[In causa Petri Francisci del Pueyo. Super repulsione iurisfirmae
Full text
INCAVSA T RI FRANCISCI DEL PVEYO SVPER REPVLSIONE ivrisfirma;. POK DONA THERES A (jELOS. INITIVM A DOMINO. J STA csla vez primera, queefcrivo cn efta caufa, aunqucfc han efparcidoalgunos papcles, que han podido mquietar d animo ddos li¬ tigantes. Lo que me toca, es, perfuadir Ia judicia , que afsifte a mi parte , refiriendo el hecho dei procc,1 ° * Y examinando las pruebasde tefligos, einftrun ientos. Viendio Pedro dei Pueyo.en favor de AntonioGrof- ° ( c n cuyos drcchos fc ha repuefto Dona Thercfa Gclosfu muger) zoo.Iib.porcion d e 9109.Iib.i8.fuel- °s,quc le pertenccian. Y fele obi i g b en Cornandadc a . nil f ma cantidad. Teftificaronfe los a&os por Fran- Clfco de Aviego a 29. de AbriI dei ano t<> 5 5 . Porno P a gar cl ob)igado/c dio por la Rcal Audieneia un ape- ^ llido
llido executorio, y capcionario, y para impidirlo.prefento una firma,inhibienda cn fornta priviIcgiada,con prcrcxto dc fer menor dc edad de veinte anos, y aver nacido alos primeros dias delMesde Novicmbredcl ano 1636. con que cl fenor Regente, fc dib por inhibido. Viendo mi parte efta riovedad, y que a la bucna fee, con que a-via entregado cldincro, no corrcfpondia el Valcrfe dc efta cxcepcion , folicitoel ver el procedo de firma,y no lo pudo confcguir,par a.verfe perdido poco defpues dc la provifion. Y a fin dc citar al Firmante, fobre repulfion de firma , fc mandb proceder en la co¬ pia,como en el original: Fuc citado, y avienddfc fuftanciado el proceffo, rcfulta al parccer, fc le ha dc repeler Ia firma,y para proceder con diftincion. Supongo, que para difcrenciar los hombres, fe inveritaron los nombfcs.y apellidos, l.ad r ecognofcendos, C.de ingen.manJ.fi quis(ervum, jf . (i inter duos,ff.deleg . lAJdem Pomponius, §.fiplures ,ff. de rei vend. Baldus in i. uni.hu. i . C.d‘e mutat.nom. Angelus /» l .hac confultifsima,num,.1.C.qui tc 3 a m.fac.pof. l a C on inl. fi quis in fundi vocaiulo x n um.2. ubi Alciatus, num.\$.ff.deleg. i.AriftotcIes ^.Methafif. Tullius//£. 2. de inventione. El mudar cl nombre,de fi no es malb.ticne la prohibicion de drccho,quando puede feguirfc pcrjuizio,/<r#iff l.unica,C.de mutatione nominis, ibi: Mutare itaque nomen,vcl pranome five cognomen fine aliqua fraude licito jure, fi Uber es, fecundum ea qnxfspe fi at ut a funt , mini¬ me probiberis-.Nullo ex hocprafudit io futuro.Y defte tex¬ to prueba aqucl grave Iurifconfulto Napolitano, cl Doftor Marra ( que en todas parces rcina la Iurifprndcncia ea los defte apcllido) voto 73. n u.is . que el he¬ re-
redero no pucdcmudar clnobrc cn pdrjuizio dcaquel con quien avia contratado. - Dc aqui es,que al que dolofamentc fcmudael non» bre,lo caftiga el Drccho con pena dc fallo ,adtex.in L falfinominis,l.\i.(f.ad LCornel.de f alfis.Y en cftcpun* to fe puede ver lo que con toda erudicion:, y dodtriria rccoge Pedro Gregorio Syntag. iuris vniverfi, part. 3. Hb.i&.cap.^.Y fin falirdcla materia referire por curiofidad las palabras quedixo en el»»w.3.hablandodc los Pontifices eledtos^ue mudan el nombre(qucfolo poc dexar el malo.fe puede mudarjdizc afliiNfr^tw bone- Ltum *videtur habere nomen, quod turpe quid fignificare pofsit,unde reffe mutatur.Sicut ob hanc, & alias caufas , Summis Pontificibus eleftis, nomen primum excidit, & aliud novum imponi (olet,ac fi renati in novos ejjent ho* mines. Sxemplo quoque Domini nofiri' IefuChrifti,qui primo Summo Pontifici d jeinftituto, Simonis nomen,in Petrum , (eu Qepham mutavit. In Cathedram autem Divi Petri, vocantur Summi Pontifices. St proinde il¬ lis mutatur nomen, exemplo Domini, cuius omnis aSlio fuit noftra inftruttio. Y para que fc manificfte.que el firmante ha mudado el nombre.para confundir los Bautifmos, y librarfe dc la obligacion.con pretexto de fer menor.fe ha dc repara r ,qu c cn los a&os de vendicion.y Comanda.fc Hama Pedro Francifco dei Pueyo , y como el afto de Baucifmo, qucfehalla de Pedro Francifco, fcadel ano 1636. afli al tiempo dc la obligacion , no cdrrcfpondia el te¬ ner veinte anos.Y el afto de Bautifmo que fc halla dcl ano 1631 ,dc Pedro (jaetntodei Pueyo, e s el que le conviene , y el de fu propio nombre 5 de donde refulta fer niayor de edad al tiempo de la obligacion^ Y
hi Y como cn el difcurfo de! tiempo feha Ilamado cafi fiemprc Pedro dei Pueyo 9 a m dio en los aftos dc vendicion , y Comanda Pedro Francifco , para equivocar la bbligacion. Y afti fc vec en el Teftamento de fu Padre, que teftificb el Dotor Ilefonfo Moles a io.de O&ubre dcl ano 1659.que lo llama iPedrodel Pueyo. E n el a£to 4 c difinimiento , fe nombra Pedro dei Pueyo , Pufilo* -ceftifiebfe a 2 6. deFebrcro dcl ano 1648. En el a £ to que teftifiebGcronirno Sanz fubftituto de Secretario de la Vniverfidad a 2 2.de Iunio dcl ano 1662.. ferecoaiocio el libro de los Grados, y fe hallan las partidas figuientes. Gn die&y fete de Iunio dei ano 16 53 . Pedro Pueyo y natural de Zaragopa Bachiller en Artes. En veinte y tres de 1 unio de 1653 . L icenciaaoy Mae {Iro en Artes Pedro Pueyo natural de Zaragofa. En el a&o que teftificbel mifmo fubftituto a 26.de Iunio dei ano 166 2* facando las partidas de los Matriculados en la Vniverfidad, dize afti : A 24. de Ottubre ~de 1650 . Artes Pedro de Pueyo natural de ZaragocA primer ano. A 2 6.de Offubrede 16 51. Artes Pedro dei Pueyo natural de Zaragopa fegundo ano. A11.de E ne¬ ro de j 653. Artes tere er ano Pedro dcl Pueyo , natural de Zaragoca. A 2 7 -de O&ubre de 16 5 3. Leyes 9 Maeftro Pedro dei Pueyo 'natural de Zaragofa primer ano . A 24« de OSlubre de \6 5 4. Leyes , Maefiro Pedro dcl Pueyo natural de Zaragoca, Leyes fegundo ano. A 2 2. de Oftubre de 1655. Leyes , Maefiro Pedro dei Pueyo natural de Zaragoca Leyes tercer ano. (efte fu e quando fc obligo) A 2 8 . de Ottubre de 1656. Leyes , Maefiro Pedro Pueyo , natural de Zaragoca , Leyes quarto ano» Y como fiempre ha fido conoeido con el nombre de Pedro dei Pueyo, en el Cartel donde fuc citado en efte pro-
procedo, fe cita a Pedro dei Pueyo Infan$on(que diae el liamarfe Pedro Francifeo dei Pueyo) Maefiro en Artes. Replico el fenor Relator gravifsimamente,inter in¬ formandum,que aviendo tomado a fu cargo el probar cfta parte,que el Firmante es Pedro Iacinto dei Pueyo, no folo, no lohaprobado, fino queconftapor varios tcftigosproducidos por la parte,contraria , que murib Pedro Iacinto , y que el Firmante fe ha llamado Pedio Prancifeo. Pero la fatisfaeion a Ia duda parecccierta. Y dexan-', do a parte las excepciones.quc fe han opuefto.y fe fun ' v - daran en el difcurfo de la Alcgacio^ contra los teftigos contrarios.fe refpondc. Que es^compatible, que el> Firmante fea Pedro Iacinto > y que algunos teftigos djgan , fe ha nombrado Pedro Francifeo, porque fi $1 ituftno cn tari repetidosaftos, fenombra Pedro dei Pueyo , nofin mifterio fe ha de creer, que fe nombro Pedro Francifeo en los adtos deol?ligacion,y en algunos tratados particu¬ lares , paiia que pudieran oirle fus teftigos el mifmo nombre , que cxprcfsb en Iaobligacion. Y conftando ^uefu Padre lo llamo. Pedro dei Pueyo, fin que el Firnrante en los otros aftos ahadiera Francifeo, ni Iacin- to.hafta que fe obligo,como Pedro Francifeo,ay capa- e > d a d baftante para la equivocacion. Y aunque digan algunos tefligos murib Pedro laci n t o , c s fuperior nueftea provanc-a , y concluycnte en ,a identidad de la perfona , y cn fer mayor de 20. anos al tieoipo dc la obligacion. Y afsi fe vee , que fobre la Cedula derepulfion, concluyen feis teftigos cn los ar¬ ticulos 10. y 11. ( cuyas depoficioncs no fc copian en B -efta
6 cfta Alcgacion , por cftar con fidelidad por cxtcnfo en los furnarios , que por cfta parte fe han entregado.) Sl tejligo i. Io conocc por mas de 2 9 .anos. S l fegundo dc 2 7.a cfta parte’. 61 tercero d cfde que nacio , y fegun fe acucrda han paftado 30.anos. El quarto,pox efpacio de so.anos a cfta parte. EI qutntodc 24. a 25. anos a cfta parte. EI fexto de mas de 2 9. anos, y todos dan razon concluycnte.dc aver conocido al Firmante, por efpacio de tantos anos,que lo han vifto, y comunicado , y fe prueba la edad concluyentcmentc.provando el prin¬ cipio,y fin dei ticmpo.ita Baldus conf. 19. aum.i.vol.3. Wafcardus conclu f .6 6 5 .num.ultwol. 2 . Y todos concluycn, qu c P edro dei Pueyo, nombrado en cl articulo, y Pedro dei Pueyo , nombrado en el tcftamcnto de fu Padrc.y Pedro dei Pueyo , nombrado en losadfeos de difmimicnto.particion.y obligacion, y Pedro lacintOyb PedroFrancifco , n o m b r a do en la par- -tida dei Qujnquilibris, y en los adtos de vendicion, y comanda,y Pedro dei Pueyo , a quien conocen hijo de Pedro dei Pueyo,y AguftinaRubio.es una mifma per¬ fona,con que ccfta qualquierc duda, aviendo provado la identidad de la perfona obligada.ad tradita per Feli¬ num in cap. auditis de prafeript.laCin 1 .2 . C ■ de fon.poffe[fecund.tal>.Turpur.conf.4.\4..nu.%.Cta\ct. conf.u2. mm.i.Saxd.decif.s 5 .MRi£t:decif 2 3 - t m-i-tr.prin. IMagon . d ecif. Lucenf. 21. num.9. Ludovi C .decif. Reta 95 - num.s,. De aqiii fc infiere , que aunque huviera provanca exuberante por la parte contraria, rcfpcdto de Ilamarfe cl Firmante Pedro Francifco , no fe ha de atender al nombrc.fino a la identidad de la perfona,quia nomina folent imponi ad libitum, & ideo non eft de nominid bus
bus Curandum,ita Bartholus inrubr.num.t.ff.folut.in ea: Idem in l./mperatores,§ .item refcripferant ,ffi.ad mu¬ nicipi deincol . I o a n n c s Bapt. Magon. deretia patrocin.rat.cap.i.num.i $ . C o r n e u s con(. 146. nam. 4. vol.i. Bartholom^us Socin . c onf.6 3 . » «.2. hb. 2 . Bcncd.Capra in (ais regulis traff.fubftitution'um,num. 2 3. M ar. A n toniusW.2. refolut. 82. num.%. nuda enim nomina non cffe in confiderationc,tradit Parifius conf. 4 9 - n nm. 39. W.4. pertex.in l.i.J.fed fifmt,ff.ad S.C.Tertull.& in S.fed hac Jolemniainfiit.de V.O. Ni cs prucba cicrta dei nombrc, cl llamarfc el Fir¬ mante fPedro Frar/cifco,y cfto auncj lo confefara a pcrjuizio fuyo , afsi lo difcurre Francifco Vegio, conf.9. na. 8 .ibi: Non dicitur conflare de nomine certo Stephani, etiam per confefsionem illius, qui fic nominabatur, etiam in praiudicium ipfius confit entis, per tcx.in l.no epifiolis, & /. non nudis, C. de probat. Chriftophorus Torniol. conf.ii.num.it. Aymon conf. 35 - & conf.\ 46.in fine, »«.7. Pucsquanto mcnor credito merece , clqucafu beneficio altera cl nombrc, para librarfe de la obligac ion?Con qucfin cuidaSf dcl nombrc.ficmprc tedra in¬ tento cfla parte con aver provado tan concluycntcmcte la identidad de la perfona , que es la fubftancia de la caufa,cx celebri confilio Decij 3<5.»«w.4.quod repetit idem Decius c onf.ioi.num.2. verf.Vnde, plures refert Craveta c onf. 1 6 9 . Pl a t ea inl.omnes\num.y.C. de indidi. ltb.ro. Antonius Faber , ltb.4.tit. 14. Q. de probat, diffi¬ nit. 34.quos fequitur , & congefsit D. Prasfes Valen- 2 u c l a tom.t .conf. 1 1 0 num.t \. Y cl concluir nueftros tcftigos fobre la identidad dc l a perfona, diziendo, Hame (e Tedro Francifco , 0 Pedro . dacinto,cs lo que mas pucdcacreditar fus depoficiones, por-
8 porquc tienen baftantc caufa para no atribuir al Fir¬ mante cl fcgundo nombre, y cfio que parcce no diftinguir.califica la fec de los teftigos, quando podia no atribuirfeles tata fi depoftaran , n mtsdjftinfte,& appofsitr.comodixo Achilles Pcdrachac0«/.i7.»»w.ij. &ab co laudati Laurentius Silvanus c on(. 5 o . nu m . i . B aldus, Angelus, Alexander. Pucs en el tiempo que lo conoce, lo han tratado con el nombre de Pedro, que fiempre es ?l verdaderodel Firmante,y laconjettura, y prcfuncio dei fegundo nombre.ha de ccder a la verdad, que refultade la identidad de la perfona.ut probat Ca:far Barzis deci/.Bonon.41 .nu. t $ .Purpuratus in l.ccrtum,num.6.jf. fi certum-petatur , y no les toca cl averiguar el fcgundo nombre,y a vifta de losadtos, donde folo fc llama Per ^nvanadiendo en las obligaciones, Franci(co,kv'n tomeridad concluir de otra manera , y fe hazian fofper chofos j-nota qucadvicrten muchosDD^ en los tefti¬ gos , que animpfamentcdeponen ( y que fe puede ob- |.cdtar 4 los de la parte contraria) Bmnus con/tl. 2 ttMm.24.verf.Et quod »0»//,Corneus conf. 1 4 % . num.4l. ryerf.Etfibninfmodfvol.i. M^rzarius c onf. 2 2 . n um. i 4 > Jlolapdu&a Valle conf.2,7 .nupin. , 2 3. vol. 3 . Menochius conf.3 1 .numti 7.W. 1 «Bofsms*r o ppof. contra tefies., Mi.m. 25 . 3 ? ^eplicb^c t i n t er infprmandumi qiuccontra las teftigos defta parjc,podia nacet alguna fofpecha ,depon ien- i^,qafij^Qr.y%as'Tn^m.as 5 p(}l«brasconfideraeion que haze algunosPD.paradiminuirles la.fec. Pero en elRei ’no efia la prailica en contrario ; y afsi dixo M ignei de dNPo J 1 ' n os,(iferffldefk.fol.i 1 ) 6 , eoi. 4 . Txfivs licet deponant ‘prr cadent verba,^ fic per eundem prameditatum fermo inem,po: tamenex boc evanefeit eorum tefitmonmm-. Du ta-
'ZZTE® mn, ut u diZ dimmP 4iu h dummodo, mn [int <W*?m.fafa wfa,», VaU ^ totTT ‘"«MfWfWrt lopruebacon cl Fuc MsP 11 ' *?** 4 * k fck 9 l,verb.Te- A mas, que los teftigos quefe Iun produducinenner U,3 ^ C Rc P u ! f lon fobre ei art, 10. no depo n,per eundem fermenem (como refulta de fu 2 L quecoT 5 ? COnC,UyC ‘ 1 CO,? m tfW'S mones , 9 a pret?nfion cpptrariaj y loqueal paA n Z!°el F f Uai ' e ; ,afce ’ n o 3 % u r andofe fi cl fir¬ ci creduo d?? C w°’°r nt ° , C { r ° rnifmo aiTe S u r a teftiao n qi0fic T C 5,y n0 CS Bftv *& d 9 U C a i tcftigq qye depppe con algppa dpda , f c de mas credito que a otrps,ut ,n tefte dubitativi deponente de tZ. * c i ° n g ? v o, t e n e n t Angelus £y?#/l2j.««.4.Ruinus ^ n f '?****• i ? ’ A , ^ r^ W R .^. ? ^ t 5 > Y c n n y tardeffe^d C ” loaccid ™ - fuftl T" , n ° m b r r cddfi ^ a n t e . pero en todo Io ‘Ultanfjal concjuyen fin duda. Ni obfta, que en ei Qiiinquilibris de Ia Iglcfia Parr °quial de San Pab(o,fc halla vna partida, quedize:^ yde E nero murto una enatura de Ted.ro de Pueyo en * Cedaceriado llevaron de fecretoal Carmen, queriendo 9 U C efta fea prueba de aver mucrto Pedro lacintp Con quatro teftigos.que fe produccn dei eftilo de eferi- Vlr los Curas en fu libro.los nifios que mueren.fin cxptefTar los nombres.ni fobrenombres. Porquc fe refponde , que efto no perfuade aver mucrto Pedro Iacinto , pues a qualquicre criatura, fi» C mu-
credito, A ncharranus conf.y7. Thomas Grammat. conf. 45 .»0.8 .Pues que Io oonociera dcfde que nacib, palles pero que defdc que nacio,y iba en mantillas, tuvo con el platica.y convcrfacion ,a quien puede hazerfc creible ? Pues (e ha de fuponer yn milagro para que hablc un recien nacido. i Profigue cl teftigo ; que Io vib naecr en un dia dc Moviembre de 163 6 . y que cj mifmodia fuebaptizado: ni en edo puede darfele credito,porque vieneherido fu dicho.quia Teftis in uno falfus.aut mendax, in omni¬ bus talis prarfumiitur, ut ex multis docet Marfiliusy/ 0 - ^«/.7 6 . Parilius conf.90. mm.26. voL1. Cephalus conf. 438.00w.46. vol.i. y findar otra razon concluyecon la voz comun, y fama publica, cofa bien eftrana en cl nacimiento.y bautifmo de un particular. Y folo podia -hazcrfe creible ede reparo , fi en Aragon huviera libro publico dedinado para eferivir todos los qucnacen, como fe obfcrva porbnena politica en Florencia, y lo refiere Mafcardo concluf. 6 7.1. »002.8. y fuc eodumbre en la antiguedad.ut.ipwf/fr ufus exigeret,xt at is probatio peteretur, u t ex Y omcv\o lib.^.rer.quatid. refert Gratianus dijcept. 15 5 .mm. 1 6 . Edos fon los tedigos en que puede fundar fu pretenfion la parte contraria; y no lehazcmencion dele 15 q fe han recibido en lo tocantc a la edad fobreReplicas y Contradictorios de entrambas partes, porque efla fia confefiadoy proccdialo que tenia excivido la contra¬ ria,como tambien procede el mandarfe borrar.cum otn ni genere probationis,lo cotenido en fus replicas, f obre la menor edad.y a mas que feajuftn al Fuero , efta prevenido pordrechojComo nota D.Valanzuelacew/- 1 2 9* num. 6 o . donde eferibe: Cum folummodo pojjent probare tau -
tangebat approbationes,vel reprobationes teftium , ab [que mixtura aliqua tangentium caufam principalem. Y aunque pierde efta parte teftigos muy abonados, que concluycn,podran fervit para inftruir el animo; y quando no fe haga merito.liempre es ventajofa la pruc ba defta parte.en la razo,en el numero , y calidad de los teftigos,p.ucs le queda feis.entre los quales,folo ay vna muger ,y coeluycn todos.fin que padezean excepcion, dado razon cocluyete de fer mayor de edad el Firmate, al tiempo de la obligacion,probando la identidad de la perfona.La parte contraria, aunque ha producido dicz c n fus defenfioncs.los quepueden hazeral intento, fon cinco,y entre cllos,fc hallan tres mugeres, y deftos tef¬ tigos, u n o s . n o concluycn , y otros padecen las excep¬ tiones que fc han fundado. Con que han de fer ventajofos los de cfta parte.por no tener excepcion. Y mereccn mayor credito, deponiendo en fomento de una prefuncion dc drccho.ita Baldus in Lob carmen, JT. u l t.de teflibus, Abbas in cap.at4ditisyC0l.4-.de prsfcript. Ancharranus conf.2$4-.injine, Decius conf 448. num. 11 .relati a Gratiano tom.$ .difcept.960.num. 2 4 . po r q u e el drccho prcfumc.quc el contrayente, riene la edad le¬ gitima para obifgarfc, Baldus inl.i. C.fi maior fe,&c. y dixo Bz\do i n c onf. 6 6 . v oLstoum.ult. u n a s admirablcs palabras: Sgo femper st at em prafumo contra ccntrahcnte m,quia efi folemnitas,feu [ubflantialitas intrinfeca.alia Vero [olemnitatem extrinfecam non pr&fumo. Y aunque le conccdieramos.que tenia igual prueba,mediando efta confideracion.parcce baftante motivo, para que ptev a l c zc an los teftigos defta parte. Y porque cn lo tocante a efte punto.aviendo cqnflic to dc probanzas.por ambas partes,advirtio gravemen- E. te.
i8 te, Baldo,t o d o lo que puede conducir al intento , co¬ piare fus palabras dei confi. 455. tom. 4 . dize afsi: Tres autem mulieres , & duoviri deponunt de adulta atate, £5* omnes hinc inde nituntur probare per vifium, nece fle efl quod altera pars fialfium deponat,Videtur tamen quod in dubio Jiadum fit numero tefiium , quia quinque te fies , reprobant tres te fles.Sed certe non fiunt quinque,fie d quatuor,quia FraterCarnalis pro nullo habetur ex forma fla tuti , it. fit, ita tamen quatuor magis creditur quam tri¬ bus, imofii e flent tres , & tres qui teflimonia invicem [e confunderent Judicaremus pro matre in benigniorem, £ 5 * piam partem inclinando. In contrarium videtur , quod magis credatur viris quam mulieribus , nam vir efl fidedignior,mulieres enimfragiles fiunt, &c. S o l u t i o . In hoc debet recurri ad iuflttiam euidentem,^ oculatam,ad ip - flum iudicem , cui dicitur,tu magis ficire potes, quanta fi¬ des fit teflibns adhibenda , qui ex qualitate tefiium , non minus quam ex numero informabit animum fiuum in to¬ tum. Ex quibus,fpero iuris firmam fore repellendam,pro¬ ut ita cenfeo. S a l v a Senatus certiori fententia.Caefarau gufta? 6.Mare.1664.- EI Do&br Iuan Francifco de Agreda.