeftinatuqueadpaducftiutratibusqbus iunxerat flumenondu re folutis fineramultuiatque iiedacione hortis copias rraiiccrct.prius Placccia puencre :g’ fatis fcirce anibal ab Ticino profcftostriftes. Caposiinfccnccsromaisppccrinopiacgtatus. Poenisihoftibu^ Secuda:aptafiiucilcppcquos6delcphatos, Trcbia:flu.ppcplaceria:de quodiduc.^Collcsom, j?pcplaccncia in colle qui nudandigermani dicif caftra pofuir. Vano laboreiquonia incalTu la/ DoraniriAnmbalqppcafrcquutuscrtcosadTrcbiai&uicit. Oies rapti curfu.f.rrantiquoniacelcri rer contcndcruncacfTrebiam. Inmedioaranctpadoqui&Eridanusdicif'. DuqueuadaiLuii.di cit AnniUlemperfupcriora padiuada exercitum uaduxifle elephantis,in ordinem dirpoiicis;
adfuftinenduimpctufluuii. _Vada!locatrafimficiIi<r M.dlesifiiciles, Languentia fhghi.i.du quaerit loca paditin qbuseec aq languida &facilisad tranfitii prarbcdil. Gncchoru,plcs confuU Sepronfus/GracchuscoIlcgaScipioniseficiliaquoptenderatutinrulaabimpctu barliarorii tuere turiautfiercpub.cetmaphricatrafmirceretiulm fenatuscclcrinauigationcporaruperi marisari mumnauigauit.IndcadcolI(samaxjm!Sitincribuscontedit:qartriras luo^uircsintra uallu refq uebat‘.Gracchoj4fainilianobuiirmiafuit.&multistriuphis:acdaroftemareornaca:ccforci;euaha ' buir.M.&.c.Gracchos, Pelorotrinax criotficuloiPeloruseadfrecdficulum ubi cuHieronealloquutus eet: Grac/ chus&rcsficulasp tcporiscondttionc ordinafletarfminum trafmifit, Acci turicuocatusndea fenatu. Carulaima rc fuperu. Inimagictquonia imagics maippedifponcbanfiatnisi&arraariis &getiliriafuera ornabat.eranrautuul tus exca:ra e^^relTi audtorc Plynio; Se/ perquedefudto aliquototusaderatfa / milite eiusgunq fuerat populus. Tras amneipadu. Ouist^nius urbis-.ucr / ba Annibaiisiniultarisfortuxromano ru, SicaniaiSicilia ude ucnerat Grac/ chus. Ncpotudauniiideftuencrcoes itali iaad bellum.& illi qhltant uerfus ficilia: 6i Apulia; ubi regnauit Daunus focer Diomedis;inde daunia apulia di d:a;hocdicit pptergracchu qui i'de rc/ dicirat. Pa<5ta;qus fueriit inter roma rosi&carthagincnfespoftprimubcllu punicii. Attu donataiucrtitfcrnionS fuu ad Scipione; cui exprobrat uiram; quaopefiliihcbar.&ficobiicfr Scipio/ niignauiam. Sic fic:oprantfse:hxcge minatioferuiraffcdtui ipfius atiibaljs, Inde leui iacuIo;annibuI pria luce nu iMidascqtestrafgrefforesrrebia fluuiu obeqtare iubethoftiu portisiaculado/ queinftationcselicereadpugna roma nos; iniefto deinde certamine fenfinj circa flumeptrahef. femproniusadtu tnultunumida.K primuoem equitatu ferox eapteuirm,deindc fex miliape diru.poureoofscopiasad deftinatiilo cuni.iaante confilio auidus ccrramfs; eduxit.erar brumatepus; &romai cor gora non curaucratifcd hoiVes ignibus ate tenroriafadtis;&oIeoperun«israS CiicuituperirictfUgmlangiicntiaquarrit: Interduinraptauicinisfalcibusalno Fluminca texit qua tranfuchat agmina;da(T« Ecccaderat trebixquefimuluicina tenebat Tlinacrio acdtusperca:rulalongapclofo Gracchorum prolcsconful gcnsindyca magno: Atqueaniinofa uiroimultufqucinimaginc daxis Pcifulgebatauusti,tulisbclliquc;doniique. Neepoenipofitis transamnemingramine caftris: Dccrant;nanqueaios ftimulabant profpcra rem. IncrcpitanfqucfupcrdudoKquistcrtius urbi Iamfupercft confuliqua: na altera rcftatinarmisl Sicania?cn omneslat{a;:daunique nepomm Coiu]cncrcmanus.fcnantnuc fcedcramccum DU''iorcsitalum:aclcgcs;ct padarepofeat. Attudonataeda inta-marrialucc Infcelix anima: fic ficuiuafquc tuoque Dcsitcium hanc laudem nato;nccfincfub ani 0ppcrcre in bello dctuncum fata uocabunt. Pugnatem cccidiiTc meumcff-diarc perfoae ardes. 1nde Icuiiaculomailylumqucimpigeralis Caftra fubipfadatisitritatjct elicit hoftem. Ncc latius uallo miles deberefalu tem Fasputat;autclaufaspulfaricufpidcportas. Erupuntamdifqucprioruolataggere aperto Dcgcncrhaudgracchuscoful quatitaura comates CafRdisauricomx criilashumcroquerefulgct Sanguici patnumfagulidccus:agmiamagno Rcfpeilansdamorcuocariquaqucobuia denfoa A^rclat turba globosrumpens iter a:quorc fertur: Vttorrcnscclfiprscccpscuerticcpindi Cumfomturuiticampos;magnoquc fragore Auulfuminondsuoluitlacus;obuiapa{Iun bris:& cibo perotiucapto afma ccepc/ runt. Lcuiiaculotexpeditis iaculato/ ribus;6tiacalis in ftatfones romaopi in iedis. Subipfacaftratufqucadcaflra romanauthoftesirritaretadpugnam. AlismaCylutturmis nuidaru; &maf fylopi. Nec latius milcs;romai putauc rutnofcruaridecc^fuutfiualloralu/ tem tuerenf. itaque prouolarutadpu gna;neignaui;atque timidi uidcrcnf. Sanguinei ragi;mbri:quonfapa]uda menta impatoru eraccoccinea.& Thoc loco poeta fagum ponitpropaludamento. CjamorciiocattapudLiuiumficait Gracchusquan'/. tum ingemifccntparrcsnoftri circa moenia Carthaginisbellarefolitiifiuideant nos prtfficniemfli am duosconfulcsicoiularefqueexercitusfmediaitaliapauetesrrracailrapcenuigjitcralpcsappoc ninuqueagrifitfuxditionisfecifre, Vtrorrre^ccirijgracchuobuiosquofquefternetccopattorr^ qexpindQmoterheiralistmagnoipetuacfragofipIaoruesofalfenur. Lacusnionris;ingfe;faxd*
Non mihi mconiaricaptarattcnrioncpocuoftcndcs rei njagnitiidine:qiiancHonic,qiiidcfons ingc^^ol^!a^auarcpotui^^cr:.^urcem]^gu^^ MconircfinguxihomericaeiMconi/^pcIlcsi&Diusfra trcsfiierat. Apelles habiiitfiIiaCrjccidc:qiiaMcon iiifiai!it;&Phcrmiom.igfoIudicolloauiit:q pcpericpucrdHomeriiadMelctcm pucrunindemelccigcncsappclIatusefti&hocfuitSmyrnrc: qu^EeciuicasMconiserafia.nndcHome.mconiusdiafli^Smyrneus. Phocbusparcr.poccarunn mc. Cofulis:Gracchii Furor tyriccira^jAnnibalistym, GnarosbcIIi-.pcricosrcimiliraris. Ve^ rcrcfque laboru: lam ucreranos& miil Armentaimmancfqucfcrxrfykiarquc trahutur. mmafluctos bello, Inorcnlrcjiiisnn Spumcafaxofis clamaCconuallibus unda. Nonmihimconixredcatrfi gloria lingua:; Ccntcnafqucpater detphccbus rumpere uoces. Tot ca:dcsproferrcqucam;quot dexteramagni Coiiful^;aut contra tyiia: furorediditirr. Muranumdu(Sorlibya::dui3:orqucphalantum Aufoniusgnaros bcUiaicterefquclaborum AIter in alterius funderuntcominusorc. Monteproccllofomuranummifcratanxur Tritonisniucostcfacraphalantc profundo,- tiimalTuctosbclIo, Inorcnlrcjius;in cofpcclhiiq.a Annibal iiidit cadete pha Iantu;& Gracchus muranu. Anviir: fupra ciifratcm fluiiiu coppidum tcr^ racina lingua uolfcorii anxur didlimi, MoreproccIIoTojarpero. iindc.tenvv cina rrachina.i-afpcrauocataeftMitau tor cSrrab na rrachis grarce latinc dici turarpcr.& trachitis alpcriras. Trito/ nis: palus aphricce facra palladipacro/ lymfcd fcemininu dedudhia tritone fluuioiqfacitillapaliide. InfigniuC/ lamincxoccincopaliidamero. Orbus parremuiTusialterocaptusociiIo. Cu tatmibrat inconfiilem. Oreferotfna fronte fcrina;af crudeli: &fic hafta co/ Vtprimuminfigni fulfit uclaminc conful. Q_ uanquam orbus partcmuifus;unoquecupetus Luminc fufficiens bcllis:citat impiiobus haftam Etfumiiia: figit tremebundam margine parma:. Cuicofulrnaquciracoquit poncimprobcquicqd Rcftatinorefero;ct truncatafronte rclucct ; Sicaicintorqucnsdirc(fto turbincrobur. Etdirum tota tranfmittitcufpidelumcn. Ncclcuiordcxtra generatus amilcarcfa:uit. Huic cadit infelix niucisiiarrcnus in armis. IVI cuanus uarrenusaratteuidiuitis uber Campifulginca:ctbatuliSclitLimnusinaruis Candencisgclidopcifunditfluminctauros. Scd triflcsfupcri;atqucingrata maximacura Viiftoiiacaipeiofruftranutiitatonanti. In{lacibcrlcuis:ctlcuioi:difcLin:cicmaums Hiiic pilathinclibycarcertaiit fubtcxcrc cornuvS. DcnfanubcpoIumrquanaimqucinteiiaccteqLy Adiipascampitantumuibiandacondunt Tcla:ncc arflatis locuscflin morte exdendi, AlIiusargyripa;dauumqucpi:ofc(£lusabamis Vcnacorrudibiisiaculisetiapigxcampum Perfultabat cquo.-mcdiofquc inuciflusinlioflcs: Appula non uana torquebat fpicula dextra. Hmcliorrctthoraxfamnitispcllibusurfa:. Etgalea annofiuallatur dentibusapia'. Verumubituibantcm-foIoccLi luftra pererrer •torqucsoculil cupcio traregir, Trttn/ cara iniiiti lata; &priuara altero oculo. Nec Icuior dextra tipfcAnnibalfa:/ uiebar dextra in romanos :utgracchus in poenos. Mcuaniisicx mcunna urbe unibri2,ppcfluginia &hifpcllu :ubic clirunus fluuius: cuius aqua boues fam rati &albi arriiimphacibus loui capito lino fmolabanf.Virg.in geor, Hincal bi clirumnsgreges: &maxima taurus iiidbima farpctnopfufi flumincfacro; romanosad templa deum duxere rriu phos: ad cuius imirntionem hoc fingit poeta '.dicitque loiic fuifl*e ingratum: qpaiTiisc uarcmim cadere :qftndiofc nutriucrat loui Capitolino maxima ui/ ctimam friiftra: quippe nihil .pfecit.j Candcnrcsialbos. Vbcrfulginiaifcr tilis, Triftcs:ingrari. Ingrata curauio grata ioiii. Maxima uicnma: tauri al/ bicafcsS^pmgiics, Inflatibrrlciiis:mi lites hifpani inflabat &mauri:rataquc erat multitudo telorum nifccclum tc/ geref.Lib)xa: cornusihaftrc cx corno .arbore. Aequi capi: plani. idefl omne illud rpatiu qd' erat in ter hoflcs& crc/ bia.tegcbaf armisi&haftis Liuiusair: Obruti funtromani ucl ut nube iaculo ru ab aIc.aribusconic(fla .Ardtatisicon fcrdi:is;& denfisin pugna; adeo utmor tnus ad terram c.adcrc no pofTct :idco in morte non erat locus cadendi ipfis arctatis, Ailius:nomcn proprium ui/ ri;qin cx .apnlia ucncrat :ubi regnauit daunus foccr Diomedis;quiaig)Tipa illiccondidit. RiidibusiimpolitistS' aprisuennton huc intcrfcccrcnaago& maharbal. Equo fapvga::appulo. Sanitfsurfa; :nam apud lamnircs urfl abundant :qui nunc bcneiicntaiii di/ cuntiir, CeuluftTa:acfiqua:rcrct ucmando cubilia fcrarnm.GarginiismonscflApuIia;, g
Vt fublgfmtfameiMagoncm 6i Ma/ harbalcm irruentes in /fllitim compa-- ratarfis taurum impetentibus. Subi/ gcntcumpellcnte. Iaculoa£l:o;immif rohincaMagonesillinc aMaharbale: &utriufqucnaftacortranffixit: dubi/ umquefuit:cuiushaftaintuliffctmor tem.&lauscftAllii; quem duo duefto/ resfimulconfecerunr. Maurufia ta/ xus:hafl:a punica ex taxo» Palantes:ef fufjE fugientes, Agit:impellir. Tum trebiainfaufto: fingit poeta trebiam i furrexifle contra romanosiad imita/ tionem Homeri: qui iuigefimoprimo iliadoscanitfcamandrum aifurrexif/ fe contra Achillem &iunonemorafle Vulcanum:ut flammis auxiliaretur i fiefingiteriam Papiniusdeifmenoflu uiothebano;quiinfurrcxitcontra hyp pomedontcm:& ilium fubmerfit. Tcllusfubfidensjaperiens fcfe&de/ orfum rendensabforbebat milites infi dauoraginc, Nititconfiftcre. Lentoj tenaci creta» Inexplicabiletexquono pocerantfecxplicare. Cxca;quianon ap^rebat fraus. Contona; immifla abnoftibus. Aruis:extra uadumflu/ uii, Hicpinus:nome acceptum ab hir pinis populis; de quibuslocofuo dice/ tur. ViselcphantorumiLiuius ait ad hocelephanti eminentes ab extremis cornibus;eguismaxiiiie; non uifu nio dotfed odorcjinfolito territis fugam late faciebant. Turritodorfoiquonia elephanti portantin dorfo turres; pugnatores. Vadisiaquis trebix. In < cubanimminer; occimat alueum fiu uii,' Ej^lorantadueria uiros;quonia circa difficilia; &aducrfa uerfamruir ius;&perIaboresatgue dolores parac fibi laude. Explorat ;expcriut&c5fi der^cqm in aduerfisho cognofdcur. Inncmore;aut agitetgaigano terga ferarum Hmcmago;hinc facuus pariter uidere maharbal Vtfubigentefamcdiucrfisrupibusurfi Inuadunt trepidumgeminainterproeliatauru Ncc partemprxdaipatimr furonhaudfccusaccr Hincatquchinciaculodeuoluituralliusafto It{Iridcnsperucrunquclatus maurufia taxus, 0buia tum medio fonuemntfpiculacorde 1nceroimqucfuitbcthumrcuiccdenthafbc, Etiamdifpei-fisromanapcragminafigms Palantcsagitadripasmifcrabilcpccnus Impellcns trepidos; fluuioque immergerecertat, Tumtrebia infauftonouaproeliagurgiccfeflis Inchoat:ctprecibus iunonisfufdtat undas. HauritfubfidcnsfugicntumcorpotatcUus. Infidaque foli ftuftratauoragine fotbet. Ncc nidlentoqucdaturconucUcrc limo Mctfapcdumpcrlitusucfli^aJabetcnad Hjcrencdcuinfligrcllus.tcfolutaqucripa Implicanautcsccaproftcrnit fraudep^dis, Iamquealius fupcr;atque alius plubrica furges Dumfibiquifqucuiam perinexplicabilelittus Pra;ripic.'ctputriludaturccfpitc.lap/t 0caimbunnfcfcqucfuapiajffcrcruiha. 1Uccclernandiiam.iamqucapprcndcrctuta Dumparanctcclfo connixuscorporeprenfac Qraniia fumamanu;li^difquc emergit abundis; Contorcarip®pendensaffigiturhafla, Hichoftemorbatustelocompleftiturulnis. Vndantemqueuadopermixta mortccohcrcct. Mille Hmullxti fades.ligus oeddit aruis. Scdproicdauirilymphis fluuialibusora Sanguineuhauferunc longis fingultibusamne, Rnabattandcmmcdiouixgurgitcpulcher Hirpinusfociumqucmanusclamorcuocabat, Cumrapidis illatus aquis;ct uulnere multo Impulit afp equustfeffufq fub cquota metfit, AccumiilatcladesCubito confpcfiapaundas Vis elephantorum tutrito condtadorfo. Namqueuadis rapit pra:ccpsccu proruta cautes Auulfi niontisjtrcbiamquc infuctatrementem Prajfcpeiloreaginfpumantiincubatjaluco. Explorantaducnauiros.i)crqucafpeiaduio
Nicitur ad laudem uiitus interrita cliuo. Namqucinhonoratamcibrcnusperdcrc morte. Etfamarmundamimpatiensfpetfhbimurinquit: Nccfortunameumcondcs fub gurgite loetum. Experiai;fitncin terris domitare quodcnfis Nonqueat aufonius ryrrhenaque pernecet liafta. Tum iacicadfurgcnsidextroqueiiilunnnefiftic Spiaila fa:ua6cts:ta:lumque in lumineliquit. Stridorc liorrifono penetrantem cufpidis i^ftum Bcluaprofequiturilacctamquc ciuorc profufo Attollit frontcm:ct lapfo dat tergamagiftro. Tumucro inuaduntiaculis crebraque fagitn Aufi iam fperareneccm:immenfofquc parmos Etlatcmm extenfus ucnit acraaifpidcuulnus. Stat multa in tergo.*etmigrantilanccadorfo. Acfyluamingenteconcuflocorporc uibrat Donecconfumprislongo certamine telis, eoncidittet claufitmagna depreiTa tuina. Ecccpa^aducrfumquangtardatamorantur Vulncremembrauirum: fubitimplacabilisamne Sdpiotetinnumeris infertae ca:dibus hortem, eorporibus.‘clypcifquc fimul;galcifquccadcntu eontegiturtrebiaetuixcernerelinquiturundas. IVI c2cusiaailogcftarprortcmiturcnfc. Tumpclopcusauiscyrcnisincola tclgon. Hinccorquctrapidocorrcpcumcguigitc pilum. Eequantum longofeni tenuata rigore Proccdiccufpis perhiantia tranfigit ora. Pulfati ligno fonucrcinuulncrc dentes. Ncciacioqua;fitaquics turgentia membra Eridano trebia ;cridanus dedit cquortsundis; Tuquoque tapfccadis tumulo poft fata negato. uid domushcfperidum aut luci iuiicrc dearum Fuluos aurifera feruantesarbore ramos; < Intumuit trebiaxtftagnis fc fuflulic imis, amqueferox tomm propellitgurgitefoncem tque omnistorquet uiies;furit unda fenoris, orcicibus fcqturquc nouuscumurmure torres cnfitxt acccnfa duftor uiolcntiusira I A V S IVI agnas onebia et meritas impctfidcpccnas DurocIiuo;maafpera:qtirc,pfcrriiir turc:cuiusradiccsan:ara: funt: fnidiis aut fimuifTimf. Interrita; qnxno fra/ gifaduerfisiimmo fefe obiicic u] rro pe ricuHsiut laudem alTcquaf. Inhono.- raramngnauaiSi inglonam:qLionia in aqua non potoftentari fortitudo. Fa mre mundadmchonorcacfamn. No queat aufonius; irruit in elcphantuiiV brenus inquies :Experiri libet fir ne in terris aliqd ita horredum ;quod enlis romanusnopoflit coficcrc: &Iit ncali quid tam terribilctquod non pofTit ne carcharta tyrrhcna.i.iralai rera::ckv phanti. Prorcquirur:ideftclephasiiu pelledo caput adiimitidu :qin tcl ual/ tiiispenctrauir. Lapfo:cxcuflb edor^ fo clephati, ExrcnfuSii, per extefa 6t ampla latera;& caccufanai cafus. Vi brac:quatit. Claufitifluuiu.f.fuanik na. Eccep aduerfum;defcribit pugna Scipionis in ipfo fluuio, Per aduciv funi amne:contra curfuniipfiiisfluuii idcrtaductfaaqua; ut maior ec labor. Implacabilisjcocitatus. Tiimpclopc usauis;TcIgon erat cyrcnaiciis, cyrene autem ut iam didum cft thcrci condi/ dcrunt:q exiaconia profedi caliiftcii urbemppeminorem fyrtim colucrut, theraa duce denominarunnideo di xir rupra:PcIopei ftirpe nepotis i8i hic Tclgon. Auis,i.propter maiores fuos* Rcyrcncscodicorcs erat pclopcns.i,'la/ ccclamionius: &pdqponneffacus :quo Iliam Pelops Tatali filius illic regnauit iU nome pcinfulx dedit; Longorigo re ferri: idefl: totuferru ;quod erat in harta pcnctrauit iiiosTclgonis. Qui estidert no illic quicuit prortratius eo uulncrcjfcdp trebiam in padiitRpcr huc in mare adriacu dciiolutuscrt. Lapfae:hic lapfuserat Maurus :Rin finibus mauritaiiia; horti erantherpe ridum:R pomaaurea. Fuluostaure os, lamquc ferox totum :Trebia rcla xauitfuuin fontem :'R ornis uires fuas in romanoscffiidit, ’Torqueetimmir tir. Senfit; fcilicctScipiocrebianugiv ri6t iromanos fa:uirc. Magnas orrc biauicrlxi Scipionis ad trcbiam',cui mi natur fcadcmptumm alueum :quod ideo poeta fingit :ut ad neram hirtor/ amalludcrctiquoniam autorc Strabo ne Marcus rcaurus dcdiidis ex Pado uCqucin parmcniem agrum foITis na iiigationibu.scdmodispaIudesipfascx ficcauit ecampis 5per placcntina fi qui de arua trebia padu fnfluesialiiquc ite comp^lurcsante flunii ultra modu ple niusllagnabantshfceftilleScaurusqui per pifas &: limam ufque fabbarios ui/ ilia uiaiquaflaminiam excipit :eoam rtrauita;milfam:Rhinc pcrdcrthonem.AIiaucrocrtamii .... .-. dem enim inconfulatuMarcusLcpidus.RCaiusflamineuscollcgxfucninrjuidorcs ligurum, Straucre hic flaminiamufque Ariminum.RcIiquam Lepidus ufque Bononiam , gii
Exolucs inquit: kccmmpergallica riuis DiCpergam riira:atquc amnis cibi nomina dema, uoqucapcristcfonccpi'cmam:ncctaga-cripas: IUabique pado dabitur:qua:nam ifta repente S-ydonuminfclixrabics tcicddiditamnem; Taliaia^flantcm conCurgens aggere aquarum. Impulit:acquchucros curuatogutgitcpreffit. Aiduusaducrfa moUcirrumpcncibusundis Stat du(9:or:clypcoquc ruentem fuftulitamncm. Ncmona tergo fludus ftridente procella Spumeus irrorat fummasafpcrgincciiftas, Ircuadisrftabilcmqucuctatdcfigcregreflum Subdudatellure dcus:pcrcuf[aquc longe Raucum faxa fonanu undeque ad bella parentis Excitai-cpugnannctripasperdidit amni-. Tum madidosainesietglaucafronte rcuin(9:um AttollitcumuocccajxjKpoenafqucfupabas Infuperet nomentrebisE delere minaris 0regnis inimica: mas:tot coporaporro Dexuafufamcaclypcisjgalcifque uirorum uosmafhsarftatus itcncurfumquereliqui, eedeuides ftagna alta rubent :rctroqucfcrutur. Addcmodii dcxtrxictcaplsincubepropinquis. Hxcucncrcadiunfta cumulo fpC(ftabatabalto Mulciber obfcurx tedus caligiiicnubis. 1ngrauatadcoelum fublatis feipio palmis; Diipatriiiquorumaufpidisftat dardanaroma Talinmclxtotantainterprslianupcr Seruaftis:fortuna:animam;hanccxcIdcfcdcxtra Indignumeft uifum;rcddc ome nate periclis. Redde liofli:liccat bcllantiarceilcrc mortem. Quampatria;:fiau:iquc probe:tum percita di£lis Ingcmuitucnus:cfrapidasdctrufit inamnem oniugisinui£liuircs:agitundiqiic Bammam: Difpcrfus ripis ignis:muItofqucpcrannos Nutritas Buuiopopulaturfemidusundas» Vtitur omne ncmus:lucofquecffufusin altos Immiflls crepitat uidoruulcanushabenis, Iamque ambuftacomasabies: iam pinuset alni: Iamfolo reflans trunco dimifit in altum; Popilusafllictasramishabitate uoluacs Flammauoraximopcnitusdcgurgitctra^tos Per gallica ruratper agrum placenti/ ftumiqui eft fngallia cifalpina. Lacc/ rum:fedum Iriuos&foflas. Amnis; Non uoQberis inquit fluuius ;fcd ri/ uus, Sydonium amnemifancntccar/ thaginenfibus. Aggerc;cumulo. Srar du(ftor:lacs Scipionis abanimi robore non enimuolebat cedere: fed fefecon traaduerfa erigebat!: quamuisinaqua non pofTituera fortitudooftentarii Ire uadis: ingredi per aquam fluuii. Excit£e:euocata:. Perdidit ripas:qm perampos fefc effundebar. Glauca fronde:harundine fub uiridi. Poenaf que fuperbas: uerba Trebite ad Scipio/ nem. Tot corpora porro: laus Scipio/ n!sabhofte:quoniam propter cadauc/ ra hoftium ddecta in uadum aScipio ne fluuiusreft^nabat. Porro:certc. Ardatusxonftriftus, ?Addemodu dexrraiimpone finem caedibus: aut fi uispugnare pugna incampisproximis noninmeoalueo, Hacuenereadiun £la: fingit poeta Venerem miferatam fortem ocipionis tendentisad coelum palmasimmifiiTeinccndium in trebia &ortinisarboresabfumpfiflc. Mutci beriuulcanus faber louis&numeignis &ueneris maritustquod non fine ratio ne fingit poeta quippe ex caIore:afque humiditateomnis procreantur; fic me bris calefaftis ucniis excitatur. Ingra/ uartaggrauat hoc Scipio ;St conquerif fcpremiab amne. Diipam'i :uerba Scipionisad firoeros querenrisde fua fortunaiquodfcilicct ignaua mortepe riret:ut racit xneas uirgilianus. Quo rum aufpiciis: quorum numine Si rute Ia: fedoDfcurum erat: Icuiiisnuminis tutela effet Roma.Dfi patrii erant poc/ nates: quosmagnos dcosTroiani aice/ bat:Ca]riushcmina aurorc Macrobio dicit Samothracesdeos eofdcm roma/ norum panates proprie dici dcosnia gnos iScfensinquit hxenofter Virgt; ait eu fociis:Na toque poenatibus Si ma gnisdiis:hosuocabant troianicriade/ ospatrios autore Higino :cui opinioni Viigilius aftipulatur dicens: Dii patrii feruate domumd" his etiam intelligit hic Syllius, Talih Ixrho: ignaux:in/ honorMue morti me fcruaftisin piv enaadTicinum, Dextratmanu hofti liiSiinacie. BeIIanti:quoniara tucap paret fortitudo: liceat inquit pugnan/ do mori:m fortem uirum decet, Fra in'que;Gnco Scipioni: qui erati hifpa nia. Quam probcmtlaudarepofTim; &meum decorum feraare. Rapidas uires:ignemquioranfadomat, Inui/ fti confugis; Vulcani iquoniam ignis cuminualuitinuidius cft:Vndea!iqui philofophantes putauerunt ignem fuilTe principium rerum ;quia ignispropter potentiam con uerrit omnia in fuani naturam ignis eft lulidiflimum dememum. In altum jaeremi
Abforbettdcficataquas. Stagnis:aquisianiobdiKftisf;iiiiIl.i&^cincrc. AtradcnrrcHnipofthac pugnainfelicc romanusexercitusnoclcfcqucnti ratibus Trebia tr.mrmifit: ucnicquc plnccntiain &crcmona.Roma:aut trepidata cacccpto cladis nucio ;crc:ttic|iic ftintalii confu!csFlaminiiis&: Seruilius.Poctadicit Sdpione&Gracchu metatosluinecartra in edito locoiutcfTcnrabhoflibus trita. Vndisfodalibusiaquis trebia:;qusfaucrant hoftibus in ea piigna.Trafinicmiscfllacus ptv rufinus, BoiorunupcrpopuIosiFlanimiuspauloanteboiosdebcIlamTacgcntcgallicaaccolcr.iC P.iduiq, nunccrcatiis cconfiil cii Serui bfoibctlaoccs.‘rxuoquciu:gcntcuapoi;e iccus inarefeit ripis eruor horrida late cinditur in rimasicthiaturupta dehifeit cllusiac ftagnis altx federc £auillx. A S S T IVI iratuipaccrxccrnosccflarcrcpcntc E I T L T T O A lidanuscurfusinymphaiuquc intima moeftus mpleuic chorus attonitis ululatibus anna, cr caput ambufhimconantem attollere iafta ampadcuulcanusmcrfitfumantibusundis. er correpta dei crines nudauiraiimdo. umdemum amiftxuircsxt uocc prxeantis; rantique datum ripasferuarepriores. ctandema trcbiarcuocaLiitfcipio feiTas. Municum in collem gracchccomitancccohoi tcs Atpocnus multolluuium ucncratus honore Glamincasundisftrauit focialibus ai-as. Ncfciushcu quanto{upcrimaioiamoucient. Etquosaufonixlu£his trafimenxparares. *B oiorumnttpcrpopulos turbaiicracaimis Flamfniusifacilifquc uiro tumgloria belli eordelcue:atqueaflxisinopcmc5tutidercgente. Scdlabor haud idemtyrio ccrtaffe tyi-anno. Hunclcuisurbigenitum adfataliadamna 0minibuspaiatimpcriofaturnia £eflo. Duftorcmidignumqucuiixim itcnientcniina. 1ndcubiprimadicsiurisidauumqucrcgcndx Inuafit patrixictfubnutucailra fuere; Vtpclagi rudisrctpontiim tradarc per artem IN cfcuisacccpitmifctxifiiuiacarinx; • Ventorum tcnetipfcuiccm:cun<flifqucproccllis Datia(fhictatcm;fcrruruagagurgitcpuppis; Ipfiusin fcopulos dextra impcllmtc magiflri. Ergoagiturraptis prxeeps exerdtusarmis. Lydotumpopulosrfcdcmqucaborigincpiifci SacrataiTi coriti: iun£tofquc afangiiinc auorum Mconiositalispcrmixtaftiipccolonos. Ncc rcgcaphrorilnafccnda ad coepta moratur Laudcfupcrtancamonitordcusiomniafomni lioicmus fl.i minii temeritate exercitus romaniisad rrafiinemipfligamscftMC cepdsagracchoprionsnnni cofuic du abiisIcgionibusi&duabusa.C. Attilio pr.Ttoi-ef hctruria.pper.iuir. Corde Ic i]c;inf!daignaua:& non habcurcin (e aliquid podcns;idco faci Icfupcrabaf. Aftusinopcifincmalida.PcEni.atcu qbusnuc rcscratafhirifrimirranr&in fidi, TyranoiAnnibali. Huc Flaini.' niu. Lenis ominibus:maloominccrc atucofule. Saturnia', luno filia Sitiir ni;qux;romanosodio,pfcqiicbaf defti naiiircornlatii Flaminiouitromanum exercitii perderet. Fenbiinpcriotarri Tis rebus romanis duplicicladc. Fata Jh danaifatouccura. lurisipotcfhtis coriilaris, Claiuimiclamis dicit temo iiauis:qnc,prcgimine imperii ponit& iurr cofulari. Subnuruiruadirionc._ Vt pelagi riidis:Flaminiu temeraria capararnaur.T: imperito :qnaiiini ad naufragium impellit. Rudis pelagi: ignariisartis nauigadi. Tcncriuccuc ronV.facir id quod folet facere ucti'; id cnauim ad fcopulos impellit: eu igno ret arte nauigadi. Lydoivpopulosihc trufeos-Lydi iir didum cuencrurihc tiiiriadiicctyrrhcno. Conrhi',Corix thusfuiroppidu hcmiria: patria dardani filii louis& cledrx: qpatria defe res fna‘.in farno rhracia.pfcdcus e: unde pocnarcsfacra; facroruqucnnisadnc.- xirin Phrygia: quxpoflea xncasin Ia/ tium reucxir: Si ideonprer da rdaniim appellar hetrur/a fcdfiacrara:mincap pellafcortona: nolite .abarccroSf Ia/ cupcrufino:qiiopfcdusc Flaminius: alibi dicit: Arreri muros, corirhi nunc diniararccs. Colonos mconios:I)dos n.i lydi ex mconiatqu.T &lydia dicitur .pfedi eu herrufeis nabiraninr: 8i ideo hcrrufci mconfi. Lydi&tyrrheni adu cc tyrrhcnodicunf.Auorihanriqiio/ Tum:qiii mixti fucrunriideo dicit Per mixta (lirpe. Nccrc^emaphrorum; fingirpoeta Iimonc coiicrfhm 'forma Trafimenf monuifle Annibalenocliu ut ad lacii pcriifinu contederettubi fo manum cxcrcituprofligpturuseflet. Monitordeus :luno rcfpexft ad nu/ mcn. ficViigilius Venerem appella/ uit deum. Omnia fomnijdefcribit te pus; quo luno Annibalem monuit.
NeperftcttneperfeueretrepugnarciiolHtatimiminum. Acriustueheractiusacccclebafgropter uerbacorin’ni6ialio^iqui pugna difluadcMt. Siccinenosiquir.uerbafiaminii^^fuosicrepacisgfe hofcm bclladi periru pugna hortabanf abfticrc:& aprsrerira felicitatearguit ec pu^nanduioften dirqucfacile fore uiiSoria;cumprfusboiosgctein!m3ne&: efferata ut quondafuerucgigaiitcsnati cx terra irata diismagnoprsliofuparitieolqueiiiclositriuniphuduxerit. Siccine:ficne;ideftan cognouiftismedegencret&imprudenteibcllocontraboios, Lues:peftis:&magnumalum,idpfi boi qui erat tanq lues, ingtucret ;imi t-.v ^laminiumneccelicoliscontcndacpcrftec. criushocaccenfa ducis fuitexerat ira. uditoque£urcnsforiasnon defore uires iccinc nos inquitboiorum in bella ruentis pcdaftisrcum tanta lues uulgufquc tremmdu ngruerec;rupcCqueitctum tatpciapauerer. uasegonunc animas dexteaque corpora fudi rata tellure fatarecuixuulnac uitam Reddcntisimodacuercingentiamcmbra Percaposmagnifqucprcmutnucoflibusarua Scilicet has faaad laudes femilius arma Adiungaumfidiuifouiciffemumpho Vcncqueam;ec decoriscontentusparte quiefeam Q^uippe monent fuperifimiles ne fmgitcuobis F A A S S I Q I neret nobiSi Paueretttrerct ne itc^ca peref. Irata tellure.i.qus irata uidef produxific boios rraanes& horredos: utquondaproduxitgigantcs. Scilicet hasfera ad laudesiironiceloquifi&ex ftomacho.q.d.dcbeone egoqtotlau^ desadeptus fu contra boios cxpedfarc feruilium qui parte gloria mc£c accipi ac, Decoris;honoris& laudis, Quip pe monet fuperiiconfutat fentetiascor uiniqui dixerat expectadosecdeosD/ pirios;& aic. nolite arbitrari deos ee U/ milesuobisiq non mo prslia&hoftes tfetisjfcd claiTica ctiam.i.figna belli & tubapiClagorcs:&: fic arguit eos tiniidi/- tatts.^enfisiquiteaugur qpefus contra hoftenon dcbcustimereugallusgalli naceusuefei rccufat. na dignum aufpi ciuromano milite quoddextraarma/ laprseftat. feniarpoeta decora uirifor risi dC fperneris religione. Lario raili/ teiromanotcuius ars militia eilocusab honefto. Ancoruincfederilocusepri moabhonefl-oicu dici tnon decere ro/ manumilitcconrinericaftrisrangpa/ uiduSiignauu cumhoftisuagefiain fultet. Indeab utili ne,f,annibal diru acmuros&arccsfodo^iapud Liuiutn ficaft.quinimo arretii ante mccnia fc/ dcamus,hic,n.patria&penatcsfut.an nibalemiffusemanibus depopuletur italiamiuaflado&uredooiaadroma/' na moenia perueniat :necante nos hic mouerimusiqfieutolfcaminuauehis C.flaminium patres acciuerfr. An fc/ deciplacer- Arces corithi icortonaap pellat corithuiqu® cft prope lacu ut didu eft:&adhuc retinet nomen, clu fium et retinet nome ubi r^nauitpor fena. Vana fupftitioiferuat dccoru hois impiijK 1arma furetis, fic capane iisapud Papiniii fpretisauguriis dicit: Prius in orne deos fecit timor.turpe in quitfiaminiusefthor armatoiproprer aliqui religione nolle pugnare. Super ftitio dicif uana religio, non folum in qihrCice. in libris de natura deopi_phi ucp^ ctia maioresnfffu^ftitionea religione feparauenit. na qui totos dies prccabanf diimolabanj ut fibi fui liberi fuperftfteseent fupftitiofi fdt appellatiiquod nome patuit, potfea latius.i.ad alia permulta rraflatueftiquiautoiaqusad cultu deo^ perrinererdiligcter rcrradarMt&tanqrclc gerdfurdifti religiofiexrelegedo.aliasdefinitoesrengionisIegeapudGclliui&Macro. non de cetiquitflaminiiisarmatoseefupftitiofosi&tiereuanarcligioni*. nain pedore militunulla deae prsetccuirtutem.i.ipfafortitudincmagnitudinequcai, CapancusapudPapiniuait; Virtusmifii numeifltenfisquctenco, Aquiseridaniiqmtrcbiacmfttitipadum. Aerearquea:quorci:defcri bicarmaflaminif. Aequorciiuu&iiuitulimarinijcuiuspellisnontangiffulminc. Crine fueuo; rubicundoi&horridojqualem henrfucuipopulfgcrmanisquinuncmontesincoIuntJ&quiafla miniusboiosiIiguresjdifueuosuicerat.ideodicitpoetaipfuhabuifTccrines fucuosialTidis.iub^ laffica qui tremitis diuosifatmagnusinhoftctn ugue adeftcnfispulchrumquc et milite dignu ufpicium latioiquod in armisdexteraprxftac ncoruincfcdct claufum fe conful inerti ttcncatuallo pcenusnuncoccupctaltos rrcti mutoscorithinunc dimatarccin. inc clufinapetatpoltrcmo ad moenia romx Hefuscontendatiter deformefub armis. C A A A V A H I Vanafupcrfhitio;dea fola in pedoreuittus D A E N P A, C T cHantum uigcKumbrarum me nodibusatris gminacircunftantitrcbia: quigurgite quique ridaniuoluunturaqu^inluimata iuuentus ec moi^aiam mediocctu fignifqucfubipfis ofttcma aptabatnulli exorabilis arma >erciatquc a:quorci tergo; flaucncciuucnci affiscratmunita uiroicui ucrticcfurgcns ripicx cridaiubaseffunditcrinefucuo.
Syna;monftrucrarfnfrcroficulohensinguiiictenuscancsIati*antCs;fc>’IIamportabafproinri> fni flaminius in cono galea. Pondera remi;alludit ad naufragia quafiebant ad fc^llamiqiiacft copulus-in freto fiailohcnsfubfcantra&caucrnas: ad quasaqu£cirapulfuuentopi'iIIidiiiniir;& imitantur latratuscanum. ideo locus datus eftfabuls. Homc.inodyfrea ficait. Duofutlcopiili cacumen nubescxupatnn quodnemo mortalium afecdit unquam.ln medio fcopulo fpclunca hc rcbiinftar hitatiUic fcylla monftru. immane ;cui prscer dcu occurreret nerao.ai petftu triffis-xii. het pcdcs:coIla pcrloJiga lexitotidcm capitaidcntestriplici ferie pectinatos: capita cxcrcns:beluas ingetes pifeatur. Spolium gargeni igargcnusfuit dux boiorumicuiademerat galeam flami/- nitisinfignitani fcylla. Squama ncxi> lishamostortosiidcft’ habesharaos6t anniilos inncxos;cyquibiis lorica inte xracft.cratinquit illi loriciE fcuiama; ut cft illa eminentia parua in piTcc :ha benshamos'rortos:ncxiles; naalrcrab tcrum connciflit. Rudi:duro; Sdira/- Scylla fupcrfracli contorquens pondera remi Inftabatrfatuofquc canum^pandcbatliiatus Nobilcgcrgcnifpolium.*quod regefuperbus Boiorumcarfo capiti illacerabile ui(2:or AptaranpLignasdccusportabat inomnis Loricaminduitur:toitos huic nexilis hamos Fcrtofquamamdirpcrmixtoqucafpcra tauro Ti-.I- r-i'f 1-lerum conneccic. t^uaiiauro; otira/' umclypeuquatit:afpafumque ca'dibusoliin poiifo, Permixtotauro:quomamm eclricusornatatcruorrhumcnciqucfubantro ''' eeu foetulupapermulcens puerilia membra Ingentem affaraci coelo nutabat alumnum. Hincenfem lateri dextrxque accomodat hafta Statfonipes uexatque ferox liumcntia frena, eaucafcaminftracusuirgatocorpore tigrim. Indeexccptusxquoquadantangufla uiatum Nunehosrnuc illos adic-atquc hortatibusimplet. Veftruopus efl :ucflrUque decus fuffixa purbe Poeni ferre ducis fpedandaparentibusora. Vnu hocprocun£lisfatcritc3put?afpecagfquc Hortamenta fibircferat mcusdicu mcusacris Ticinifratcrripisiacenac meus alta 2Vi etitur ftagna cridani fine funae natus; Ha:c fibiquifquetfedcflucfttucui nulla doloris. Priuaiitabicsisucroingcntia fumac interiore pnrtc lorica: erat corium bu/ buki m.Lupa:crat calata fcI) pco fla min ii :qna fub rupe ea pi tol ina pricbu/ it lac romiilo (U remo illiccxponris luf fuamulii. Alumnum aflaraciiromu lunioriunduabaflaraco pctxneam, Coelo jquoniam romiilus poft mor/ tem fuit rclarusinumcrum deorum: &facra illi inftitura:&: flamciiquirina lis. Sub antro :Dionyfins alicarnafle usair libro primo antril cum rcaniric/ tefontcconiundtum palatio oftendifl in quo efl’ imagolupx pr^bentisubcra pueris. Ingcntemalumnum ^alludic ad magnitudinem urbisSi famamicu/' iusillefundamcntaiecit&noincn dc/ dit. Inflratus:hens fuper doifum ftra tam pellem tygridisjqiix capitur jcau cafo monre fcychicc, Virgatoimaculo fo. efl: enim diflinda maculisqgris. Angufla uiarum:faiiccsqnibuscratcd dumihoflem, Veftrumopuscflmer ba flaminii hortarfsfuos ad pugnam: &locuscabhoncfto ftlutili. Ora da cis ;caput annibalis affixum haflee. Emedio fodiant qui magnaspedus in iras Perfradasalpes ;palTamquc ifandafagunthum. Afpera horramcnraiquifquc iquirpro Q^uorquenepte^nfemda. Tangere iam tybrinina dumuos auguret extis ucfitifibn uanufquc moratur arufpcx « Solumiam fupcrcft tarpeio imponere caftra. Turbidus hicuxfoqucardisin milibus atras Bellatorc iubasaprantc;efl:orpliitimunus Eft aithocccrtarctuumtquisopiraa nolenti &obliti dignirarisauin :acforticudi/ nisuideamur, Meushcii mcusidupli Citio eftadmaiorc dolorem exprimen dum de morte fratris:& locus efl ab ho ncftojSi pio. dicit cni Ic impelli ad ar/ nia :pietate qua ci^a fratrem habebat; Kamorequo filiu profequcbaf;quos ulcifci decet, Sine funere :fine hono re fcpulniri :Kfic mouct affedus. Hic fibi quirqucifcilicccreferartcu/' iusaliquisaffinis&propiqtmsoccifus cflabhoftibusifed fieft aliqmsucftpi cui nulla fitrabicspnV uatidolorisrumatiramin hoflesacaufapublica.f.pcrfradascflcalpcsmunimmitaliiieuerfam eiTefagunrhiii&poenosfam rageretybrim iquibuseratuetiturranlccnderelberum. Ingentia.f, hortameta. Emedio:excaufapublica:ai damnoiquoniapatriioiadcbcmusiproqua uirinoeft parcedu.etgolocusabhoefto:dccct,n.propulfareiniuna, Trafccdcrcnephasiqmtcrmiusiperii ut didu Ierat anisiberus. Turbidus ;iratus flainius hic dixit. Eflorphite raunusiucrba flainii ad orphitufefcpugniapratejque hortatuscad cidcanibalisiitreferrer opia fpoliaiouiferctrio.
Fcretro;ramo auttrunca hafb.nam feretrum fignificatquicqctruftinet.In deniauspoteft appellari feretrum. de tra(Safpoliaduci:reretro.fufpcdebanc ik portabat ad quercum Capitolinam, feretrum etiam fignificat lediililifiuc fandapilam tgua morruo;^ cadaucra efferuntur. Romulus autore Liuio fa bricatoad id apteferetro fpolia opima ioui rettulitjquc feretrum appellauttj 6(!adquercum paftoribusfacram depo fuit. Cruento :perfufo hoftili fangui ne, Qaisportetrquisfquithebithanc gloriamiut referat fpolia opima, Alia dextra ;g”tua oorphite, Martius cla/ monbellicofus, namuranushortabaf milites ad pugnamiqueni hortatus cft flaminius tutclauftra illa &faucesape hret. Satum foraftetforadte mons eft apudfabinos dicatusquondaapollini cuius facerdotes nudis pedibus ilis fisihinrperpmnasifedStrabodicinfa craillic iolita celebrari (ubnoiefero/ nis dexmonapollinis.feroniam iquit finitimi magno dignanf honore :quo in locoipfiustempliieft mirificum ha bcnsfacrum.naqui eiusnumicafflan tur ;nudispedibus prunas inambulat fub hac demoneiSi! copiofum nulla Ia: fione cinerem. Piusarcirencnsiphce,' bus:qui fuit pius imatrem Latoniam : utif arcu. Acernis :acccnfa flrtie liV gnorum ifacrificio. Vidtor uaporis: calorisiqno Isdit pedes faccrdomnii Serenato*. placato {SJlteto. Adaras: quoniaansundique obfeiTis incendio permedios ignes exta adaraportatan rur. Turbscj'niphis5 libyfis. Fera/ liatallaturamortem. Claffica :ipfa tubs dederuntfignum pugns :quod erat ferale; ac peffiferd romanfs Icgio/ nibus. Fregit aurasipcrcuiTfcaercm. fuo clagore. Heu dolortcxclamatpoe ta;& mouctaffedVus Nec fereiquafi di car adhuc ploraf debemus cilamitate illam;&ego nunc horrefeo referes ;ac fi illa clades romanis impenderet, Aftur :hif^panus miles locatus ad in fi/ dias. Torta habenatfunda quauteba turbalcarci. eruperat etiam inaesga/- ramantes^ nomades. Tumquonon aliusicruperunt eriaipfi cantabri qha bent dextra uenalemj&gaudentcodu ci admiliriam. Vafeomafeonespopu li hifpanizgalra fpernebant. fupra di xinuafco infuemsgales. Sola appeni niifingitpoetanumia auertilTeoculos atatacrudelitatetSffoIalunonemfpe dtairecsdesrefidenreinucrticeappen niiii;8i eft imitatio Virgilii qfin^tiu none fpedtaflepugnasncs ac turni. Prims picenmmipicentesfunt in ca labriaiquorum metropolis nbcabatur picentia ;de quo fuo loco dicetur. Donaiouiportccferetrofufpcnfacruenta Namcurliic alia pariaturgloria dextra. Hincprouedussquo poftqua inter proelianoti Acccpit uocem;procul hinctemarrius inquit Murranaeoftendicdamotiuidcoquc furentem Iamtyria tc ccdetucnit I^s quania.*fed oro Hsccanguftalodfcrro patefada relaxa. Xum foraSefatum prarftantcmcotpore et armis Equanumnofccnspatrio cuiritusinamo Cumpiusardtencnsacccnfisgaudetaccruis. Extacerinnocuoslatumportarcperigncs Sic inapolinea femper ucftigiapruna Inuiolata terasiuidorquc uaporis adaras Donafcrcnatoreferasfolemniaphcebo Condpcait dignumfadisequane furorem Vulncribufque tuistfodo te coedfs ctit* Non ego marmaridu media penettare phalange Cinyphiarque globos dubitarim irrupere turmsc Ncc iam ultramonituset udrbamotaria mattem Fccrcualctlongoa:neadisquodflcbitur«io, - Inerepuere fimul feralia claffica fignum Attuba terrifids fregitftridoribus auras; Hcu dolonheu Iachrym*.*ncctot poflfa:culafcr« Horrcfcoutpendcntc malo.*ccu dudioradarma Exdtettyriuslatcbrofiscollibusaflut Etlibyscttorcabalcaiisfeuus habena Etruputmultufqucmacesgaramafqucnoafquc Tumquonon alius uenalcm in pro^a dextram 0dor attuleritcondudaquebcUa probatit Cantabcrietgalcscontemptotcgmincuafco. Hincparitcrrupcslacusliichincarmafimulquc Confona uoxurgctdignum clamore uidflim Per colUsriryadrcunmndcntc corona. /V uerteredei uultus facoque dederunt Maiorinonfpotelocumjrimet ipferiranni Fortunamlibid mauros difiedaque ctinen. 1llachrymatuenusetdcIumpctucdusapoUo Triftcm mcreii folatur pcdinc ludum. Sola appennini refidens in uaticc duras Expedat caedes inimicopedore iuno. Etuclutcredo metuendilibera coelo Ipfa fuis manibus prxfumpta piacula mittit Primxpiccntumc ruptoccu turbine fufa
Agmina etannibalcm metcut iiidcre cohotrcs. Itaiaduntultro ctpoenaspro morte futuras TurbatouiAorcpetunuacccnfaiuucntus Funditurunanimonifuetconcordibusaufis. Piloruminpcenosnimbusfixofqucrcpiilfi Submittuntclypcoscuruatoponderetclr. AcriushocrurfumIibysctpra:fetitiafcui Extimulat duds:hottantcsfe quifqueuidrtim Incumbuntrpreffoqucimpellunt pedore pedus Ipfa facem quadens ac flauam fanguinemulto Sparfacomam medias acies bcUona pererrat. Sttidjttartarcarnigrofubpedorediu* Lstiferum murmut:fcraliquc horrida cantu Buccinalymphatasagitinccttaminamcntes His iras aduerfa foucntcrudufquerucntc Formnaftimulus fpem proiedde faluds. Hosdcxtcrdcusetlartouidoriauultu Arridensacuinmartifqucfauore fmuntur. Abrcduspulchrocardumlateranusamorc Dum fcqturdexttaimediospenctraucratlionis Q^uempoftquam florenscqualilcntulussuo Confpexitnimiun pugna: nimiumqueeruotis 1nfcfhs inter nona:quo maite cateruas Fata irritantem nifufc concitat acri. Immitemquebagamquiiamuicinafcrcbat Vulncrapugnantistetgouclcciorhafta Occupat;ct focium duris fc canibus addit. Tuc alacres armaaglomerat.gcminaquc cotufei Fronte micat paribus fulgent capita arduacrifhs Adusinaducrfoscafu namqueobuia ferre Armaquis3udcrct?mfi quem deus imacoletum Daninaflct ftygia: nodiperfrada gerebat Syrricusexcclfo decurrens robora monte. Etquaticnsaccrnodofiponderarami. • Flagrabac gemina: nequiquam ca:dis amore. Nonhiccgatcsinfidaquclittora nautis OiuucncsmotumquenouisfincmartcproccUis Forrunambcllo pelagus dabitrequotis olim Vidorcsmcdiafitqualis difeiteterra BcUatorlibysct meliori cediteregno Acfimul infcfto latcranumunlncrc minee Arboris urgebatiungens conuitia pugna: Lentulus hic frendensira trafimenus in altos TurbatomdorciIncciTitishoflibiisg uidcbantiiruidorcs. Libera mcciicn^ di:acfi nullum haberer rimorcm.ipfa iuuentus taiiq erepra fpe uira: ruebat in hoftcs;& fuis umbrispiacula prafu/ mebanr.eosqiiippein piaculumfuru-- ra: mortis madabanr. Ercptocoelo: erepta uira &lucc. Manibus;umbris. vnanimo nifu :concordi conatu. Submirrunt;adrerradeclinanr:&fl-cr nunt clypeos hoftilcs confixos rerr^ pondere tclijquod curuatoferro rcpel Icbatur. Fixossperforatos, Curuato pondere tcliiidcffcurua pondere teli: quodafcrcpellcbant.nam pondus Si idusteiiincuruabant clypcos. Bello na;eftdea belliqujEuagabafperutraf qucadcsporcansfecem.nam cum ad manus Siarma uentum eft:fangufscir capr^ordia feruet :Sifuror accendit animosadpugnam. Diuae tartarc^: beIIon:c inferna:. Ferali cantmmor/ tali. Lyniphatasifurentcsardorc bel/ Ii. His: romanis res aduerfe dabant iras:6i peeni accendebanfuidoria. Crudusftimulus ruente fortuna :quo niam extrema ncceifitas animosfpcl/ Iiradforda. Spem proicciflc falutis: SieVirgi. Vna falusuidisnullamfpe rarefalutem ;&gui nullam fpem ha/ bcf falutis:magtsac magis accenditur; cum fefatfe moriturum uc honcfteca dat Hosudeftholfcsacuituidoria:^ romanos ultima ncceiTitasiSidefpera/ tio. Lateranusierat italus:cuffe pra:/ buitfociumdcnrulus. Dum fcquimr dextram;manum fuam exdentem ho hoftes, Nimium pugna: ;ualdcappc/ tctcmpugnat&cruorem. Nonaquo marte:qa erat folus, Bagam :hic erat pocnus. Pugnantis:laterani. Adtier losilateranu &lentulum. Dcus:plu/ to. Ima:loca inferna. Nodi: morti: qu^ecft nox perpetua. Syrticus:erat aferuiomenquc afyrtibus dedudiim. Prifrada robora:dura, nampntfra dum dicif durum &inflexibiIe:ideo dicit Cicero in officiis catonem nimis prjcfrade defedifle 2crarium. Gemi/ nae crdis:laterani :ac Iduli. Non hic cgates:uerba fyrtici:quibus infultat ro manis iuuenibus dicCns :Non fumus nunc in mari;Si pelagus non dabit uo/ bisuidoriam :ut habuiftis primo bcl/ lo punicoad egates :fed difeite qualis firbeilatorlibysin terra. Regno;faV licet noftro libyco cormicia probra ; 8i contumelias Trafimenusin altos; uerba Lentuli ad Sycticura.
Roret :arperfus iit romano ianginc, SLibridcns.incIinasfefcadidumiiv ferendum. Surpefa:crc<Sa:quonu)in jUecrc^rcrat fc in pedesur ronianosro bore impeterer, idicrtesierat pcenns. Nereus eraticaliisique interemit hier/ tes. Geiicrofe; nobihs &hcnsclaros parnies. Patrio cborc;quonia iaphrf ea fdt elephanti :ex quopidcntibiisfir ebur :quo regiae ornabantur tii poftes. Vnde dicit Propertius; :Et ualute Jybi ei nobile dcntisopiis. Quid rapta iii uannuerba poetae fnauaritia, .Rapta; ablata aliis, Nudu ;line opibusquas reliquit tanto ftudio quarfitas. Naui/ taxnaron portitorad fiygia paludem. Appius :erae romanus,Appiopt ftinii .lia cognominata eft acorona Appii; qiiam,L,appius in achaia meruit ;quo niam jn certaniinibusnemcisin hono rem archenoriuidtoresapio coronabS tur, Vnde IiiuenalisiGraiaisjuc apium mcruilTe coronae. Vbi plurfa uirtus; jdeft irruebat in conferdtilTimasacies: &inde petebatfamam ;quoesteri pe/ petrarcnonpoteranKutfortitudincm oftentaret fuaquadrea difficilia uer/ fatur. Extrema: haren^einiarisathla •ji<;i accola, lmpetit;uuIneratosipfius apJiired Icuitcr. Gencrofum ;nobile (cruorem appiigcnorofitSialri ftema/ eis. DiffuJminar: diffipat iftar fulmi nis.dcrcribir iratum appium. Com/ mendat;ornat:& maioris pulchritudi nisfacir. MartiaibelJicola, luuenc: athlantcm qui iam timebatappium in feruetem. Ceu tjfgridecerua:athlan tem iras appii cimetem &latebras qii* yentem comparat ceru^ fugienti t}'gri dcm:&columb*accipitrem;ac lepori aquilam. Jn£erhra;ipfoacre. Libran rem uiTus: dcfpfcientcm hinc inde ut defiliatiicporcm. Colla uiri;athlan tis, Siicceffiubona forruna:quoniam ftrauerat hoffcm;5<iam properabat in alium, Ifalcesc)'niphius;aphes ;Siac/ pola cyniphis fluuii hic erat gener ma/ gonis;qucm appius interemit, Sydo/ niafponfa :filia magonisfratrisanmV baiis. Vanofoedereiquoniammnrtu nseft;& uxorepotiri non potuit :ideo foedus promilue taed^fuit uanum. Taeds; matrimonii ac nuptiarum in quibus pr^fercbanf ttedae acccnfa:. Aere in cyniphiotideftgalea ipfiusifal ciscynipbii. Nccdifpar fortis;ideft habuit ifalccs eandem fortem. futilis dicitur ignauus ;nullius momentis futilisdicif‘ab effundendo, na quem/ admodiiiUuduasofa effundit; wetiS homo uanus 8i dcbilis& qui filenda tacere nequit, nunc ifaJceserat futilis: ideft fine uiribus contra Appium. Afccndctcitius collis quamfanguineroret Iftepio ramusfubfidcnsilia nifu ' Conantis fufpcnfa fodit;timi feruidusatro Pulmoncexundatper liiantia tiifcera faiiguis Nec minus acccnfis in. mutua funera dextris Parce alia campi fcuit furor alcusieitcs Obtmncac nerium rullo:ditif[imus agri 0ccumbis gencrofacuolunx;necclaufa repoftis^ Pondcrathcfaurispatrio nccrcgia quondam Pr^fulgcnsebotcecpoflefla mapalia foli Profucrintiquid raptaiuuant^quid gentibusauri Nunquaextinda fitis?modo que fortua fouedo Congeilis opibusdonifqucreferfit opimK Nuiim tartarca portabit nauita cymba. 1uxtabeUatoriuuenibusappiusaufis Pandebatcapumcedeatque ubi plurima uirtus Nulliqueafpirareuigoridccusindepetetat 0buiushuicatlasatlasafanguineibero Ncquiquamextrema: longinquus cultor harenat 1mpetit oshaftadeuiterquec corporefummo. Dcguflatcufpisgcnerofumextrcmacruoran. Intonuercmmar.*uiolcniaque luminaflammis Exarfacnouis furit et diffulminat omnem Obftantum turba ;ctclaufumfub caffideuulnui Martia commendatmananti fanguinc membra.' Tum neroafpicienspauitantcmictcodacfcniw Nitcntemfociisiuucnemccutigridajccma Hircanacum prcfla trcmitmcl territapennas CoUigitaccipitrcmccrncns innubccolumba Aut ,dumisfubicalbenti fi fenfitin aitlira Libranccmuifusaquilamlcpusorccitaco Enfc ferit tumcolla uiri dextramque micantem Dcmeriuacmutac fucceflu feuiothoftcm Sr tabac folgcneem portansin bella bipennem Cinyphiusfocerique mifer magonis inire Optabacpugnamanteoculosfpclaudisiialces Sidonia tumidus fponfa uanoque fuperbus Fcedctcproinfncpoftdardana prcelia teda: Huic immittit ouans uiolentas appius itas. Conantiquegrauem fronti librarcfccurim AItiorinfurgensgalcamfupcrexigitiihim. Etfragilisualidoconamincfoluiturenfis Ercincinyphionecdifparfottisifalces'
Vmboncm inccito detoifit futilis iflu. Tumquod humohaud unqualuiiTctucIIeffaxu Niuircs tfuxira daictitoiqucbacanhclans; Appiusiet lapfu rcfupina iii terga cadentem. MoIcpraimitfcopLili.-pcifradifqucofribus uigcc. Viditconiundomifccnsccitaminacampo; Labentem focerxtlacliryma: fubcaflfdc fufx eum gcmiturapidufque ruit data foedera nuper Accendunt animos;cxpc£tatiqucncpotcs. Iiiquc aderatclypcuqucuiri atque imaniamebra Liiftrabat uifu propiorque afonte corufea:; Luxgalca: fcuas paulum tardauci-at iras Haud fccus efpccula preceps delatus opaca- Subfidcnscampo fummiftos contrahit artus; eum uicina trucisconfpcxitcoinua tauri; QLiauislongafamcsftimulctlco;nuncfcnisalta Surgentes ceruice torosnunc torua fub hirta; ii uminainiratur frontciac iamfigna moucntcm Etfparfapugnasmcditantcm fpcfhtharcna. Hicpiior intorquenstelum ficappius infit. Siqua tibi pictas i£tum ne defere fccdtis. Eitgcncnim comitare foccnpategmina uelox Tune crifquemorasIcuoftetit hafta lacerto. Atcontra non didlalibysfcdfcnudttshaftam.' Pcrlibratmagni donum memorabilefintris. ecfo quam uiftor fub moenibus ille fagunthi Abftulcratdurioiacfpcftaienobilcpugna: Gcrmano dederat portare in pra:lia pignus Tclumingcnspcrqucarmauinpqucora doloris Adiutum nifulcetalcm protulit i£lum ExangucfqucuiLi conantisucllcrcfciMim; Inuulniiscccidcrc manus iacet a’quorc nome eliiiim mconioatqucitalarparsmagna itiin;r; Appiusiiicrcmucrclaajscorpufqucrcfugit. « eontiaclis thiafimcnus aquis telum ore ciucnro. Expiras prarmitatqueadmorfa; rniurmuiar a{ix Nccfati melior mamcrcuscorpoictoto Exoluit penas nulli nonfauciushofli. Nanque per aduerfosqua lufitana ciebat. Pugnasdira manusraptum cum fanguinc teli Signiferi magnaucxillum mole faebat; EtcrcpidainfcElix rcuocabat fignafuorum, Sed mriaca cohors aufifqucacccnfafuperbis. Detoifit umbojiemjpcrflrinyit 'unv bojicm appii uanoiduMtqiic icerto ‘,8i quia non pcnctrauitumboncm ideodi xic dererCit ergo utrique ibit cade fors, appius enim fregit cnfem fn undxine ifalcisSiiralccsdcbilifdlu dcrcriitum/ bonem appii oi fieneuteralteri nocuit. Saxunnimitatur Vii^iliumqCii canit turnum icciiTc in micam fayum ingen rismagnfmdinis, Soccrimago. Fcc/- dcratpaftum matrimoniu. Coruto; fulgcnrisi&haifir paruper nwgocu cct propcappiuutfacitlco. Haud fccus: magoiicm comparatIconi qui ruensin raurum quisfania: ftimulctur ramcco fpedta ferocitate raurispaulum inimo/ rarur&tauruni fcfcadpugnnm cxpc/ dientem fpedt-aufiemago fpedtabat ap pium qui contra rantum hofte animos prteparabar. Toros; tori funtplica:& cmincria: in collo taurorum Simufcii li lacertorum dicuntur tori. Inde toro/ fusdicif‘laccrrofus;& Valerius flaccus canir hcrciilcnifiuITc cofpicimm toris &rori oftcndiuit robur, molli iuuenes fundunfjn alga inquit confpiaiufquc Toristiqnthius. 'Sparfaiq fpargitpcdi busudiensinfrepugna, Siquaribi pie tas;ucrba appiiad magonemquem uul nci-auitin finiftro brachio .poftea ma/ goappium interemit. I<flu foediisima trimonium eu ifalce. Morasacris.f, pimpedimenta ferti opter lorica &:g3 leam. Stcrif.infivacu. Perlibrantor quet in appiu. Fratrisianmbalis. Li/ bysrmago, Darioca:fo:quc interemit apudfagunthiu&cft nomen dcdiiflii adurio flunio hifpania; .Spcdlatc;!/ fignis&dar'. Adiutii nifii doloris; qa doloramifli generi fui dabat uircs liia goni. La:rhalc;monalcm, Aequore mconioicapo hcmifco quoniam meo nii tenuerunt hcmiria duce tyrrheno iirdidtumc. Admorf:rhafhc:quamor debarmnrnuirando. Mamercus: iter fcdtusfiiiralufiranis; Nccmcliorfa/ ri :idefl’ par fatumiquoniam cecidit ut appius. •Nullinon (huciiis:idcft amul tisuulncrnrus dliifiranisdidu efupia .Signifcriifcrcntisfignu.i. aquiH a:xi Irum romano^. Cohors; lufiranoru. h
[Document text truncated for crawler view.]